Экология мен экономиканың қатынасы

Жоспар:

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім

2.1 Экология мен экономиканың қатынасы
2.2 Қазақстан Республикасының экономикалық жағдайына сипаттама
2.3 Экологиялық қауіпсіздік ұғымы

ІІІ. Қорытынды
Айналадағы табиғи ортаны қорғау, яғни экология проблемасы бүгінгі таңда жер бетіндегі бүкіл адамзатты толғандырып отыр. Оның бүгінгі заманғы негізгі проблемалардың санатында аталуы әсте кездейсоқ емес. Сондықтан табиғатты қорғау жөніндегі іс-әрекетімізді жандандырып, ұлғайта түсу, онда қоғам, адамзат үшін қолайсыз, зардапты өзгерістерді барынша болдырмау және мүмкіндігінше азайту- баршамыздың қасиетті борышымыз.
Экология проблемасы қысқа мерзімді, өткінші науқан емес, ол мақсатты түрде жүргізілуге тиісті процесс. Ал өндірістің уақыт талабына сай үздіксіз жетілдіріліп, өзгерістер енгізіліп отыратыны сөзсіз. Ендеше осыған орай табиғаттың өндіріспен өзара байланысы ұдайы да өзгеріп отырады. Өндірістің дамуы нәтижесіндегі антропогендік әсерлер топырақтың құнарлығына, өсімдіктер мен жануарлардың тіршілігіне ғана емес, адамдардың денсаулығына да үлкен қауіп төніруде. Сондықтан аталмыш мәселе жөніндегі білімді әрдайым тереңдетіп, кеңітіп отыру қазіргі заман талабы.
Халықтың өмірлік қарекетіне, әсіресе денсаулығы мен өсіп - өнуіне, тікелей немесе әлеуметтік-экономикалық жағдай арқылы жанама түрде табиғи ортаның құрауыштары мен олардың жиынтығы – атмосфералық ауа, табиғи сулар, топырақ жамылғысы, геологиялық құрылым, өсімдіктер мен жануарлар, сонымен қоса төтенше құбылыстар мен барлық биосферада жүретін процестер ықпал жасайды. Табиғат арқылы адамзат өзінің көптеген қажеттілігін қамтамасыз етеді.
Қазақстанда «Қоршаған ортаны қорғау туралы» заң 1991 жылы қабылданған. Осы заң қазіргі және болашақ ұрпақтардың мүдделері үшін қоршаған ортаны қорғаудың құқықтық, экономикалық және әлеуметтік негіздерін белгілейді және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, шаруашылық және өзге де қызметтің табиғи экологиялық жүйелерге зиянды әсерін болғызбауға, биологиялық сан алуан тіршілікті сақтау мен табиғатты тиімді пайдалануы ұйымдастыруға бағытталған.
Еліміздегі экономикалық ахуалдың өзгеруіне байланысты қоршаған ортаны қорғау және табиғи қазбаларды тиімді пайдалану жөніндегі нормативтік-құқықтық базаны да ретке келтіру қажеттілігі туындауда. Осыған орай ауаға тарайтын зиянды заттардың мөлшерін азайту мақсатында "Атмосфералық ауаны қорғау туралы" Заң және "Қоршаған ортаны қорғау туралы" Заңы және басқа да заңдар қабылданды.
Табиғат және қоғам жүйесінде табиғат заңдылығы қатаң ескеріліп, сақталып отыруы керек. Табиғат – қоғам бірлестігі табиғат заңдылығымен берілген, олар өзара тығыз байланысты. Осы байланыс бұзылмау үшін адамзат өзінің табиғат пен қатынасын табиғат заңдарына сүйене отырып жүргізілуі керек. Табиғатқа ықпал жасау сол табиғат заңдылығының негізінде болуы керек. Бұл принципті сақтамау қоғамның дамуын тежеуге әкеп соғады. Осы орайда өндірісті экологиялазиялау – табиғат қорын түгесілмейтін, оған нұқсан келтірмейтін технология арқылы өндірісті ұйымдастыру, экологиялық еңбектің өнімділігін арттыру. Өндірісті экологиязациялау мына бағыттарда жүргізіледі: экологиялық жүйелерді сақтау, қалпына келтіру; шикізат өндіруде озық технология қолдану; шикізат қорларын үнемді пайдалану; қалдықсыз және аз қалдықты технология қолдану; табиғат қорғау шараларын кеңіту; өндірісті экологиялық талаптарға сәйкес орналастыру; табиғи ортаны ластауды азайту, жою, т.б.
2.1Экология мен экономиканың қатынасы
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Баешов А. Экология. Алматы: Дәнекер, 2003
2. Баешов А.Б., Баешова А.Қ., Сарбаева Г.Т. и др. Инновационный патент РК № 20681 от 26.06.2007.
        
        Экология мен экономиканың‭ ‬қатынасы
Жоспар:‭
І.‭ ‬Кіріспе‭
ІІ.‭ ‬Негізгі бөлім‭
2.1‎ ‏Экология мен экономиканың‭ ‬қатынасы‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Экологиялық‭ ‬қауіпсіздік‭ ‬ұғымы‭
ІІІ.‭ ‬Қорытынды‭
Кіріспе‭
Айналадағы табиғи ортаны‎ ‏қорғау,‭ ‬яғни экология проблемасы бүгінгі таңда жер бетіндегі ... ... ... ... ‬Оның бүгінгі заманғы негізгі проблемалардың санатында аталуы‭ ‬әсте кездейсоқ емес.‭ ‬Сондықтан табиғатты‭ ‬қорғау жөніндегі іс-әрекетімізді жандандырып,‭ ‬ұлғайта ... ... ... ‬адамзат‭ ‬үшін‭ ‬қолайсыз,‭ ‬зардапты‭ ‬өзгерістерді барынша болдырмау және мүмкіндігінше азайту-‭ ‬баршамыздың‭ ‬қасиетті борышымыз.‭
‬Экология проблемасы‭ ‬қысқа мерзімді,‭ ‬өткінші ... ... ‬ол ... ... ... ... процесс.‭ ‬Ал‭ ‬өндірістің уақыт талабына сай‭ ‬үздіксіз жетілдіріліп,‭ ‬өзгерістер енгізіліп отыратыны сөзсіз.‭ ‬Ендеше ... орай ... ... ‬өзара байланысы‭ ‬ұдайы да‭ ‬өзгеріп отырады.‭ ‬Өндірістің дамуы нәтижесіндегі антропогендік‭ ‬әсерлер топырақтың‭ ‬құнарлығына,‭ ‬өсімдіктер мен жануарлардың тіршілігіне‭ ‬ғана емес,‭ ... ... да‭ ... ... ... ‬Сондықтан аталмыш мәселе жөніндегі білімді‭ ‬әрдайым тереңдетіп,‭ ‬кеңітіп отыру‭ ‬қазіргі заман талабы.‭
‬Халықтың‭ ‬өмірлік‭ ‬қарекетіне,‭ ‬әсіресе денсаулығы ... ... ‬-‭ ... ‬тікелей немесе‭ ‬әлеуметтік-экономикалық жағдай арқылы жанама түрде табиғи ортаның‭ ‬құрауыштары мен олардың жиынтығы‭ ‬– ... ... ... ... ... жамылғысы,‭ ‬геологиялық‭ ‬құрылым,‭ ‬өсімдіктер мен жануарлар,‭ ‬сонымен‭ ‬қоса төтенше‭ ‬құбылыстар мен барлық биосферада жүретін процестер ықпал жасайды.‭ ‬Табиғат арқылы ... ... ... ... ... ...
‬Қазақстанда‭ «‬Қоршаған ортаны‭ ‬қорғау туралы‭»‬ заң‭ ‬1991‭ ‬жылы‭ ‬қабылданған.‭ ‬Осы заң‭ ... және ... ... ... ... ‬қоршаған ортаны‭ ‬қорғаудың‭ ‬құқықтық,‭ ‬экономикалық және‭ ‬әлеуметтік негіздерін белгілейді және ... ... ... ... ... ... ‬өзге де‭ ‬қызметтің табиғи экологиялық жүйелерге зиянды‭ ‬әсерін болғызбауға,‭ ‬биологиялық сан ... ... ... мен табиғатты тиімді пайдалануы‭ ‬ұйымдастыруға бағытталған.‭
‬Еліміздегі экономикалық ахуалдың‭ ... ... ... ... ... және‭ ‬табиғи‭ ‬қазбаларды тиімді пайдалану жөніндегі нормативтік-құқықтық базаны да ретке келтіру‭ ‬қажеттілігі туындауда.‭ ‬Осыған орай ауаға ... ... ... ... ... ... ... ауаны‭ ‬қорғау туралы‭" ‬Заң және‭ "‬Қоршаған ортаны‭ ‬қорғау туралы‭" ‬Заңы және басқа да заңдар‭ ... ... ... ‬қоғам жүйесінде табиғат заңдылығы‭ ‬қатаң ескеріліп,‭ ‬сақталып отыруы керек.‭ ‬Табиғат‭ ‬– қоғам бірлестігі табиғат заңдылығымен берілген,‭ ... ... ... ... ... ... бұзылмау‭ ‬үшін адамзат‭ ‬өзінің табиғат пен‭ ‬қатынасын табиғат заңдарына сүйене отырып жүргізілуі керек.‭ ‬Табиғатқа ықпал ... сол ... ... ... ... ... ... принципті сақтамау‭ ‬қоғамның дамуын тежеуге‭ ‬әкеп соғады.‭ ‬Осы орайда‭ ‬өндірісті экологиялазиялау‭ ‬– табиғат‭ ‬қорын ... ... ... келтірмейтін технология арқылы‭ ‬өндірісті‭ ‬ұйымдастыру,‭ ‬экологиялық еңбектің‭ ... ... ... ... мына ... жүргізіледі:‭ ‬экологиялық жүйелерді сақтау,‭ ‬қалпына келтіру‭; ‬шикізат‭ ‬өндіруде озық ... ... ... ... ‬үнемді пайдалану‭; ‬қалдықсыз және аз‭ ‬қалдықты технология‭ ‬қолдану‭; ‬табиғат‭ ... ... ... ... экологиялық талаптарға сәйкес орналастыру‭; ‬табиғи ортаны ластауды азайту,‭ ‬жою,‭ ‬т.б.‭
2.1Экология мен экономиканың‎ ... ... жаңа ... жобаны экономика саласында‭ ‬қалыптастыру‭ ‬үшін экономиканы дамытудың экологияландырылған тұжырымдамасын жасау талап етілуде.‭ ... мен ... ... ‬өзара‭ ‬қарым-қатынасында‭ ‬қоршаған ортамен экономиканың барлық‭ ‬құрлымдарымен функциялары,‭ ‬яғни‭ ‬өндіріс,‭ ‬бөлу және тұтыну ... десе де ... ... ... материалдық игілігінде шек жоқ,‭ ‬ал материалдық‭ ‬қажеттілікті‭ ‬қамтамасыз ететін ресурстар шектеулі.‭ ‬Осыған ... ... ... ... ... ... негізіне байланысты‭ ‬қалыптасатын‭ ‬әсте естен шығармаған жөн.‭ ... ... ... ... ... ... ... онтайландыруда айқын көрініс табады.‭ ‬Экономиканың табиғи ресуртарымен‭ ... ... ... ... ... заңдылыққа тәуелді екендігі мойындалмай келді.‭ ‬Өндіргіш күштердің соңғы онжылдықта‭ ‬қарыштап дамуына байланысты бұл тәуелділік‭ ‬қатты сезілуде.‭ ‬Мәселен,‭ ‬топырақ‭ ‬құнары‭ ... ... ... жылғы егін шығындылығын сол деңгейде сақтау‭ ‬үшін ... ... ... ... ... ... орманның орнына‭ ‬өскен жаңа ағаштың сапасы бұрынғы шырышы бұзылмаған орман ағашының кем болатыны анықталды.‭ ‬Көріп отырғанымыздай ресурстарды пайдалануда шаруашылық‭ ... ... ... ... ‬өте‭ ‬қымбатқа түсуде.‭ ‬Ең бастысы‭ ‬-‭ ‬әлеуметтік және экологиялық-экономикалық зиянның аса зор болуынан‭ ‬қоршаған орта ластануда.‭
‬Бұл проблеманы‭ ‬әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... болады:‭
‬экологиялық факторлар мен ресурстарды,‭ ‬оның ішінде байлықтың‭ ‬өзге категорияларымен тең ... ... ... ... ... ... ‬қосу‭;
‬экологиялық шектеулер мен төлем жүйесінің кеңеюімен балансталған табиғатты пайдаланудың принципі жіәне ресуртарды пайдалануы мен‭ ‬өндіріс экономикасын ... ... ... ... ... ... ... стратегиясына көшуі.‭
‬Осы кунге дейін табиғат‭ ‬қойнауынан‭ ‬қанша ресурстарды алуға болады және оның салдары‭ ‬қандай болатындығы туралы нақты ... ... ... ... ... ... тұтынуға бейімделгендігі‭ ‬ғана белгілі нәрсе.‭ ‬Арине,‭ ‬оны ... ... ... ... ... ... тепе‭ ‬– теңдігіне‭ ‬әкелмейді.‭ ‬Шетел тәжірибелері көрсеткендей,‭ ‬қай мемлекет табиғи ресустарды аз ... ... ... ... ... жоғары болып отыр.‭
‬Ғылыми-техникалық дамудың негізінде табиғат ресурстарын жасанды жолдармен алмастыруды енгізудің дәрежелері туралы мәселелер принципті бола бастады.‭ ‬Арине,‭ ‬мұндай ... ... тым ... ‬Ал,‭ ‬адам баласы‭ ‬үшін‭ ‬бір‭ ‬қатар маңызды экологиялық жүйе мен ... ... ... ... ... ... ‬отын ресурстарының орнына күн немесе жел энергиясын пайдаланатын болса,‭ ‬табиғи ландшафтарды,‭ ... пен ... ... ... ... және т.б ... жолмен алмастыру мүлде мүмкін емес.‭
‬Қазіргі заманғы экономикалық теорияның ең ... ... ... факторлардың экономикалық категорияға енгізілуі.‭ ‬Өйткені маркстік саяси экономия тек‭ ‬қана адам баласының ... ... ... ... ... еңгізуге рұқсат етті.‭ ‬Шындығында бағалы ретінде‭ ‬құн шығын мен нәтиженің синтезіндей ... ... мен ... ... бірлігінен көрінеді.‭ ‬Қоршаған орта факторымен оның‭ ‬қандай да болсын‭ ‬құрылған формасына‭ ‬әсер етпейтін‭ ‬құн‭ ‬өмірде жоқ.‭ ‬Экологиялық факторлардың ... ... ... енуі ... шекті теориясына сай болады.‭
‬Елде‭ ‬өндірілген барлық ... ... ... ... ... ‬құны‭ ‬– экономикадағы маңызды экономикалық көрсеткіштердің бірі.‭ ‬Өйткені,‭ ‬өнімнің‭ ‬әрбір ... ‬10‭ ... ... ... ... ‬ал ... ... біршама жоғары.‭ ‬Осы‭ ‬қалдықтар ортаны ластап,адамның тіршілік ахуалын нашарлатады және олардың тұрмыс жағдайын төмендетеді.‭ ‬Шығындар жалпы‭ ‬ұлттық‭ ‬өнімнің ... ... ‬ал ... ... халінің бағасы арта түседі.‭ ‬Біздің‭ ‬қолымыздан келгені ... ... ‬– ... ... ... ... реттелуімен‭ ‬қоршаған ортанынң ластануына,‭ ‬табиғат ресурстарына төлем жолымен‭ ‬ғана белгілеу болып табылады.‭
‬Экономика жақсарған сайын,‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬қордаланған проблемалары толықтай шешілді деуге ерте.‭ ‬Ал оны мемлекет тарапынан оңалтуға бағыт алынғаны аса‭ ... іс.‭ ... ... ... барлық мемлекеттері экологияның саяси және экономикалық‭ ‬игіліктерге‭ ‬әсер ететін ... сала ... ... ... да ... ... елімізде бес жыл бойы айтылып,‭ ‬пісуі жеткен,‭ ‬барлық экологиялық ережелер мен нормаларды жинақтаған ... ... ... ‬Онда‭ ‬өтпелі кезеңнің экологиялық саясаты табиғи ресурстарды реттеудің экономикалық‭ ‬әдістерін дамытуға,‭ ‬жергілікті органдардың‭ ‬өкілеттілігі мен‭ ‬құқықтарын арттыруға ... ... ... ... ... ластаушылар негізінен екі түрлі‭ ‬ғана рұқсат ала алады.‭ ‬Олар‭ ‬қоршаған ортаға эмиссиялар және кешенді экологиялық рұқсаттар.‭ ‬Мемлекеттік экологиялық сараптамамен‭ ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу тетіктері нақтыланып жазылды.‭ ‬Қоғамдық экологиялық бақылау институты‭ ‬құрылды.‭
‬Жердің‭ ‬әрбір аймағында‭ ‬өзіне тән ... ... ... ... ... нақты мәселені шешу саясатын‭ ‬ұстанған дұрыс дер едім.‭ ‬Алайда,‭ ‬мемлекеттердің көбіне тән экологиялық саясаттың жалпы даму бағыты‭ ‬– тұрақты даму ... ... ... көп жетістіктерге жеткен Батыс Еуропа елдері‭ ‬мен Америка болып отыр.‭ ‬Оларда‭ ‬өткен‭ ‬ғасырдың‭ ‬60-70-жылдары ... ... ... ... ... соң ауа мен суды ластанудан‭ ‬қорғайтын жергілікті және аймақтық мәселелерді шешу жөніндегі бағдарламалар‭ ‬әзірленді және жүзеге асырылуда.‭ ‬Нәтижесінде,‭ ‬Батыс Еуропадағы ... ... ... екі ... ... ... ... ‬Қазақстанның жер‭ ‬қойнауының,‭ ‬егіншілік‭ ‬үшін пайдалы жер ресурстарының байлығы ... ... ... ... ... ... ... мен полигондар,‭ ‬оның ішінде ядролық,‭ ‬тәжірибе аумақтарының орналастырылуы және тың жерлерді,‭ ‬оның ішінде‭ ‬өзен-көлдер мен ... ... және тау ... жыртылуымен байланысты болған азып-тозулар көп зиян келтіріп отыр.‭ ‬Соның кесірінен судың,‭ ‬топырақтың,‭ ‬ауаның ластануы,‭ ‬жердің ... мен ... ... ... ... азуы,‭ ‬экожүйелердің тепе-теңдігінің бұзылуы кейбір жерлерде‭ ‬қайтып ... ... ... ... ... ... ‬Қазақстан БҰҰ-ның‭ ‬қоршаған ортаны‭ ‬қорғау және дамыту жөніндегі экологиялық‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬қойды.‭ ‬Қазақстан Республикасының тұрақты дамуға көшу тұжырымдамасы осы тұғырнаманы бекітетін басты‭ ... ... ... ‬Ол Президент Жарлығымен былтырғы жылдың‭ ‬14‭ ‬қарашасында ... ... ... ... ... ... ... ‬қорғау органдарының барлық дәрежелерінде іс пен жауапкершілікті нақты бөлісуді талап етеді.‭ ‬Ал жауапкершілік пен экологиялық апат ... жою ... ... Кодексте жан-жақты көрсетілген.‭
‬Қоршаған ортаны‭ ‬қорғау жүйесі‭ ‬әлеуметтік-экономикалық объект ретінде аса күрделі жүйелердің біріне ... ... ... ... ... және ластанған‭ ‬өнімді тұтынушы ретінде көрінуінде.‭ ‬Ал апаттың алдын алу туралы айтсақ,‭ ... ... ... бағалау‭ ‬қоршаған ортаға және халықтың денсаулығына тікелей немесе жанама‭ ‬әсер етуі мүмкін болатын кез келген шаруашылық және‭ ‬өзге де‭ ... ... ... ... болып табылады.‭
‬Әлемнің барлық елдерінде экологиялық таңбалау‭ ‬өндірілетін‭ ‬өнімнің,‭ ‬оның алынатын және жасалатын жолының ... ... ... ... ... ... ... ‬қауіпті‭ ‬өнімді сатып алудан‭ ‬қорғайды.‭ ‬Өнімдердің барлық түрлерін‭ ‬өндіру,‭ ... және ... ... ... ... ... кезінде‭ ‬қоршаған ортаның ластануынан сақтайды.‭ ‬Жабдықтардың,‭ ‬технологиялық‭ ‬үдерістердің,‭ ‬өндірістердің және‭ ‬өнімдердің экологиялық‭ ‬қауіпсіздігін‭ ‬қамтамасыз етеді.‭
‬Медицина адамның‭ ... ... ... ... ... ... ‬қоректену адамның денсаулығына пайдалы екенін көлденең тартады.‭ ‬Өнеркәсіптік тауарларды айтсақ,‭ ‬біз‭ ‬өзіміздің ... ... ... ... ‬өнімді сатып алатын болуымыз керек деген Президенттің‭ ‬ұсынысы жан-жақты‭ ‬қолдау тауып,‭ ‬кәсіпкерлер мен тауар‭ ... де ... ... ... ... ... ... сай‭ ‬өнім‭ ‬өндіруге‭ ‬ұмтылуы‭ ‬қажет.‭ ‬Қазір бұл‭ ‬ұмтылыс мемлекет тарапынан‭ ‬қаржылай ынталандырылады.‭ ... ... ... ... ... ‬экологиялық ақпаратты тарату,‭ ‬экологиялық мінез-құлық және сана-сезім‭ ‬қалыптастыру,‭ ‬экологиялық білім беру саласында жұмыс істейді.‭ ‬Сонымен‭ ... ... ... ... бағыттарының бірі‭ ‬– оқу‭ ‬құралдарын‭ ‬әзірлеп тарату.‭ ‬Академияда дүние жүзі мойындаған халықаралық сапа стандарттарына‭ ‬өндірушілерді‭ ‬үйрету жүзеге асырылады.‭ ‬Бұл Бүкіл‭ ... ... ... мүше ... ... ... ... ‬сәйкестік‭ ‬өлшемдерінің бірі болып табылады.‭ ‬Елімізде тұңғыш рет жоғарыда айтылған‭ “‬Экологиялық таза‭ ... ... ... ... ... де академияның‭ ‬үлесінде.‭
‬Мыңдай стандарты бекітетін Техникалық комитет‭ (‬ТК‭) ‬пен Индустрия және ... ... ... ... ... ... Техникалық стандарттау жөніндегі комитеті Техникалық реттеу және метрология комитетінің‭ (‬Мемстандарт‭) ‬былтырғы жылғы‭ ‬25‭ ... ... ... ... ... ‬болып реестрге енгізілген болатын.‭ ‬Халықаралық экология академиясы мекемесінің базасында жұмыс істейді.‭ ‬Ең ... ... ... ... ... ... ... тудырған‭ ‬қажеттілік екенін баса айту керек.‭ ‬Қазір отандық кәсіпорындар экологиялық таза‭ ‬өнім‭ ‬өндіру мәселесіне‭ ... ... мән бере ... ‬Бұл,‭ ‬әрине,‭ ‬еліміздің экономикасы адамдар арасында‭ ‬өздерінің тұтынар‭ ‬өнімдері мен тағамдарына мән беріп,‭ ‬оның ... ... ... ... және осы‭ ‬үшін ақы төлеуге‭ ‬әзір топ‭ ... ... ... ... керек.‭ ‬Шын мәнінде ол жаңа‭ ‬қалыптасып,‭ ‬тығырықтан шығу жолына түскен мемлекет‭ ‬үшін‭ ‬үлкен жетістік.‭ ‬Біздің тауар‭ ‬өндірушілер ... ... шығу ... ... пен ... ынталандыратын экологиялық сертификаттар мен маркалауды‭ ‬қабылдай бастады.‭ ‬Екінші жағынан алғанда,‭ ‬тауарда‭ ... ... ... ... ... ... ‬қабілеттілігінің бір сипатын көрсетеді.‭
‬Дүниежүзілік сарапшылар‭ ‬Қазақстандағы ауыр ... ... ... ... ... ... ... шындық екені де даусыз.‭ ‬Алайда,‭ ‬бізде‭ ‬өндірілетін‭ ‬өнімдер экономикасы‭ ‬дамыған елдерге‭ ‬қарағанда экологиялық жағынан анағұрлым таза болып келеді.‭ ‬Дәлірек айтсақ,‭ ... ... ... ... жолмен‭ ‬өндірілген немесе‭ ‬өсірілген‭ ‬өнімдерден гөрі табиғи,‭ ‬я ... ... ... ... ... ... біздің елімізде‭ ‬өнім‭ ‬өндірушілердің бәріне‭ ‬қойылатын арнайы талаптар бар.‭
‬Халықаралық ... ... ... ... ынталандырылады.‭ ‬Қазір Елбасының Жолдауында,‭ ‬кездесулерінде халықаралық стандарттарға ауыл шаруашылығы салаларын енгізу туралы нақты тапсырмалар берілуде.‭ ‬Оны жалғастырып,‭ ‬әрі‭ ‬қарай ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың‭ ‬құзыретінде.‭ ‬Дегенмен,‭ ‬біздің академия‭ ‬үкіметтік емес‭ ‬ұйым ретінде‭ ‬өзінің‭ ‬ұстанымдарын‭ ... ... ... ... мемлекеттік органдарға енгізіп отырады.‭
‬Қазақстанда экономика түзелген сайын халықтың‭ ‬үлкен‭ ‬қалаларға ... ... ... ... ... ... ... ‬Бұл‭ ‬қалалардың экологиялық мәселелері жүйелі шешілетін бағдарламалар‭ ‬әлі жоқ.‭ ‬Бұл мәселе ... ... ... ... ... ‬Әлемдік техногендік‭ ‬өркениеттің негізгі көрінісі‭ ‬ғылым мен білім ... ... ... ... ‬қалалардың көбеюі болып отыр.‭ ‬Үлкен‭ ‬қала-мегаполистер бүкіл планетадағы халықтың дұрыс орналасуын‭ ‬қалыптастырады.‭ ‬Көптеген ... ... ... ... болашағын тек‭ ‬қана‭ ‬өзара байланысқан‭ ‬қалалар деп‭ ‬ұғындырады.‭ ‬Ал аздаған‭ ... ... ... ... ... ... мен олардың ортасындағы бос жатқан экологиялық кеңістіктер болған күннің‭ ‬өзінде мегаполис‭ ‬қалаларда тұтынылатын‭ ‬өнімдерді‭ ‬өндірудегі экологиялық зиян ... ... ... ... ... асып кететінін дәлелдейді.‭
‬Тағы бір тоқталатын мәселе‭ ‬– сумен‭ ‬қамтамасыз ету және суды төгу.‭ ‬Бұл‭ ... ... ... ... ... ... күрделі мәселе болып‭ ‬қалып отыр.‭ ‬Оны реформалау‭ ‬үрдісі тиімділікті арттырып,‭ ‬шығынды азайтуға бағытталуы тиіс.‭ ... асты ... ... ... ... ... тазартудан шығыны‭ ‬үш есе аз екені белгілі.‭ ‬Кейбір аудандарда су жетіспеушілігінен халық суды‭ ‬құдықтардан,‭ ‬өзен мен ... ... ... сулардың сапасы күмәнді.‭ ‬Мұнда‭ ‬қаржылық және экологиялық тәртіп болуы керек.‭ ‬Су тағамдық және шаруашылық-тұрмыстық‭ ‬қолданыста болады.‭ ‬Осыған байланысты оның ... ... ... да ... болуы керек.‭
‬Он жыл‭ ‬құлдыраған‭ ‬Қазақстан экономикасы‭ ‬2000-жылдан бастап жоғары‭ ‬қарқынмен‭ ‬өсе бастады.‭ ‬Шынайы ІЖӨ‭ (‬ішкі жалпы‭ ‬өнім‭) ‬–нің ... ... ... ‬10‭ ‬пайыздан асты.‭ ‬Елдің мол көлемдегі‭ ‬қазба ... мен ... ... ... ... ... сұраныс,‭ ‬мал шаруашылығы мен бидай‭ ‬өндірісі бар аймақтарда ауыл шаруашылығының гүлденуі,‭ ... ... ... ... ‬қызмет көрсету саласының екпінді‭
‬дамуы,‭ ‬жекешелендіру саласындағы алға ... пен ... ... ... ... ... ортаны‭ ‬қорғау саласындағы іс-қимылдарды‭ ‬қарастырған алғашқы Шолу жазылғаннан ... ... ... ахуалының мейілінше‭ ‬өзгеруіне мұрындық болды.‭ ‬Аталған кезеңдегі басты мəселе кедейшілікті жою‭ (‬халықтың‭ ‬28%‭ ‬-‭ ‬ы ... ... ең‭ ... ... аз ... ... тауып отырды‭)‬,‭ ‬қоршаған орта сапасының нашарлауын ауыздықтау,‭ ‬атап айтқанда,‭ ‬қоршаған ортаға экономикалық тірлікке байланысты тиетін‭ ‬əсерді‭ ‬өсірмеуге тірелді.‭ ‬2006-жылы‭ ‬Қазақстан ... ... ... тұрақты дамуға‭ (‬ТД‭) ‬жоғары басымдылық берілетінін жариялады.‭ ‬ҚР‭ ‬Үкіметінде‭ ‬2000-2002‭ ‬жылдар аралығындағы ... ... ... аясындағы‭ ‬құзыреттерді‭ ‬қайта бөлістіру бағытында‭ ‬өзгертулер орын алды,‭ ‬ол кезде су‭ ... мен ... ... ... ... ‬Қоршаған ортаны‭ ‬қорғау министрлігінен‭ (‬ҚОҚМ‭) ‬Ауыл шаруашылығы министрлігіне‭ (‬АШМ‭) ‬көшті.‭ ‬Бұған‭ ‬қоса,‭ ‬Тұрақты даму жөніндегі‭ ‬əрекеттердің‭ ‬ұлттық жоспары күшін жойды.‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬жылдар аралағындағы экологиялық‭ ‬қауіпсіздік тұжырымдамасын‭ ‬қабылдады.‭ ‬ТД-дың маңыздылығы‭ ‬2006-жылы‭ ‬қабылданған‭ ‬2007-2024-жылдар аралығында ТД-ға көшу ... ... ... ... ... ... саласындағы заң‭ ‬қабылдау бағытында болған елеулі жетістік ... ... ... ... ... сомдалуын атауға болады.‭ ‬Тұрақты даму‭ ‬мен‭ ‬қоршаған ортаны‭ ‬қорғау ісінің кешенді саяси негіздері‭ ‬2002-жылдан бері ... ... ... ... жаңа бюджеттік жəне салық жүйесі,‭ ‬бағалар мен сауданың либерализациясы,‭ ‬мемлекеттік кəсіпорындардың жекешелендірілуі,‭ ‬іскерлік пен кіші бизнестің етек ... ... ... ... ... ... жоспарлауға деген көзқарас тұрғысында жүзеге асыру ісі мейілінше алға басты.‭ ‬Стратегиялық жоспарлау‭ ‬Қазақстаннның ... ... ... ... ‬ұзақ мерзімді перспективаларын жəне экономикалық‭ ‬əрекеттерді мемлекет тарапынан реттеуді айқындау ісінде ... ... ... ... ... ‬Стратегиялық жоспарлаудың бір іргетасы деп‭ ‬Қазақстаннның‭ ‬2030-жылға дейінгі дамуының стратегисы немесе‭ ... деп ... ... ... ... ... ‬ҚР ... ‬1997-‭ ‬жылдың‭ ‬қазан айында жария еткен болатын.‭ ‬Бұл стратегия кең ауқымды саяси ... ... ... ... стратегиялар мен тиісті жоспарлар‭ ‬үшін сілтеме.‭
2.2‎ ‏Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... аграрлық‭ ‬қатынастар мәселесі,‭ ‬ауыл шаруашылығы саласының нарықтық‭ ‬қатынастарға көшуге байланысты оның жаңа мазмұны мен‭ ‬құрылымы,‭ ... ... даму ... ... ... ... ... тұрғыда зерттеліп,‭ ‬оның жетістіктері мен кемшіліктері жан-жақты‭ ‬қарастырылды.‭
‬Зерттеудің‭ ‬өзектілігі.‭ ... ... ... ‬ғасырға күрделі‭ ‬өзгерістермен аяқ басты.‭ ‬Он жылдан астам уақытта еліміздің тәуелсіздігі мен‭ ‬қатар жүргізіліп келе‭ ‬жатқан саяси және ... ... ... мен‭ ‬қолданбалылығына тоқталар көз жетті.‭ ‬Бұл мәселенің‭ ‬өзектілігі‭ ‬әлемдік‭ ‬қауымдастықта еліміздің нарықтық бағытта дамушы ел деп тануымен арта түсті.‭ ... ... ... ... атап ... ... ... таныған,‭ ‬алдыңғы‭ ‬қатарлы елдер‭ ‬қатарына‭ ‬қосылуы тиіс‭»‬.‭
‬Қазақстанның халық шаруашылығының ең негізгі маңызды саласы‭ ‬– ауыл шаруашылығы болып табылады.‭ ‬Оның ... ‬– ең ... ... ... ... ... ету,‭ ‬ал‭ ‬өңдеуші‭ ‬өнеркәсіпті‭ ‬қажетті ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ‬әлеуметтік‭ ‬өмірінде айрықша орын алатын баршымызға белгілі.‭ ‬Ауыл шаруашылығы дамуының деңгейі көбінесе елдің экономикалық‭ ‬қауіпсіздігін анықтайды.‭ ... ауыл ... ... ... көп ... ‬әлем нарығында бәсекелестікке‭ ‬қабілетті агроөнеркәсіп секторын дамытуға барлық мүмкіндіктері бар.‭ ‬Оған‭ ‬қоса,‭ ‬ел халқының ... ... ... ... ауыл ... ... ... ‬Ауыл республика экономикасы дамуындағы маңызды фактор болса,‭ ‬ауыл халқы еліміздіқ‭ ‬қоғамдық‭ ‬– саяси тұрақтылығының да шешуші ... ... ... ... ... ‬44‭ ... ... ауылдық жерлерде тұрады.‭ ‬2003-2005‭ ‬жылдары Елбасының шешімімен Ауыл жылдары деп жарияланған еді.‭ ‬Осыған сәйкес,‭ ‬агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік‭ ‬қолдаудың‭ ‬үш ... ... ... белгілі.‭ ‬Ауыл шаруашылығы‭ ‬ұлттық экономикамыздың негізін‭ ‬құрайды.‭ ‬Ауылдың‭ ‬әлеуметтік жағдайын,‭ ‬тұрғындардың тұрмысын түзеу‭ ‬үшін‭ ‬қатарынан‭ ‬үш жылды ауылға ... ... ... ... ... ‬Ауылдық жерді дамыту‭ ‬ұғымы тек‭ ‬қана,‭ ‬ауыл шаруашылығын дамытудан‭ ‬әлдеқайда‭ ‬үлкен нәрсені көздейді.‭ ‬Бұл ауылдық‭ ‬қауымдастықты‭ ‬қамтитын бүкіл‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬таңда ауылды жандандыру ауылдағы саяси,‭ ‬әлеуметтік‭ ‬әрі‭ ‬әкономикалық байланыстарды‭ ... ... ... ... ... ... ‬қарастыруымызға болады.‭ ‬Ауыл дегеніміз‭ ‬– сайып келгенде,‭ ‬халықтың тұрмыс салты,‭ ‬мәдениетіміздің,‭ ‬дәстүріміздің,‭ ‬әдет‭ ‬ғұрпымыз бен ... ... ... ... ... саяси-моральдык және‭ ‬әлеуметтік факторлардың‭ ‬өзі-ақ бізден ауылға барынша байсалды‭ ‬қарауымызды ... ... ... ... тұсындағы жаңа концептуальдық-ғылыми көзқараспен талдап,‭ ‬алғаш рет тарих‭ ‬ғылымына бұл мәселеге жаңа‭ ‬ғылыми тұжырым жасау ... ... ... ... ‬қарамастан,‭ ‬бұл мәселе бойынша‭ ‬қазақстандық зерттеушілер арасында тарихшы‭ ‬ғалымдар да ... ... ... ... арасында М.К.‭ ‬Қозыбаев,‭ ‬Б.А.‭ ‬Төлепбаев,‭ ‬Г.Ф.‭ ‬Дахшлейгер,‭ ‬К.‭ ‬Нұрпейіс,‭ ‬және ... ... ... ... ... ... жүргізілген ауылдағы реформалар күткен нәтижесін бермеді,‭ ‬аграрлық сектордағы‭ ‬әлеуметтік-экономикалық жағдай нашарлап,‭ ‬өндіріс көлемі‭ ... ... ... ... сүру ... ... ‬әлеуметтік жағдай жылдан-жылға шиеленісті.‭ ‬Осы тұрғыдан‭ ‬қарағанда,‭ ‬Кеңес‭ ‬үкіметінің‭ ‬Қазақстанда жүргізілген волюнтаристік саясаты ... ... ... ‬дүниенені‭ ‬өзгертудің зорлыққа негізделген концепциясының жарқын бір көрінісі іспетті.‭ ‬Сондықтан да ... ... ... біржақты,‭ ‬кейде субъективті және коммунистік идеология рухында зерттелген аграрлық мәселелерді‭ ... ... ... ... ... ... сын көзбен‭ ‬қарап,‭ ‬оларды жаңаша зерделеп,‭ ‬сараптау міндеті туындайды.‭
‬Бүгінде‭ ... ‬өз ... ... ... жағдайына‭ ‬қол жеткізгенде тарихымыздағы осы олқылықтың орнын толтыруға жағдай жасалуда.‭ ‬Қоғамтану‭ ... ... ... ең алдымен тарих‭ ‬ғылымы‭ ‬үшін тарих шыңдығын‭ ‬қалпына келтіру‭ ‬– ... ... ... ... ... ... ‬ғана орындала‭ ‬қоймайды,‭ ‬ол бүгінгі болмысты да зерттеуді,‭ ‬ертеңгі‭ ‬ұстанар бағытты да айқындауды‭ ‬қажет етеді.‭ ‬Осыған байланысты,‭ ‬ауыл шаруашылығы тарихымен ... ... ... ... Т.‭ ... мына ... ... кетуге болмайды:‭ «‬Шындық толыққанды мағынада айтыла бастады.‭ ‬Егер осыған дейін бұйрықшыл‭ ‬әміршіл-әкімшіл социализм бюрократтық жүйе жағдайында біздің‭ ‬өмір сүріп,‭ ‬еңбек ... ... ... ... ... ‬ғана айта алғанымызды ескерсек,‭ ‬тарихымыздағы‭ «‬ақтаңдақтарға‭»‬ деген халқымыздың‭ ‬қазіргі ерен ... ... ... [3,‭ ... ... кезеңнің зардабы ауыл шаруашылығына және бүкіл аграрлық секторға‭ ‬қолайсыз болды.‭ ‬Аграрлық ... ... ... ... және одан шығу ... ... және ... ‬әдебиетте аз жазылған жоқ.‭ ‬Осы‭ ‬өзекті көкейтесті мәселе,‭ ‬республика Президентінің еңбектерінде,‭ ‬түрлі Заң және ... ... ... ... күн ... ... ... ‬Бірақ та ел экономикасының маңызды және‭ ‬өмірлік‭ ‬қажет саласының‭ ‬әлеуметтік проблемаларын,‭ ‬әкімшілік ... ... ... ... ... байланысты,‭ ‬аграрлық саланың тұрақты және тиімді даму бағыттарын анықтау‭ ‬қажеттігі туындап отыр.‭ ‬Бүгінгі таңдағы ауыл шаруашылығындағы алға ... ... ... көшу ауыл ... реформалауды да талап етеді.‭ ‬Аграрлық салада тың‭ ... ... ... ... тарихи кезеңнің келеңді,‭ ‬келеңсіз тәжірибелерінен‭ ‬үйрене отырып алға басқанымыз жөн‭ ‬– деп ... ... да,‭ ... тұсындағы аграрлық‭ ‬қатынастардың‭ ‬қалыптасуы мен дамуы кезеңі,‭ ‬нарыққа‭ ‬өтпелі кезеңдегі аграрлық‭ ‬қатынастардың,‭ ‬олардың ішкі‭ ‬құрылымының ерекшеліктерін,‭ ‬аграрлық‭ ‬қатынастардың негізі ... ... ... ... ... заңдылықтарын,‭ ‬аграрлық‭ ‬өндірістегі дағдарыс себептерін‭ ‬қарастыра отырып,‭ ‬азық-түлік‭ ‬қауіпсіздігі,‭ ‬ғылыми-техникалық прогресс және оның ауыл шаруашылығындағы ... ... мен ... процесінің нәтижелерін,‭ ‬орталықсыздандыру саясатының ауылдық аймақтарға жасаған ... және ... ... ... ... ... ... тақырыптың‭ ‬өзектілігін анықтайды.‭ ‬Соңғы жылдары осы сала бойынша,‭ ‬қол жеткізген ең‭ ‬үлкен жетістік ретінде агроөнеркәсіптік кешеннің дамуының тұрақты арнаға ... ... ... ... ... ... ішінде осы салаға‭ ‬қатысты Жер,‭ ‬Орман,‭ ‬Су кодекстері,‭ ‬астық,‭ ‬ветеринария,‭ ‬егіншіліктегі міндетті сақтандыру ... ... ... заң ... актілер,‭ ‬сондай-ақ жоғарыдағы сөз болып отырған‭ ‬үш жылдық бағдарламадан тыс Ауылдық аумақтарды дамытудың‭ ‬2010‭ ‬жылға дейінгі мемлекеттік бағдарламасы‭ ‬қабылданды.‭ ... ... ... ... ... ауыл ... саласының алдағы жүрер жолы да айқындалды.‭ ‬Саяси,‭ ‬экономикалық,‭ ‬идеологиялық‭ ‬қатынастармен көп‭ ‬қырлы болып келетін ауыл ... ... даму ... ... ... ... оның ерекшеліктеріне байланысты,‭ ‬табиғи-биологиялық заңдарға тәуелділігі бұл сала‭ ‬үшін ерекше аграрлық‭ ‬қатынастардың тән екендігін көрсетеді.‭ ... ... ... ... ... ... ‬әрі аралас экономикаға‭ ‬өту жолында.‭ ‬Өйткені,‭ ‬нарық экономикалық жүйеден гөрі шаруашылық жүйеге барынша жақын болып табылады.‭ ... ... ... ‬қалыптасқан‭ ‬қоғамдық психологияны,‭ ‬еңбек‭ ‬қатынастарын күйретіп,‭ ‬дағдыларын күйретіп,‭ ‬жаңаны‭ ‬қалыптастыруды көздейді.‭ ‬Міне,‭ ‬сондықтанда нарықтық‭ ‬қатынастарға‭ ‬өту жағдайында,‭ ‬аграрлық саладағы ... ... және ... ... ... ‬– ... нарық‭ ‬қалыптасуының жалпы экономикалық алғы шарты деуге болады.‭ ‬Қоғамымызда түбірімен‭ ‬өзгеріп жатқан саяси және‭ ‬әлеуметтік-экономикалық‭ ‬өзгерістер,‭ ‬ауыл шаруашылығы саласындағы реформалар‭ ... күн ... ... отыр.‭ ‬Бұл процессте ауыл шаруашылығында‭ ‬қалыптасқан ерекшеліктерді ескеруге‭ ‬үйретеді және бүгінгі таңда ауылдың‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Біздің зерттеу жұмысымыз,‭ ‬міне осыны көздейтіндіктен де‭ ‬өзекті.‭ ‬Бүгінгі таңда іске асырылып келген аграрлық реформаның нәтижелерін талдау төмендегідей‭ ‬қорытынды ... ... ... ... ... ... себептерін зерттеудің жүйелі тәсілі оның сонау‭ ‬қайта‭ ‬құру кезеңіне дейінгі уақыттан ... ... ... ... ... ... елімізде азық-түлік мәселесі шешілмегендігі шындық.‭ ‬Демек,‭ ‬ауылдағы аграрлық‭ ‬қатынастардың дамуы,‭ ‬ауылды жандандыру,‭ ... ... ... ‬әрі экономикалық байланыстарды‭ ‬қалпына келтірудің біртұтас‭ ‬құрамдас бөлігі.‭ ‬Міне,‭ ... бәрі де ... ... ... ... ‬ғылыми жұмысымызды терең талдауды талап етеді.‭
‬Зерттеудің ... ... ... ... ауыл ... көрсетілгендей,‭ ‬дамыған елдердің аграрлық салада‭ ‬қол жеткізген тәжірбиелерінің саяси-экономикалық‭ ‬әдіс-тәсілдерін‭ ‬ұтымды пайдалана отырып,‭ ‬агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты ... ... ... ... ... ... ‬ауыл шаруашылығын тұрақты дамытудың ең басты іс-шараларын‭ ‬нақтылау міндетін‭ ‬қойып отыр.‭ ‬Қазақстанның ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... ... ... мәселелер‭ ‬қарастырылған.‭ ‬Мәселен,‭ ‬республиканың аграрлық саласындағы‭ ‬қайта‭ ‬құрулар мен ... ... даму ... ... Б.‭ ... ‬М.‭ ‬Кенжебаевтың,‭ ‬Г Халидуллин,‭ ‬Р.‭ ‬Исатаевтың‭ ‬ғылыми-зерттеу жұмыстары ... ... ауыл ... ... даму мәселелері тек‭ ‬1980‭ ‬жылдардың аяғына дейінгі кезеңді‭ ‬қамтыған.‭ ‬Зерттеу тақырыбының толық тарихнамасын игеру‭ ‬үшін,‭ ... ... ауыл ... ... ... мен ... ‬әлеуметтік‭ ‬– экономикалық жағдайына көңіл аударғанды жөн көрдік.‭ ‬Қазақстанның аграрлық ... ... ... ... ... ‬– деп ... ... ‬С.И.‭ ‬Иманбердиеваның‭ “‬Аграрная политика тоталитарного государства как фактор кризисного ... ... ... Казахстана‭”‬ деген бірлескен зерттеуін атап‭ ‬өтуге болады.‭ ‬Бұл еңбекте‭ ... ... ... ауыл ... ... ... сыңайы‭ ‬қөзқараспен талдау‭ ‬жасалынған‭ [‬4‭]‬.‭ ‬Бұл жұмыс жаңа тарихи принципі тұрғысында жазылып,‭ ‬60-80-жылдардағы бүкіл Кеңес Одағындағы аграрлық саласында етек ... ... ... ... ... негізгі себептерін авторлар ауыл шаруашылығы саласындағы социалистік меншіктің орын алуының аграрлық теория мен ... ... ... ... ... ... ... басқарудағы‭ ‬әміршіл‭ ‬-‭ ‬әкімшіл‭ ‬әдіспен‭ ‬ұйымдастырылып,‭ ‬мемлекеттік ресми органдардың толық біржақты‭ ‬үстемдігіне негізделгенін,‭ ‬ол жағдайда аграрлық ... ... да ... механизм‭ ‬қажет еместігін айқындап берді.‭ ‬Әйтседе авторлардың зерттеуінде тотолитарлық жүйе кезеңіндегі аграрлық‭ ... ... ... және ... себептерін толық ашу жеткіліксіз деуге болады.‭ ‬Қазақстанның‭ ... ... ... ... ауыл ... ... ... саясатын арнайы зерттеп ортаға салған еңбек.‭ ‬Осы тақырыпты‭ ‬ғылыми түрде зерттеуге‭ ‬үлес‭ ‬қосқан тарихшылар С.А.‭ ‬Байтілен,‭ ... ... ... ... ‬еңбектері‭ ‬үлкен‭ ‬қызығушылық тудырады.‭ ‬Зерттеуші С.А.‭ ‬Байтілен‭ «‬Кеңес ... ... ... саясаты‭; ‬ауыл шаруашылығындағы экстенсивті бағдар және дағдарыс‭ (‬1965-1990‭ ‬жылдар‭)»‬ деген тақырыпта жазылған докторлық диссертациясында кеңес‭ ‬қоғамының аграрлық ... ... ... ... ... ... ... ‬құбылыстар орын алғандығын атап көрсетеді‭ [‬5‭]‬.‭ ‬Осыған байланысты,‭ ‬тарих‭ ‬ғылымдарының докторы,‭ ‬Қ.Қ.‭ ‬Байсаринаның‭ «‬Қазақстанда ауыл ... ... ... және ... ... ‬ж.ж‭) ‬деген тақырыпта жазылған докторлық зерттеу жұмысында соғыстан кейінгі жылдарда ауыл шаруашылық‭ ‬өндірісін дамытудың басты бағыттары,‭ ‬оның‭ ‬қайшылықты тағдыры,‭ ‬өмірге ... ... ... мен ... сол секілді аграрлық саясаттың ащы сабақтары,‭ ‬қиыншылықтары мен зардаптары зерттелген‭ [‬6,8-б‭]‬.‭ ‬Кеңес‭ ‬үкіметі тұсындағы ауыл ... ... ... ‬өндірісті‭ ‬ұйымдастыру мен‭ ‬ұйымдық шарауашылық мәселелері,‭ ‬соның ішінде колхоз‭ ‬құрылысының тарихы ... ... ... баға ... зерттеулер назардан тыс‭ ‬қалған жоқ.‭ ‬Осы тақырыптарға‭ ‬ғылыми ... ... ... ... жүрген тарихшы‭ ‬ғалымдар:‭ ‬Т.‭ ‬Медеуов‭ [‬7‭]‬,‭ ‬О.‭ ‬Мұқатова‭ [‬8‭]‬,‭ ... ... ... ... ... ... және ... нысандардың‭ ‬қалыптасып дамуы,‭ ‬олардың тиімділігін арттыру мәселесі сонау ХХ‭ ... ... ... ... ... ... және тағы ... ‬әлемге белгілі‭ ‬ғалымдардың еңбектерінде көп мән берілген.‭ ‬Соңғы жылдары осы ... ... ... ... ‬ғалымдарының,‭ ‬оның ішінде Б.‭ ‬Баймұқанов,‭ ‬Ж.‭ ‬Шарақымбаев,‭ ‬Қ.‭ ‬Шалғымбаева,‭ ‬З.‭ ‬Байтеков‭ [‬10‭]‬,‭ ‬А.‭ ‬Қошанов‭ [‬11‭] ‬еңбектерінде агробизнесті‭ ‬қалыптастырумен‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Ауыл шаруашылығы саласындағы жекешелендіру процесі және оның нәтижелерін көрсету ... ... ... ... ... ‬Аутов,‭ ‬Х.Е.‭ ‬Ертазин‭ [‬12‭] ‬және М.К.‭ ‬Сүлейменов‭ [‬13‭] ‬еңбектерін атап‭ ‬өтпеске болмас.‭ ‬Кең көлемдегі ... ... ... ауыл ... кәсіпорындарын реформалау және нарықтық мәндегі жаңа шаруашылық‭ ‬құрылымдарын‭ ‬құру жолдары,‭ ‬олардың‭ ‬қызметін мемлекеттік ... ... ... ... азық-түлік нарығы,‭ ‬агробизнестің маркетингтік сфера мәселелері талданған.‭ ‬Дегенмен,‭ ‬республика‭ ‬өңіріндегі аймақтардың табиғи,‭ ‬әлеуметтік-экономикалық ерекшеліктеріне байланысты аграрлық‭ ‬қатынастарды‭ ‬қалыптастыру,‭ ‬дамыту,‭ ‬олардың ... ... ... де ... зерттелмеген.‭ ‬Ауыл шаруашылығына тікелей‭ ‬қатысты шешімін таппаған мәселелердің барын жоққа ... ... ... ... ... ... ... саясаттың негізіндегі жаңа ережесі‭ ‬– жерге меншіктік‭ ‬құқықтың болуы аса маңызды болып табылады.‭ ‬Сондықтан,‭ ‬жер кодексінің мәні,‭ ‬сол заң ... ... ... ... ... ‬әсерін айқындайды.‭ ‬Қазіргі кездегі‭ ‬Қазақстаның аумағындағы жер‭ ‬қатынастарының даму тарихы‭ ‬– ... ... ... ... ... да тақырып.‭ ‬Реформалау процесінде‭ ‬қалыптасқан жерде меншік пен шаруашылық жүргізу түрлерін талдау мен жер‭ ‬қатынастарын жетілдіру мәселелерінің ... ... ... ... ... іс жүзінде‭ ‬әлі де толығымен зерттелмеген деуге болады,‭ ‬алайда,‭ ‬бұл тақырып,‭ ‬көптеген‭ ‬ғалымдарды,‭ ‬саясаткерлердің‭ ‬ғылыми‭ ‬қызығушылығын тудырады.‭ ... ... ... ... жазбаша‭ ‬қайнар көздерді,‭ ‬археология мен тарихи мәліметтерді айтуға болады.‭ ‬Қазақстанда ... ... ... ... ... ... және шетелдік‭ ‬ғалымдары зерттеген.‭ ‬Жер‭ ‬қатынастарында мемлекеттік бақылау жерді пайдалану мен‭ ‬қорғау саласындағы жер заңдарының орындалуын‭ ‬қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... ‬құқықтық‭ ‬қорғау мен сақтау саласындағы жер‭ ‬құқық‭ ‬қатынастары‭ ‬қиын да‭ ‬әрі‭ ‬өзекті мәселелер‭ ... ... ... ... ... пікір білдірген‭ ‬ғалымдар:‭ ‬Ә.С.‭ ‬Бектұрғанов,‭ ‬Ө.С.‭ ‬Стамқұлов,‭ ‬Г.Ә.‭ ‬Стамқұлов,‭ ‬Е.‭ ‬Әбдікәрім жерге ... ... және жер ... ... ... ... табиғат объектісі ретінде‭ ‬қорғау жолдарын‭ ‬әр түрлі бағыттаған.‭ ‬Ауыл,‭ ‬село еңбеккерлерінің‭ ‬өндіріс саласындағы еңбектерін зерттеумен‭ ‬қатар,‭ ... ... ... саласын зерттеу мәселесі назардан тыс‭ ‬қалмады.‭ ‬Айталық,‭ ‬Х.‭ ‬Әбжанов,‭ ‬Ж.Б.‭ ‬Әбілхожин,‭ ‬А.Н.‭ ‬Алексеенко,‭ ‬А.Б.‭ ‬Галиев зерттеулері аграрлық сектордағы село ... ... ... ... ... көрсетілген.‭ ‬Қазақстанның ХХ-ғасырдың‭ ‬80-90‭ ‬жылдардағы‭ ‬әлеуметтік-экономикалық және саяси дамуынан‭ ‬әлі де зерттелмеген немесе тарихи тағылымда жеткілікті көрініс таппаған ... ... ... ... алға ... ... жұмыстың бірі бұл‭ ‬– С.З.‭ ‬Баймағамбетовтың‭ «‬Қазақстан ... ... ... ... ... ‬– ... ... деген тақырыпта жазылған докторлық диссертациясы.‭ ‬Онда халықты‭ ‬әлеуметтік‭ ‬қорғаудың,‭ ‬әлеуметтік‭ ‬қорғаудың,‭ ‬денсаулық сақтаудың‭ ‬,‭ ‬мәдениет пен ... ... ... ... мен ... талданған‭ ‬.‭
Пайдаланылған‭ ‬ әдебиеттер
1.‎ ‏Баешов А.‭ ‬Экология.‭ ‬Алматы:‭ ‬Дәнекер,‭ ‬2003
2.‎ ‏Баешов А.Б.,‭ ‬Баешова А.Қ.,‭ ‬Сарбаева Г.Т.‭ ‬и‭ ... ... ... РК‭ №‬ 20681‭ ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет пен экономиканың өзара қатынасы12 бет
Білімге негізделген экономика67 бет
Инновациялық секторды инвестициялау5 бет
Мемлекеттің мәні мен оның теориялық негіздері33 бет
Нарықтық экономиканы реттеу жүйесіндегі мемлекеттік бюджеттің маңызы14 бет
Пәннің студенттерге арналған жұмыс оқу бағдарламасы «менеджмент» пәні бойынша43 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Экономиканы ұйымдастырудың нарықтық сипаты18 бет
Қазақстан халықаралық экономикалық қатынастар жүйесінде52 бет
Өндiрiстiк құралдар нарығының инфрақұрылымы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь