Қазіргі халықаралық саяси қатнастардың геосаяси талдауы және дүниежұзлік глобальды мәселелер

Жоспар:

Кіріспе

I. ҚАЗІРГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ САЯСИ ҚАТНАСТАРДЫҢ ГЕОСАЯСИ ТАЛДАУЫ ЖӘНЕ ДҮНИЕЖҰЗЛІК ГЛОБАЛЬДЫ МӘСЕЛЕЛЕР.

II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҚАЗІРГІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕ ЕГЕМЕНДІ МЕМЛЕКЕТ РЕТІНДЕ.


III. ҚАРУСЫЗДАНУ МЕН ЯДРОЛЫҚ ҚАРУДЫ ТАРАТПАУ

IV. ҚАЗАҚСТАННЫҢ АЗИЯ МЕМЛЕКЕТТЕРІМЕНЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ
1. ҚЫТАЙ
2. ЖАПОНИЯ

Қорытынды

Пайданылған әдебиеттер
Кіріспе

Қандай да болмасын елде жұретін саяси ұрдістер әлемдік саясатпен тығыз байланысты болады, себебі ешбір ел әлемде жалғыз емес. Әрбір мемлекет өзінің ішкі саясатымен бірге өздеріне тән сыртқы саясатын жүргүзуге тырысады және оның ерекше бағыттарын қалыптастырады. Сонымен бірге бұл ұғымдар қазіргі таңда өте жие қолданалады және саяси ғылымның өзекті тақырыптары болып есептеледі. Бұл тақырыпта кездесетін, мағына жағынан жақын үш ұғым бар. Олар – сыртқы саясат, халықаралық, әлемдік саясат, халдықаралық қатынастар.
Сыртқы саясатқа жеке мемлекеттердің дүниежүзілік дәрежеде жүргізген іс-әрекеттері жатады. Халықаралық саясатқа мемлекеттік не таптық мүдделерді жүзеге асыруға бағытталған мемлекеттер, жеке адамдар және т.б., арасындағы саяси қатынастар кіреді. Оны тағы әлемдік саясат деп атайды. Халықаралық қатынастар деп халықтар, мемлекеттер, мемлекеттік жүйелер арасындағы дүниежүзілік деңгейде жүргізілген саяси, экономикалық, құқықтық, дипломатиялық, әскери, мәдени байланыстар және оларды іске асырушы әлеуметтік, экономикалық, саяси күштер мен ұйымдардың өзара қатынастардың жиынтығын айтады.
Бұл айырмашылықтар, біріншіден, халықаралық қатынастарға қатысушылардың, оларды іске асырушылардың (субъектілердің көбеюіне байланысты). Мысалы, сыртқы саясатты жеке мемлекеттер жүргізеді. Ал халықаралық саясатқа мемлекеттік ұйымдарымен қатар саяси партиялар мен қозғалыстар әлеуметтік топтар мен жеке адамдар және т.б. мемлекеттік емес ұйымдар қатысуы мүмкін. Екіншіден, халықаралық қатынастарда сыртқы және халықаралық саясаттардың негізгі, түпкі бастамасы, принциптері қаланады. Бұл саясаттар арқылы нақтыланады және жүзеге асырылады.
Пайданылған әдебиеттер:
1. Назарбаев Н.А. Бейбітшілік кіндігі. - А., 2000
2. Токаев К.К. Дипломатия Казахстана - А., 2000
3. Иватов Л. ҚР сыртқы саясаты ауқымындағы ұлттық мемлекеттік мүдделері// Саясат 1999 №5
4. Есім Ғ. Глобализм және егемендік //Саясат 1998 №8
5. Азия елдеріндегі дағдарыс: себептері мен салдары //Ақиқат 1999 №8
7. Қантарбекова А. Ұлтаралық қатынастарды зерттеу бағыттары// Саясат, 2003, №4
        
        Жоспар:
Кіріспе
I. ҚАЗІРГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ САЯСИ ҚАТНАСТАРДЫҢ ГЕОСАЯСИ ТАЛДАУЫ ЖӘНЕ
ДҮНИЕЖҰЗЛІК ГЛОБАЛЬДЫ МӘСЕЛЕЛЕР.
II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҚАЗІРГІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕ
ЕГЕМЕНДІ ... ... ... МЕН ... ... ... ҚАЗАҚСТАННЫҢ АЗИЯ МЕМЛЕКЕТТЕРІМЕНЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ
1. ҚЫТАЙ
2. ЖАПОНИЯ
Қорытынды
Пайданылған әдебиеттер
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды Мемлкеттік Университеті
Тарих факультеті
Археология, Этнология және Отан тарихы ... ... ... және ... ... ... Амрина.М.С.
Орындаған: Аменов.А.С.
Қарағанды 2010
Кіріспе
Қандай да болмасын елде жұретін саяси ұрдістер әлемдік саясатпен тығыз
байланысты болады, себебі ... ел ... ... ... ... ... ішкі саясатымен бірге өздеріне тән сыртқы саясатын жүргүзуге
тырысады және оның ерекше ... ... ... ... ... ... таңда өте жие қолданалады және саяси ғылымның өзекті
тақырыптары болып есептеледі. Бұл тақырыпта кездесетін, мағына жағынан
жақын үш ұғым бар. Олар – ... ... ... ... саясат,
халдықаралық қатынастар.
Сыртқы саясатқа жеке мемлекеттердің дүниежүзілік дәрежеде жүргізген іс-
әрекеттері жатады. Халықаралық саясатқа ... не ... ... ... бағытталған мемлекеттер, жеке адамдар және т.б., арасындағы
саяси қатынастар кіреді. Оны тағы әлемдік саясат деп атайды. Халықаралық
қатынастар деп халықтар, мемлекеттер, ... ... ... ... жүргізілген саяси, экономикалық, құқықтық,
дипломатиялық, әскери, мәдени байланыстар және оларды іске асырушы
әлеуметтік, экономикалық, саяси ... мен ... ... ... ... ... ... халықаралық қатынастарға
қатысушылардың, оларды іске асырушылардың (субъектілердің көбеюіне
байланысты). ... ... ... жеке ... ... Ал
халықаралық саясатқа мемлекеттік ұйымдарымен қатар саяси партиялар мен
қозғалыстар әлеуметтік ... мен жеке ... және т.б. ... ... ... мүмкін. Екіншіден, халықаралық қатынастарда сыртқы және
халықаралық саясаттардың негізгі, түпкі ... ... ... саясаттар арқылы нақтыланады және жүзеге асырылады.
ҚАЗІРГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ... ... ... ТАЛДАУЫ ЖӘНЕ ДҮНИЕЖҰЗЛІК
ГЛОБАЛЬДЫ МӘСЕЛЕЛЕР.
ХСҚ-тың анализінде әлемдік қауымдастықтың геосаясаттық ажыратуы өте
маңызды.Геополитиканы елдердің географиялық жағдайын немесе басқа физикалық-
экономикалық жағрапиялық факторларын ... ... ... ... ... ... ... конфигурациясы трансформацияға ұшыры, кейін
80-ші жылдары кезекті планетамызда геополитикалық трансформация
қайталанады.
Ұлы Отан соғысынан кейін бүкіл әлемдік қоғамның геополитикалық ... әлем үш ... ... ... бөлінеді, оларды әлемдер деп атады.
Өйткені орналасқан территориясы өте үлкен және кіретін елдер саны бойыншада
өте ... ... ... ... үшін реттік сан бойынша белгілейді.
Олар бірінші, екінші, үшінші ... ... ... Америка, Жапония, Австрия мемлекеттер; бірінші
әлем қалыптастырды. Бұл мемлекеттерде демократиялық ... ... ... ... ... Олар өте ... ... тобын құрды, олар
теніздің геостратегиялық өлкеге жатады. Олар Атлантикалық мұхиттің екі
жағасын және Солтүстікті сосын Тыныш Мұхит жағасында ... ... ... ... ... және бұл ... ... көбісі орналасқан.
Қытай КСРО, Шығыс Европа елдері кейбір Онтүстік-Шығыс Азия мемлекеттері
және Куба – екінші әлемді құрды. Бұл мемлекеттерде коммунистік ... ... ... жоспарлау экономикаы болды. Бұл мемлекеттер құрған
жолды континентальды державаларға жатты, олар Европа кеңістігінде Орталық
Европадан Тыныш мұхитқа дейін орналасқан. 1 мен 2-ші ... ... ... Әлемдік тарихқа «холодная война» деген атаумен кірді.
3 әлемге дамушы елдер ... ... ... ... Латын Америка елдері.
Олар негізінен шикізат шығарушы және арзан жұмыс күшімен өндірілген ... ... ... ... ... ... «3 әлем» деген терминнің өзін
тек санау нөмірі ретінде санаған жоқ. Олар «үшінші сословиямен» онология
жүргізген ... ... ... екі ... ... ... Бұл КСРО
және АҚШ 80-ші жылдардың аяғында 90 жылдың басында екінші әлемнің ыдырауы
басталды.
Кейбір осы ... ... ... (ГДР, ... ... ... жай-жай 1
әлемге көше бастады, басқалары (Румыния, Украина, Қазақстан т.б.) - ... ... деп ... ... 3-әлемде көріп отыр. Одан жаңа ундустриалдық елдер
бөлінді (Оңтүстік ... ... ... және тағы ... Олар ... ... дамыған елдерге толды.
(3-әлемдегі) өз дамыған елдер (кейбір Орталық Африка және Азия ... ... ... болды.
Көптеген геополитик бағалауы бойынша үшінші мыңжылдықтың басында «әлемдік
қауымдастық» көпполярлық болады дейді. Яғни көпорталық күштері бар дегені.
Бұндай ... ... ... Біріккен Европаны, сосын Қытай және Японияны
апарады. Болашақта орталық күшіне Үндістанды жатқызады. Ол ... ... ... болады дейді.
Болған Кеңес Одағының елдеріде бір жаңа әлемнің орталығы бола ... ... ... ... ... және ... даму ... тұру шарты
Көп саясаттанушылар болашақта әр елдерде жалпы адамдық проблемалардың
тізімін, реестрлеін тырысады.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҚАЗІРГІ ... ... ... ... ... Одақ кезінде Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі негізінен
протоколдық кызметпен шектеліп, сыртқы саясат мәселелерін ол үшін орталық
шешетін. Казақстан Республикасы егеменді ел ... ... ... ... ... сыртқы саясатын үлтгық-мемлекеттік мүддесіне сай
жүргізе бастады. Ол дүниежүзілік қауымдастыққа дербес субъект ... ... ... ... ... — Казақстан Республикасының Біріккен
Ұлттар Ұйымының толық құкылы мүшесі болуы. Еліміздің Хельсинки келісіміне
қосылуы, СШҚ-І Шартына, Лиссабон хатгамасына қол коюы және ... ... ... ... енуі оның ... беделін ны-ғайтып,
егемендігін, қауіпсіздігін және шекарала-рының мызғымастығын баянды етті.
Бүған АҚШ-пен "Демократиялық серіктестік туралы хартияға" кол қоюы, НАТО-
ның ... ... ... ... қосылу, АҚШ,
Ресей, Үлыбритания, Франция және Қытай сияқты ядролы ... ... ... ... ... негізгі әлемдік валюта қаржы үйымдарына — Халыкаралык,
валюта қорына, ... ... ... ... ... қүру және ... ... маңызы зор. Сондай-ақ Еуропалык. одакпен серіктестік және
ынтымақтас-тық туралы ... қол ... ... ... он ... ... ... түрде жүмыс
істеуде.
Республика тиісті халықаралық институттармен, бірінші кезекте ЮНЕСКО-
мен қайырымдылық және ... ... ... ... ... ... ... — үлы Абайдың 150 жылдык. мерейтойы көптеген ... ... ... ... ... дүние жүзінің 120 мемлекеті таныды, олардың 105-імен
дипломатиялык қатынастар орнатылды. Шетел- ... 29 ... ... 40 ... пеy ... ... жоне ... ұйымдардың 16
өкілдіп жұмыс істейді.
Қазақстанның сыртқы саясатының негізінде өзінінің кауіпсіздігін,
егемендігі мен территориялык,тұтастығын ... ... ... ... ... ... ішіндегі реформаларды жүзеге
асыруға, оның тиімді және өсіңкі экономика, түрақты демократиялық
институттар жасауға, барлық республика халкының кұкықы мен бостандықтарын
қорғауга ... ... ... ... ... Ол ... қауіпсіздігін
қамтамасыз етуде әскери құралдарды емес, парасатты, салмақты дипломатияға
сүйене ... ... ... ... мақсат етіп отыр. Ол
халықаралық байланыстарынын негізінде таяу және алыс шетелдердін бәрімен
өзара тиімді саяси, әлеуметтік-экономикалық, мәдени қатынастарды орнатуға
ұмтылуда.
Біздің ... ... ... ... ... ... білдіруде. Оған себеп болатын ең алды-мен, өткен тақырыпта
айтылғандай, қыруар ... ... ... ... жыл ... 1,5 ... ... астам пайдалы қазбалар игеріледі.
Республикамыз астық өнімдерімен өзін-өзі қамтамасыз етіп кдна қоймай, біраз
бөлегін әлемдік нарыққа экспортқа шығаруға мүмкіншілігі бар. ТМД ... ... 25%-і ... ... ... Мүныңбәрі шетеддерді
қызыктырмай қоймайды. Оған қоса республикамыздың демократияландыруға,
экономиканы нарықтық жолмен реформалауға ... ... да ... болуда.
Сонымен катар бүрынғы Кеңес империясының ыдырауының нәтижесінде мүлдем жаңа
географиялық саяси жағдай пайда болды. Қазіргі Қазақстан жері Еуропаны Азия-
Тынык, мұхит ... ... ... ... жән стратегиялык тиімді
кеңістікті алып жатыр. Бұл байланыстырушы буын мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... де жері бар. Ол ашык, теңізге
тікелей шығу ... ... ... ... ... ... бәрі ... экономикалық байланыстарға
катынасуымызды киын-дата түседі және сыртқы саясатты құруға да ... ... ... ... оның ... ең ... ... қатынастардың болуының мәні зор. Бұл ел, біріншіден,
Батыспен қатынас жолының қақпасы болып түр.
Екіншідеп, республикамывда тұратын орыстардың саны көп. Үшіншіден,
Ресейде де ... ... ... ... Петр ... бастап
Ресей Қазақстанға Азия елдерінің кілті мен кақпасы ретінде караған. Екі
елдің арақатынасы дүрыс бол-са, ел де тыныш болады. Сондықтан 1992 ... ... Н. Ә. ... псп Б. Н. ... ... Республикасы мсн Ресей
Федерациясы арасындағы Достық, ынтымактастық және өзара көмек туралы шартқа
кол қойды. Онда мемлекеттік егемендік пен аумақтық түтастыкты өзара
құрметтеу, даулы ... ... ... ... және күш ... ... ... және т.б. карастырылды. "Байқоңыр" ғарыш айлағын
пайдаланудың реті туралы" келісімге қол ... ... ... ... ... үшін ... ... жылына 115 мың АҚШ
доллары көлемінде жалға алу ақысын төлеп отырады. Ол 20 жылға жа-лға
берілді, екі жак. ... ... ... алу ... содан кейінгі 10 жылға
үзартылады. Екі ел арасында әскери-саяси, мәдени-гуманитарлык салаларда
шарттарға кол койылды. 1998 жылдың 12 ... ... ... және ... арасындағы шекараны делимитациялау туралы хатгамаға
қол қойылды. Мұның бәрі екі ел арасындағы қарым-катынастың өрбіп келе
жатканын көрсетеді.
Қазақстанның Қытай ... ... ... ... және мәдени ынтымақтастық-та, шекара бойындағы аудандарда еркін
сауда ... ашу ... ... ... ... бар. ... карсы ядролық қаруды қолданбауға, күш жұмсамауға немесе күшпен
қорқытпауға, егемендік пен аумақтық тұтастықты кұрметтеуге міндеттенді. Өз
кезегінде, Қазакстан К.ХР-дың ... ... ... ... мой-нына алды. 1994 жылғы сәуір айында Алматыда Казақстан
мен КХР арасындағы мемлекеттік шекараның өтуі туралы Шартқа қол ... ... ... өте зор ... ... да түсінікті. 1997 ж. батыс
Қазақстаннан батыс К,ытайғы және Иранға мүнай қүбырын ... ... қол ... 2010 ж. ... ... ... жыл ... 200—210 млн.
тонна мұнай сатып алмак.
Өмір бойы көршілес болып, шаруашылығымыз, мәдениетіміз тығыз
байланысып, араласқан Орта Азия елдерімен біздің ортак ... ... ... ізгі ... ... қатарлы орын берілді. Тегі бір,
тарихы тамырлас, рухани бауырлас Түркиямен екі арада өзара ... ... ... мәдени байлықтармен алмасуға деген
екі жақты ұмтылыс бар. Сол сияқты Иран елімен де дос-тык, ынтымақтастық
қатынастар дамып, бекіп келеді. Екі ел Каспий ... ... ... және ... ... ... ... артериясына айналдыру
туралы уағдаласты.
Біз Азия құрлығында өмір сүріп ... ... ... ... ... сан ... ... бұл аймақ үшін өзара тиімді іс-қимыл
және сенім мен қауіпсіздікті сақтаудың маңызы зор. Аймақ мемлекеттерінің
экономикалык, экологиялық және т.б. ... ... ... ортақ мәселелері
бар. Соның бәрін ескере отырып, республикамыздың Прези-денті Н. Ә.
Назарбаев Еуропадағы кауіпсіздік пен ынтымақтастық жөніндегі кеңес сиякты
Азия аймағында да ... пен ... ... ... БҰҰ ... 47-сессиясында, Брюссельде НАТО елшілерімен
кездесу кезінде және т.б. жоғары ... ... ... ... ... ... Египет, Си-рия, Сауд Арабиясы,
Оман және Израильмен саяси және іскер байланыстар орнатылуда. Сондай-ақ
Батыс ... мен ... ... ... ... ... де ... ынтымақтастықты одан әрі дамыту көзделіп отыр.
Қазіргі жағдайда қай ел болмасын нарықтық жүйенің орта-лығы болып
отырган, ... ... ... ... ... зор Америка Қүрама
Штаттары, Батыс Еуропа және Жапо-ниямен байланыстарды бекітіп, іс-
қимылдарды үйлестірудін орны ... ... ... да ... бүл ... ... ... жөн.
Бұрынғы Кеңестер Одағының ыдырауына, Ресейдің ортак ақша, экономика
аумағынан ығыстыруына байланысты Орта Азия елдері өздерімен тамырлас Орта
және Таяу ... ... ... ... ... Ал мүны
кейбіреулер пантюркизм, панисламизм кайтадан бас көтеріп келе жатыр деп
байбалам салмақ. Бұл дұрыстыкқа жатпайды. Себебі, бүрынғы ... ... етіп ... ... ... мәдениеті шеттетіліп, олармен
жөнді байланыс болмады. Енді ол құрсаудан қүгылған сок ислам мәдениетініц
рухани негіздеріне деген халыктардың табиғи үмтылыстарын ... ... ... ... ... зор ресурстардың иесі екендігін, оның
халықаралық саясатта өзіндік орны бар екендігін де ескеру керек. ... бүл ... ... ... ... қүқықтық жалпыға бірдей
ережелердің негізінде өзара тиімді, еліміздің экономикасы мен ... ... ... ... ... ... ... экономикалық байланыстарды нығайтып,
дамыту да кіреді. Бүгінде республикада 200-ге ... ... ... өзге ... ... бар. ... қазір әлемнің 80-нен
астам еліне өнімдер шығарады. Тауар айналымының ... 22%-і ... ... ... — 11,6, Швейцарияға — 11, Нидер-ландыға — 4,7,
Австрияға — 2,5%-і келеді. Елімізде 2000-нан астам бірлескен кәсіпорындар
тіркелген. Біздің ... ... ... ... ... ... ... "Бритши Гэз", "Мобил", "Токсако", "Амоко", "Аджип" мұнай,
газ өндіретін компаниялары және басқалары бар. Мұндай байланыстар алдағы
уақытта да арта ... ... ... мен ... ортаны қорғау мәселелерімен де
астасып жатыр. Бүл орайда, алдыңғы қатарда Қазакстанның екі касіреті түр.
Біріншісі — ... бара ... Арал ... Оның ... ... ... экологияның күрт нашарлауына әкеліп соғып отыр. 150 млн.
тонна түзды шаң-тозаң аспанға көтерілуде. Ол айналасында түратын 3
миллионнан ... ... ... мен ... теріс зардаптарын
тигізуде. Бүл қасірет казір сол адам-дарға ғана зардаптарын ... ... ... ... ... ... ... шығуы мүмкін. Сондықтан
бүл өңірді дүниежүзілік көлемдегі экологиялық апат аймағы деп ... ... әрі ... халықаралык, көмек көрсетпесе болмайды.
Екікші экологиялық қасіретіміз — ... ... ... ... ... атом және ... ... жарылыстары жер беті мен
атмосферада өткізілген. 1963—1983 жылдары жер астында ... ... 752 ... 26-сы атмосферада, 78-і жер бетінде, қалғаны жер
астында жүргізілді. Ал олардың қуаты Хиросима мен ... ... ... қондырғылардың куатынан жүздеген есе көп. Жарылыс зардаитарынан
жарты миллионнан астам адам жапа шекті.
Республикадағы "Невада-Семей" қозғалысының ... ... ... ... ажал көзі ... ... артында талай жылдарға жетерлік
уланған орта қалды, генети-калык заң ... ... ... мың ... ... Осы ... сауықтыру, жапа шеккендерді емдеу,
дүниеге келген сәбилерді кауіпсіздендіру үшін ... зор ... ... ... жаңа түра ... жас ... ... өзі шеше алмайды. Сыртқы
саясатымыз оны да ескереді.
Сыртқы саясатпен тікелей ... ... ... Бүл ... ... ... жерінің тұтастығы мен тәуелсіздігін корғай алатын, соған
сай жарақталған, шағын да икемді армияны ұстау. Республика ... ... ... ... ... кырып-жоятын карудың баска
түрлеріне тыйым салуға бағытгалған бастамаларды дұрыс деп ... ... ... саясатының негізгі мақсаттары мен
принциптеріне мыналар жатады:
— мемлекеттік мүддені қорғау;
— елімізде экономикалык, реформаларды жалғастыру, демократиялық
институттарды күшейту үшін сыртқы жағдайды барынша қамтамасыз ... ... ... ... ... және ... катынастарды
дамыту;
— ғаламдық және аймақтык, интеграциялык, процеетерге бел-сене катысу;
— халықаралық ұйымдармен ынтымақтастықты ... мен ... ... ...... ... болып жатқан саяси процесстерге
белсене араласып, көптеген елдермен тұрақты саяси және ... ... ... ел. Ол ... ұйымдарға толық мүше.
Қазақстан өзінің геосаясатын жүзеге асыру үшін бірін-бірі толықтырып
отыратын экономикалық, ... ... және ... ... ... ... ... орталығында орналасқан геосаяси орны,
күрделі этностық құрамы, экономикасында ашық нарықтық жүйе ... ... ... ... ... жүргізуді талап етті. Егемендік алған Қазақстан
мемдекеті БҰҰ 1992 жылы 2 наурызда мүше болып кірді. ... 120 ... ... ... аса елдермен мәмілегерлік
қарым-қатынас орнады. Қазір елімізде 60-қа жуық мемлекет өз ... ... ... ... ... ... күш-қуатын
ныңайту мақсатында дүниежүзі елдерімен ғылыми-техникалық, сауда-
экономикалық қарым-қатынасын жақсартуда барлық шараларды жасауда.
Тәуелсіздік алған жылдан бастап, халықаралық ұйымдарға мүше болып кіріп,
қарым-қатынасы кеңейе ... ... 1991 ж. 16 ... ... ... айқын сыртқы саясат жүргізе бастады. Тек осы ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың толық қанды субьектісі
ретінде шықты. 1991 ж. соңына дейінгі екі апта ішінде Қазақстан
тәуелсіздігін 18 мемлекет танып үлгерді, солардың ... ... АҚШ, ... ... бар. ... ... ... бір-бірінің
дербестігін мойындады. Қазақстан отарлық езгіден құтылып, әлемдік
қауымдастықтың тең құқықты мүшесі болды.
Қазақстан Еуропа мен Азия-Тынық мұхит аймағын ... ... ... алып жатыр. Сондықтан бұл факторды пайдаланып, жаңа
ғасырға басқа елдермен ынтымақтастық пен достық ... ... ... зор болды.
КСРО ыдырағаннан кейін орын алған геоеаяси «қалыптасудың әлжуаздығы»,
ықпалдасудың әлсіздігі және Орталық Азия ... ... ... ... бұл кеңістікте тұрақтылыққа ұмтылған геосаяси қозғалыс
туғызған аймақтық әскери-саяси құрылымдар (ҰҚК мен ШБҰ) құруға алып келді.
Орталық Азия әлемдік державалардың ... ... ... ... ... ... геосаяси іс-қимылдардың арқасында
аймаққа келуіне мүмкіндіктің ашылуы геосаяси ... ... ... әсер ... қала ... Бұл ... АҚШ-тың антитеррористік коалиция
шеңберінде қадам басуы, кездейсоқтықтан гөрі заңдылыққа көбірек ұқсайды.
Осыған айғақ ретінде АҚШ мүдделері үшін аймақтардың маңызын атап
көрсететін, белгілі американдық ... ... ... ... бола ... ... ... пайымдаудан ғаламдық сипат алу
үстінде, бұл бүкіл Еуроазиялық құрлықтан үстем болу-ғаламдық тұрғыдан
жетекшілік ету үшін негіз қызметін атқарады. Қазіргі ... ... ... ... жетекшілік етуде, бүл орайда оның билігі Еуроазиялық
құрлықтың үш перифериялық аймағына тікелей ... осы ... ... әлгі ... ішкі ... орналасқан мемлекеттерге өзінің қуатты
ықпалын жүзеге асырады» .6
Осы заманғы түсініктегі геосаясат-негізінен ұлттық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету тұрғысында халықаралық қатынастардағы және сыртқы саясаттағы
қисынға байланысты.
Осы ... ... ... Кунь ... ... ... туғызады, ол былай деп жазды: «Геосаяси тұрғыдан ойлау-
өркениеттің гүлденуімен бірге туындады және географиялық аумақ пен жұтаң
ресурстарға бақылау жасау ... ... ... ... ... ... анықтамасы геосаясатты батыс және қытай өркениеттері қоғамдарымен
салғастыруымен қызық. Сондай-ақ «геосаясатты айқындау, оның әдістемесі мен
мақсаттары бір ... ... елді ... алып ... ... ... түседі. Геосаясатқа қазіргі уақытта Халықаралық Валюта Қоры,
Дүниежүзілік Банк және БҰҰ сияқты көп ұлтты әрі мемлекеттен жоғары тұрган
көптеген ... ... ... ... қорытындысымен еріксіз келісесіз.
Қазақстанның ішкі саяси тұрақтылығы барлық негізгі бағыттардағы сыртқы
саясаттың ұғынықтылығына, ашықтығына және болжап білуге болатындығына
байланысты, мұндай сыртқы саясат мемлекет ... оның ... ... ... ... ... ... алатын қағидаттарды, БҰҰ Жарғысын, сыртқы саяси істерде парасатты
ойды жэне сындарлы ... ... ... ал ішкі ... ... ... құрылысты демократияландыру және адам қүқығын
сақтау саясатына адал.
Мемлекеттіміздің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуде терроризмге
қарсы түру ... ... бірі ... ... барлық түрлері мен көріністеріндегі терроризмді қатаң
айыптайды және бұл құбылыспен күресте ... ... ... күш
салысуын қолдайды.
Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Қарарларының талаптарын бұлжытпай
орындайды және жыл сайын БҰҰ Контртеррористік ... ... ... ... ... ... Қазақстанның Халықаралық
контртеррористік коалиция құру және оның қызметіне белсенді қатысу туралы
ұсынысы қолдау ... ... ... ... ... 13 ... әмбебап
конвенцияларға қосылды. Олар төмендегідей:
Азаматтық авиация қауіпсіздігіне қарсы бағытталған заңсыз әрекеттермен
күрес туралы ... ... 1971 ж. 23 ... ... ... ... ж.);
Азаматтық авиация қауіпсіздігіне қарсы бағытталған заңсыз әрекеттермен
күрес туралы конвенцияны толықтыратын, Халықаралық азаматтық авиацияға
қызмет ... ... ... ... ... ... туралы
хаттама (Монреаль, 1971 ж. 23 қыркүйек, 1988ж. 24 ақпанда жетілдірілген,
қосылу мерзімі – 1994 ... ... ... ... ... күрес туралы конвенция (Гаага, 1990 ж.
16желтоқсан, қосылу мерзімі – 1994 ж);
Әуе кемелерінің бортында жасалатын ... пен ... да ... ... ... ... 1963 ж. 14 қыркүйек, қосылу мерзімі – 1994 ... ... ... оларды табу мақсатында таңбалау туралы
конвенция (Монреаль, 1991 ж. 1 наурыз, қосылу мерзімі – 1994 ж.);
Халықаралық ... ... ... ішінде дипломатиялық агенттерге
қарсы қылмыстың алдын алу және жазалау туралы конвенция (Нью-Йорк, 1973 ж.
14 желтоқсан, қосылу мерзімі – 1996 ж.);
Адамдарды ... ... ... ... ... халықаралық конвенция (Нью-
Йорк, 1979 ж. 18 желтоқсан, қосылу мерзімі – 1996 ... ... ... туралы халықаралық конвенция (Нью-Йорк, 1998 ж.
12 қаңтар, қосылу мерзімі – 2002 ж.);
Терроризмді қаржыландырумен күрес туралы ... ... ... ж. 10 қаңтар, қосылу мерзімі – 2002 ж.);
Теңіз кеме қатынастарының қауіпсіздігіне қарсы бағытталған заңсыз
әрекеттермен ... ... ... (Рим, 1988 ж. 10 ... ... ... 2003 ... шельфте орналасқан стационарлық платформа қауіпсіздігіне
қарсы бағытталған заңсыз әрекеттермен күрес ... ... (Рим, 1988 ж. ... қосылу мерзімі – 2003 ж.);
Ядролық материалды физикалық қорғау туралы конвенция (Вена, 1980 ж. 3
наурыз, қосылу ... – 2004 ... ... ... ... туралы конвенция (Нью-Йорк, 2005 ж.
14 қыркүйек, қосылу мерзімі – 2005 ж.).
БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің шешімдеріне сәйкес мемлекетте террористік
ұйымдарды ... мен ... ... ауыстыруға қарсы іс-әрекеттер
жүйесі жолға қойылды.
Қазақстан терроризмге қарсы күрестегі ... ... ... ... нормаларына сай жүзеге асырылуы тиіс деп
санайды. Сонымен қатар антитеррористік шарттық механизмдерді одан эрі
жетілдіруді, оның ішінде халықаралық терроризммен күрес ... ... ... қабылдауды қолдап отыр.
Қазақстан терроризм және экстремизмге қарсы күрес саласында халықаралық
ынтымақтастықты нығайтуда. Қазақстан ТМД АТО, ШЫҰ ... ҰҚШҰ ... ... құрылымдар қатарының мүшесі болып табылады.
2003 ж. желтоқсанда ҚР Президентінің бұйрығымен терроризм мен діни
экстремизммен күресте барлық күштер құрылымының тиімді ... ету ... ... ... ... ... ... арнайы, құқық қорғау және басқа да мекемелердің
терроризммен күрес ... ... ... ... ... отыр.
Қазақстан территориясында іс-әрекеті террористік сипаттағы ұйымдарға
тыйым салынған. Ұйымдар егер олардың жарғылық мақсаттары мен қызметі ҚР
Конституциясы мен Заңдарына және ҚР қатысушысы ... ... ... ... ... болса; егер Орта Азиялық аймақ мемлекеттеріндегі
жағдайды тұрақсыздандыру бойынша бұл ұйымдардың қызметінің жандануы қаупі
төнген жағдайда террористік ... ... ж. ... ... сот ... ... қатысы бар
екендігі
дәлелденген 4 ұйымның қызметіне тыйым салды. 2005 ж. бұл ... тағы ... ... ... ... ... «Мұсылман бауырлар»,
«Боз гурд», «Орталық Азия жамаат моджахедтері», «Өзбекстанның ... ... ... ... ... ... халық конгресі»,
«Лагикар-и-Тайба», «Талибан» және «Әлеуметтік реформалар қоғамы»).
Халықаралық терроризм және экстремизммен ... ... ... ... ... және екі жақты) әрекеттестігін талап
ететіндігін ескере отырып, Қазақстан аталмыш салада бірқатар халықаралық
және мемлекетаралық шарттар мен келісімдерге қол қойды.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Ұйымының Аймақтық антитеррористік
құрылымының қызметі, сонымен қатар Ұжымдық қауіпсіздік келісім шарты
ұйымының терроризм және ... ... ... ... ... ... ... аймақтық ынтымақтастықты дамытуға үлкен мән
беріледі.
Қазақстан Президентінің бастауымен 2000 ж. ... ... ... кіретін ТМД-ға мүше мемлекеттердің іскерлік
әрекеттестігі жүзеге асырылады. Достастық мемлекеттерінің территориясында
бірлескен антитеррористік іс-шараларды ұйымдастыру мен өткізудің тәртібі
анықталған. Оның қызмет ету ... 2005 ж. ... ... ... ... елдерінің арнайы қызметтері мен қауіпсіздік органдарының
«Каспий-Антитеррор-2005» атты ауқымды бірлескен оқуы барысында сәтті
апробациядан өтті.
2005 ж. 25-28 қаңтарында Алматы қаласында ТМД-ның ... ... ... БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Контртеррористік Комитетінің IV
Арнайы отырысының өтуі Достастық мемлекеттерінің терроризмге қарсы күресте
маңызды рөл ... ... ... мойындайтындығын
көрсетеді. Бұл жерде Достастыққа мүше мемлекеттердің 1999 ж. ... ... ... ... ... ... өзара
әрекеттестігін атап айту қажет.
2001 ж. 15 маусымда құрылған «Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы» ... ... ... ... ... ... аймақтық және
дүниежүзілік саяси факторға айналып келеді. Ұйым шеңберінде 2004 ж. 1
қаңтарынан бастап Ташкент қаласында Аймақтық ... ... ... ... ... ... ... антитеррористік құрылымының пайда болған сәтінен
бастап Орталық Азиядағы БҰҰ-ның Есірткі және қылмыс жөніндегі Басқармасының
аймақтық өкілдігімен ынтымақтастық орнатылды.
Сонымен қатар, ... ... ... қамтамасыз ету
мәселелерінің саяси шешімі Азиядағы әрекеттестік пен ... ... ... ... ... Қазақстанның бастамасымен байланысты. Оның саммиттері
2002 және 2006 жж. Алматы қаласында өтті. АӨСШК шеңберінде өткен соңғы екі
жылдағы ... ... ... ... қауіпсіздіктің тиімді
механизмін құрудағы маңызды қадам болды. 2002 ж. ... жою ... ... ... ... беру ... келіссөздер 1999 жылдың
қыркүйегінен 2005 жылдың қаңтарына дейін жалғасты.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Ресей Федерациясына
ресми сапары барысында 2005 жылдың 18 ... ... ... ... мен Ресей Федерациясы арасындағы Қазақстан-Ресей мемлекеттік
шекарасы туралы шартқа мемлекет басшылары қол ... ... ... ... ... 7 591 км. ... мемлекеттік шекарасы туралы шартқа қол қоюмен Қазақстан
өзінің құрылықтағы шекарасын бүкіл өн бойында құқықтық рәсімдеуді аяқтады.
Шарт 2006 жылғы 12 ... ... ... мемлекеттік шекарасында көрші елдердің шекараларымен төрт
түйісу нүктелері бар. Мәселен, үш жақты форматта 1999 жылғы 5 ... ... ... Республикасы, Қытай Халық Республикасы және Ресей
Федерациясы арасындағы Үш мемлекеттің ... ... ... ... ... келісім және 1999 жылғы 25 тамызда жасалған
Қазақстан Республикасы, Қытай Халық Республикасы және Қырғыз ... үш ... ... ... түйісу нүктесі туралы
келісім күштеріне енді.
2001 жылғы 15 маусымда қол қойылған, Қазақстан Республикасы, ... және ... ... ... үш ... ... ... нүктесі туралы келісім қырғыз тарапының
оны ратификациялау рәсімдерін әлі ... ... ... ... ... мен ... Келісімді ратификациялаған.
Қазақстан Республикасы, Түрікменстан және Өзбекстан Республикасы
арасындағы үш мемлекеттің мемлекеттік шекаралары түйісу нүктесінің ауданы
туралы шартқа қол қою жоспарлануда.
Қарусыздану мен ядролық ... ... ... ... ... алу үшін ядролық кеудемсоқтықтан, осы өлім себетін қаруды
иемденуден бас тарту сыртқы саясаттағы басымдық ... ... ... әлемге таныту маңызды қадам болды. Оның орнына Қазақстан жетекші
ядролық ... ... ... ... өмір ... ... алды. Осындай жолмен егемендікті, тәуелсіздікті, аумақтық
тұтастықты және шекараның мызғымастығын сақтауды қамтамасыз етудің
стратегиялық міндеті шешілді. Қазақстанның қауіпсіздігінің кепілдері
ретінде ... ... екі ұлы ... мен ... ... ... маңыздылығын арттыра түседі.
Қазақстанның болашақ таратпау саясатының негізін қалаған алғашқы қадам–
1990 жылы КСРО өмір сүріп ... ... ... ... ... ... жабылуы болды.
1991 жылы Беларусь, Қазақстан, Ресей, Украина басшылары Стратегиялық
ядролық күштерге байланысты Алматы декларациясында ... ... ... ... ортақ бақылау орнатудың, ядролық қауіпсіздіктің
қажетті деңгейін ұстап тұруда қандай да бір іркілістерге жол бермеудің
тетігін айқындады және стратегиялық шабуыл ... ... ... ... ... ... ұстанатындығын растады.
1992 жылғы 23 мамырда Лиссабонда осы ... АҚШ ... ... ... аумағында орналасқан стратегиялық ядролық күштерге қолданылатын
Стратегиялық шабуыл қаруын қысқарту мен шектеу туралы шарттың ережелерін
іске асыруға олардың жауапкершілік аясын нақтылайтын бес ... ... ... ... қатар, Лиссабон Хаттамасында Беларусь, Украина және
Қазақстанның ядролық қаруға ие емес елдер ретінде Ядролық қаруды таратпау
туралы шартқа қосылу міндеттемелері тиянақталды.
1994 ... 5 ... ... ... ... ... ... ретінде Ядролық қаруды таратпау туралы шартқа
(ЯҚТШ) қосылуына ... ... ... мемлекеттерге Қауіпсіздік
кепілдігін беру туралы Меморандумға Ресей, АҚШ және Ұлыбритания қол қойды.
Бұл құжаттқа қол қойылуы ... өз ... ... ... ... өз ... толығымен және бұлжытпай орындағанын
халықаралық қоғамдастықтың танығанын білдірді. Кейіннен осы сияқты
кепілдіктер Қазақстанға Қытай және Франция тарапынан берілді.
1995 ... 8 ... ... ... жөніндегі
конференцияның сессиясында сөйлеген сөзінде Президент Н.Назарбаев былай деп
атап көрсеткен болатын: «Қарусыздану процесінің жемісті ... мен ... ... ... мен ... қанша
пайызға қысқартқанымызбен ғана өлшенбейді, сондай-ақ ол қарапайым
адамдардың әл-ауқатының жақсартуымен де бағаланады.
Қару-жарақтың саны қысқарған жерде емес, ... ... ... олардың болашағы үшін алаңдамайтын жерде шынайы қауіпсіздік
орнайды».
Ядролық арсеналды шығару бойынша өз ... ... ... өз ... ... ... ... жою проблемасымен
және бұрынғы әскери өндірістерді азаматтық мақсаттарға көшірумен айналысты.
Осы мақсатта Атом энергиясы жөніндегі ... ... ... ... материалдарды бақылау мен есепке алудың, АЭС-ті
пайдаланудың, ядролық материалдар мен ... ... ... ... ... ... ... техникалық көмек
көрсетудің үйлестіру жоспары жасалды. Оған Ұлыбритания, АҚШ, Швеция және
Жапония қатысты. 1992 жылы ... ... ... Қысқарту
бағдарламасы іске асырыла басталды. «Нанна-Лугар бағдарламасы» деп аталатын
бұл бағдарлама ... 1991 жылы ... ... кейін Қазақстан
аумағында қалған ядролық, химиялық және биологиялық қарудың нысандары мен
инфрақұрылымдарын жою және залалсыздандыру жөніндегі жобалар кешені,
стратегиялық шабуыл ... ... ... ... ... құру,
қорғаныс өнеркәсібін конверсиялау жүзеге асырылды.
1995 жылғы 8 маусымда Женевада Қарусыздандыру жөніндегі конференцияның
сессиясында Н.Назарбаевтың сөйлеген сөзінен. //ҚР ... ... ... ... ... 13 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Жоғары Кеңесі ЯҚТШ-
ны бекітті. Қазақстанның ЯҚТШ-ға қосылуы еліміздің сыртқы саяси бағытын
іске ... ... ... ... ... ... мүше бола ... шартқа сәйкес ядросыз мәртебесіне байланысты міндеттемелерін қатаң
ұстанады.
ЯҚТШ ядролық қаруды бақылау саласындағы қатысушы мемлекеттерді ядролық
қарусыздану бойынша іс-шаралар қабылдауға міндеттейтін бірден-бір көп ... ... ... ЯҚТШ ... ядролық және ядросыз мүше мемлекеттердің өз
міндеттемелерін орындау арқылы бұлжытпай және кезең-кезеңімен ядролық
қарусыздануын ... Бұл ... ... ... ... өндіруге бақылау орнату болуға тиіс. Әлемдегі жинақталған
байытылған уран мен плутонидің елеулі қоры, сондай-ақ оқтұмсықты ... ... ... ... ... көлемі таратпау
тұрғысынан алғанда қауіпті болып табылады.
Қазақстан Орталық Азияда Ядролық қарудан азат аймақ құру туралы шарттың
жобасын дайындаушы ... оған үж. 8 ... ... қаласында қол
қойылды.
1994 жылғы 14 ақпанда Қазақстан Атом энергиясы ... ... ... ... ЯҚТШ ... ... 1994 жылғы 26 шілдеде
Алматыда Қазақстан Үкіметі мен МАГАТЭ арасында Кепілдіктер туралы келісмге
қол қойылып, ол ҚР Президентінің Жарлығымен бекітілгеннен кейін, ... 19 ... ... ... ... ... ... кепілдігіне алынған және
Қазақстанның барлық ядролық қызметі Агенттіктің ережелері ... ... ... асырылады.
2004 жылғы 6 ақпанда Қазақстан Республикасы мен МАГАТЭ арасындағы
кепілдіктерді қолдану туралы келісімге Қосымша хаттамаға қосылды.
Қосымша хаттамада көзделген іс-шараларды іске асырудың ... ... ... ... ... ... мақсатқа ауысуын
болдырмауға, сонымен бірге жалпы алғанда мемлекетте мәлімделмеген ядролық
материалдар мен заңсыз ядролық іс-әрекеттің ... ... ... ... ... ... БҰҰ БА 51-ші ... уақытында Қазақстан Ядролық
сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартқа ЯСЖТШ қол ... және 2001 ... ... оны бекітті.
ЯСЖТШ қол қою арқылы Қазақстан Ғаламдық ... ... ... ЯСЖТШ Даярлық комиссиясымен белсенді ынтымақтаса отырып, шарт
шеңберіндегі верификациялық тәртіпті нығайтуға қомақты үлес қосады.
ЯСЖТШ ережелерін тиімді орындау мақсатында ҚР ... мен ... ... ... ... ... ... құралдарына
байланысты іс-әрекеттерді іске асыру туралы келісімге қол
қойылды.
1994-1996 жылдардағы ядролық ... ... ... ... ... ... 1996 жылы ... мәртебесіне ие болды, ал
1999 жылдың 5 тамызында консенсус арқылы Қарусыздану жөніндегі
конференцияның ... ... ... ... ... ... ... қаруды
жасауға, өндіруге, жинақтауға және қолдануға тыйым салу ... және оны ... ... ... ... ... Қазақстан оған 1993 жылы 13
қаңтарда қол қойды және 1999 жылы 24 маусымда бекітті. Конвенцияның
ережелерін орындау үшін ұлттық орган ... ... ... ... ... конференциясының сессиялары мен жыл
сайынғы отырыстарына тұрақты түрде қатысады.
Қазақстанның бактериологиялық және токсиндік қаруды жасау, өндіру және
жинақтауға тыйым салу туралы және жою ... ... ... ... ... ... ... орай Конвенцияның ережелерін
іске асыруға бағытталған шараларға ерекше көңіл бөлінген.
Қауіпсіздікке жаңа қыр көрсетулерге қарсы түру қажеттігі, халықаралық
терроризмге қарсы ... ... ... ... ... ... жақты тәртібіне қосылу жөніндегі жұмысын жандандыруды қажет етеді.
2002 жылғы 13 мамырда Қазақстан Ядролық Жабдықтаушылар ... (ЯЖТ) ... ... ... ЯЖТ-ға қатысудағы біздің мақсатымыз лаңкестікке қарсы
күрес, жаппай қырып-жою қаруының таралуына қарсы тұру шараларын жандандыру,
ядролық материалдар мен қосарланған ... ... ... ... бақылауды күшейту.
2005 ж. шілдесінде Қазақстан «Краков инициативасы» деген атпен белгілі
жаппай қырып-жою қаруының таралуы саласындағы қауіпсіздік Бастамасына
қосылды. Бұл бастаманың мақсаты – ... әуе және ... ... ... ... ... ... байланысты материалдарды тасымалдайтын
құрлық көліктерін ұстау үрдісіне барлық мемлекеттерді жұмылдыру.
2005 ж. шілдеде Австрия СІМ-не – Баллистиқалық зымырандардың
таратылуымен күрес бойынша Халықаралық ... ... ҚР ... ... ... ... ... нотасы жіберілді. Бұл
еліміздің зымырандық технологияларды бақылау Тәртібіне енуіндегі маңызды ... ... ... ... қауіпсіздікті нығайтудың елеулі факторы-
ядролық қаруды таратпау ісіне аса көрнекті әрі бірегей үлес қосты.9
Барроу Д. Вашингтонда Қзақстанның парламент делегациясымен кездесу.
2005 ... Азия ... ... ... ... ... мен ... Халық Республикасы
арасындағы дипломатиялық қатынастар 1992 жылғы 3 ... ... ... Қазақстан-Қытай қатынастары қол жеткізілген келісімдерді
жүйелі негізде жүзеге асырумен ерекшеленеді. ҚР мен ҚХР арасындағы
стратегиялық ... ұзақ ... әрі ... ... Стратегиялық
әріптестікті орнату және дамыту туралы бірлескен декларациясы (2005 жылғы 4
шілде), Тату көршілік, достық пен ынтымақтастық ... шарт (2002 ... ... ... ... ынтымақтастық бағдарламасы (2003 жылғы 3
маусым) және Ынтымақтастық комитеті (2004 ... 2 ... ... ... ... ... негізгі саяси жетістіктерінің ішінде
Қытайдың Қазақстанға қауіпсіздік саласында кепілдік беруін (1995 жылғы
ақпан), шекара мәселесінің толық шешілуін, трансшекаралық өзендерді
пайдалану және ... ... ... ... ... қол
қойылуын (2001 жылғы 12 қыркүйек) атап өтуғе ... мен ... ... ... ... шеңберінде берік
байланыстар орнатқан. Қытай Азиядағы өзара ықпалдастық және сенім шаралары
бойынша. ... ... ... ... ... екі ... ... барлық бағыттарын ілгерілетуде
сауда-экономикалық ынтымақтастық жетекші рөл ойнайды. Қытай Әлемнің ... ... ... ... Дүниежүзілік сауда ұйымының мүшелігіне
қабылдау туралы екі жақты келіссөздерді ең ... ... ... ... Қазақстан ҚХР-дың сыртқы саудасында өзара тауар
айналымының көлемі жағынан Орталық Азия және Шығыс Европа елдері ішінде
Ресейден кейінгі ... ... ... ... 2005 жылы екі жақты сауданың
көлемі 51 пайызға өсіп, 6,8.1 млрд. долларға ... Алға ... ... -
осы көрсеткішті 2010 жылға дейін 10 млрд. долларға жеткізу.
Жақында қолданысқа енгізілген Атасу-Алашанькоу мұнай құбыры маңызды
стратегиялық мағынаға ие, ол ... ... ... ... ... берумен қатар, ҚР-дың транзиттік әлеуетін де
толығырақ пайдалануға жол ашады.
Екі жақты ынтымақтастықтың ... ... да ... ... ... ... ... өтетін жүк айналымы 2005 жылы 20 пайызға
өсіп, 11 млн. тоннаға жетті. 2006 жылы бұл көрсеткішті 14 млн, ... ... ... екі ел арасындағы ынтымақтастық жаңа сапалы белеске
көтеріліп, шикізаттан тыс салалардағы әрекеттестікке ... ... ... ... қол ... ҚР ... және ... агенттігі мен.
ҚХР Ақпараттық өнеркәсіп министрлігі арасындағы. ынтымақтастық туралы
меморандум және «Қазнұртел» компаниясы мен Қытайдың даму банкі арасындағы
СБМА450 ... құру ... ... ... ... бүл саладағы маңызды
оқиға болды. Сонымен қатар, ҚР-да жылу электрстанциясы мен Қазақстан-Қытай
электрэнергия өткізу жолдарын салу бойынша бірлескен жобаларды жүзеге
асыруға бағытталған жұмыстар ... ... ... Мойнақ ГЭС-ін салу
жобасына белсенді қатысуда.
Трансшекаралық өзендерді пайдалану және қорғау жөніңдегі бірлескен
комиссия шеңберінде ынтымақтастықтың құқықтық базасын нығайту жұмыстары
жалғасуда. Бұл жұмыстың ... ... ... ... ... тараптарға өзара жедел хабарлау туралы келісімге қол
қойылды (2005 жылғы шілде).
Мәдени-гуманитарлық саладағы байланыстардың ... ... ... 150 ... тойлауға байланысты Пекинде өткізілген
салтанатты іс-шараларды (1995 жыл), Қазақстанның Қытайдағы Мәдениет
күндерін (2001 жыл), Қытайдың Қазақстандағы Мәдениет күндерін (2002 жыл),
Алматыда ұйымдастырылған ... ... ... (2002 ... Шанхайдағы мәдениет күндерін (2004 жыл), Шанхайдың Алматыдағы
мәдениет күндерін (2005 жыл) атап өтуге болады. Екі ... 2006 ... ... ... ... ал 2007 жылы ... Қазақстанның
мәдениет күндерін өткізу туралы уағдаластыққа қол жеткізді.
Қазіргі кезде екі елде мәдени орталықтар, бірлескен технопарк құру
бойынша жұмыс жүргізілуде.
Қазақстан және ... ... ... ... ... жыл
сайын студенттер алмасу жүзеге асырылуда, Екі ел жоғары оқу орындары
арасында тікелей байланыс орнатылды. Қазіргі кезде Қытайға әртүрлі оқу
арналарымен ... ... алып ... ... студенттердің жалпы саны
500-ден асты.
2) Жапония. 1991 жылдың 28 желтоқсанында Жапония Қазақстанның
тәуелсіздігін мойындады.
1992 жылдың 26 қаңтарында дипломатиялық қатынастар орнатылды. 1997
жылдың ақпан ... ... ... ... ... ашылды. Жапония
Елшілігі Қазақстанда 1993 жылдан бастап ашылды.
Президент Н.Ә.Назарбаевтың 1994 жылдың 6-7 ... ... және ... 5-8 ... айында Жапонияға жасаған сапары екі жақты
қатынастардың негізі болды. ... ... ... ... ... мен ... келісімдерді мойындау туралы ноталар алмасылып бірлескен
мәлімдеме жасалды. Екінші сапар барысында достастық, серіктестік және
ынтымақтастық туралы бірлескен мәлімдемеге қол қойылды.
Орта Азия ... ... ... ... Жапонияның
Премьер-министрі Р.Хашимото 1997 жылы «Жібек жолы дипломатиясы» атты
Жапонияның сыртқы саясат тұжырымдамасын белгілеп, Орта ... ... ... ынтымақтастық және аймақта бейбітшілікті нығайту
сияқты үш басым бағытты бекітті.
2002 жылдың желтоқсан айында ҚР ... ... ... ... Жапонияға мемлекеттік сапары жүзеге асты. Сапар
барысында Жапония тарапынан адам ресурстарын дамыту, әлеуметтік
инфрақұрылымды жақсарту және ... ... шешу ... ... ... ... қол ... жылдың тамыз айында Жапонияның Сыртқы істер ... ... ... кезінде жаңа келісімдерге қол жеткізілді.
Сыртқы саясат ведомство басшылары барлық салада өзара ықпалдастықты
нығайту, Қазақстанға Жапонияның тікелей инвестициясын еліміздің
экономикасына құю ... ... ... ... сапар аясында жапон тарапының ынтасымен Орталық Азия елдерімен
интеграцияға ықпал ету және аймақтағы елдермен екі жақты қатынастарды
дамыту мақсатында «Орталық Азия+Жапония» ... ... ... өтті. Сонымен қатар, Токионың Орта Азияға деген қызығушылығы
энергетикалық бәсекелестігімен де айқынданады. «Орталық Азия+Жапония»
диалогының ... ... ... ү.ж. 5 ... ... да ... жылдың 13-16 маусымда ҚР Премьер-министрі Д.Ахметовтың ЭКСПО-
2005 көрмесі аясында ... іске ... ... ... ... ... ... және жақын. Жапония Қазақстанның Ядролық қаруды таратпау туралы
келісімге кіргенін қолдады және Астананың халықаралық және аймақтық
ұйымдарға кіру ... ... ... оң бағалайды. Қазақстан
Республикасы Жапонияның БҰҰ Қауіпсіздік кеңесіне кіру жөніндегі ұстанымын
қолдайды.
Жапониямен экономикалық ынтымақтастық Жапонияның Дамуға ресми көмек
(ДРК) бағдарламасы аясында дамуда. Жапонияның ... ... ... ДРК ... 102,1 ... ... (шамамен 1 млрд. долл.), оның ішінде
ұзақ мерзімді несиесі - 88,8 млрд. иенді (шамамен 880 млрд. долл.),
техникалық ... ... – 8,7 ... ... ... 87 млрд. долл.)
және гуманитарлық көмек - 496 млрд. иенді (шамамен 46 млрд. долл.) ... ... ... ... арқылы келесі жобаларды іске
асыруға несие болінді:
темір жол транспортын жақсарту
Ертіс ... ... ... ... ... ... ... реконструкциясы
Батыс Қазақстан облысының транспорттық желісінің реконструкциясы
Астана қаласының су құбырларын жақсарту.
Сауда айналымының статистикалық көрсеткіші өсуде. 2005 жылы екі ... ... ... 513,5 млн. ... жетіп, оның ішінде экспорт
-178,5 млн. доллар, импорт - 335 млн. долларды құрады. Экспортқа
шығарылатын басты заттар - ... ... ... ... ал ... ... оған қосалқы бөлшектер,
электрожабдықтар мен техника импортталады.
Сауда-экономикалық қатынастарды дамыту мақсатында 1993 жылдан бастап
Қазақстан-Жапония және Жапония-Қазақстан экономикалық комитеттері құрылған.
2006 ... 2 ... ... қаласында аталмыш комитеттердің 8-ші отырысы
өтті. Жапонияның мұнай компаниялары келесі энергетикалық жобаларға
қатысуда.
Каспий ... ... ... игеру жобалары
Геологиялық барлау жобасы
Орал теплоэнергетикалық станциясын модернизациялау жобасы.
Жапон Үкіметі Қазақстанға Жапонияның халықаралық ынтымақтастық
агенттігі арқылы 500 мың ... ... ... ... ... ... ... бойынша БҰҰ резолюциясының тең авторы болып, 1999
жылы Семей ядролық полигоны туралы халықаралық ... ... ... ... ... ... Қазақстан территориясындағы ядролық сынақ
апаттарын бірлесіп зерттелуде.
2000 жылы Токиолық «Тама» зоопаркіне ... барс ... ... жылы ... ... ... жәрдемін қолдау жобасын іске асыру
мақсатында Жапония Үкіметі 454 млн. иен көлемінде грант бөлді.
Токиода және Жапонияның басқа да ... ... ... мен
музыканттар өз өнерлерін көрсетіп тұрады.
Қорытыныды
Сайып келгенде, Қазакстан егеменді және тәуелсіз мемлекет ретінде
калыптасты және әлемдік коғамдастықтың толык ... ... оның ... ... еніп ... Ол ... сыртқы саясатында барлық улттармен,
көршілермен тең дәрежелі достық қатынас орнатпақ. Сонымен қатар
республикамыздың халыкаралық деңгейде мүдделі болып отырған ...... және ... ... ... ... ... және бейбітшілікті колдау жөніндегі операциялардың
тиімділігін арттыру, адам құкықтары, ... ... ... ... және
т.б. Республикамыз дәйекті сыртқы саясат жүргізіп, ішкі әл-ахуалымызды
жақсартып, болашақта оркениетті, кұқыктык, қогам орнатуына семіміміз мол.
Пайданылған әдебиеттер:
1. Назарбаев Н.А. Бейбітшілік кіндігі. - А., ... ... К.К. ... ... - А., ... Иватов Л. ҚР сыртқы саясаты ауқымындағы ұлттық мемлекеттік мүдделері//
Саясат 1999 №5
4. Есім Ғ. ... және ... ... 1998 ... Азия ... ... ... мен салдары //Ақиқат 1999 №8
7. Қантарбекова А. ... ... ... бағыттары// Саясат,
2003, №4

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтағы мәмәле және оның маңызы17 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
Валюталық бағамның экономикадағы орны және оны экономикалық реттеу34 бет
Компьютерлік желілердің құрылуының жалпы прициптері6 бет
Мониторингтің түрлері5 бет
ХХ ғасыр мәдениеті дамуының негізгі тенденциялары9 бет
Экономикалық қаржыны басқару9 бет
Қаржы нарығының экономикағы рөлі және мәні16 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет
Акционерлік капитал есебі және талдауы71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь