Абайдың ақындық мектебі

Жоспары.

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе.

Абайдың ақындық ортасы өзіндік ерекшеліктері мен дәстүрлері мол аса тағылымды рухани элементтері Ұлы ақынның бір кезде өзі нәр алған Шығыс пен Батыс әдебиеттері қазыналарынан бастап, кейін өзі нәр берген, бағыт сілтеген әдеби процеске дейінгі сан салалы құбылыстары - әлемнің алуан түрлі тармақтары қатарынан орын алады. Абайдың ақын ретінде қалыптасу жолында үнемі естіп-біліп жүрген, тікелей тағылым алған қазақ ақындары аз емес еді. Олар ақынның әдеби ортасынан бастау алған тұлғалар болды, Абай поэзия әлемінің ғажайып сырларын сол тұлғалардың шығармашылығынан үйрене отырып қанықты. Ақын ортасы келе-келе оның өзін ұстаз тұтып, дәстүрлерін ұстанған шәкірт ақындармен толықты. Абай шығармаларының өзі өмір сүрген тарихи кезеңнің рухани тынысын білдіретін тұлғалардың рухани қазыналарымен өзара тамырласып, сабақтасып жататыны сондықтан. Абайдың ақындық ортасысы - қазақ әдебиеттану ғылымында ертеден-ақ сөз болып келе жатқан күрделі мәселе. Әсіресе, ақынның көзі тірісінде айналасына шоғырланып, оның ақындық дәстүрінен тікелей нәр алған, имандылық пен азаматтық тәрбиесін көрген шәкірт ақындар аясын айқындауда талай талас пікірлер, кереғар көзқарастар айтылып келді. Ұлы ақынның айналасындағы шығармашылық ахуал мен идеялық тұтастықтың табиғатын ашу, асыл қасиеттерін таныту бағытында М. Әуезов, С. Мұқанов, А. Нұрқатов, Қ. Мұқаметханов т. б. ғалымдар көп еңбек сіңірді. Қазақ әдебиетінің тарихын зерттеу барысында әр кезеңде «Абайдың ақындық мектебі», «Абайдың ақындық айналасы», «Абайдың ақын шәкірттері» деген ұғымдар қалыптасты. Олардың түпкі мәні бір болғанымен, зерттеушілердің түсіндіруінде әрқалай көрініс тауып жатты. Осы қатарға қосылатын ақындар аясы да әр еңбекте әр түрлі аталып, өзгеріп отырды. Бұл - кезінде Абайдың айналасындағы әдеби ортаның ұлттық мәдениет
Пайдаланылған әдебиеттер.

1. Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы,
2. Әуезов М. Шығармаларының елу томдық жинағы. Т.10. –Алматы: Ғылым, 2003. -456 б.
3. Қирабаев С. Абайтанудың кезекті міндеттері туралы. / Кітапта: Абай және қазіргі заман: Зерттеулер жинағы. –Алматы: Ғылым, 1994. -336 б.
4. Әуезов М. Абайтану дәрістерінің дерек көздері. –Алматы: Санат, 1997. – 448 б.
5. Мұхамедханов Ғ. Абайдың ақындық мектебі. Канд. диссерт. –Алматы, 1950.
6. Ахметов З. Абайтану және ғылыми зерттеу әдіс-тәсілдері. / Кітапта: Қазіргі абайтанудың өзекті мәселелері. –Алматы: Ғылым, 2002. -274 б.
        
        Жоспары.
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе.
Абайдың ақындық ортасы өзіндік ерекшеліктері мен дәстүрлері мол аса тағылымды рухани элементтері Ұлы ... бір ... өзі нәр ... Шығыс пен Батыс әдебиеттері қазыналарынан бастап, кейін өзі нәр берген, бағыт сілтеген әдеби процеске дейінгі сан салалы құбылыстары - әлемнің ... ... ... ... орын алады. Абайдың ақын ретінде қалыптасу жолында үнемі естіп-біліп жүрген, тікелей тағылым алған қазақ ақындары аз емес еді. Олар ... ... ... ... ... ... ... Абай поэзия әлемінің ғажайып сырларын сол тұлғалардың ... ... ... ... Ақын ... ... оның өзін ұстаз тұтып, дәстүрлерін ұстанған шәкірт ақындармен толықты. Абай шығармаларының өзі өмір ... ... ... ... ... ... ... рухани қазыналарымен өзара тамырласып, сабақтасып жататыны сондықтан. Абайдың ақындық ортасысы - қазақ ... ... ... сөз ... келе ... күрделі мәселе. Әсіресе, ақынның көзі тірісінде айналасына шоғырланып, оның ... ... ... нәр ... ... пен ... ... көрген шәкірт ақындар аясын айқындауда талай талас пікірлер, кереғар көзқарастар айтылып келді. Ұлы ақынның ... ... ... мен ... ... ... ашу, асыл қасиеттерін таныту бағытында М. Әуезов, С. Мұқанов, А. Нұрқатов, Қ. Мұқаметханов т. б. ғалымдар көп ... ... ... ... ... ... барысында әр кезеңде , , деген ұғымдар ... ... ... мәні бір ... ... ... әрқалай көрініс тауып жатты. Осы қатарға қосылатын ақындар аясы да әр ... әр ... ... ... отырды. Бұл - кезінде Абайдың айналасындағы әдеби ... ... ... ... ... де күрделі құбылыс болғанын аңғартады. Абайдың әдеби-рухани ортасы дегенде Ақылбай, Мағауия, Шәкәрім, ... ... ... ... ... Әубәкір, Кәкітай, Әбіш сияқты жас талап ақындармен ... ... ... Әлмағанбет тәрізді әнші-күйшілер, ертегіші Баймағанбет есімдері заңды түрде аталады. Ақынның шабытына қанат бітірген де осы орта еді. ... ... бүл ... Абай аулы бүкіл қазақ даласының рухани нәр алар жайлауы болды десек, осы орта өкілдері Абай ... алып ... шын ... ... ... ... ақындық өнердің асқар шыңына жетуіне себепкер болып, ... ... ... қозғаушы күш сипатында көрінеді. Абайдың ақындық ортасысы сол кездің өзінде-ақ бүкіл сахараға жаңаша поэзиялық леп таратты,. тамаша дәстүрімен әйгіленді. Бұл ... ең ... ... ... ... қаламы арқылы келген реалистік жыр дәстүрін ұлттық әдебиетіміздің қан тамырына сіңіріп, ... ... ... мұрындық болды. Абайдың айналасындағы талантты шәкірттер ұлы ұстазының жаңа тынысты жырларын жаттап алып, қазақ даласына ... ... ... ... де ... отты ... қуат ... төл шығармаларын туындатты. Олардың қаламынан туған әрбір өлең ұстаз назарынан тыс қалған жоқ. Дүниеге келген әрбір шығарманы ортаға салып, ... ... ... ... ... тамаша дәстүрлерінің бірі болды. Сол арқылы талапкер ... ... ... Абай ... ... үнемі ақыл-кеңесін айтып, бағыт-бағдар беріп отырды. Соның нәтижесінде шәкірт ақындардың жырларында ұстаздың терең ойлары ... ... оның ... мазалаған әр қилы сезім нышандары көркемдік бояуымен өрнектеліп жатты. Абай тағылымы арқылы жас ... өз ... ... қана қоймай, ұстазының ұлылығын да барған сайын асқақтата түсті. Абай айналасындағы ақындық ортасының ең басты қасиеті де, міне, осы ... ... ... ... ... тұтастығынан көрінеді.
Абайдың ақындық ортасы.
Абай ортасы туралы ой түйіндерін ақын жайында айтылған алғашқы пікірлердің астарынан іздеген жөн. Абай ... ... ... ұшқындарын Ә.Бөкейханов , М.Дулатұлы , А.Байтұрсынұлы , С.Ғаббасовтың тағы басқа әдебиет пен ... ... ... ... ... бұл ... төңкерістен кейін кеңірек сөз бола бастады. 1918 жылы деген мақалада (мақала авторлары Жүсіпбек ... пен ... ... Абай дәстүрі, оның тікелей мұрагерлері турасында сөз болса, деген екінші ... - шын ... ... ... Абай мектебі тақырыбына арналған тырнақалды ғылыми дүние ... ... [11]. ... ғалым Д.Ысқақұлының сөзімен айтсақ: . Ақын ... ішкі ... ... ден қоя ... оның ... ... ... жүргізген татар зерттеушісі А.Сағди Абайдың өскен ортасы, оның ақынға ... ... 1923 жылы ... ... ой айтады: ,- деген пікірінде ақынға өз ортасының, айналасының әсер-ықпалын баса көрсету бар. Төңкерістен кейін Абай ... ... бір ... ... ақынның өзгеге берген нәрі, яғни, ұстаз - Абайдың қарекетін айқындайтын Абай ... ... ... баса назар аударылып, бұл мәселе ақынның өмірі мен шығармашылығына байланысты еңбектерде бөлініп атала бастады. Дегенмен, өткен ... ... ... Абайдың әдеби айналасы деген мәселеге социалистік идеология сынды күшейтті. Осы жылдары сол кездегі ... ой, ... ... ... ... ада, Абай мен оның дәуірін қосақабат қарастырып, көкейкесті пікір түзген М.Әуезов пен Қ.Жұбановтың мақалалары болды. ... 1933 жылы ... ... ... ... ... әдеби ортасы алғаш рет кең көлемде сөз болса, Қ.Жұбановтың атты ... ... ... оқшау күйде алмай, Шағатай әдебиетімен, қазақтың төл ауыз ... ... ... ... ... ... Абай ... тақырыбын зерттеуді Әуезовтің кеңесімен Қ.Мұхамедханұлы қолға алды. Әуезов жетекшілік жасаған тақырыптың іргетасы қаланып, ... ... ... ... Абайдың ақындық мектебі жайлы ізденістері жинақталып, жүйеленіп 1951 жылы кандидаттық диссертация ретінде қорғалды. Бірақ бұл тақырып тек абайтануда ғана ... ... ... ... ... дау туғызып, Абай тақырыбына айтарлықтай әкелді. Қанша қиын-қыстауды басынан ... ... бас ... деген атау кеңестік әдебиеттің қалыбына сыймағандықтан, 1959 жылы алғашқы тақырыбын ауыстырып (Поэты Абаевской поры) деген ... ... ... ... мәжбүр болды. Тек тәуелсіздік алғаннан кейін ғана Қ.Мұхамедханұлының Абай шәкірттері жайындағы деген төрт кітаптан тұратын, сондай-ақ, атты ... ... ... ... ... осы ... ... әдебиетінің тарихында мәселе етіп көтерген М.Әуезов болып, ... ... ... ... нәрі ... тек ... емес эпопеясында да мейілінше қамтуға тырысты. Өткен ғасырдың 40-80 ... ... Абай ... ... ... ... ... ақынның дәстүрін жалғастырушы шәкірттері жайына болып, бұл тақырып ... ... ... , ... , ... , ... , Ш.Сәтбаева сынды ғалымдар пікір білдіріп, ғылыми еңбектерінде сөз етті. Бұл ғалымдар өз еңбектерінде негізінен сол кездегі сыннан аман қалған ... ... ... ... сондай-ақ, Ә.Тәңірбергенұлы, Т.Жомартбайұлы, Б.Айтқожаұлы сынды ақындардың кеңестік көзқарастар қалыбына сыятын шығармаларын ғана зерттеуге мүмкіндік алды. Осы арада ескеретін бір ... ... ... ... тиым ... ... қалам сілтеп, өткір ой айтқан, ғылыми пікір түзген зерттеушілерге бүгінгі таңда ерекше құрметпен қараған абзал. Абайдың ақын шәкірттеріне ... ... ... ... барған М.Әуезов пен Қ.Мұхамедханұлы ғана емес-тін. Абай ... ... ... ... үрей ... ... есіміне қатысты бірер деректі алға тартсақ, С.Сейфуллин, Б.Кенжебаев, М.Базарбаев, Ы.Дүйсенбаев, С.Қирабаев сынды әр кезеңдегі ұлтжанды ... ... ... ... ... жөн. ... кезінде Абай шәкірттерін айтқанда мүлде есімі атаусыз қалған есім ... ... ... 1935 жылы ... ... жарыққа шығарса, дәл осы жылы Б.Кенжебаевтың алғы сөз жазып, құрастыруымен шыққан А.Пушкиннің ... ... ... ... енуі - батыл қадам болатын. Арада отыз жыл ... әлі де аты ... ... ... үлкен қорқыныш туғызып тұрған шақта, яғни 1961 жылы С.Қирабаев Қ.Бейсембиевтің еңбегіне тоқтала келіп, Шәкәрімнің ... ... сол ... ... ... баға ... автор пікіріне орай: ,- деген пікірінің ... құр ... ... ұлы Ахат ... ... барып, қазып алатын ызғарлы уақыттың кезінде айтылғанын естен шығармаған жөн. Абайдың әдеби ортасы тақырыбын арнайы зерттеу нысанына алған ғалым ... ... ... ... ... ... деп атап, Әуезов зерттеулеріндегі Абай ортасы тақырыбын зерттеу нысанына алған. Осы тақырыпқа қатысты Әуезовтің тезистік тұрғыда бізге жеткен ой-тұжырымдары ... ... ... Абай ... ...

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
Абай әлемі: Абайдың қара сөздері. Аудармашылық мектебі. Ақындық мектебі жөнінде көтерілген айтыс, тартыстар (М.Әуезов, Қ.Мұхамедханов еңбектері). Абай мұрасының зерттелу тарихы32 бет
Абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы7 бет
Абайдың әдеби ортасы және ақындық мектебі34 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Абай өнегесі6 бет
Абайдың ақын шәкірттеріндегі дәстүр жалғастығы83 бет
Жабаев Жамбыл (1846-1945)5 бет
Көкбай Жанатайұлы15 бет
Мағжан Жұмабаев9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь