Қазіргі қаланың экологиялық проблемалары және халықтың денсаулығына әсер ететін факторлар

1- Сұрақ Экономикалық тұрғыда дамыған елдерде соңғы онжылдықтарда адамзат денсаулығының жағдайы елеулі дәрежеде өзгерді. Ғылыми-техникалық прогресс жағдайларында өнеркәсіп жедел өсуде. Бұл жағдай өз кезегінің урбанизация үрдісін тудырады. Урбанизация – қалалану – латын сөзі. Ол тұрғындар мен экономикалық өмірдің қалаларда шоғырлануын және сол қалалар саны мен аумағының өсуін білдіреді.
Қазіргі жағдайларда адаманың қоршаған ортамен өзара қатынасының күрделі және жиірек қарама-қарсылық сипаты ерекше мағыналы болып келеді. Қалалар мен қалалық тұрғындар саны өсуі – заңдылық үрдіс. Ол тұрғындар, өндірістік қаражаттар, қоғамдық байлық, өкімет пен мәдениеттің кеңістіктік шоғырлануы болып жатқан қалаларда өндірістік күштерді тиімді дамытуға және кадрлық ресурстарды орынды пайдалануға мүмкіндік береді.
Қалалардың өсуі мен дамуы экологиялық-канализациялау, су өткізу торабы, жылумен қамтамасыз ету; өндірістік және қоғамдық білім беру мен денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік – көлік пен байланыс, инфрақұрылымдарының өрістеуіне ықпал етуде.
Қазіргі уақытта еліміздің бірқатар аймақтарында тұрғындар жақсы сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілмеген, кейбір қалалардың ауа бассейндерінде денсаулық үшін зиянды заттардың шоғырлануы белгіленген нормативтерден бірнеше есе артады. Сондықтан адамның тіршілік етуіне қолайлы (оптимальды) орта тудыру жөнінде мәселе туындайды.
Қалалық тұрғындар санының, қалалардың, әсіресе ірі қалалардың өсуі адамзат өркениеті дамуының ажырамас бөлігі болып табылады. 20-ғасырда миллион тұрғынды қалалар саны 10 есе өсті. Қазіргі уақытта алып қалалар санына Мехико (28 млн. адам), Шанхай (26 млн. адам), Сан-Паулу (22 млн. адам) және басқалары кіреді. Қалалық тұрғындар саны да күрт өзгерді: 1830 жылы 11 %-дан 1989 жылы 46 %-ға дейін.
Бұрынғы КСРО қарамағында болған біздің Республикада қалалық тұрғындар саны 1926 жылы – 18 %, 1940 жылы – 33,0 %, 1959 жылы – 48 %, 1986 – 66,0 % және 1989 жылы – 51,0 % құрады.
Қазіргі урбанизация – біртұтас алғанда қоғамның жаңа өркениет түріне өтуін сипаттайтын фундаментальдық қоғамдық үрдістердің бірі. Бұл өндіруші күштер (индустриализация мен ғылыми-техникалық прогресс) және өндірістік қатынастар (қоғамдық-экономикалық формациялар) дамуының тарихи заңдылық үрдістері, бұл тұрғындар қайта өндірілуінің жаңа тәртібіне демографиялық өту, аз балалы жанұяға, төмен туушылыққа, тұрғындардың жас шамалық жаңа құрылымына өту.
Осылайша, урбанизацияны қалалардың сандық өсуінің үрдісі емес, көрсеткіштер құрылымы мен урбанизацияның бағалануын қоғамдық санада заңдылықпен өзгеретін, өз дамуында фазасы бар үрдіс ретінде қарау керек.
        
        Т: Қазіргі қаланың экологиялық проблемалары және халықтың денсаулығына әсер
ететін факторлар
1. «Урбанизация» түсінігі. Проблеманың қазіргі жағдайы
2. Қазіргі ... ... ... ... Автомобиль көлігі
4. Қалалық шу
5. Қазақстан Республикасының бірқатар қалаларындағы экологиялық
факторлардың ерекшеліктері
6. Қалалық орта факторларының Халықтың ... ... ... ... қоршаған ортасының сапасын бақылау.
1- Сұрақ Экономикалық ... ... ... ... ... денсаулығының жағдайы елеулі дәрежеде өзгерді. Ғылыми-техникалық
прогресс жағдайларында өнеркәсіп жедел өсуде. Бұл ... өз ... ... ... ... – қалалану – латын сөзі. Ол
тұрғындар мен экономикалық өмірдің ... ... және сол ... мен ... өсуін білдіреді.
Қазіргі жағдайларда адаманың қоршаған ортамен ... ... және ... ... ... ... мағыналы болып келеді.
Қалалар мен қалалық тұрғындар саны өсуі – ... ... Ол ... қаражаттар, қоғамдық байлық, өкімет пен мәдениеттің кеңістіктік
шоғырлануы болып жатқан қалаларда ... ... ... ... ... ресурстарды орынды пайдалануға мүмкіндік береді.
Қалалардың өсуі мен ... ... су ... ... ... ету; ... және ... білім беру мен
денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік – ... пен ... ... ... ... уақытта еліміздің бірқатар аймақтарында тұрғындар жақсы сапалы
ауыз сумен қамтамасыз ... ... ... ауа бассейндерінде
денсаулық үшін зиянды заттардың шоғырлануы белгіленген ... есе ... ... ... ... ... қолайлы (оптимальды)
орта тудыру жөнінде мәселе туындайды.
Қалалық тұрғындар ... ... ... ірі ... ... өркениеті дамуының ажырамас бөлігі болып табылады. 20-ғасырда
миллион тұрғынды қалалар саны 10 есе ... ... ... алып ... Мехико (28 млн. адам), Шанхай (26 млн. адам), Сан-Паулу (22 млн.
адам) және басқалары кіреді. ... ... саны да күрт ... ... 11 %-дан 1989 жылы 46 %-ға ... КСРО ... ... біздің Республикада қалалық тұрғындар
саны 1926 жылы – 18 %, 1940 жылы – 33,0 %, 1959 жылы – 48 %, 1986 – 66,0 ... 1989 жылы – 51,0 % ... ...... ... ... жаңа ... түріне
өтуін сипаттайтын фундаментальдық қоғамдық үрдістердің бірі. Бұл өндіруші
күштер ... мен ... ... және ... ... ... ... тарихи заңдылық
үрдістері, бұл тұрғындар қайта өндірілуінің жаңа ... ... аз ... ... ... ... тұрғындардың жас шамалық жаңа
құрылымына өту.
Осылайша, урбанизацияны қалалардың сандық өсуінің ... ... ... мен ... ... ... ... өзгеретін, өз дамуында фазасы бар үрдіс ретінде қарау керек.
Барлық жерлердің урбанизациялануына байланысты қалаларда тұрғындардың
шектен тыс ... және ... ... ... ... бір ... ... Қалалар тұрғындарының жақсы сапалы ауыз сумен, тамақпен
қамтамасыз етілуі, ... ... және ... ... ... ірі
қалаларда, әсіресе өте ірі қалаларда адам тіршілік ететін ортаны қорғау
бірінші ... ... бар ... ... ... ... заманда да, осы кезде де қалаларды салудың анықтаушы
факторы экономикалық мәселелер болған еді. ... ... ... ... ең ... саны 500 ... ... Соған қарамастан
тұрғындары 1 млн. астам қалалар саны өсуде, сонымен бірге бұл үрдіс сандық
өсумен ғана ... ... ... ... қоғам сияқты, қоршаған
ортаға да, адамның өзіне де антропогендік әрекеттердің күрт көбеюімен бірге
жүреді. Негізінен ... ... және ... ... Қазіргі
техника мен технологиялық үрдістер осы теріс әсерді, іс жүзінде жоя ... осы ... іске ... ... ... ... байланысты,
оған адамзаттың әзірше мүмкіндігі жоқ.
Урбанизация, тұрғындар мен адам қызметі шоғырланған салыстырмалы шағын
аумақтар ғылыми-техникалық прогресс әсерінен ... Елді ... ... ... ... ... аумағы ұлғаяды. Урбанизация үрдісінің ... ... ... ... ... ... 70-жылдар басында
экономикалық дамыған елдерде тұрғындардың ... ... ... ... ... өндіргіш күштердің өсуі қала тұрғындарына
амалсыздықтан техногендік ... ... 4 ... ... қоршаған ортаға жасаған әрекеті, өзінің
масштабы бойынша тас дәуірінің 40 миллиард адамы ... ... ... ... ... ... күші қлалалардың өз аумақтарына және олардың
өз айналасына түседі.
Тұрғындар өмірі жағдайларын көп жағынан жақсарта отырып, ірі ... ... ... ... ... ... ... адамға
физикалық, химиялық және техникалық жүктемені көбейтеді. ... ... ... ... ... та өзгереді. Ғимараттар мен аумақтар
инсоляциясы 15-30 %, ультракүлгін сәулелендіру – 50 %, бұлтты ... ... % ... 30 % және ... 100 %) ... тұмандар жиілейді. Қала
қаншалықты ірірек болса, ... ... ... ... теріс факторлары өзінің табиғаты бойынша ... ... әсер ... ... ... ... ортаны
ластау көздері қалалардың өзі ішінде болады. Шығарып ... ... ... ірі ... тән ... ғана ... атап айтқанда –
автомобиль ... мен шуыл ... және ... факторлар – ауа
температурасы, бір бөлмеде көп адам ... ... ... көтеретін жүктемелердің жоғары деңгейі).
3- Сұрақ ... ... ... ... орта ... көзі ... ... болады. Оның шығаратын, адам үшін улылығы
бар ... ... ... ... ... ... Бұлар әртүрлі
көмірсутектер, азот тотықтары, альдегидтер, иіс газы (СО) және басқалар.
Қалалар ауасындағы барлық улы ... 70 % ... ... автокөлік
есебіне жатады деп саналады.
Өткен ғасырдың 40 жылдарында автомобильдері өте көп ... (АҚШ) ... рет ... ... смог ... баяндалған еді.
Осы құбылыстың түсінігі мынадай. Автомобиль шығаратын газдармен ластанған
ауа күннің ультракүлгін ... ... ... ... жаңа токсикалық заттар – күшті тотықтырғыштар – ... ... ... Негізінен, бұлар озон, бос радикалдар және адам
денсаулығына зияны ... ... ... Олар ... ... мен ... тітіркендіреді, өсімдіктерді зақымдайды, резинадан жасалған
бұйымдардың ... ... ... сырты резинасының жарықтары
болады.
Қазіргі қалалардың ауа бассейні көмір қос ... ... ... ... осы заттың шоғырлануы 500 мг/м3 жетуі мүмкін (ШРЕК – 3,0
мг/м3). ... ... ... ... ... ол ұлпалық тыныс бұзылуының дамуына әкеледі. Автомобильдердің
көшедегі қозғалысын реттеушілердің ... ... ... ... 3 есе ... Қала ... жүргізушілері,
гараж жұмысшылары осындай әрекетке душар болады. Әрине, қаланың басқа
тұрғындары олардан азырақ әрекетке ... ... ... ... ауамен тыныс алуы әлсіреген
адамдар мен жүрек – тамыр ауруларымен ауыратындар үшін әсіресе ... ... ... шығаратын газдарда улы заттар ғана емес,
оған қоса канцерогендік қасиеттері бар ... ... ... көміртек
қосылыстарынң тобы, мыс пен көмір тотығынан басқа полициклдік ароматтық
көмірсутектерді құрайды, ... ... ... жатады.
Шығаратын газдарда оның концентрациясы, негізінен жанармай қоспаларының
толық жануына тәуелді және двигатель ... ауа ... ... ... ... отындық жүйесін реттеу канцерогендік
көмірсутектердің қарқынды синтезімен қатар жүреді.
Басқа ... азот ... ... – олар ... болады. Соңғы қосылыстардың атмосферада да, организмде де
пайда болу мүмкіндігі аминдер, ... мен ... ... ... ... азот ... автомобиль шығарған газдарда
жанар қоспаның толық жануы жоғарылағанда өсе ... ... ... ... кез ... ... тәртібінде қоршаған ортаны
канцерогендермен ... ... ... ең көп ... оның ... ... және ... жұмысының ауырлаған тәртібінде, оның
бос жүру жұмысында болады. Бұл ерекшелік қала жағдайларына тән. ... ... ... ең ... шоғырлануы тура осы
жағдайда болатындығы байқалған. Әрине жанар отын сапасының да қомақты ... және ... ... ... басқа, автокөліктің
жұмсалып шығарылған газдарында, бластомогендік белсенділігі бар ... ... да бар, ... ... олар ... мен ... жылы ... моторс» концерні антидетонатор ретінде
тетраэтилқорғасыны бар бензинге этил ... қоса ... ал ...... қосты. Осы препараттарды қолдану қарқындылығы
сондай дәрежеге ... – осы ... ... ... автомобиль көлігі
қоршаған ортаны ластаудың негізгі көзіне айналды. ... ... ... ... адам ... нәтижесінде атмосфераға түсетін
осы элементтің жалпы аумағының 90 % астамын шығарады. Осы шығарындылардың
аумағы жылына 180 мың ... ... ... ... ... ... 250 мың ... қорғасын шығарады. Кадмий жөнінде де осындай жағдай
байқалады.
Автомобильдердің токсикалық және канцерогендік ... ... ... ... техникалық күйіне, жанармай түріне және жұмыс
тәртібіне тәуелді. Двигатель конструкциясының да осы жағынан белгілі маңызы
бар. Осылай ... ... ... машиналармен салыстырғанда
көміртек тотықтары мен көмірсутектерді анағұрлым аз шығарады, бірақ ... ... ... көп шығарады. Сондықтан, профилактикалық
тұрғыдан қарағанда, ең оптимальдық ...... ... ... ... ... ауыстыру (трамвайлар, троллейбустар, автокарлар).
Бірақ та, бір қатар себептер бойынша, мәселені ... қою, ... парк ... өсіп ... әр ... іске ... ... емес.
Табысты іске асып келе жатқан екінші жол, бензинмен ... ... отын ... ... отын газ ... Қазіргі уақытта
біздің мемлекетімізде және ... ... ... бір ... ... ... газда жұмыс істейді. Жанармай ретінде әртүрлі
спирттерді қолданудың болашағы бар, мысалы метанол. Сприттер детонация
жасамайды, ... ... ... ... ... ... Осы уақытта спирт-бензин қоспасын қолдану ең перспективті, ... ... іске ... ... ... үнемі бақылау орнату және көлік
қозғалысын дұрыс ұйымдастыру қажет, ол мемлекеттік автомобиль ... ... ... іске ... ... ... бар. ТМД
елдерінің бірқатар қалаларында этилденген ... ... ... бірақ бұл тыйым салу жиі орындалмайды. Оның үстіне қалалық ортаға
ауылдық аудандардан келген автокөлік шығарған газдардың ... ... елді ... ... ... интенсивті қозғалысы әсер
етеді.
1981 жылы Англия үкіметі бензинде қорғасын мөлшерін 0,15 г/л ... ... ... ГФР ЕЭҚ ... ... ел ... ... 1975 жылы енгізді. АҚШ-та 1974 жылы қорғасыны жоқ бензин пайда
болды. Ол арнаулы конструкциялы автомашиналар жасауға әкелді.
Жұмыс ... ... ... ... заттарды мемлекеттік нормалау
автокөлік шығарындыларымен күресудің тиімді шаралары болады. ... ... ССРО ГОСТ ... ... ол ... ... ... тотығын реттеді (1,5-2,0 %). Бақылау арнаулы газоанализаторлар
арқылы МАИ органдарымен жүргізіледі. ... та, ... ... ... жеке ... ... қарап тексеру кезінде жылына бір рет
қана жүргізіледі, ал қалған уақытта сирек, эпизодтық түрде жүргізіледі.
Қалалық көлік қозғалысын басқарудың автоматтандырылған ... ... ... ... ... ... көліктің кқшелер қиылысында тоқтауын
20-25 % қысқартады, сонымен бірге ... ... ... ... ... қаласында АСУ «Зеленая волна» жүйесі енгізілді. Бірақ жүйе
тек қана қаланың кейбір орталық магистральдарын қамтыды. Қазіргі уақытта ... ... ауа ... ... әртүрлі технологиялық шаралардың
белгілі мағынасы бар:
- карбюратор конструкциясын жетілдіру;
- электрондық тұтатқыш қондыру;
- ... ... ... ... ... бітіру;
- катализдік нейтрализаторларды қолдану;
Теория бойынша, осы құралдар ортаны радикальдық сауықтыруға мүмкіндік
береді, ал іс жүзінде ... ... ... шығындармен байланысты.
Осылай, ең тиімді катализдік нейтрализаторлар асыл металдар – платина ... ... ... ... сондықтан оларды қолдану шектелген. Оның
үстіне қорғасын платина – палладий катализаторының ... ... ... ... алып ... таза ...... туралы да соны айтуға
болады. Оны барлық жерде қолдану аккумуляторларды қуаттау үшін көп ... ... ... және ... ... ... ... Сондықтан автомобиль транспортының мәселесі ... ... ... үшін ең ... ... айналуда.
4- Сұрақ . ... шу - ... ... ол ... ... жалпы көлікпен байланысты. Осылайша автомобиль көлігі зиянды ... ғана ... ... және ... (шу) ... Осы ... қазіргі қаланың тұрғыны организміне ... ... ... ... ... ... атмосфераның химиялық ластануы мен шудың
тіркескен әсеріне арналған ғылыми басымдар көбеюде.
Адам организміне кері әсері бар және оның ... мен ... ... кез ... ... немесе жағымсыз дыбыстар әрекеті – ... ... ... – есту ... ... ... бар, серпінді
ортаның (ауалық, сұйықтық, қаттылық) толқын тәрізді ... ... ... ... болса, дыбыс жылдамдығы соншалықты жоғары.
Серпінді ортаның тербелістері герцте (Гц) көрсетілетін ... ... ... ... Адам ... ... 20 000 ... қабылдай алады. Ең жақсы қабылданатын дыбыстар 800-6000 Гц
аралығында болады. 400 Гц ... ... ... жас ұлғайған сайын
жоғарғы дыбыстар (20 000-12 000 Гц) әжептәуір ... ... ... дыбыстық толқындар тербеліс ... ауа ... ... ... ... қысымнан асатын қысым жасайды. Осы
қосымша қысым дыбыстық деп аталады және ньютон/1м2 көрсетіледі. ... ... ... ол ... күшін анықтайды, ол Вт/м2 көрсетіледі.
Дыбыстың көрсетілген барлық өлшемдері (жиілік, жылдамдық, қысым, күш)
объективтік ... ... ... ... ... ... ... шама, өйткені ол жеке адамның есту анализаторының қабылдауына
тәуелді.
Шуылды бағалау үшін дыбыстың қысымы мен күшінің ... ... ... ... ... ... ... алынады. Ол
үшін дыбыс деңгейлерін логарифмдік бірлікте көрсететін Бел шкаласы немесе
децибел шкаласы қолданылады. Ол ... ... есту ... неше есе
жоғары екендігін көрсетеді. Түгел шкала 110 ДБ (ауыратын шек) ... ... есту ... ... ... тұрғылықты және тұрғылықсыз болады. Тұрғылықтыларға
электроқозғалтқыштар ... ... ... ... ... ... ... ішінде 5 ДБА артық шамаға
өзгертетін, барлық тұрақсыз шу көздері жатады. ... ... ... ... беріледі.
Шудың 2 негізгі өлшемдерінің машықтық мағынасы бар:
- ДБ өлшенетін және ... ... ... үшін анықталатын
дыбыстық қысымның октавалық жиілік жолақтарындағы ... (63, ... 500, 1000, 2000, 4000, 8000 ... ... ... эквивалентті, бірақ октаваға бөлмей, ДБА өлшенетін
дыбыс деңгейі.
Тұрғылықсыз шуылды бағалау үшін ... ... ... ... үшін.
Сондықтан тұрғылықты шуылдың нормаланатын өлшемдері дыбыстық қысымның
ДБ деңгейлері, ал тұрғылықсыз ... ...... ... ... қысымның (ДБАда) деңгейлері және дыбыстың (ДБАда)
максимальдық деңгейлері.
Қалалық ... 4 ... ... бар; ... ... және ... ... қалалар жағдайларында ең кең таралған шу
түрі көліктік болады. Оның шығу көздері автомобильдер, ... ... ауа ... ... ... шу ... ... 3 факторға тәуелді:
машиналар қозғалуының қарқындылығына, қозғалу жылдамдығына және ... ... ... ... мен ... көбейгенде және көлік
ағымында жүк машиналары қанша көп болса, шуыл деңгейі де ... ... ... ... да ... рөл атқарады.
Қазіргі ірі қалаларда автомашиналар қозғалысының қарқындылығы 10 мың
бірлік/сағат ... ал жаңа ... ... ... ... 90 % ... машиналары құрайды. Әртүрлі тағайындалған трассаларда шу деңгейлері 81
ден 87 ДБА арасында тербеледі. Ең шуылды қалалық көлік трамвай ... ... 10 ДБА ... шуыл ... Дыбыс деңгейі жақыннан 93 ... ... жол ... шуылдық жүктемеге қомақты үлес ... ... ... шуыл мәселесі қиындап келеді. Аэропорттар жанында
түн мезгілінде де шуыл деңгейі 108 ДБА ... ... адам ... 2 ... ... ... ... тән) және спцификалық емес (шуға тән емес, жалпылама). Қала шуылы ... ... ... (110 ДБА) жетпейді. Солай бола тұра есту органының
патологиясында құлақта шуыл 80-90 ДБА ... ... ... ... ... шудың өзіне тән әрекеті есту органының зақымдануымен
білінеді.
Ұлғайып жатқан қалалық шу ... есту ... ... ... ... ол есту ... 10-25 ДБА ... әкеледі, кейіннен
саңыраулық дамуына келтіреді. Осылай, Франция 100 мың қала ... 130 адам ... ... ... ... осы ... ... Соңғы 15 жыл ішінде Швецияда саңыраулар саны 2 есе өсті. АҚШ ... ... ... ... ... келтіріледі, ал қалалық шу соңғы
онжылдықтарда 0,5-1,0 ДБА ... ... тән емес ... ... жатады:
- орталық жүйке жүйесінің ... (тез ... ... еңбекқабілеттілігінің төмендеуі);
- шу көзіне қатысты шаралар;
- техникалық жағынан аз шулы ... ... ... ... өнеркәсіп
өңделген конструкциялар бойынша жүздеген мың машиналар жасап шығаруда.
Сондықтан жақын болашақта көліктік ... ... ... ... ... ... қалалық шу көзінің 80 % құрайды және оны азайту
үшін ... мен ... ... ... ... бар. Олар қалада
көліктік ағымдарды реттеу, қалалық және аудандық магистральдарды бөлу,
аэродром мен ... жол ... ... ... жасау және
тағы басқалар. ... ... ... ... (МДБМ), емдеу-
профилактикалық мекемелері (ЕПМ) орналасқан жерлерде ауыр машиналар мен
мотоциклдер қозғалысына ... ... Бір ... ... ... ... қозғалысына жалпы тыйым салынады.
Қалалардың өнеркәсіп кәсіпорындарының түріне тәуелді қоршаған ортаның
негізгі нысандары ластануларының деңгейі мен ... өз ... ... Қазақстанның химия өнеркәсібі фосфориттердің және бортұзды
кендердің (Ақтөбе облысының Алға ... ... ... және пайдалануы
арқылы (Тараз, Шымкент қалалары) дамыды. Қазақстан фосфориттер қоры бойынша
ТМД елдерінде бірінші орын ... ... үлес ... осы ... ... ... 93 % құрайды. Сары фосфор, фосфорқұрамды минерал
тыңайтқыштар және ... ... ... ... ... ... ... кешен жасалған. Осы уақытта ТМД бойынша Қазақстан
сары ... 90 %, ... ... 40 % ... ... ... оңтүстік қалаларында шоғырланған –
Шымкент және Тараз. Онда ірі өндірістік бірлестіктер «Фосфор», «Химпром»,
суперфосфат және фосфор ... ... ... ... ... бас жоспары
болмағандықтан және қала салудың гигиеналық нормалары мен ... ірі ... ... ... тұрғындар аймағында
қалған, ол қаланың санитар-гигиеналық тәртібіне теріс ... ... ... ... ... 10,5 % ... аумағында
тұрады, ал өндірістердің 20 % жалпы санитарлық-қорғау зонасы жоқ.
Экологиялық ... осы ... өте ... ... ... ... санэпидқызмет зертханаларының есеп беруі,
гидроқызметтің облыстық ... ... ... институтының
инеженерлік экология бөлімінің және 2 ТП «Әуе» өнеркәсіптік ... ... ... ... ... алынды.
Шымкент қаласы бойынша барлық өнеркәсіп кәсіпорындарының атмосфераға
жалпылама шағарындылары ... ... ... – 40 % ... ... зауыты – 21,7 %, майөңдеу зауыты – 8,0 % ... – 3,2 % ғана ... ауа ... ... газбен, қорғасынмен, көміртегі
тотығымен, фторлық ... ... ... фосфорлық
ангидридпен ластанады.
Күкірт ангидриді шығарындыларының негізгі көзі қорғасын зауыты (барлық
күкірт ... ... 60,2 %), ... өңдеу зауыты (20,2 %), ЖЭО
(6,8 %), ЧПО «Фосфор» Шымкент ... ... (5,3 %), ...
қорғасын зауыты (87,3%), көміртегі ...... (65,4 ... ... (23,9 %), азот ...... (47,8 %), ... және
фтор қосылыстары шығарындыларының көзі – ЧПО ... ... ... ... өнеркәсібі өндірістерінің шығарындылары ... 8 % ... ... зерттеулер және ... ... ... ... өндірістері атмосфералық ауаны фтор
қосындыларымен, фосфорлық сутегімен және фосфорлық ... ... ... ... ... ... шоғырлануы ШРЕКті 10
есе, фторлық сутегі – 4,5-8 есе, қорғасын – 60 есе ... Одан ... ... ауасы мырышпен (5 ШРЕКке дейін), хром (6 ... ... ... кадмиймен (ШРЕК деңгейінде) ластанады. Қала
ауасында 3,4-бенз(а)пиренның орташа мөлшері 1,7x10-3 мкг/м3, ол ШРЕК ... ... ал оның ... ... ШРЕК 13 ... ... ... көзінен (қорғасын зауыты) 1,5 км қашықтықта фоннан қорғасын
мөлшері 250 рет, кадмий – 260 рет, мыс – 45 рет ... ... ... ... ... сутегі 1,1 мг/м3 анықталады,
ол ШРЕК 55 рет, фосфорлық ангидрид 2,5-3 ШРЕК және ... ... 7 км ... 13-14 ШРЕК ... ... ... ... 60 км қашықтықта фторлық сутегі ауада ШРЕК 3 ... ... ... жағдайлары мен дүркіндік шығарындылары кезінде фосфор
қосылыстарының, фтордың және басқа химиялық заттардың ... ... ... Осындай жағдай адамға нақты химиялық жүктемені ... ... ... ... әсер ... ... мен ... (контроль) ауданының атмосферасына
шығарылатын шығарындыларының саны мен сапасы ... ... ... ... ... ... қалада атмосфераға жалпылама
(валовый) шығарынды бақылауға алынғаннан 119,5 есе артты, қатты ... ... есе, газ ... және сұйық 197,3 есе, күкіртті ангидрид – 60,1 есе,
көміртегі оксиді – 267,5 есе және азот ... – 47,1 есе ... ... атмосферасында фосфор оксидтері, фосфорлық ... ... ... ... кадмий, мыс сияқты зерттелген қалаларға тән заттар
болмады.
6- Сұрақ .Тұрғындардың кейбір ауруларының ... ... өсу ... ... ... экологиялық және әлеуметтік-
гигиеналық факторлардың әсерін зерттеу мақсатымен математикалық талдау
ретінде ... ... ... мен ... корреляциялық
регрессиялық талдау қолданылды.
Ересек аурулардың медициналық мекемеге ... әсер ... ... ... ... ... ... қолдану,
аурушаңдылықтың деңгейі мен жиілігіне ... ... ... ... ... тәртібі, жанұя құру жағдайы, мамандығы және
кәсіби зияндылықтар ... ... әсер ... ... Ересек
тұрғындардың аурулары бойынша қаралу жиілігіне мәні бар көрсеткіштер ... ету орны және тұру ... жас ... ... ... ... және ... әдеттерінің көрсеткіштері болды.
Осылай, мысалы, әлеуметтік факторларға тәуелді балалар арасындағы
аурушаңдылықты талдау, бір ... ... ... ... табысында балалар
аурушаңдылығының деңгейі өте жоғары (4539,4%), нашар баспаналық жағдайларда
(6656,3 %), толық емес ... ... ... ... ... ... ... газдану (6493,1%), шуыл мен діріл ... ... ... әдеттері болуы, шылым шегу сияқты (5187,0%),
алкогольді ... ... ... ... болатындығын көрсетті.
Көпфакторлық талдау, емхана-поликлиникалық мекемелерге балалар
қаралуының ... ... ... факторлар босану нәтижесі
(детерминация ... ... және ... коэффициенті
(C)=0,643), бала туғандағы ана жасы ... ... ... коэффициенті (С)=0,643, 1 жасқа дейінгі баланы тамақтандыру
түрі (детерминация коэффиценті ... ... ... балабақшада болған жасы (детерминация ... ... ... ... ... ... саны (детерминация
коэффиценті (Р)=0,614, контингенция коэффициенті (С)=0,523), және ... ... ... коэффиценті (Р)=0,607 контингенция
коэффициенті (С)=0,519).
Өнеркәсіптік қала тұрғындары аурушаңдылығының деңгейі мен құрылымына
бір қатар ... ... ... ... ... ... ... әдісі ретінде көпшілік ... ... ... ... ... алынған деректер, балалардың
қаралуы мен әртүрлі ... ... олар ... ... ... бар ... көрсетті. Күшті ластанған Тараз қаласының ... ... 3 км ... жиі ... балалардың үлестік салмағы
(24,0%) және өте жиі ауыратын балалар (10,6%) ... ... ... ол ... 19,4 және 7,5% ... ... ... жағдайларында
қорғасын зауытының ең үлкен әрекеті бар, ауданда жиі және өте жиі ... үлес ... ... ... ... балалармен салыстырғанда
жоғарылау болды. Қан мен қан жасау ... және ... ... ... ауаның азот диоксидімен (Р=0,9993) ластануына
тәуелділігі, вегетотамырлық дистонияның – ауаның ... ... ... ... ... жоғары деңгейлері байқалды.
Сонда осы тәуелділік фосфор өндірістері жұмыс істейтін ауданда ... олар жоқ ... ... ... басымды түрде байқалды.
Атмосфералық ауа фторлы ... және ... ... ... ... теміртапшылық ... ... ... (Р0,95), пиелонефритпен (Р=0,99), созылмалы
нефриттердің асқынуымен тәуелділігінің жоғары ... ... ... ұқсас тәуелділік цереброваскулярлық ... ... ... және ауаның көміртегі
тотығымен (Р=0,99), арасында байқалды; ... ... ... ... ... ... ... (Р=0,98),
ауа фторлық сутегімен ластанғанда, отитпен, мезотимпанитпен, ... ... ауа ... ангидридпен ластанғанда байқалды.
7- Сұрақ .Қазіргі қалалардың жағдайында қоршаған орта ... мына ... ... санэпидемиологиялық станциялардың мамандандырылған зертханалары арқылы
(атмосфералық ауа, су, ... ... ... ... қорғау зертханалары ... ... ... ... ... және өнеркәсіп кәсіпорындары Министрлігінің
ведомстволық амбулаториялық-поликлиникалық мекемелерге қаралу жиілігі
мынадай ... ... ... ... ... ... ... Олар – жанұяның бір адамға табысымен (Р=0,997,
С=0,713), баспана жағдайы (Р=0,998, ... ата – ... ... ... және ... емес ... ... С=0,679), ата –
анасының зиянды әдеттері болуы (Р=0,915, ... бала ... жасы ... ... ... ... бітуі (Р=0,840,
С=0,643) арқылы сипатталады.
7-кесте. Әлеуметтік-гигиеналық, биологиялық және экологиялық факторларға
байланысты балалардың дәрігерге қаралуының жиілігі кестеде көрсетілген
| | | | | | ... ... ... ... ... ... | ... |
| | ... ... | | |
| | | | | | |
|1 ... ... |791 |0,988 |0,703 |II |
|2 |1 ... шаққанда | | | | |
| ... ... |565 |0,997 |0,713 |I |
|3 ... ... ана |452 |0,839 |0,643 |VIII |
|4 ... |452 |0,735 |0,592 |X |
|5 |Осы ... тұру ... |0,843 |0,645 |VI |
|6 ... ... |678 |0,924 |0,679 |III |
|7 ... ... |452 |0,807 |0,628 |IX |
|8 ... |452 |0,840 |0,643 |VII |
|9 ... мамандығы |639 |0,678 |0,561 |XII ... ... ... |791 |0,915 |0,675 |V ... ... ... жасы | | | | |
| ... ... |904 |0,942 |0,686 |IV ... ... |452 |0,755 |0,603 |X ... ... ... |565 |0,614 |0,523 |XIII ... ... | | | | |
| |1 ... дейінгі |455 |0,607 |0,519 |XIV |
| ... түрі | | | | |
| ... бала саны | | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | | |

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
«Қалаларда қоршаған ортаны құқықтық қорғау»23 бет
Адам денсаулығына және организмге жүгірудің әсері17 бет
Адам мен адамзаттың денсаулығына қарсы қылмыстар34 бет
Адам экологиясы туралы4 бет
Адам экологиясының пайда болуы9 бет
Атырау экологиясы6 бет
Денсаулық сақтау саласындағы азаматтардың қоғамдық қатынастары6 бет
Денсаулық туралы ғылым5 бет
Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы және түрлері70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь