Қазақстан флорасының (соның ішінде дәрілік шөптер) және фаунасының жағдайына қоршаған ортының әсері

Қоғамның әлеуметтік гүлденуіне ықпал ететін ғылыми-техникалық прогресс, өндіргіш күштердің бұрын-соңды болмаған ауқымда дамуы адамның табиғатқа араласуын үшейте түседі. Соңғы онжылдықтарда өндіріс пен ауыл шаруашылығының қарқынды дамуына, қалалардың жедел бой көтеруіне байланысты табиғи кешендердің өзгеруі өсімдіктер мен жануарлар әлемінің азаюына, олардың өспей кеміп кетуіне әкеліп соқтыруда.
Жаңа елді мекендер мен ірі қалалардың, мұнай және газ өткізу жолдарының, автомагистральдар мен теміржолдардың тез қарқынмен салынып, бой көтеруі, өзендер ағысын артық реттеу, тың және тыңайған жерлерді игеру табиғи шөп өсетін өңірдің азая түсуіне жол ашты. Осының барлығы ең соңында биологиялық түрлердің жоғалуына әкеледі. Сондықтан, дәл қазір табиғатты қорғау қажеттілігі ерекше шиеленісе түседі.
Қазақстан флорасы әр түрлі таксондардың (түрлер, туыстастық және т.б.) құрамы мен саны бойынша, сондай-ақ географиялық жатығынан да, атап айтқанда,табиғи-климаттық аймақтар мен жоғарғы белдіктер бойынша да айтарлықтай өзгерістерге ұшырай бастады. Далалар мен шөлді аймақтардың жазық бөлігінде флораның әртүрлілігі мен өзіне тәнділігі батыстан шығысқа қарай, ал таулы жүйелерде солтүстік шығыстан (Алтай) оңтүстік батысқа (Батыс Тянь-Шань, Қаратау) қарай көбейеді.
Қазақстан аумағында өсімдіктердің 6000-нан астам түрлері, 5000-ға жуық саңырауқұлақтар, 485 қыналар, 2000 астам балдырлар, 500 жақын мүк тәрізділер түрлері тіркелген. Жоғары өсімдіктердің құрамында дәрілік, азықтық, техникалық, тағамдық, әсемдік, ағаштық-бұталық өсімдіктер бар. Негізгі емдік шөптер (80 %) ресурстары Іле жотасында, Боралдай тауында, Алтайда, Тарбағатайда таралған.
Қазақстан фаунасын санау омыртқалы жануарлар бойынша ғана аяқталған, оның жеке кластары бойынша фаунистикалық мәліметтер жинақталған. Қазақстан аумағында омыртқалы жануарлардың (Vertebrata) 835 түрлері тіршілік етеді, соның ішінде: сүтқоректілер – 178, құстар – 489 (олардың 396 осында ұялайтын, қалғанары не қысқа келеді, немесе көктем мен күзде келеді). Жорғалаушылар – 49, қосмекенділер – 12, балықтар – 114.

2-Сұрақ Антропогендік әсердің салдарынан көптеген жануар түрлерінің саны азайды және олардың тіршілік ету ортасы қысқара бастады. Қазақстан Республикасының Үкіметі 1978 жылы бекіткен Қазақстанның Қызыл кітабы осы құбылысты өте көрнекі көрсетеді.1998 жылдың 1 қаңтарындағы деректер бойынша оған омыртқалы жануарлардың 125түрі (15%) және омыртқасыздардың 96 түрі (олардың 85 түрі буынаяқтылар) осы кітапқа енгізілген.
        
        Т:№6 Қазақстан флорасының (соның ішінде дәрілік шөптер) және фаунасының
жағдайына қоршаған ортының әсері
1.Қазақстан флорасы мен ... ... ... ... ... ... әсері.
3. Әртүрлі техногендік әрекеттердің сипаты мен салдарлары
4. Қазақстанның өсімдік ресурстары
5. Қоршаған орта факторлары және олардың өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне
әсері
Қоғамның ... ... ... ... ... ... ... бұрын-соңды болмаған ауқымда дамуы адамның
табиғатқа араласуын үшейте түседі. Соңғы онжылдықтарда өндіріс пен ... ... ... ... ... бой ... байланысты
табиғи кешендердің өзгеруі өсімдіктер мен жануарлар ... ... ... ... кетуіне әкеліп соқтыруда.
Жаңа елді мекендер мен ірі ... ... және газ ... ... мен теміржолдардың тез қарқынмен салынып, бой
көтеруі, өзендер ағысын артық реттеу, тың және ... ... ... шөп ... ... азая ... жол ашты. Осының барлығы ең соңында
биологиялық түрлердің жоғалуына әкеледі. ... дәл ... ... қажеттілігі ерекше шиеленісе түседі.
Қазақстан флорасы әр түрлі таксондардың (түрлер, туыстастық және т.б.)
құрамы мен саны ... ... ... ... да, ... ... мен ... белдіктер бойынша да
айтарлықтай өзгерістерге ұшырай бастады. Далалар мен ... ... ... ... ... мен өзіне тәнділігі батыстан шығысқа
қарай, ал таулы жүйелерде солтүстік ... ... ... ... Тянь-Шань, Қаратау) қарай көбейеді.
Қазақстан аумағында өсімдіктердің 6000-нан ... ... ... ... 485 ... 2000 ... ... 500 жақын мүк
тәрізділер түрлері тіркелген. Жоғары өсімдіктердің құрамында ... ... ... ... ағаштық-бұталық өсімдіктер бар.
Негізгі емдік шөптер (80 %) ресурстары Іле жотасында, ... ... ... ... ... ... омыртқалы жануарлар бойынша ғана аяқталған,
оның жеке кластары бойынша фаунистикалық мәліметтер жинақталған. Қазақстан
аумағында омыртқалы ... ... 835 ... ... етеді,
соның ішінде: сүтқоректілер – 178, құстар – 489 ... 396 ... ... не ... ... ... көктем мен күзде келеді).
Жорғалаушылар – 49, ... – 12, ...... ... ... ... ... жануар түрлерінің саны
азайды және олардың тіршілік ету ... ... ... ... ... 1978 жылы бекіткен Қазақстанның Қызыл кітабы осы
құбылысты өте көрнекі көрсетеді.1998 ... 1 ... ... ... ... ... ... (15%) және омыртқасыздардың 96 түрі
(олардың 85 түрі буынаяқтылар) осы кітапқа енгізілген.
4 кесте. Жойылып кету қаупі ... ... ... ... ... ... |Іс ... |Қауіп |Шартты |
| | ... ... ... |
| | | | ... ... ... |594 |297 |71 |101 |125 ... | | | | | ... ... ... ... ... (Saiga ... ХХ ... жоғалып кетуге жақындағанда ғалымдардың қажырлы түрде күш ... ... ... ... жету үшін 2005 ... ... ақбөкен
аулауға мемлекет тарапынан тиым салынған.
Қазақстан су флорасы мен фаунасының күйіне ауыл және ... ... ... ... су қоймаларының
ластану және эвтрофикация үрдістері кері әсер жасауда. ... ... ... мен өзен ... ... түрлендіріп, су жүйелерінің
қирауына соқтырады. ... ... ... ... ... су флорасы мен
фаунасының маңызды топтары өкілдерінің қырылуына және ... ... ... ... ... ... су қоймалары) экологиялық жүйесі
деградациялануы ... ... ... ... және билогиялық (балық түрлері басқа жақтан әкелінген)
ластану;
- ... ... ... ... су ... суаруға өзеннен су алу және өзеннің суы ағысын реттеу;
- биоресурстарды қолдануға бүкіл ел ... ... ... бирациональдық өндіру (шаруашылыққа құнсыздарын аз ұстап, ... ... ... салдарынан биоценоздарды сапалық қайта құру.
Бұл жағдай су флорасы мен ... үшін ... ... ... ... бұзылуына, судың физика-химиялық қасиеттерінің су
организмдерінің ... ету ... ... ... ... ... шашуын нашарлатты, су қоймаларының биоөнімдік мүмкіндіктерін
төмендетті.
Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына балықтардың 14 түрі енді.
Үш ... 800 ... ... (күйреуге жақын
қауіптегілер; қауіп төнгендер – орташа мерзімді; душар болатындар – ұзақ
мерзімді ... ... ... ең көп санды нысандарының басымы
тауда тіршілік ететіндері (228 түр) және нағыз орташа шөлдерде (151 ... ... Онда ... ... мен ... саны бар, олар ... аялап күту тәртібін қажет етеді.
5 кесте. Балық аулау (тонна)
|Ел |1990 |1991 |1992 |1993 |
6 ... ... кету ... бар ... ... ... ... |Қызыл |Іс жүзінде |Қауіп ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |27 |14 |2 |3 |10 ... ... ... техногендік әсер етудің сипаты мына
дәреже бойынша анықталады: күшті, орташа, ... ... ... ... ... кешені бойынша бағаланады.
Биоәртүрлілік үшін ластанған өзендердің, өнеркәсіптік агрегациялардың
және көршілес ... ... ... ... ... ... Басқа сыртқы елдерден технологиялардың әкелуі және
экологиялық ... мен ... ... ... ... ... ... бар.
Республикада биоәртүрлілік үшін ішкі қауіп төндіретіндер мыналар:
- Арал теңізі бассейнінің, Семей ядролық полигонының және басқа жер үсті
және жер асты ядролық ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп кешендері (Павлодар-Екібастұз,
Қарағанды-Теміртау және б.) ... ... ... ... ... Көптеген жас экожүйелердің ландшафтық қалыптаспаушылығы, өзін-өзі
өндірудің ... ... ... мен ... ... ... Урбанизацияда, құрылыста, өзендер суалуында, жерлер жыртылуда түрлер
мен ... ... ... ... мен ... ... зиянды түрде балансталынбай пайдалану және биологиялық
ресурстарды игерудің ... ... ... апаттар, соның ішінде құрғақшылық, аяздар мен кенет суық
түсулер, өрттер, селдер, тау ... ... ... ең көп жиынтығы фауна мен
флора әртүрлілігіне тура қауіп төндіретін ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік кешені
әсер ететін аймақта және Оңтүстік Қазақстан өнеркәсіптік өңдеу ... ... аз ... ... 6 % ... ... нысандар, бұрын
орналастырылған ядролық полигондар алып отыр. Ірі жолдар 27 млн. кв. км,
электр тасымалдау жолдары 458 мың км ... ... ... ... ... биотүрлілікке қомақты түрде әртүрлі жанаша әсер етеді.
Биологиялық әртүрлілікті сақтау бойынша ... ... ... ... ... үшін өңдеп шығарған ШРЕК өзгертетін, бір қатар
техногендік әрекеттерге биологиялық әртүрліліктің ... ... және ... ... ... табу қажет. Өнеркәсіптік жүктемелер
көтерген аудандарда бұзылған жерлерде ... ... ... ... ... ... ... қорқынышты сигналы
болып қызмет етеді.
Антропогендік ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі мен жалпы санының азаюымен қатар
эврибиоттық өзгергіш түрлер көбірек бола ... Ірі ... ... ... ... және пайдалы қазбалар өндіру
аудандарында фауналар елеулі өзгерістерге ... ... ... ... ... ... адам ... кейбір түрлері фауна жағдайына
қолайсыз әсер жасады. Мысалы, ... ... ... ... ... көптеген шағын көлдер пайда болады, бұрғыланған жерден
өзінен-өзі сулар ағады. ... ... ... ... ... оңайлатады және күшейтеді. Жолдар салу, құбырлар, ... ... ... байланысты құрылыс жұмыстары фаунаға үлкен
әсер жасайды. Олар ... ... ... ... ... жағдай
жасайды, олардың аборигендік фаунаға қолайсыз әрекеттері болуы мүмкін.
Қазақстанда антропогендік ... ... ... мекендеу орындары азаюда. Сонымен ... ... ... ... бастапқы табиғи экожүйелер бұзылады,
ол түрлердің көбінің ... ... ... жүреді.
Тішілік ету орнының негізгі өзгеруі территорияларды ауылшаруашылық
және өнеркәсіптік игеруле, елді мекендер мен ... ... ... ... ирригациялық және басқа құрылыстар салғанда болады.
Қалалық ... ... ... салу ... 35 млн. га жер
ауыл шаруашылық егіс айналымынан шығарылған. Жер жырту (31 млн. га), ... ... ... ... және ... ... 65 млн. га
асты. Өнеркәсіптік өңдеулерде және пайдалы қазбалар өндіруде экоцид болады.
Адам әрекетінен ... ... ... ... өзгеруі, ортаның
жергілікті және жаһандық ластануымен, ... ... ... ... өзгеруімен, өртенумен, продуценттердің биомассасы азаюымен,
түрлердің шеттен кіруімен байланысты.
Таулық ... ... де ... өзгерістерге ұшырады, өйткені
жыртылмаған жер бөліктерінде шөп ... мал ... Іле ... ... 123 ... 50 %-да ... ... баурайын ауыл шаруашылық қарқынды игеру және ... жер ... ... өте күшті бұзылды, Қазақстан жерінің
өзіне тән эфемероидтық-жусандық, жусан ... іс ... ... деуге
болады. Қаратау тауларындағы аса бірегей табиғат бірлестігіндей (Spireantus
schrenkianus) және ... ... ... semiretchenskia)
бүгінгі жағдай үрей туғызады, олар қорғалатын ... ... және ... ... орналасқан.
Өзеннен су жіберілмеуіне байланысты алап өсімдіктері деградациялануда
және көп ... ... ... ... ... ... Биосфераның барлық өзара байланысқан – ... ... ... – экожүйе мен биогеоценоздың негізі, жердің нәзік өсімдік
қабаты ... ... ... ... ... ... ... жағдайлардағы жазықтар алып жатқан Қазақстанда
өсімдіктер жамылғысының антропогендік өзгерістері өте анық білінеді. Малдың
үзбей жайылуының, дәрілік ... ... ... ... ... кесу және ... жер ... нәтижелерінде өсімдіктер
бірлестігінің едәуір конвергенцияға ұшырағанын байқаймыз.
Эндемиялық түрлер – бұлар республика аумағында ғана ... ... ... ғана ... ... ... Қазақстанда олардың саны 600
астам. Жоғалып кетуіне нағыз қатер төнген түрлерге эндемдер мен қолайсыз
жағдайда қалған (жер ... мал ... ... ... өсетін
жер орындары) кең тараған түрлердің аралдық популяциялары.
Қазақстандағы мал шаруашылығын ... ... бойы ... ... мал ... ... мен ... өсімдіктер жалпы
жасыл шалғынның негізгі көзі болып саналады. Республикадағы жерлердің
ауданы 188 млн. га ... ... мал ... ... 178 млн. га ... ... ... жайылымдар алатын жер ауданы 172 млн. га
құрайды. Шабындықтар Республикада 5,8 млн. га, ол ... жер ... 2 ... ... ... жерлер 7599,1 мың гектарды алады, олардың ішінде
7212,3 га – жайылымдар, ал 279,9 мың га ... ... ... өсетін 6000 өсімдіктер түрінен, олардың пайдалылығы туралы
мәліметтер 1200 түріне ғана бар, ол 20 % ... бай ... ... ... ... шөптердің көзі
болады, оларға ... ... ... ... ... бидайық
сияқтылар жатады. Азықтық жағынан құрғақ шөл климатты және ... ... ... ақ ... ... еркек шөп, қарашағыл,
бозшағыл сияқты ... өте ... ... ... ... ... құны аса ... бірқатар өсімдіктер бар: сары, көк жоңышқа, сиыр
жоңышқа, ... түйе ... ... шөптер тобында құнды азықтық шөптердің:
жусанның, изеннің, бұйырғынның, ... ... ... ... ең ... ... ... азықтан басқа, көп өсімдіктер малдарға өзін-өзі емдеу ... ... ... ... ... Мал ... ... түрлердің 50-ден астамы белгілі. Зире, богород шөбі, жұпаргүл,
жалбыз, түймешетен, цикорий, жусан, ақбас жусан аздап қосқанда (азыққа 5 ... ... шөп ... жақсартады. Әртүрлі шөптің кейбір түрлері болмауы
қойлардың тұқымдылығын төмендетеді. Ащы жусан ... мал ... ... ... ... ... байланысты өсімдіктердің
биологиялық фильтр ретіндегі ролі артады. Фитонцидтер бөліп шығаратын
өсімдіктер белгілі.
Қазір, әзірше ... ... ... ... ... ... ... өйткені жыл сайын олардың тізімі арта түсуде. Олардың саны 500-
ден кем емес, бірақ солардың 50 түрі ғана ... ... ... ... емдеуде қолданылатын дәрілік заттардың 80 % өсімдік
тегінен шыққан заттар.
Қазақстанда Шымкенттік ірі химия – ... ... бар. ... шикізатпен ғана жұмыс істейді. Қазақстанның оңтүстігінде өсетін
цитварлық жусаннан ... ... ... ... одан басқа ондаған
дәрілік препараттар шығарады.
Қазақстанда бір қатар аса құнды дәрілік шөптер өседі, ... ... ... ... және сферофиза, тянь-шаньдық көктемгі жалынгүл,
үлкен және биік ... ... ... ... ... түбір,
итмұрын, қалақай, ит ошаған, жалбыз, долана, алтын түбір, марал ... ... ... және ... шаруашылығында жан жақты қолданылуы және
өнімділігі бойынша алаптарда ... ... ... ішінде бірінші
орындардың бірін қызыл мия алады. Қызыл мия Қазақстанның Сырдария, ... Шу, ... ... алаптарында өседі. Қызыл мия түбірінде көп
пайдалы заттар, соның ішінде глицирризин және ... ... ... мия ... және одан алынған экстракт металлургияда, темекі, химия,
тамақ және кондитер өндірістерінде қолданылады және ... ... ... мия ... ... ... айналған, оны елде және шетелге шығару
қажеттігі 70-75 мың тоннаны құрады. ... ... өсіп ... ... ... мың ... бірақ бұл қор дұрыс қолданбағандықтан тез азаюда.
Қазіргі уақытта ең жақсы зерттелген пайдалы өсімдіктер тері ... ... Тері ... ... қоры ... ... ... экстрактар алу үшін ірі шикізаттық база болады. Мысалы, тамырлық
иіндіктердің ірі шикізаттық қоры Арал мен ... ... ... ... (172 түрі), глюкозидті (132 түр), сапонинді
(500 түр) емдік ... ... ... ... ... ... дәрілік
өсімдіктер ішінде медицина мен халық шаруашылығы үшін ... ... ... бар. ... ... ТМД ... ... 40
шақты атаулар бойынша эфирлік май өндіреді. Осының үлкен бөлігін парфюмер-
косметологиялық өнеркәсіп қолданады. Осы ... ... ... ... ионон) хош иісті заттар синтездеу үшін шикізат болады.
Анис майы қақырық ... ... ... майы тыныс жаңарту және антисептика
үшін қолданылады. Эвкалипт майы анық ... ... және ... ... ... ... ... майының ең
басты құрамдық бөлігі болатын ментол ... ... және ... ... ... және ... құрамына енеді. Евгенол мен
тимолдық дезинфекциялық қасиеті бар және тісдәрігерлік ... ... ... эфир ... тамыр ауруларын, қауіпті ісіктерді, зәр
жолдарының тас ауруларын емдеу үшін ... Оның ... олар ... ... салаларында кең қолданылады, сондықтан оған сұраныс
көп. Мысалы, кориандр жемісі балық, ет, консерві, тамақконцентраттық ... ... ... ... Зире ... ... ... эфир
майлық шикізатта болатын ұшатын заттар және эфир майлары ... ... ... мөлшерде кейбір эфир майлары бояу-сыр және
оптика өндірістерінде пайдаланылады.
Эфир майлары өздерінің физикалық ... ... ... жылу ... ... ... буы ... бөліктерін қоршап, олардың
қызуы мен тоңазуын реттейді. Эфир буларымен ... ауа ... ... ол ... шығаруды азайтады. Осылай, егер 50 см3 суға ... 1 ... ... ... 6,6 % ... Гүлдердің эфир майы
бунақтыларды тартады, олар гүлдердің тозаңдауына себеп болады.
Іле ... ... ... беткейлерінде және тау баурайы
жазықтарында, Шу-Іле тауларында 200-ге тарта эфирмайлы өсімдіктер түрлері
табылған. Олардың 24-і ... және ... ... ... ... ... шыршасы – Picea tianschanica Rupr; қара арша – ... ... – Ferula ... Eng. Kor.
Көшпенділер жаужұмыр тамырын ұнтақталған түрінде тамаққа қолданған.
Жаужұмырда клетчатка – 13,4 %, ... – 57,4 %, ... – 10 ... – 2,9 %, май – 5-6,7 % ... сипатталады.
Дәріханалар үшін дайындалатын дәрілік өсімдіктер ішінде Қазақстанда
қомақты мөлшерде кездесетіндері: қырықбуынды ... ... ... ... ... шатқалдарда, өзен арналарында – ... ... ... ... ... Олардың кең жайылып етек
алған жерлері Жамбыл, Іле, ... ... ... және ащы ... ... мекенжайлар жанында, жол бойында, өзен алаптарында, тау
жоталарында барлық өсімдіктер арасында кездеседі. Бөрі ... ... ... ... ... Іле өзені жағаларының ... кең ... ... ... ... ... ... әдетте
арамшөп ретіндегі жабайы сәбіз, тыңайған жерлерде, тау ... ... ... дейін кең тараған. Сәбізде эфирмайлар мөлшері
әртүрлі экологиялық жағдайларға тәуелді кең шектікте өзгереді. Мысалы, эфир
майының ... ... ... топырақта өскен жабайы сәбізде байқалған.
Жабайы сәбіз майы ертеден бері дәрі ... ... және ... дайындауда қолданылады; парфюмер, тамақ өнеркәсіптерінде
қолданылады.
Жемістері ұнтақталған түрде халық медицинасында ... ... ... ... ... қоспалар құрамына кіреді.
Жемдік, эфир-майлық және дәрілік, өсімдіктер ... ... ... ... ... зор. ... ... 81 жусан түрінен Іле
Алатауы мен Шу-Іле тауларында 29 тараған.
Шикізат ретінде кешендік қолдану үшін парфюмерлік, медициналық ... ... үшін эфир ... ... ... кең ... ... жусан
массасы сүрлем түрінде малға жем болады немесе жемдік ашытқылар үшін
бастапқы ... бола ... ... алынатын емдік дәру заттар мен препараттар
арасында флавоноидтар, кумориндер ... ... ие ... ол ... ... өте кең спектрімен түсіндіріледі. Флавоноидтер ... ... ... ... ең зор ... бары ... сүттіген, Кароли ырғайында; кумариннен ... ... ... ... гормональдық, ісікке қарсы әрекеттері бар)
ең көп мөлшері кейбір жусандарда, қараандызда, мыңжапырақта байқалған.
5-Сұрақ ... ... ... ортаның әртүрлі факторларының
өсімдіктердің өсуіне, жетілуіне және химиялық құрамына әсерін зерттеуге ... ... ... ... ... ... ішінде геохимиялық
фактор ерекше қызығу тудырады, өйткені топырақтағы химиялық заттар ... ... ... ... белсенді заттарды өндіріп шығаруы
арасындағы байланыс айқындалған. ... ... ... өсімдіктердің
әрекетті заттарының биогенезінде қатысушы ферменттердің белсенділігіне әсер
етеді. Сондықтан ферменттердің ... ... ... ... ... ... шоғырлануына байланысты. Осылай, топырақтың
артық тұздануы болғанда және онда улы тұздар болғанда аз ... ... ... ... ... ... ... төмендейді.
Жүрек гликозидтерін өндіретін дәрілік өсімдіктер марганец, молибден,
хромды қалаулы сіңіретіні, ... ...... ... ... ... және ... шығарылатындарды
өндіретіндер – мысты, витамин өндіретіндер – ... ... ... ... – марганецті, хромды, сапонин өндіретіндер –
молибден мен ванадийді таңдап сіңіреді.
Трансаминдеу үрдістерінде металдар рөлі туралы ... ... ... Осылай, мысалы ... ... ... ... ... Fe+, Fe+3 және әсіресе Zn және Со ... ... Ni мен Cr ... және В ... күнбағысқа
ингибациялық та, мутагендік те әрекеті болады.
Күнбағыстың полифенол ... ... ... хромның,
бордың жоғарғы дозалары күшейтеді. Күнбағыс ферменті белсенділігінің күшеюі
қышқылданған фенолдар жинақталуы ... ... ... физиологиялық
және молекулярлық-биохимиялық үрдістердің күшті бұзылуына әкеледі, солардың
ішінде нуклеин қышқылдарының, ДНК синтезделуі, ... ... ... байытылған биогеохимиялық провинция жағдайларында және жемдерде
мыстың жоғары мөлшері болғанда қойларда бауыр циррозы кең ... ... мен ... ... ... никель, стронций
және барий молшылығы ... ... пен ... ... провинцияларда өсімдіктердің химиялық құрамында ауытқулар
байқалады. Жануарларда фосфор-кальцийлік алмасу бұзылады, белоктар синтезі,
көмірсулар мен А ... ... ... мен ... ... ... ... кеңуіне, бұлшық ет тонусының төмендеуіне
асқазан-ішек жолдарының кілегей қабығының және тері ... ... ... ... бор ... ... ... ойпатында
өсімдіктердің физиологиялық және морфологиялық өзгергіштіктері байқалады,
қойлардың эндемиялық ауруы борлық энтерит болады.
Ақтөбе облысы аумағында фтор провинциясы өсімдіктер мен су ... ... ... ... мен ... ... көбеюіне
әкеледі. Осылай, Алға қаласында оқушылар арасында флюороз 61,8 % екендігі
байқалған. Ақтөбе ... ... ... және ... ... жоғары мөлшері (фоннан екі есе жоғары) байқалған. Хром терінің,
кілегей ... ... ... және жалпы токсикалық әрекет жасайтын
қасиеті бар.
Шалфей популяцияларында мырыштың жоғары дозаларын зерттеу мырыштың
шектік ... (20 ... оның ... ... 60-80 ... ... Сонымен бірге темір, мыс, марганец деңгейлері
төмендейді. Сонымен, ... ... ... ... ... ... балансының өзгеруіне соқтырады. Шалфей жапырақтарында
қорғасынның жоғары мөлшері ондағы мыс, мырыш және ... ... ... ландшафтқа антропогендік әрекеттің өзіне тәнділігі ол
күкірт газымен ауыр ... ... ... мен қатты аэрозольдар
түрінде аэральдық жолмен түсуі. Ағаш өсімдіктердің жапырақтары металдарды
қомақты мөлшерде ... ... бір ... ... нық ... нөсерлі жаңбырлардан кейін де қорғасын, мырыш, кадмий ... ... ... ... ... ... ... жапырақтарына қарағанда
мырышты 10 есе, кадмийді 5 есе артық ұстайды. ... ... ... ... ... ... ... ағаш өсімдіктердің
шырынына түсуі тамырдағыдан төмен, бірақ фоннан жоғары.
Жануарлар мен адамдар организмінде ... ... ... ... реакцияларда микроэлементтер мен витаминдер тығыз
бірлестікте болады. Мысалы, селен мен Е ... ... ... ... ... Е және В6 витаминдері организмде йод алмасуына
әсер етеді. С – авитаминозда молибден алмасуы күрт төмендейді. А ... ... ... және йод ... ... ... ... Мырыш алмасуына А витаминінің қатысы барлығы білінген. А
витаминінің жеткіліксіздігі ... ... ... ... мөлшерін
азайтады.
Организмде зат алмасу ... ... ... ... ... ... ... молекуласының, гормондардың, В12
витаминінің құрамына кіреді.
Минералдық заттар ферменттердің активаторлары мен ингибиторлары ... ... ... ... ... ... мен әртүрлі
аурулар минералдық алмасу бұзылуының себебі болуы мүмкін. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... марганец алмасуының ... ... және ... ... көбейеді.
Су алмасу үрдістері кейбір тұздарға тәуелді. Мысалы, натрий тұздары
ұлпаларда су тоқталуына келтіреді. Калий және ... ... және ... көп ... бар тағамдық өсімдіктер (картоп, жемістер)
организммен суды шығаруға ықпал жасайды.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өр Алтайға хош келіпсіздер!8 бет
WindowsXP операциялық жүйесі14 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Инвестициялық жобалар, шешім қабылдау және оны жүзеге асыру құрылымы8 бет
Марков құбылысы16 бет
Оңтүстік Қазақстан боллысының адвентивтік және синантроптық флорасы74 бет
Түйенің жүн өнімділігі. Жүнді өндіру технологиясы3 бет
Тұрғын үйдің техникалық жағдайын тексеру жұмыстарының жалпы ережелері және оларға қойылатын талаптар7 бет
Қоршаған орта факторлары11 бет
Altheae officinalis L (Дәрілік жалбызтікен) өсімдігі вегетативитік мүшелерінің онтоморфозгенезі38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь