Қылмыстық құқық теориясындағы қылмысты саралау

МАЗМҰНЫ:

КІРІСПЕ

1 ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫ ҚЫЛМЫСТЫ ҚЫЛМЫСТЫ САРАЛАУ ИНСТИТУТЫНЫҢ БАСТЫ НЕГІЗІ

1.1 Қылмыс құқықтағы қылмыс құрамының қылмыстық құқықтық сипаты.
1.2 Қылмыстың құрамының объективтік белгісін теориялық тұрғыдан талдау.
1.3 Қылмыстың құрамының субъективтік белгілерінің маңызы ... ..

2 ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫНДАҒЫ ҚЫЛМЫСТЫ САРАЛАУ
2.1 Қылмысты саралаудың түсінігі мен түрлері жєне теориялық
Негізі ... ...
2.2 Қылмысты саралаудың философиялық, логикалық негіздері
мен объективтік кезеңдері..
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Дипломдық жұмыстың өзектілігі Мемлекет өз азаматтарынан Конституцияда көрсетілген белгілі бір әлеуметтік талаптарды қатаң орындауды талап етеді, оны орындамаған ретте азаматтарға заңда көрсетілген неізде моральдық немесе құқықтық жауапкершілік жүктеледі. Құқықтық жауапкершіліктің ішіндегі ең қатал түрі қылмыстық жауаптылық болып танылады. Қылмыстық жауаптылық қылмыстың құрамы толық боғанда ғана қолданылады.Қылмыстық жауаптылықтың негізін дұрыс анықтау құқық қолдану органдарының заңдылықты қатаң сақтауының кепілі болып саналады. Сондықтан да қылмыстық жауаптылыққа тарту мәселесі өз маңыздылығын еш уақытта жойған емес.
Дипломдық жұмыстың зерттелу дәрежесі қылмыстың құрамы қылмысты саралаудың негіздері және олардың тиімділігі жөніндегі көзқарастар жеткілікті.
Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінде жауаптылық негіздері қарстырылған, сондықтан жұмыста жауаптылық мәселесін жетілдру жөніндегі қылмыстық құқықық тұрғыдан қалыптасқан ғылыми көзқарастар қарастырылды.
Кейбір жағдайларда қылмыстардың қауіптілік дәрежесіне қарай бір текке жататын қылмыстар үш түрлі құрамға емес, екі түрлі құрамға да бөлінуі мүмкін. Мысалы, ҚР ҚК-гің 187-бабындағы қылмыстар, онда мүлікті қасақана жою немесе бүлдіруге жауапкершілік қаралады. Заңшығарушы ол қылмыстарды біртекті болғанымен екі құрамға бөлген, себебі ондағы әрекеттің қауіптілік дәрежелері әртүрлі, сондықтан олардың әрқайсысына лайықты жазаның түрі мен мөлшерін көрсету үшін құрамға бөледі. Егер біртекті қылмыстар бірнеше түрлі болғанымен олардың қоғамға қауіптілік дәрежесі біркелкі болатын болса, мұндай қылмыстар бір кұрамда қаралады. Қылмыс құрамы туралы көптеген еңбектер жазылғанына қарамастан осы күнге дейін бірыңғай көзқарас жасалмаған. Ең алдымен назар аударатын нәрсе -бұл байланыспайтын құбылыстарды байланыстыруға болған әрекет. Кез келген қылмыс құрамының негізгі белгілері - бұл 1) қылмыс объектісін сипаттайтын белгілер, яғни қол сұғушылық жүзеге асырылатын қоғамдық қатынастар; 2) қылмыстың объективтік жағын сипаттайтын белгілер, яғни зиян тигізетін немесе объектіге зиян тигізетін, қауіп тудыратын қоғамға қауіпті әрекет; 3) қылмыс субъектісін сипаттайтын белгілер, яғни қылмыстық жауаптылық жасы; 4) қылмыстың субъективтік жағын сипаттайтын белгілер, яғни кінә (қасақананалық немесе абайсыздық). Сондықтан да қылмыс құрамын және оның қылмыстық құқық ғылымында алатын орнын зерттеу бүгінгі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж. өзгер. мен толық. қоса (Алматы: “ЮРИСТ –2008 ж) .
2.Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 16 шілде 1997ж. өзгер. мен толық. Қоса( Алматы-2008 ж).
3. А.В.Наумов. Уголовное право. Общая часть. Курс лекций. М., 1996г.
4.А.Н.Ағыбаев. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Алматы, 2002 ж.
5. В.Н.Кудрявцев. Общая теория квалификации преступлений. М., 1999г.
6.Уголовное право.Общая часть. Под ред. В.Н.Петрашева. М., 1999г.
7. Алексеев А.С. Теория государства и права. М., 1999г.
8.Уголовное право. Общая часть. Под ред. И.Я.Козаченко. М., 1998г.
9.Таганцев Н.С. Русское уголовное право. Лекции. Часть общая. Т.1. М., 1994г.
10. Таций В.Я. Объект и предмет преступления в советском уголовном праве. Харьков, 1988 г.
11.Новое уголовное право России. Общая часть. М., 1996г.
12.Практикум по уголовному праву. Под ред. Л.Л.Кругликова. М., 1997г.
13.Российское уголовное право. Общая часть. Под ред. В.Н.Кудрявцева и А.В.Наумова. М., 1997г.
14.Кайржанов Е.И. Уголовное право. Общая часть. Алматы, 1998ж.
15.Наумов А.В. Российское уголовное право. Общая часть. Курс лекций. М., 2000г.
16.Уголовное право. Общая часть. Под ред. Б.В.Здравомыслова, Ю.А.Красикова, Д.И.Рарога. М., 1994г.
17.Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлiмi. – Алматы: Жетi жарғы, 2000 - 345б
18.Борчашвили И.Ш., Рахимжанова Г.К. Комментарий к уголовному кодексу РК Караганда. 1999г. стр – 345.
19.Нұрмашев Ү. Қылмыстық құқық (ерекше бөлім) – Алматы: 2007 ж-115 б
20.Каиржанов Е.И. Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть (изд. 3-е, дополн.). Алматы, 2006. С. 114б.
21.Алауханов Е.О. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Оқулық. Алматы: ҚР Құқықтық сараптама және халықаралық ғылыми зерттеулер орталығы, 2009 .- 456 б.
        
        Мазмұны:
Кіріспе………………………………………………………………………3
1. қылмыс құрамы Қылмысты ҚЫЛМЫСТЫ САРАЛАУ ИнститутыныҢ басты
негізі …………………………...........7
1. ... ... ... ... ... құқықтық
сипаты............................................................
............................................7
2. Қылмыстың құрамының объективтік белгісін теориялық тұрғыдан
талдау............................................................
.......................................... 21
3. ... ... ... ... ... ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫНДАҒЫ ҚЫЛМЫСТЫ САРАЛАУ
1. Қылмысты саралаудың түсінігі мен түрлері жєне ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі…………….......................56
Кіріспе
Дипломдық жұмыстың өзектілігі Мемлекет өз азаматтарынан Конституцияда
көрсетілген белгілі бір ... ... ... ... ... ... орындамаған ретте азаматтарға заңда көрсетілген неізде моральдық
немесе ... ... ... ... ... ... ... түрі қылмыстық жауаптылық болып ... ... ... ... ... ... ғана ... жауаптылықтың
негізін дұрыс анықтау құқық қолдану органдарының ... ... ... ... ... Сондықтан да қылмыстық жауаптылыққа тарту
мәселесі өз маңыздылығын еш уақытта жойған емес.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... негіздері және олардың ... ... ... ... ... кодексінде жауаптылық негіздері
қарстырылған, сондықтан жұмыста жауаптылық мәселесін жетілдру ... ... ... ... ғылыми көзқарастар қарастырылды.
Кейбір жағдайларда қылмыстардың қауіптілік дәрежесіне қарай бір ... ... үш ... ... ... екі ... құрамға да бөлінуі
мүмкін. Мысалы, ҚР ҚК-гің 187-бабындағы қылмыстар, онда ... ... ... ... ... ... ... ол қылмыстарды
біртекті болғанымен екі құрамға бөлген, себебі ондағы ... ... ... ... ... ... лайықты жазаның түрі мен
мөлшерін көрсету үшін құрамға бөледі. Егер біртекті қылмыстар бірнеше түрлі
болғанымен ... ... ... ... ... болатын болса,
мұндай қылмыстар бір кұрамда қаралады. ... ... ... ... ... қарамастан осы күнге дейін ... ... Ең ... ... ... нәрсе -бұл байланыспайтын
құбылыстарды байланыстыруға ... ... Кез ... қылмыс құрамының
негізгі белгілері - бұл 1) қылмыс объектісін сипаттайтын белгілер, яғни қол
сұғушылық жүзеге ... ... ... 2) ... объективтік
жағын сипаттайтын белгілер, яғни зиян тигізетін немесе объектіге зиян
тигізетін, қауіп ... ... ... ... 3) ... ... белгілер, яғни қылмыстық жауаптылық жасы; 4) ... ... ... белгілер, яғни кінә (қасақананалық немесе
абайсыздық). Сондықтан да ... ... және оның ... ... ... ... ... бүгінгі таңдағы өзекті мәселелердің бірі
болып табылады.
Дипломдық жұмысын ... ... ...... ... ... ... және терең зерттеу болып табылады,
осы мақсаттан мынадай ... ... яғни ... ... кездері жарық көрген зерттеулерді пайдалана ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа сай мынадай міндеттерді шешу қажет ойлаймыз:
Қылмыс құрамы қылмысты саралаудың басты негізі ... ... ... құрамын егжей тегжейлі зерттеу; ... ... ... ... ... әдістемелік негіздерін: әдіснамалық ... ... мен ... құқық теориясының, қылмыстық
құқықтың, криминология мен психологияның ... мен ... ... ... деректік негізі ретінде заң ғылымындағы түсініктер, ... ... да ... саласындағы тұжырымдар мен пікірлер ... ... ... ... саралаудың басты негізінің бірі
болып қылмыс құрамы болып саналатындықтан, қылмысты саралау ... ... ... соны ... ... ... Екіншіден қылмыс
құрамын барынша талдау, бағалау.
Дипломдық жұмыстың объектісі ... ... ... ... ... ... құқық ғылымы саласында қылмыс құрамын жан-жақты және терең
зерттеген бірқатар монографиялық ... ... ... ... ... вины в ... уголовном праве», Н. И.
Коржанскийдің ... ... и ... ... ... ... "Объект престпуления по ... ... В. Я. ... ... и ... в советском ... ... Г. В. ... ... об обьективной стороне ... Н. ... ... ... преступления", С.
Я. ... ... и ... ... ... ... ... ССР и ... ССР» ... бар. ... қатар, ... ... ... ... ... право ... ... ... ... ... ... Казахстан. Особенная часть",
сондай-ақ А. В. ... ... ... ... ... ... еңбектерді атап өтуге болады. Сонымен қатар, "Личность
преступника", ... ... ... и ее
установление", "Уголовное ... ... ССР. ... ... ... ... ... сияқты ұжымдық еңбектерді де
пайдаландық.
Дипломдық жұмыстың пәні қылмыс құрамы қоғамға ... ... ... ... ... жатқызуға мүмкіндік беретін процесстер.
Жұмыстың теориялық және ... ... ... ... ... ... қалыптасқан қылмыстың құрамын,
негіздерін егжей-тегжейлі зерттелініп, ... ... ... ... нәтижесі бойынша берілген ұсыныстар ... ... ... ... ... тигізеді деп ойлаймын.
Дипломдық жұмыстың құрылымын кіріспе, екі тарау, ... ... ... ... ... ... Қылмыстық Жауаптылық ИнститутыныҢ басты негізі
1.1 ... ... ... ... ... ... ... ұғымы - жалпы ұғым. Осы ... ... ... ... ... ... ... бәрінде де болуы
қажет. ... ... ... ... ұғымды өзіне ... әр ... ... тән ... ... атап ... Сонымен қылмыс құрамы дегеніміз, осы ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа ... оның ... ... жиынтығы болады.
Қылмыстық құқық ғылымында ... ... ... ... бөлу
немесе қылмыстың төрт жағы деп атау дәстүрге айналған. Ол ... ... ... ... ... мына ... ... бір-бірінен
ажырату қажет:
1. қылмыстың объектісі;
2. қылмыстың объективтік жағы;
3. қылмыстың субъектісі;
4. қылмыстың ... ... ... Конституциясында [1,2 б] өзін демократиялық,
зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет деп ... ... ... ... адамды, оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын, яғни
барлық объектілерді ... ... 2009 ... 16 ... ... ... ... өткендігін атап өтті.
Қылмыс кұрамы дегеніміз қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздікті
қылмыс қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін ... ... ... жақтарынан кұралатын белгілерінің жиынтығы болып табылады.
Қылмыс туралы жалпы ұғымды дұрыс ұқпайынша, әрбір ... жеке ... оның ... дұрыс ұғу мүмкін емес. Қылмыстық құқықтың Ерекше
бөлімінде әрбір қылмыс үшін оны ... ... ... ... Ол ... кіретін белгілерді заңда заңшығарушы беталды
көрсете бермейді. Оларды заңда ... үшін ... ... табылған жалпы
құрамдағы белгілерге сүйену қажет ... ... ... ... ... қылмыс туралы құрамдарды ұғу және оларды дұрыс қолдану
мүмкін ... ... ... бар әрбір ... ... ... ... ... және ... ... қатарына
жатады. Қылмыстың кұрамы және оған ... ... ... ... ... ... ... сол диспозициядағы ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
Заңшығарушы кұрамға ... үшін ... ... ... ... тән ... ... кіргізеді. Кейде бірнеше
қылмыстарға бірдей ортақ болатын ... де ... ... береді. ... ... ... ... 175-бабында "Ұрлық, яғни бөтен ... ... ... Бұл ... сол қылмысқа айрықша тән белгі -
"азаматтардың меншігіндегі мүлкін ... ... Бұл ... да ... ... мүмкін, яғни мүліктің ... ... ... ұрлық жасау жағдайы т.б. Бірақ бұлардың ешқайсысы да құрамға кірмей
отыр. Бұл ... ... сол ... ... қоғамға ... ... ... оның ... ... ... болғанда ғана енгізіледі. Мысалы, ... ... ... ... рет жасалған ... бір топ ... ... сөз ... ... ... ... жәбірленушіге едәуір зиян келтірілген ұрлық", - делінеді.
Осы айтылған белгілер осы ... ... ... ... ... ... ... олар бірінші құрамға кірмей, екінші бөлімдегі
құрамдардың белгілеріне жатып отыр. Осы ... ... ғана ... ... ... ... ... ажыратуға болады. Құрам бірдей
белгілерден ғана тұрмайды, ал бірнеше ... ... ... оны ... ... ... ... деу үшін кұрама, жиынды, қосалқы
бірнеше белгілерден кұралуы қажет.
Құрамның барлық белгілерін түгел қылмыстық заңның ... ... ... ғана ... болмайды. Құрамның
көптеген белгілері ... ... ... ... де
қаралады. Ерекше ... ... ... Жалпы
бөлімде сөзсіз ... ... ... тек қана ... ... ғана ... бітпеген қылмыс та, кылмысты ... ... ... ... де ... Қылмыс кұрамына тек ... ... ... қана ... сонымен қатар көмектесушілердің
әрекеті немесе ... ... Ал ... ... ... ... қылмыстың ғана құрамы көрсетіледі. Қылмыстың белгілері
Ерекше бөлімдегі диспозицияда көрсетіледі. Көпшілігінде әрбір ... ... ... белгілері қаралады. Сөйтсе де бір бапта екі есе одан
да көбірек қылмыстардың құрамдары ... ... ... ... ... жаза ... ... қаралатын екі
немесе одан да көп қылмыс құрамдары бірінен кейін бірі тіркесіп ... ҚР ҚК -нің 387, 388, және 389 ... екі ... ... ... ... мүлікті қасақана кұрту немесе бүлдіру;
II. Әскери мүлікті абайсызда құрту немесе бүлдіру;
III. Әскери мүлікті жоғалту.
Бұл сияқты ... ... жаза ... ... бірінші мен екіншіге ... ... ... ... оның ... де ... ... отыр. Қылмыстың ... ... түрі және ... ... өзгешелік
болғанымен, үғымы жалпы болады. Қылмыс - қоғамға қауіпті әрекет ... ... жеке ... құрамында екі түрлі белгі болуы ... - бұл әр ... ... тән ... ... ... ... екіншіден, жалпы қылмысқа тән қоғамға қауіптілігі,
заңға ... ... және ... ... ... ... ... туралы айта отырып, олардың
көпшілігінің уақытша және өтпелі сипаты барын, оның өзі де ... ... ... ... қиындықтарының салдары екенін атап өту қажет»[2, 3 б].
Қылмыс ... ... ... ... ... өздігінен көрінетін ... Ол ... ... ... ... ... немесе
әрекетсіздікті қылмыс қатарына ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді
[3,14б].
Қылмыстық құрамға жататын төрт ... ... ... ... сөз ... болмайды. Өйтпейінше қоғамға қауіпті істі
қылмыс ... ... ... оны ... сипаттауға мүмкіндік
тумайды. Сондықтан, әрбір ... ол ... болу үшін ... ... ... объектісі дегеніміз - бұл заң ... ... ... бет ... ... ... ... Қылмыстың обьектісіне
жататын белгілер ... ... ... диспозициясында көрсетіле
бермейді". Қылмыстың субьектісіне жататын белгілер де ... ... ... ... 16 ... кейбір қылмыстар үшін 14 жасқа толған
ақыл-есі дұрыс адамдар жауапты болады ... Осы ... ... есі ... жасауға болмайтын қылмыстарды ... ... ... ... ... ... диспозициясында
субьектінің жасын немесе одан ... ... ... ... ... қызмет бабын пайдалану ... ... ... ... бұл жағдай өзінен-өзі көрініп тұрады.
Қылмыстың объективтік жағын сипаттайтын белгілер диспозицияда ... ... ... ... деп атап көрсетіледі. ... ... ... әрекетсіздік тудырады. А.А Исаевтың пікірі бойынша
құқық ... ... ... ... ... қатынастардың құқық
арқылы реттелмейтіні есте болу ... ... ... заң ... нақтылы зияннан емес, тек оған қауіп
төндірушіліктен қорғайды. Объективтік жақтың басқа белгілеріне ... ... ... тәсілі, жағдайы, құралдары мен қарулары жатады.
Қылмыс құрамдарында тікелей аталып көрсетілген немесе ... сол ... ... көрініп тұрған белгілер ... ... ... ... ... біреуі болмаса, қылмыс құрамы да
болмайды. Қылмыстық ... ... ... бертекке жататын
қылмыстарында бірнеше түрлі құрамдар кездеседі. ... ... ... ... ... өзара қоғамға қауіптілік дәрежесінің әртүрлілігіне
қарата ажыратылады. Осыған байланысты қылмыстық құқық теориясында ... ... ... ... ... негізгі, ауырлататын
және жеңілдететін құрам болып бөлінеді.
Біріншісі, ... ... яғни ... ... ... мән – жайлар көрсетілмеген, қылмыстың тек негізгі белгілерінен
құралған құрам.
Мысалы, ҚР ҚК –нің 96 бабының 1 бөлімі.
Екіншісі, ... ... ... ... ... ... құрамға біртекті қылмыстардың ішіндегі оны жасаудың ауыр ... ... ... ... ҚР ҚК –нің 96 бабының 2 бөлімі.
Үшінші түріне біртекті ... ... ... түрлерін
көрсететін белгілерді қарайтын кұрам жатады. Мысалы, ҚР ҚК ... жан ... ... ... адам ... ... кұрам
қаралады. Бұлар әртүрлі қылмыс ... ... бір ... ... ... ... түрліше өзгешеліктерін ажырату керек. ... ... ... санкцияда әртүрлі жаза қаралады. Бұл
қылмыстардың өзгешеліктерін ажыратпай тұрып, занды ... ... ... ... ... бірнеше құрамдар бір бапта
қаралады. Мысалы, 1,2,3 деген сияқты немесе "а", "б", "в" ... ... ... әр ... өз ... бап ... оның артынан екінші немесе
үшінші бөлім болып келеді. Соған қарамастан оларды біртектес деу ... ... ... ... ... тек сол ... қылмыстарды бір-бірімен салыстырғанда олардың ... ... ... ... ... ғана ... Егер
олардың қоғамға қауіптілік дәрежесі бірдей жағдайларда заңшығарушы оларды
бірнеше құрамға ... бір ... ... ғана ... ... ... қылмыстардың қауіптілік дәрежесіне қарай
бір ... ... ... ... ғандай,
үш түрлі кұрамға емес, екі ... ... ... ... ... ҚР ҚК ... қылмыстар, онда
мүлікті қасақана жою ... ... ... ... сол ... ... болғанымен екі құрамға бөлген.
Себебі ол әрекеттің ... ... ... әрқайсысына лайықты жазаның түрі мен мөлшерін ... ... Егер де ... ... бірнеше болғанымен, олардың
қоғамға қауіптілік ... ... ... ... бір құрамда қаралады[5, 78 б].
Қылмыс кұрамы, оның ... ... ... ... ... ... осы ... дейін маңызды
бірыңғай көзқарастар жоқ. Ең ... ... ... ... бұл ... ... ... болған
әрекет. Мысалы, нақты қылмысты қылмыс ... ... ... ... ... ... бойынша
жазықтықта жүргізу заңды сияқты. ... "тік ... яғни ... ... ... бойынша, қылмыс түрін, нақты
қылмысты немесе "жалпы қылмыс құрамын" - нақты ... ... ... ... ... Мұндай теңестірудің ... ... және ... ... ... ... ... жатыр. "Көлденең сызық бойынша"
қылмысты және ... ... ... қылмыс құрамын теңестіру де заңды болып
етелінеді. Мұндай ... ... мәні ... мазмұны мен ... ... ... Қылмыс құрамы - бұл қол ... ... ... ... ... заңшығарушы
заңда ... деп қол ... ... және ... ... Бұл ... ... заңда
көрсетілгендіктен ... ... ... қол ... қылмыс
ретінде қарастырылуы қажет және ... ... ... ... кезінде ... ... ... ... ... ... ... белгілері
құрамында. белгілі дәрежеде реттелген, заң ... ... ... көрсетілген, сондай-ақ бір мағыналы
және ... ... және ... ... ... ... ... көрінісінің өзінің қисыны және
өзінің ... бар, олай ... ... ... өз-өзіне
тұтас және ... ... ... ... еді. ... ... қылмыстық құқықта күнделікті ... ... келе ... ... болып табылады[6, 40б].
Қылмыс құрамының жалпы ... ... ... ... бір ... ... ... қылмыс ретінде
сипаттайтын белгілер жиынтығы ... ... Бұл ... ... емес, ал жалпы қылмыстық емес белгілі бір қоғамдық ... ... ... ... ... ... анықтамасы. Бұған дұрыс
көңіл бөлген В. С. Прохоров болды. Оның ... ... ... қылмыстық
белгілердің жиынтығы нақты қылмыс кұрамын құрайды". Автор жалпы ... деп қате атай ... ... ... ... түсінігіне анықтама
беруге ұмтылды. Сонымен қатар, В. С. ... ... ... ... ... ... ... туралы түсінік береді", - деп ... ... ... ... ... түсінігін беру үшін нақты құрамдардың барлық
белгілері ішінен бүкіл кұрамдарға тиісті болған ... алу ... бұл ... саны әрбір нақты қылмыс құрамы белгілерінің санына
қарағанда аз болады. ... ... ... белгілер жойылады. Сонымен,
жалпы қылмыс құрамының түсінігіне бүкіл ... ... ... ... жатқызамыз. Яғни, қылмыс құрамының жалпы түсінігіне ... ... мен ... жағдайларына жалпы болған белгілер жатады[7,
13б].
Қылмыс түсінігіне заңшығарушы ... ... ... Бұл түсінікке ... ... ... ... ... ... қылмыстың әлеуметтік-саяси ... ... ... ... ... оның ... ... Біздің атап ... ... ... толық емес, қылмыс құрамының заңшығарушылық
анықтамасы туралы да осылай айтуға болады. Онда ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, қылмыс
құрамының ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және саяси сипаттамасы, ... мәні ... ... ... ... ... ... кіреді. Жалпы анықтамасында қылмыстық ... ... ... қажетті белгілері, яғни ... ... ... объективтік жағы ... жағы ... ... ... керек. Қылмыс пен ... ... ... нақты қылмыс құрамының
мағынасын терең ... ... ... ... ... ... қалдырылған көршінің велисопедін ұрлайды, белгілі бір іспен
айналыспайтын азамат трамвайда базарға бара ... ... ... ұрлайды. Біздің көріп отырғанымыздай, бір-біріне ұқсамайтын ұрлықтың
екі түрі, бірақ екі ... да бір ... бар, яғни бір ... ... мүліктің ұрлануы. Мұндай жалпы белгілердің болуы екі жағдайда да ... ... ... ... ... жасалғандығын білдіреді,
ұрлық туралы айта отрып, біз қылмыстың түрі ... ... ... ... ... ... ... де, қылмыс жасалған барлық жағдайларда
кез келген ұрлық міндетті, жалпы болатын белгілер, ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
ұрлықты қылмысқа жатпайтын ұқсас ... ... ... мәні ... ... ... ... маңызды белгілерін көрсете отырып, ... ... ... де ... ... ... белгі
ретінде елеусіз белгіні алуымыз керек, ... ... ... ... ... ... ... емес, дербес белгіні
тапқан боламыз.
Қылмыстың белгілі бір ... ... ... ... құрастыру керек. Нақты қылмыс құрамы ... ... ... ... ... заңшығарушының
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... әрбір жағдайын ... Ол мұны ... ... жасаудың қажеттілігі де
жоқ. ... ... ... ... ... ... Нақты қылмыс ... ... ... ... Бұлар әрбір нақты қылмыстарда болатын белгілер
табылады. Сонымен ... ... ... ... ... ... заңсыз болуы мүмкін бірақ ол ... ... ... да ... Қылмыс құрамы берілген қоғамға қауіпті
қол сұғушылықты деп тануға ... және ... ... ... ... Осы белгілердің біреуінің болмауы қылмыс құрамы туралы ... ... ... ... ... Өкінішке орай мұндай жағдай дұрыс
түсініле бермейді[8, 55б].
Жасы ... ... ... ... ... ... көп ... қылмыс болып табылады, ... ... ... ... ... қол ... ... Н. Ф. ... ... ... ... қылмыс үшін де, қылмыс кұрамы үшін де міндетті". Қылмыстың
заңшығарушы ... ... ... туралы ештеңе
айтылмайды. Осыған байланысты ... ... ... ... ... жалпы субъект белгілері қылмыстық-құқықтық әрекет
(әрекетсіздік) және кінәнің түсінігін қамтиды". ... ... ... бөлім баптарының диспозициясында көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... әрекеттің тиісті түріне ... ... ... ... ... дұрыс болған болар еді. Бірақ қазіргі заң
мұндай қағида ... ... ... бұл ... ... ... кезіндегі ақталған ... ... ... ... ... тек ... ... және практикалық ... ... ... ... ... емес ... ... сатқындық сияқты құрамды келтіруге
болады. ... ... акт, ... ... ... және ... басқа да ... ... ... ... ... ... байланысты
ешқандай көрсеткіштер жоқ. ... ... ... ... ... ... ... анықтамай-ақ мойындалуы мүмкін. Бүл ... ... ... да бір ... ... ... ... ... ... ... белгісі) сипатталмайтындығын
білдіреді. Ал ... ... ... ... ... ... Жалпыы бөлім нормаларына енгізілген ... ҚР ҚК 3 ... ... Егер де ... ... баптарының диспозицияларында заңшығарушы ... ... ... жауапкершілік ... ... адам ... ... ... нормаларды қолдану кезінде ешқандай
практикалық қолайлылық ... еді, ал ... ... ... ... сапасын бағалауда негізгі
болып табылады.
Қылмыс және қылмыс құрамы ... ... ... ... ... қарым-қатынас ... және ... ... ... маңызы қатынасы туралы
мәселені дұрыс ... ... ... Ең ... мәселе терминологияға шамамен анықтау қажеттілігі туады.
Бұл қажеттіліктің ... болу ... осы ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық әдебиеттерде қылмыс құрамы
туралы мәселелерді қарастыру ... бір ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамының
«белгілері» термині қолданылады. ... ... ... «белгі» түсініктерінің арасында ... жоқ, ... қол ... ... және ... екендігін көрсете отырып, кейбір авторлар ... ... ... ... ... қарастыруға
көшеді. Сонымен "белгілердің белгілері" ... ... ... сөз ... ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдай қылмыс құрамымен ... ... анық ... ... ықпал етпейді және оқушылардың,
юстиция органдары ... заң ... ... құрамы туралы сөз ... ... ... белгілер жиынтығы туралы айтылуы қажет. ... ... ... ... ... қылмыс түрін ... ... ... Адам ... ... немесе
әрекетсіздігінде ... ... ... көрсетілген белгілерімен
дәл келуі, бұл әрекетте қылмыс құрамы бар деп ... ... оның ... ... ... көрсетілген норма
бойынша дұрыс болып табылады. Бұл ... ... ... емес,
қоғамдық өмірдің шыншыл, нақты дәлелдерін ... ... ... бір адамды қандай да бір ... ... ... және ... ... ... жеке ... ұрлау)
қылмыстың құрамдас ... ... айту ... занды
екендігі туралы сұрақ туады. ... шын ... ... ... ... ... ретінде құрамдас бөліктерге
беруге ... ... ... ... ... ... ... бөлінбейтін ... ... ... ... ... ... талдау
мақсатында бұл біртұтастықты оның ... ... ... ... ... ... объективтік және
субъективтік жағы деп бөлуге болады деп ... ... ... ... ... ... құрамдас бөліктерге ойша
бөлу және жаңа білімдерді алу әдісі болып табылады. Зерттелетін
объектінің сипатына байланысты талдау әртүрлі формаларда болады. Тұтасты
құрамдас ... бөлу ... ... ... ... береді немесе күрделі қүбылысты қарапайым элементтерге бөлу
маңыздыны маңызсыздан ажыратуға мүмкіндік береді.
Криминалист ... ... ... ... ... ғалымдардың бөлуімен сай келеді
[10, 11б]. Олар ... және ... ... ... келетін
жануарларды, олардың ... ... ... тамақ қорыту және ... алу ... жеке ... ... Өмірде жануардың ... ... бір ... ... жеке дара өмір ... Сол сияқты қылмыстың ... ... ... ... ... ... әрбір
элементі оның ... ... ... ... ... ... өзінің сапасынан айырылады.
Біз мұны ... ... ... оның ... қандай
болатындығын көрсетіп ... ... ... деп қылмыстық құқықта қол сұғушылық жүзеге асырылатын
белгілі бір қоғамдық қатынастарды айтамыз. Мұндай қоғамдық қатынастардың
бірі ... ... ... жеке меншік қатынастарын айтамыз. келген
азаматтардың жеке меншігі, Конститутция ік берген оның осы ... ... ... ... ... өмір ... ... бір жағдайларда,
яғни бір адам өзіне ... ... ... ... жеке ... ... ... өз ауын мүлікті заңсыз иелену арқылы жүзеге асырғанда
меншік қылмыс ... бола ... ... ... заңда ... ... ... (ұрлық,
шабуыл жасау арқылы тонау) объектісі, элементі ... ... ... ... басқа аталған элементтермен ... ... ... ... болып саналмайтын
қоғамдық қатынастар ... өмір ... ... ... 88 ... ... ... айтар болсақ, оның өзіне ... және ... ... ... ... айту ... Қылмыс құрамы белгілерінің көмегімен
заңшығарушы қылмыстың ... ... оның ... ... ... ... ... қылмыстың өзін сипаттайды.
Қылмысты қандай құрамдас бөліктерге бөлу ... ... үшін оның ... ... ... аудару туралы мәселені
шешудің өзі үлкен маңызға ие. Заң ... ... ... ... бөлу және ... ... ... белгілерін төрт
топқа бөлу кең қолданылады. Бұлайша бөлу ... деп ... ... ... сол қылмысты ... ... ... ... қарсылық тудырады.
Біздің түсінігімізше ... ... ... ... ... ... ... Белгілер қылмысты тек тек
қана сипаттауы немесе анықтауы мүмкін.
Заңмен ... ... ... ... ... ... мәселе де ... ... ... ... өзін төрт ... ... ... немесе қылмыс ... ... ... белгілерін
төрт топқа, ал мағынасы ... екі ... ... ... Кез ... қылмыс құрамының ... ... ... ... ... ... белгілер, яғни
қол сұғушылық ... ... ... ... ... ... сипаттайтын белгілер, зиян
тигізетін немесе ... зиян ... зиян ... ... ... ... әрекет.
3. Қылмыс субъектісін ... ... ... ... ... Қылмыстың субъективтік жағын сипаттайтын белгілер, ... ... ... ... ... белгілерінің болуы
қылмыстық заңшығарушылыққа белгілі ... кез ... ... міндетті ... ... Олар ... ... ... үшін ... ... болады. Нақты ... ... ... ... ... ... ... құрамының жоқтығынан
қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... құрамының ... ... ... нақты ... ... ... ... ... көрсететін
белгілер жатады, ... ... ... тек қана осы ... ... ... 41б].
Арнайы белгілердің көмегімен заңшығарушы көптеген жағдайларда қылмыс
субъектісін қажетті жасқа толған ... ... ... қана ... қатар оның басқа да қасиеттерін қосады. Арнайы белгілер нақты құрам
үшін қажетті және міндетті болып ... және бұл ... ... маңызы
қылмысты дұрыс жіктеу үшін үлкен маңызға ие, ал олардың рөлін дұрыс түсіну
заңдылықты күшейтуде зор маңызға ие ... ... ... ... туралы мәселені шешуде заңмен
белгіленген қылмыс кұрамын қамтитын және тиісті белгілерді есепке алу дұрыс
деп танылады. ... ... ... ... ... ... жазаның
түрін және мөлшерін анықтауда есепке алынуы керек. Мұндай белгілер жасалған
әрекеттің қылмыс немесе қылмыс емес екендігіне байланысты бағасын ... ... ... 66 ... ... ... тәжірибесі материалдарында жеке тұлғанны
сипаттайтын және қылмыс құрамынан тысқары жатқан ... ... ... ... ... мәселені шешуде есепке алу мүлдем кездеспейді.
Сонымен қатар, кінәлінің жеке тұлғасының ... ... ... ... оның түрі мен ... ... ... қолдану
мәселесін шешуде, қылмыстық жауапкершілікке тату туралы мәселені шешуде
және ... ... ... ... ... ... өте көп кездеседі.
Қылмыс кұрамы ... - бұл ... ... ... ... және ... жататын заңмен белгіленген ... ... ... ... ... белгілерінің тек қана біреуін
немесе ... ... ... белгілері толық
болмаған жағдайда ... ... ... ... ... Егер ... құрамы ... онда ... үшін ... де болмайды.
Қылмыс кұрамына заңшығарушы ... үшін ... да ... ... қауіпті немесе әрекетсіздікті
сипаттау үшін ... деп ... ... ... ... ... және ... ... түсінігі
өздерінің мазмұны және құқықтық ... ... ... өте ... ... да ... ... болмайды. Қылмыстық құқық ... құру ... ... үшін қылмыс ... және ... ... деп ... екі ... нақты ... ... ... Бұл ... ... шешу үшін ең ... ... саяси
және құқықтық маңызды ... ... пен ... ... арасынан шек іздеуге ұмтылуды жою ... ... ... ... ... ... қылмыс ретінде мемлекет үшін ... ... ... немесе әрекетсіздікті ... ... және ... ... Бір ... қылмыстың, екінші ... ... ... ... ... ... ... түрлері анықталады. ... ... ... ... ... кісі ... және ... ... ... ... ... жала ... кісі ... және құрамның басқа ... ... ... жатады. Сонымен құрамдар
қылмыстың жеке ... ... ... ... арқылы ашып береді.
Қылмыс туралы ... ... ... және ... ... және ... субъективтік жағының
мәселелерін ... ... ... ... ... қылмыс құрамы
туралы жалпы ... ... ... және ... ... және ... ... сипаттайтын
элементтерді ажырата білу қажет[14, 43б].
"Қылмыс" және ... ... ... ... ... ... рөл ... яғни қатысушылық ... ... ... үшін ... ... көбінесе сол ... үшін ... ... түсінігі мен ... ... және ... туралы оқу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ оның ... ... ... де ... ... Бұл ... мен ... ... ... байланысты ... олар ... бола ... ... кылмыс қоғам үшін ... ... ... ... ... заңшығарушының көзқарасы ... ... ... ... ... ... ... көрсетуі керек.
Қылмыс құрамы ... ... ... үшін ... алу ... яғни ... құрамының элементтері
дегеніміз - бұл заң ... ... ... емес, ... да ... ... нормалары
диспозициясына енгізіледі. Бұл ... ... ... ... жазаланатын әрекет түзетіндей
етіп заңшығарушы ... ... ... ұрлықты заң
үш белгінің көмегімен анықтайды: ... ... ашық ... ұрлау, 3. азаматтардың ... ... жала ... бес ... ... ... ... 2. біле тұра әдейі, 3. ... 4. ... ... және т.б. Сонымен, құрам элементі ... ... ... үшін ... қауіптіліктің болуы мен
оның ... ... ... ... белгілер болып
табылады[15, 89б].
Заңдылықты бекітуде ... рөл ... ... ... жіктеу, қылмыс құрамының элементтерін
дұрыс түсінуді және ... ... ... ... етеді.
Демек, ... ... ... - ... ... ... ... құрайтын жеке
элементтерден кұралады. ... ... ... ... сөз болудың
өзі мүмкін емес, ал заң талап ететін элементтер ... ... ... ... түсіну дегеніміз қылмыстық
әрекеттерді дұрыс ... үшін және ... ... ... ... шарт болып табылады.
Қылмыс құрамы - бұл типтік ... кез ... ... ... ... да жеке ... ... Қылмыс құрамын дұрыс жеткізу - бұл қылмыс
құрамы туралы барлық мәселелерді дұрыс шешудің және ... ... ... ... бірі ... табылады. Қылмыс құрамын жіктеу мәселелерін
дұрыс шешу үшін ең ... ... ... ... ... қарастыру қажет.
"Қылмыс құрамы қылмыстық құқықта ... ... ... мен ... ... ... және
субъективтік ... ... ... деп ... А. ... ... атап ... Бұл түсінік ... ... ... және ... ... анықталады[16, 28
б].
Қылмыс екі типті-жалпы және арнайы, ал кұрамдар да – екі типті жалпы
және ... ... ... деп айту қате ... еді.
Сонымен, бұл ... әр ... екі ... ... ... жалпы
құрам түсінігі және қылмыс құрамының ... ... ... ... ... қылмыстың субъективтік және ... ... ... ... ... жасанды бөлуге
ұмтылу айтылған болса, жалпы және ... ... ... ... ... ... алу ... жасанды бөлуге ұмтылу
бар. Қылмыс қүрамы ... және ... ... жоғарыда аталған
қылмыс құрамдарын жіктеуге талаптану ... ... ... ... ... ... мынадай ... ... ... ... ... ... ... түріндегі қылмыс
құрамдары ғана бола ... ... ... және ... ... заң ... ... элементтерге толы болады. Бұл ... ... ... ... болмайды; барлық элементтері толық болса,
қылмыс құрамы болады. Жартылай және бөлшектенген құрамның ... ... ... ... ... ... құру үшін негіз ретінде, қоғамдық
қауіптілік дәрежесі бойынша кұрамдардың жіктелуін ... ... ... ... ... ... қауіптілік
дәрежелері бойынша олардың үш ... ... білу ... ... ... 2. ... ауырлататын құрам; 3.
Қылмысты жеңілдететін құрам.
Қылмыстық құқықта ... ... ... түсіну үшін
құрылысы бойынша құрамдарды жіктеу күрделі маңызды ... ... ... ... ... ... ... Бұл ... ... ... және ... дұрыс пайдалануды қамтамасыз ету үшін ең
алдымен ... ... білу ... 1. жай, 2. ... Әрі қарай
жай және күрделі ... ... ... әрбірі
өзінің ... ... ... ажырату. Жай құрамдардың ішінен мынадай ... білу ... 1. ... 2. ... ... ... ... болсақ, заңның тілі барлық ... ... және дәл ... ... Бұл талаптар жай
бейнеленетін ... ... ... ... Мұндай
құрамдардың элементтері заңмен бейнеленген ... өте ... дәл ... Жай ... ... үлгісі ретінде
ҚР ҚК 48 - бабында жазылған бас ... ... және ҚР ... - ... ... ... ... жалған мәліметтерді біле тұра
әдейі тарату туралы жала ... ... ... құрамдар кұрылысында заңшығарушы ... ... ... ... ... айтар ... ... ... ... ... бейнелеу ... заң ... ... басқа нормаларға сүйенумен шектеліп қалады.
Бланкеттік нормалар ... ... ... бұл ... бланкеттік ... ... мен ... ... ... ... өздерінің мазмұны бойынша өте күрделі ... ... олар ... ... жіберіледі. Жай ... бір ... ... ... шығады. Біріккен
құрамдардың ... ... ... үшін ... қылмыстық кодекстің ... ... ... кез ... ... ... ... ... ... бейнелейтін құрамдар заңда өте
жиі кездеседі. ... ... ... талдау өте ... ... ... ... ... ... үшін ... арасынан бірнеше топтарды
ажырата білу ... ... ... жатады, яғни, а)
Альтернативтік құрамдар, ә) Екі ... ... ... ... екі ... ... ... в) Екі объектілерден
тұратын кұрамдар.
Бірінші ... ... ... ... ... Әрбір
қылмыстың құрамдары түгел ... үшін заң ... ... ... элементтердің болуы ... ... ... ... ... маңызы, бұл жерде қылмыстық жауапкершілік ... ... ... барлығының болуы
қажет ... ... ҚР ҚК ... ... ... үшін ... мазмұны бойынша арнайы қорғалатын мемлекеттік
құпия ... ... ... беру ... ... беру ... ... өзі ... ... ... дегеніміз белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... табылады. Тек қана
әрекет немесе нәтижелер ... ... ... ... ... де ... бола ... бейнелейтін құрамдардың басқа тобын белгілі әрекеттің жасалуын
қарайтын емес, ал екі немесе одан да көп ... ... ... құрайды. Қылмыс бірнеше актілерден құралуы мүмкін. Қылмыстың
күрделі құрамдарын көптік әрекет ... ... ... ... ... ... сөз ... Бұл жерде акт, жеке әрекет туралы ... ... ... ... ... ... заңмен қаралған әрекеттің
жиынтығы ғана сәйкес құрамды түзе алады.
"Екі ... ... ... ... жасау
дәрежелері туралы мәселе өздігінен ... Бір ... ... жай ... ... ... дайындық,
шабуыл жасау және аяқтау бұл ... ... ... ... ... ... ... Екі әрекеттен ... ... ... ... болады. Бұл жерде бір
аяқталған ... ... ... ... ... ... табылады".
Кінәнің екі түрінен тұратын ... ... ... жалпы ... ... ... ... кінә ... құрамда жалғыз ... ... ... ... бір ... екі түрі ... ... кодексте бұл құрамдар аса көп емес, бірақ олар сот-тергеу
тәжірибесінде маңызды роль ... және ... ... талап етеді.
Қол сұғушылықтың белгілі бір түрі ... ... ... ... ... оның ... түрі ... туралы сөз болуы немесе болмауына қарамастан қол сұғушылық
объекті ... ... ... түрлік ... ... ... ... сипатты болып табылатын ... ... ... ... Мына бір нақты ... ... екі ... қол ... ... ... ... құрам әртүрлі екі объектілердің ... ... Екі ... ... ... құрамдар қылмыстық құқықта
жалғыз емес. Мұндай құрамдарға бұзақылықтан ... ... ... мен ... ... ... шабуыл жасау жолымен
тонау және ... ... ... ... ... ... бөлімнің жеке тараулары бойынша
құрамдарды тарату ... ... алып ... ... ... элементтері ... ... әр ... ... ... Заң ... субъектісін және
оның ... ... ... ... ... ету ... оның себептері мен
мақсаттарын ... ... ... ... ... ... үшін ... мұқият жүйелендіру керек".
Қылмыс құрамы ... ... ... құру ... атап ... ... және ... ... ... құрамы туралы жалпы оқуды
құру үшін ... бола ... ... ол ... ... ... үшін де ... бола ... ... ... және ... белгілердің айырмашылығы
- ... ... ... ешқандай роль ойнамайды деп жалпылама
шешім ... ... ... ... еді. ... кұрамына объективтік және субъективтік ... ... ... ... ... ... барлық уақыт қылмыстың
объективтік және ... ... ... ... ... және субъективтік
белгілер ... ... ... ... ... және ... ... ... тұр деп ... ... болады.
Қылмыс құрамы элементтерін зерттеудің мұндай жүйесі зандылықты күшейту
ісіне қызмет етуге мүмкіндік береді. Қылмыс құрамы ... ... құру ... ... ... ... ... мәнді қателерге жол
беріледі.
Объект, объективтік жағы, субъект және субъективтік жағы ... ... ... ... табиғатта кұрамның ... ... ... ... да ... кұрам құрылмайды. Құрамда
емес, қылмыста объект және ... ... ... және ... ... білу ... ... қылмыстың нақты мазмұнын ашатын болғандықтан, құрамда
қылмыс объектісін және оның ... ... ... және субъективтік
жағын сипаттайтын элементтерді ажырату керек.
"Әрбір қылмыс құрамы: 1. ... ... 2. ... ... жағынан; 3. қылмыс субъектісі; 4. қылмыс құрамының субъективтік
жағынан кұралады". Қылмыс объектісін сипаттайтын ... ... ... ... қылмыс әрекетте немесе ірекетсіздікте көрініс табуына
қарамастан, әрбір қылмыс белгілі бір ... қол ... ал ... қол
сұқпайтын қылмыстың өзі табиғатта болмайды.
1.2 Қылмыстың құрамының объективтік белгісін теориялық тұрғыдан талдау
Объект құрамның міндетті ... бірі ... ... ... объектсіз қылмыстың өзі мүмкін емес. қылмыстық заңмен қылмыс ретінде
қарастырылатын кез ... ... ... ... белгілі бір объектке қол
сұғады. қылмыстық қол сұғушылық кезінде объектке шығын келтіріледі емесе
шығын келтіру қаупі ... ... ... ... ... әлеуметтік және құкықтық
табиғатын анықтауға, жасалған қылмыс үшін ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... қылмыстардың ұқсас ... ... ... ... ... ... емес әрекеттен
ажыратуға мүмкіндік береді. ... кез ... ... ... ... ... ... объект қол ... ... да ... ... ... да ... қылмыстық
заңдылықта қылмыстық қаралғандай қандай да бір әрекеттің белгілері ... ... ... ... ... ... ... әрекетсіздік қылмыс болып саналмайды. Объект осымен шектелмейді.
Қылмыс ... ... ... ... ... ... ... және кодификациялау сияқты күрделі жұмысты
жүргізеді.
Қол ... ... - ... және
материалдық емес ... яғни ... ... ... ... бола ... Кез ... ... ... ... - сол қол сұғушылық ... ... ... келтіруге ... ... ... ... сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ҚР ҚК ... бойынша кісі
өлтіргені үшін ... бұл ... ... ... ... ... ... елдерінің қылмыстық құқық теорияшыларының ... ... ... ... объектісі қоғамдық қатынастар болып
табылады.
Қоғамдық қатынастар - бұл қатынастар жалпы түсінігінің бір түрі болып
табылады. ... ... ... ... ... байланыстар
кезеңі" ретінде анықталады.
Адам әлеуметтік тіршілік иесі ретінде көрінетін қоғамдық қатынастар
ерекше сипатқа ие. Адам өзі ... ... ... әлеммен және басқа
да тұлғалармен белгілі қатынастарга түседі. Осының ... ... ... ол ... ... басқа адамға өзіне сияқты қатынаста
бола ... қана ... адам ... ... ... Дәл ... адамзат
санасының қоғамдық табиғаты мен таным барысындағы қоғамдық қатынастарды
зерттеу қажеттігі түсіндіріледі.
Қоғамдық қатынастар ... ... ... ... және ... ... қалыптасады. Сондықтан қоғамдық қатынастар жүйесінде
бірінші орында басқа қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... ... өзі ... ... және ... да күрделі құбылыс болып табылады. Бірақ қоғамдық қатынастардың
басты элементтері қоғам, ... және ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... пәндері және қоғамдық
қатынастар қатысушылары ... ... ... бола ... бір ... ... ... кез келген тұлға қоғамдық
қатынастардың белгілі бір ... қол ... ... ... ... ... ... зиян келтіре отырып,
олардың өзара байланысын бұзады.
Қоғамдық катынастардың ... ... ... ... ал тек
қана заңшығарушы тарапынан құнды деп шалғандар ғана қорғалады. Қылмыстық
заңда қылмыстық қол ... ... ... ... ... ... ... 1959 жылғы Қазақ ССР-нің Қылмыстық кодексінің 7
-бабында көрсетілгендей, қылмыстық заңда қоғамдық ... ... ... ... жеке ... жеке ... оның саяси, еңбек, мүліктік
және басқа құқықтары мен еркіндіктеріне, ... ... ... қол ... ... ... ... қылмыс деп мойындалынады.
Қоғамдық қатынастардың осындай маңызды салаларын ... ... ... ретінде көрсетілген.
Қылмыс объектісін қылмыстық құқықтық реттеу объектісінен ажырату керек.
Қылмыстық құқық құқықтың басқа да салалары сияқты ең алдымен ... ... ... жеке сала ретінде бөлінген.
Қылмыс объектісі қоғамдық және мемлекеттік құрылыстың әр ... ... ... ... және ... жеке ... қоғамдық қатынастар болып табылады.
Сонымен, кез келген қылмыстың объектісі қоғамдық қатынастар болады ... ... ... қылмыс объектілерінің мазмұны және ... ... ... ... мен ... ... механизмі туралы мәселелер әлі
де болса толық зерттелмеген мәселелер қатарына жатады.
А. А. Пионтовский: ... ... ... қоғамдық
қатынастар" деп дұрыс ... ... ... ... ... ... ... уақыт осы тезис
бойынша ... жоқ. ... ол: ... қол ... ... ... өзі ... ал ... бола ... деп ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... қылмыстың ... ... ... ... ... көрсететінін
А.А.Пионтовкийдің ... ... ... Мән ... дәрежесі дегеніміз бірдей ... ... ... ... ... ... ... қатар, қылмыс
жасау кезінде кінәлі ... ... ... ... ... ... элементтеріне әсер етеді, деп ... ... ... ... ... ... ... жасай
отырып, қоғамдық қатынастарға қол сұға отырып, адам ... ... ... осы ... ... ... жояды немесе өзгертеді. Біздің
түсінігімізше, зардапсыз ... ... өзі ... ... да А. Н. Трайниннің: "Қоғамға шығын ... ... - ... шешімімен келісуге тура келеді.
Қылмыс объектісі мәселесін комплексті түрде алғаш рет Б.С. Никифоров
өзінің "Объект преступления" деген ... ... ... ... өзінің тікелей құрылыстың ... ... ... ... ... ... ... қаланған болатын. Нақты қоғамдық қатынастар
құрылысын зерттеу еңбектің ... оның ... ... ... ... өзара байланысын және өзара байланыстылығын көрсетуге,
осы қоғамдық қатынастарға шығын ... ... ... және ... ... тікелей объектісі туралы мәселені шешуге, ... ... және ... ... ... ... және осы
мәселенің басқа да сұрақтарын шешуге мүмкіндік береді.
Объектілерді ... ... оның ... тереңірек түсінуге және оның
элементтік-құқықтық байланыстылығын ұғуға мүмкіндік ... ... ... ... зандылықтың дамуына әсерін анықтауға және ... ... ... қылмыстық-кұқықтық нормаларды қолдануға
мүмкіндік береді.
Кеңестік дәуірдегі қылмыстық құқықта қылмыс объектілерін ... және ... деп ... кең ... ... ... ... қорғауына қойылған қоғамдық қатынастар жиынтығын ғана құрайды".
Бұл жиынтыққа әртүрлі қатынастар (мемлекеттердің бейбіт өмір ... ... және ... ... ... Демек, жалпы
объектіге белгілі дәрежеде эздерінің әлеуметтік байланыстылығы, жинақталу
дәрежесі ... ... ... әртүрлі қоғамдық қатынастар кіреді.
Мысалы, қандай қылмыс болмасын, әйелді зорлау немесе ... ... ... заңмен қорғалады. Қылмыстың жалпы объектісі ... ... және ... мәнін анықтауда, олардың қоғамдық
қауіптілік дәрежесін ... ... емес ... қауіпті
әрекеттерден шектеуде үлкен маңызға ие болады.
Типтік ... ... ... ... өзара байланысты қылмыстық-
құқықтық нормалардың ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси және экономикалық мәндері бойынша ұқсас белгілі
бір қоғамдық қатынастардың шеңберін қамтиды. ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың орташа дәрежесін
көрсетеді. "Қылмыстың типтік ... ... ... ... ... барлық қылмыстық-құқықтық нормалар мен
қылмыстарды жіктеуді ... ... ... ... ... осы қасиеті қазіргі қылмыстық кодексті құру кезінде негізге
алынған болып, ол ... ... ... ... ... қол ... үшін ... ... ... ... бір ... толық біріктіруге мүмкіндік
берді".
Сонымен қатар, типтік объектіні ... ... пен ... ... үшін, олар біріктіретін қогамдық қатынастардың маңызын
анықтайды. Мұның өзі өз ... ... қол ... ... мен
сипатын, болған немесе болуы мүмкін қоғамдық қауіпті зардаптардың дәрежесін
анықтайды. Осы ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтың әлеуметтік рөлін ашып береді.
Типтік объект қылмыс объектісі ... ... ... ... топтарының сипатын және әлеуметтік бағыныштылығын
бейнелейтін болғандықтан, бұл оның ... ... ... ... ... жеке ... орналастыруда пайдаланылады.
Тимейко Г. В. Общее учение об объективной стороне преступоения.
Ростов-на-Дону, "Изд. ... ... ... 72. ... В. Я. ... и ... ... в советск
уголовном праве. Харьков, "Высшая школа изд. при Харьк. ун.", 1988, с. ... ... ... ала ... қазіргі Қылмыстық кодекстерде
бірінші орынға "меншікке қарсы қылмыс" пен "өмірге, ... және ... ... ... ... ... Көптеген
жағдайларда заңшығарушының өзі ... бір ... ... ... анықтайды.
Құқықтық шығармашылық және құқықтық қолданатын қызметтер үшін қылмыстың
тікелей объектісі мәнді маңызға ие, тікелей объект ... ... бір ... ... қорғауына қойған және осы құрамның белгілеріне
жататын қылмысқа зиян келтірілетін нақты қоғамдық қатынастарды атаймыз.
Демек, ... ... және ... ... ... да бір ... тек қана ... қатынастар бола алады. Сондықтан да қылмыс
объектісі болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... элементтері", олардың
"материалдық көріністері" ... ... ... ... ... ... ... - қылмыстық заң қорғайтын
қоғамдық қатынастар болып табылады. Бұл жерден келіп шығатын ... ... ... ... ... қылмыстық заңның қорғауына
қойған нақты қоғамдық қатынастар ғана бола алады. Сондықтан да, ... ... пен ... ... үшін ... ... ие ... олар осы қатынастарға қоғамдық қауіпті қол сұғушылық үшін
қылмыстық жауапкершілік белгілейтін заңдылық ... ... ... алмас объект болып табылмайды. Көптеген жағдайларда қылмыстық
занда нақты қылмыстың тікелей объектісіне ... ... ... ... үшін ... бір ... ... әлеуметтік-саяси және заңды
талдау қажет. Мысалы, су қоймаларының ластануы сияқты қылмысты әлеуметтік-
саяси талдау, адам мен ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың дербес тобын құрайтын ... ... ... деп ... қабылдауга мүмкіндік береді. Бұл
қылмыстың тікелей объектісі - адамдардың өмірі мен денсаулығын ... ... ... ... ... қажетті су объектілерінің
тазалығын қамтамасыз ететін қоғамдық қатынастар болып ... Бұл ... ... ... ... бұл қылмыстың типтік объектісі халық
денсаулығы емес, ал қылмыстық заң ... ... ... ... деп айта ... ... объектісі оның құрамының міндетті элементі ретінде,
заңшығарушы белгілі бір ... ... ... ... ... түрі ... табылады. Сондықтан да қылмыстың тікелей
объектісінен басқа, ... ... ... ... ... Бұл ... объектісін жіктеу кезіндегі қателіктерді ... қана ... ... нақты қылмыс құрамының объектісі қандай қатынаста болады
деген теориялық және практикалық сұраққа ... ... ... ... ... анықтаудың жасалған қылмыстың қоғамдық қауіптілік сипаты
мен дәрежесін анықтауда, ... ... ... ... ... ... ... қылмыс объектісі ұқсас қылмыстар арасында шектеу
жүргізуге мүмкіндік береді, ... тек қана ... ... ... ... қана осы қылмысқа тиісті құрамның элементтері болып келеді.
Негізгі тікелей объект дегеніміз - ең алдымен, ... заң ... ... қорғауға алуға тырысқан қоғамдық қатынастар болып
табылады. Демек, негізгі тікелей объект қылмыстың ... ... ... ... ... көрсетеді. Ол басқа объектілерге қарағанда үлкен
мөлшерде ... ... ... ... ... және ... ... мүмкін зардаптарды анықтайды. Зиян келтіретін немесе зиян
келтіру қаупін ... ... ... қосымша тікелей объект болады.
Сонымен қатар, заңшығарушы қылмыстық заң ... ... ... ... ... ... объект деп тапқан қатынастар ғана ... ... бола ... ... ... ... қоғамдық мүлікті
талан-таражға салу кезінде, мемлекеттік ... ... ... ... ... ұйымдардың жұмыс істеу ережесі бұзылады,
қоғамда еңбек ... ақы ... ... зиян ... Бірақ бұл
қатынастарды заңшығарушы аталған қылмыстық-құқықтық нормалар қорғауына
қоймағандықтан олар ... ... де, ... да объектілері бола
алмайды.
Негізгі, тікелей объектілер сияқты қосымша объекті де ... ... ... ... болған немесе болуы мүмкін
зардаптардың дәрежесін анықтауда зор маңызға ие. Заң әдебиеттерінде негізгі
және қосымша тікелей ... ... ... ... объект те
кездеседі. Факультативті объект дегенде басқа жағдайларда өзіндік қылмыстық-
құқықтық қорғауда болатын қоғамдық ... ... ... ... ... кезінде зардап келтіру қаупі төнбеуі мүмкін, Сонымен
факультативті объект дегеніміз қылмыс ... ... ... ... ... ... қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарды
айтамыз. Сонымен қатар айта ... ... бұл ... ... ... ... қорғауға алынган қоғамдық ... ... ... бола ... Егер ... ... ... біз қылмыс
жасау кезінде шығын келтірілген қоғамдық қатынастардың бүкіл жиынтығын
қылмыс объектісі деп таныған ... ... Бұл ... құрамның міндетті емес,
факультативті элементі ... ол ... және ... ... ие ... ... бұл ... объект ешқандай
маңызға ие емес деп айтуға ... ... ... ... емес ... ... ... кезде сот, тергеу және прокуратура органдарының алдында тұрған
міндеттер қылмыстық қүқық саласында теориялық зерттеулерді ... ... ... ... ... Бұл саладағы ғылыми зерттеулерде ... және ... ... ... мәселелер маңызды орынға ие.
Қол сұғу объектісін зерттеудегі даулы ... ... ... ... ... осы мәселені шешудің екі жолы бар. Олардың
біріншісі қылмыс затын шектеулі практикалық қатынастарда қарастырады. Заң
институттары үшін шығарылған ... ... ... окулықтарда қылмыстың
заты деп сыртқы әлемнің материалдық ... ... ... ... ... ... ... жатқызады. Осыдан қорытынды
жасай отырып, олар қылмыстық заңда ықпал етудің өзіндік заты жоқ ... деп ... ... заты - ... ... мен ... ... белгілерін,
қылмыс сипатын және осындай әрекетті жасау әдісін айқындау кезінде үлкен
практикалық маңызы бар. Ол ... және ... ... ... ... ... ... заты жауапкершілікті ауырлататын жағдайлар
ретінде қарастырылады.
Қылмыстың затына ... ... ... ... бар. ... ... түсінігі теориялық қана емес, сонымен қатар практикалық да
маңызға ие. Қылмысты ... ... ... ... ... да қатысы
бар, себебі қылмыстың заты дегенде ... ... тек ... нәрселерді ... ... ... ... ... ... ... мұндай қылмыс затының қылмысты
істеу әдісінен айырмашылығы - олар бір ... ... бола ... ... әр ... әлуметтік рөлдерінде де шығады. ... ... ... ... ... жеке ... тиісті
автокөлік қылмыстың заты ретінде көріне ... ... ... ... біреудің мүлкін ұрлауды жасаудың әдісі бола алады.
Тәжрибеде "қылмыс затының" материалды ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін жоққа шығармайды. Мысалы,
жолаушылар ... ... ... ... ... өлтіріп, шетелге ұшып кеткен
әкелі-балалы Бразинкастар ісін келтіруге болады. Бұл жерде қылмыстың дербес
құрамдарының ... ... ... ... ... ... қозғалыс
құралын алып қашу, мемлекеттік шекараны заңсыз ұшып өту, азаматты ... ... ... зиян келтіру, заңсыз қару сақтау.
Қылмыс әлеуметтік және ... ... ... ... ... зерттеуге ұшырап отыр. ... ... ... ... жағы мен ... және ... толық
түсінуде қылмыстың ... ... ... маңызы зор.
Қылмыстың қоғамдық ... ... ... ... ... уақыты және әдісі, болған зардаптардың ауырлығы, ... ... ... ... және ... ... белгілерінің кінәліні ... ... және оған ... ... ету ... ... мәселелерін шешуде
маңызы зор болып табылады.
Соңғы жылдары қылмыстың объективтік жағы ... ... ... ... және ... одан әрі ... сот, ... және ... ... жүргізу үшін
қазіргі ... ... ... ... зерттеу
қажеттілігі анықталып отыр. ... ... да ... ... әртүрлі ... ... ... - бұл ... ... ... оны психологиялық
талдау, яғни ... жеке ... ... ... ... мен ... ашу ретінде зерттеу
заңды деп есептелінеді. ... ... ... ... ... оқуды жасап шығарумен өте тығыз байланысты. ... ... ... ... және біздің елімізде қылмыстылықтың болуын
белгілейтін процестерді ... ... ... жеке ... ... ашу,
адамның мінез-құлқындағы шынайы себептерді түсіну және қажетті ... ... ету ... ... ... емес. Ал, қылмыстылық
себептері туралы жалпы ... ... шешу жеке ... ... ... ... ... да субъективтік белгілерін, қылмыскердің
жеке тұлғасын мұқият зерттеуді талап етеді.
Бұл ... ... ... бере ... қылмысты зерттеуде
оның сыртқы, объективтік жағына көңіл бөлінетін басқа саласының да ... айта ... ... ... ... кез ... акті ... белгілі бір психофизикалық бірлікті білдіреді. Ол тек ... ... ... ... қана қоймай, сонымен қатар
субъектінің әрекетінде сыртқы, объективті түрде көрінеді.
Біздің қоғамымызда қылмыс ... ... ... ... қоғамдық
қатынастарга кері ықпал етеді, біздің ... ... ... ... ... кері ... ... қалайша жүзеге
асырылады?
Бұл сұраққа жауап беру үшін қоғамдық қауіпті қол ... ашу ... ... ... да ... мен ... ... отырып, адам жасайтын іс пен қоршаған ортадағы ... ... ... бақылау керек. Мұндай талдау кезінде,
ең алдымен қылмыстың объективтік ... ... ... қорғалатын
объектіге қол сұғушылықтың сыртқы түрлері қаралады, қылмыстың қоғамның
мүдделеріне ... ... ... ... ... Қылмыстың
объективтік белгілерін талдаудың оларды ескерту бойынша жоспарлы жұмыстар
жүргізуде маңызы зор болып ... ... ... ... ... жақтың болу, шындығында
қылмыстың сол бір элементі болмайды деген мағынада шартты ... ... ... ... ... негізі болады, себебі қылмыстың әрбір
элементі оны ерекше жағынан сипаттайды бұл ... жеке ... ... ... және ... ... ... мүмкіндік береді.
Қылмыстың объективтік жағы дегеніміз заңмен қорғалатын ... ... және ... қол ... ... ... ... жағын сипаттайтын белгілер диспозицияда ... ... ... ... деп атап ... ... әрекет немесе әрекетсіздік туғызады.
"Қоғамдық ... ... ... ... ... қоршаған ... әсер ... онда ... ... Іс пен ... нәтиже ортасындағы себепті
байланыс деп ... бұл ... ... дамуы істің сипатына,
сондай-ақ орны, уақыты және жағдайларына байланысты әртүрлі бағытта ... ... ... ... 1. ... ... ... немесе
әрекетсіздіктің сыртқы жағы; 2. Олардың қоршаған болмысқа ... 3. ... ... қоғамдық қатынастарға зиян келтіру ... ... ... ... жағы ... - бұл қоғамға
қауіпті және ... қол ... ... болып табылады. Қылмыс жасау
процесінің сыртқы сипаттамасы ретінде қылмыстың объективтік жағын қарастыра
отырып, ол істің субъективтік, ... ... ғана ... ... есте тұту ... ... ... қылмыстың бұл жағы
қорғалатын объектіге қылмыстық қол сұғу механизмі үшін ішкі ... ... ... ол оның белгілерін құрайтын өзара әрекетті ашады.
Қылмыстың объективтік және субъективтік жақтарының өзара байланыстары
мен қарым-қатынастары ... және ... ... ... ... ... әлемді өзгертетін адамның мінез-құлқы қоршаған ортамен
өздігінен белгіленген.
Қылмыс құрамы белгілері қылмыстық істі, ... ... ... ... ... ... тығыз байланыста
болғандықтан, құрамды жекеленген ... ... ... қарастыруға
болмайды. Құрамға істің қоғамға қауіптілігі енеді. Қылмыс құрамын дұрыс
түсіну үшін ... ... ... және мағынасын анықтау керек,
себебі осы нормалардың мағынасына сай келетін және оны ... ... ғана ... ... қарастырылуы мүмкін.
Егер қылмыс құрамының объективтік жақтарын талдау тап осы ... ... ... дұрыс түсіну үшін қажет болса, онда қылмыстың объективтік
жағын талдау қандай маңызға ие? ... ... ... ... ... ... жауап беру үшін қылмыс пен ... ... ... ... - бұл ... ... ал ... - бұл түрлік белгілердің
жиынтығы немесе жалпылама болып ... ... ... ... қылмыссыз
да өмір сүреді. Қылмыс құрамы дегеніміз біздің абстрактілік түсінік
түрінде реттейтін және азды-көпті дәлдікпен жазылатын қылмыстың тап осы
түрінің объективті өмір сүретін ... ... ... ... түсінігі барлық қоғамдық кауіпті істерге қаратылмаған, сондай-ақ
қылмысқа дайындықта және қатысушылардың әрекетінде қылмыс құрамы жоқ
деген пікірлер айтылады. Егер құрам дегенде тек қана ... ... ... ... ғана ... бұл дұрыс болған болар еді.
Бірақ біздің, қылмыс ... ... ... ... негіз жоқ. "Дәреже
ерекшеліктерін анықтай отырып, аяқталған қылмыс туралы, сол қылмысқа
дайындық туралы айтуға болады", - деп Н. Д. ... осы ... ... ... ... әрекеті туралы да осылай айтуға болады.
Объективтік жақты зерттеу кезінде ... ... ... ... ... ... ... сипаттама шеңберінде
тұйықталып қалуға ... ... ... болатын барлық
қылмыстар үшін жалпы болған объективтік жақтың ерекшеліктері оның негізгі
қасиеттерін терең анықтауға және ... ... ... ... ... береді.
Сонымен, тағы да айта ... ... ... ... ... ... жеке дара қылмыстың объективтік жағына тиісті ... ... ... да, ... ... ... ... құрамның белгілері сатысына дейін көтерілмейтін, жеке ... ... ... ... ... ... И. Ренненбергтің
айтуы бойынша: "Қылмысты оның барлық объективтік көрінісімен және қылмысты
құқықтық ... ... ... ... орны және ... ... ашып көрсету маңызды болып табылады"[19].
Бұл әсіресе сот, тергеу және прокуратура тәжірибесі үшін зор маңызға
ие, ... ... ... жеке ... ... ... ... бағалауда және кінәлінің жауапкершілігінің сипаты мен дәрежесі
туралы ... ... ... әсер ... Бұл құбылыстар туралы түсінікті
шын құбылыстармен араластыруға болмайды. Құрамның ... де, ... де ... ... ... және ... ... үшін жалпы
болған белгілерді қамтиды. Сонымен ... ... ... ... арасындағы айырмашылық қылмыстық істің маңызды белгілерін
әртүрлі ... ... ... Егер ... ... ... оны
қоғамдық қауіпті құбылыс ретінде әлеуметтік маңызда сипаттайтын болса, онда
қылмыс кұрамы түсінігі оның ... ... ... оның ... негізгі
элементтерін ашып береді. Осы абстракциялардың әрқайсысы қылмыс сияқты
қоғамдық құбылыстарды ... ... роль ... ... ... ... ... объективтік жағының"
түсінігі құрам ... ... ... ... ... себебі ол тап осы ... ... ... ... ... ... қамтып қана ... ... тап осы ... ... жеке ... де
қамтиды.
Абстракцияның келесі сатыларының барлығында ... ... ... ... ... объективтік жағы және құрамының ... және ... ... сай келеді. Сондықтан да, көрсетілген
жағдайларда бірдей мағынадағы "құрамның объективтік жағы" және "қылмыстың
объективтік ... ... ... ... ... толық болып табылады,
себебі бұл түсініктердің екеуі де ... ... ... түрлік,
типтік және жалпы белгілері) қамтиды. Сонымен, мысал келтіретін ... ... ... немесе ашық түрде ұрлау ұрлықтың объективтік жағын
немесе ұрлықтың құрамын көрсетеді.
Қылмыс құрамы элементі мен ... ... ... ... анық
айырмашылық жүргізу керек. Бұл түсініктерді араластыру көп жағдайда ... ... ... ретіндегі еңбектерін түсінуден келіп
шығады. Мысалы, А. Н. Трайниннің айтуы ... ... ... ... ... ... жиынтықтарды құрайтын жолмен есептесуімен
жүзеге асады". Бұл арада ... ... ... ал қылмыс құрамының
белгілері өздері азды-көпті ... ... ... нормаларды
құрайды. Бұл белгілердің өздері адамдардың санасынан тәуелсіз, объективті
өмір сүреді және тап осы ... ... ... ... бұл ... ... осы ... заңда терең қарастыру және ашып беру
болып табылады. Құрамды объективті шындық ... ... ... ... ... ... ... шығармайды. Объективтік өлшемдерге
басшылық ете отырып, заңшығарушы белгілі бір қоғамдық ... ... деп ... және де оның ... ... ... ... Заң баптарының диспозициясы тек қана ... ... ... және оның өзін де ... ... ... ... жағының белгілері қылмысты құқықтық нормалар
диспозициясында қылмыстың басқа элементтеріне қарағанда ... ... ... ... Егер ... жақ қылмыстық қол сұғу
процесінің ... ... ... ... онда ... қозғалыстар,
өзгерістермен сипаттайды. Ал құқықтық норма мен оның диспозициясы олардың
тұрақты ... ... ... ... ... болып табылады.
Сондықтан да, қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... осы процестің дамуын сипаттайтын тек ... ... ... ... ... белгілерге кейбір жағдайларда
қылмыскердің әрекет ету әдісі жататын болса, екінші жағдайлар - болған
нәтиже, ... - ... істі ... ... ... - ... ... әдістер жатады. Көп жағдайларда
объективтік жақтың кейбір ... ... ... пен ... ... байланыстар заңшығарушының ойлауымен қаралады.
Жоғарыда аталып өткендердің барлығы объективтік жақтың қылмыстың басқа
да элементтерімен қатынасын анықтайды. ... ... жағы ... ... қол ... болмайды, сонымен қатар субъектінің
санасындағы істің объективтік белгілерінің бейнесі субъективтік жақтың ... ... ... ең ... ... ... ... - қылмыс
субъектісінің болуы да ақылға симайтын нәрсе.
Кылмыстың басқа ... ... ... жақ та ... істің
қоғамдық қауіптілік дәрежесін анықтайды. Бірақ қылмыстың объективтік
жағының ... және ... ... мұнымен жеткілікті болмайды. Объективтік
жақты қылмыс элементі деп танудың қылмыстық жауапкершілікке негізделуде зор
маңызға ие.
Зандылықты сақтауды ... үшін әділ ... ... ... заңда
қылмыс құрамының жеке белгілерін, соның ішінде оның объективтік жағын дұрыс
баяндаудың ... зор ... ... Бұл ... ... ... жауапкершіліктің қажетсіз және зиянды шектерінің ... ... ... ... ... күресінің
әлсіреп кетуіне алып ... ... ... ... ... толық көрсетпеу ... ... ... ... сонымен қатар бұл процесс ұзаққа
созылады, және де оның ... ... ... ... бола бермейді.
Қылмыстық істерді тергеу және соттық қарау кезінде айыпкердің әрекеттерінде
қылмыстың объективтік жағының барлық белгілерін дұрыс ... ... ... ... ... ... объективтік жағын талдамай тұрып ... ... ... ... ... ... ... шешімге келу
мүмкін емес. Себебі, объкетивтік жақ құрам элементтерінің біріне жатады.
Егер объективтік жақтың ... ... ... немесе бұл белгілер
заңның талабын қанағаттандыратын болса, онда қылмыс құрамы болмайды.
Қылмыстың ... ... ... ... істі ... жіктеуде қажет
болады. Көптеген қылмыстар объективтік жақтары бойынша өзара ерекшеленеді.
Бұл ең алдымен бірдей тікелей объектіге қол ... ... ... ... жеке ... ... ... Сот органдарының
көптеген қаулылары мен анықтамалары айыпкердің ... ... ... пен басқа қылмыс құрамын қарастыратын бап бойынша жіктеуді жоққа
шығарады.
Қылмыстың ... ... ... ... ... ... қауіптілік
дәрежесін бағалауға, кінәлінің жауапкершілігінің сипаты мен дәрежесі туралы
мәселені шешуге ықпал ... ... ... ... ... ... ... белгілерін анықтау құрамның басқа да элементтерін
дұрыс ашуға ... ... ... жақ ... - бұл ... ... тікелей табылатын жасалған әрекеттердің сипаты бойынша объект,
субъективтік жағы және ... ... ... негізделген болжамдар жасау
болады. Мысалы, жүрек тұсына екі рет ... ... ... онда ... ... қол ... ... болжам айта аламыз.
Объективтік жақтың белгілері бойынша ... ... ... байланыс ... ... ... оның ... ... ... яғни пышақ ұру лаңкестік акт, қажетті ... ... ... және ... дене жарақатын түсіру де
бола алады. Сондықтан да, бір ғана объективтік ... ... ... ... мен ... ... ... шешім қабылдауға болмайды.
Қылмыс құрамының барлық элементтерінің ... ғана ... ... ... ... ... барлық белгілері ғана
адамның кінәсінің дәрежесі мен қылмыстық жазаның қажетті шаралары туралы
мәселені дұрыс шешуге ... ... ... уақыты және қылмыс жасалу жағдайын толық алғанда ... ... ... дұрыс түсінуге болады. Қылмыстың объективтік
жағының бұл ... ... ... ... себебі олар қылмыстық
істің объективтік жағы құрылатын ... ... ... ... ... ... ... енбейді".
Қылмысты жасау орны, уақыты және қылмыс ... ... ... ... объективтік жағы дамитын және қылмысты нәтиже басталатын
нақты жағдайлар жиынтығынан құралады. Істелген істің ... ... ... және ... ... құқық бұзуға итермелейтін
жағдайларды анықтауда және жеке ... ... ... мәселені шешуге әсер ететін басқа да ... ... ... ... ... тек қана объективтік жаққа емес, сонымен қатар,
қылмысқа да ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді: біріншіден тікелей, екіншіден субъективті мінез-
құлқын анықтай отырып оның санасы арқылы ықпал етеді.
Объективтік ... ... ... ... әсер етеді? А).Бұл жағдай
былайша әсер етеді, яғни дәл осы ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ол үшін объективтік мүмкіндік
туындатады. Қылмыс адамның мінез-құлқының актісі ... ... ... және оның себептерін материалистік ... ... ... ... ... жасау үшін қолайлы жағдай болмаса
ешқандай қылмыстық әрекет жасалмайды, жасалған жағдайда да зиянды зардаптар
әкелмейді", делінеді. ... ... ... ... қоғам тарапынан болған
немқұрайдылық оған қолайлы жағдайды жасап береді.
Б). Қылмыстың жасалу жағдайы қоғамдық қауіптіліктің ... және ... ... әсер ... ... істің қоғамдық қауіптілігі - ол
орны және уақыттың тап осы нақты ... ... ... үшін ... беруі мүмкін. Бұл қабілеттілік тек қана сол ... ... ... қатар қоршаған ортаға да байланысты болады.
Мысалы, ешкім жоқ орманда және қала жағдайында ... ... оқ ... ... ... байланысты оның қоғамдық қауіптілік дәрежесі де
әртүрлі болады. Сондықтан да, әрекет жасау ... ... ... ... және ... немесе қоғамға қарсы ... ... ... ... ... атқарады.
Әскери қызметкердің өздігінен қызмет орнын тастап ... ... (ҚР ҚК ... ... ... ғана қылмыстық жауаптылықты
туындатады.
Қылмыс жасалу жағдайы істің қоғамдық қауіптілік дәрежесіне әсер ... ... заң ... ... ... ... ауырлататын
рөлді атқарады. Мұндай жағдайда жағдайды бағалау соттың міндеті болады.
В). Қылмыстық әрекет немесе әрекетсіздік жасалғаннан кейін нақты сыртқы
жағдай объективтік ... одан әрі ... ... әсер ... ... ... ... ортаны табиғатта және қоғамда өтетін өзара әрекет
ететін оқиға, құбылыс және процестер ... ... ... ... орта қол сұғу процесінің одан әрі ... әр ... ... ... кісі ... ... ... субъект атқан оқ адамға тиуі
де мүмкін, тимеуі де мүмкін. Тиген оқ ... ауыр ... ... ... және ... ауру ... әр ... жүруі мүмкін. Бірақ
бұл мүмкіндіктердің барлығы белгілі бір түрмен реттеледі, ал ... ... ... алып ... ... ... ... жағдайды өзгерту үлкен маңызға ие. Қылмыс
жасалғаннан кейін жағдайды өзгерту қылмыстың қоғамдық қауіптілік сипатының
жойылуына ... жеке ... ... ... алып ... ... жеке ... қоғамдық жауапкершіліктен босатылады.
Сонымен, қылмыстың істелу жағдайы объективтік жақтың дамуын белгілі
дәрежеде бағыттайды. Қылмыс жасауға түрткі болатын ... ... ... ... ... және ... қауіптілік дәрежесін бағалауда осы
ықпалдарды есепке алу керек.
Жағдай қылмыстық қол сұғушылықтың объективтік процестеріне тікелей әсер
етіп қана ... ... ... ... оның ... - құлқының
субъективтік жағы ... әсер ... Бұл әсер ету өте ... ... Егер ... қылмыс жасау үшін сыртқы ортадағы қолайлы жағдайды
түсінсе, бұл оның ... ... ... ... ... ... ... жәбірленушінің қорғансыздығын және ... ... ... ... ол ... әрекетті одан әрі
жалғастыруға объективтік мүмкіндік алып қоймайды, ... ... ... ... ... ... те ... Біздің жоғарыда қарап
өткеніміздей, қандай да болмасын ... ... ... дамуы
әртүрлі болуы мүмкін. Әрбір қылмыс өзінің детальдары бойынша ... ... ... объективтік жағы қылмыс істеу орны, уақыты және
әдістермен ... жеке дара ... толы ... ... жағы ... пен ... дамитын процесс
болғандықтан, онда табиғаттың барлық процестері мен құбылыстарына таралатын
әртүрлі ... ... ... және ... да заңдылықтар болады.
Қылмыстың объективтік жағы туралы И. Ренненберг ... деп ... іс пен оның ... қауіпті зардаптары арасындағы себепті
байланыстарды тексеру кезінде тап осы нақты ... ... ... ... ... ... ... психикалық және
басқа да заңдылықтардан басқа ештеңені зерттемеуіміз ... ... ... жеткіліксіз болып табылады.
Қылмыс - бүл тек қана физикалық процесс емес. ... - бұл ... ... да ... табиғат заңдылықтарынан басқа әлеуметтік
зандылықтар да кіреді. Қылмыс құрамы дегеніміз қоғам ... үшін ... ... етіп ... белгілі істің түрлік белгілерінің
жиынтығы ... ... ... ... ... ішінен осы істі
қоғамға қауіпті және ... ... деп ... ... ... ғана
қылмыс құрамына жатады. Қылмыс құрамының маңыздылығы, ол ... ... ... ... ... Қылмыстың құрамының субъективтік белгілерінің маңызы
Қылмыстық ... ... ... ... бұл ... ... яғни кінә мәселесі болып табылады. Оны шешуден көбінесе,
қылмыстық құқық институттарын ... ... ... ... және ... ... жүргізетін органдар қызметінің зандылығын
бекіту де байланысты болады. Кінә мәселесіне теориялық және ... ... Кінә ... жағдайда ғана жауапкершіліктің
міндеті қылмыстық құқықтың маңызды мәселелері болып табылады.
Қасақана немесе ... ... ... ... ... қылмыстық
жауапкершілік қолданылады. Қылмыс жасауда кінәлі адам жауапкершілікке
тартылады және ... ... ... ... ғана ... босатылуы мүмкін. Қылмыстың кез келген объективтік ... ... әсер ... ... ... қолдану,
басқа да жағдайлармен қатар адам кінәсінің ... ... ... ... құқықта қылмыс ... ... ... ... байланысты. Кінә және жауапкершілік қатар ... ... ... үшін ... ... ... ... Философия, этика және психологияда жауапкершілік дегенде ең алдымен
адамның белгілі бір ... оның өз ... ... түсінетін
қабілеті, оның қоғамға қандай пайда немесе зиян келтіретінін түсіну
қабілеттерін ... ... ... - бұл қылмыс жасау нәтижесінде пайда
болатын және өзінің дамуының әртүрлі ... ... ... жасаған кезден бастап қылмыстық жауапкершілік пайда
болады.
Кінәнің түрі - қасақана ... ... ... ... қауіпті әрекеттері мен олардың қоғамдық ... ... ... ... ... жолымен анықталады. Сонымен қатар
құрамның негізгі және маманданған белгілеріне қылмыс тақырыбы ерекшеліктері
- қылмыс ... ... ... және ... ... ... жатады.
Кінәнің ... ... ... ... ... негіз бола алмайды. Істің қылмыстық немесе қылмыстық
еместігі туралы мәселені шешу жеңілдететін ... ... ... ... ... ... басқа да міндеттері сияқты кінәнің міндеті құқықтық
сана, қүқықтық идеялар талаптары ... ... ... ... ... қоймай, қылмыстық құқық бастамасына негізделген билеуші құқықтық
жағдай болып табылады.
Кінә қылмыстың ... жағы және оның ... ... ... ... ... қылмыстық заң анықтамасына сүйене отырып,
қылмыстың мынадай ... ... а). ... ... б). ... в). ... д). ... жазаланушылық.
Сонымен, кінәлілік - бүл ... ... ... болып
табылады. Кез ... ... ... ... әрекетсіздік,
сондай-ақ белгілі қоғамдық ... ... ... ... қауіпті әрекет үшін жауапкершілік міндеті, қылмыстық
құқықтың ... ... ... ... Кез келген қылмыстық
әрекет -адам әрекеттерінің әр түрлілігі, ал ... ... ... ... қогамға және ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан да, әрбір ... ... ... ... ... субъективтік жағын құрайды.
Қылмыс дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қылмыс құрамы,
қылмыс объектісі, субъектісі, объективтік жағы және ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын қылмыс
құрамының белгілері кінәні толық сипаттайды. Егер ... ... кінә ... онда оны сипаттайтын қылмыс құрамы - ... ... ... ... ... және ... бола алады. Сонымен, кінә
түсінігі мен қылмыстың субъективтік жағы бірдей қаралуы мүмкін.
Қылмыстық-құқықтық әдебиеттерде қылмыстың ... жағы ... ... әрекетіне және оның қасақана немесе абайсыздық түріндегі
зардаптарына ... ... ... ... ... кездесетін психикалық қатынастың ... мен ... ... ... дұрыс, бірақ толық емес болып ... ... ... ... жоқ, бұл ... психологиялық
ғылыммен зерттелуде және анықталуда. Адамның психикалық ... ... ... ... ... ... ... және жеке түлгаиың психикалық ерекшеліктері
жатады[21, 49б].
Қылмыстың ... ... ... ... жағы, біріншіден
субъектінің қоршаған ортаға және істелген қылмысқа психикалық қатынастары,
екіншіден өзінің ... ... бар ... ... ... қатынастар басқа да қатынастар сияқты байланыстан құралады. Бұл
байланыс субъект пен объект арасында болады. Әрбір психологиялық ... ... - ... ... және ... кіреді.
Өмірде бұл компоненттер өзара тығыз байланысты және бірыңғай психикалық
қатынастардың әртүрлі ... ... ... ... ... ... кінәнің мазмұнына
кіреді.
1. Интеллектуалдық кезең. ... ... ... пен ... ... және ... әртүрлі байланыстарды ашатын ... ... ... ... ... ... ... бейнелеу ... ... ... ... ... қауіптілігін тануы және оның қоғамдық
қауіпті ... көре ... ... ... жасау
кезіндегі субъекттің психикалық ... ... ... ... әртүрлі ... ... ... ... Кейбір жағдайлар анық,
ал ... ... ... ... Сананың
белсенділігі адамға ықпал ететін сыртқы ... ... ... ... ... ... кезең адамның психикалық қызметін
реттейтін сананың психикалық ... ... ... ... ... мақсатқа жетуге немесе ... ... ... ... ... күш ... табылады. Ерікті
күш салуға байланысты адам өз ... ... ... ... ету, ... және ... ... ететін, ... ... ... өз ... ... ие болады.
Қылмыстық заңшығарушылықта кінәнің ерікті ... ... ... анықталады: І.Бастауға ықылас, 2.Әдейі ұйғару, З.Қоғамдық қауіпті
зардаптардың алдын ... ... ... ... ... да қоғамдық
қауіпті зардаптар ерікті қатынастар тақырыбы ... Ал ... ... ... ерікті варианттарымен сипатталады.
3. Эмоционалдық кезең. Бұл ... ... ... ... ... да қажетті элементі ... Ол ... ... бір ... ... ... ... құрайтын психикалық қатынастар мазмұнына ... ... ... ... роль ... Біріншіден,
олар қылмыс жасауға себеп ... ... ... ... және ... процесстер қылмыс жасауға
әсер ... Адам ... ... ... ... ... да ... тұлғасы, барлық қоғамдық қатынастардың жиынтығын ... ... Жеке ... барлық ерекшеліктері - бұл адамның мінез-құлқына
және әрекеттеріне әсер етуі. Оны қылмыс ... ... ... ... ... ... ... болады. Бірақ мұнымен
кінә мен қылмыскердің жеке тұлғасының байланысы ... ... жеке ... оның ... ... бірлікте зерттемей
тұрып, кінәнің мазмұны, түрі және дәрежесін ... ... ... немесе қылмыскердің субъективтік жағы адам істеген істі субъекттің
жеке тұлғасымен байланыстырады, бұл әрекетті жеке тұлғамен байланысты ... ... мен ... көрінісі ретінде сипаттайды.
Кінәда ең алдымен қылмыскердің жеке тұлғасының әлеуметтік қарсы
қондырғысы және ... ... ... ... ... жеке ... бұл ... өзара тығыз байланысты. Кінә
қылмыстан тысқары жеке тұлғаның қоғамдық қауіптілік көрінісі бола ... сүре ... Жеке ... ... ... бола алады, егер бұл
қоғамдық қауіптілік қылмыста көбінесе кінә ... және де ... ... ... ... ... ... қолданылуы
мүмкін.
Кінәда қылмыскердің жеке тұлғасының қоғамға ... ... ... ... мен дәрежесін де белгілі
дәрежеде ... ... ... ... ... осы себептер
бойынша қылмыс жасаған кінәлілердің жоғары қауіптілік дәрежесін көрсетеді.
Заңшығарушы ... ... ... ... жаза ... ... және ауырлататын жағдайларды анықтауда, ерекше
қауіпті рецидив түсінігін анықтауда және ... ... ... ... ... Сонымен қатар, қылмыскерді ғылыми жіктеу кезінде
олар жасаған қылмыстың субъективтік жақтары да есепке алынады". ... ... ... ... ... ... ... қарсы
құрылғысы ғана емес, сонымен қатар белгілі дәрежеде басқа да әлеуметтік,
психологиялық, психофизикалық ... және ... ... ... ... ерекшеліктері жеке тұлғаның мүмкіндіктер ... ... ... мен даму ... ... дұрыс бағалау мүмкіндіктерін, өз әрекетінің зардаптарын алдын ала
көруге және олардың ... ... ... ... күрделі жағдайларда
дұрыс шешімдер табатын мүмкіндіктерін анықтайды. Жеке тұлғаның ... оның ... ... шешімдеріне жету мүмкіндіктерін,
дұрыс емес әрекеттер ... ... ... ... ерік күшін
көрсетуді анықтайды. Мұндай ... ... ... ... ... мен жеке түлғаның жағдайы адам істеген әрекеттің
субъкетивтік ... ... ... ... жеке тұлғаның
мүмкіндіктер дәрежесін анықтай отырып, олар белгілі зардаптарды алдын-ала
көруге, қажетті әрекет жасауға және тиым ... ... ... ... ... білдіреді. Екіншіден, жауапқа қабілетсіз жағдайын
тудырмайтын жеке тұлғаның кейбір ерекше ... ... ... ... ... ... пайдаланумен адамдардың өмірі үшін жауапкершілікті
қызметтің кейбір түрлері адамға қалыпты ... ... ... береді. Осы қасиеттердің субъектіде ... ... ... ... ... және ... ... зор маңызға ие. Сонымен,
көрсетілген жеке тұлғаның ерекшеліктері және жағдайлары ... ... ... ... ... ... мазмұнына, оның дәрежесіне,
қылмыстық жауапкершілік шамасына әсер етуі мүмкін. ... ... олар ... ... себептерін анықтауда ерекше маңызға ие болады.
Субъективтік жақ бойынша әртүрлі қылмыстарда жеке тұлғалық ерекшеліктер
әрқалай көрінеді. ... ... ... рөл жеке ... ... ... бағыттарға тиісті болады. Абайсыздық қылмыстарда
негізгі рөл ... ... ... жеке тұлғаның мінезінің
қасиеттеріне тиісті. ... ... жағы ... ... ... ... ... уақыттық шектері, өзінің бастамасы
және аяғы бар психикалық процесті ... ... ... ... кезеңдерден өтеді.Ол қоғамдық қарсы
құрылғылардың өзара әрекеті нәтижесінде субъект болып табылатын ... ... ... болады. Қылмыс жасауға қасақаналық ауызша, жазбаша
немесе басқа да әрекеттер арқылы ... ... ... ... ... А). ... ... өзгерісінде; жаңа қасақаналықтың
қосылуында немесе тағы бір ... ... ... ... Б).
Абайсыздық мазмұнының ... ... ... ... басқа қылмыстық ... ... ... алып
келуі мүмкін, ... ... ... нәтижесінде қылмыстық
қасақаналық пайда болуы мүмкін[22, 17б].
Қылмыстың субъективтік жағының динамикасы қылмыстық-қүқықтық маңызға ие
болып, субъекттің кінәлілігі туралы мәселені ... ... ... ... ... ... абайсыздыққа қараганда кінәнің ауыр
түрі ретінде ... ... ... ... ... ... ауыр жазаға тартылады. Кейбір қоғамдық қауіпті әрекеттер қасақана
жасалған жағдайда ғана қылмыстық ... ... Өлім ... ... тек қана ... ... қылмыстарға арналған. Қасақана
қылмыс ерекше құқықтық зардаптарға алып келеді: а) адамды тиісті ... ... ... ... ... деп тану ... ә) ... үшін сотталған адамдарға мерзімінен бұрын босатудың ... ... б) ... қылмыс үшін сотталғандарға амнистия ... ... ... және ... түрлері жеке тұлғаның өз әрекетінің
қоғамдық қауіпті зардаптарына әртүрлі ... ... ... ... Заң ... ... ... көрсетеді:
а) жеке түлғаның өз ... ... ... ... ... тану; ә) оның қоғамдық қауіпті зардаптарын алдын-ала көре білу; ... ... ... ... (тікелей қасақаналық) немесе біле тұра
оларға жол беру (жанама қасақаналық). Алғашқы екі ... ... ... белгі оның ерікті элементін ... ... мен ... ... қылмысты дұрыс мамандандырудың ... ... ... Бұл ... ... үшін ... ... жеткіліксіз, оның мазмұны мен багытына ол бұзақылық ретінде,
сонымен қатар қажетті қорғаныс жағдайында жасалған деп ... ... ... ... ... үшін маңызды қылмыстың
объективтік белгілері, дәлелді жағдайлар ... ... ... ... ... ... себепті де, өзі ұстанған
мақсатты да түсінеді. Бірақ тұлғаның осы белгілерге қатынасы ... ... ... олар ... ... ... ... болып саналмайды. Жасалған ... ... ... ... ... түсінуге мүмкіндік береді.
Қасақаналықтың мазмұнын түсіну үшін жасалған қылмыстың себептерін атап өту
керек.
Тікелей және жанама ... ... өз ... қоғамдык
қауіпті зардаптарына ерікті сипатымен ерекшеленеді. Тікелей қасақаналықтың
бағытталуы ... ... ... зардаптар тигізуімен жеткілікті болмайды.
Арнайы бағытты және ... да ... ... ... ... жатқан жекеленген нәтижелерге бағытталады. Тәжірибеде тікелей
қасақаналық жанамаға қарағанда ... ... А. ... мәліметі
бойынша ол зерттеген кісі өлтірушіліктің 88 пайызы тікелей қасақаналықпен,
12 пайызы ғана жанама ... ... ... ... өз әрекетінің зардартарына қатынасы ретіне
ғана анықтайды. Сондықтан, абайсыз қылмыс ... ... ... түрін
жіберетін кылмыс құрамдары көп ... ... ... ... Өзіне сенушіліктің қасақаналық сияқты ... ... ... ... құралатын өзінің тақырыптық мазмұны
болады. ... кез ... ... ... ... ... сенушілік
кезінде де әрекеттің белгілі ерікті бағыты болады, ... ... ... ... ... кезінде бағыт, себеп және мақсат
қоғамдық қауіпті зардаптарды ... ... ... бүл ... ... ... әрекет етеді. Оны қасақаналықтан шектейтін өзіне
сенушіліктің маңызды белгісі кінәлінің өз әрекетінің ... ... ... ... ... табылады. Кінәнің араласқан түрінің
түсінігін және белгілерін дүрыс анықтау үшін кінәнің ... мен ... ... Кінәнің араласқан түрі жеке тұлғаның әрекетін кінәлі түрде
және қоғам мүдделеріне оның ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі ерекшеліктеріне кінәлінің
қатынастары қасақаналық және абайсыздықта болады, ал басталған ... ... ... - бұл ... ... болады.
Қылмыс себебі дегеніміз - бүл қоғамдық қауіпті әрекеттің негізі болып
табылатын мұқтаждық жүйесінен туған таным. Себебі ол ... ... ... негізі болады. Қылмыс ... - бүл ... ... ... ... мақсаты дегеніміз - бұл қылмыскер қоғамдық
қауіпті ... ... ... ... ... нәтиженің бейнесі.
Психологиялық ғылымның мәліметі бойынша көптеген жағдайларда ... ... ... тура ... ... ... мен мақсаттарының
қылмыстық-құқықтық, криминологиялық маңыздары қылмыстың өзі оны ... ... ... ... қоғамдық қауіптілікке әсерлеріне байланысты
болады.
Себеп және мақсат кез ... ... ... ... бола отырып,
қылмыс құрамының қажетті ... ... ... ... ... ... мен мақсаттар қылмыс құрамына кіре отырып, қылмыстарды
дәрежелеуге тікелей әсер етеді.
Қылмыстың себептері мен ... ... және ... - психологиялық маңызын ескере отырып, оларды
жіктеу мәселесіне және қазіргі ғылымдағы олардың ... ... ... ... ... маңыздан басқа практикалық мәселелерді шешуде, яғни
қылмысты зерттеу және ... ... ... ... ... ... мен ... осы мәселе үлкен маңызға ие.
Қылмыстың субъективтік жағын анықтауға субъектінің ... ... ... ... абайсыздық, белгілерін анықтау процесі,
қасақаналықтың түрін, мазмүнын және бағытын анықтау, ... ... ... ... және ... ... ... да
белгілерін, сондай-ақ қылмыскердің кінәсінің ... ... ... ... жағы, заңда ... ... ... ... ... ... ... жағы, таным
объектісі ретінде оның психологиялық мәніне негізделген өзінің спецификасы
болады[22].
Қылмыстың субъективтік ... ... ... істер жүргізу шегінде
жүзеге асырылатын психологиялық зерттеулерге сипатты негізгі әдістемелік
мақсаттар мен жағдайларға ... ... ... субъективтік жағы
объективтік белгілерімен анықталуы керек. Сонымен қатар, субъективтік жақты
анықтау кезінде қылмыс істеу кезіндегі кінәлінің ... ... ... бөлінеді.
Жеке тұлғаның саяси-әлеуметтік және психологиялық мінездемесін білмей
тұрып, оның әрекетінің себептері мен ... ... ... емес.
Қылмыстың субъективтік жағы туралы мәселені шешу ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Қылмыс құрамының субъектісі
Қылмыс субъектісін дұрыс саяси-моралдық бағалау қоғамдық ойларды жеке
адамдардың ... ... ... әсер етеді. Қылмыс
субъектісінің әлеуметтік-саяси қасиеттерін зерттеу оның ... ... ... ... Тек қана осы ... ... ... құқық бойынша қылмыс субъектісінің түсінігі туралы көрініске ие
боламыз. Қандай қылмыс болмасын, ... ... ... адамдардың
арасында пайда болады. Қоғам үшін және ондағы орнатылған ... ... ... іс жасаған адам ғана қылмыс субъектісі бола алады. Кез келген
адам емес, ал белгілі бір ерекшеліктері бар адам ғана ... ... ... ... ... ... өз әрекетін басқара алатын және оның
зардаптарының мағынасын түсінетін адам ғана ... ... бола ... ... ... ... адам өзінің санасына сыртқы ортаның әсерін
қабылдай алады. Адам сыртқы ортаның әсерінен ... бір ... ... олар ... басы ... ... оның әрекетіне ықпал етуі керек.
Адамның еркі ... ... ... ететін немесе қоғамға шығын келтіретін
әрекеттерге багытталуы мүмкін.
"Адам – бұл ... күш, оның ... ... және моралды бағалау
қажет", - деп профессор Н. Д. Дурманов дұрыс атап өткен болатын. ... кез ... адам ... тек қана ... ... адамдар ғана
белсенді күш болады.
"Адамның жасы мен оның белгілі бір психо-физикалық ерекшеліктерін
немесе сапаларын ... Адам ... ... ... дейінгі
жасының әртүрлі кезеңдерінде өзінде өтетін физикалық және ... ... ... ... ... ... ... қылмыс жасаған кезде жауапқа қабілетті адамдар және заң бойынша
жасаған қылмыс үшін ... ... ... ... ... бола ... Осы ... ерекшеліктер байланысының жиынтығы
қылмыстық құқық бойынша қылмыс ... ... ... ... қылмыс субъектісі дегеніміз –есі дұрыс жағдайда қылмыс жасаған ... ... ... ... тартылатын жасқа толған адам болып
табылады. "Есі дұрыс еместік дегеніміз - бұл сыртқы ... ... ... ... ... ... және өз ... қоғамдық сипаты
маңызын түсінбейтін адамның психикалық жағдайы".
Қылмыстық заңшығарушылықта есі дұрыс еместік түсінігі медициналық және
психологиялық критерилеріне сәйкес келеді. ... ... және ... есі дұрыс еместіктің медициналық критериі дегеніміз - ... есі ... ... ... ... етті деп ... ... болатын
әртүрлі психикалық ауруларды айтамыз.1
Қылмыстық заңшығарушылықтың есі дұрыс еместік формуласында ... ... ... ... Бұл ... 1. ... аурулар,
2. Психиканың уақытша бүзылуы, 3. Басқа да аурулар кіреді. ... ... ... ... ... ... есі ... емес жағдайда
әрекет етті деп тануға мүмкіндік беретін психикалық ауруларды анықтауды
талап етеді.
1. ... ... ... деп аталатын есі дұрыс еместіктің
медициналық критерилеріне аурулық ... ... ... бірде ақырын
жүретін сипаттағы психикалық әрекеттің бұзылуының барлық түрлері жатады.
Кейбір жағдайларда ауру және ... ... ... ... өтуі ... ... ... соң өзінен кейін күшті психикалық деффект қалдырады". Бұларға
шизофрения, эпидемиялық энцефалит, атериоскрелоз және ... ... ... бұл тобы ... психикалық аурулар" деп аталады.
Олар есі дұрыс ... ... ... ... ... зор ... ие болып табылады[23].
2. "Психикалық әрекеттің ... ... ... ... созылатын және ... ... ... ... ... ... ... ішінен сот психиатриясының ... мен ... ... деп ... ... бөлінеді. Бұл қысқа
уақытқа созылатын және тез ... адам ... ... ... ... ... ... мас болу,
сананың қарауытқан жағдайы және ... да ... тез ... ... ... ... психикалық аурулар сот
психиятриялық ... өте ... ... ... іс ... ... ... жағдаймен ... ... ... деп тану ... ... ... ... уақытта өзінің ... ... ... ... ... ... болған жағдайда ғана
жүзеге асуы мүмкін.
"Ерекше жағдайдан" басқа психикалық аурулар тобына реактивтік жағдайлар
жататын "психикалық ... ... ... ... Сот ... жағдайларды бағалаудың маңызы зор. Реактивті жағдайлар дегенде
психикалық ... алу ... ... ... ... бұзылуын
түсінеміз. Оларға реактивтік ... ... ... ... және басқалары жатады. Қоғамға қауіпті іс жасалып
болғаннан соң ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Сондықтан да, адамның
реактивтік жағдайда болуы қылмыс жасау кезіндегі есі ... ... ... оның ... ... туралы мәселені шешеді. Реактивтік жағдайлар
емделетін сипатта болғандықтан қылмыстық істі тоқтатуға негіз бола ... ... ... дейін тергеу уақытша тоқтатылуы мүмкін.
3. "Басқа да аурулық ... ... ... әсер ... есі дұрыс еместіктің негізгі себебі
бола алатын ... ғана ... Заң және ... ... ... да ... жағдайларға" мысал ретінде
психопаттар, олигофрения, самотикалық аурулар жатады. Заң және ... ... да ... ... ... да жатқызады.
Алайда психиатрлардың ... ... ... есі ... ... ... болмайды. Егер ақыл-есі дамымаған
немесе психикалық әрекет уақытша бұзылған жағдайларда ғана керең-мылқаулық
жауапқа қабілетсіз деп тануға ... бола ... ... ... ... ... да ... жағдайлар" критериіне кіретін барлық аурулар есі
дұрыс ... ... ... ... жауап бергенде ғана
қоғамға қауіпті әрекет жасаған адамды есі дұрыс емес деп ... ... ... ... ... жататын психикалық
жағдайда қоғамға қауіпті әрекет жасаған адамды жауапкершілікке тарту туралы
мәселені соттық шешу ... ... ... есі ... ... дұрыс жіктеу мен ... ... ... ие. ... ауру ... мен заң ... сәйкес психикалық ауруға әсер
ететін нақты шараларды анықтауда ... ... ... Қоғамға қауіпті қылмыс
істеген адамда психикалық ауру белгілерін табу, оны есі ... емес ... және ... жауапкершіліктен босатуға негіз болмайды. Бұл ең
алдымен адамның ақыл және ерік ... ... ... ... ... ... "Эпилепсия,
эпидемиялық энцефалит, олигофрения, ми сифилисі деп ... ... ... осы ... ... адамдардың өз әрекетін түсінуге
және оны басқаруға қабілетсіз деп тануға жетпеуі де мүмкін". Сондықтан ... ... есі ... емес деп тану үшін адам ... қауіпті әрекет
жасау кезінде өз ісіне есеп бере алмайтын және өз әрекетіне басшылық ... ... ... ... ... ... ... жауапқа қабілетсіздікті анықтауда маңызды орынды иеленеді. Есі
дұрыс ... ... осы ... ... ... есі дұрыс еместік түсінігінің өзін жоққа шығарған ... ... ... және ... ... ... түрлері бар. Бірақ олардың ... есі ... ... болмайды. Есі дұрыс ... ... - бұл ... ... өтіп ... оқиғаларды түсінік қабілетінен
айырылған және ... ... өз ... ... оған ... ету ... ... психикалық
жағдай болып табылады.
Заңда көрсетілген есі ... ... ... ... ... ... ... салары, яғни
сана мен ерікке әсер ... ... ... ... ... сана мен ... басқа психикалық аурулар
адам психикасының ... ... ... ... әрекетпен тығыз байланысты. Сезім эмоциясы ... әсер ... ... ... ... аурулар
сияқты әлемді ... ... ... ... ... бұзылуы адамның ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
сезім органдары объективті шындықты дұрыс бейнелеу ... Бұл өз ... ... ... ... алып ... ... ... ... ... ... ... адам ... ... ... ... ... ... ету ... айырылады". Дәл осындай
ақыл қабілетінің ... ... ... осы ... өз ... бере алмайтын болса" деп ... есі ... ... ... ... ... ... мағынада заңшығарушы ... кез ... ... емес, тек қана есі ... ... ... ... ... әрекеттерді айтамыз. Қылмыстық
заңшығарушылық өз әрекеттеріне жауап беру ... айта ... оның ... ... ... Бірақ өмірдің
өзі сот пен соттық психиартиялық ... ... ... ... ... өз ... түсіну қабілетсіздігін
білдіретіндігін көрсетеді. Соттық ... ... ... ... белгілі. Интеллектуалдық ... ... ... ... ... ... кез
келген істің "ерекшеліктері" ... ... мен ... қауіптілік, түсініспеушілікті ... ... ... ... ... ... ауру ... "өз
әрекеттеріне есеп бере алмайды" деген дұрыс болып табылады.
Ерікті критерилер. Ерікті критерий психикалық ауру ... ... ... кезінде өзіне басшылық ету қабілетінен айырылғанынан
бастап шектерді анықтайды. Адамда оның ... ... ... ... тығыз байланысты, сондықтан да оның психикалық әрекетін толық ... ... ... ауру ақыл қабілетінің бұзылуы кезінде өтетін адам
пихикасының барлық салаларына әсер етуі ... ... сана ... ... психикалық әрекеттің жеке жақтарына күшті дәрежеде әсер етуі
мүмкін. Барлық жағдайларда психиканың ... ... ... ... ... басшылық ету қабілетінен айырылады".
Психикалық аурулар белгілі ... ... ... ... ... ерік саласын бұзуы мүмкін. ... адам ... ... ... ... ... орта ... дұрыс қабылдайды, өзінің
істейтін әрекетін түсінеді, ... ... ... байланысты
өз әрекетіне басшылық ете ... ... ... ... ... ... ... болады. Клептомания
кезінде адам өзіне қажетсіз нәрселерді ... Бұл ... ... ... ... ... өту ... ... ... ... ... қоғамдық
қауіпті сипатын түсіне ... ... ... ... ... ... мидың бұзылуына ... ... ... тұра ... ... басқа
еріктің ... алып ... ... ауруларға басқа
да патологиялық ... ... ... ... өрт ... құштарлық, фомания - ... ... және ... ... болады. Мұндай ... ... өз ... ... ... түсінеді,
бірақ өзімен күресуге және ... да бір ... ... ... жоқ. Сонымен, есі дұрыс еместіктің медициналық
және ... ... ... маңызда болады.
2. ҚЫЛМЫСТЫ САРАЛАУ
Қылмысты саралаудың түсінігі мен түрлері және теориялық
негізі
Қылмысты саралау – қылмыстық құқық теориясында ең ... ... ... ... ... тәжірибелі тұрғысында да ... ...... тілінде guilt’s – сапа, сапалы) деген мағынаны білдіреді
[24,6б]. Шын мәніне келгенде, саралау, яғни ... ... ... ... ... ... біздің айналамызда бір-бірімен
байланыста және үнемі қозғалыста болатын әртүрлі заттар мен құбылыстар өмір
сүреді. ... зат ... ... ... ... ... немесе
әрекетсіздік) құбылыс өзіне ғана тән ... ... ... ... элементтері бір-біріне өзгеше. Мұндай ерекшеліктер сапаны
бағалау еркешеліктері деп аталды. Заттың, ... ... адам ... қызметінде ғана анықтай алады. Ал сапасын бағалау – кез келген
заттың мөлшерін, өлшемін түрін, ... ... ... ... Ол басқа
заттармен құбылыстар мен тікелей немесе аралық байланыста және қатынаста
болады. ... оның осы ... ... көптеген сапасы бір. Сонымен
қатар, заттар немесе құбылыстар бір-бірімен белгілі бір қатынаста бола
отырып, бірінен-бірімен ... бір ... бола ... ... ... ... Мысалы, қылмыстық жауаптылық ... және жаза ... ... ... белгілеуде ерекшелінеді.
Сондықтан, заттар мен құбылыстардың, белгілі іс-әрекеттің (әрекет немесе
әрекетсіздік) ... ... ... ... өте ... Бұл ... ... сапаны бағалауға, мөлшерге т±њѓыш рет Аристотель
айрыќша кµњіл бµлді, “Мен сапа деп ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз ќ±рамдас бµліктерге бµлініп,
оныњ ... екі ... онан да кµп бола ма, ... ... ... бір жєне аныќталѓан нєрсе. Кез келген мµлшер есептелетін болса жєне
µлшенетін ... шама ... - деп ... ол. ... да сапа
объективті сипатта адам ойлауыныњ жалпы т‰рлерінде, д‰ниені тану ... ... ... ... ... ќызметініњ
т‰бегейлі ќаѓадалары болып табылады. ... ... ... ... ... ... бірлікте болады. Затты тану, білу оныњ сапасын
баѓалаудан басталады, ... ... ... оныњ ... ... ... ... ¤йткені адам ќоѓамы дамуыныњ ењ алѓашќы сатысында
заттыњ сапасын айќындаудыњ ќайнар кµзі ... ... Адам ... сапасынан
бµлек алып ќарай алмайды. єрбір ѓылымныњ жєне ... ... ... ... єдістері болады, µйткені белгілі бір єдісті
ќолданбайынша наќты ѓылыми жєне тєжірибелік міндеттерді шешу ... ... ... мен єдістерде сапаны баѓалаудаѓы жинаќталѓан ... ... ... да ... ... мен ... адамныњ тєжірибелік ењбегінњ даму дєрежесіне байланысты аныќталып
отырады. Жања дєуірде ќоѓамныњ одан єрі дамуына ... ... ... ... ... Кейінірек адамныњ тєжірибелік ќызметінік даму
дєрежесіне сєйкес зат пен оныњ сапасыныњ бірлігі ... сапа ... ... ... ... ... ... жєне мањызды емес ќасиеттерін
±ѓыну сапаны баѓалаудаѓы ќажетті саты. Ол ... ... ... жања ... ќамти отырып, оныњ кейбір ќасиеттері сол заттыњ µмір
с‰руі ‰шін µте мањызды екенін байќады. ... ... ...... ... ... зат басќа заттармен ќатынаста болатын жєне
байланысты екені беліглі. Осы ... пен ... ѓана оныњ ... ... бір зат даму ... ... µте мањызды ќасиеттерін,
яѓни сапасын µзгерте отырып басќа ... ... ... ... ... заттыњ µлшемі туралы т‰сінік ќалыптасады. Єрт‰рлі заттыњ єрт‰рлі
сапасы бар. Тіпті бір заттыњ µзі кµп ... ... сапа ... ... аса мањызды ќасиеттерініњ функционалдыќ бірлігі. Алайда, заттыњ
сапасы туралы т‰сінікпен бірге оныњ мµлшері туралы ... те ... ... туралы адам ±ѓымы оныњ тєжірибелік µзгертушілік ќызметі
барысында µмірге келді. Аристотель заттыњ сапасын баѓалау ... ... ... ... ... жєне ... атты ... зерттеді. Б±л арада біз Д.Локктыњ ... ... жєне ... ... ... ілімді ашып, сапаны баѓалауды одан єрі дамытуда,
бірінші сапарларѓа – ќозѓалыс, тыныштыќ, т±лѓа, ал ... ...... иіс, ... дєм ... ... пікіріне ж‰гінеміз. Бідіњ ойымызша,
алѓашќы сапалар объективті, ... олар ... тыс µмір ... ... ... ... т±лѓаныњ бейнелері, денеден
ажырамайтын сапалар. Сол сияќты, сыртќы д‰ние ... ... ... т‰р, ... жєне ... тєн. ... ... сапалар субъективті,
µйткені, олар сыртќы д‰ниеніњ зататрына тєн емес, яѓни субъектіге, ... ѓана ... ... ... одан єрі ... сєйкес м±ндай
т‰сінік жеткіліксіз болды. Мєселен, Гегель философия тарихында µзініњ
“Логика ѓылымы атты ... ... ... алѓаш рет сапаны мазм±ны
абстрактілі, ... ... деп ... єлбетте, заттыњ сапасын
баѓалау – адамныњ тєжірибелік ќызметніњ жалпы ... ... ... ... ... ... ... пен Ф.Энгельс
сапа, мµлшер, µлшем табиѓаттыњ, ќоѓамныњ жєне ойлаудыњ, яѓни заттыњ ... ... жоќ ... ... атап ... ... нєтижесінде
сапаѓа, мµлшер мен ... ... ... ... ... ... ќайта µњдеп, ѓылыми, мєдениет тєжірибе саласыныњ
талабына сай одан єрі ... ... ... ... ... ... Осыѓан орай объективтік аќиќаттыњ жалпы аныќтамалары болуымен бірге
сапа, мµлшер, µлшем сияќты т‰сініктер адамныњ д‰ниені тануы мен ... ... ... ... Єринине, зањныњ сапалыќ-мµлшерлік
аныќтамаларын танып-білу оныњ ... ... ... ... ... ... зањѓа байланысты алсаќ, б±л дегеніміз – ... ... ... ... айруѓа м‰кіндік тудыратын, сапалы ... ... ... яѓни кез ... ... ... сапасына ќандай да
бір сапалыќ категориясына, тобына, т‰ріне мєн беру болып табылады. Сапаныњ
µзара саралауѓа ... зањы ... ... ‰лкен єдістемелік жєне
тєжірибелік рµл атќарады. Ќылмыстыќ зањда саралау ±ѓымы сот, прокуратура,
тергеу т.б. ќызмет ... ... ... ... ... іс-єрекетімен тыѓыз байланысты болатын т‰сінік. Саралау ±ѓымыныњ
т‰пкі маѓынасын толыќ ашып ќарастыратын болсаќ, ќазіргі тањда ... ... ... ашып ќарастыратын болсаќ, ќазіргі тањда кейбір оќулыќтармен
ѓылыми єдебиеттерде “саралау” ±ѓымы ... ... ... кує ... ... ... ... т‰сінігі белгілі іс-
єрекеттіњ, ќ±былыстыњ, заттыњ сапасын аныќтау, баѓалау, ... ... ... ... ... ... шегі, дєрежесі деген маѓына,
яѓни жоѓарѓы дєрежелі мамандыќ алу, жоѓарѓы дєрежелі ќызметке ... ... ... ... ... орысша (квалификация) болып
аударылады, демек б±л тура маѓынасы, ал ауыспалы маѓынада дєрежелеу ... емес ... ... орай, саралау мен дєрежелеу сµздері бір-бірімен
баламалы, синонимдік маѓынада кµрініс таппайды. Біздіњ ойымызша, ... ... ... ... теориясында саралау т‰сінігініњ
ќолданылѓаны д±рыс болып табылады, µйткені ќылмыстыќ ... ... ... баѓа беру, ќылмыс ќ±рамыныњ ... ... ... ... ... ... мен дєрежесін белгілеу, ќылмыстарды
ажыратып жіктеу, оныњ ќоѓамѓа ќауіптілігініњ дєрежесін ... ... ... ... ... аныќтау жазаныњ мµлшерін белгілеу,
норма бєсекелестігін ‰йлестіру ... ... ... ... алу, ... ... жауаптылыќ мєселелерін шешуді ќылмысты саралау ретнде
кµрініс табады.
Айталыќ, Ќазаќсатан Республикасы ќылмыстыќ ... ... ... ‰ш т‰рлі маѓынада кµрініс табады.
1) Ќылмыстыќ зањда ќолданылады;
2) Ќылымстыќ-ќ±ќытыќ нормада талќыланады;
3) Ќылмыстыќ саралау аясында ... ... ‰ш ... ... да, маѓынасы, мазм±ны да біртектес тыѓыз
байланысты, біраќ ќолдану шегіне орай ... ... ... да, ... ... ... т‰рдегі т‰сінікті, яѓни ќылмыстыќ зањныњ д±рыс ... ... ... Ал ... ... ... таќырыбымыз,
ќылмыс ќ±ќыѓыныњ ќолдану шегініњ єрекеттілігініњ ‰шінші т‰рі ќылмысты
саралау. Ќылмыстыќ ... кез ... ... ... ... жєне
тєжірибелі ж‰зінде саралаудыњ ќатысуымен шешіледі. Демек, ... ...... ... да, ... т±рѓысынан алѓанда да к‰рделі де
мањызды мєселелердіњ бірі. Ќылмыс жасаѓан адамныњ ... ... ... ... ... ... ... саралаѓандыѓына байланысты.
Ќылмысты саралауды ќылмыстыќ ќ±ќыќ ѓылымыныњ институты ретінде таныќтан ењ
т±њѓыш докторлыќ диссертацияны ... ... ... ... ... ... дегеніміз – ќылмыс белгісі бар іс-єрекетті
(єрекет немесе єрекетсіздік) Ќылмыстыќ кодекстіњ ... ... ... ... ... ... ќылмысќа ќ±ќыќтыќ баѓа беру, [27,6б]. деп
санады. Осы т±рѓыда, А.А.Герцонзон ... ... ... ... ... ... жєне наќты іс-єрекеттіњ (єрекет немесе
єрекетсіздік) белгілерін кµрсетілген баптыњ ... сай ... - ... /8,4б/ Б.А.Куринов ќылмысты саралаудыњ ±ѓымын теория жєне
тєжірибеде екі маѓынада ... ... ... ... деп – Ќылмыстыќ кодекстіњ Ерекше бµлімініњ нормаларында кµрсетілген
ќылмыс ќ±рамыныњ белгілерін наќты ќылмыс єрекет ... ... ... ... ќолдануын жєне белгілі логикалыќ процесте
аныќталуын айтады. ... ... ... ... ќ±ќыќтыќ
аныќталѓан баѓа беруді айтады [28,6б]. Б‰л екі т‰сінік бір-бірімен тыѓыз
байланысты, ендеше екеуі де ќылмысты ... ... ... Шын ... ... ... ... ±ѓымын толыќ ретте ќылмыс
процесініњ кезењдерінде ерекше ... ... ... ... ... Осыѓан
орай, В.Н.Кудрявцевтіњ таѓы бір жерінде ќылмысты саралаудыњ мазм±нын екі
т‰рлі ... ... атап ... ... ... а) наќты бір
немесе бірнеше ќылмыс ... ... ... б) сот, прокуратура
органдарыныњ іс-єрекетініњ ќорытындысын белгілі ќ±ќыќтыќ актіге сєйкес
ќалыптастырып бекіту [29,6б]. ... ... ... ... ... ... ... келе былайша т±жырымдауѓа болады. Ќылмысты
саралау ±ѓымын бейнеленген єрбір баѓыт ... Бірі ... ... керісінше деп санау біздіњ ойымызша ќате. ¤йткені єрбір баѓыт,
ќылмысты саралау ... ... ... ... ... ... мањызды нєрсе жоѓарыда аталѓан ‰ш баѓыттыњ маќсаты жєне ќолдану
аясын ... ... ... ... аныќтау болып табылады. Мєселен,
В.Н.Кудрявцев пен ... ... ... µте ... ... б±л ... ... т‰рімен соњѓы т‰рі бір-бірімен ‰йлесе отырып,
белгілі тєжірибелік мєліметтерген деректік жолмен ... ... ... ... ... теорияда ѓалымдар єрќашанда сайып
келгенде деректік жолмен аныќталѓан шындыќ айѓаќтарѓа ... ... ... ... отырып, жања зањдылыќтар ашады. Ќылмыстыќ ќ±ќыќ
теориясында бір ... ... ... ... ... ... Атап айтсаќ, В.И.Малыхин [30,6б]., С.А.Тараухин ... ... /, ... ... ... /14,11б/
монографияларында ќамтылѓан. Алайда, ќылмысты саралау ±ѓымы туралы ѓалымдар
арасында ешќандай ќарама-ќайшылыќты ой-пікірлер орын ... ... ... бойы орын алып келген ќылмысты саралауѓа байланысты ѓылыми негізде
т‰сіндірме беру µте ќиынѓа соќты. ... да ... ... туѓызатын ±ѓымдар, тар µрісті ойдыњ ѓана жемісі деп ... ... ... ... ... ... ... саралау мєселелерін
зерттеуге ±мтылып, ж‰йелі ењбектер танытуда тыњ ... ... ... ... В.Сергиевский мен С.Рахметов, Т.Г.Черненко, А.В.Наумов
пен А.С.Новиченко т.б. Б±л арада біз В.Сергиевкий мен С.Рахметовтыњ ... ... ... ... ... ... деп – ... ќауіпті іс-
єрекетті (єрекет немесе єрекетсіздік) ... ... ... ... ... бар ... дєлме-дєл жатќызу [33,6б]. Ал, энциклопедиялыќ
т‰сіндірме сµздікте, ќылмысты саралау ±ѓымыныњ мєнін толыќ ... ... ... ... ... ... ... ќ±рамыныњ белгілі бір
процесуалдыќ актіге сєйкес ќоѓамѓа ќауіпті, ќ±ќыќќа ... ... ... єрекетсіздік) аныќтау. Сонымен ќатар ќылмысты ... ... ... ќылмысты саралау ќылмыскерге жаза ... ... алѓы ... ќылмысты саралау ќылмыстыќ сот µндірісіне ... ... ... ... ... алѓы шарт;
- ќылмысты саралау наќты зањмен белгіленген ... ... ... алѓы ... ... ... ... да ќылмысты саралауѓа байланысты
кµптеген ой-пікірлер бар. ... ... ... ... ... ... ... саралау іске асырѓан дайын
т‰рде кµрсетілген іс-єрекетті ... ... ... баѓалау. Яѓни,
тергеу, прокуратура, т.б. сот органдарыныњ іс-єрекетіне баѓа беру ... б±л ... ... пен ... ... ... ... Ерекше бµлімініњ баптарын ќолдану” - деп ќысќаша кµзќарас
танытты [36,6б]. Біздіњ ойымызша, жоѓарыда аталѓан ‰ш ... ... ... ... ... бейнелемейді, µйткені саралау ±ѓымыныњ кейбір
т±стары Ќылмыстыќ кодекстіњ немесе ... да ... ... ... ... Аталмыш аныќтамаларда толыќ т‰сінік пен ќ±ќыќтыќ наќтылыќ
жоќ, біраќ олардыњ айтылѓан мазм±ны, сµйлемніњ ќ±рылысы ... ... бір ... Зањ ... ... ... саралау деп – ќылмыстыќ єрекетті ... ... ... ... ... ... ... яѓни ќылмыстыќ
зањныњ бабында белгіленген ќылмыс ќ±рамына істелегн єрекеттерді тура келген
жєне оныњ кінєлі адам ќылмыстыќ ... ... - деп ... [37,6б].
Осыѓан сєйкес, В.А.Сергиевский ... ... ... бір-біріне
байланысты мањызды екі маѓынада ... ... ... ... ... ... (єрекет немесе єрекетсіздік) ќ±ќыќ ќорѓау
органдары логикалыќ процесте ќалыптастыру; ... ... жєне ... іс-єрекеттіњ ќорытындысын ќ±ќыќтыќ баѓалау; Кµрсетілген ... ... ... ... рµл ... пікірімізше, жоѓарыда айтылѓан екі баѓыттан ... ... ... ... ой – ... ... ... зерттелгенін кµреміз.
Еліміз тєуелсіздік алѓаннан кейін, ... рет ... ... жарыќ
кµрген “Ќылмыстыќ ќ±ќыќ” оќулыѓыныњ Жалпы жєне Ерекше бµлімінде ќылмысты
саралау ... ... ... Оќулыќтыњ авторы професор
А.Н.Аѓыбаевтіњ пікіріне ... ... ... ... ... ќылмыстыќ зањѓа ќайшы істелген іс-єрекетті наќты бір ќылмыс
ќ±рамына жатќызу жєне осы ... ... ... ... жєне ... ... баптарѓа дєлме-дєл жатќызып, ќ±ќыќтыќ баѓа беруді
ќылмыстыќ ... ... ... ... деп ... - ... ќылмысты
саралау – зањдылыќ ќаѓиданы б±лжытпай ж‰зеге асырудыњ шарты болып табылады,
деді [38,6б].Яѓни, ќоѓамѓа ќауіпті ... ... ... ... ... ќ±рамымен ќамтылса, онда ол д±рыс сараланѓан деп саналады.
Сонымен, б±л арада біздіњ ±ѓатынымыз ... ... ... ... тиісті баптары немесе оныњ ... ... ... ... кµрсетуіміз ќажет. Егер адамныњ ... ... ... ... онда оныњ ... ... ... баптары
немсе баптардыњ бірнеше бµліктері, тармаќтары бойынша сараланады. єрине,
ќандай т‰рде ... да ... ... ... ол ... б±зуѓа,
ќылмысќа ќарсы к‰рес ж‰ргізетін органдардыњ ... ... ... ... М±ндай ќ±былысќа жол бермеу ‰шін ќылмыстыќ зањды д±рыс
ќолданып істіњ мєн-жайын ... ... ... ... ... д±рыс
саралау ќажет, сондай-аќ ќылмысты ќылмыс еместіліктен немесе соѓан ... ... ... ... аныќтау ќажет.
Біздіњ ойымызша, соњѓы пікір ќылмысты саралау ±ѓымын толыќ т‰рде ќыры
мен сырын аќиќатын ашып, ќылмыстыќ ... ... ... мен ... еі мањызды мєселе екенін атап кµрсетеді. єрбір ѓылымныњ µзіне ... ... ... ... ... ... Сол сияќты ќылмыстыќ
ќ±ќыќтеориясында ќылмысты саралауда ‰йлестік ќолдана ма?, єлде ... ...... ... ... “‡йлестік” пен “Тепе-тењдікті” талдамас
б±рын оныњ ... ... ... ... ... не? ... - ... объектініњ µзіне-µзі немесе оныњ басќа заттармен тењдігі,
сєйкес келуі. Заттар арасында ±ќсастыќ, ‰йлестік бар. Оѓан сєйкес зататрды,
ќ±былыстарды ... ... ... ... зат пен заттыњ салмаѓын,
кµлемін, ±зындыѓын салыстырып байќау ‰шін бµлігі мµлшерлк (килограмм, тонна
немесе ... ... ... ... Сол ... ... ... ‰шін белгілі бір ќашыќтыќты ќай мерзім ішінде игеретінін есептейді.
Б±л арада біз ‰йлестік ... ... ... ... ... жай ... ... µзініњ батауын, т±п-тамырын философиядан алады.
Сонымен б±л єдіс ... ... ... ... ... оѓан ... шек
келтірмейді, ±ќсастыќ, сєйкестік ±ѓым осыдан туындайды. Біраќ ... µзі де ... ... ... ... ... ол да ... шамаѓа жатады. Тіпті сєйкес, тепе-тењ заттар арасында да ... ... Олай ... ... ... “А” ... “А”,
ол екеуі тепе-тењ деген ±ѓымда тек бір т±рѓыдан алып ќараѓанда ѓана ... ... ... алып ... оныњ олай ... да ... ... ±ќсас
заттар араснда ќашан да айырмашылыќ болады. Сонда айырмашылыќ деген не? Б±л
заттардыњ араќатынастары тепе-тењ ... ... ... кµрсететін
±ѓым. ‡йлестік, ±ќсастыќ пен айырмашылыќ арасында ... бір ... Олар ... не ... ... ... Негізінде айрмашылыќ заттардыњ
ќарама ќарсылыѓын не ... не ... ... ... ... ... ... функционалдыќ “±ќсастыќ” байланыста ж‰зеге асады. Ќылмыстыќ ниет
пен маќсат ... ... ... ±ѓым. Ќылмыс істеу арќылы ... ... ... ... ... ... ќылмыстыњ маќсаты болады.
Мысалы, терроризмніњ ниеті – ќоѓамдыќ ќауіпсіздікке ... ниет ... ... ... – ќоѓамныњ ќауіпсіздігін б±зу болып табылады. Ниет пен маќсат
“±ќсастыќ” функцияны игере ... ... ... ... рµл атќарады.
Б±дан єрине, ±ќсастыќтыњ ќылмысты саралаудаѓы рµлін кµруімізге болады. Б±л
арада И.И.Горелик, ... ... ... ... ... ... ... белгілерініњ арасында “‰йлестік”
функциясы орын алмадй, керісінше “тепе-тењдік” функциясы ж‰зеге ... ... ... ... пен А.С.Новиченко: “‡йлестік” функциясы тек
философия, математика, биология, химия ѓылым салаларынада ѓана бар, ... ... ... ... ... ... ќатысы жоќ”, +
деген кері пікір ±сынды. Алайда, В.Т.Мещеряков: “¦ќсастыќ, ‰йлестік ... ... ... трактатта ѓана кµрініс табады”. –
деді .
Біздіњ пікірімізше, ќылмысты саралауда ... ... ... ... ... ‰йлестіктіњ мањызы ±ќсас ќылмыстарды ... ... ... ... еместіліктен айыруѓа, ќылмыстардыњ
ќоѓамѓа ќауіптілігініњ дєрежесін ... ... зор. Б±л ... ... ... ... ой танытќан т±жырымымен
дєлелдеуге болады. Ќылмысты саралау дегеніміз – ... ... ... наќты шындыќќа бекіту нєтижесінде кµрсетілген ќылмыс
ќ±рамыныњ белгілерін ... ... жєне ... актіге зањдылыќ баѓа
беру болып табылады . Ќылмысты ... ... ... ... ... ... белгілерінде ќарама ќайшылыќ орын алады, біраќ ќарама
ќайшылыќ ќылмысты саралауда ќ±ќыќтыќ ... ... ... ... ... ... ... ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ ќатынастыњ
±ѓымына зер салып ќарасаќ, ... ... ... ... зер
саламыз. “Тепе-тењдік” пен “±ќсастыќтыњ” арасында айырмашылыќ туындайды, ал
айырмашылыќтыњ ењ ... ... шег ... ... ... за µзіндік
диалектикасы бар, “‰йлестік айырмашылыќќа, ал айырмашылыќ ќарама ќарсылыќќа
µтеді”. Ќарама – ... ... не? ...... ... ... талдасаќ ол табиѓаттаѓы, ќоѓамдаѓы, адам ... ... ... жєне сонымен ќтар бір – бірінсіз µмір с‰ре алмайтын ... ... ... ... ... бір зат болмасын
ќ±былыс болмасын, ол ќарама ... µмір ... ... ... ... ... пен б±рыс, жалпылыќ пен жекелік, ќарама – ќарсылыќ
єрбір заттыњ µз ішінде де болады. ... ... ... ... ... объект пен субъект, ќылымс ќ±рамыныњ объективтік жаѓы
мен ... ... ... пен єрекетсіздік, µмір мен µлім т.б. Мысалы,
ќылмыстыњ объективтік жаѓы сыртќы белгілерін ќ±расы, субъективтік жаќ ... яѓни ... ішкі ... ... ... ... ќарама ќарсылыќ
ќылмысты саралауда рµл атќармайды. А.С.Новиченко мен А.В.Наумовтыњ пікіріне
ж‰гінсек: “Ќылмыс саралау онтологиялыќ (тєжірибелік ... ... ... ... ... логикалыќ аспектілер болып бµлінеді”,
- деді.
Онтологиялыќ аспектіде ќылмысты саралауды ресмиленген ќызмет органдары
(тергеу, сот, ... ... ... ... Б±л жаѓдайда ќылмысты
саралаудыњ орны мањызды. Гнесеологиялыќ аспектіге ќылмысты саралау белгілі
болжамды ... ... ... яѓни ... ... ба, ќылмыс ќандай
маќсатпен жасалѓан деген с±раќтарѓа жауап береді.
Логикалыќ ... ... ... ой ... желісінен µткзу
болып табылады. Осыѓан орай, В.Н.Кудрявцев жоѓары аспектілерге байланысты
ќылмысты ... ... ... ... ... ... – ±заќ ќамтылѓан процесс;
2. Саралау – ќ±ќыќ ќорѓау органдарыныњ іс-єрекетіне сай белгіленген,
зањды ... ... ... ... ... ... єдістемелік негізі материалистік
т‰сінікте ќаралады, яѓни зањ нормасыныњ жалпы ... ... ... ... ... байланыс. Зањ нормасы бізге мєлім ... ... ... ... ... ... ... алѓанда ќылмысты
саралау, яѓни, ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ саралау зањдылыќ саралаудыњ негізгі т‰рі.
Ќылмысты саралауда белгілі ... ... ... ... ... ... осы мєселені аныќтап алуымыз ќажет. Ал бізге белгілі жаѓдай, ќ±ќыќ
б±зушылыќ бірнеше ... ... ... ... ... б±зушылыќ,
єкімшілік ќ±ќыќ б±зушылыќ, ќылмыстыќ ќ±ќыќ б±зушылыќ. Демек, ќылмысты
саралау ќылмыстыќ ќ±ќыќ ... ... ... ... б±зушылыќ зањ
ж‰ктелген міндетті орындамау, зањ тыйым салѓан єрекетті жасау, яѓни ќ±ќыќ
б±зѓаны ... ... адам зањ ... ... тартылады. Ќ±ќыќ б±зушылыќтыњ
т‰рлері µзара ќоѓамѓа ќауіптіліктіњ дєрежесіне, ... ... да, ... ... б±зушылыќ ќоѓамдыќ ортада цензуралыќ (єдепті)
балаѓат сµзсіз болып табылады. Б±л ... ... ... ... тµмен. Негізінен ќ±ќыќ б±зушылыќ зањ бойынша екіге бµлінеді:
1) Ќылмыс
2) Теріс ќылыќ.
Ќылмыс – ... ... ењ ауыр ... ... ... ... кінєлі адам
ќылмыстыќ жауаптылыќќа тартылады. Теріс ќылыќ ‰шін жауаптылыќ ‰ш т‰рі бар:
єкімшілік жауаптылыќ (мысалы ... ... ... ... ... ... міндеттерін орындамаѓаны ‰шін), азаматтыќ ќ±ќыќтыќ
жауаптылыќ. Зањ бойынша ... ... ... ... ... ... ... болѓанда ѓана тартылады. Олар: объект, объективтік ... ... ... Егер ... тµрт ... ... ... т±лѓа
жауапќа тартылмайды. Тµрт жаѓыныњ т‰гел болуы ... ... ... ... ... ... ... ќ±ќыќ б±зушылыќќа т±лѓа тікелей
кінєсі болмаса да, келтірілген зиян ‰шін ... ... ... ... иесі оны ... ... біреуге тапсырса,
ж‰ргізушініњ бірт±тас келтірілген зиянын кµлік иесі ... ... ... ... ... кінєсіздік болжамы ќолданылады.
Т±лѓаныњ ... ... ол ... немесе єкімшілік жауаптылыќќа
тартылмайды [39,6б].). Єрине ќылмыс ... ... жеке бір ... ... ... ... ќылмысты азаматтыќ ќ±ќыќ, єкімшілік жєне
тєртіптік ќ±ќыќ ... жєне ... жат ... ... ... ... “Ќылмыс пен басќа ќ±ќыќ б±зушылыќтыњ ... ... ... ... мєніне байланысты ,” - деді А.Н. ... ... да, ... ... ... басќа нормаларына,
зањдар мен нормативті актілерге ... ... ... ... ... ењ ауыр ... ... ќылмыстыќ жаза жєне содан туындайтын
сотталѓандыќ атаќ ... ... ... ... ... ... жазалау
шаралары жоќ, ол ќолданылѓан ... ету ... ... ... ... ... ... басќа ќ±ќыќ б±зушылыќта орын алмайтын
ќоѓамдыќ ќатынастарѓа ќол с±ѓады. Мєселен, А.Н. ... ... пен ... ... ... ... ќауіптілік дєрежесініњ кµрсеткіші
арќылы ажыратуѓа да болады,” - деп µз ... ... ... жоѓарыдаѓы
т±жырымды айќындап ќарасаќ, ќылмысты ќол ... ... ... ... ќауіптіліктіњ сипаты м±ндай іс-єрекетті ќылмыс ќатарына
жатќызуѓа м‰мкіндік береді. Яѓни, м±ндай жаѓдайда ... ... ... ажыратудыњ еш ќиындыѓы жоќ.
Ќылмысты саралауда ќ±ќыќ єскери ќылмыстарды тєртіптік теріс ќылыќтан
ажыратуѓа кµп жаѓдайда іс-єрекеттіњ істелген ... ... орны ... ... ... ... ... µз бетімен кетіп ќалу – ќылмыс, ал
бейбітшілік уаќытта істелген осы ... ... ... ... болып
табылады. Іс-єеркетті ќылмыс ... ... ... б±зушылыќ ќатарына
жатќызуѓа ... ... ... ... ... ... белгілерге жататын кінєніњ нсандарын, ниет пен маќсатты д±рыс
аныќауѓа да байланысты. ... ... ... ... ... ... -
ќылмыс, ал абайсызда денені жењіл т‰рде жараќаттау ќылмысќа жатпайтын теріс
ќылыќ, ... ... ... ... µтеу азаматтыќ ќ±ќыќ тєртібімен
реттеледі. Егер лауазымды адам ... ... ... бір ... ... жалѓандыќ жасаса – ќылмыс, ал ондай ниет ... ... ... ... ... ... ... табылады. Б.А.Куриновтыњ
пікіріне с‰йенсек, ќ±ќыќ б±зушылыќты айыру т‰рлерініњ мєселелері ќ±ќыќтыќ
ќатынас пен тыѓыз байланысты, - деді б±л ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз – ќатысушыларыныњ
субъективтік ќ±ќыќтары мен зањда кµрсетілген ... ... ... мен ... кµрсетілген айѓаќтарѓа сєйкес туындайтын, ерік ... ... ... ќатынастар, яѓни, ќ±ќыќтыќ ќатынастар
ќоѓамдаѓы ќ±ќыќ ... ... ... ... ... ... ... ќ±ќыќ негізіндегі ќатынастар. Ќ±ќыќтыќ ќатынастыњ
бірінші белгісі – б±л ... ... ... айтќанда адамндардыњ
арасындаѓы ќатынас жєне олардыњ іс - єрекетімен, мінез ќ±лќымен тікелей
байланысты. Осыѓан ... ... ... ...... белгіл
бір єлеуметтік ќажеттілікке байланысты мінез ќ±лыќтары, іс-єрекеттері мен
олардыњ µзара байланыстарыныњ ... ... ... табылады.
єрине, ќоѓамдыќ ќатынастар б±л ... ... жєне ... ... µз ... ... элементтердіњ жиынтыѓын ќамтитын ќ±рылым
болып табылады. Оѓан ... ... ... ... ±йым жєне т.б.) ... ... ... (заттар, ќ±жаттар
ќоѓамдыќ ќатынастыњ µзара байланысы олардыњ іс-єрекеті жаѓдайы т.б. Б±л
элементтер ... ... ... осы ... µзара бір т±тас
бірлігі ќоѓамдыќ ќатынастардыњ т±тастыѓын ќ±райды. Ќылмыс жасаѓан адам осы
ќоѓамдыќ ... ... бір ... ќол ... Ол ќол
с±ѓушылыќ осы ќоѓамдыќ ... ... ... ... т±лѓа
немесе жеке т±лѓа) белгілі бір ќауіп келтіру ... ... ... ќатынастардыњ ќылмысты сралаудаѓы мањыздылыѓы, оѓан келтірген зиян
мµлшері ќылмысты саралау ‰шін жазаныњ т‰рі мен мµлшерін белгілеу ... ... ... ... ... саралауда іс-єрекеттіњ ќоѓамѓа ќауіптілігініњ
мєнін жєне ... ... ... рµл ... ... ќоѓамѓа ќауіпті
іс-єрекет б±л адамныњ ќ±ќыќќа ќайшы, ... ... ... ... ... ... зиян келтіретін мінез ќ±лќыныњ сыртќы кµрнісі болып
табылады. Кез келген іс-єрекет – объективтік ... ... ... ... ретте, ќылмысты саралаудыњ т‰рлері туралы ой толѓасаќ, ењ
алѓаш б±дан балайѓы даму баѓдарларына болжам жасайды. Ѓылыми ... ... ... ... есебінде ќашанда ж‰йелілігімен, логикалыќ болып
А.А.Герцонзон, В.Н.Кудрявцев, А.В.Наумов пен А.С.Новиченко ой ... ... ... ... ... ... к‰діктілер мен толѓаныстар
ќалыптасып, айќындалды. Сонымен, ќылмысты ... ќыры мен ... ... екі ... ... Олар: легалдыќ саралау (ресмиленген)
жєне доктриналдыќ сарлау (ѓылыми). Айталыќ, ресмиленген саралау – ... ... ... ... (ќылмыстыќ істі ќозѓаудан бастап баќылау
тєртібіне дейін. Ресмиленген латы тілінен ... Legalis – ... ... ... саралау – ѓылыми ењбектер, монографиялар, оќулыќтар,
ѓылыми маќалалар т.б. ењбектерде ж‰зеге асырылады. ...... ... ... ... Ол адам маќсатына ќызмет етеді, ... ... ... сай ... ... оныњ ... ... керек.
Ѓылым б‰кіл д‰ние ж‰зілік, т.б. мєселелерді шешуде ‰лкен рµл ... ... ... ... µндіргіш к‰шіне айналып отыр. Ол ... ... ... єлеуметтік салаѓа, саясатќа, экономикаѓа,
мєдениетке т.б. ... ... ... Мєселен, адамзат ќоѓамыныњ
ќалыптасып, одан єрі µсіп ... ... ... ... ... рµлі ... ... белгілі. Осыѓан орай, доктринальдыќ
саралау – ѓылыми т±рѓыда оќиѓаларды, ќ±былыстар мен фактілерді ... ... ... ... ... ... ішкі табиѓатын, мєнді
жаќтары мен мањызды байланыстарын ашып ... яѓн даму ... Осы ... ѓылыми білім оќиѓалардыњ, ќ±былыстардыњ т±рѓыдан
±йымдасќандыѓымен жєне теориялыќ ... ... ... білім
ѓылыми ізденістіњ, шыѓармашылыќ іс-єеркеттіњ барысында ... ... ... ... Doctrina – ... деген маѓына білдіред.
Шын мєніне келсек, ќылмысты саралаудыњ т‰рлеріне байланысты ешќандай ... жоќ. ... ... ... бір баѓытта бейнеленді. ... ... ... ... т.б. ... бір ... ... Б±л арада біз Г.А.Левицкийдіњ:
“Ресмиленген сарлау мен ... ... ... ... ... іс-єрекет болып табылады, сонымен ќатар ќылмысты д±рыс саралауда
ќылмыстыњ єлеуметтік – саясатын д±рыс ќолдану арќылы ќ±ќыќтыќ баѓа ... ... ... екі ... атќаратын рµлі ерекше”, - ... ... ... ... ... ... ... егер оныњ істеген іс
єрекетінде ќылмыс ... жоќ ... ... ... тартылуѓа немесе
жазалануѓа тиісті емес. Алайда, ... ... ... ... оныњ ... ... ... бір немесе бірнеше ќылмыс ќ±рамыныњ белгілері бар
болѓан ... ѓана ... ... Ал ... ... мемлекеттіњ
зањ шыѓарушы органы арќылы ќылмыстыќ жазалау тєртібі мен тыйым ... ... ... ... істелген іс-єрекет ‰шін ѓана беріледі,
ќылмыстыќ жауаптылыќ б±л ќылмыстыќ ... ... ... нєтижесі,
ќоѓамѓа ќауіпті іс-єрекеттіњ кµрінісі болып табылады, ќылмыс ... ... ... яѓни ... ... ... ... кісі µлтіру, ќылмыстыќ зањѓа ќайшы істелген іс-єрекетті наќты ... ... ... жєне осы ... ... ... Ерекше
бµліміндегі тиісті баптар бойынша ќ±ќыќтыќ баѓа ... ... ... ... ... деп атайды. Ќылмысты д±рыс саралау - ќ±ќыќ
ќорѓау органдарыныњ ќызметтік борышы, ... ... ... ... ... ќылмысты д±рыс саралау органдарыныњ
зањдылыќ ќаѓиданы д±рыс, б±лжытпай орындау.
Екіншіден, ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ сарлау зањдылыќ ... ... яѓни ... ... ... ќолданбау д±рыс емес саралауѓа жол
ашады.
‡шіншеден, ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ норманы д±рыс ... ... ... ... ... 175-бап) бір сот ±рлыќ, екіншісі тонау, ‰шіншісі
ќараќшылыќ деп ... б±л ... ... ... ... ... ... табылады. Біздіњ ойымызша, ќылмысты саралау
µзініњ біркелкі маќсатын ... ... ... ... ... ... негізін д±рыс кµрсету, ќоѓамѓа ќауіпті ќылмыстыќ ... ... ... наќты бір ќылмыс ќ±рамымен д±рыс аныќтап, ќылмыстыќ
жаза таѓайындаѓанда жауаптылыќты кінєлі ќылмыскерге ... ... ... ... ... ... басќа да аспектілермен ќарым-
ќатынасы. Мєселен, психологтардыњ айтуынша, ... ...... ... Ќылмысты саралауда ойланудыњ, яѓни, логикалыќ
процестіњ ќандай ќатысы бар? ... мен ... сан ... ... шешу ... олардыњ мєселерін одан єрі зерттеп білу ‰шін логикалыќ
процестіњ мањызы зор. Ќылмысты саралауда ой ... ... біз ... ... ... жања білм аламыз. Ќылмысты саралаудаѓы белгілі
зањдылыќпен байланыстыруѓа ой т±жырымныњ атќаратын рµлі ... ... яѓни ... ... ... ... ќорѓау органдарыныњ
ќызметкерлері немесе зањгерлер ќылмысты ... ... ... ... ... ... Яѓни, ойлау тєжрибелік ќызметтіњ
идеалдыќ формасы (логикалыќ процесс ... 1.3 ... ... ... Б±л арада Г.А.Левицкийдіњ пікіріне с‰йенсек: ... ... ... жєне логикалыќ аспектіде т‰сіндіреді, яѓни б±л
екі аспектініњ ойлану процесінен ... атап ... ... ... ажырамас бµлінбейтін жиынтыќ ретнде ... ... - деп ... ... б±л т±жырым логикалыќ аспектіде
маќ±лданатын ой т±жырымнан тауындайтын сезімдік ... ... ... та ... ... ... аныќтамасын бейнелемейді.
Мєселен, єйгілі польшалыќ профессор И.Андреев µзініњ “Ќылмыстыњ белгілерін
аныќтау” оќулыѓында, ќылмысты саралау логикалыќ ой ... ... ... ... ... ... ... саралаудыњ бір бµлігі деп,
жоѓарыда ... ... ... ... саралау мєселелерін оќып,
танысу барысында зањгерлер жеке ... ... ... ... наќты ќ±рамын аныќтауды, ќылмысты ... ... ... ... жєне ќоѓамѓа зиянды мєн жайлардыњ бар
немесе жоќ екендігін д±рыс белгілеуді, кінєліге жаза ... ... ... зањѓа сєйкес ќолдануды, б±л арада ... ... ... жєне ... ... жєне т±лѓасын, жауаптылыѓын
жењілдететін жєне ауырлататын ... ... ... ... сол
сияќты ќылмыс ќ±рамы белгілерін д±рыс талќылап айќындауда, ќылмыстарды
ажыратып жіктеуде, оныњ ... ... ... ... ќатар
адамды ќылмыстыќ жауаптылыќтан жєне жазадан ... ... ... мен шарттарын наќты, терењ біліп ‰йренеді. Мєселен, Б.А.Куриновтыњ
пікіріне с‰йенетін болсаќ, ... ... ... ... ... ... ќарастырады. Ќылмысты саралаудыњ т‰сінігі, ... ... ... ќылмысты саралаудыњ єдістемелік негізі; ќылмыстыќ
зањ ќылмысты саралаудыњ ќ±ќыќтыќ ... ... жєне ... ... ... ... ... саралау жєне ќылмыс ... ... ... кµптік ќылмыстыќ бойынша ... ... ... кодекстіњ Ерекеше бµлімініњ коллизиялыќ жєне арнайы
нормалар жєне ќылмысты саралау, ќылмыстыќ процестіњ ... ... ... ... Сол ... ... атындаѓы Латвия
¦лттыќ университетініњ доценті М.И.Блум 1917 жылы жоѓарыдаѓы ... ... ... єдістемелік кењесін ќ±растырѓан Б.И.Куриновтыњ
таќырыптарына ќоса, ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ нормаларды ... жєне ... ... ќ±ќыќтыќ нормаларды оќыту жєне ќылмысты саралау;
ќылмыстыќ зањныњ ќолданыстаѓы шегі жєне ... ... т.б. ... ... басќа да ѓалымдардыњ жоѓарѓы арнайы курс ... ... ... ... мєселелері атты єдістемелік н±сќасы
жеткілікті /9,3-19б/. Мєселен, ... ... ... т.б. бір топ ... ... монографияларда ќамтылѓан
єдістемелік кењесін кµруімізге болады
Ќылмысты саралаудыњ философиялыќ, логикалыќ негіздері
мен объективтік кезењдері
Ќылмысты саралау негізгі µзініњ ... т‰п ... ... ... ... ... µз бетінше ќалыптасќан саралау ... ... ... ... ... ... орнына, зањдылыќ т±жырымына,
ќ±ќыќтыќ теориясына µњделгеніне негізделеді. Б±л ... µз ... ... ... ... ... ѓылымы
терењдетілген ѓылыми негізде зањдылыќ норманы ... ... ... Ол топтыќ тарихи дєлелденген єлеуметтік зањдылыќ тєртіпті ... ... ... ... ќ±ќыќтыќ норманы
ќолданудагносеологиялыќ табиѓи процесінде ... ... ... ... ... ... сонымен ќатар абсолюттік ... ... ... ... философиялыќ т±рѓыда саралау ерекше
рµл атќарады [41 ,6б]. Б±л ... ... ... ... ... ... мен ... тарихында жалпылыќ жєне жекелік
туралы сµз етілгенде ... мен ... ... ... бір
тілектілігі, сыртќы ±ќсастыѓы негізге алынады. Наќтыраќ айтсаќ, біздіњше
жалпылау дегеніміз – ±ќсас нєрселерді бір нєрсеге деп ... ... ... ... ... бір атау беріледі. Яѓни, б±л шын ... ... ... ... ... еме, ... ... бір жаѓынан алѓандаѓы бірлігі. Мысалы, ќылмысты саралауда ќылмыстыњ
сыртќы белгілері, яѓни объективті жаѓынан бір-біріне онша ±ќсамайды, ... ... ... бір ... ... ќауіптілігімен аныќтауды.
Философиялыќ негізде кµрсетлген белгілер ... ... ... ... ... ... бойынша, істелген ќылмыстыњ
беліглері Ќылмыстыќ кодекстіњ Ерекше бµлім нормаларына сай келе ме, ... па ... зањ ... ... ма, ... осы ... ескерген жµн.
Ќылмыстыќ норманы, философиялывќ негізде жалпы мазм±нмен ќарастырсаќ, жалпы
объективтік ќайталанѓыш ќ±рал ... ... ... ... ... кµрнісі ретінде олардыњ ара ќатынасыныњ ±ќсастыѓын айтуымызѓа
болады. Яѓни, жалпы т‰сінік философиялыќ негізде ... ... ... ... ќауіпті нысанда адамдардыњ мінез ќ±лќы ережесін
ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ нормада ... ... ... ... адамныњ
объективтік ќ±былысын зањ ѓана баѓындыра алады. Логикалыќ жєне философиялыќ
негіздер ќылмыстыќ зањныњ ќолдануымен ... оны ... ... ... ... ... нормада көрініс алуына мүмкіндік
туғызады. Осыған орай, қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... асырады. Оныњ біріншісі – ќылмыстыќ ќ±ќыќтыњ Жалпы
ережесін, ќаѓидасын, институттарын белгілеу арќылы негізгі екі ±ѓым ... ... ... Б±л ... ... ... ... бµлімініњ
мазм±нын ќ±райды. Екінші бір нормалар ќоѓамѓа µауіпті ... ... ... ... ... жататын белгілерін, шењберін жєне оны
істелген ‰шін таѓайындайтын жазаныњ т‰рлері мен ... ... ... ... ... ... ... бµлімініњ мазм±нын ќ±райды.
Философия ѓылымы жалпы мен жеке ... ... ... жекелк
категорияны философиялыќ негізде ќылмыстыќ ќ±ќыќтыќ нормада бейнелейтін
болсаќ, ... жєне ... ... µз ... ... ... ... Мысалы, (175-бап ±рлыќ) біреудіњ м‰лкін
кµрсетпей жымќыру – ол ... ... ... табады.
Мєн мен ќ±былыс араќатынасыныњ к‰рделі екендігі осы ... ішкі жєне ... ... де ... ... ... ... айтсаќ, абстрактілі жалпылыќ жєне оныњ жекелікке ќатынасы алуан
т‰рлі ќ±былыстардыњ іс-єрекеті (єрекет немесе ... ... ... ењ ... ... ол ... бір-біріне ±ќсастыѓы, біркелкілігі.
Дєлірек айтсаќ, ... ... ... ... ... ... ... негізіне тоќталсаќ, саралаудыњ логикалыќ
негізіне зерттеу ж‰ргізу ‰шін, ењ алдымен ќылмысты саралаудаѓы таным, яѓни
танылыќ баѓа беру ... ... ... ... логикалыќ негіздіњ
єуелгі басынан талдауды бастасаќ, алѓашќы мєселе таным ... ... ... ... мазм±нында т‰бегейлі орын алатын ‰лкен мєнді
иеленетін, материализм мен идеализм ... ... ... ... ... Оныњ ... себебі танымныњ ќайшылќќа тоы к‰рделі
процесс екендігінде.
Біраќ, ќылмысты саралауда эмпиризмдік таным µзіне ... ... ... ... ... ... ... ќолдану кез
келген сатыда єдістемелік танымды ... ... ... ... ... ...... єдісі тану ќ±ќыѓын ќ±райды.
Ќылмыстыќ зањды ќолдану эмпиризмдік дєреже ... ... ... ... ... ... ... эмпиризмдік жаѓдайда таным тєсілі міндетті т‰рде теориялыќ
ќабылдауѓа ... ... ... ... жєне олар ... ... зерттеушілер белгілі бір ойларды ... ... ... ... ... тек ... пайдалану мен
шектелмейді. Ѓылыми теориялар туѓыза отырып, ќылмысты саралауда ... ... ... ... ... ... ... кез-келген зањгер істіњ алѓашќы саралау
кезењн бастаѓанда тікелей логика нысанымен ж‰зеге асырады. Ал, ќ±ќыќтыќ
гипотеза ... ... ... т±рѓыда диспозициямен, санкциямен
байланысты. Барлыќ ќ±ќыќтыќ нормалар логикалыќ т±рѓыдан тиянаќты, сµзсіз,
болжаусыз және шартты ... ... ... ... ... ... құқықтық әдебиеттерде деонтикалық, логикалық, норманың
мазмұны ұқсастық деонтикалық операторлар ... ... ... ... ... - ... Сондықтан сынып нормасы белгілі
бұйрық арқылы бұйрық техникалық, граматикалық норманы бекітеді. ... ... ... ... ... ... ... бір-бірімен тығыз байланыста болады ... ... ... мазмұны жағынан әр түрлі болғанымен, бағыттары бір
мағынаны көрсетеді. Біздің ... ... ... қылмысты
саралау өз алдында дедуктивтік және индуктивтік шартты жүзеге ... ... ... ... ... ... силлогизмді
бейнелейді. Мәселен, сот, прокуратура, ... алу, ... ... ... мән ... ... қасиеттер диалектикалық таным
тәсіліне мән бермегендіктен пайда болады. Бұл көбінесе ... ... ... ... ... ... ... және объктивтік
кезеңі.Қылмысты сараудағы объективтік шындыққа байланысты үлкен дау туады.
Объктивтік шындық сот ... бар ... ... ... қайсы бағытта сипатталады (салыстырмалы, абсолютті, объктивтік)?
Екіншіден адамзат ойының, яғни заңгердің (танмыдық баға ... ... ... көрсетлді ма? деген қарама қайшылықтар орын ... бір тобы ... тек ... ... ғана орын
алады, - десе, екінші тобы қоғамда адамның ... ... ... ... пікірді жоққа шығарады. Сонда аоардың тұжырымдауы
бойынша, сот істі қараған ... ... ... анық мәлімдейді.
Тергеу, прокуратура, сот органдарының әрекеті белгілі объективтік
шындықты қажет етеді. ... ... сот ... істі өз ... ... ... ... қылмысты саралауда объективтік шындықтыњ
қажеті бар ма, әлде жоқ па? Бұл тұрғыда, ... ... ... қарау керек. Ендеше диалектиканың заңы ... ... ... оның өз ... ... пісіп-жетіліп объективке айнала бастауынан
туындайды. Өйтпесе шындықтың өзінде қайшылас пайда болып қылмысты ... ... ... ... Бұл ... біз ... ... түсінігі белгілі қылмыстық істің негізіне қатысты
қалыптасып айқындайды, бірақ қылмысты саралау мєселесіне қатысты ... ... ... ... ... құқықтық баға бере алмайды”
деген пікірне жүгінеміз [42,6б]. Осы ... ... ... ... ғалымдар
сынға алды. Жоғарыдағы пікірмен В.Н.Кудрявцев келіспейтін білдіре отырып,
төмендег тұжырымға келді. ... ... ... ... ... ... келді. Заңгер біріншіден, қылмыстық заңды дұрыс
қолдануды пайыпдайды. Тергеу, прокуратура, сот ... ... ... ... үш ... ... ... істің мән-жайы белгісі шындыққа, ақиқатқа негізделеді;
б) қылмыстық құқықтық норманың мазмұны көрсетіледі;
в) қарастырылған қылмыстық құқықтық норманың ... ... ... негізделген белгілерінің арақатынасы көрсетіледі,
“а” жєне “б” элементтері қылмысты ... ... зор. ... ... ... іс-әрекеттің мәні диалектикалық
қайшылыққа тап болып күреске бейім тұрады. Осыған орай, ... ... мєн жайы ... ... ... ... ... бұл мәселені шешу үшін объективті шындықтың
болашағы ... ... мен ... ... оның ... ... ... ойға келіп тіреледі. Бұл жерде объективтік шындық,
адамдардың тәжірибелік іс-әрекетінің негізінде ... ... ... деп ... ... деп – пікір айтуды
айтамыз).
Алайда, В.Н.Кудрявцев өз ... ... ... ... ... негізделген қылмысты саралауда, заң талаптары ... - ... ... пікірімізше, объективтік шындық білім іс-
әрекеттің ішінде пайда ... ... ... ... ... оның ... әдістерден туындағанын, қазіргі мәнін айқындаймыз.
Сонау көне замандағы философиядан бастап, ойшылдар өмір ... ... ... ... ... ... ... оныњ мәнін ашуға ұмтылды.
Сондықтан да бұл мәселені шешу объективтік шындықтың қандай ... ... ... оның ... қалай қалыптасады деген диалектикалық ойға
келіп тіреледі. Бұл жерде шындық ... сот, ... ... ... де ... түсіндіріледі. Тек қана адамдардың
тәжірибесі арқылы мәні ашылып, жүзеге асуына жағдай жасайды.
А.В.Наумов пен А.С.Новиченконыњ ... ... ... құрайды. Екіншіден, қылмыстық әрекетті дұрыс құқықтық бағалау
объективтік ... ... ... ... ... ... шындық
объективтік және субъективтік шындықты сипаттайды. Кез – келген қылмысты
саралау “болжамдылыққа” ... ... ... ... ... саралаудағы “шындық” механикалық, салыстырмалы, диалектикалық
шындықты айқындайды /22,58-59б/.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы тәуелсіздікке қолы жеткен ел – даму ... ... ... ... тәжірибелерінің елеулі дәмін татып көріп, сосын іске
асыратыны ... ... ... көлемде қадамға сәйкес экономикалық
бағдарламалар мен заң жобалары жасалып, оған ... мен ... ... Осыған байланысты, еліміз үшін аса маңызды мәселелердің
негізгі көзі болып ... ... ... ... ... ... ... де үнімді нарықтық механизм құру да
қоғамдағы қылмыспен қарсы күрес жүргізу де ... ... ... ... ерекше. Бұл арада қылмыс заңдылықтарының орындылығын қарау мәселесі
қылмысты саралауда айқын көрініс табады.
Дипломдық ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциясы, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... актілер мен қылмыстық заңдар негізге алынып, қылмысты
саралаудың мазмұнын, ... ... және ... негізін олардың
бағыттары мен қағидалары, түрлері, қылмыстық саралаудағы ... орын ... ... жалпы жєне ерекше қатысудағы қылмысты саралаудың
олқылықтары, қылмыстық заңның даму ... мен ... ... ... ... құрайтын белгілердің жиынтығы (ниет пен мақсат,
кінәнің аралас түрі, тұлғаның жасқа толу белгісі, жаза ... ... ... ... зат пен құрал) жүйелендірілген мазмұны ұсынылады.
Зерттеудің барлық ... ... ...... ... әдістемелік
логикалық формасына және қылмысты саралауда қылмыстық заңдылықтың ... ... ... айқындалуын шешуге бағытталған.
Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық сипаттағы құқықтағы ... ... ... ... ... бір ... жатқан
кемшіліктері қылмысты дұрыс сараламаудың орын алуына жағдай туғызады.
Сонымен қылмысты саралау ұғымы ...... ... ... ... ... кері ... іс-әрекетті Қылмыстық кодекстің Ерекше
бөлімінің баптарына нормаларды дәлме-дәл жатқызу. Екіншіден, қылмысты дұрыс
саралау ... ... ... құрылысын, деңгейін, қозғалысын
дұрыс анықтауға мүмкіндік туғызады. Қылмысты дұрыс сараламаудың нәтижесінде
қылмысты іс-әрекетті жасаған кінәлі ... ... ... ауыр ... яғни әділ жаза ... қағидасына қайшы келеді. Қылмысты
дұрыс саралау тәжірибе ... ... ... келеді. Қылмысты дұрыс
саралау тәжірибе тұрғысынан сот ... ... ... ... және
заңдылық, әділеттілік қағидаларының жүзеге асырылуының басты шарты ... ... ... ... ... құқық қорғау органдары беделінің
мәртебесінің биік ... ... ... Қылмыстық заңға негізделген әдейі
үкім шығару сот органдарының беделін, мәртебесін ныңайтады.
Қылмысты саралаудағы “үйлестік функциясы” ұқсас ... ... ... ... айыруға, қылмыстың қоғамға қауіптілігінің
дәрежесін белгілеуде маңызы зор, яғни жасалған іс-әрекеттің ... ... ... бекіту болып табылады. Бұл ... ... ...... қауіпті, құқыққа қайшы істелген іс-әрекеттің
арасындағы ұқсастықты шындыққа ... ... ... қылмыс
құрамыныњ белгілерін қылмыстық нормада және қылмыстық актіге сай ... ... ... ... ... жєне ... ... құқықық теорияда жүзеге асырылады. Гнесеологиялық
аспекті – қылымсты саралау ... ... ... яғни қылмыстың
қандай мақсатпен жасалғанды көрініс табады, ал ... ... ... қылмысты саралауды ой-тұжырымнан өткізу желісі ... ... ... ... ... ... ... қаралады.
Қылмысты саралаудың түрлеріне тоқталсақ, қылмыстық құқықтық теорияда
легальдық (ресмиленген), ... ... ... ... екі ... ... Доктриналдық саралау адамның мәндік күшінің қоғамдық
қалыптасып өркендеуіне, тарихи ... ... ... одан әрі даму ... бағыттарына болжам жасайды.
Доктриналдық саралау ғылыми білімнің, рухани ... ... ... әр ... ... ... ... ұйымдасқанндығымен,
қылмыстық құқықтық теориялық сипатымен ерекшелінеді. Ресмиленген саралау
құқық ... ... ... ... ... ... қылмыстық саралаудың мәселесі тереңдетілген
зерттеу жүргізу арқылы, нақты, жалпылық, ерекше, жеке ... ... ... ... орын ... Бұл арада қылмысты саралаудың ұғымы
әлеуметтік қоғамға қауіпті тұрғыда жасалған іс-әрекетті анықтау ... ... ... ... ... ... белгілейді.
Сонымен, қылмыс жасаған адамның мінез-құлқы ережесін тек заң ... ... ... ... ... ... бойынша
да, тәжірибе тұрғысынан алғанда да күрделі, маңызды мәселелердің бірі болып
табылады. үйткені, қылмыстық құқықтық ... ... ... ... ... ... жєне арнайы норманың қарастырылуы,
әрине қиындық туғызады. Бұл тұрғыда нормалар бәсекелестігі деп ... ... ... екі (не одан да көп) баптарының белгілеріне
сәйкес келетін жағдай түсініледі, яғни ол ... бір ... ... диспозициясында қамтылады. Мәселен, егер жалпы мен арнайы норма,
ал бүтін мен бөлшек бәсекелессе, жасалған ... ... ... ... ... ... ... Бұл тұрпатта, қылмысты
сараланғанда өзара ұќсас белгілер салыстырса, ... ... ... ... “жалпы мен бүтін” қатынасындағы белгілер бәсекеге түседі.
Көрініп отырғандай, қылмыстық ... ... ... сәйкестік орнату
кезінде, біріншіден, бір ... ... ... әр ... ... алынады.
Логикалық, философиялық негіздер қылмыстық заңның қолдануымен қатар
оны бұзған адамдарға ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады. Философиялық және ... ... ... ... ... ... ... ие болыды.
Бұл арадағы таным мәселесі – философия мазмұнында ... орын ... ... иеленетін, материализм мен идеализм арасындағы шиеленіскен
күрестің арқауына айналған ... ... ... ... өз ... және ... ... жүзеге асырады. Сонымен қатар қылмысты
саралау динамикалық ... ... ... ... келе, дипломдық жұмысында ғылыми әдістемелік жолмен
қамтамасыз ету бойынша саралау сұрақтарына өз ... ... ... іс ... сатысының бастапқы сатысында тергеушілердің
кездестіріп қалатын қиыншылықтарын, алдын алу тергеу жүргізудің мерзімін,
бағыттарын, айырма шектерін, ... ... үкім ... кезінде жаза
тағайындау негіздеріне кездесетін қиындықтарды қылмысты саралауда ашу мен
толық ... ... ... ... ... ... негіздерді саралауға тырыстық.
Диплом жұмысында қылмысты саралаудың жоғарыда айтылған мәселелеріне
байланысты әдістемелік процесуалдық аспектілері ... ... ... туралы қылмыстық істер жөніндегі ... ... ... ... ... қарастырылған істердегі
ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... Конституциясы 30 тамыз 1995ж. ... ... қоса ... ... –2008 ж) ... Республикасының Қылмыстық кодексі 16 шілде 1997ж. ... ... ... ... ... ... Уголовное право. Общая часть. Курс лекций. М., 1996г.
4.А.Н.Ағыбаев. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. ... 2002 ... ... ... ... квалификации преступлений. М., 1999г.
6.Уголовное право.Общая часть. Под ред. В.Н.Петрашева. М., 1999г.
7. ... А.С. ... ... и права. М., 1999г.
8.Уголовное право. Общая часть. Под ред. И.Я.Козаченко. М., 1998г.
9.Таганцев Н.С. Русское уголовное право. ... ... ... Т.1. ... ... В.Я. ... и предмет преступления в ... ... ... 1988 ... уголовное право России. Общая часть. М., 1996г.
12.Практикум по уголовному праву. Под ред. Л.Л.Кругликова. М., 1997г.
13.Российское уголовное право. Общая часть. Под ред. ... ... М., ... Е.И. ... ... ... ... Алматы, 1998ж.
15.Наумов А.В. Российское уголовное право. Общая часть. Курс лекций.
М., 2000г.
16.Уголовное право. ... ... Под ред. ... ... М., ... А.Н. ... құқық. Ерекше бөлiмi. – Алматы: Жетi жарғы,
2000 - 345б
18.Борчашвили И.Ш., ... Г.К. ... к ... РК ... 1999г. стр – ... Ү. ... ... (ерекше бөлім) – Алматы: 2007 ж-115
б
20.Каиржанов Е.И. ... ... ... ... ... ... 3-е, дополн.). Алматы, 2006. С. 114б.
21.Алауханов Е.О. Қылмыстық құқық (жалпы бөлім). Оқулық. Алматы: ҚР
Құқықтық сараптама және халықаралық ғылыми ... ... 2009 ... б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 85 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кінә нысандарының және қылмыстың субъективтік жағының өзге белгілерінің қылмысты саралауға ықпалы19 бет
Кінәнің нысандары бойынша қылмысты саралау15 бет
Көптік қылмыстарды саралаудың теориялық мәселелері169 бет
Қарақшылық қылмысының сараланған және аса сараланған құрамдары58 бет
Қылмыс құрамы саралаудың заңдық негізі37 бет
Қылмысты саралау және оның ұғымы82 бет
Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы75 бет
Қылмыстық іс бойынша дәлелдеме ретіндегі сот сараптамасының қорытындысы53 бет
Қылмыстық процесті жургізуші органның сарапшы қорытындысын бағалауы14 бет
Қылмыстық процесте сот сараптамасын тағайындау, жүргізуді ұйымдастыру, зерттеу10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь