Кәсіби оқыту

Мазмұны
Кіріспе
1.Кәсіби оқытудың жалпытехникалық пәндерін оқытудың жалпы сұрақтары
1.1 Кәсіби оқытудың мазмұны және міндеттері
1.2 Оқу бағдарламасын әзірлеуге қойылатын негізгі талаптар
1.3 Оқу әдістері және құрал жабдықтары
1.4 Оқытудың кәсіби білім беру жүйесіне қатысты жалпы дидактикалық қағидалары
1.5 Кәсіби оқытудың жүйесі
1.6 Теориялық оқытуды ұцымдастырудың негізгі формалары
1.7 Теориялық оқытуды құрылымы және типтері
3 Оқу процесін ұйымдастыру
3.1 Кәсіби оқу педагогының оқу жоспарын жоспарлау жіне даярлау
3.2 Кәсіби оқытудың оқу.материалдық базасы
3.3 Кәсіби бағдар беру мектептеріндегі сыныптан тыс жұмыс
Тест тапсырмалары
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Әдіснама – әдістер теориясын зерттейтін ғылым

1.1 «Оқыту әдістемесі» ұғымына түсінік

Әдістеме -педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты тәрбиелеу мен оқыту процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді. Ол заңдылықтардың жеке пәндерді оқытудағы көрінісін және әр пәнді оқытудың өзіне ғана тән заңдылықтарын пәндік дидактика қарастырады.Бұлардың әрқайсысына тән өзіндік ерекшеліктеріне байланысты оқыту әдістемелері бар [1].
Қазақ халқында балалардың тілін сындыру, сауат ашу, шешен сөйлеуге баулу әдістемелерінің ұлттық дәстүрлері ежелден болған. Алайда ғалымдар ғылымы әдістеме тарихын Ыбырай Алтынсарин еңбектерінен бастап жүр. Оның «Орыс тілін қазақтарға үйретудің бастауыш құралы» деп аталатын еңбегі қазақ топырағында туған тұңғыш әдістемелік еңбек болып табылады. ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынов осы дәстүрді тереңдетіп, «Баяншы», «Тіл жұмсартар» деп аталатын әдістемелік кітаптар жазды.
Осы кезеңнен бастап, қазақ әдістеме ғылымы жан-жақты дамып, сан салалы зерттеулерге ұласты. Жеке пәндерді оқытудың әрбір кезеңдегі (бастауыш кластар, орта мектеп, жоғары оқу орындары т.б.) әдістемелері жасалып, олардың жеке бөлімдері бойынша берілетін білім мен дағдыларды меңгертудің тиімді жолдары зерттеле бастады.
Әдістеме ғылымы тек тәрбие туралы ілім-дилактикаға ғана негізделіп қоймайды. Ол психология, педагогика, физиология т.б. ғылымдардың жетістіктеріне сүйеніп, білімберу жүйесіндегі озат тәжірибелер мен мәселелерді жедел ғылым талдаудан өткізіп отырады. Осы заманғы педагогикалық процесте қолданылатын əдістер саны, түрі орасан көп. Осыдан, оларды ғылыми топтастыру қажеттігі туындайды. Бұл оқу əдістеріндегі жалпылық пен жалқылықты мəнділік пен кездейсоқтықты анықтауға жəрдемдеседі, оларды мақсатқа орай əрі тиімді пайдалануға себін тигізеді [3].
Білімдену процесінің табысты болуы көбіне қолданылатын оқу əдістеріне тəуелді.
Оқу əдісі – білім игеру мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған оқытушы мен оқушының бірлікті іс -əрекеттік қимыл - тəсілдері. Оқу мақсаты жолындағы ұстаздың оқыту жұмысы мен шəкірттің оқып- үйрену əрекеттерінің өзара байланыстылығы жəне анайылығы осы оқу əдісінен көрінеді.
Дидактикада кең қолданым тауып жүрген жəне бір түсініктер легі –бұл “оқу тəсілі” жəне “оқу ережелері”.
Оқу тəсілдері – оқу əдісінің құрамды бөлігі немесе бір қыры, яғни жалпы «əдіс» түсінігіне байланысты жалқы ұғым. Бұл екі ұғымды өз алдына шектеп болмайды, олардың ара қатынасы ауыспалы, өзгермелі. Кей жағдайларда əдіс педагогикалық міндетті шешудің дербес жолы есептелсе жəне бір ықшам оқу-тəрбие мəселесіне орай- тəсіл болуы мүмкін. Мысалы, егер мұғалім жаңа білімдерді сөздік, ауызша əдіспен (түсіндіру, əңгімелеу, сұхбат) ұсыну
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы. – Алматы: РГЖИ «Дәуір», 1992. - 56 б.
2 Кругликов Г.И. Настольная книга мастера профессионального обучения: Учеб. Пособие .-М:Изд.центр «Академия»,2006.-272с
3 Назарбаев Н.Ә. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан // Егемен Қазақстан. — 2007, 1 наурыз.
4 Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2008 – 2012 жылдарға арналған мемлекеттік Бағдарламасы. – Алматы. – 2008. – 11 б.
5 Профессионально-технические школы РК в 2005-2006 учебном году: Агенство РК по статистике // Финансы и кредиты. -2006. №2. -40.
8 Ниязбекова А. Өндірістік оқытдың зертханалық сабағында жаңа технологияны қолдану ерекшеліктері және оның білім беруге әсері // Кәсіптік мектеп.-2009.-№3.-23-25б
9 Өстеміров К. Айтбаева Қазіргі білім бері техникалары.-Алматы:АГТУ,2006
10 Сманқұлова Ж,Е. Техникалық және кәсіптік білім беруді оқытудың жолдары // Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы. – 2007. – № 4(4). – 39-43-бб.
11. Смайылова М. Практикалық жүмыстарды жоспарлау туралы. //Қазақстан мектебі, №10, 1988. 29-30 бетгер.
12. Степаненков Н. О планировании работы в учебном процессе-Минск, 1978.
13 Сманқұлова Ж.Е Кәсіби лицейлер еңбек нарығы жағдайында // Кәсіптік мектеп профтехшкола. -2007. № 5-6 (24), - 3-4-бб.
14 Сманқұлова Ж.Е. Білім мен кәсіптің жоғары сапасы – еңбек нарығының талабы // Кәсіптік мектеп профтехшкола. -2007. № 4 (22). –3-4-бб.
15.Калугин Н.И. Профессиональная ориентация учащихся.-М:2001
16 Серіков А. Техникалық мамандықтар бойынша өндірістік оқу сабағын өткізу ерекшеліктері// Кәсіптік мектеп.-2008.-№5-6.-5-6б
17 Скакун В.А. Преподавание общетехнических и специальных предметов в училищах профтехобразования. М., 1989.
18 Скакун В.А. Ведение в профессию мастера производственного обучения. М., 1990.
19 Иваненко В.П. Формирование профессионального мастерства учащихся при обучении в учебных мастерских. М., 1980
20 Скакун В.А. Преподавание курса «Организация и методика производственного обучения». М., 1989.
21 Труханов И.И. Организация и проведение производственной практики. М., 1990.
22 Кравцов Н.И. Организация методической работы в среднем профтехучилище и руководство ею. М., 1989.
23 Сабыров Т. Оқыту теориясының негіздері. - Алматы, Қазақстан Республикасы Білім министрлігі баспаханасы, 1992.
24 Практикалық сабақ беру тиімділігін артгыру/Қүрастырган Б. Сманов. -А, 1989.
25 Ұстаздың шеберлікке жету жолдары. /Құрастырған Ж. Нүржанова. -Алматы, 1991.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1.Кәсіби оқытудың жалпытехникалық пәндерін оқытудың жалпы сұрақтары
1.1 Кәсіби оқытудың мазмұны және міндеттері
1.2 Оқу бағдарламасын әзірлеуге қойылатын ... ... Оқу ... және ... жабдықтары
1.4 Оқытудың кәсіби білім беру жүйесіне қатысты жалпы дидактикалық ...
1.5 ... ... ...
1.6 ... оқытуды ұцымдастырудың негізгі формалары
1.7 Теориялық оқытуды құрылымы және типтері
3 Оқу процесін ұйымдастыру
3.1 Кәсіби оқу педагогының оқу ... ... жіне ... Кәсіби оқытудың оқу-материалдық базасы
3.3 Кәсіби бағдар беру мектептеріндегі сыныптан тыс жұмыс
Тест тапсырмалары
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 Әдіснама – ... ... ... ғылым
1.1 «Оқыту әдістемесі» ұғымына түсінік
Әдістеме -педагогика ғылымының жеке пәндерден берілетін білім көлемі мен мазмұнын негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір ... ... ... жас ... ... мен ... процесінің заңдылықтарын дидактика зерттейді. Ол заңдылықтардың жеке пәндерді оқытудағы көрінісін және әр ... ... ... ғана тән ... ... ... ... әрқайсысына тән өзіндік ерекшеліктеріне байланысты оқыту әдістемелері бар ... ... ... ... ... ... ашу, ... сөйлеуге баулу әдістемелерінің ұлттық дәстүрлері ежелден болған. Алайда ғалымдар ғылымы әдістеме тарихын Ыбырай Алтынсарин еңбектерінен бастап жүр. Оның «Орыс тілін ... ... ... ... деп ... ... ... топырағында туған тұңғыш әдістемелік еңбек болып табылады. ХХ ғасырдың ... ... ... осы ... ... ... «Тіл жұмсартар» деп аталатын әдістемелік кітаптар жазды.
Осы кезеңнен ... ... ... ... жан-жақты дамып, сан салалы зерттеулерге ұласты. Жеке пәндерді ... ... ... (бастауыш кластар, орта мектеп, жоғары оқу орындары т.б.) әдістемелері жасалып, олардың жеке бөлімдері бойынша берілетін білім мен дағдыларды ... ... ... ... ... ... тек тәрбие туралы ілім-дилактикаға ғана негізделіп қоймайды. Ол психология, педагогика, физиология т.б. ғылымдардың жетістіктеріне сүйеніп, білімберу жүйесіндегі озат ... мен ... ... ... талдаудан өткізіп отырады. Осы заманғы педагогикалық процесте қолданылатын əдістер саны, түрі ... көп. ... ... ... ... ... ... Бұл оқу əдістеріндегі жалпылық пен жалқылықты мəнділік пен кездейсоқтықты анықтауға жəрдемдеседі, оларды мақсатқа орай əрі тиімді пайдалануға себін тигізеді [3]. ... ... ... ... ... ... оқу ... тəуелді.
Оқу əдісі – білім игеру мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған оқытушы мен ... ... іс ... ... - ... Оқу ... жолындағы ұстаздың оқыту жұмысы мен шəкірттің оқып- үйрену əрекеттерінің өзара байланыстылығы жəне ... осы оқу ... ... ... кең қолданым тауып жүрген жəне бір түсініктер легі –бұл “оқу тəсілі” жəне ... ... ... тəсілдері – оқу əдісінің құрамды бөлігі немесе бір қыры, яғни жалпы «əдіс» түсінігіне байланысты жалқы ... Бұл екі ... өз ... ... ... ... ара ... ауыспалы, өзгермелі. Кей жағдайларда əдіс педагогикалық міндетті шешудің дербес жолы ... жəне бір ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Мысалы, егер мұғалім жаңа білімдерді сөздік, ауызша əдіспен (түсіндіру, əңгімелеу, сұхбат) ұсыну барысында көрнекі ... ... онда бұл ... ... ... ... Егер де көрнекіліктер білім игертудің негізгі құралы болып, солар негізінде оқушылар жаңа білім ақпараттарын қабылдаса, онда көрнекілік - ... ал ... ... оқу ... бəрі тəсіл болып есептеледі.
Сонымен, əдіс көптеген тəсілдерден құралады, бірақ олардың жəй ... ... ... арқылы оқытушы мен оқушының оқу жұмыстарын орындаудағы ... ... ... оқу субъекттері іс-əрекеттеріне даралық сипат береді.
Оқу ережелері (дидактикалық ережелер) – оқу процесінің қалыпты педагогикалық жағдайларында қандай жəне қайтіп ... ... ... ... нақты ұсыныс.
Ереже əрқандай тəсілдің сипаттамасы, норматив моделі есебінде қолданылады. Нақты міндет шешіміне ... ... ... - ... ... моделін құрайды.
Оқу əдістері -тарихи категория. Өндіріс күштерінің деңгейі мен өндірістік қатынастар сипаты педагогикалық процестің ... ... ... ... өз ықпалын тигізеді. Олардың ауысуымен оқу əдістері де өзгеріске келеді.
Қоғамдық ... ... ... ... ... ... өткізу ересектер мен балалардың бірлікті іс-əркеттік процесінде орындалып жатты. Бұл дəуірлердегі ... оқу ... ... ... ... іске асты. Ересектер қалай əрекетке келсе, балалар соны қайталап, қорек табу, от жағу, киім-кешек дайындау ж.т.б. үйренді. ... ... ... қайта жасау (репроедуктив), («мендей етіп істе») əдісі алынды. Кейінгі замандардағы барша əдістер осы ... ... ... өз ... алды.
Мектептердің ресми формаларының ұйымдастырылуы заманынан оқудың сөздік (ауызша) əдістері пайда болды. Мұғалім дайын ... ... ... ... ... оны ... отырып, игерумен болады. Қоғамға жазудың келуі, кітап баспасының өркендеуі, білімді жария етуде, жинақтауда жəне əулеттен əулетке жеткізуде (код) ... ... ... ... Енді сөз негізгі ақпарат ұсыну құралына айналып, ал ... ... ... мұғалім мен оқушының ең көп тараған өзара ықпал жасау əдісі болды.
Кітап əрқилы қолданылды. Ортағасыр мектебінде оқушылар негізінен діни ... ... ... ... ... ... ... жаттанды оқу (догматикалық) əдісі үрдіске айналды. Бұл əдістің сəл жетілген түрі сұрақ қою, ... ... ... ... ... ... жаңалықтар ашу жəне ойлап табу дəуірінде бұрын оқытудың жалғыз-ақ жолы ... ... əдіс өз ... ... ... Өркендеудегі қоғам қажетіне орай оқу процесіне бақылау, эксперимент, өзіндік жұмыс, жаттығу, яғни оқушыда белсенділік, ... ... ... бағытталған əдістер ене бастады. Көрнекі оқу əдісі де кең тарады.
XІХ-ХХ ғ.ғ. шектерінде сөздік əдіске балама ретінде бала ... мен ... ... толық ескеретін, оның өзіндік əрекеттерінің дамуына жол ашатын эвристикалық (шығармашылдық) əдіс маңызды орын иелей бастады. «Кітаби» ... ... ... əдістер келді. Яғни оқу шынайы болмыс, қоршаған дүниемен байланыстырылатын болды. Ұстаз бен ... енді ... ... ... ... ... ... арқылы оқып-үйрену» əдісі қызықтыра бастады. Мұндай оқуда қол ... ... ... ... ... бірге оқушылардың кітаппен жұмыс істеуіне көп мəн беріліп, балалардың өз тəжірибесі негізінде дербестік қабілетін дамыту басты назарға алынды. Шамалап ... ... ... ... ... ... ... əр кезеңдерінде қолданымға келген əдістердің қай-қайсысы да өз бетінше жеке қажетті педагогикалық нəтижені қамтамасыз ете ... Оқу ... ... өз ... ... ... атқармайды. Оқу барысында əрқилы əдістерді өзара байланыстыра қолдану, пайдалану ғана тиімді өнімін береді.
1.2 Оқыту әдістерін белгілері бойынша топтастыру
Осы заманғы педагогикалық ... ... ... ... түрі ... көп. ... ... ғылыми топтастыру қажеттігі туындайды. Бұл оқу əдістеріндегі жалпылық пен жалқылықты мəнділік пен кездейсоқтықты ... ... ... ... орай əрі ... пайдалануға себін тигізеді.
Қазіргі күнде педагогикада əдістерді топтастырудың үш жолы кең танылған.
1. Оқу əдістерін дидактикалық мақсаттарға орай ... ... ... ... əдістерді бөлу ең алдымен оқу мақсатын назарға алады. Бұл жағдайда оқу ... қол ... ... ... ... көп ... ... Мақсатты көздеген əдістер тобына енетіндер:
- білім жинақтау əдісі;
- ептілік жəне дағды қалыптастыру əдісі;
- білімді ... ... ...
- ... ептілік, дағдыларды бекіту мен тексеру (бақылау) əдістері.
2. Оқу əдістерін білім көзі бойынша топтастыру. ... ... үш ... көзі ... танылған: сөз, көрнекілік, іс-əрекеттік (практика). Осыған орай ажырататынымыз: сөздік əдістер ... көзі ... ... не жазба сөз қызмет етеді); көрнекі əдістер (білім көзі- бақылауға түскен заттар, құбылыстар, көрнекі құралдар) жəне ... ... ... жəне ептіліктер ойын, оқу, қарапайым еңбектік істер ... ... ... ... жүйесінде басты орын сөздік əдістерге беріледі. Олар-əңгімелеу, түсіндіру, сұхбат, сөз-жарыс, пікір-талас, дəрісбаян (лекция), кітаппен жұмыс. ... – оқу ... ... ... не баян формасында монологты, бірізді сөйлеп жеткізу.
Түсіндіру – бұл игеруге қажет обьект, құбылыс, кейбір ұғымдар заңдылықтары мен мəнді ... ... ... ... ... жолымен дəлелдеп, оқушы санасына енгізу. Сұхбат – оқудың диалогтық əдісі: педагог бірізді ... қоя ... ... жаңа ... ... ұғу ... көтереді не ұсынылған материалдың қаншалықты меңгерілгенін тексереді.
Дəрісбаян (лекция) - ... ... ... ... ... Дəрісбаянның басқа сөздік əдістерден өзгешелігі – қатаң құрылымды, мол ақпаратты, баяндалуы қисынды, білім мəнін ашу жүйелікке негізделеді.
Дəрісбаян ... жəне ... ... ... ... материалды қорытындылауға, қайталауға шолу дəрісбаяндары қолданылады.
Қазіргі кезеңде дəрісбаян əдісін қолданудың көкейкестілігі ірі ... мен жеке ... ... оқу ... ... ... ... тəсілін пайдалану қажетттігінен туындап отыр.
Оқу сөз-жарысы (дискуссия) əдіс ретінде нақты проблема бойынша пікір алмасуға, жекеленген көзқарастар білдіруге негізделеді. ... ... ... ... ... ... шешімі не басқа тұлғалардың ғылыми –теориялық ұсыныстары болуы мүмкін. Оқу сөз –жарысының басты қызметі –шəкірттердің танымдық ... дем ... ... ... жəрдемімен оған қатысушылар жаңа білімдерді игереді, өз пікірлерінің дұрыстығына не ... ... ... өз ... ... ... үйренеді, басқалар ой топшылауларымен есептесу қажеттігін түсінеді.
Кітаппен (оқулықпен) жұмыс – кітап оқу сөздік ... аса ... ... ... Бұл ... тиімділігі –оқушы өзіне қолайлы жағдайда, өз түсініміне орай оқу материалын қалауынша ... ... ... ...
Баспа көздерімен оқу жұмысын атқарудың бірнеше жолы бар:
- конспектілеу - оқылған ақпараттың қысқаша жазбасы не баяны. Конспектілеу түрлері- ... ... ... таңдап жазу, толық не қысқа конспект түзу. Оқушы конспектіні ... ... ... ... өз ... ... жөн, осы ... оның дербес ойлау қабілеті дамиды;
- тезистер түзу - ... ... ... ... ... ...
- реферат құрастыру – тақырып бойынша бірнеше ақпарат көздеріне шолу беріп, олардың мазмұны мен формасына өз ... ...
- ... ... ... - ... бөлімдерге келтіріп, əрқайсысына атама беру; жоспар жай не күрделі болуы мүмкін;
- сілтемелер беру ... ... ... ... ... ... ... байланысты қойылатын талаптар: əдептілік болуы, мағынаның өзгеріске түспеуі, сілтеме алынған еңбектің авторын, атамасын, баспа орыны мен атын, ... ... ... дəл келтіру;
- түсініктеме беру (аннотация)- оқылғанның мəнді тараптарын ... ... ... ... ... ... не ...
- пікір беру (рецензирование)- оқылған жөнінде өз ойын білдіруге арналған ... ... не ... ...
- ... ... түзу –ізденіс нəтижесінде жинақталған ақпарат бойынша мəлімет. Анықтамалар түрі - өмірнамалық дерек, сандық- статистикалық, жағрапиялық, терминологиялық жəне т.б.
- формальды ... ... ... - ... ... ... ... жеткізу;
- тақырыптық тезаурус құрастыру - тақырып, бөлім не түгелдей пəн бойынша тірек ұғымдардың реттелген ... ... ...
- ... ... ... - біртекті заттар, құбылыстар жөнінде келтірілген түрлі авторлар еңбектеріндегі салыстырмалы сипаттамаларда кесте формасына келтіру;
- пиктографиялық жазба –сөзсіз бейнелеу.
Білім ... орай ... жəне бір реті - бұл ... ... ... əдістерді пайдалану барысында ақпараттық материалды игеру оқу процесінде көрнекі құралдар сүлбе (схема), кесте, ... ... ... ... құралдарды тікелей қолдануға тəуелді. Бұлардың бəрі оқушының сезім тетіктеріне ықпал жасауға негізделіп, сөздік жəне практикалық əдістермен бірге пайдаланылады. ... ... ... - ... ... оқу ... ... Бұлардың басты міндеті –тəжірибелік ептіліктер мен дағдылар қалыптастыру. Мұндай топтастыруда жаттығу, лабораториялық жəне ... ... ... ...... ... не ... сапасын көтеру мақсатында оқу əрекеттерін (ақыл не қызметтік) көп ... ... ... ... ... ... ... жəне оқу-еңбектік болып ажыралады.
Ауызша жаттығулар оқушылардың сөйлеу мəдениетінің, қисынды ойлау, ес, зейін, таным мүмкіндіктерінің дамуына ықпал жасайды. ... ... ... міндеті игерілген білімді бекіту жəне олар бойынша қажетті ептіліктер мен дағдыларды қалыптастырып, қолдануға бейімдеу.
Оқу-еңбектік ... ... ... ... ... ... пайдалану нəтижесінде оқушылар теориялық біліктерін еңбек іс-əрекеттерінде қолдануға үйреніп, еңбек ... ... ... ... ... ... ... ептіліктерін дамытады.
Оқушылардың өзіндік əрекеті мен дербес ... ... ... қалаған жаттығу қайта жасау, дағдылану, шығармашылдық сипатына ие.
Оқу процесінің белсенділігін ... оқу ... ... ... ... ... ... орасан. Бұлардың мəні – оқушы орындап жатқан əрекетіне сипаттама береді, осыдан жаттығу ісі мен ... ... ... ...
Лабораториялық жұмыстар əдіс ретінде оқушылардың өз бетінше арнайы приборлар мен құралдарды пайдалана отырып, тəжірибе не ... ... ... [6]. ... дара не ... ... Бұл əдісті қолдану барысында оқушылар жоғары белсенділік жəне дербестікпен қатысып, зерттеу істеріне етене араласуға мүмкіндік алады.
3. Оқу əдістерін ... ... ... орай ... іс-əрекет сипаты оқушының ойлау белсенділігінің деңгейінен көрінеді. ... ... ... ... ... түрі ... ... – көрнекілі (ақпаратты – рецептивті, іштей түсіну), қайталай жасау (репрадуктивті), проблемді баяндау, бөлшектеп ізденіс (эвристикалы) жəне зерттеу.
Түсіндірме – ... ... мəні – ... ... ... ... дайын ақпаратты хабарлайды, ал оқушылар оны қабылдайды, түсінеді жəне есте ... ... ... ... дайын білімдерді есте қалдыруымен еленеді, бірақ бұл бейсаналық деңгейде де болып, ақыл-ой белсенділігіне ешқандайда əсер ... ... ... ... яғни ... ... түсіну əдісі əрдайым тиімді бола бермейді.
Қайта жасау ... ... ... ... дайын күйінде хабарлап, түсіндіреді, ал оқушылар оны меңгеріп, ұстаз тапсырмасымен сол ... ... ... береді. Білім өзгеріске түспейді, оқушыдан шығармашыл белсенділік талап етілмейді.
Қайта жасау əдісінің, ақпараттық іштей түйсіну ... ... ... ... күш қуат ... Бұл əдіс ... уақытта, көп күш жұмсамай ауқымды көлемдегі білім қоры мен ... ... ... мүмкіндік береді. Сабақ барысындағы көп қайталаудан білім бекімі бірқанша жоғары болады. Бірақ бұл əдіс те оқушылардың ой белсенділігін көтеруде өзінің ... ... ... оқу əдісі - оқу процесіндегі орындаушылық қызметтен ... ... өту ... ... ... Бұл ... мəні – ... мəселе ұсына отырып, оның шешімін береді, таным процесіндегі ой өрісінің даму жолын көрсетеді. Оқушылар дайын білімдерді, қорытындыларды тек қана түсініп, есте ... ... ... ... қисынына, ой пайымдау тəсіліне бақылау қояды. Мұндай əдісті қолдану барысында ... ... ... ... ... ... ... ой топшылауларына зер сала отырып, өздеріде проблема ... ... ... ... ... ... ... деңгейде танылғаны - бұл бөлшектеп ізденіс (эвристикалық) əдісі. Бұл əдіске байланысты оқушылар күрделі оқу проблемасын ... ... ... ... ... ... оларды бірінің ізімен екіншісіне жауап тауып отырады.
Оқытушы мұндайда оқушының ізденіс əрекетіндегі əр қадамына назар сала ... оған ... ... ... ... ...... білім игерудегі шығармашылдық ізденісіне басты назар аударады. Бұл əдісті қолданудағы басты ... ... ... ... ... ... ... мен оқиғаларды нақты күйінде қабылдамай, олардың мəн-мағынасына тереңдей ұғынуға үйрету, қорытындылар жасауға ... ... ... ... жəне ... ... ... жаттықтыру.
Бұл əдістің бір кемшілігі -көп уақыт жұмсауды талап етеді.
Жоғарыда аталған дəстүрлі əдістерінің бəрі оқушының таңдау, есте қалдыру, мұғалімнің ... ... ... дамытуға бағытталып, шын мəніндегі шығармашыл еңбек, белсенді таным мүмкіндіктерін өрбітуде тиімсіздік танытады. Бұл кемшілікті белсенді жəне жедел əдістермен толықтыруға ... ... ... ... ... ... ... шығармашыл- жасампаздық жəне ізденісті - зерттеу сипатын беретін жол-жобалар тобы [7]. Оқу ... ... ... ... ... дидактикалық ойындар, нақты ситуатцияларды талдау, іскерлік ойындар, проблемді мəселелерді шешу, алгоритм бойынша оқу, ақыл шабуылы («мазговая атака»), жеке ұғымдармен жұмыс ... ... ... – қысқа уақыт аралығында оқу сеанстарына ұзақтай ендіру жолымен көзделген іс-əрекетке үйретуде қолданылады ... ... Бұл ... ... ... шет ел ... ... психология мен педагогиканы оқытуда кең қолданылуда.
Қазіргі уақыттары жалпы педагогикада теориялық негізін ... ... ... еніп ... ... ... ... əдістер тобын келтіруге болады: суггестопедия – иландыру жолымен оқыту; гипнопедия ... ... ...... ... ... Бұл əдістердің бəрі адамның табиғатындағы, ішкі мүмкіндіктеріне қозғау салып оқытуға бағытталған.
Сонымен, əдіс көп, оның топтастырылуы да сан ... ... өз ... ... де, ... де жоқ ... көз жібере отырып, зерделі ұстаз оқу мақсатына, мазмұнына, алдындағы оқу субъектіне сай келетін нақты əдіс ... оны ... ... мəн ...
1.3 ... ... ... әдістерін тандау әдетте сабаққа оқу материалының мазмұнын таңдаған ... ... Ол ... ... ... ... деңгейіне мұғалімнің өзінің дайындық деңгейіне байланысты.
Әңгіме – оқу материалын ауызша баяндау. А. ... ... ... әңгіме шығару өнері үй салу өнеріне ұқсас»,-дейді. Сөз ... ... ... сөздің дұрыстығына, тілдің анықтығына, дәлдігіне, көркемділігіне, тіл ... ... ... дәлелдеп, алмастыру, кейіптеу, бейнелеу (ұқсату), әсірелеу тәсілдерінің мәнін ашады. Міржақып Дулатов Оқытудың баяндау, әңгіме, түсіндіру әдістеріне ерекше мән ... ... ... ... ... ... ... тәсілдерін көрсетіп берді. Ол: «Баланы толық жауап беруге әдеттендіру керек»,-дейді. Сөйтіп, оқытушы көркемдеп оқытудың ... ... ... ... соны іс-әрекеттерді талап етеді.
Сөздік әдісі мектептің барлық сатыларында қолданылып, әңгіменің сипаты, көлемі, ұзақтығы өзгереді. Әңгіме арқылы жаңа білімді хабарлау үшін оған ... ... ... ... ... адамгершілігіне әсер етуі;
- әңгімеде дәлелді және ғылыми фактілердің болуы;
- ой пікірдің ... ... ... және ... мысалдардың, фактілердің жеткіліктілігі;
- әңгіменің жүйелілігі болуы керек;
- әңгіменің әсерлілігі;
- тілінің қарапайымдылығы және ... ... ... ... ... болуы.
Түсіндіру – жеке ұғым, құбылыстарды, құралдар, көрнекі құралдардың жұмыс істеу әдіс-тәсілдерін ауызша баяндау. Түсіндіру әдісі жаңа ... ... жиі ... ... бекіту кезінде оқушылар білімді дұрыс меңгермегенде де қолданылады.
Химиялық, физикалық, математикалық есептерді шығарғанда ... ... ... және ... ... ... себептерін және салдарын ашу кезінде түсіндіру әдісі жиі ... ... ... ... дәл және аңық ... ... ашып, дәлелдер келтіру;
- салыстыру, қатар қою, ұқсату, жарқын мысалдар қолдану;
- жүйелілік.
Түсіндіруоқыту әдісі ретінде әр жастағы балалар ... ... кең ... ... орта және ... сатыларда оқу материалының күрделеніп, оқушылардың ақыл-ой жұмысының мүмкіндіктері өскенде бұл әдіс кіші ... ... ... ... ... ... – оқытудың диалогтық әдісі, мұғалім оқушыларға мұқият ойластырылған сұрақтарды жүйелі қою арқылы олардың жаңа оқу материалын меңгеруіне жағдай жасап, ... ... ... қалай меңгергенін тексереді. Әңгімелесу - дидактикалық әдістің ескі ... оны ... ... ... ... ... ... әдісін Сократ әдісі деп атайды.
Әңгімелесу әдісінің артықшылықтары:
- ес пен тілді дамытуы;
- оқушылардың оқу-танымдық қызметін ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелік күші бар.
Әңгімелесу әдісінің кемшілігі:
- уақыттың көп кетуі;
- қауіп элементі бар (оқушы дұрыс жауап бермеуі мүмкін, оны ... ... ... ... ... ... ... Әл-Фараби: «Оқытудың негізгі әдісі – көрнекілік»,-деп, оның мақсаттарын, тәсілдерін (түсіндіру, әсерлендіру, есте қалдыру) ... Оқу ... ... көп ... ... ... қолданылатын көрнекі құралдарға және техникалық құралдарға байланысты.
Көрнекілік әдісі оқытудың сөздік және тәжірибелік әдістерімен өзара байланыста қолданылады және ... ... ... ... олардың сезім мүшелеріне әсер етіп, алуан түрлі сурет, көшірме, сызба арқылы құбылыс, процесс, объектілердің символдық ... ... ... ... ... ... Қазіргі мектепте осы мақсатпен экрандық және техникалық құралдар кең қолданылады. Көрнекілік әдістерін шартты түрде екі үлкен ... ... ... ... және демонстрация.
Иллюстрация әдісі арқылы оқушыларға иллюстрациялық құралдар – атап айтсақ: плакат, кесте, картина, карта, тақтадағы суреттер, ... ... ... ... заттар мен құбылыстар тәжірибе жасау арқылы немесе техникалық құралдардан, кинофильмдерден, ... ... ... жаңа ... ... енгізу (теледидар, видеомагнитофондар) оқытудың көрнекілік әдісінің мүмкіндіктерін кеңейтеді. Қазіргі уақытта көрнекі құралдың жаңа түрі – жеке тұлғалар қолданатын компьютерлерге ... ... ... ... ... ... ... құру міндеті шешілуде, оқу процесіне белгілі бір жағдаяттарды және процестерді үлгілеуге мүмкіндік беретін компьютерлерді енгізу міндеті де қолға алынуда. Олар ... ... ... ... меңгерілген көптеген процестерді қозғалыста, көрнекі түрде көруге мүмкіндік береді. Компьютерлер, көрнекілік ... ... ... мүмкіндіктерін елеулі түрде кеңейтеді.
Оқытудың көрнекілік әдісінің шарттары:
- көрнекіліктің оқушылардың жасына сәйкестігі;
- көрнекілікті сабаөтың керек сәтінде қолдану;
- демонстрацияланған затты барлық оқушылардың ... ең ... ... ... ... ... ... берілетін түсініктерді мұқият ойластыру;
- демонстрацияланатын көрнекіліктің оқу материалы мазмұнымен сәйкес ... ... мен ... ... керекті мәліметтерді табуға оқушыларды қатыстыру.
Оқытудың тәжірибелік әдістері арқылы оқушылар тәжірибелік қызметпен айналысып, тәжірибелік іскерліктері мен ... ... ... ... ... зертханалық және практикалық жұмыстар.
Жаттығу көмегімен ақыл-ой және тәжірибелік ... ... Ол ... ... оқуда, оқу процесінің түрлі кезеңдерінде қолданылады. Оның сипатыжәне әдістемесі оқу пәнінің ерекшелігіне, нақты оқу ... ... ... байланысты. Жаттығу сипатына қарай ауызша, жазбаша, графикалық және оқу-еңбек деп бөлінеді.
Келесі шолу әрбір әдістің ... мен ... ... Оқытушы оқу тобының алдында тұрады және фактілер, түсініктер, негіздер және ... ... ... ... ... Ол толық жете зерттелген білімді алдыға тартады, жол-жөнекей сұрақтарды күтпейді.
Егер ауқымды тақырып бойынша кіріспе әрекеттер беру керек ... бұл әдіс өте ... ... ... ... мерзімде беруге болатындығы
- қарапайым әдістемелік және ұйымдастырушылық дайындық мүмкіндігі
- огикалық жүйелілікті сақтауға жеңіл қол ... ... ... білімді қабылдауға үлкен күш керек, есте сақтап қалу қиын
- шаршатады, 20 минуттен ... ... ... ... ... жібереді!
- әралуан алдыңғы білімдерді ескеру мүмкіндігінің жоқтығы
- сұрақ қою мүмкіндігі ... ... ... ... ... қаупі бар
- оқу енжар түрде өтіп жатады
2. ... ... оқу ... ... тұрып, нақты заттарды, модельдерді, жұмыс мысалдарын, сондай-ақ фотосуреттерді, постерлерді және есту-көру ақпарат құралдарын – фильмдерді, диапозитивтерді және т.б. ұсынады. Алға ... ... қоса ... ... ... беруді қызықты, көрнекті және практикаға жақын етіп іске асырып, фактілер қабылдауды ... үшін бұл әдіс ... ... қабылдау қабілетін және түсінуін ынталандырады
- әдістемелік дайындық қиын емес
- логикалық жүйелілікті оңай қабылдауға ... ... тек ... ... ғана мағлұмат алатын нақты заттар мен жағдайларды көз алдына келтіре алатындығы
Кемшіліктері:
- егер талқылау жүрсе, білімді қамту тек біржақты ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы білімдерді ескеру мүмкіндігінің жоқтығы
-егер оқушы құрылғыларды қолдануда тәжірибесіз болса, құрылғыларда техникалық сәтсіздіктер болу қаупі бар
- оқу енжар түрде өтеді
- 20 ... ... ... ... ... қалжыратып жібереді
3. Көрсету
Жағдай: Оытушы оқу тобының алдында тұрып, сайманды ұстауды немесе машинаны күтуді ... ... бір ... ... ... шығу керектігін көрсетеді.
Егер практикалық жұмыс әрекеттері көрсетілуі керек болса, бұл әдіс әсіресе ыңғайлы.
Оны нұсқанаумаға қатысты қолдануға ... ... ... болатын болса, көптеген дағдыларға үйрету оңай
- бұрыс әрекеттерден және қателерден аулақ болып немесе басталғанша жөндеуге болады
- қадамдардың дұрыс ... оңай ... ... ... ... ... ... дағды көрсетудің жақсы мүмкіндігі
Кемшіліктері:
- оқытушының мүмкін болу қателіктері ... ... ... ... ... ... тыңдау қалжыратады
- әралуан алдыңғы білімдерді ескерілмейді
- азғантай ғана оқушының көре алатындығы
- оқушылар тез ... ... көп ... тілейді
4. Барлау (зерттеу)
Жағдай: Оқытушы бақылау үшін негізгі баптары белгіленген есептерді дайындайды. Ол берілген есептерге жауап табу үшін белгілі бір жерде ... ... ... ... Оқытушы оқушыларды бақылап және топты бағдарлайды (қауіпсіздік шаралары). Бұл – оқу тобын белгілі бір ортаға енгізуге арналған жақсы ... ... ... ... және қызықты жолы
- оқушылар назар салып бақылауды үйренеді
- оқушылардың алдыңғы білімін қатыстырудың қысқа жақсы мүмкіндігі
Кемшіліктері:
- көп уақыт талап етеді
- оқушыларға келесіде әлі де ... ... ... ... емес ... ... мүмкін.
5. Оқу сұхбаты
Жағдай: Оқытушы білімді фактілер, негіздер мен үрдістер түрінде береді және ойлану бағдарына әсер ету үшін сұрақтарды ... да, ... мен ... ... Бұл ... ... дидактикалық негіздерді ескеруге болады, бұл ең кең тараған оқыту әдісі. Бұл ... және ... ... ... өте ... парасаттық (танымдық) қабілетті даму үрдісін тікелей қолдап отырады
- ауқымды деректер ... ... ... ... өте белсенді жолы
- оқушылардың алдыңғы білімін қатыстыруға жақсы мүмкіндік
Кемшіліктері:
- сұрақтар қоюдың қате ... ... ... ... ... ... бағалап жіберуі мүмкін
- оқушының өз пікірінің бағытын ойластыруына әсер ету қаупі бар
Әдістеме — педагогика ғылымының жеке пәндерден ... ... ... мен ... негіздеп, оны оқытудың тиімді әдістерін зерттейтін бір саласы. Тұтасынан алғандағы жас ұрпақты ... мен ... ... заңдылықтарын дидактика зерттейді. Ол заңдылықтардың жеке пәндерді оқытудағы ... және әр ... ... ... ғана тәнзаңдылықтарын пәндік дидактика қарастырады. Бұлардың әрқайсысына тән өзіндік ерекшеліктеріне байланысты оқыту ... ... ... ... ... ... сауат ашу, шешен сөйлеуге баулу әдістемелерінің ұлттық дәстүрлері ежелден болған. ... ... ... әдістеме тарихын Ыбырай Алтынсарин еңбектерінен бастап жүр. Оның ... ... ... ... бастауыш құралы» деп аталатын еңбегі қазақ топырағында туған тұңғыш әдістемелік еңбек болып табылады. 20 ғасырдың ... ... ... осы дәстүрді тереңдетіп, «Баяншы», «Тіл жұмсартар» деп аталатын әдістемелік кітаптар жазды.
Осы кезеңнен бастап, қазақ әдістеме ғылымы жан-жақты ... сан ... ... ... Жеке ... ... әрбір кезеңдегі (бастауыш кластар, орта мектеп, жоғары оқу орындары т.б.) ... ... ... жеке ... ... ... ... мен дағдыларды меңгертудің тиімді жолдары зерттеле бастады.
Әдістеме ғылымы тек тәрбие туралы ілім — дилактикаға ғана негізделіп қоймайды. Ол ... ... ... т.б. ғылымдардың жетістіктеріне сүйеніп, білім беру жүйесіндегі озат ... мен ... ... ғылым талдаудан өткізіп отырады.
2 Зертханалық және практикалық сабақтарды өткізу әдістемесі
Бүгінгі күні бүкіл дүние жүзілік білім беру тәжірибесіне ... ... ... ... ... ... сапалы да жемісті жолы аудиториялық сабақтардың көлемін тиімді қысқарту арқылы студенттердің өздік ... ... ... ... ... ... қабілетінің өсуіне әсері жоқ оқу пәндерін барынша азайту. Және де оқу ... ... ... ... ... ... бөлінуіне ерекше көңіл бөлу, себебі семестрдегі жүйесіз берілген өзіндік жұмыстар сессия кезіндегі ... және ... ... төмендеуіне әкеліп соғады.
Осыған байланысты, зертханалық және практикалық жұмыстарды орындау үшін әр студентке оқу-әдістемелік құралдарын көрсетіп, өздік ... ... ... ... тапсырма беру, соған байланысты әр тапсырманың ұйымдастыру-әдістемелік материалдары болуы тиіс.
Студенттердің қарқыны қай пәнді болсын оқу кезіндегі зертханалық ... ... ... ... студенттердің зертханалық жұмыстарының ішкі мазмұны – мұғалімнің қатысуынсыз немесе көмегінсіз дайындалу ғана емес, студенттің әрекеті алған ... ... ... ... ... ... мен сол қызметті басқара білу функциясының үйлесімділігінен тұрады немесе олардың өздерінің алдарына қойған мақсаттарына жету үшін құрған амалдарын ... ... те ... ... ... зертханалық және практикалық жұмыстарды ұйымдастыру және өткізу технологиясы мынадай ... ... ... ... ... ... ету,
бақылау және орындалу бағасы,
талдау және жетілдіру.
Студенттердің зертханалық және практикалық жұмыстарын жоспарлау кезінде, студенттердің өздік жұмыстарымен қатар мұғалімнің жетекшілігімен ... ... да ... бөлу ... яғни ... ... әр пәнге бөлінген лекция, практика, студиялық және семинар сағаттарының толық көлемінен кем болмауы керек. Қалған өздік ... ... ... ... ... ететін комьютердің тапсырмасымен толықтырылуы тиіс.
Студенттердің оқытушының жетекшілігімен өткізілетін жұмыстардың ... ... оқу ... ... тиіс және ... соң ... ... өткені жөн.
Әр оқу пәнінің жұмыс бағдарламасының сәйкес бөлімдеріне студенттердің өздік жұмыстарының жоспарланған түрлері, олардың сағатпен көрсетілген еңбек сиымдылығы, бақылау мерзімі және ... ... ... ... және ... да ... міндетті түрде кіргізіліп көрсетілуі керек. Студенттердің зертханалық және практикалық жұмыстарының ... ... үшін оқу ... ... оқушының дайындық сатысын, студенттердің өздік жұмыстарына бөлінген сағаттар санын ... ... оқу ... студенттердің өздік жұмыстарының қарапайым және қолайлы түрі – коллоквиумдар болып саналады, ол белгілі бір тақырыптағы баяндама немесе ... ... ... ... ... ... түрінде ұйымдастырылуы мүмкін. Бұған мұғалімдердің де шығармашылық әдіс-амалдары қажет [11].Мысалы, студенттердің жазған «мазмұндамасын», жасаған «семестрлік, курстық жұмыстарын» әдеттегідей қабылдай ... ... ... ... ... арқылы қабылдаған әлдеқайда тиімді.
Барлық инженерлік қызметтің негізгі мазмұны жобалық-конструкторлық және ... ... ... мәлім. Курстық жоба, дипломдық жоба сияқты жобалық-конструкторлық және оқу ісінің синтезін құрайтындықтан, болашақ маман үшін, әсіресе инженерлік ... үшін өте ... ... жобаны ерекше атап өткен жөн тәрізді.
Тәжірибе көрсеткендей, бір курстық жобаны 2-3 студент ... ... ... ... ... ... ... яғни, бұл топтастырған тәсіл өз бетімен жұмыс істеуге, өзара көмек көрсетуге, шығармашылығын және жауапкершілігін арттыруға себебін тигізетіндігі анық. Өйткені жобалау ... ... ... ... ... өздік жұмыстарын қадағалаудың тәсілдері де үлкен нәтиже береді. Өзін ... және ... ... өзіне баға беруді қалыптастыру – оқушының қызығушылық көзқарасын және белсенділігін арттыратын сенімді тәсіл. ... ... ... ... жұмыстар студенттердің өз күштеріне сенімділігін және жауапкершілігін арттырып, өзіндік баға беру қабілетін қалыптастырады.
Өзіндік жұмыстың нәтижесін көру үшін ұйымдастыру-әдістемелік шараларының анық ... ... ... тиіс. Өзіндік жұмыстың керекті нәтижесін алу үшін қойылатын негізгі шарт – студенттерді оқу-әдістемелік және ... ... ... ... ету ... студенттің өсуі мен жетілуі оқыту барысында табысты болуы үшін, оқытушы олардың ... ... ... ... және ... сай болуға тиісті, яғни бұл жерде жеке студентке тең құқықты серіктес ретінде сыймен қараудың да маңызы зор. Қайталап айтатын ... ... ... ... ... ... ... сай студенттердің өздік жұмыстарына көбірек уақыт беру арқылы оқушының өздігінен ойлау қабілетін кеңейтіп, ізденісін арттыратын деп сөз ... ... қана ... сонымен қатар, білім беру ісінің сапасын арттыру үшін оқыту үстінде оң қабақ танытып, ұнамды ... ... да мәні ... беру ... ... ... ... қызығушылықты тудырып, оқушы содан қанағат алатындай жағдай жасауы керек. Өйткені оқу материалын саналы түрде меңгеру, оның қажеттілігін түсініп, мәнін ұғынуға көп ... ... ... ... әр ... ... бар: ... практикалық оқулар және оның түрлері – просеминар, семинар, арнайы семинар, зертханалық жұмыстар, практикум, өз ... ... ... ... ... ... және педагогикалық практика және басқалар. Дидактикада олар студенттердің белгілі бір ... ... ... үшін ... ... ... тәсілдері ретінде түсіндіріледі.
Сонымен қатар лекция, семинар, өз бетінше жұмыс, оқытуды ұйымдастыру түрлері ретінде болады, өйткені олар ... ... мен ... ... ... ... студенттер мен оқытушылардың өзара іс-әрекетін жүзеге асыратын тәсіл болып саналады.
Жоғары мектептерде оқытуды ұйымдастыру дәрісханалық және дәрісханадан тыс жолдармен іске ... ... ... ... оқу ... ... жаппай, топтық және жеке түрлері қолданылады [12 ]. Оқу пәнін ұйымдастырудың дәстүрлік формасын төмендегіше жинақтауға болады.
Оқу процесін ұйымдастыру түрлері
Теориялық дайындыққа ... ... ... ... бетінше жұмыс,
конференция,
кеңес беру практикалық оқулар,
курстық жобалау,
дипломдық жобалау,
практика,
іскерлік ойындар
Жоғары оқу орнындағы практикалық сабақтар. Жоғары ... ... ... ... ... ... оқытуға арналған практика-сабақтарды қамтиды. «Практикалық сабақ» термині педагогикада зертханалық жұыстардан, жаттығулардан, әр түрлі семинарлардан тұратын, жинақтайтын тектес ұғым ... ... ... ... ... ... студенттердің оқытушылармен бірлескен қызметінде практикалық міндеттерді шешу үшін алған білімдерін пайдалану дағдысын қалыптастыруда маңызы зор. әр түрлі ... ... ... ... ең сыйымды бөлігі болып табылады.
Төменгі курстарда практикалық сабақтар жүйелік сипатта болады, олар әрбір немесе екі-үш лекцияның соңынан үнемі өткізіліп отырады. ... және ... ... барлық лекциялық курс және оның негізгі, күрделірек бөлімдері лекциялар мен практикалық сабақтар арқылы өтеді, олар лекцияда басталған жұмыстарды іштей ... ... ... ... ... ... негізін қаласа, практикалық сабақтар осы білімдерді тереңдетеді, ... ... ... ... ... дағдыларын қалыптастыруға ықпал етеді.
Практикалық сабақтар студенттердің ғылыми ойлауы мен оны өз сөзімен ... ... ... ... ... ... ... жасайды, осыған орай, жаттығулар, семинарлар, зертханалық жұмыстар мейлінше жедел кері ... ... ... ... ... сабақтардың жоспары – пәнді оқыту жоспарының бір бөлігі. Ережеге сәйкес, ол кафедраның мәжілісінде талқыланады және лекция ... ... ... ... мен ... ... жауап бере отырып, кафедраның барлық оқытушыларына ортақ болып табылады. Алайда, бұл оқытушылардың бастамасы мен ... ... ... ... ... ... дегенді білдірмейді. Практикалық сабақтардың әдістемесі оқытушының тәжірибесі мен әдістемелік тұжырымдамасына байланысты әр түрлі болуы мүмкін. ... ... ... ... оқу жұмыстарында білімді меңгеруіне жағдай жасау
Практикалық сабақтар теория мен практиканың байланысын жүзеге асырудың ... ... ... ... ... сабақтардың құрылымы негізінен бірдей – оқытушының кіріспе сөзі, студенттердің материал ... ... ... ... ... ... практикалық бөлігінің өзінен, оқытушының қорытынды сөзі. Рефераттардан, баянадамалардан, пікірталастардан, жаттығу ... ... ... ... бақылаудан, эксперименттен және т.б. тұратын негізгі, практикалық бөлігінде әр түрлілік туындайды. Тәжірибе көрсеткендей, ... ... тек ... ... ... міндеттерді шешудің техникасымен, графиктер құрумен және тағы ... ... ... ... [13 ]. Студенттер әрқашан курстың басты идеясын және оның практикасын көре білуі керек. Сабақтың мақсаты тек оқытушыға ғана емес, студенттерге де ... ... ... Бұл оқу ... өміршеңдік сипат береді, кәсіби қызметтің тәжірибесін меңгеру қажеттігін паш етеді, оларды практикалық өмірмен байланыстырады.
Оқытушы сабақты ... ... ... ... дұрыс және дәл шешімдер іздестірумен айналысатындай етіп өткізу керек. Әрбір студент өзін «ашып» көрсетуге мүмкіндік алуы ... ... ... оқу және жеке ... жоспарын дайындағанда әр студенттің жұымын қадағалайтын, студенттің бастамасы мен дербестігіне қысым жасамай, дер кезінде лайықты педагогикалық көмек ... ... ... ... ... сабақтар. Практикалық сабақтар өз атауын «көшет өсірілетін ыдыс» деген мағына білдіретін ... ... ... ... ... Олар ежелгі грек, рим мектептерінде пікірталастардың сабақтастығы, студенттердің хабарламасы, ... ... ... ... ... жоғарғы мектептерде семинар – гуманитарлық және жаратылыстану пәндері бойынша практикалық сабақтардың негізгі түрлерінің бірі. ... ... бір ... ... ... ... сабақтардың мамандар дайындауға мүмкіндіктері зор, сондықтан кафедралар оны әр алуан және күрделі талаптарды табысты шешуге мүмкіндік жасайтын, оқу-тәрбие жұмыстарының ... ... ... ... ... ... шығармашылық дербестігін дамытады, олардың ғылымға және ғылыми зерттеулерге қызығушылығын күшейтеді. Семинар сабақтары барысында студенттер ғылыми ақпаратты ... ... ... ... икемін қалыптастырады, материалды ауызша және жазбаша баяндау өнерін, дамушы ғылыми қағидалар мен қорытындыларды қорғауды игереді. ... ... үш ... семинар сабақтары белгілінген: алдын-ала өтетін семинар, арнайы семинар және жеке ... ... ... аты ... ... ... кірісуге дайындайтын сабақ. Осындай сабақтар, негізінен, 1 курс студенттерін өз бетінше істелетін жұмыстың ерекшеліктерімен, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... таныстыру мақсатында өткізіледі. Тәжірибе көрсеткендей, 1 курс студенттері бірнеше түпнұсқалармен жұмыс істей ... ... ... ... ... ... материалды қалай іріктеп алу керектігін, оны тақырыбына, қойған міндеттеріне сәйкес баяндауды білмейді. Сондықтан, ... ... ... істегенде студенттерге дағдыға айнала бастайтын, ғылыми мәселелерді шешудің компилятивтік тәсілдерінен сақтандыра отырып, түпнұсқалармен жұмыс істеу дағыдысын ... ... ... ... ... ... өтетін семинардағы жұмыстың екінші кезеңі – студенттердің белгілі бір тақырыпқа ... ... ... ... семинарға қатысушылардың оны оқуы, талқылауы және жетекшінің қорытындысы.
Маңыздырақ оқу және тәрбие міндеттері ІІ-ІІІ курстардағы семинарларға, негізінен V ... ... ... ... ... ... қалыптастыратын арнайы семинарларда шешіледі. Жоғары мектептерде семинарлық сабақтың үш түрі ... ... ... ... бір ... ... және тақырыбы жағынан онымен тығыз байланысты курсты ... ... ... ... курс тақырыптарының немесе тек бір тақырыптың жекелеген қатынастарын түбегейлі қайта қарап ... ... ... ... ... ... ... үшін өткізілетін зерттеу түріндегі семинар немесе арнайы ... ... ... ... ... ... ... – арнайы ұйымдастырылған семинарға, жас зерттеушілерді, аз ғана уақытқа болса да, белгілі бір мәселені танып-білуге алып ... ... ... мен ... қарағанда арнайы семинардың табысты болуы оған кімнің жетекшілік етуіне көбірек ... ... ... ... ... ... семинар студенттерді ұжымдық ойлауға және шығармашылыққа бейімдейтін ғылыми мектеп сипатына ие болады. Бұл жерде студенттердің топтық жұмысқа және оны ... ... ... арнайы тәсілдерді (мысалы, жағдайларды моделдеу және т.б.) пайдалануныңы маңызы бар. Сабақ соңында жетекші, әдеттегідей, студенттердің ... ... ... ... әрі ... ... көкжиегін аша отырып, семинар сабақтары мен жұмыстарына ғылыми тұрғыдан ... шолу ... ... ... сапасын бағалауда, оларға дайындықты жоспарлауда төмендегі критерийлер пайдалы болады:
Мақсаттылық – мәселелер қою, теориялық материалдарды, оларды болашақ кәсіби қызметіне пайдалана ... ... ... байланыстыруға ұмытылыс; жоспарлау – негізгі пәндерге қатысты басты мәселелерді бөліп қарау, әдебиеттер тізімінде жаңалықтың болуы; семинарды ұйымдастыру – пікірталас туғызу және ... ... ... барлық жауабы мен шығып сөйлеген сөздерін сындарлы талдау, оқу уақытын мәселелерді талқылаумен толықтыру, оқытушының өзінің әрекеттері; ... ... ...... ... өткір мәселелерді талқылап, қызу өтетін немесе ойға қозғау салмай, сылбыр өтетін, оқытушының студентке қарым-қатынасы – ... ... ... ... қоя білу немес кеңпейілді; студенттердің оқытушыға қарым-қатынасы – сыйластық немесе немқұрайлы, сынаушылық; ... ...... ... ... тез ... ... топта өзін сенімді, еркін ұстайды, барлық студенттермен әділ, байсалды әрекет жасайды немесе керісінше, көптеген ескертулер жасайды, дауысын ... ... ... ... аз ғана ... жұмысына сүйенеді; оқытушының қорытындысы – білікті, сенімді немесе студенттердің білімін байыптайтын, теориялық тұжырым жоқ; студенттер семинарларда жазу ... ...... ... ... ... ... жүргізбейді.
Зертханалық сабақтар студенттердің теориялық-әдістемелік білімі мен оқу-зерттеу ... ... ... ... ... ... мен үйлестіруге ықпалдастыруға мүмкіндік жасайды. Олардың ролінің артуы – эксперименттің қазіргі нысанында тез ... ... ... ... іс жүзінде жоғары оқу орындарын бітірушілердің барлығы да ... ... даяр ... ... ... ... ... мағынасы (латынша labor – ебек, жұмыс, қиындық) туындаған ғылыми және ... ... бар ... ой және дене ... ... шешумен байланысты, ежелден қалыптасқан ұғым екендігін білідреді. «Практикум» сөзі де сол ойды ... ... ... ... білдіреді, осыған орай, студенттерден қажырлы іс-әрекетті талап ететін оқу сабақтарының түрін білдіреді. Зертханалық жұмыстардың нақты оқу ... ... ... айқын көрінетін ерекшеліктері болады [16]. Сондықтан бұл жағдайда жалпы педаогикалық ұсыныстарға қарағанда, жеке ұсыныстар орындылау.
Зертханалық сабақтарда ... ... ... бірі ... ... жұмыс болып табылады. Оның нақты бағыты оқытушылардан көп ... ... ... ... ... оларды студенттерді практикалық жұмыстардың әдістерімен қаруландыратындай, олардың ойлау қызметін жандандыратындай, алдағы уақытта тереңдетілген өз бетінше істелетін ... ... етіп ... маңызды саналады.
Жаттығулар – практикалық сабақтардың маңызды бөлігі. Жаттығудың ...... ... ... ... дамытылған мысал. Әдетте, нақты біліктер мен дағдыларды қалыптастыруға баса назар ... бұл ... ... ...... ... графикалық жұмыстарды, дұрыс ойлау мен сөз сөйлеудің алғы шарты болып табылатын ғылымның ... мен ... ... ... өз ... жұмысы. Жоғары мектептің орта мектептен айырмашылығы – даярлаудың мамандандыруылында ғана емес, ең бастысы, оқу жұмыстарының әдістемелеріне, студенттердің дербестік ... ... ... оқу ... оқытушысы тек белгілі бір түрде студенттердің танымдық ... ... ал ... ... өзі ... ... бетінше атқарылатын жұмыс, ең алдымен, оқу жұмыстарының басқа түрлерінің міндеттерін орындап тамамдайды. Өз қызметінің объектісі бола ... ... да ... ... шын ... ... ... Өз бетінше атқарылатын жұмыс практикалық маңыздылығымен қатар, ... ... мен ... ... ... ғана ... ... заманғы жоғары білікті маманның тұлғалық құрылымында белгілі роль атқаратын мінез-құлық белгісі ретінде де маңызы бар. Сондықтан ... ... оқу ... әрбір курста оқытушының басшылығымен барлық студенттердің өз бетінше жұмысы үшін ... ... ... түрде іріктеліп алынады.
Студенттің пәнде оқылатын материалды меңгеруге арналған типтік есептеулер деп аталатын арнайы құрылған есептерді орындау – сонымен ... ... жазу және ... ... ... тақырыбын зерттеу жөніндегі өз бетінше жұмысы да. Дәрісханадан тыс практикалық сабақтарға оқу залдарында, компьютерлік сыныптарда және үй жағдайларында орындалатын практикалық ... ... бұл ... оқу ... ... ... сонымен қатар ғылыми монографияларды және мерзімді басылым әдебиеттерін қажет етеді. Дербестік тұлғаның сапасы ретінде оқытудағы негізгі көрсеткіш ... ... және оның ... белгілі бір дидактикалық әдістерді талап етеді.
Егер студент танымдық қызметтің тәсілдері берілмеген оқу кітаптары бойынша жұмыс істесе, онда ол ... ... ... егер ол танымдық қызметті оған бұйырылған әрбір әрекетін қадағалайтын және оның дұрыстығына бақылайтын ережелер арқылы жүзеге асыратын болса, онда бұл ... ... бұл оның ... ... ... қызметті материалды меңгерудің шарты ретінде әрқашан өзі жүзеге асырады, бірақ ол ... ... ... ... мүмкін. Типтік есептеулерді орындағанда, танымдық қызметтегі белсенділікті, ал ғылыми жұмыстарды орындағанда – танымдық дербестікті талап ету ... оқу ... өз ... ... ... мақсатты көздейді: студенттерді оқуға үйрету, яғни оқу ... ... ... мен білікті өз бетінше алу қажеттігі мен қабілетін дамыту. Өз бетінше ... ... ... ойы мен ... ... ... мен қалыптасуына жағдай жасайтын, ойлаудың дербестігі, белсенділік пен басьама, фактілер мен құбылыстарды талдай білу, ұйымдастырушылық пен ... ... ... ... оқу ... семестрге арналған өз бетінше атқарылатын жұмыстың графигі жасалады, оған семестрлік оқу жоспарлары мен оқу бағдарламалары қосылады. ...... өз ... ... оны ... ... мәжбүр ететін өзіндік стимул.
Студенттер орындаған жұмыстар оқытушылардың жүйелі бақылауында болуға тиіс, ал өте маңызды қателері студенттермен әңгімелесу ... ... ... ... ... ... ... дәлірек айтқанда, студенттердің алған бүкіл білім кешені ... ... ... ... ... ... өз бетінше жұмысты орындауға арналған арнайы түсініктеме алады – талаптар анықталады, құралдар мен ... ... ... ... ұсынылады.
Лекцияға, семинарларға, зертханалық жұмыстарға, сынақтарға, емтихандарға дайындық, ең алдымен, өз бетінше жеке жұмыс ретінде жиі ... және ... ... ... ... ... оқу орындарының жұмыс практикасы көрсеткендей, егер оған 2-3 адам қатысатын болса, онда белгілі кезеңдерде ... ... Бұл ... ... және ... студент өзара бақылаудың қатысушылары ретінде ғана емес, әрбір қатысушының танымдық қызметінің тиімділігін біршама ... ... ... ... ... белсенділіктің бұлжымас шарты ретінде көрінеді.
Серіктестердің қатысуы дербес дайындық ... ... ... ... ... ... Ол ... құнды және аяқталған ретінде, сонымен бірге оқылатын оқу пәнінің «түсіну» ... жеке ... оқу ... ... ... ... ... бағаланады. Дегенмен, көп жағдайда субъективті баға қате болады. Жоғары оқу орны жағдайында бұл ... ... өз ... даярлық жұмыстарының тек бірінші жартысын ғана құрайды: оның екінші бөлігі ... ... ... ... ... адамға белгілі бір қағидаларды дәлелдеу қажеттігін көздейді. Осы екінші бөлік ғана оқу ... ... ... ... ... Тек өз ... оқу қызметінің екінші буыны ғана оның тиімділігі мен біткендігін қамтамасыз етеді.
Өз бетінше оқу жұмыстарының аса жоғары ... ... ... жеке екі кезеңді де орындай алады:
1) өз бетінше жеке жұмысты;
2) бұл нәтижелерді серктесіне – курстасына көрсету, баяндау, талқылау.
2.1 Арнайы ... және ... ... ... практикалық жұмыстарды өткізу
Егеменді Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық жетістіктері, халықаралық қарым-қатынасының кеңеюі экономиканың қай ... ... ... пен ... ұйымдастыруды әлемдік талаптармен үйлестіруді қажет етеді. Елімізде кәсіби ... ... ... ... зерттеу мәселесі жағынан бірқатар тәжірибелер жиналған. Қазіргі ... ... ... ... және ... ... саласында кеңінен өріс алады. Әсіресе, болашақ мамандарды ғылыми теория және іс-тәжірибе бағытында дайындауға ... ... ... жүйесінің әр саласында жүргізіліп келеді. Бұл кең етек алып келе ... ... ... құбылыстың бір көрінісі. Бұл үздіксіз процесс, оны тоқтату мүмкін емес. Сондықтан білім саласын қоғамның осы ерекшеліктеріне қарай ... ... ... ... 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында “арнаулы кәсіби білім берудің мақсаты - жеке тұлғаның саналы арнаулы білім ... ... ... ... ... ... оқытудың мазмұнын таңдауға кеңінен мүмкіндік беру” делінген. Осыған орай болашақ маманға кәсіби білім беру арқылы рухани және инновация жағынан дамуындағы ... ... ... ... етеді [21]. Сондай қажеттіліктердің бірі - кәсіби лицейдегі ... ... оқу ... ... ... мен ... оқу ... енгізу.
Жалпы, кәсіптік лицей - бұл жалпы орта білім берудің ... ... ... оқу ... мен техникалық және қызмет көрсету еңбегінің білікті кадрларын даярлау ... ... және ... ... ... ... оқу бағдарламаларын іске асыратын оқу орны болып табылады [3].
Кәсіптік лицей ... ... ... бағыттау маман тұлғаны қалыптастыру ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... даму ... тез ... ... нарығында өз орындарын тауып, өз іс-әрекеттерінен тұрмыстық және рухани қанағат алатын, өз қабілеттерін орынды пайдаланып және шығармашылық ... ... ... ат ... озық ойлы, елжанды мамандарды дайындау қажетті деп есептелінеді. ... ... ... ... жаңа Қазақстан» атты жолдауында да Қазақстандағы білім беру жүйесінің алдында ... ... ... ... ... ... ... алдымызға қойып отырған басты міндеті – еліміздегі білім берудің ұлттық үлгісін әлемдік стандарттарға сәйкестендіре отырып, білім ... ... [4 ]. ... ... 2015 ... ... ... арналған білім беру ісін дамыту тұжырымдамасында отандық білім беруде жетілдіру мен оның әлемдік білім беру ... ... ... ... ... ... байланыста алған білім мен біліктілігі негізінде бүгінгі ... ... ... бағдарлай алатын, өзін-өзі дамытып, өз бетінше дұрыс, жауапты шешім қабылдай білетін тұлғаны тәрбиелеу мақсаты қойылды [11].
Арнайы пәндер бойынша ... және ... ... ... ... ... жылдар бойы білімді кәсіптік білімнің негізгі көрсеткіші деп бағалау теория мен тәжірибе жұмысы дайындығы арасындағы табиғи байланысқа мән берілмеуіне, мамандарды ... ... ... ... ... ... ... кейбір студенттердің оқуға, одан кейін болашақ кәсібіне деген біліктілігінің төмендеуіне әсерін тигізді. Кәсіптік лицейдің білім беру барысындағы осы ... шешу ... бірі - ... ... ... қалыптастыруды қайта бағдарлау арқылы оларды таңдаған кәсібі саласында өз білімдерін, іс-тәжірибелерін, мақсаттарын ... ... ... ... құлшыныстарын ынталандыру. Кәсіби біліктілік - ол маманның ... ... ... талаптарды, міндеттерді және оған сәйкес көзқарастарды, пікірлерді, нұсқауларды ... ... ... сөз. ... ... ... ... байланысты мәселелерді шешу барысындағы олардың шығармашылық ой қабілеттерінің маңызы ерекше. Бастапқы кезеңде бірқатар студенттер өз мамандықтары бойынша ... ... ... ... ... ... ... көзқарасын тудыру арқылы болашақ кәсібіне қызығушылығын қалыптастыру ... [15]. ... ... мақсаты, оның ұйымдастырушылық құрылымы,технологиялық жағынан жабдықталуы, оқыту әдістемесі ... ... ... туындайды. Бұған дейін білім беру үрдісінің негізгі бөліктері: мақсат - мазмұн - ... - әдіс - ... ... ... ... жаңа технология бойынша: оқып үйрену - меңгеру - өмірге ... - ... ... ... отыр.
Білім беру бағдарламасын жүзеге асыруды ұйымдастыру түрі - оқу процесіндегі ... ... ... берілетін білімді жалғастыруға және тереңдетуге, сонымен қоса оқушының тәжірибелік дайындығын жүргізуге ... ... ... ... мектептерде, лицейлерде оқытудың мынадай формалары қолданылады:
Теориялық оқыту: түрлі типтегі сабақтар, дәрістер, зертханалық- сарамандық жұмыстар, теориялық және ... ... ... оқу конференциялары, үй тапсырмалары.
Өндірістік оқыту: оқу шеберханаларындағы сабақ, кәсіпорынның өндірістік цехында оқыту, ... ... ... ... ... ... орны және ... тыс жұмыстар мен қосымша сабақтар: факультативті сабақтар, консультациялар, үлгермеушілермен қосымша сабақтар, үйірме жұмыстары және т.б.
Оқушылардың білім, білік және дағдыларын тексеру: ... ... ... ... конференция- біліктілік байқау жұмыстары.
Сабақ- оқу үрдісін ұйымдастырудың негізгі ... ... оқу- ... ... ... түрі. Мұның нәтижесінде оқушы тұлғасын тәрбиелеу, ... ... беру ... ... ... бар ... ... жүзеге асады. Сабақ беру- білім беру және тәрбиелеу мақсаттарына бағытталған мұғалім ұйымдастыратын оқушылар іс- әрекетінің күйі. Оқу- оқушының нақты ... ... ... мен дағдыларды меңгеріп қамтамасыз ететін, тұрақты бағдарлама мен жоспар арқылы ... ... ... ... ... процесін дұрыс ұйымдастыру оқушылардың үздіксіз өз бетімен ... және ... ... қажетсінуін туындатады. Оқудың сипаты, оның нәтижесі мұғалімдер құрамына, олардың теориялық және педагогтық дайындығына, оқушылардың дайындық деңгейіне, оқу іс- әрекетінің сипатталуына, ... ... ... ... болады.
Кәсіби білім берудегі сабақ өту барысында инженер- педагог оқушыларды білім деңгейі ... ... ... ... біріктіріп, белгілі бір мерзім ішінде ақпарат береді.
Кәсіби ... ... ... мына түрлері қалыптасқан:
Теориялық оқыту сабағы;
Практикалық оқыту сабағы.
Теориялық оқыту сабағы оқушыларға болашақ ... ... ... асыруда ғылыми- теориялық білім мен парасат, ... ... ... ... ... оқу үрдісі болып табылады. Кәсіптік лицейлерде сабақ мынадай түрлерге жіктеледі:
Жаңа білім негіздерін игеру;
Білім мен ... ... ... ... ... ... ... үрдісінде негізінен аралас сабақтар түрі жиі ... ... ... ... және ... құрылымы болады. Ұйымдастыру құрылымы мыналардан тұрады:
ұйымдастыру кезеңі;
үй тапсырмасын орындауын тексеру;
оқушылардан өтілген материалдарды сұрау;
жаңа сабақты түсіндіру;
жаңа ... ... ... өз ... жұмысы;
жаңа сабақ материалдарын бекіту;
сабақты қорытындылау;
үйге тапсырма.
Өндірістік оқытудың мынадай формалары бар:
1. оқу шеберханаларында оқыту;
2. ... ... [20]. ... ... ... мен орта ... білім беру
Қызмет корсету
Техникалық
Ауылшаруашылық
Кәсіптік техникалық мектептерде оқытудың мына турлері қолданылады: 1.Теориялық оқыту:-сабақтар, лекциялар, ... ... ... -оқу ... үй ...
2.Өндірістік оқыту: -оқу шеберханасындағы сабақ, -кәсіпорынның ӛндірістік цехында ӛқыту, - қызмет кӛрсету ... ...
2.2 ... және ... траекториясының арнайы пәндерінің зертханалық және практикалық жұмыстарын жүргізу
Тұтас педагогикалық процесті құраушы екі басты процестің бірі – ... ... (оқу ... ... ... ... ... күрделі процесс болып табылатындықтан оның анықтамалары да әртүрлі.
Ерте дәуірдегі және ортағасырлық ойшылдар еңбектерінде «оқыту», «оқыту процесі» ұғымдары «білім беру» ... ... ... ... ... бастап оқыту ұғымына білім беру және оқу компоненттері енгізіле бастады. Мұнда білім беру – ... оқу ... ... ... ... оқу – оқушының ұсынылған білімдерді меңгеруге бағытталған іс-әрекеті ретінде ... ... ... ... сол ... ... ... танымдық іс-әрекетінің тәсілдерін қалыптастыруды басқару іс-әрекеті және мұғалім мен оқушының біріккен іс-әрекетін де ... ... ... ... мынадай белгілері бар: 1) екіжақты сипат; 2) мұғалімдер мен оқушылардың ... ... 3) ... ... ... 4) ... ... ұйымдастыру және басқару; 5) тұтастық және бірлік; 6) оқушылардың жас ерекшеліктеріне сәйкестік; 7) оқушылардың ... мен ... ... ... бұл ... ... өзара тығыз байланыста және бірлікте жүзеге асырылады.
Оқу орындарының даму ... ... ... әр ... ... ... ... формаларының бірте өзгеруі мұғалім мен оқушылардың іс-әрекетінің, өнер-кәсіптің, ауыл шаруашылығының және үдемелі ... ... ... ... ... – бұл арнайы немесе жекелеген пәндер бойнша ... ... ... екі сабақ беріледі, онда 2-3 мәселелер қарастырылады. Оқушылар сабаққа дайындалу үшін әрбір мәселе бойынша материалдар жинайды, ... ... ... мұражайға, көрмеге, архивке барады, құжаттармен танысады, қосымша әдебиеттерді ... ... ... өз ... жұмыс істеуге үйретеді, зерттелген материалдың мәніне жете түсінеді, өз ойын ... ... ... ... ... ... ... жұмысының кейбір элементтерімен таныстырады.
Практикумдар – курс тарауы аяқталғаннан кейін оқушылардың өз бетімен орындайтын зертханалық жұмысының кешендісі. Зертханалық жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... шығарады.
Мұғалім оқу бағдарламасының материалдарын және мектептің ... ... ... алып, практикумдар тақырыбын анықтайды. Оқу жоспарындағы сағаттардың есебінен практикумдарды өткізуге 6-8 лабораториялық сабақтар бөлінеді. Зертханалық жұмыстар негізінен берілген пәндер бойынша ... ... ... ... формасы сыныптық-сабақтық жүйесінің ерекшеліктері:
- оқушылардың жас және дайындық деңгейлерінің шамалас болуы;
- әр сынып жылдық оқу жоспары ... ... ... ... ... - бірлескен бір-бірімен жалғасқан сабақ жүйесі;
- әр сабақ бір пәнге ғана ... ... ... ... ... ... ... мұғалімнің жетекшілік ролі;
- оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекеттері қалыптастыруда оқушылардың оқу іс-әрекеттерін ұйымдастырудың әр ... ... ... ... ... және ... ... оқу бағдарламалары мен жұмыстық оқу жоспарларына сәйкес жүзеге асырылады.
Арнайы пәндерден зертханалық және практикалық сабақтарды ... оқу ... ... оқу- ... ... ... мен ... және практикалық сабақтардың кестесін бекіту арқылы жүзеге асырылады.
Арнайы пәндерден сабақтан тыс курстар мен факультативтік ... ... ... және ... ... ... алу ... және оқу бағдарламаларының оқу сағаттарында орындалуын есепке алу табельдерін жүргізу арқылы жүзеге асырылады.
Арнайы пәндерден сабақтан тыс курстар мен факультативті ... ... ... ... ... ... ... үшін бірдей десе болады.
Орта кәсіптік-техникалық мектептерде сабақтан тыс курстар мен факультативті сабақтар әдетте, оқушылардың қалауы бойынша аудиторияларда ... ... ... ... ...
Сабақтан тыс курстар мен факультативтік сабақтарды жоғары әдістемелік дәрежеде өткізу үшін ... ... ... ... ... ... мұнда да сабаққа алдын ала мүқият дайындалуы керек, ... ... ... ... ... қамтамасыз етіп, жұмыстың озық әдістерін ұйымдастыруын көздейді.
Арнайы ... ... тыс ... мен ... ... ... ... мақсаты - оқушылардың ғылыми-теориялық білімін, танымдық ынтасын, шығармашылық қабілетін дамыту, оқушылардың теориялық сабақтардан алған білімдерін практика жүзінде бекіту, оларға машиналар мен ... ... ... ... бөлшектеу, жинау, реттеу әдістерін үйрету. Арнайы пәндер бойынша сабақтан тыс курстар мен факультативті сабақтарды 10 немесе 15 ... ... ... ... ... ... 8-12 топ ... шеберхана зертханасында өтеді де, 2-3 топ өндірістік оқыту шеберімен бірге машина-трактор агрегаттарын ... ... ... ... ... олардың «қабілеттеріне, сабақ үлгерімдеріне қарай дұрыс жасақ-тай білу ... ... ... ... басты мақсат - оқушыға тек сапалы білім берумен шектелмей, оны келешек өмірге дайын азамат ретінде қалыптастыру. Оқу-зертханалық жұмыстардың ... ... ... ... ... ... ... үлкен маңызға ие [25].
«Байланыс және телекоммуникация» траекториясының арнайы пәндері эксперименттік ғылым болғандықтан онда теорияны практикамен ... ... ... ... жүргізу қажет.
Зертханалық жұмыстарды орындау кезінде оқушылардың пәнге деген қызығушылығы артады. Оқушылардың белсендігін ... ... ... ... ұйымдастырамын: пәнге қажетті арнайы сілтемелік материалдар карточкалар, тестер, тірек конспектілері;пәннің қоғамдағы рөлінің маңызын түсіндіру, оқушыны психологиялық тұрғыдан дайындау.
Сабақ ... ... ... ... ... ... ... байланысып, содан бастау алатындықтан оның жаттығулармен, яғни есептермен тығыз байланысты екенін барлығымыз білеміз. Сондықтан есептерді жақсы ... шеше білу ... ... ... ... барысында көп көмегін тигізеді.
Жаттығуларды дамытуда оқытудың арнаулы мақсаттарын шешу үшін үш саты қарастырылады: дайындық жаттығулары; үйретуші ... ... ... жаттығулары іскерлік, дағды әдістерді қалыптастыруда жаңа материалдарды ... ... ... үшін ... ... мен ... іс-әрекет түрлерін жүйелеу есте тұрақтандыруды, іс-әрекеттің жекеленген тәсілдерін меңгеруді қамтиды.Жаңа материалдарды түсіндіргеннен кейін үйретуші жаттығулар беріледі.Үйретуші және жаттықтырушы ... ... ... ... мәні ... көп ... үйретуші жаттығулар орындайтын болса, онда оқушылар оқытушының көмегіне сүйеніп, өзіндік даму мен ойлау әрекетінің белсенділігін тежейді.
Зертханалық жұмыстарды орындау кезіндегі іс-әрекеттің ... ... үш ... ... ... ... жоспарын дайындау. Тәжірибе,бақылау, өлшеулер жүргізу. Істелінген жұмыс бойынша есеп.Тәжірибені жүргізу жоспарын дайындау.
1.Тәжірибенің мақсатын ұғыну.
2. Тәжірибе жүргізуге ... ... ...
3. ... жүргізу жоспарын жасау: тәжірибелер мен бақылаулардың мазмұны мен жүргізу ретін зерттеу; өлшеуге тиісті ... ... алу, ... ... ... ... ... нәтижелерін жазу амалын таңдап алу, кесте сызу; тәжірибеде алынған шамаларды өңдеу әдістерімен танысу.
4. Эксперимент жасайтын қоңдырғылармен ... ... ... ... ... құралдар мен материалдарды түгелдеу.
2. Эксперименталдық қондырғыны жинау және ретке келтіру
3. Тәжірибелерді, бақылауларды және өлшеулерді жоспарланған ретпен ... ... ... ... Алынған мәліметті талдау. Қортындыларды шығару, жұмысты талдауға дайындау.
Бүгін елімізде жүргізіліп жатқан экономикалық – әлеуметтік даму ... ... ... ... беру ... жаңа сатыға көтеруді міндеттейді.
Сондықтан да білім беру саласындағы өзгерістер жеке тұлғаны қалыптастыруға, оқу үрдісінде ... ... ... ... ... қабілетін жетілдіріп, рухани сұраныстарын қанағаттандыруға, дене мүмкіндіктерін ... ... пен ... өмір ... ... ... бағытталуы тиіс.
Қорытынды
Білім- қоғамның дамуы мен болашақтағы жағдайын анықтаушы болып табылады. Кез келген елдің экономикалық және саяси ... ... ... жалпы білімі мен кәсіптік деңгейіне байланысты.
Осы ретте Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың ... ... ... және ... ... ... ... атты 2005 жылғы 18-ақпандағы халыққа жолдауында: «XXI ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері ... ... ... ... ... және ғылыми қамтымды өндірістері үшін кадрлар қорын жасақтауымыз қажет. Осы ... ... беру ... әрі ... ... кең ... ойлай білетін осы заманғы басқарушыларсыз біз инновациялық экономика құра алмаймыз»-деді [ 3 ].
Халықтық мәдени құндылықтар мен салт-дәстүрлер, ... ... жас ... ... ... патриотизмге тәрбиелеу, ұлттық ар-намыс, абыройды сезіндіру білімсіз дами қоймайды. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... болуы үшін білім мен тәрбие жүйесін мемлекеттік талаптарға сәйкестендіре отырып құруға мүдделі.
Ендеше, мемлекетіміздің өз бағытын айқындаудың стратегиялық мақсат-міндеттерінің қатарына жас ... ... мен ... алға ... ... ... Ел ... 2004 жылғы халыққа жолдауында: «Ұлттың бәсекелестік қабілеті бірінші кезекте оның білімділік деңгейімен айқындалады…» - деп атап көрсетті [21].
Білім жеке ... ... ... ... дүниетанымының аясын кеңейтетін маңызды факторлардың бірі. Ол жеке тұлғаның әлеуметтік мәртебесін айқындауда, ... ... ... келісім мен ішкі тұрақтылықты орнықтырып, саяси құрылымды дамытуда үлкен рөл атқарады.
Әлеуметтік тәжірибені, ақпараттарды игеруде, ұрпақтар арасындағы рухани құндылықтардың бір-біріне ... ... ... ... ... ... ... көтеруде – білімнің орны ерекше.
Қазіргі білім - азаматтық қоғамдағы әлеуметтік ... ... ... де ... ... құбылыс, оқыту және тәрбиелеу түріндегі педагогикалық әрекеттің тұтас жүйесі.
Кез келген кәсіптегі маманды қалыптастыруда мамандыққа сай білім алу ... ... ... болса, сонымен қатар “жеке маман тұлғаны” өзіндік дамытуда оны шығармашылықпен терең ... ... ... алғышарты.
Білім жүйесінің мазмұны өмірдің түрлі жағдайларында әрекет ете алатын «тұлғаны» дайындау. Осы мақсатта оқу жоспарын оқушыларға азаматтық білім ... ... ... ... ... ... болып жатқан өзгерістерге байланысты білім жүйесін ұлттық модульде құру және ол үшін өркениетті елдерде берілетін ... ... ... табуға ұмтылу қажет.
Қазіргі қоғамдық сұраныс – өз ісіне ... ... ... жеке ... барлық шынайы жағымды қасиеттерін байқата алатын бүгінгі ... ... ... ... ... етеді.
Адамның қоғамдық мәні – өмір сүрген ортасы, әлеуметтік жағдайы, білімі, санасының жоғары немесе ... ... оның жеке ... тән ... қалыптасуының шарты. Ал, әлеуметтендіру тәрбие берумен тікелей байланысты. Тәрбиенің түрлері де әр алуан: жас бала ... ... ... қартайып өмірінің соңына дейін тәрбиеден өтеді. Тәрбие екі жақты: жас өспірімдерге тәрбие ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері бар.
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі мерзімге арналған білім беру ісін дамыту тұжырымдамасында отандық ... ... ... мен оның ... білім беру аясына ықпалдасуының басты бағыттары белгіленген. ... ... ... білім мен біліктілігі негізінде бүгінгі өзгермей өмірді еркін бағдарлай алатын, өзін-өзі дамытып, өз бетінше дұрыс, ... ... ... білетін тұлғаны тәрбиелеу мақсаты қойылды.
Өндірістік оқыту процесінде негізінде ... ... ... тыс ... мен ... сабақтарды ұйымдастыру оқу шеберханалары мен өнеркәсіптің оқу учаскелері, цехтарында жүргізіледі де, ... ... ... бір ... жұмыс атқарады.
Оқушылардың білім деңгейлерінің тереңдігі және білім дағдыларын қалыптастыруда ... ... ... ... ... ... ... өте зор. Сондықтан оқытушы сабақтарды дұрыс басқарып, әр түрлі әдіс-тәсілдерді пайдаланғаны жөн. Оқыту ... ... ... ... ... ... ...
Курстық жұмысты қорытындылай келе, арнайы және жалпытехникалық пәндердің зертханалық және практикалық ... ... ... ... . ... ... ... Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы. – ... РГЖИ ... 1992. - 56 ... ... Г.И. ... книга мастера профессионального обучения: Учеб. Пособие .-М:Изд.центр «Академия»,2006.-272с
3 Назарбаев Н.Ә. Жаңа ... жаңа ... // ... ... — 2007, 1 наурыз.
4 Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2008 – 2012 ... ... ... ... – Алматы. – 2008. – 11 б.
5 Профессионально-технические школы РК в ... ... ... ... РК по ... // Финансы и кредиты. -2006. №2. -40.
8 Ниязбекова А. Өндірістік оқытдың зертханалық сабағында жаңа ... ... ... және оның ... ... ... // Кәсіптік мектеп.-2009.-№3.-23-25б
9 Өстеміров К. Айтбаева Қазіргі білім бері техникалары.-Алматы:АГТУ,2006
10 Сманқұлова Ж,Е. Техникалық және кәсіптік білім ... ... ... // ... беру ... ... ... – 2007. – № 4(4). – 39-43-бб.
11. Смайылова М. Практикалық жүмыстарды жоспарлау туралы. //Қазақстан мектебі, №10, 1988. 29-30 ... ... Н. О ... ... в ... процессе-Минск, 1978.
13 Сманқұлова Ж.Е Кәсіби лицейлер еңбек нарығы жағдайында // Кәсіптік мектеп профтехшкола. -2007. № 5-6 (24), - ... ... Ж.Е. ... мен ... ... ...... нарығының талабы // Кәсіптік мектеп профтехшкола. -2007. № 4 (22). ... ... Н.И. ... ... ... ... А. Техникалық мамандықтар бойынша өндірістік оқу сабағын өткізу ерекшеліктері// Кәсіптік мектеп.-2008.-№5-6.-5-6б
17 Скакун В.А. Преподавание ... и ... ... в ... ... М., 1989.
18 Скакун В.А. Ведение в профессию мастера производственного обучения. М., 1990.
19 Иваненко В.П. ... ... ... ... при ... в ... мастерских. М., 1980
20 Скакун В.А. Преподавание курса «Организация и методика производственного обучения». М., 1989.
21 Труханов И.И. ... и ... ... ... М., ... ... Н.И. Организация методической работы в среднем профтехучилище и руководство ею. М., 1989.
23 Сабыров Т. Оқыту теориясының ... - ... ... ... ... ... баспаханасы, 1992.
24 Практикалық сабақ беру тиімділігін артгыру/Қүрастырган Б. Сманов. -А, 1989.
25 Ұстаздың ... жету ... ... Ж. ... -Алматы, 1991.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері"3 бет
"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"29 бет
7 -арна: кәсіби деңгейі мен шығармашылық шеберлігі50 бет
Аудит стандарттары және аудитордың кәсіби этикасы25 бет
Аудиттің стандарттары және аудиторлардың кәсіби этикасы30 бет
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Аңшылық кәсібінің мәдениеттегі орны51 бет
Болашақ жоғарғы мектеп оқытушыларының кәсіби-педагогикалық біліктілігін Университет магистратурасының білім беру жүйесінде қалыптастыру58 бет
Болашақ заңгерлердің кәсіби ақпараттық-технологиялық даярлығын жетілдіру27 бет
Болашақ мұғалімдерді ақпараттық-компьютерлік және математикалық модельдеу негізінде кәсіби дайындау жүйесі46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь