Халықаралық жеке құқық

1. Халықаралық жеке құқық пәнінің ұғымы.
2. Халықаралық жеке құқық бөлімдері.
3. Халықаралық жеке құқықтың анықтамасы және пәні ретінде.
4. Халықаралық жеке құқықтың даму тарихы.
5. Халықаралық жеке құқық пен халықаралық жария құқығының арақатнасы.
Халықаралық есеп және ТМД елдері дүние жүзінде. Есептесу мен несие беруді реттейтін халықаралық актілер.
1. Халықаралық жеке құқық пәнінің ұғымы.
Әлемдегі шаруашылық өмір интернационалды сипатқа ие болып келуде. Бұған көптеген бірлескен кәсіпорындар, бірлескен кәсіпкерлік, бірлескен ғылыми зерттеулер мысал бола алады.
Ғылыми техникалық прогресс комуникациялар салаларында халықтар мен континенттерді жақындастырып, әртүрлі елдер өкілдерінің қарым-қатынастарының туындауына әкеп соқты.
Соғыстар мен конфликттердің салдарынан миграция күшейіп жұмысқа орналастыру, білім беру ісінде халықаралық құқықтық проблемалар туғызып отыр. Аталған факторларға байланысты жеке, заңды тұлғалардың, өз шекараларынан тыс жерлердегі, азаматтық құқықтық қатнастарын реттеуші халықаралық жеке құқықтың ролі өсіп келуде. Осыған сәйкес халықаралық аренадағы жеке қатнастардың әртүрлі жағтарын реттейтін халықаралық конвенциялар да ролі өсуде.
Халықаралық жеке құқық - заңды және жеке тұлғалардың жеке құқықтық қатнастарын реттейтін құқық жүйесі болып табылады. Халықаралық жеке құқық құқытың бұлай аталу себебі бір мемлекеттің шегінен шыға отыррып, өзінің құрылымында шет ел элементі болатын азаматтық құқықтың, еңбек, қаржы құқықтық қатнастарды реттеушісі болып табылатындығынан.
Халықаралық жеке құқық жеке және заңды тұлғаның жеке құқықтық қатынастарын реттейтін құқық жүйесі. Халықаралық жеке құқығы бір мемлекеттің шегінен тыс және шетелдік элементі бар азаматтық құқық, еңбек, қаржылық құқықтық қатынастарды реттейді.
Қазақстан егемендік алғаннан соң халықаралық жеке құқық мәселесін жүйелі түрде зерттей бастады. Халықаралық жеке құқық ерекше түрдегі халықаралық қатынастарды реттейді. Оларға жеке және заңды тұлғалардың құқықтық қабілеттілігі, шетелдік азаматтардың Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан мүлкіне жеке меншік құқығы, сонымен қатар шетелде ораналасқан қазақстанның және оның азаматтарының мүлкіне жеке меншік құқығы, ішкі сауда мәселесін жасау тәртібі мен шрттары, шетелдің интелектуалды меншікке құқығын қорғау, қазақстан азаматының шетелдегі өнертабысын қорғау, шет ел азаматымен некеге тұрудың тәртібінің құқықтық түрлері және еңбек қатынастары және оларды шетелде жүзеге асыру жатады.
Қазақстанның ішкі саудасында, ішкі сауда, тауар айналымы, төлем бойынша мемлекетаралық шарттар мемлекеттік және комерциялық фирмалардың шетелдік ішкі сауда ұйымымен, жеке фирмалармен ішкі сауда мәмлемелерімен тығыз байланысты.
Сауда шарты - бұл субъектінің қызметіндегі ішкі сауда мәмлері, мәмлемелерді орындау мерзімі және осы мәмлемелер арасындағы болуы мүмкін дауларды шешу бойынша мәмлелер арасындағы шарт. Басқа да сауда шарты жария құқық сипатындағы шарт, халықаралық жеке құқық акті. Егер сауда шартын орындамауға немесе тиісті дәрежеде орындамауға байланысты дау туса, дауласушы мемлекеттер бір-біріне
        
        1. Халықаралық жеке құқық пәнінің ұғымы.
Әлемдегі шаруашылық өмір интернационалды ... ие ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік, бірлескен
ғылыми зерттеулер мысал бола алады.
Ғылыми техникалық прогресс комуникациялар салаларында халықтар мен
континенттерді ... ... ... ... қарым-
қатынастарының туындауына әкеп соқты.
Соғыстар мен конфликттердің  салдарынан миграция ... ... ... беру ... халықаралық құқықтық проблемалар туғызып
отыр. ... ... ... ... ... ... өз
шекараларынан тыс жерлердегі, азаматтық ... ... ... жеке ... ролі өсіп ... Осыған сәйкес халықаралық
аренадағы жеке ... ... ... ... ... да ролі өсуде.
Халықаралық жеке құқық - заңды және жеке тұлғалардың жеке құқықтық
қатнастарын реттейтін құқық жүйесі ... ... ... жеке құқық
құқытың бұлай аталу себебі бір мемлекеттің шегінен шыға ... ... шет ел ... ... ... ... ... қаржы
құқықтық қатнастарды реттеушісі болып табылатындығынан.
Халықаралық жеке құқық жеке және заңды тұлғаның жеке ... ... ... ... Халықаралық жеке құқығы бір
мемлекеттің шегінен тыс және шетелдік элементі бар азаматтық ... ... ... қатынастарды реттейді.
Қазақстан егемендік алғаннан соң халықаралық жеке құқық ... ... ... ... Халықаралық жеке құқық ерекше түрдегі
халықаралық қатынастарды реттейді. Оларға жеке және ... ... ... ... ... ... Республикасы 
аумағында  орналасқан мүлкіне жеке меншік құқығы, сонымен қатар ... ... және оның ... ... жеке ... ішкі сауда мәселесін жасау ... мен ... ... ... ... қорғау, қазақстан азаматының шетелдегі
өнертабысын қорғау, шет ел азаматымен некеге тұрудың ... ... және ... ... және оларды шетелде жүзеге асыру жатады.
Қазақстанның ішкі саудасында, ішкі сауда, тауар айналымы, ... ... ... ... және ... ... ішкі сауда ұйымымен, жеке фирмалармен ішкі сауда мәмлемелерімен
тығыз байланысты.
Сауда шарты - бұл ... ... ішкі ... ... орындау мерзімі және осы  мәмлемелер арасындағы болуы ... шешу ... ... ... ... ... да ... шарты жария
құқық сипатындағы шарт, халықаралық жеке ... ... Егер ... ... немесе тиісті дәрежеде орындамауға  байланысты дау туса,
дауласушы мемлекеттер ... ... ... әсер ... ... ... белгілі халықаралық жария құқықтық малына
жүгінеді. Егер ішкі сауда мәмлесіне ... ... ... ... отандық  және шетелдік соттарға, халықаралық коммерциялық арбитраждық
соттарға жүгінеді. Бұл шетел элементі бар азаматтардың құқық ... ... ... пен мүдденің ... ... ... жеке ... ... ... барлығына шетел элемент тән және оларды үшке бөлуге
болады:
1.     Құқықтық қатынасқа қатысушы шетелдік жеке және заңды ... ... ... ... ... ... тыс ... орналасады;
3.     Халықаралық жеке құқықпен реттелетін қатынастың негізі - не
шетелде орын алған нақты заңсыздық.
Осы элементтердің ... - ... бұл ... ... халықаралық
құқық аясына жатқызуға болады.
Халықаралық сауда  - экономикалық және мәдени ... ... ... ... ... ... субъективтік азаматтарды қорғауды 
әр мемлекет мойындайтын болса ғана нақты дами ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер шетелдік немесе
отандық құқықты қолдануды, оған мүмкіндік беретін коллизиялық нормаларды
белгілейді. Осы  ... ... ... жеке ... ... ... ... реттейтін ішкі материалдық
нормалардың болуы коллизиялық нормалардың болуын болжайды. Ішкі ... ... ... ... құқығы мен міндеттерін реттейтін ... ... ... ... ... алмастырып қана қоймады
сонымен қатар осы заңдарға сілтеме жасай отырып, шетел заңын ... ... ... ... ... елде ... байлаулар әртүрлі болуы мүмкін. Германия ... ... ... мұрагер азаматы болатын елінің заңымен, АҚШ
мен Англияда оның сонғы ... ... ... ... ... саудағы байланысты жасалатын қатынастар орындау орны заң мен, басқа
елдерде келісім-шарт қай елмен тығыз ... ... сол ел ... құқығындағы  мұндай жағдай бірде құқық қорғау болып, бірде
болмауына байланысты күрделі  мәселелер туғызады. Бұл мәселелерді мүдделі
мемлекеттер  ... ... ... ... екі ... ... ... жасау арқылы  шешуге болады. ... ... ... ... біркелкі көрініс жапқан.
Осы мәселелерді шешудің тағы бір малы осы ... ... ... ... нормаларды  унификациялау (бір түрге келтіру,
қалыптастыру) болып табылады. Унификациялауды  жасаудың бір ... ... ... ... 11.04.1980 ж. қол қойылған халықаралық
сатып алу-сату шарты туралы БҰН конвенциясын айтуға болады.
Әр ... ... жеке ... ... шетел элементімен
қатынастарды реттеуінде қай елдің заңын қолдану ... ... ... қтр халықаралық шарт жасау негізіндегі берілетін
шарттық қатынастарына  кіретін қалыптасқан ... ... ... ... ... ... екі амалын шетелдік
элементтілгі бар  азаматтардың құқықтық қатынастарды реттейтін екі әдіс ... ... ... ... ... ... ... үшінші әдіс
ретінде шетелдік элементі бар азаматтардың ... ... ... ... ... арнай шығарылған ішкі заңның материалдық
нормалары; заңдар, жарлықтар, жоғарғы  ... ... ... ... ... ... ететін нормалар деп те атайды.  Мысалы, 27.12.1994 ж.
"шетелдік инвесторлар туралы" ҚР Заңы, ... ж. ... ... азаматтарының құқықтық жағдайы туралы" ҚР
Президентінің ... ... ... жеке ... мына ... ... коллизиялық;
2.     қалыптасқан материалдық нормалар;
3.     Тікелей әрекет ететін нормалар.
Азаматтық құқықтық қатынастардан туындайтын ... сот ... ... ... ... бар ... істері халықаралық
жеке құқықпен тығыз байланысты болатын халықаралық азаматтық іс ... ... ... ... халықаралық азаматтық іс мәселелері
халықаралық жеке құқық құрамына кіруі мүмкін.
Халықаралық жеке құқық азаматтық қатынастар және ... ... ... ... бар еңбек қатынасында реттейді. Сонымен ... ... ... мен халықаралық жеке еңбек құқығы арақатынасын
анықтап алу ... Бұл екі ... ... ... Қазақстан
территориясындағы шетел немесе бірнеше кәсіпорындарда  жұмыс ... ... ... қорғаудың еңбек қатынасы, халықаралық
жеке құқықпен реттеледі, яғни шетелдік жеке және ... ... ... ... ... жатқызатын шетел элементі бар
азаматтардың құқықтық қатынасы, ... ... ... ... ... ... жеке құқық бөлімдері.
Халықаралық жеке құқық ғылымы үш ... ... ... ... - жалпы теоретикалық мәселелерді зерттейді;
2.     Ерекше бөлім - халықаралық жеке құқықтың ... ... ... ... ... жеке құқық саласына шет ел жеке және заңды тұлғаларының
құқық қабілеттілігі және ... ... шет ел ... ... ... ... ... сондай-ақ, Қазақстанның және
оның азаматтарының шет елдегі мүлкіне меншік құқығы, ... ... ... ... мен жағдайлары, шет елдіктердің ... ... ... ... ... ... ... қорғау, шет елдіктермен некеге тұрудың ұйымдастыру-құқықтық түрлер,
еңбек қатнастары мен оларды шет елде жүзеге асыру.
Халықаралық жеке құқық реттейтін қатынастарға шет ел ... ... Ол үш ... ... Құқықтық қатнас қатысушысы шет ел заңды немесе жеке ... ... ... ... ... тыс, шет ел ... ... ХЖҚ реттейтін қатнастар негізінде шет елде орын алған ... ... ... осы аталған үш элементтің бірінің болуы оның
халықаралық жеке құқық ... ... ... ... ... ... дамытуға бел байлаған 
мемлекет шет ел немесе өз  мемлекетінің ... ... ... ... ... Осы ... ... халықаралық
жеке құқық негізін құрайды. Халықаралық жеке құқық нормаларының бірі
унификацияланған ... ... ... ... табылады. Шет ел
элментімен азаматтық-құқықтық қатынастарды құқықтық регламенттеу бұл елде
Арнайы қабылданған ішкі ... ... ... ... ... қазақстан республикасының "шет ел инвестициялары туралы"
заңы, Қазақстан Республикасының "Кеден ісі ... ... ... ... "Қазақстан Республикасындағы шет ... ... ... ... ... ... жеке құқықтың
халықаралық көпшілік құқықтан айырмашалығы. Халықаралық заң әдебиетінде ... ... ... бар. ... ... ... ... жеке
құқық - халықаралық көпшілік ... ... ... табылады. Тағы бір
көзқарасқа сәйкес халықаралық жеке құқық пен халықаралық көпшілік құқық бір
пән. Ғалымдардың  ... тобы ... жеке ... ішкі азаматтық
құқықтың ерекше саласы болып табылады дейді.
3. Халықаралық жеке құқықтың анықтамасы және пәні ... жеке ... пен ... ... ... ... екендігі сөзсіз. Мәселен бірқатар ... ... жеке ... да ... көпшілік құқықтың да негізі болып
табылады.
Жоғарыда айтылып кеткендерді ескере отрып ... жеке ... ... ... болады.
Халықаралық жеке құқық дегеніміз - шет ел ... бар ... ... ... қатнастарын реттейтін, құрамына
коллизиялық, халықаралық шарттардың негізінде унификацияланған нормалар,
шет ел ... және жеке ... ... қабілеттілігі туралы нормалар
кіретін құқық саласы болып табылады.
Халықаралық жеке құқық пәні ... ... ... ... ... ... дайындалған ғылымның және негізгі білімнің
жүеленген жиынтығын білдіреді.
Қазақстанда халықаралық жеке құқық курсы 20 ғасырдың 40-шы жылдарында
оқытыла бастады. (Алматы заңтану ... жеке ... пәні ... халықаралық жеке құқық ғылымының
призмасы сияқты оқытлады, көптеген мәселелері  жеке пән ретінде оқытылады.
Мысалы: "Жалықаралық бизнес, т.б. ХЖҚ оқу пәні ... ТМД ... ... т.б., ... ... ... оқытылады.
Халықаралық жеке құқық әртүрлі халықаралық қатынастардың негізінде
пайда болған азаматтық ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі мәселелерді қарастырады.Халықаралық
жеке құқығын оқи отырып, студент шетелдік ... ... жеке ... ... әр ... ... қатынастардағы орнын,
мүлкіне шетелдік меншік құқығы және қазақстанның шетелдің ... ... ішкі ... ... ... Қазақстандықтардың шетелдегі
өнертабысын қорғауын, шетелде ... ... ... мұрагерлік, шетелмен
некеге тұрудың, Қазақстандық азаматтардың шетелдегі еңбек ерекшеліктерінің
қорғалуын және оның шегінен тыс валюталық ... ... ... ... жеке ... даму тарихы.
Халықаралық жеке құқықтын басқа ... ... ... оның институты мен нормаларының қалыптасуында халықаралық жеке
құқық ... өте ... роль ... ... ХЖҚ ... Оны ... ... шетелдің
құқықтары таңылмағандығынан, Ежелгі Үнділердің Ману ... ... ең ... ... ... және ... ... нормалардың болмауынан көруге болады. ... ... ... ... құқық көмегі мен реттелетін ... ... ... айналым қажеттілігін белгілі түрде қанағаттандыру 
мақсатында Ежелгі Рим заңгері "Халық құқығы" дамыған құқық нормаларының бір
жүйелі қалыптасу ... ... ... ... деп ... ... Осы құқық Римдіктер мен шетелдің арасындағы қатынастарды реттеп
отырды.
ХЖҚ жария тәртіп ұғымы орта ғасырларда ... ... Сол ... ... екі түрі ... айта бастады.
1.     Оны шығаратын қаланың шегіндегі мәртебе.
2.     Оны шығаратын қаланың, мемлекеттік шегінен тыс әрекет ететін
мәртебе.
Орта ғасырда ... және ... ... ... ХЖҚ ... ... бола бастады. Теңізде жүзу мен сауданың дамуына
байланысты барлық мемлекеттерде ашық теңізде және ... ... ... ... ... мойындалды.
Батыс Европада да ХЖҚ саудаға байланысты пайда болған әр қаланың өз
әдет ғурпы болғанымен, дами келе ... ... ... қолдануға тура
келеді.
Сауда да шетелдік ... ... ... ... ... ... да, олар Рим ... қолдаудың нормаларға бейімдеу үшін
глосса, яғни Юстиниан коллизиясының белгілерін ... бұл ... ... ... ... глоссаторлардың орнына постглоссаторлар
келді, олар Рим құқығының мәнініне кең түсіндірмелер ... ... ... ... мен оның ... ... ХҚЖ ... саналады. Постглоассатордың теориясының мәні - азаматтық-
құқықтық қатынастарды материалдық қорғау ... ... ... елдерде пайда болғаннан кейін шетелдер ... ... ... ... режимнің" берілуіне байланысты жақсарды.
ХҮІІ ғ. Голландия мектебі ХЖҚ-ң дамуына өз ... ... Ол ... ... ... ... қолданылуы тиістілігін айтты. Сол
мектеп өкілінің бірі У.Губер "Comifas" ... ... Ол ... тыс ие болған қатынастар ХЖҚ-ң тарапынан қорғауға жатады.
ХІХ ғ. Италияда ХЖҚ нормаларын унификациялау идеясы  ... ... ... ... мен ... ... ... соған байланысты көпжақты шарттардың жасалуына алып келді.
Халықаралық ұйымдар құрылып бұл ХЖҚ сапалы әрі ... ... әсер ... жеке ... ... өте ... дамыды. Ф.Мартенс,
П.Козанский, К.малышев, Н.Иванов еңбектері ХЖҚ ... ... ... жеке ... ... рет ХХ ... 20 жылдарында зерттеле
бастады.
Қазақстандағы ХЖҚ-ны алғаш зерттеушілердің бірі ... ... ... ... ... ... ... Одан
кейін ХЖҚ мәселесін зерттегендерге А.Ш.Тұғанбаев, М.А.Сарсембаев ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық жеке құқық пен халықаралық жария құқығының арақатнасы.
 
Осы заманңы халықаралық құқық халықаралық жария және халықаралық жеке
құқық болып екіге бөлінеді. ... ... ... ... ... ... мен ... талас тудырып келді. Бұл проблеманың генезисі
былайша сипатталады. Бұл мәселеге байланысты ... үш ... ... өмір ... ... ... жеке құқық ұлттық құқықтың бір ... және ... өз ... өмір сүре ... Ол азаматтық құқық жүйесіне жатады.
Мұндай пікір алғаш 1926 ж. ... ... ... ... ... ХЖҚ - халықаралық құқықтың бір бөлігі,
яғни ХЖҚ + халықаралық жария құқық + ХҚ;
3) ХЖҚ кейде азаматтық ... ... ... бірін құрайды, бірақ
негізінен халықаралық жария құқықпен  тығыз байланысты.
Халықаралық жеке құқық пен халықаралық жария құқықтың ішкі байланысын
белгілейтін соңғы позиция ... ... ... ... сияқты.
Халықаралық жария құқық негізінен мемлекетаралық қатынастарды
реттейді. Ал ... жеке ... ... элементтермен байланысты
азаматтық құқықтық ... ... ... жеке ... ... ... бір ... бірақ орынды иеленеді, сөйтіп арнаулы пәні
мен реттеу әдісінің ерекшелігіне байланысты оның ... ... ... жеке құқық пен халықаралық жария құқықтың арасындағы өз
ара  әрекеттерді көптеген ұқсас қағидаттардан да ... ... ... ... пен ХЖҚ ... ... ... ХЖҚ-тың
мемлекетаралық қатынастарды емес, халықаралық өмірді сипаттайтындығына
байланысты болады. Осыдан келіп,  халықаралық жария құқықтың ... ... ХЖҚ үшін де ... бір ... ие ... ... элементері бар азаматтық құқықтық қатынастарға қатыныс
бар мәселелерді өзінің ішкі заңдарымен немесе халықаралық келісімдермен
шешкенде халықаралық ... ... өз ... ... жеке ... осы ... ұйымдастыруға қатысатынынан
мемлекеттердің халықаралық жеке құқық көлеміндегі актілері оның сыртқы
саясатын ... ... жеке ... ... көздерінің түсінігі.
Халықаралық жеке құқықтың қайнар көздері заң ... ... ... ... ... жеке құқықта құқықтың төрт қайнар көзі
белгілі:
1.     Ішкі заңдылық:
2.     ... ... ... және ... ... ... және арбитраждық тәжірибе
"Құқықтық қайнар көздері" деген термин материалдық және ресми (заңдық)
екі аспектіде ... ... ... ... ... ... халықаралық
еңбек бөлінісі нәтижесінде дамитын және халықаралық құқық нормаларын
түзетін бүкіләлемдік ... ... ... Осы ... ... ... ... көздері - бұл оның нормалары мен
қағидаларының көрнуі мен бекітілуінің ерекше арнаулы ... Осы ... ... ... ... ... ... құқық шығармашылықта
ерекше орынға ие, атап айтқанда  ... ... ... ... ... және пайда болу процесін қортындылайды.
Сөйтіп халықаралық құқықтың қайнар көздерін - заңи ... ... ... ... ... ... құқық нормаларына
айналған.
2. Халықаралық жеке құқық қайнар көздерінің түрлері.
Ішкі заңдылық.
Заңдар мен нормативтік құқықтық ... ... жеке ... ... ... ... олар мынадай  болып бөлінеді:
1.       Құқықтың бұл саладағы қатынасын ... ... ... ... ... ... Бұл қатынастарды реттейтін нормалардың бірқатар бөлігі
(Азаматтық кодекстің 13 бөлімі).
Шетелдік ... ... ... тобына 60-шы жылдары
халықаралық жеке құқық мәселелері  бойынша заңдарды да ... ... ... ... ... ... заңдарды қабылдау кең тарамаған.
Халықаралық келісім-шарттар.
Құқықтық қатнастарды келісім-шарттық негізде ... ... ... ... көбінде құқықтық жүйеде
халықаралық жеке құқық саласына ... ... ... ... ... болып келеді. Халықаралық келісім шарттардың мұндай жағдайға
жетуінің себебі ... ... ... көбінде биліктен ... ... ... ... ... - бұл, ... қалыптасқан, жүйелі түрде бұрын қолданылып
отырған, бірақ өзінің тіркелуіне ... бір ... ... қажет
етпейтіндері.
Халықаралық дәстүрлер айқын бір ережелерді ... және ... ... ... ережелер.
Мемлекеттердің тәуелсіздігімен теңдігіне сүйеніп, халықаралық
дәстүрлер барлығына міндетті жүргізіледі. Халықаралық дәстүрлер бірі ... ол ... ... мен саудалық теңізде жүзуде кең қолданыс
тапқан. Олар қолданымға міндетті.
3. ... ... шарт ... ... үшін құқықтар мен міндеттер
түзеді, ... оның заң ... ... ... ... жеке ... ... салушы қайнар
көздердің бірі болып халықаралық шарт ... ... ... ... жеке ... негізгі реттестіруші тәсілі болып -
халықаралық құқық субъектілер еркілерінің санасу тәсілі саналады, оның ... ... ... ... айқын көрінеді. Халықаралық  құқық қайнар
көздері ретіндегі халықаралық шарттың нормалары, халықаралық ... ... ... ... қалауымызға жақын, дегенменде
"халықаралық шарт" ... ... ... ... қарағанда әлдеқайда
анық болып табылады, даулы жағдайда, сол тәртіп ... ... ... ... ... дәлелдеудің өзінде қиынға түседі. Халықаралық
шартқа байланысты ... ... ... ... үш келісімдермен
реттеледі - 1969 жылғы Халықаралық шарттар құқығының Вена Конвенциясымен,
1986 ... ... ... ... ... халықаралық ұйымдар мен
мемлекеттер арасындағы халықаралық ... ... ... ... ... 1978 ... ... шарттарға қатысты,
мемлекеттердің құқыққа иеленушілік жағдайындағы Вена ... ... ... ең маңыздысы болып, 1969 ... ... Осы ... сәйкес халықаралық шарт  деп - мемлекеттер арасындағы
шетелдік элементі бар жеке және заңды тұлғалардың жазбаша ... ... ... ... ... түсіндірілуі мүмкін. Мемлекеттер мен
жеке тұлғалар арасындағы шарттар, шетел ... және жеке ... жеке ... ... тән ... ... ... Сот және арбитраж практикасы.
Халықаралық дәстүр шарттан кейінгі орынға ие, ... ол ... ие ... ... ... ұзақ ... тәжірибенің
нәтижесінде, құқық субъектілерінің онадй норманың заңи міндетті сипатын
мойындағаннан кейін пайда ... ... және ... ... ... ... ... құрайды, олар бір-біріне қайшы келмейді,
керсінше халықаралық құқық  нормаларын тиімді ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан тәртіп
ережесі, халықаралық құқық субъектілері оның заңи ... ... ... ... ... айырмашылығы тиісті ережелерді нақты
көрсететін заңды құжат ... ... ... ... ... халықаралық әрекеттерінің ұқсастықтарының күші бойынша
жинақталады. Ол ұзақ мерзім бойынша қолданылады және ... ... ... ... ... ... тәжірибелерінің ұзақтығы
салыстырмалы сипатта.
Сөйтіп, халықаралық дәстүрге мыналар тән:
1.     Қолданылу мерзімінің ұзақтығы;
2.     Мойывндалуының жалпылығы;
3.     Заңдық міндеттілігінің сенімділігі.
Халықаралық дәстүрдің ... ... үшін ... ... ... ... кез келген қайталанудың әдеттегі
нормалары жасалмайтыны ... аз ... ... ... ... мен ... шарт ... негізгі қайнар
көздері және жалпы халықаралық құқық нормаларын жасаудың екі түрлі ... ... ... ... құқықтың әдеттегі нормаларын шарттық
жолмен өзгерту көп кездесетінің баса айтқанда жөн. Халықаралық сатып алу-
сату ... ... ... көзі ... Вена ... ... Сондай-ақ сауда дәстүрлерін шешуге байланысты даулар ... ... ... ... ... және ... заңында т.б.
қарастырылған.
Халықаралық соттың және арбитраждық сот.
Халықаралық сот және төрелік сот ... ... ... ... ... нормалаларын шығармайды.
Соңғы кезеңдерде даулары реттеудің арбитражды әдісі өсуде, бұндай
даулар ... ... ... немесе оның қызметіне байланысты
туындайды. Сондықтан ҚР-ң "Шетел инвестициясы туралы" Заңының 27 ... ... ... ... ... ... ... арбитраж органдарына шешу үшін жүгіне алады.
Халықаралық сауда арбитражында жоғарыда айтылған мәселелер толық
қамтылған, сондықтанда төмендегі екі ... ... ... ... ... ... соты деп - ... сотты түсіну керек, яғни дауларды
шешу үшін тараптардың өздерінің таңдауы бойынша сайланған сот;
2)     егер арбитраж талқылау шетелде ... онда ... ... ... ... акт қолданады.
1. Халықаралық жеке құқықтағы шетел азаматтарының құқықтық жағдайы.
ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ... басы шет ел ... ... уақытылы немесе тұрақты ... ... күрт ... Бұл ... ... интернационализациялануына,
интеграциялық процесстердің дамуына, халықтың көшіп-қонуына, соның ішінде
жұмыс күшінің миграциясына және тағы басқа ... ... ... жағдайы әр мемлекеттің ішкі заңнамасымен
қатар  халықаралық келісім-шарттармен де ... ... ... ... ... мемлекеттік құқықтық саласына жатқызады (себебі
шетелдіктердің құқықтық жағдайының ... ... ... ... ... халықаралық жалпы құқықтық саласына
жатқызады (мемлекеттің халықаралық міндеттемелері шетелдіктердің мәртебесін
анықтауда үлкен рол ... ал ... ... ... ... ережелер бар), үшіншілері халықаралық жеке
құқық саласына жатқызады (себебі халықаралық жеке ... ... ... азаматтық-құқықтық жағдайын анықтайды),
төртіншілері әкімшілік құқық ... ... ... ... ... және ... транзитті, белгілі мемлекет шектерінде
қозғалуы және тұруының тәртібі әкімшілік құқық нормаларымен ... ... ... ... мәртебесін анықтайтын және
мұндай қатнастарды ... ... ... ... ... сала ... қарастырылады. Құқықтың жүйесі француз құқығының
әсерінен пайда болған ... ... ... ... туралы
нормаларымен бірге халықаралық жеке құқық құрамына ... ... ... ... австрияда шетелдіктердің құқығы
әкімшілік құқықтың бір бөлігі ретінде қаралады.
Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... мен ... ... ... ... Қазақстанда да ... ... ... дербес сала ретінде қаралмайды, себебі әртүрлі нормалар әртүрлі
құқық ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
реттеу мақсатында ҚР Президентінің "Қазақстан  республикасындағы шет ел
азаматтарының құқықтық ... ... ... ... ... ... ... өзіне тән бір ерекшелікке ие.
Шетелдік бірден екі құқықтық ... ... бір ... ... ... ... орналасу мемлекетінің.
Қазақстанда шет ел азаматтары болып Қазақстан Республикасының азаматы
болып табылмайтын және шет ел мемлекетінің ... ... ... дәлелі бар тұлғалар танылады.
Қазақстан Республикасының  Конституциясының  10-бабының  3 тармағына
сәйкес Қазақстан Республикасының азаматтарының  басқа ... ... ... ... ... қайшылқтарға алып келеді. Мысалы: екі
азаматтығы бар тұлғалардың әскери қызметін өтеуі; мұндай ... ... ... ... ... және ... ... өтеуі және т.б.
Конституциямыздың 12-бабының 4 тармағына сәйкес егер  ... және ... ... ... ... көзделмесе шет
елдіктер мен азаматтығы жоқ тұлғалар азаматтарға белгіленген құқықтар ... ие, ... ... ... міндеттерге ие.
2. Қазақстан Республикасындағы шетелдіктердің құқықтық статусының
негіздері және құқықтық жағдайының  қағидалары.
Қазақстан Республикасындағы шетелдік ... ... ... азаматы болып табылмайтын және шет мемлекеттердің азаматына
жататына дәлелдемелері бар тұлғалар.
Қазақстан Республикасының ... 10 ... 3 ... ... ... ... азаматтығында болуы танылмайды. Шетелдің
құқықтық статусының негіздері Конституцияның 12 бабы 4 ... ... ... және ... ... ... шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар республикада азаматтар
үшін ... ... мен ... ... сондай-ақ
міндеттерді атқарады.
Шетелдіктердің құқықтық жағдайы  сонымен ... ... ... ... ... ... ... туралы" ҚР
Президентінің заң күші бар ... ... Бұл ... ... ... қандай құқықтарды қолданылатындығын, қандай көлемде,
қандай ... ... ... ... ... ... ... сәйкес ҚР-да шетелдіктердің құқықтық жағдайын негіздейтін
қағидаттарға мыналар жатады:
1.     ұлттық режим
2.     заң алдында теңдік
3.     ... өз ... мен ... ҚР-ң мүдесіне
зиян келтірмей қолданылуы
4.     шетелдіктердің өз құқықтары мен ... ... ... ... ... ... Ұлттық режим қағидаты бойынша Қазақстандағы ... ... ... ... ... және ... белгіленген Қазақстан Республикасының азаматының ... мен ... ие ... ... ... Тек ... заң мен ... халықаралық шарттармен белгіленген ерекше
жағдайлар болуы ... ... ... ... болуы шетелдіктердің
Қазақстан Республикасымен толық теңестірілуі емес. Барлық жағдайда шектеп
тастаулар ... ... ... ... ... қатысты тек
құқықтарда ғана емес, сонымен қатар міндеттерде де шектеулер бар. Жарғының
20бабына ... ... жоқ ... ... ... ... ... міндеттілік болмайды. Бұл міндеттілік Қазақстан
Республикасының Конституциясына сәйкес тек ... ... ғана ... ... ... ... жарлықтың 19
бабында ғана көрсетілген.
2.     Тегіне әлеуметтік, лауазымдық және ... ... ... тіліне, дінге көзқарасына ... заң ... ... ... Кей ... әртүрлі нәсілдер, ұлттар
арасындағы аралас некеге рұқсат етілмейді. Бұл ... ... ... жоқ. ... ... ... ... байланысты да барлық азаматтар
тең болып табылады. Әйелдер мен еркектердің тең ... ... ... де ... ... ... ... шетелдік
еркектер ие болатын құқықтар мен бостандықтарға ие.
3.     Шетелдік азаматтар өз құқықтары мен  бостандықтарын қолдауда
Қазақстан ... ... оның ... мен ... ... мен ... ... нұқсан келтірмеуі тиіс.
4.     Шетелдік азаматтар құқықтар  мен бостандықтарын қолдауда
қазақстан ... ... мен ... міндеттемелерін де
орындап отыруы қажет. Бұл құқық пен ... ... ... ... ... баптарында көрініс тапқан. Заңдарға сәйкес
міндеттерін орындамау шетелдіктерді Қазақстанның  шегінен ... ... ... әртүрлі шаралар қолдануға әкеледі.
3. Шетелдіктер санаттары.
Шетелдік азаматтар екі негізгі санатқа ... ... ... ... және ... келген шетел азаматтары.
Шетелдіктердің бұлайша санатқа бөлінуі олардың Қазақстан территориясында
тұру мерзімі ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанға келу мақсаты мен сипатына
байланысты. Қазақстанда тұрақты тұратын шетелдіктердің ... мен ... ... статусының айырмашылығы бар. ... ... ... берілген және тұрақты тұратын жері бар ... ... ... ... тұратын шетелдік азамат болып табылады.
Тұрақты тұратын шетелдіктерге ұлттық режим толық көлемде беріледі.
Жарлықтың 5 ... ... адам ... ... құрбаны болған
тұлғаларға баспана беру ... ... Олар ... ... ... құқықтың ережесіне сәйкес паналату аумағы шетелдіктердің 
ерекше санатына дипломатиялық және ... ... ... ... ... ... жоқ тұлғаларға келер болсақ оларға Қазақстан
Республикасының азаматы болып табылмайтын ... ... ... жататын дәлелі жоқ адамдар жатады. ... ... ... 13 ... сай ... жоқ ... ... ҚР-
ның азаматы мен бірдей азаматтық құқық қабілетіне ие. Кебір шектеулер заң 
актілерімен белгіленуі мүмкін.
Халақаралық жария құқығына ... ... адам ... ... ... ынтымақтастығы туралы нормалар және көпжақты,
екі жақты шарттарда шетелдіктердің ... ... ... ... құқықтары туралы көпжақты шарттарға ең бірінші азаматтық және ... ... ... және ... әлеуметтік және мәдени
құқықтар туралы халықаралық пактілер т.б. шетелдіктердің құқықтары туралы
ережелер бар ... ... ... Қазақстан азаматтарына қарағанда шетелдіктерге қатысты заңмен
кейбір ерекшеліктерді ... ... ... 13 бабына сәйкес азаматтық құқыққа ие болып
міндет атқару қабілеті барлық азаматтарға бірдей деп танылады. Ал 12 бапқа
сай бұл ... ... ... ... ... жеке ... ... қабілеттілігінің негізгі мазмұны ҚР  азаматтық
құқықтың 14 ... ... ... Онда ... ҚР шегінде де, одан
тыс жерлерде де мүлікті, соның ішінде шетел валютасын меншіктелуге, ... ... ... ... ... аумағында еркін жүріп тұруға және
тұрғылықты жер таңдауға; Республикадан тыс жерлерге еркін шығып кетуге ... ... ... ... заң ... тыйым салынбаған кез келген
қызметпен айналысуға; дербес өзі және ... ... және ... ... ... ... құру; заң құжатында тыйым салынбаған кез
келген мәміле жасасып, міндеттерге ... ... ... ... ... ... ... меншік құқығы болуға; материалдық
және моральдық зиянның орнын толтыруға талап етуге құқығы барын; ... ... және жеке ... ... ... 12 бабының 4 бөлігі және ҚР ... 13 ... ... 6 ... сай шетелдік заңды және жеке тұлғаларға ұлттық режим
беріледі,яғни шетелдіктердің  азаматтық ... ... ... ... ... ... ... қатар шетелдіктердің құқығының
шегінде анықтайды. Шетелдік азаматқа ҚР-ң азаматына заң бойынша берілетін
кейбір ... ... және оны олар ... ете ... Жеке ... ... қабілеттілігіне байланысты коллизиондық
мәселелер.
ҚР-ның азаматтық кодексі 3 бабы 6 ... ... ... ... ... белгіленген шектеулер көзделуі мүмкін. Оларды
екі топқа бөлуге ... ... ... шетелдіктердің ҚР-ң азаматымен тең
жағдайларда белгілі бір ... ... не ... ... ... ... Жарлықтың 6-ші бабы ҚР заңдарында белгілі бір
лауазымды қызметті атқаруға және ... ... тек ... құқылы екенің көздесе, шетелдіктер  бұл орынға  тағайындала
алмайтын болады, сонымен  ... осы ... 19 ... ... шетелдіктер
өкілеттілік не басқа да сайламалы мемлекеттік органдарға сайлана алмайды.
Заңға сай нотариус, тергеуші, прокурор,сот қызметтеріне тек ҚР ... ... Тек қана ҚР ... ... ... бола ... әуе, ... кемелері экипажының құрамына кіре алады. 13.01.93 ж. "ҚР
мемлекеттік шекарасы туралы" ... 10 ... ... ҚР-ң ... және
ішкі судада шетел кемелерінің зерттеу-іздеу кәсіпшілік қызметіне ... ... ... ... ... ... ... мемлекет
қорғайтын құқық сипатымен анықталатын шетелдіктер құқығының ерекше режимін
белгілейтін ережеден ... ... ... ... ... ... авторлық құқығына ұлттық режим Қазақстан аумағында алғаш
шығатын шығармаға, әлі ... ... ... ... объективті
формада жатқан шығармаға белгіленген. ... ... ... ... ... Қазақстанның халықаралық шарттарына сәйкес
мойындалады. ҚР азаматтық кодексі 1093 ... сай ҚР ... мен ... ... ... бар ... ... мен заңды тұлғаның
құқығына қатысты ҚР қарсы шектеулер (реторсиялар) ... ... ... мемлекеттін міндеті емес құқығы болып табылады. Сонымен
мемлекеттер оны қолданбауы да мүмкін.
6. Шетелдіктердің жеке меншігі.
 
Заңды жеке ... ... ... байланысты арнай ережелер
бар. Азаматтардың әрекет қабілеттілігі дегеніміз азаматтардың өз әрекеттері
мен азаматтық құқыққа ие болуы және оны ... өзі үшін ... ... ... орындауға қабілеттілігі. Мемлекетте әрекет қабілеттілігіне
байланысты колизиондық мәселелер әр ... заңы ... ... ... ... жасын,  әрекет қабілеттілігі шектеу кедергілері
мен шегінің әр ... ... ... ... Жеке ... ... оның жеке ... анықталады. Сондықтан өзінің жеке заңы
бойынша әрекет қабілеттілігі бар адамдар барлық қолданылған ... ... ... ... басқа елде де әрекет ... ... ... Ал ... ... жоқ ... келер болсақ олар
шетелдер де барлық уақытта әрекет қабілеттілігі жоқ ... ... ... ... байланысты біздің заңдар азаматтық құқық заңдағы
қағидаға сай. Азаматтығы жоқ ... ... ... ... ... болмайды. Сонымен олардың әрекет қабілеттілігі олар
тұрақты тұратын елдің заңдарымен ... Жеке ... ... ... келу ... ... болатын міндеттемелерге қатысты ... ... ... жасаған немесе зиян келуден туындаған
міндеттемелер ... ... ... елдің құқығы бойынша анықталады.
22.01.93 ж. ТМД арасындағы жасасқан  құқықтық көмек туралы көп ... ... жеке ... ... ... ол ... мемлекет пен келген тарап заңымен анықталады.
Шетелдіктердің құқықтары туралы қаулылар  Қазақстанның басқа елдермен
жасасқан әртүрлі халықаралық ... ... ... ... ... ... көмек туралы шарттар т.б.). Бұл шарттарда
шетелдіктерге ұлттық режим немесе ең қолайлы жағдай ... ... ... мен АҚШ ... 19.05.92 ж. ... ... ... бойынша әр тарап келесі тараптың ұйымдарына, ... ... ... ... ... режим беруге келісті. 
Осы келісім бойынша бір тараптың  ... ... ... ... ... ... әкімшілік қорларына, соттарына талапкер, жауапкер
тұлға ретінде баратын болса оларға ұлттық режим беріледі.
7. ҚР шетелдегі азаматтарының қабілеттілігі.
Шетелдіктердің меншік ... ... ... ... ... ... яғни
шетелдіктерге азаматтық меншік туралы ... ... ... ... Бұл ... ... құқығын жасау шегіне және
штелдіктердің меншігіне ... ... ... ... ... ... ... сияқты өздеріне тиесілі мүлікке заң
шеңдерінде ие болады, қолданады және билік ете ... ... ... иесі
сот арқылы мүлкін заңсыз иеленіп отырған тұлғадан талап ете алады.
Шетелдіктерге  ұлттық режимнің берілуі ... ... ... ... ... ... ету ғана ... сонымен қатар заң ережелеріне
сәйкес олардың ... ... ... ... ... ... деген мағна береді. Мысалы азаматтардың өміріне,
денсаулығына, мүлкіне зиян келтірілген жағдайда орныңы толтыруға ... ... ... ... зиян ... ... Шетелдіктер ҚР деликт міндеттер туындайтын жағдайда
олардың жеке ... ... да ... ... ... ие болып, міндеттерді атқарады. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... белгісіз құқықтар
мен міндеттер оларға берілмейді. Қазақстан мен шетелдіктердің құқықтар мен
міндеттерінің бірлігі қағидатын ... ... сол ... атқармауы  белгілі бір жауаптылыққа алып келеді.
8. Хабар-ошарсыз кетті деп тану немесе қайтыс болды деп жариялау.
Жеке тұлғалардың азаматтық ... ... ол ... ... ... белгіленген мерзім ішінде хабар ... ... ... ... өлді деп жариялауда тоқтатылады. Хабар ошарсыз
кету дегеніміз азаматтардың тұрғылықты  жерінде ұзақ ... жоқ ... ... ... факт. Хабар ошарсыз деп танудың мақсаты құқық
иеленушінің құқығын анықтау қабілеттілігі ... ... ... ... ... деп тану ... бір заңдық салдарға алып
келеді. Хабар  ошарсыз кетті деп ... ... ... сот ... ... белгілейді және хабар ошарсыз кеткен адам асырауға
міндетті ... ... ... ... және ... ... кеткен
адамның салдар мен басқа да міндеттер бойынша берешегі өтемді.
Өлді деп жариялау бұл азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... болмауына байланысты азаматты
өлді деп жариялау физикалық өлімге ... және ... ... ... әкеледі (мұраны ашу, некені тоқтату т.б.). Азаматты хабар
ошарсыз кетті деп тану ... ... оның ... ... ал өлді деп ... ... ... шешімі оның өлгені
туралы жазба жасауға негіз болады. ҚР АК 1096 ... ... жеке ... ... ... деп тану және оны ... ... деп жариялау сот елінің
құқығына бағынады.
9. ХЖҚ заңды тұлғаның құқықтық жағдайы.
Шет ел заңды тұлғасының құқықтық жағдайы ... ... мен ... режимі принциптерінің  негізінде айқындалады.
Ұлттық режим дегеніміз - шет ел субъектілеріне ... жеке және ... ... ... ... ... ... қолайлы режим принципі дегеніміз - екі жақты келісім
барысында ... ... ... ... кез ... ... ұсынылатын режимнен қолайсыз емес режим ұсыну міндеттемесі.
Шет ел заңды тұлғаларының Қазақстандағы құқықтық жағдайы ішкі ... де, ... ... ... ... ... ... де реттеледі.
Мәселен Қазақстан мен ФРГ арасындағы инвесторларды қорғау ... ... ... ... ... 3 ... ... жақтардың әрқайсысы өз аумағында екінші жақтың азаматтары немесе
компанияларының  меншігінде немесе ықпалындағы капитал ... ... ... ... ... немесе ықпалындағы капиал
салымдарына қатысты режимнен қолайсыз емес режимді ұсынуға міндеттенеді.
Шет ел заңды ... ... ... ... ... Республикасының аумағында шет ел қатысушысы бар ... ... ... етуі ... екендігін айта кету керек: шет ел
заңды тұлғалары, шет ел кәсіпорындары, бірлескен ... ... ... тұлғаларының филиалдары мен өкілдіктері.
ҚР шет ел инвестициялары туралы заңына сәйкес ... тыс, шет ... ... ... ... ... ... "шет ел заңды тұлғасы"
болып табылады. Шетел кәсіпорыны - ... шет ел ... ... ... ... заңдарына сәйкес құрылған шетел
қатысушысы  бар кәсіпорын. ... ... - ... ... бір ... шет ел ... тиесілі, ҚР-ның  заңдарына
сәйкес ҚР-ның аумағында құрылған шет ел қатысушысы бар кәсіпорын.
Жоғарыда айтылған заңның 19 ... ... ... тыс ... ... филиалы осы заңды тұлға функцияларын немесе ... бір ... ... ... ... және ... орналасқан заңды тұлғаның
оқшауланған бөлімшесін атаймыз.
ҚР-нан тыс орналасқан заңды тұлғаның өкілдігі ҚР-да орналасқан ... ... шет ел ... ... мүддесін қорғауды жүзеге
асыратын және өкілі болып табылатын, бұдан бөлек шет ел ... ... ... және ... да ... ... ... асырушы
оқшауланған бөлімшесі болып табылады.
Қазақстан заңдарына сәйкес филиалдар мен өкілдіктер заңды ... ... ... мен ... ... ... шет ел заңды тұлғасының
мүлкі беріліп, шет ел заңды тұлғасы бекіткен ережеге ... ... ... мен ... ... шет ел заңды тұлғасы
тағайындап, олар шет ел ... ... ... сенімхаттың негізінде қызмет
атқарады.
Тәжірибеде заңды тұлғаның қай ... ... ... ... алу
маңызды. Қазақстан кейбір шет мемлекеттерімен шетелдік инвестицияға белгілі
жеңілдік режимін беретін сауда ... және ... ... ... ... ... келісімдер жасады. Бұл шетелдік заңды және жеке
тұлғаларға салық салу мәселесі бойынша да маңызды.
Заңды ... ... бір ... ... болуы жеке тұлғаның
азаматтығынан  ерекшеленеді. Жеке тұлға жұмыс орны қай жерде ... ... ... ол бір ... байланысты өзінің қызметіне байланысты
бірнеше елдермен байланысты болуы мүмкін.
ХЖҚ теориясында әдетте ... ... жеке ... және ... ... ұғымдарын ажыратады. Себебі олар әртүрлі ... және ... ... ... тұлғаның жеке статусы берілетін ұцһйым заңды
тұлғаға жатады, оның құқық ... ... ... оның орны ... ... тәртібі, ол қандай тәртіппен пайда болатынжәне өмір сүреді,
қай заңға сәйкес таратылады деген сұрақтарға жауап ... Жеке ... ... ... кезегінде "занды тұлға ұлты" ұғымы ұлттық және шетелдік ... ... және ... топтағы құқықтық мәселені шешу үшін ... ... ... ... сол ... ... шарттардың
қызметтік жіктелу шарты, салық салу режимі валюталық операцияларды ... ... ... ... ... ұлты деп оның белгілі бір мемлекетке
тиесілі болуын түсінеміз.
ХЖҚ әдебиеттерде заңды тұлға ұлтын анықтайтын үш ... ... ... ... ... ... қызмет ету орны.
Англо-американдық елдерде  заңды тұлға ұлтын анықтайтын үстем критерий
оның құрылу орны, яғни ... ... ... ... ... мемлекеттін
заңы. Бұл критерий инкорпорация қағидаты да, Европаның елдерінде заңды
тұлға ұлтын ... ... ... ... тұлғаның орнын жер заңы
қолданылады. Заңды тұлға орнынын жері ретінде оның ... орны ... ... ... ... ... ... үшінші  критерий оның қызмет
ететін орны. ... ... ... ... ... анықтауға байланысты  айтылған ережелер көп, батыс
елдердің заңдарында бекітілмеген. Олар сот ... ... және ... ... жол ... ... АҚШ соттылықты анықтағанда
инкорпорация қағидаты, ал салық салу ... ... ету орны ... ... қол ... Латынамерикалық мемлекеттердің
комерциялық командасына қатысты коллизиондық мәселелер туралы Конвенциясына
сәйкес, оның өмір сүруі, құқықтық қабілеттілігі, қызметі және тоқтатылуы ... ... ... ... ... 27.12.94 ж. "Шетелдік
инвесторлар туралы" сәйкес шетелдік заңды тұлғаға  ... ... ... ... ... бұл ҚР ... тыс ... мемлекеттердің
заңына сәйкес құрылған заңды тұлға (коммерция, фирма, кәсіпорын, ұйым
ассамблеясы ... ... ... ... ... ... қорғау
және көтермелеу туралы келісімдерде де ұқсас ... ... мен АҚШ ... келісімдерде "комерция" термині табыс табу
мақсатында құрылған болса, меншік және жеке ... пе, ... ... ... қарамастан тараптар құқығы заңына және нормаларына немесе ... ... ... ... ... ... ... термині
тек жеке тұлға деген емес,  сонымен қатар тараптардың кез-келгеніне ... сол ... ... штаб ... бар ... ... комерциялық
ассоциациялар деген мағынаны білдіреді.
 
1. Халықаралық қатынастардағы меншік құқығының орны.
Меншік құқығын тану барлық мемлекеттерде теориялық және тәжірибелік
үлкен ... ... ... ... ... меншік құқығы негізгі орын
алады, осыған байланысты мемлекеттердің барлығында меншіктің құқықтық ... ... ... ... Республикасының 1995 жылғы
Конституциясында да меншік құқығына заң ... ... ... ... ... пен жеке ... ... бірдей қорғалады деп 6 бабы 1
бөлігінде ... Осы ... ... ... ... ... қалай
қаралса шет мемлекеттердің меншік құқығына дұрыс баға берілуі тиіс.
Халықаралық қатынастардағы меншік бойынша ... ... ... бар. ... ... ... жеке құқығында меншік
құқығы бойынша бөлімдерде тек коллизиялық сауалдар мен шектелінген. Сондай-
ақ ұлттастыру, ... ... ... ... ... ... тек коллизиялық сипатымен белгіленетін сауалдардын
құрамына жатқызылмай осындай сауалдардын қатарында қаралуы тиіс.
Меншік бойынша ... ... ... ... ... ... ... жайы жөніндегі заң" /закон места нахождения вещи/ арқылы
қаралады.
Меншік құқы ... ... ... ... ... қаралған:
Халықаралық сату және алу жөніндегі Гаага ... - 1958 ... ... ... ... тану жөніндегі Женева Конвенциясы - 1948
жылғы және ... ... - ... ... жөнінде - меншіктік ... және зат ... ... осы ... немесе тауардың
орналасқан елдің заңы қолданылады деп ... ... ... ... - БҰҰ ... - 1980 жылғы тауарларды халықаралық алу-сату
шарттар бойынша ... ... және ... ... ... ... реттейтін Бустаманте Кодексінде  былай деп
көрсетілген - меншік құқы жөніндегі сұрақтарда негізгі ... ... ... орналасқан жайы деп табылады. Заттын ... ... заңы ... және ... ... алу мерзімі /давность/  бойынша да
колданылады. Мысалы ФРГ және Швейцарияда затты иелену мерзімі - 1 жыл ... яғни осы ... ... ... зат иесі ... ... ... заңы заттарды жылжымалы және жылжымайтын
түрлерге бөледі. ... екі ... ... меншік құқығы
ауысуы - Қазақстан заны арқылы реттелуі тиіс деп көбінше ... ... ... ... сауалдар.
Барлық мемлекеттер заңдарында жылжымалы және ... ... ... ... ... ... ... заң, сот тәжірибесі
мемлекеттер доктринасы - жылжымайтын ... ... ... жайы ... ... қағида ретінде қолданады. Осы қағида жылжымайтын мүлікке
құқықтың ауысуы кезінде де ... Осы ... ... жер ... ... ... ... реестрдерде және кітаптарда жер меншігі
жөнінде тіркеу жүргізіледі.
Барлық жеке ... ... ... ... ... ... мүлік
меншікке берілген болса, жергілікті заңдарға сәйкес сол мүлікті иеленуге,
пайдалануға оны жұмсауға толық құқықтары ... ... ... ... болсақ, осы категориядағы ... ... ... ... арқылы реттеледі. Әр мемлекетте жылжымалы
мүлік ... ... ... жайы ... ... ... әр-қалай,
сондай-ақ осы қағида басты орын алады.
Бірінші деп, жалпы танылған ереже ретінде - ... зат ... ... ... тұлғаға меншікке берілген болса, онда заттын орны
өзгеруіне байланыссыз меншік құқығы осы ... ... - ... ... шетелден алынған затқа меншік құқығы танылуы тиіс.
Екіншіден, әдетті түрде меншікті құқық көлемі - заттын ... ... заң ... ... ... ... бір ... басқа
мемлекетке алып өткен жағдайда - меншіктік ... ... ... ... ... және заттын мемлекетке алып келуіне дейінгі
меншік құқығы есепке алынбайды. Мысалы: шетел азаматына ... ... ... ... ... ... танылады, сонымен қатар онын меншіктік құқығының
көлемі оның азаматтылығына байланысты заң арқылы реттелмей - ... жайы ... заң  ... ... халықаралық жеке құқық доктриналарында меншік құқы
өзгеру бойынша әртүрлі көзқарастар бар, бір ... - ... ... сүйенетін болса, екінші мемлекет - зат иесінің ... ... және ... ... зат иесінің заңы арқылы меншік құқы
бекітілген болса, кейіннен заттын орналасу жайы заңына ... ... ... құқы ауысуы заттың орналасу жайы жөніндегі заң арқылы
бекітілетін болғанымен, мұрагерлік құқығында мүлікке меншік ... ... ... жеке заңы арқылы реттеледі. Сондай-ақ жеке заң қағидасы
осы кезде өте сирек қолданылады.
Демек, ереже ... ... ... жайы ... заң - ол ... ... ... объектісі ретінде болуы мүмкін екендігін, мүлік
иесіне берілген ... ... ... ... ... құқығы
өзгеге ауысуын және жойылуын белгілейді.
Меншік құқы ... ... ... ... ... арқылыда реттелуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының АҚ-нің 259 бабында бекітілген жағдай ... ... иесі ... қай ... ... байланыссыз, меншік құқығын
тануды талап етуге құқылы, ол зат қай елде ... ... ... ... ... ... ... осы мүлікке байланысты сауалдар
заттын орналасу заңы арқылы реттеледі. Сыртқы ... ... ... ... ... заңы - екі жақтың келісімі арқылы - қай заңды
сол мәміле бойынша қолдануға еркіндік береді.
3. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... шет мемлекеттердегі меншіктік жағдайы.
Ұлтастыру - жеке меншік иелерінің мүлкін мемлекет пайдасына бөтендету,
арнайы өкілетті мемлекет ... ... ... ... ... ұлтастырудын ережелері мен әдістерін белгілейтін негізгі шарты - ол
мемлекет ... ... ... меншік иесіне оның мүлкіне тен көлемде
және әділетті түрде өтеу. Қазақстанда қазақстандық меншік иелерінің мүлкін
немесе ... ... ... ... ... Сондай-ақ
республика заңы шетелдік кәсіпкерлердің ... ... ... ... инвестициялары туралы" заңның 7 бабында - 27.12.1994
жылғы - көрсетілген: "шетел ... ... ... ... ... ... еріксіз шараларға жатпайды…"
Жалпы әлемдік халықаралық жеке құқығында ұлтастыру мәселесіне ... жоқ, мыса үшін ... ... ... ... - ... мен ... еркін пайдалану құқы" жөніндегі, "Табиғи
ресурстар бойынша егемендік" жөніндегі ... ... ... ... ... ... егерде ұлттастыру қоғамдық
мақсаттарда және өтеу арқылы жүргізілсе.
Біздің мемлекетте шетел инвесторлардың ... ... ... ... ... ... Одағы кезінде ұлттастыру әділетсіз, өтеусіз
жүргізілген және ұлттастыру кезінде БҰҰ резолюциясының 4 тармағына ... яғни 1962 ... ... 4 ... ... деп көрсетілген:
"ұлттастыру, экспоприяция - егерде ол қоғамдық мақсатта және осы мақсат
жеке мүдделерден ... ... тен ... өтеу арқылы жүргізілуі мүмкін".
Қазақстанның тиым салудын себебі, қазіргі кезде шетелдік капиталдың,
шетелдік ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасауға мәжбүр.
Қазақстанның егемендік алуынан бастап ... ... ... ... келеді, шетел инвесторлары мемлекет ішіндегі
экономикалық өзгерістерге көз ... ... ... ... және ... ... байланысты өз ... алып ... Осы ... барлығы Қазақстандағы
инвестициялар жөніндегі заңын дамуын талап етеді.
Осы талап басты ретінде 1995 жылғы Республика ... ... ... 4 ... ... ... ... шарттардың
Республика заңдарынан басымдылығы бекітілген. Осыдан басқа 6 ... және жеке ... ... ... ... 26 бабында
шетел инвсторлардың негіз ретінде қолданатын ... ... ... 3 ... - соттын шешімсіз ешкімде өз мүлкінен айыруға болмайды
- деп, ал 4 тармағында - "еркін ... ... ... ... ... ... ... өтеу
мақсаттарында бір қатар мемлекеттік ұйымдар және банкттік ... Осы ... 1997 жылы ... ... ... ... құрылғын. Осы комитет үкіметтің істі ұйымы ретінде ... ... ... ... ... және осы ... ... құзыреттелген.
Шетел инвестициялар бойынша бірінші заң Қазақстанда 07.12.1990 жылы
қабылданған, осы заң 27.12.1994 жылы басқа заң ... ... ... шет ел ... ... ... ... экономикалық және
құқықтық негіздерді белгілеп, шетел инвестицияларға мемлекеттік кепілдік
беріп, ұйымдастыру нысандарын, дауларды реттеу ережелерін бекіткен. Осы ... ... - ... ... және ... байланысты құқықтар және
интелектуалдық меншік құқы деп бекіткен. Инвестицияларға байланысты қызмет
қатарына Заң мына ... ... екі ... және ... ... қызметін қадағалау, мазмұндау және жою, филиалдарын
құру шарттар бекіту және орындау, әртүрлі мүлікті ... алу, ... - осы ... ... ... құқыларыда кіреді,
Акция, облигация басқада құнды қағаздарды алу, сату, шығару, /табиғи
ресурстарды, жерді, алу, ... ... ... ... ... ... займ, кредит, банктік және финанстық салымдарды ұсыну.
Осы заң ... ... ... ... ... ... жоқ тұлғалар, Қазастан азаматтары - шет ... ... ... олар тұрып жатқан менкен жайда шаруашылық
қызмет бойынша тіркелген жағдайда, шетел ... ... ... ... ... ... байланысының
өркенеуі және оның екі жақты көрінісі.
Халықаралық байланыстың ... ... ... ... ... да ... және әр түрлі мемлекеттермен
халықаралық ұйымдармен, заңды тұлғалар мен ... ... ... құқықтық қатынастар нығая түсуде.
Мемлекеттік сыртқы сауда ұйымдарына өзінің атынан өз өкілеттілігінің 
шегінде, өз ... ... ... ... іс-әрекеттерін, яғни шетел
фирмаларымен де және жеке тұлғалармен де ... ... ... де ... ... ... құқықтық қатынастың екі түрлі көрінісі бар:
1)     мемлекет - билік ... ... ... яғни ... ... түрі ... мемлекет - жеке-құқықтық қатынастағы субъект ретінде көрінеді.
Осы ... ... ... яғни ... мен ... ... арасындағы жасалған құрылтай келісім-шарттарында
жарқын көрініс табады. Ол 1992 жылы 18 ... аса ірі ... ... ... мұнай шығару жерінде жасалған келісім
шртын айтуға болады.
2. Қазақстан сыртқы-экономикалық ... ... ... ... Республикасы бүгінгі таңда халықаралық экономикаға терең ену
үшін басқа мемлекеттермен әр ... ... ... ... ... ... қатынастардың оңтайлы жүзеге асуы үшін мемлекеттер
өзара саяси-экономикалық қатынастарға түседі. Ол халықаралық экономикалық
құқық институтымен ... ... ... оның ... ... қарым-
қатынастарын халықаралық реттеу тарихы ғасырлармен есептеледі. Сауда
қатынастарының  рухани және ... ... ... ... ... ол ... халықаралық шарттардың түбірлі мәселесі болып
саналады.  Jus ... ... ... осы ... ... ғасырда алғашқы арнайы халықаралық сауда шарттары пайда болды. ... ... ... ... ... ... реттеуге
қатысты арнайы қағидаттар, иниституттар және ... ... ... ... нормаларын дайындау  тұрғысынан келсек,
көпжақты халықаралық шарттар жасасу аса маңызды. Дәл осы ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
шарттарға мысал ретінде, 1947 ж. тарифтер мен ... ... бас ... және ГААТ модификациясымен, сондай-ақ Бүкіләлемдік сауда ұйымының
ұүрылуына байланысты 1994 ж. ... ... ... қатар кең
таралған көпжақты шикізат тауарлары бойынша келісімдерді, ... ... бір ізге ... санаткерлік меншікті қорғау, көлік және
байланыс бойынша конвенцияларды алуға болады.
Көпжақты келісімдердің маңыздылығына қарамастан, ... ... көп ... екіжақты шарт негізінде жүзеге асырылады.
Екіжақты экономикалық қатынастарды ... ... ... бас, ... саяси сипаттағы шарттарды, әсіресе, достық, қауымдастық,
өзара көмек туралы шарттарды бөліп алуға тура ... ... ... ... ... ... ... кеңейту бойынша,
коммерциялық мәмілелердің жасалуына жәрдемдесу бойынша міндеттемелер
бекітілген.
Халықаралық экономикалық құқық нормаларының қалыптасуында ... ... ... маңызы зор.
Оларға сауда және теңізде жүзу туралы шарттар деп ... ... ... ... Осы ... басты нәрсе - мемлекеттер мен
олардың жеке және ... ... ... ... ... ... ... Бұл - ең қолайлы жағдай жасау режимі,
ұлттық режим, екіжақты пайда режимі, ... ... ... ұзақ ... ... ... аясы мен нысанын анықтайды: өнеркәсіп объектілерін
салу  және қайта ... ... және өзге де ... ... жеткізу; пакеттерді және лицензияларды сату және сатып алу; ... т.б. ... ... ... және жәрдемдесу
мақсатында әдетте тараптардың өкілдерінен ралас ... ... ... ... мен дамуында экономикалық, өнеркәсіптік,
ғылыми-техникалық қызметтестіктің ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... мен аяларының тізімі
көрсетіледі.
Өнеркәсіп объектілерін ... - ... ... көрсету туралы
келісімдер ерекше санатты құрайды: мұндай келісімдер  бас, ... ... ... ... тек нақты ірі масштабты ... ... ... ... мен ... ... ақысын төлеу туралы
талаптар қарапайым болып танылады.
Экономикалық қазметтестіктің ... және ... ... ... ... есеп және ... туралы келісім негізінде валюталық-
төлемдік және қаржылық қамтамасыз етілуі тығыз байланысты.
Тәжірибеде ... ... ... әлде ... ... және төлемдер
туралы келісімдерде саудалық және ... ... ... ... саналады. Алайда басқа валютаға еркін ауысатын, шектеулі
ауысатын немесе ауыспайтын ... ... ... есеп ... ететін, арнайы төлемдік келісімдер жасалуы ... ... ... ... ... ... ... сауда, экономикалық
операциялардағы түсімдер мен шығындар екі ... ... ... ... келісімдер әдетте басқа валютаға еркін ауыспайтын
валютақолданатын мемлекеттерде қолданылады және ол ... емес ... ... ... ... ... бір ... келесіге ақшалай, тауарлай немесе
аралас нысанда қайтарымды негізде қарыз беруі сияқты таза күйде бола алады.
Бірақ бүгінгі күні мақсатты ... ... ... ... ... еніп
жүр. Бұл несиелер несие беруші мемлекеттен белгілі бір ... ... ... беріледі, яғни шикізат, азық-түлік, индустриялық, сонымен бірге ... т.б. Бұл ... ... ... ... ... беруші мемлекетке
белгілі жеңілдіктерді жасауымен, бақылау құқығын беруімен қиыстырылып
кетеді.
Екі рет ... ... ... ... және шет ел ... ... және ... туралыконвенциялар. Бүгінгі таңда Қазақстан республикасы
көптеген мемлекеттермен осындай шарттарды жасаған. Бұл шарттардың негізгі
маңызы - екі жақтың тұлғаларына ең көп ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлеріне өз қызметтерін еркін ... ... ... ... алуына, сондай-ақ мемлекетке инвестиция
тартуға мүмкіндік береді. Себебі олардың ... ... ... ғана ... сонымен қатар екіжақты халықаралық шарттармен ... ... ... ... ... жаңа ... ... толассыз күрделеніп жатқандықтан, жоғарыдағы келтірілген
екіжақты келісімдер түрінің тізімі осымен шектелмейді.
1988 ж. 12 ... ... ... қазақстанда республикалық
шаруашылық есептегі сыртқы сауда бірлестігі құрылды. "Қазахинторг" деген.
Сыртқы экономиканың дамуына Қазақстанда ... ... ... әр ... ... шыға ... ... экономикалық байланысты күшейтудің бірден бір айқын жолы шет
мемлекеттермен, оның ... әр ... ... ... мен заңды тұлғалардың
атынан іс-жүзеге асыру мақсатында орындайтын фирмалармен келісімге отырды.
Ол әр түрлі салаларда дами түсті. ... 1992 ж. ... ... Қазинтермед" құрылды, оның ... ... ... ... ... шет ... бірлесе отырып, бір-біріне
пайдалы байланыста болып, техниканың озық үлгілерін, сауықтыру мен ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде кездесетін факторларды анықтауда, яғни заңды
тұлғалардың қай мемлекетке жататындығын анықтау өте ... роль ... ... ... территориясындағы көптеген шетел инвесторларымен
келісім-шартқа отырдық, оның ішінде оларға жеңілдіктер қарастырылған ... бір ... ... ... өндіріп қалуда да маңызы бар.
Халықаралық жеке құқықта "заңды тұлғаның жеке мәртебесі" және ... ... ... ... ... білуге тура келеді. Өйткені "заңды
тұлғаның жеке мәртебесі" ... яғни осы ұйым ... ... жатама,
құқықтық қабілеттілігінің көлемі ... оның ... ... ... ... қай ... ... қай уақытта өмір сүруін
тоқтатады, қандай заңға сүйеніп жойылады. Сонымен заңды тұлғаның құқықтық
жағдайын көрсеткенімен, бірақ жеке ... оның ... ... барлық құқықтық мәселелерін қамти алмайды.
3. Сыртқы-экономикалық келісімдер  мен шарттар.
Нағыз егемендікті құрудағы және ... ... ... еске ла ... ... ... ... қызметтеріне қатысу мәселелеріне баса назар
аударуда. Бұл ... ... ... ... үшін ... зор ... Қазақстанның нарықтық экономикаға өту кезінде және оның экономикасының
әлемдік ... ... ... ... одақтардың
құрылуына әсерін тигізеді. Қазақстанның ең ірі серігі -  Еуропалық ... ... ... 15 ... - ... ... ... Ұлыбритания,
Германия, Грекия, Ирландия, Испания, Италия, Люксембург, Нидерланды,
Португалия, Финляндия, Франция және ... ... ... ... ... өз алдына мақсаттар қойды - бүкіл ЕО кеңістігінде ішкі ... ... ... ... ... және ... адамдар, тауарлар,
қызметтер мен капиталдардың ерікті ауысуын қамтамасыз ету. ... ... ішкі ... ... еске ... ... ... шамамен
төртінші бөлігі тиеді. Еуроодақ барлық ... ... аса ... екі ел ... - ... келе ... ... еуропалық көршілеріне (әсіресе Шығыс Еуропа ... және ... ... ... ж. ... мен ... ... бірлестігі (КБЕБ) құрылып, осы
жоспардың негізгі мәселесіне қатысты болды - ... және ... ... ... ... біріктірді. Ол үшін Бельгия, Италия, Люксембург,
Нидерланды, ФРГ және ... ... ... келісім-шарты қабылданды.
1957 ж. Рим келісім-шартына қол қоюдың нәтижесінде Еуропалық
Экономикалық ... (ЕЭБ) және оның ... ... - ... ... ... ... саласында  ынтымақтастықты  дамыту ... ... ... ... - ... ... үш ... біртұтас басқару органы - Еуропалық ... (ЕБК) ... ... да ... ... бірлестік
туралы сөз қозғауға болады.
1973 ж. алты құрушы-мемлекеттерге Ұлыбритания, ... және ... 1981 ж. - ... мен ... ал 1995 ж. қантар айында -
Австрия, Финляндия, Швеция ... 1993 ж. ... ... ... Одақ деп ... ... 15 ... әрқайсысы саяси жағынан тәуелсіз
болды. Оған қарамастан, еуропалық деңгейде Одақта қабылданатын ... ... ... ... ие бола ... Сондықтан Еуроодақтың
ережелері мен саясаты әрбір іске асырылуда. Олардызерттеп, жүзеге асыру
үшін ... ... ... ... Одақ пен Қазақстан Республикасы арасындағы сауда қарым-
қатынастарын сипаттасақ, ... ... ... жалпы тауар айналымының
арту үрдісі анық  бақыланып ... ... ... ... 1997 ж., ... салыстырғанда, 57,6 %-ға дейін артты.
ЕО мен республика арақатынасын дамытатын соңғы уақытта қабылданған
келісімдер ... ж. ... ... ... ... ЕБК ... ... еуропалық бірлестік пен олардың мүше-мемлекеттері
арасындағы  серіктестік пен ынтымақтастық жөніндегі келісімге қол ... ... ... он жыл ... ... ... қарым-
қатынастарды реттей алатын жалп қағидалар мен толық жағдайлар жазылған.
Бұл келісім-шарт мынадай мақсаттардың жүзеге ... ... ... ... ... ... диалогтарды үнемі жүргізу арқылы саяси
байланыстарды одан әрі ... ... ... және ... ... ... ... жақтар арасындағы саяси, сауда-саттық, мәдени және ғылыми
байланыстарды ... ... ... ... қолдау және экономикалық,
демократиялық бостандықтарды күшейту.
Келісімнің негізгі қағидалары - ... ... ... ... ... ... ... саясаттарының іргесін қалаған Хельсинки Соңғы
актімен және жаңа Еуропа үшін Париж хартиясымен ... ... адам ... ... мен Еуропалық Одақ арасындағы жоғары дәрежеде өтетін
жүйели түрдегі саяси диалогтар үшін арнайы шектерді ескеруде.
Сауда-саттыққа байланысты серіктестік пен ... ... ... ... ... болат және атом материалдарынан жасалған
бұйымдардан  басқа барлық ... ... Бұл ... ... екіжақты келісім шарттарымен реттелуі керек.
Келісімнің күшіне енуі үшін оны барлық тараптар; ЕО елдерінің ... ... және ... ... Парламенті
бекітуге тиіс. Өзара сауда-саттық саласындағы келісімнің кейбір баптарын
тез арада қолдану ... және ... пен ... ... ... ... ... республикасы мен еуропалық
бірлестіктер арасындағы сауда және онымен байланысты ... ... ... Келісімнің құрамына келсек, ол сауда мәселелеріне байланысты
серіктестік туралы келісімнің ... ... ... болып табылады.
Уақытша келісім өз уақытында бірқатар елдерде серіктестік пен ынтымақтастық
жайлы келісімді ратификациялау туралы ... ... ... ж. 30 қантарында ... ЕО ... ... ... ... 1996 ж. 14 маусымда - Ұлыбритания; 24 маусымда - Ирландия;
8 шілдеде - Дания; 9 ... - ... 17 ... - ... ... ... ... 13 ел мүшелері, Еуропалық және Қазақстандық ... ... ... ... мен ... парламенттері
Келісімді 1998 ж. аяғына ратификациялайды.  Сол кезден бастап ол заң күшіне
енді, Қазақстан Республикасы, ЕО мен оның ... ... ... ... ... ж. маусым айында ЕО мен қазақстан Республикасы Брюссель қаласында
"Еуропалық Одақ - Қазақстан" бірлескен ... ... ... Бұл ... ... ... келісіліп шешілді және бағдарлама
негізінде екі жақтың сарапшылары тарифтік және фискальдік саясатты ... ... ... ... ж. ... айында ОЕ-ның Жоғарғы Комиссары Ван Дер Стул ... ... ... ... ЕО ... қазақстан Республикасының
Президентімен кездесу барысында Н.Ә.Назарбаев ... ... ... әр ... жағдайлармен дәлелдеді.
Қазақстан мен ЕО арасындағы қарым-қатынастардың даму жағдайлары ... 1998 ж. ... ... ... ... болып өткен "Еуропалық
Одақ - Қазақстан" бірлескен комитетінің ... ... ... ... ... ... ... Одақтың  әр түрлі
бағдарламаларына сәйкес Қазақстан экономикасын реформалауға көмек көрсетуге
байланысты өзара әрекеттестік ... ... ... ... ... Одақтың сас маңызды сауда серігі болып табылады.
Комитеттің отырысында ... ... ... мен ... ... жоба талқыланған. Оның құны 3 млн. доллар. 1998 ... ... ЕО ... ... ... Қазақстанға Бүкіләлемдік
сауда ұйымына кіруге, республикада демократияның ... ... ... ... ... жайлы жобалар қарастырылды.
ЕО Қазақстанға "ТАСИС" бағдарламасы арқылы ... ... ... ... - бұл ... қоғамға және нарықтық экономикаға көшудегі
экономикалық, саяси және әлеуметтік қиыншылықта үшін Еуропалық Одақтын ТМД
елдеріне ... ... ... бұл ... ... ... қаржыландыру арқылы жетеді.
Қазақстанда бұл бағдарламаның жүзеге асыуы 1992 ж.  ... ... ... мен ... ... ... арасындағы "Қаржыландыру
туралы меморандумға" қол қоюдан басталды.
Бағдарламаның негізгі ... - ... ... ... ... ... мен ұйымдардың нарықтық экономикасының қызмет етуі туралы
"ноу-хау" білімдерін беру.
"ТАСИС" Бағдарламасын өмірге келтірудегі жұмыстардың ұйымдастырылуын
Республика Өкіметі және ЕБК ... ... ... ... ... ... ҮБ ... құрылым болып табылады, ол ешбір әкімшілік
органдарға кірмейді және ол тікелей Ұлттық ... ... ... ... ... ... шаруашылығының маңызды салаларын,
яғни бұл алдымен министрліктер мен ... ... ... сонымен қатар, Қазақстанның ... ... ... ... ірі ... ... ... ЕКБ елшілігімен тығыз қарым-қатынас жүргізіп отыр. ... ... ЕО ... мен Қазақстан үшін басымдылық
(алғашқы рет шығармашылық) секторында 72 жоба ... ... ... 1992 жылдан бастап жыл сайын 200-ден 300-ге ... ... ... әр ... ... және ... экономика
саласында елде жүргізіліп жатқан реформаларға ... ... ... ... ... Үкімет белгілейтін басымдылық бағыттарда жүзеге
асырады. Алдымен кіші және орта ... ... ... Бұл ... бағдарламасымен өте басым бағыт ретінде  қарастырылады. "ТАСИС"
шеңберінде Алматыда Іскерлік ... ... ... оның ... мен ЕО кәсіпорындары арасында тәжірибелік қарым-қатынастар жүзеге
асырылады. "ТАСИС" мамандары оны "Еуропаға терезе" деп ... және орта ... ... мен ... үшін ... ... құрылуда. Онда жұмыс істейтін мамандар кәсіпкерлік саласында
кең ауқымдысұрақтарға кеңес беруі мүмкін.
"ТАСИС" банк және қржы ... ... ... ... ... ... ... арнайы банк қызметкерлерін дайындау үшін
курстар мен семинарлар ұйымдастырылады. 1994 ж. мамырында ... ... ... ... ... астам банк қызметкерлері
білім алған.
Жүзеге асырудың әр ... ... ауыл ... ... ... он ... ... Еуропада агроөнеркәсіп кешендері үшін
мамандарды оқыту ескерілген.
1995 ж. ... ... ... ... ... ... ... асырылды. Оның негізгі техникалық көмегін алушы Республика Үкіметі
болып табылады. 1993-1995 ж.ж. жүзеге асырыла ... ... ... ... ... бойынша Еуропаның алдыңғы қатарлы оқыту орталықтарында
өзінің кәсіби дәрежесін арттырған 700-ден аса ... ... әр ... ... ... банк ... ... мен ведомстволардың 50-ден астам қызметкерлері ЕО ел-
мүшелерінде тіл ... ... ... дайындықтардан өтті.
1996 ж. бастап "ТАСИС" ... жаңа ... ... Ең ... ... ... ... дайындалған, қазіргі
кезде алдымыздағы екі жыл мерзімі үшін "ТАСИС"-тің барлық ... ... Бұл ... ... кеткен қаржы көлемі 30 млн. доллар
шамасындай. ... ... ... ... ... аса ... деп таниды.
"ТАСИС" бағдарламасынан біздің мамандарымыздың алған тажірибесі  мен ... ... ... ... асыру мен әрі қарай дамыту -
оны ... ... ... ... ... ... беріп отыр.
Қазақстан дүниежүзілік рынокқа шығу үшін үлкен мөлшерде "ТРАСЕКА" мен
Еуропа-Кавказ-Азия ... ... ... және оның ... ... әсерін тигізеді. Қазақстан бұл жобаға өте белсенді түрде қатысып
отыр.
Барлық елдер өкілдерінің қатысуымен өткен 1993 ... ... ... ... ... ... алды. Олар өмірдегі
инфрақұрылымдарды жетілдіру жолдарын аумақтық сауданы ... ... ... ... мақсаттарын талқылады. Олар мынандай
салаларды ... ... жол ... ... ... ... жүру маршруттары, экспедиторлық және ... ... ... ... ... бөгетті алып тастау
мақсатында ендіруге қажет халықаралық сауда саласындағы  ... ... ... ... ... үшін ... ... қалыптастыру
туралы "ТАСИС" жобасын жүзеге асыруда. Бұл жүйе "ТРАСЕКА"-ның 8 ... ... ... ... ... ... мен ... туралы, сауда
тасқындары мен экономикалық шарттары туралы хабар болып табылады. Бұл хабар
тек мүше елдер үшін ғана емес, ... ... ... қызмет көрсету немесе
инвестицияларды жүзеге асыру туралы мәселелерді қарастырғанда, жергілікті
жағдайлармен танысу ... ... ... ... үшін де ... ... ... жыл сайын ассигнациялау соммасы
өсіп ... ... ... 1992 жылы 4,7 млн ЭКЮ, ал 1993 жылы - 5 млн ... ... және ... арнайы  мекемелеріменқарым-қатынасына
үлкен үміт артуда. Соның ішінде 1998ж. Еуропалық экономикалық комиссия мен
тынық мұхит және ... ... ... ("СПЕКА") қабылдаған орталық
Азия елдерінің  экономикалары үшін арнайы БҰҰ бағдарламасы.
Орталық Азия елдерінің аумақтық экономикалық интеграция мақсаты ... мен ЕЭК ... ... ... құру ... рет Стамбул қаласында 1993 ж. болып ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ұсынды. Бұл БҰҰ ... ... ... ... ... оның ... мен ЭСКАТО сарапшылары белгілеген СПЕКА бағдарламасын құрды.
Ол инвестициялау, кіші және орта ... ... ... ... мен ... ... ... өндірісті жағаландыру,
нарықтық экономикаға өтудің даму және саясат құру ... ... әр ... ... ... ... көрсету туралы 32
аумақтық жобалар ... ... ала ... зерттеулер бойынша,
бағдарламаны жүзеге асыру  тек өзара интеграция жолымен емес, сонымен қатар
әлемдік ауылшаруашылық денеге (организмге) әрі ... ... үшін ... әлемдік бірлестіктің мақсатты көмегін өзіне тарту үшін өте ... ... ... ... ... ... Азия республикалары оны
4-5 жыл ішінде жүзеге асырады.
Әобір мемлекеттің ... ... ... ... ... жүзеге асыру үйлесімі үшін алдыңғы қатарлы мемлекетке бекітеді.
Сол себепті  ... ... ... 5 ... ... ... мүше-елдер
бірқатар бағыттар бойынша алдыңғы қатарлы болуға ынталарын білдіруде.
Қазақстан негізінен ... ... ... ... ... ... ... - газ бен мұнай құбырларын ... ... ... ... - ... энергиясын өндіру және тарату саласын өз
қолына алды, Бағдарламаны жүзеге асыруды  үйлестіру үшін елдердің біреуінде
СПЕКА ... ... ... ... Бұл ойдың авторы ретінде
Қазақстан осындай офисті Алматыда ашу және онда ... ... үшін ... ... туралы  ұсыныс жасады. Жоғарыда айтылғанның бәрі ... және оны тез ... ... ... ... мәселені шешуде
Қазақстан өте белсенді позицияда тұрғандығы анық ... ... ... ... көршілері арасында жаңа экономикалық
байланыстарды іздеу үстінде. ЭкономикалықЫнтымақтастық Ұйымы шегінде
экономикалықинтеграция ... бірі ... ... ... ... ... өндірістік күшін пайдалануды,
өзара экономикалық айырбастаудың мүмкіндігі, ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
1997 ж. 12 наурызда Иран, ... және ... - ... ... құру ... ... келісім-шартына қол қойды. 1992 ж.
қараша айында Исламабадта ... ЭЫҰ ... ... отырысында
Қазақстан Республикасы, Әзірбайджан, Ауғанстан, Қырғызстан, ... және ... ... осы ... ... ресми түрде
кірді. Қазіргі тұста ЭЫҰ-ның ... Азия ... өте ... ... ... 10 мемлекет бар.
ЭЫҰ ірі аумақтық ұйым ретінде үлкен ... ие. 300 млн ... ... бар ... ... ... біріктіретін,
ғажайып табиғи байлыққа ие, коммуникацияның тармақталған ... ... ... мына ... ... Кветин әрекеттер жоспары,
Стамбұл (1993 ж.), ... ... ... (1996 ж.) ... ... ... көліктік дамуының негізгі жоспары, ... - ... ... ... ... (1998 ж.), бұл
құжаттардың барлығында ынтымақтастығы ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асырылуының жолдары айқындалды
және нақты мәселелері қабылданды.
1. ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦⎨⎦⎯ ′≡⎦⎧⎦, ⎧⋄⎜⎧′⎨⎦.

€€€€€€ ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦?€ 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ ... ... ... 〉⎩⎣, 〈′⎣ ⎠⋄?
〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ 〈≥? ∫⋄?⋄⎪ ... ... ... ... ∫⋄?⋄⎪∫⎦⎯ (〉⋄∫⎦⎪
⋄⎣⌠⎠⎦⎨⎦⎯) ⎧∑⎨⎠≥©≥⎨∑ ⎠⋄?⌠⋄⎠⎦⎣⎦? ⎛↵?©≥⎜⌠≥⎨∑ ... ... ⋄⎣ ... ... ... ⎛…⎨∑ ⎩⎣ ↵⎠≥⎨ 〈∑⎣©≥⎣≥ 〈≥? ⋄?⎠⋄ 〉⎩⎧⋄〉⎦⎨ ∫×⎣∑⌠©∑
⎧≥⎨™∑∫∫∑⎨∑™≥.
€€€€€€ ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ... ... ... ... ... ... ... 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦ ⎧⋄⎯⎦⎜™⎦ ⎩?⎦⎨≡⋄ ⎝∑ ... ... ... ⎨∑©≥⎜©≥ ?⎩⎣⎫ ⋄∫⋄?⋄?⋄™⎦. ∇⎩⎨™⎦?∫⋄⎨ ™⋄ ⎧∑⎧⎣∑⎢∑∫
⎢∑⎣≥〉≥⎧™∑?™≥⎯ ⎩〉⎦ ∫↵?≥⎨≥∑ ... ... ... …?≥ ... 〉⋄⌠™⋄≡⋄
…〉∑? ∑∫⌠⎠≥ ⌠⎨⎝⎮⎝⎢⋄⎞⎝?⎣⎦? ⎨⎩?⎧⋄⎣⋄? …⎣≥ ™∑ ⎜∑?∫∫∑⎣⌠™≥ ?⋄⎛∑∫ ∑∫∑™≥.
€€€€€€ ∇⋄⌠™⋄ ⋄⎡⎨⋄⎣⎦⎧⎦ ⎧∑⎧⎣∑⎢∑∫∫∑? ⋄?⋄〉⎦⎨™⋄ ⎬⎢⎩⎨⎩⎧⎝⎢⋄ ... ... ... ... ... ... ... ∫⋄〈⎦⎣⌠⎦ ⎧∑⎨ ?⋄∫⋄? ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦?
?⋄∫⎦⎨⋄〉∫⋄?™⎦⎯ ™′?⎦〉 ™⋄⎧⌠⎦⎨⎦⎯ ™⋄ ?∑∫∫∑⎡∫≥⎨ ... ... ... ... ... ... ... 〉⋄⎣⋄≡⋄ 〈⋄⎡⎣⋄⎨⎦〉∫⎦ ⎢×⎪∫∑©∑⎨ ?′?⎦?
⎧…〉∑⎣∑⎣∑?≥⎨≥⎯ ∫⌠⎦⎨™⋄⌠⎦ ⎧∑⎨ …?〈≥? 〉⋄⌠™⋄ ⎛⋄〉⋄⌠⎠⎦ ⋄⎜⋄⎧⋄∫∫⋄?™⎦⎯ ™⋄ ... ... ... ... ... ∠⎩〈⎣∑⎨⎨≥⎯ ⎝™∑?〉⎦⎨⋄⎨ ∫⌠⎦⎨™⋄≡⋄⎨ ... ... ... ?′?⎦≡⎦⎨ ⌠⎨⎝⎮⎝⎢⋄⎞⎝?⎣⋄⌠ ⎛′⎧⎦〉⎦⎨⎦⎯ 〈⋄〉∫⋄⌠
〉⋄⎣⎦≡⎦⎨⋄ ™⋄ 50 ⎛⎦⎣ ∫⎩⎣⋄™⎦.
€€€€€€ ℑ′⎣ ⎛′⎧⎦〉 1926 ... ... ... ... 1928 ... ℘⎩⎣⎣⋄⎨™⎝? ↓⎢≥⎧∑∫≥⎨≥⎯ 〈⋄?⎦⎣⋄⌠⎦ ⎧∑⎨ ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ⎛∑⎢∑
?′?⎦? ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝?〉⎦ ⎛↵?©≥⎜≥⎣™≥. ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄⌠™⋄⎨⎦⎯ ... ... ... ... ... ⎩?⎦⎨≡⋄ ⎝∑.
€€€€€€ 1966 ⎛⎦⎣⎦ ℑϒϒ ? ⎨⎦⎯ ℑ⋄〉 ℵ〉〉⋄⎧〈⎣∑?〉⎦ ℑϒϒ ? ⎨⎦⎯ ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦?
〉⋄⌠™⋄ ?′?⎦≡⎦ 〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ ⊇⎩⎧⎝〉〉⎝?〉⎦⎨ ... ... ... ... ... ... ... ⋄?⎦ ?⋄?⋄⎡ ™⋄⎧⎦∫⌠ ↵⎠≥⎨ ∫∑⎢ ⎧∑⎧⎣∑⎢∑∫∫∑? ≡⋄⎨⋄
∑⎧∑〉 ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄⌠™⋄ ′⎡⎦⎧™⋄?™⋄ ⎩〉⎦ 〉⋄⎣⋄™⋄ ... ... ... ... ... ... ... 1980 ⎛⎦⎣⎦ ∫⋄⌠⋄?⎣⋄?™⎦ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦ ∫⌠?⋄⎣⎦
ℜ∑⎨⋄ ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝?〉⎦ ?⋄〈⎦⎣™⋄⎨™⎦. ... ... ... 〈≥?−〈≥?≥⎨∑
?⋄?〉⎦ ∑⎢≥ ∫∑⎨™∑⎨⎞⎝? ?⎩⎣™⋄⎨⌠≡⋄ ∫⎦?⎦〉∫⎦ ⎩⎣: ∇⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ ... ... ... ⎛↵⎡∑ ⎛…⎨∑ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ... ... ... ... ... ... ... 〉⋄⌠™⋄
〈≥?⎣∑〉∫≥©≥⎨™∑ ⎮⎩?⎧⋄⎣⎫™⎦ ? ?′?⎦?∫⎦? ... ... ... ... ... ... ≤〉≥?∑〉∑ ⎧⎦⎨⋄ ⎛⋄≡™⋄⎡™⋄ ∑?∑⎢⎠∑ ⎢×⎯≥⎣ 〈×⎣©∑⎨ ... ... ... ⎨⎩?⎧⋄〉⎦⎨™⋄ ?⎩⎣™⋄⎨⎦⎣≡⋄⎨ ⎮⋄⎢∫ ? 〈′⎣ ⎢⎩⎧?⎩⎧⎧⎝〉, ... ... ... ... ... ?′?⎦?∫⎦? ⎛↵⎡∑⎣∑? (⎢⋄⎪⎝∫⋄⎣⎝〉∫≥⎢ ⎛…⎨∑
〉⎩⎞⎝⋄⎣⎝〉∫≥⎢ ⎛↵⎡∑⎣∑?™∑©≥).
€€€€€€ ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝? ?⎩⎣™⋄⎨⌠ ⋄?〉⎦⎨ ?⋄∫⋄⎯ 〉⋄?∫⋄™⎦, ... ... ... ... ... ... ... ?⎩⎣™⋄⎨⎦⎣⋄™⎦.
€€€€€€ ∇⋄⌠™⋄ ?⎦⎜⎧∑∫≥⎨ ⎛↵?©≥⎜⌠ ⎩?⎨⎦ …?∫↵?⎣≥ ... ... ... ⎧⎦⎨⋄™⋄⎡ ⎛⋄≡™⋄⎡⎣⋄?™⋄:
-    ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝? 〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ ∑⎢≥ ⎧∑⎧⎣∑⎢∑∫∫∑ ⎢∑⎣≥〉⌠⎠≥ ∫⋄?⋄⎪∫⋄? 〈⎩⎣〉⋄;
-    ⊆∑⎧∑〉∑ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ⎛∑⎢∑ ?′?⎦? ⎨⎩?⎧⋄〉⎦ ⎢∑⎣≥〉⌠⎠≥ ... ... ... ... ∑?∑⎛∑〉≥⎨∑ 〉…⎡⎢∑〉 〉⎩∫ ∫…⎛≥?⎝〈∑⎣∑?≥
∑〉∑⎪∫∑⎡™≥, 〈′⎣
∑?∑⎛∑ ∫⋄?⋄⎪∫⋄? ↵⎠≥⎨ ... ... 〈⋄?, ... ... ... ... ™∑⎣≥⎨©∑⎨.
€€€€€€ ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ℜ∑⎨⋄ ⎢⎩⎨®∑⎨⎞⎝?〉⎦ ∫⌠?⋄⎣⎦ …⎯©≥⎧∑ ?⎩⎜≡⋄⎣≡⋄⎨™⋄ ⎧⎦⎨⋄
⎛⋄≡™⋄⎡⎣⋄?, ?≡⎨⎝ 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ ⎠⋄?∫⎦⎨⎦⎯ ∫↵?⎣∑?≥, ... ... ... ... ... ... 〈∑⎣©≥⎣∑⎨©∑⎨™∑⎡ 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦ ™∑⎪
〉⋄⎨⋄⎣⋄™⎦, ∑©∑? ∫⋄⌠⋄? ⎛∑∫⎢≥⎜≥⎣≥⎧≥ 〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ ™⋄⎡⎦⎨™⋄⎣⌠⎦ ⎨∑⎧∑〉∑ ⎛⋄〉⋄⎣⌠⎦
⎧↵⎧⎢≥⎨. ... ... ... ... ... ... 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦
〈⎩⎣⎧⋄⎡™⎦, ∑©∑? ∫⋄⎪〉⎦?⎦〉⎠⎦ ∫⋄⌠⋄?™⎦ ⎛⋄〉⋄⌠ ... ... ... ⎢×⎪ ... ... ... 〈′™⋄⎨ ⎠⎦≡⋄∫⎦⎨ ?⎩?∫⎦⎨™⎦, ?≡⎨⎝
⎧≥⎨™∑∫∫∑⎧∑⎨≥⎯ ⎢×⎪ 〈×⎣≥©≥ ∫⋄⎪〉⎦?⎦〉⎠⎦ ∫⋄?⋄⎪∫⎦? ⎛′⎧⎦〉⎠⎦⎨⎦⎯ ⎩?⎦⎨™⋄⎣⌠⎦⎨⋄⎨
∫′?〉⋄ ⎨∑⎧∑〉∑ ... ™⋄ ... ... ... ... ℜ∑⎨⋄
⎢⎩⎨®∑⎨⎞⎝?〉⎦ ?⎩⎣™⋄⎨⎦⎣⎧⋄⎡™⎦.
€€€€€€ ℜ∑⎨⋄ ⎢⎩⎨®∑⎨⎞⎝?〉⎦⎨⎦⎯ ⎪…⎨≥ ∫≥⎢∑⎣∑⎡ ⎛⋄〉⋄⎣⎦⎨≡⋄⎨ ⎠⋄?∫⎪∑⎨
⎠∑⎢∫∑⎣∑™≥, ... ? ⋄? ... ... ... ?′?⎦?∫⋄?⎦ ⎧∑⎨ ⎧≥⎨™∑∫∫∑?≥
⎠⋄?∫⎦⎨⎦⎯ ∑?∑⎛∑⎣∑?≥⎨∑⎨ ∫′?⋄™⎦.
€€€€€€ ∇⎩⎨⎦⎧∑⎨ 〈≥?©∑ ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝? ⎠⋄?∫∫⎦⎯ ⎛⋄?⋄⎧™⎦⎣⎦≡⎦⎨ ⎨∑⎧∑〉∑ ... ... ... ⎧∑?⎜≥⎧≥⎨, 〉⋄∫⎦⎣≡⋄⎨ ∫⋄⌠⋄?≡⋄ ⎧∑⎨⎠≥⎢ ?′?⎦≡⎦ ⎛⋄≡™⋄⎡⎦
〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ 〉⋄⎣™⋄?⎦⎨, 〉⋄∫⌠⎠⎦⎨⎦⎯ ∫⋄⌠⋄?≡⋄ ⎢∑⎣∫≥?≥⎣©∑⎨ ⎜⎝?⎨⎦, ... ... ... ... ... ... 9 ... 〉⋄⌠™⋄ …™∑∫ ? ≡′?⎦⎪∫⋄?⎦ ∫⌠?⋄⎣⎦
〈∑⎣©≥⎣∑⎨©∑⎨, ⎩⎨™⋄ 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦⎨⎦⎯ ∫⋄?⋄⎪∫⋄?⎦ ... ... ... ... ... ... ... ⎠⋄?∫∫⋄?⎦⎨™⋄ ∫⋄?⋄⎪∫⋄?™⎦⎯
〉⋄?∫⋄⌠≡⋄ ∫⎝≥〉∫≥ ∫…⎛≥?⎝〈∑ ?⋄∫⎦⎨⋄〉∫⋄?⎦⎨™⋄ ?⎩⎣™⋄⎨⋄⎣⎦⎪ ⎛↵?©∑⎨ ... ... ... ™⋄ ... ⋄⎡∫⎦⎣≡⋄⎨. ∇⋄⌠™⋄ …™∑∫−≡′?⎦⎪∫⋄?⎦⎨⎦⎯
〉⋄?∫⋄⎣⌠ ⎛⋄≡™⋄⎡⎦, ?≡⎨⎝;
-    ∫⋄?⋄⎪∫⋄?™⎦⎯ …™∑∫ ? ≡′?⎦⎪∫⎦ ... ... ... ... ... ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄⌠™⋄™⋄ ⎩〉⎦ …™∑∫ ? ... ... ... 〉⋄⌠™⋄ ⎠⋄?∫∫⋄?⎦⎨™⋄ 〈≥?©∑ ?⎩⎣™⋄⎨⎦⎣⌠⎦.
≤™∑∫ ? ≡′?⎦⎪ ∫⌠?⋄⎣⎦ ⋄⎡∫⎦⎣≡⋄⎨™⋄ ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝? ⎛∑?©≥⎣≥⎢∫≥, ⎩〉⎦ ⎢∑⎜©≥, ∫.〈.
…™∑∫ ≡′?⎦⎪∫⋄?™⎦ ... ... ... ... ... ... ... 〉⋄∫⌠™⋄ ∫⋄⎣⋄⎪ ?⎩⎭ ⎧∑?⎜≥⎧≥
∫⌠?⋄⎣⎦ ⇒⊆∪∇®∠ℵ⊄ ⎜⋄⎯⎦.
€€€€€€ 1966 ⎛⎦⎣⎦ ℑ≥?≥⎢⎢∑⎨ ϒ⎣∫∫⋄? ϒ⎡⎦⎧⎦⎨⎦⎯ ℑ⋄〉 ℵ〉〉∑⎧〈⎣∑?〉⎦ ®∑⎨©∑?
™∑⎣∑©⋄⎞⎝?〉⎦⎨⎦⎯ ′〉⎦⎨⎦〉⎦ 〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ ... ... ... ... ... ... ⎢⎩⎧⎝〉〉⎝? (ςΝΧΙΤΡΙΛ), ?′?⌠™⎦ ?⋄〈⎦⎣™⋄™⎦, ⎩⎨⎦⎯ ⎨∑©≥⎜©≥
⎧⋄?〉⋄∫⎦ ℑϒϒ ? ⎨⎦⎯ ∫×?∫ ⎧⋄?〉⋄∫⎦⎨⎦⎯ ... ... ... ℜ∑⎨©∑? ↵⎢≥⎧∑∫≥ ⊇⎩⎧⎝〉〉⎝?〉⎦⎨⎦⎯ 〈⋄≡™⋄?⎣⋄⎧⋄〉⎦⎨ ⋄⎨⎦?∫⋄⌠ …?∑⎢∑∫≥
⎢∑⎜≥⎨™∑, …〉≥?∑〉∑ ⎢⎩⎧⎝〉〉⎝? ... ... ... ... ⎢∑⎜≥⎨™∑
⎪⋄⎡™⋄ 〈⎩⎣≡⋄⎨ ⎧…〉∑⎣∑⎣∑?™≥ ∫∑⎩?⎝?⎣⎦? ⎩?⎦∫⌠ ∑⎧∑〉 ≥〉 ⎛↵⎜≥⎨™∑ ?⎩⎣™⋄⌠≡⋄ ⎢×⎯≥⎣
⋄⌠™⋄?™⎦.
€€€€€€ ℑ≥?≥⎢⎢∑⎨ ϒ⎣∫∫⋄? ϒ⎡⎦⎧⎦⎨⎦⎯ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ... ... ... ... ... ... 〉⋄⌠™⋄ ∫×⎯≥?∑©≥⎨™∑ ⎛↵?©≥⎜≥⎣≥⎪ ⎛↵?©∑⎨
…?∫↵?⎣≥ ⎛′⎧⎦〉∫⋄?⎧∑⎨ ×⎜⋄?⋄ ?⋄?⎦⎧ ? ?⋄∫⎦⎨⋄〉∫⋄ ... ... ... ... ⎧∑⎧⎣∑⎢∑∫ ⎨∑⎧∑〉∑ 〉⋄⌠™⋄ ′⎡⎦⎧⎦ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄⌠™⋄
?′?⎦≡⎦⎨ ?⋄⎣⎦⎪∫⋄〉∫⎦?⌠ ⎛…⎨∑ ∫⋄⎣™⋄⌠ ↵⎠≥⎨ ?⋄⎛∑∫∫≥ ⎜⋄⎯ ... ... ... ... ... ... ... −〈≥?
?⎦⎜⎦≡⌠⎠⎦⎣⎦≡⎦⎨ ∫⌠™⎦?≡⋄⎨ ⎧⋄⎯⎦⎜™⎦ 〉⋄⎣⋄⎨⎦⎯ ... ? 1964 ... ... ... ... ... 〉⋄∫⌠ ? 〈′⎣ ⎛′⎧⎦〉 ⋄〉⋄
〉⋄?∫⎦? ⎪∑⎨ ⎢⎩⎨®∑⎨⎞⎝?≡⋄ ∑〉⎢∑?∫⌠ ∫⌠?⋄⎣⎦ ×∫≥⎨≥⎠≥ ⎛⋄〉⋄⌠ ⋄??⎦⎣⎦ ™⋄⌠⎣⎦ ∫⋄?⋄⌠™⎦
⎢×?〉∑∫≥⎪, ⎛⎦⎣⎛⎝∫⎦⎨ ... ... ... 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ 〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄
℘⋄⋄©⋄ ⎢⎩⎨®∑⎨⎞⎝?〉⎦⎨⎦⎯ ⎩⎨⎦⎯ ... ... ... ... ... ... ... ∫⋄⎣™⋄⌠⎦⎨⋄⎨ ⎢∑⎡≥⎨ ⎛≥〈∑?≥⎣©∑⎨
∑〉⎢∑?⌠⎣∑? ⎧∑⎨ 〈≥?©∑ ×∫≥⎨≥⎠ ... ... ... ... ? ... ↵⎠≥⎨
⋄⎣™⋄≡⎦ ⌠⋄?⎦∫∫⋄ ∫⋄≡⎦ ™⋄ ′〉⎦⎨⎦〉∫⋄? ⎛≥〈∑?⌠™≥ ⎛…⎨∑ ... ... ... ?⋄⎛∑∫∫≥©≥⎨∑ ⎢×⎯≥⎣ ⋄⌠™⋄?⌠™⎦, ⎩〉⎦ 〉∑〈∑⎪∫≥ ⎛∑™∑⎣ ∫↵?™∑ ⎩?©⋄⎨ ... ... ... ... − ?≡⎨⎝ ⎧⋄∫∑?⎝⋄⎣™⎦? ⎛⎦⎣⎛⎝∫⎦⎨ ⎧↵⎣≥⎢⎢∑ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦?
〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠™⎦⎯ ⎛′⎧⎦〉⎠⎦ ∫⎩〈⎦⎨ ?′?⌠™⎦ ... ... ... ... ⎨…∫⎝⎛∑〉≥⎨™∑ 1980 ⎛⎦⎣⎦ ℜ∑⎨⋄⎨⎦⎯ ∑⎧⎠≥⎣≥⎢
⎢⎩⎨⎮∑?∑⎨⎞⎝?〉⎦⎨™⋄ ⊇⎩⎨®∑⎨⎞⎝? ∫⋄⎣?⎦⎣⋄⎨⎦⎪ ?⋄〈⎦⎣™⋄⎨™⎦. ... ... ον ... φορ τηε ... Σαλε οφ ... ? ... ®⋄⌠⋄?⎣⋄?™⎦ 〉⋄∫⎦⎪−⋄⎣⌠ 〉⋄∫⌠ ⎠⋄?∫⎦ ↵⎠≥⎨ ↵⎣©≥ ⎨⎦〉⋄⎨™⋄?⎦.
€€€€€€ ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? ⎜⋄⎯⎨⋄⎧⋄ ⋄⎢∫≥⎣∑?≥⎨∑ ?⋄?⋄⎧⋄〉∫⋄⎨ ... ... ... ?≡⎨⎝ ⎠⋄?∫∫⎦⎯ ∫≥⎢∑⎣∑⎡ ⎛⋄〉⋄⎣⌠⎦ ⎧∑⎨ ... ... ... ... ∫⋄?⋄⎪∫⋄?⎦ ↵⎠≥⎨ ™′?⎦〉 ™∑⎪ 〉⋄⎨⋄⎣⋄™⎦. ℑ′⎣ ... ... 1994 ... ... ... ... ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄⌠™⋄
⎢∑⎣≥〉≥⎧™∑?≥⎨≥⎯ ?⋄≡⎝™⋄∫⎦, ⎨∑⎧∑〉∑ ℑϒϒ ? ⎨⎦⎯ …?∫↵?⎣≥ ∫⋄⌠⋄?⎣⋄? ↵⎠≥⎨ ⊕⌠?⎩⎪⋄⎣⎦?
⎬⎢⎩⎨⎩⎧⎝⎢⋄⎣⎦? ⎢⎩⎧⎝〉〉⎝? ™⋄⎡⎦⎨™⋄≡⋄⎨ ... ... ... ... ⎧⎦〉⋄⎣⎦ ⎢×⎣≥⎢ ⎛∑∫⎢≥⎜≥ ⎢∑⎣≥〉≥⎧≥⎨≥⎯ ⎛⋄⎣⎪⎦ ... ... ... ... ... ... ... ⎛…⎨∑ ⎧⎩⎨∫⋄⎛〈∑⎨ ⎛⋄〈™⎦?∫⋄⌠
(≠188ℵ ⎛…⎨∑ ≠574ℵ ?′⎛⋄∫∫⋄?⎦), ... ... ... ... ... ⎛⋄⎣⎪⎦ ⎛⋄≡™⋄⎡⎦ (?′⎛⋄∫ ≠730).
€€€€€€ ∇⋄⌠™⋄ ⋄⎡⎨⋄⎣⎦⎧⎦⎨™⋄ 〉⋄⌠™⋄ ′⎡⎦⎧™⋄?⎦ ⎢×⎪∫∑©∑⎨ ... ... ... ⎩≡⋄⎨ ⎧⎦〉⋄⎣ ?∑∫≥⎨™∑ ∫⋄〈⎝≡⎝ ⋄⎜⎦? ... ... ... ... ... 〈∑⎣©≥⎣≥ ′⎡⎦⎧™⋄?≡⋄ ℑ?⎝∫⋄⎨ ⎛↵⎨ ⎢⎩⎨⎮∑?∑⎨⎞⎝?〉⎦⎨,
⊄⎩⎨™⎩⎨ ... ... ... ... ... ΦΟΣΦ“−⎧⋄⎡ ⎛…⎨∑ ∫′?⎦⎧, ⊄⎩⎨™⎩⎨ ⎧∑∫⋄⎣⎣ ... ... ... ... ... ... 〉⋄∫⌠ ∑?∑⎢⎠∑⎣∑?≥⎨≥⎯ ?⋄⎡⎨⋄?
⎢×⎜≥⎨≥⎯ 〈≥?≥ ⌡⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦? 〉⋄⌠™⋄ ⎪⋄⎣⋄∫⋄〉⎦ 〉⎩⎨™⋄⎡−⋄? 〉⋄⌠™⋄ ... ... ... ∑?∑⎛∑〉≥ (∪⊆⊇∈®⊕∠⊂∇). ∏⋄⎣⎦?⋄?⋄⎣⎦?
〉⋄⌠™⋄ ... ≠460 ... 1990 ⎛. ... ... ... 〉⋄∫⎦⎪ ⋄⎣⌠⎠⎦≡⋄ ⎢∑⎣≥〉≥⎧ ⎛⋄≡™⋄⎡⎦⎨⋄ 〉…⎡⎢∑〉 ∫⋄⌠⋄?™⎦
⎛∑∫⎢≥⎜⌠©∑ ... ... ... ⎨∑⎧∑〉∑ ⎩⎨⎦⎯ ⎬⎢®⎝®⋄⎣∑⎨∫≥⎨ ... ... ... ... ... ... ⎛⋄≡™⋄⎡⎦⎨⋄
〉…⎡⎢∑〉 ™…⎣∑⎣™∑⎧∑⎣∑?™≥ ™∑ ⎢×?〉∑∫⌠≥ ?⋄⎛∑∫. ∇⋄∫⌠⎠⎦ ⎢∑⎣≥〉≥⎧™∑ ⎢×?〉∑∫≥⎣©∑⎨
∫⋄⌠⋄? 〈⋄≡⋄〉⎦⎨ ∫×⎣∑⌠©∑ ⎧≥⎨™∑∫∫≥.
€€€€€€ ... ? ... ... ... ... ⋄?⎨⋄⎡⎦
?′?〉⋄∫ ⋄⎣⌠, 〉⎩⎨™⋄⎡−⋄? ⎢∑™∑⎝⎣≥⎢ ?∑∫∫∑⌠™≥ ⎩?⎦⎨™⋄⌠ ⎧≥⎨™∑∫∫∑?≥ 〉⋄∫⎦⎪ ⋄⎣⌠⎠⎦≡⋄
⎛↵⎢∫∑⎣∑™≥. (ΕΞΩ).
€€€€€€ ®⋄⌠⋄? ⎛∑∫⎢≥⎜≥⎣≥⎧≥ 〈⎩⎡⎦⎨⎠⋄ ... ... ... ∫⋄⌠⋄?™⎦⎯ 〈′⎜⎦⎣⌠⎦⎨⋄ ⎛…⎨∑ ⎛⎩⎡⎦⎣⌠ ?⋄⌠⎪≥⎨∑ ⎛⋄⌠⋄⎪∫⎦.
1. Халықаралық жеке транспорттық құқығы, оның түсінігі.
Азаматтар мен жүктерді тасымалдауда темір жолдың, автотранспортың, әуе
және ... ... ... ролі зор. Халықаралық жеке жолаушылар
мен жүктерді ... ... - ... ... ... жасалған шарттарының негізінде бір ел мен екінші ... ... ... ... ... ... ... тасымалдаудың негізгі
шешілетін мәселелері  ... ... ... ... ... халықаралық жолаушыларды және жүкті тасымалдаудың біркелкі
келтірілген, немесе анықталған шарттарының түрлері көрсетілген.
Мұндай келісім-шарттарда оның талаптары, яғни ... үшін ... ... жүкті қабылдап алудың тәртібін, ... ... ... ... ... мен тілектерін қою
жолдарын белгілейді.
Егер біркелгі ... ... ... ... ұлттық
заңдардың нормаларына немесе транспорт ... ... ... қолданады) сүйенеді.
Халықаралық тасымалдау шартының ерекшелігі, яғни оның орындалуы үшін
әр түрлі коллизиондық ... ... ... ... ... Егер ... жіберу кезінде заң, қай елден жүк
жөнелтілген ... сол ... ... ... ал - егер ... ... беру
кезінде осы келген елдің заңын басшылыққа алады.
Халықаралық тасымалдау құқығы туралы тасымалдаушының берген құжатында,
яғни, транспорттық құжаттарда көрсетілуі ... ... ... әуе ... ... автомобиль транспорты туралы түсінік.
Көп жылдардан бері темір жол тасымалдауының ... зор ... ... ... ... ... ... Бернск конвенциясын атауға
болады.
1980 жылы Берн конвенциясы, халықаралық ... ... ... ... мен жүктерді тасымалдауда маңызды роль атқаратын арнайы
халықаралық ұйымдардың түрлері бар, олар:
1.     ... ... ... ... - ОСЖР ... ... дорог);
2.     Жүк вагондарының жалпы паркі - ОПВ (общий парк грузовых
вагонов).
Осы ұйымдардың ... ... ... мен ... ... ... шарттарының жүргізу.
Бүкіл халықаралық темір жол тасымалдаушының жақсы, бір бірімен тығыз
байланыста жұмыс атқаруы үшін Европа экономикалық комиссиясының ... ... жолы ... ... - ... ... авиация ұйымы
(ИКАО) 1947 жылы құрылды. Сонымен бірге халықаралық ... ... ... ... ... атқаратын жұмыстары зор.
Европейская  конференция гражданской авиации (ЕКАК) және ... ... әуе ... ... ... әуе чартерінің тасымалдаушылары.
Халықаралық азаматтарды жүктерді автомобиль ... ... үшін ... ... ... ... 1948 ж. құрылды. Мұның мақсаты халыққа қызмет ... ... ... ... ... ... табылады, кәсіпқой ... ... ... ... олардың жұмысының жақсаруына
ықпал ету болып табылады.
Теңіз транспортымен тасымалдау саласында да 1897 ж. ... ... ... істеді.
Гамбург Конвенциясы БҰҰ-ның теңіз ... ... 1992 ж. ... ... да ... кезінде пайда болатын барлық құқықтық қатынастарды
реттеп, олардың жауапкершілігін белгілеп отырады.
3. Халықаралық әуе ... ... ... ұлттық заңдары мен екі жақты және үш жақты сипаты бар 
халықаралық келісімдерде белгіленген.
Ұлттық нормаларға ... әуе ... ... әуе кемелерінің
ұшуы мемлекеттер арасында жасалған әуе қатынастары ... ... ... бір ... ... ... ... рұқсат негізінде заңды
болып саналады. Қонуға ... ... әуе ... ... ... кез ... әуе кемесі құқық бұзушы кеме деп танылады және ол ... ... әуе ... ... ... ... ... болған кезінде
осы мемлекеттің халықаралық аэронавигация мен әуе ... ... ... ... заңдары мен ережелеріне бағынуы туралы ереже
халықаралық әуе ... ... ... ... ... ... әуе кемесін мемлекеттік аумақтың шегіне өткізу ... ... ... ... кемелердің қандай мемлекеттің иелігінде екенің
анықтау проблемасы пайда болады. Халықаралық әуе құқығында әуе кемесі өзі
тіркелген ... ... ... ... Бұл ... бір кемені
екі және одан да көп ... ... жол ... Әуе ...  мемлекетке тиесілі екендігін қуаттайтын ресми құжат оны тіркеу куәлігі
болып табылады, ол кеменің ішінде болуы тиіс. Сонымен ... ... ... ... тіркеу белгілері соғылады. Көпшілік мойындаған
ережелер бойынша тіркелінбеген әуе кемелері мен ... ... ... ... ... ... ... міндетті борттық құжаттары жоқ кемелерге ... ... ... ... ... туралы куәлік;
-         ұшуға жарамдылығы туралы куәлік;
-         борт журналы;
-         борттағы радиостансаға берілген құжаттар;
-         жолаушылар тізімі;
-         ... мен ... ... ... ... жүзеге асырушы  әуе кемесінің ұшқышында  және
экипажының басқа мүшелерінде ұшу құрамының куәліктері ... ... ... барлық құжаттарды әуе кемесін тіркеген мемлекеттің беруі немесе
жарамды деп тануы, әдетте халықаралық ... ... ... ... ... ... ... деп танылады.
Азаматтық әуе кемесінің орналасқан мемлекетінің осы ... ... ... орай ... багажына, жүктеріне және поштасына
ұлттық юрисдикциясының таралатыны туралы норма ... әуе ... ... ... ... кейбір ерекшеліктерін мемлекеттердің  ұлттық
заңдары белгілейді. Бұл ерекшеліктер мынаған келіп тіреледі:
1. Халықаралық келісімдер, сондай-ақ бір реттік рұқсаттар ... әуе ... ... ... әуе ... ... белгіленген халықаралық әуе жолдары арқылы жүзеге асырылады, яғни
ұшудың қауіпсіздігі мен ... ... ... қажетті құралдармен
жабдықталған тұрақты маршруттар бойынша деген сөз болып табылады. Шетелдің
әуе кемесі ... ... ... әуе ... ... ... бір
әуежайларда ғана қону ресімін жүзеге ... ... және ... ... ... әуе ... тиесілі мемлекеттің  заңдары бойынша
берілетіндігін атап айту ... ... ... - ... әуе ... ... ... техника мен ракета жасаудың  қарқынды  дамуы қазіргі  күннің
өзінде азаматтық авиация ... ... ұшақ ... ... ... ... ... мүмкіндік беріп отыр. Мысалға, пошталар мен
матрицалар жеткізу үшін ракеталардын ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігінің жоқтығы ұшқышсыз
әуе кемелерінің халықаралық ... ... ... ... табылады. Осы
мақсатта мемлекеттерге тиісті мемлекеттік органдардың ұшып ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ету жүктелген.
Аәронавигациялық халықаралық құқықтық реттеуге қатысты ... ... жеке ... ... ... қатар, әуе
қозғалысын реттеп ... ... ... атап ... қажет.
Мұндай бірізділіктің қажет  екені көптеген мемлекеттердің аумағынан ... әуе ... ... өз ... ... біліп  қана қоймай, өзі
ұшып өтетін әрбір мемлекеттің де ... ... ... ... ... сан қилы ... ұшқыштарға ғана емес,
жердегі авиадиспетчерлік қызметтерге де қиындықтар туғызады, бұл ... ... ... ... ... авиациялық оқиғалардың
туындауына себеп болуы үмкін. ... ... ... ... салу жөніндегі жұмысы дер кезінде ... ... ... құнды болып табылады. ИКАО жасаған халықаралық ... ... ... ... ... ... ресімделген
және мынадай жағдайларды  бірізге салған:
-         халықаралық ұшуларды жүзеге асыру ережелері;
-         халықаралық азаматтық авиацияға ... ... ... әуе ... ... ... ... байланысында  қолданылатын өлшем бірліктері;
-         халықаралық әуе желілерін пайдалану ережелері;
-         ұлттық тәнділігін белгілеу ережелері және әуе ... ... ... ... әуе кемелерінің ұшуға жарамдылығын куәландыру;
-         халықаралық ұшуды жүзеге ... әуе ... ... жағдайда іздестіру-құтқару жұмыстарын ұйымдастырудағы авиациялық
телекоммуникациялар;
-         авиациялық оқиғаларды зерттеу тәртібі;
-         аэродромдарды пайдалану ережелері;
-         халықаралық ... ... ... ... әуе ... ... бірлесіп пайдалануы,
азаматтық авиация саласындағы олардың арасындағы ынтымақтастықтың одан ... ... ... ... әуе қозғалыстарының реттелуіне
қатысты нормаларды бір ізге салу жұмысының жалғасуын талап етеді.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының аясында 1992 ж. ... ... ... ... ... келісімге қол қойылды. Келісімінің  2-бабына
сәйкес әуе қозғалысы мен әуе ... ... ... ... ... мемлекеттердің әуе кеңістігін қолдануын басқару және бақылау
мәселелері бойынша негізгі  органдар болып табылады. ... ... ... ... қону мен ... ... жасақтау,
жоболау, дайындау, сатып алу және техникалық құралдар мен ... ... ... ... қызметті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... күштері
мен әуе кеңістігін басқа да пайдаланушылардың мүдделерін ... ... ... қолдануды жетілдіру саласында бірлескен бағдарламаларды жасау
жоспарлануда. Қатысушы-мемлекеттер мен ... ... ... ... әуе ... ... ... Қорғаныс
министрліктері (комитеттері) бірігіп бекіткен арнаулы ... ... ... ... әуе ... ... ... асырады.
Бұл ережелер осы мемлекеттің аумағында қолданылатын әуе ... ... ... ... ... ... мен жүктерді белгілі бір сыйақы үшін тасымалдау
мақсатында ... ... ашық ... екі және одан көп ... арасында әуе кемелерінің ұшуы ... ... деп ... әуе ... ... проблемалары жиынтығында
мемлекеттік қауіпсіздікті, сондай-ақ халықаралықұшулардың ... ... ... ... ұшу-техникалық нормаларды белгілеуге
байланысты. Өзінің әуе кеңістігінде ... әуе ... ұшу ... өз ... ... қону құқығын берген әуе қатынастарын реттеу
мәселелері мемлекеттің экономикалық мүдделерін қорғауға арналған.
Халықаралық әуе желілерін пайдаланатын ... әуе ... ... ... ... мынадай негізгі аспектілері
бар:
-         халықаралық әуе көлігіндегі ... ... ... ... ... асыратын шетелдік
авиакәсіпорындарды ... ... әуе ... ... ... тасымалдау мөлшері мен ... әуе ... ... да ... ... ұдайы емес халықаралық әуе қатынастарын құқықтық реттеу.
Халықаралық әуе көлігіндегі коммерциялық құқықтардың әуе құқығында
маңызды орны бар. Бұл ... ... ... ұшу құқығынан кейін
тұрады. Халықаралық әуе ... ... ... ... ... коммерциялық іспен айналысуға рұқсат беру, яғни
жолаушылар, ... ... және ... әуе тасымалдаудын жүзеге
асыру. Бір мемлекеттің аумағы шегінде орналасқан  ... ... ... ... қатар, екі және одан да көп мемлекеттер 
арасындағы тасымалдаудың орындалуы осы құқықтардың мазмұны болып табылады.
Осы ... ... ... ... ... құқығын "әуе
еркіндігі" деп аталатын шартты санаттарға бөлу орын алған. ... ... ... ... ... келеді:
1. Шетелдік мемлекеттің аумағында транзитті қонусыз ұшуды жүзеге асыру
құқығы.
2. Осы мемлекет аумағындағы нүктелерде коммерциялық ... ... ... ... Әуе ... тіркелген елде бортқа алыңған багаждарды, жүктерді,
пошталарды және жолаушыларды ... ... Әуе ... ... мемлекетіне  жеткізу үшін осы мемлекеттің
аумағында бортқа жолаушыларды, бағажды, жүктерді, пошталарды алу құқығы.
5. осы ... ... ... ... ... ... ... құқығы, сондай-ақ оларды осы нүктелерде кез келген
үшінші елдерден немесе басқа үшінші елдерге жеткізу үшін бортқа алу.
Халықаралық ... ... ұшу ... мен халықаралық әуе
желілерін пайдалануға арналған ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы үшін өзінің бір немесе бірнеше ... ... бере ... Бір ... ... құқықтар беретін
мемлекетте оның аумағындағы ... ... ... және ... ... қарай алмайды. Осыдан барып халықаралық ... ... әуе ... ... ... ... болды.
Шетелдік әуе кәсіпорындарына әуе желілерін пайдалануға беру ... ... ... ала шарты, ол - пайдалануға рұқсаттың
берілуі болып табылады.
Ондай ... ... әуе ... осы әуе ... ... ... мен ... сәйкес, сондай-ақ
аумағында әуе желілері пайдаланылатын ... ... ... сай ... және ... ететінің, куәландыратын құжттарды
көрсеткен жағдайда беріледі.
Халықаралық әуе байланыстарының қарқынды дамуы әуе ... ... ... ... көшуді тлап етті. Әдетте, траптардың
аумақтарында аяқталатын ... ... әуе ... келісімдерде
бекітудің орнына, келісім-шарттарға әрбәр тарапқа ... ... ... ... ... қандай нақты әуе ... ... ... ... ... ... ... мемлекет
аумағында орналасқан, келісімдерде көрсетілген пункттер, осы үшінші елдерде
тараптардың ұшуға және қонуға ... ... ... ... ... Бұл ... ... тараптардың әрқайсысы дербес түрде алуы
керек.
Мемлекеттер тәжірибесі бұл ... ... ... ... Бір ... ... ... анықтау қажеттігін жақтаса,
басқа біреулері әртүрлі мемлекеттерде ... ... ... ... ... ... ... біреулері
ресми теңдік, әділеттік және тең мүмкіндіктер қағидасына сүйенуді жақтады.
Таңдап алынған саясат ... ... ... ... шараларын
қолданбауы керек, мүдделі мемлекеттер арасында тасымалдау мөлшерін және
халықаралық әуе ... ... ... ... міндетті түрде
келісімдеп, жоспарлау қажет.
Жүйесіз халықаралық әуе қатынастарын құқықтық реттеу қажеттігі мынада:
-         қатысушы басқа мемлекеттің аумағында ... ... ... ... құқық беретін мемлекет аумағында қонусыз транзиттік
ұшу үшін;
-         осындай құқық беретін мемлекеттің аумағында қону ... ұшу. ... ... ... бұл құқықты беретін мемлекеттің ерекше
рұқсаты берілмесе, коммерциялық мақсатта орындалмауы керек.
4. Теңіз тасымалдау ... ... ... ... - бұл ... саласында, сондай-ақ әскери теңіз
жүзулерінде, әлемдік мұхитта минералдық ресурстарды өндіру,зерттеу, игеру
қатынастарында және ... да ... ... қалыптасатын құқықтық
нормалар мен институттардың жиынтығын көрсететін осы замаңғы халықаралық
құқықтың бір саласы.
Халықаралық теңіз ... ... ... ережелер жатады:
1. Халықаралық құқық халықаралық құқық субъектілерімен бірге екі және
одан да көп ... ... ... құқықтық қатынастарды
реттейді, яғни шетелдік элементі бар қатынастар. ... ... ... шетелдік элементі  қолданудың алғышарттары қаланған. Ұлттық
элемент кіші каботажда (жағадағы  жақын жерлерге жүк, ... ... ... ... ... жүзгенде және бір мемлекеттің порттарының арасында
болады. Мұндайда ... ... ... теңіз тасымалын
жоспарлаудың ұлттық ... ... ... ... - бұл ... ... бірақ бір мемлекеттің порты шегінде жүзу. Шетелдік
рейс - бұл екі  жіне одан да көп ... бір ... ... теңіз
шегінде жүзу.
2. Халықаралық теңіз құқығы техникалық нормалармен  тығыз байланысты 
құқықтық нормаларды ... ... ... ... ... қатынастарды реттейді. Техникалық нормалар - адам
мен техника арасындағы қатынастарды реттейді. Мысалы, теңіз ... ... ... нормаларына  сәйкес, апат болған кемеге, ... ... суда ... ... ... ... керек. Бірақ мұндай
көмек теңіз кемесінің техникалық мүмкіндіктеріне  сай болуы керек және ... ... ... ... тиіс. Теңіз кемесі беретін дабылдардын 
мазмұнын түсіну үшін ... ... ... ... жол ... ... ... керек. Бұл өте мықты жарылыстар немесе бір
минут ... ... қару ... ... ... ... бөшкесін
жаққанда алынатын қызыл немесе сары от; қзыл ... ... ... ... ... баяу көтерілуі мен түсірілуі; қра
жалау немесе қара шар ... ... және тағы ... ... мүмкін.
Теңіз іс-тәжірибесіндегі  халықаралық стандарттарға сәйкес SOS ... кеме ... ... бара ... ... ... нақты
көрсетуге, дабылды қабылдаған уақытын, өзінің орналасқан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттерге тиесілі жеке кемелер
қатысатын қарым-қатынастарды реттейді. Мемлекетке қарасты ... ... ... ... иммунитеті таралады. Бұл мұндай кемелерге
шетелдік сот мекемелерінде ... ... ... ... ... ... ... келісімінсіз мәжбүрлеу шараларын қолдануға болмайтынын
көрсетеді. Осындай иммунитет мемлекеттік егемендікті құрметтеу ... және ... ... ... қағидасы - халықаралық құқықтың
көпшілік мойындаған ... ... ... ... ... ... ... мемлекет басқа мемлекеттің меншігіне, оның
келісімінсіз биліктік өкілдігін жүзеге ... ... және бір де ... басқа мемлекеттің сотына бағынбайды.
Мемлекеттік теңіз кемелеріне қатысты  қамау және кеменің юрисдикциясын
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... сондай-ақ
шығарылған сот шешімін мәжбүрлі түрде орындау сияқты мәжбүрлеу шараларын
жүзеге асыруға жол ... ... ... құқығы теңіз кемесі мен оның иесі ... ... тән ... ... ... сипатталады. Рейсте
болатын теңіз кемесінің капитанында ерекше өкілеттіктер ... ол ... кеме иесі және жүк иесі ... көрінеді.
Осы заманғы халықаралық теңіз құқығына негізгі және көмекші қайнар
көздер жүйесі тән. ... ... ... салаларының ішінде салт-
дәстүр өз мазмұнын халықаралық теңіз құқығында көп ... ... ... халықаралық құқықтың бұл саласы  ғасырлар бойы баяу ... ... ... ... ... ... ... және үдемелі қарқындауы бара-бара халықаралық теңіз құқғының
нормалары ... ... бір ... ... және бекітетін
халықаралық шарттар мен ... ... ... әкеле бастады.
Мәселен, халықаралық ... ... ... ... ... ол - ... ... реттейтін ережелер. Теңіз порты
бастығының міндетті қаулыларында жүк тиеу және жүк түсіру кезіндегі ... ... ... ... және кедендік режимнің ережелері
көрсетіледі. Теңіз тәжірибесіндегі кейбір халықаралық дәстүрлер шарттық
немесе ... ... ... Мәселен, бұл теңіз кемесінің
капитаны мен оның ... ... бара ... ... ең ... ... ... құқықтық норма; теңіз кемесінің жалауын ... ... ... ... ... ... жүзу және ... ортасын қорғау саласындағы
халықаралық актілерді жасау және қабылдау бойынша жұмыстар жанданып келеді.
Мысалы, мынадай ... ... ... 1974 ж. ... адам ... ... 1972 ж. ... кемелер соқтығысуының алдын алу
туралы халықаралық ережелер туралы Конвенция; 1965 ж. ... ... ... туралы Конвенция; теңізге қалдықтар мен ... ... және ... ... туралы 1972 ж. конвенция;
1986 ж. теңіз ... ... ... ... ... және т.б.
жоғарыда аталған Конвенциялар осы замаңғы теңіз құқығында теңізде жүзу ... ... ... ... техникасын қамтамасыз етеді.
Халықаралық қауымдастық теңіздер мен ... ... ... ... ... мәселелерге, олардың  тек
ерекше бейбіт мақсаттарда қолданылуына ерекше назар аудара бастады. Мұндай
тәсілдің ... ... 1963 ж. ... ... үш орта ... тыйым
салатын шартта бекітілген, ... ... ... 1971 ж. ... мен ... түбінде және оның қойнауларында
ядролық қару және жаппай қырып-жою қаруларының басқа да ... ... салу ... 1971 ж. ... ... кеме ... қарсы бағытталған заңсыз актілер мен күресу туралы 1988 ... ... және ... ... орналасқан тұрақты
платформалардың қауіпсіздігіне қарсы ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық есеп және ТМД елдері дүние жүзінде. Есептесу мен ... ... ... ... ... ... ... операция дегеніміз:
1.     Меншік құқығының өтуімен байланысты операцилар;
2.     Шет елдерде ақша аудару;
3.     Валюталық құндылықтарды қазақстан ... ... және ... ... ... ... республикасының ұлттық ... ... ... ... ... ... табылады. Халықаралық есептесулер мен
несие беру әртүрлі мемлекеттердің банктерімен және ... ... ... ... банк ... ... бір түрі тиісті ақша құралдарын
тікелей аудару ... ... ... ... ... табылады.
Есептесудің басқа түрі әртүрлі елдер ... ... ... ... ... ... түрінде жүзеге асырылады. Есептесудің бұл
түрін банк аралық клиринг деп атайды.
Халықаралық ... ... және ішкі ... ... бірі байланысты, олар унификацияланып, ортақ, біріңғай принциптерге
негізделген. Бұл есептесудің көп жеңілдетеді, ... ... ... ... ... ... ... есептесулер құрылымы мен
принциптерін зерттеудің қажеті жоқ. Осыған байланысты біздің Республикамыз
да ... ... ... ... ... ... ... есептесулер мен корреспонденттік есеп-шоттарды жүргізу
ТМД елдері арнайы мемлекет аралық ... ... ... ұйғарды.
Коммерциялық банктердің мемлекет аралық есептесулермен байланысты
операциялары есептесу-кассалық орталықтар мен (ЕКО) ... ... ... ... ... ... Мемлекет ішіндегі есептесуден
айырмашылығы  мынадай болады (ресей Федерациясы мысалында): ТМД елдерінде
орналасқан клиенттерге ресейден ... ... --- ... банк --- ЕКО --- ... ... ... есептесулер орталығы --- ТМД мемлекетінің ұлттық, орталық
банкі.
Ресей клиенттеріне төлемдер келесідей жолмен жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... бнкінің
мемлекетаралық  есептесулер орталығына келіп түседі. Мұнда ... ... ... ... ... көз жеткізілген соң
төлем құжаттары ... бір ... ... ... ол өз ... Ресей клиентіне қызмет көрсетуші коммерциялық банкіне аударады.
Өздеріңіз байқағандай бұл өте ұзақ жол. ... мен ... ... екі мемлекет ЕКО-ның арасында тікелей  корреспонденттік
қатынастар құрып ... ... ... ... ... ... некаралас облыстардағы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінің басшылары 22.01.1993 ж. Минскіде  ортақ
экономикалық кеңістікті қалыптастыру ... ... ... ... ... несие-қаржы саясатын үйлестіру туралы бірқатар келісімдерге қол
қойды. Негізгі ... ... ... ... ... жүйесін
ұйымдастыру  болып табылатын мемлекетаралық ТМД банкі құрылды.
Әрбір ұлттық банк, соның ішінде Қазақстан Республикасы ... ... ... бір ... ... ашады. Бұл есеп-шот тауар,
қызметтердің экспорты мен импортын, сондай-ақ сауда емес ... ... ... ... өту ... қызметін атқарады.
Мемлекетаралық банктің алдындағы төлем міндеттемелерін орындамай
отырған ұлттық орталық банктердің ... ... және ... ... ... ... ... мемлекетаралық банктің
құзырына:
а) валюталық және ақша-несие саясатын үйлестіру мақсатында ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, маусымдық несие беруді жүзеге асыру.
Бірқатар елдердің, соның ішінде Қазақстанның комерциялық банктері
халықаралық ... ... ету ... ... ... ... қолданады. Олар: Рейтер монитор
сервис (валюталық операциялар), СВИФТ (Societu tor ... ... ... ... ... ... төлемдерді
жүзеге асыру Ассоциациясы). Бұл жүйе әлемнің 80 нен астам еліндегі ... ... ... ... ... ... мен несие беруді реттеудің ... ... ... - бұл ... ... ... ... мен түрлері жөнінде келіседі. Төлемнің тәртібі мен түрлері туралы
келісім бөлек құжат түрінде жасалуы немесе ... ... ... ... бап ... ... мүмкін.
2. Клирингтік келісімдер дегеніміз - сыртқы сауда, сыртқы экономика
операциялары бойынша талаптар мен қарыздарды бір-біріне ... ... ... ... ... ... ... бір-біріне
клирингтік есеп-шоттар ашады.
3. Несиелік келісімдер бойынша бір тарап (несие беруші) екінші тарапқа
(мемлекетке, шаруашылық жүргізу ... ... бір ... ... ақша ... тарап келісімде көрсетілген мерзім ішінде қарыз сомасын
қайтаруға міндеттенеді. Несиені қолданғаны үшін қарыз алушы мемлекет немесе
заңды тұлға қарыз берушіге ... жеке шет ел ... ... жалпы
сомасынан есептелетін белгілі бір пайыз төлеп отыруға тиіс. Әдетте мұндай
келісімдер үшінші жақтың, ... ... ... ... шет ... ... ... жағдайда орын алады.
Халықаралық тәжірибеде төлем нысандарының бірнеше түрі болады. Ең көп
таралғандарда келесілерді жатқызуға болады:
1.     ашық ... ... ... ала ... ... ... бойынша инкассо
4.     аккредитив
5.     кепілақы
 
1) Ашық есеп-шотқа жеткізуді есептесудің акцептік ... деп ... ... ... сатушы сатып алушыға тауарды жолдаған кезде шотты да
жолдайды. Бұл шот тауармен бірге, немесе тауардан кейін ... ... ... шот ... ... ... ... Көрсетілген сома бідестен немесе
белгілі бір мерзім ішінде төленуі керек, бұл мерзім келісілуі ... ... ... ... ... ... мерзімнен бұрын төлесе онда 
әдетте сатып ... ... ... 5 ... ... төмендетілуі мүмкін.
2) Алдын-ала төлеу бойынша сатып алушы сатушыға тауардың құнын алдын-
ала төлеуге ... бұл ... ... ... ... ... валюта айналымын ҚР-сы валюта айналымын ретке келтіретін
Заң актілерінің негізінде бақылауға алынады. Бұл ... ... ... ... тұлғаның, заңды тұлғаның атқаратын
қызметі мен ролін осы валюта айналымына қатысты, ... ... ... ету ... ... ... валюталық заңдылықтың бұзылуы кезінде
жауапкершілікті жүктейді.
Валюталық ... ... деп ... валюталық бағалы меншік құқығының келесі бір жаққа ... ... ... ... төлем құжаттарының шетел валютасының
түрінде ауысуын;
б) валюталарды сыртқа, яғни шетелге, не шетелден Қазақстанға ... ... ақша ... ... ... ... ... және тоқтаусыз әртүрлі шаруашылық
жүргізуші ... ... ... ... ... және ... жүзілік қалыпты қызмет атқарудың ең маңызды негізі
болып ... ... мен ... әр ... ... банкілерінің
арасында сондай-ақ халықаралық қаржы ұйымдарының арасында жүргізіледі. Осы
есептік қатынастар арқылы фирмалар мен корпорациялар әр ... ... ... және осы халықаралық есептеу, несиелеу қатынастары
арқасында,олардың, яғни шетел ... ... ... ... алу ... ... жұмыстарын, сақтандыру және коммерциялық іс-шараларын
жүзеге асырады.
Халықаралық банктер арасыгндағы  есеп деп, ... ... ... ... тікелей банктер арқылы бір біріне аударуын айтамыз.
Халықаралық есептеудің тағы бір нысаны: ол әр ... ... ... ... қоюы мен ... ала отырып есептесудің түрлерін
айтамыз.
Мұндай есептесудің түрін қысқаша - банкаралық клиринг деп те ... ... ... ... жүрген осы түрі есептесудің
нысанының ең ыңғайлы түрі ... ... ... ол елдің ішкі заңдарын,
яғни есептік ... мен ... ... ... ... негізде,біркелкі қағидалардың негізінде жүргізе беретіндігінде.
Сондықтан Қазақстан мемлекеті ... ... ... осы ... ... сай ... Банк арқылы есептесудің схемасы былай түзіледі. Әрбір
ұлттық банк, соның ішінде Қазақстанның Ұлттық  Банкі ... ... ... шот ... Осы шот, ... ... ... сыртқа шығарылып жатқан (экспорт),  ... ... ... ... үшін немесе саудасыз төленетін, жәй аудару ... ... үшін ... ... ... қызметіне көпжақты клирингілер мен басқа да
ұлттық ... ТМД ... ... ... ... ... кіреді.
Мемлекетаралық банктер ұлттық банктер егер ... ... ... және ... уақытылы жүргізбейтін болса, онда
оның ... ... не ... ... ... ... ... есептесуді қамтамасыз
етумен бірге
а) қатысушы елдердің банкілерінің валюта экономикасының бағыты мен
ақшалай несиелеудің саясатын талдау ... ... ... мен, ... ... жүргізу түрлері де
жатады.
Әртүрлі елдердің комерциалық банкілері, соның ішінде Қазақстандық
банкілер де халықаралық төлемдерді ... ету ... ... ... ... ... ... рейтер монитор сервис
деген компьютер арқылы жүзеге асырылады.
2. Халықаралық жеке құқықтағы есептеу мен ... ... ... ... ... ... ... банктер ең маңызды роль
атқарады.
Осы банктер арқылы бүкіл жеке тұлғалар, заңды ... ... ... ... яғни ... саласындағы қарыз беру
немесе төлем төлеу, ақша аудару қызметтерін осы банктер арқылы ... ... ... ... әр ... болып келеді. Мысалы коммерциялық
несие ... ... ... ... берушіге товарларын сатқанда оның
төлемдерін кейінге қалдыру арқылы несие береді.
Халықаралық есептесу келісім-шарты ... ... ... ... тапсырылған тауарлар үшін немесе ... ... ... ... ... үшін төленетін немесе
есеп жүргізу тәртібін жүргізетін келісім шарттарды айтамыз.
Төлем ... ... ... - төлемдер жайында елдер
арасындағы келісім бойынша олардың ... мен ... ... ... айтамыз. Валютаның еркін айналымдағы түрлерін немесе шектеулі
айналымдағы валюталардың ... ... ... ... ... ... түрлерін және олардың тәртібі туралы
арнайы бөлек құжат ... ... Ал ... ... ... ... келісімде арнайы төлем туралы бап енгізіледі. Сол сияқты
шетелден келетін импорт товарлар үшін ... ... үшін ... ... ... арнайы  мәтін түзіліп, бап ретінде көрсетіледі.
Клирингтік келісімдер - ... ... ... ... Оның ең ... түсінігі, яғни сыртқы сауда саласында
және сыртқы экономикалық іс шаралар жүргізу саласында бір-бірімен келісімді
түрінде қарыздары мен талаптарын орындауды айтамыз.
Мұндай ... ... ... емес ... шоғырландыру түрінде
жүргізіледі. Осындай байланыстағы банктер бір-бірінен клирингтік шоттар
ашып алады.
Қарыз, несиелеу келісімдері дегеніміз - ... ... ... яғни бір ... елдің, яғни (қарыз беруші) екінші ... ... ... ... бір ... ... бір ... міндеттеп, ал екінші жақ сол берілген соманы келісім-шартта
көрсетілген ... ... ... ... ... оСындай
келісім шарттардың мысалы ретінде 1992 жылы түзілген ... ... ... ... ... екі ... есептесудің
тәртібін реттеу туралы Қазақстанның Грузия Республикасымен түзілген келісім
шарттарын айтуға болады.
Несиелеу (қарыз ... ... ... ... ... бір ... және шектеулі мәні осы келісім шартта бекітіледі.
Мұндай несилеудің түрлерін тек қана ... ... емес ... ... пен үлкен жекеменшік банктер арасында да ... ... ... ... ... мен мемлекеттік банктер арасында
да (несиелеу келісімдері) түзіледі.
Осындай келісім-шарт түзілген кезде егер шет ... ... ... түрде валюта айналымының қандай түрімен  есептесу ... ... ... ... Мәтінде үшінші елдің валюта көрсеткіштері
қолданылуы да ... ... ... ... нысанда көрсетілуі керек,
сонымен бірге валюта бағыты келісімде ... ... ол ... да ... ... ... тұлға және жеке тұлғалар халықаралық несиемен ... ... ... ... елдердегі фирмалар, әр түрлі ірі компаниялар несиелеудің
кең тараған түрімен ... ... ... ... ... ... ... Экспорт шығарушы товарларыншығару үшін міндетті түрде несие
алуға тура келеді, өйткені осы алған қарызы үшін ... ... ... ... ... немесе осы несиені келтірілген қарыз, шығындарды
жабу үшін, ... ... ... товарды  сату үшін жұмсалған болса
пайдалануға алады.
Несиенің түрлерін талдайтын болсақ:
1)     қысқамерзімді - 1 ... ... - 1-5 ... көп жылға - 5 жылдан ары.
Мұндағы қысқа мерзімді несие, сұраныс жасап келуіне байланысты, яғни,
көлеміне қарай, ал орта және ұзақ ... ... ... ... беру тек қана ақша ... ... валютамен және товармен
де несиелеуге болатындығын түсіндіреді.
Сыртқы сауда саласы байланыстарында, несиенің ең негізгі ... ... Кей ... ... өтеу ... ... ... қолданылады. Халықаралық несиелеу
тәжірибесінде осы ету тәртібі қабылданған.
Осы несиелеудің субъектілеріне қарай мынадай ... ... ... ... ... үкіметтік
г) халықаралық қаржы ұйымдарына, кәсіпорындарына несиелеу болып
табылады.
Фирмалық несие ... ... мен ... ... ... сонымен
бірге шетел фирмаларының Қазақстан кәсіпорындарына, құлдырау шегінде тұрған
беруге болады.
Мұнда ... ... ... ... көрсетілген өсімдер,
көрсетілген валюта түрімен және ... да  ... ... ... ... Банк Америка Интернешнл (США), Банк Туран Алем, Дойчебанк,
Коммерцбанк (германия), юнион Банк ... ... ... де ... ... корреспонденттік шоттар арқылы несиелеу-
есептеу шараларын валюта түрінде отандық, шетелдік заңды ... ... ... да ... ... ... ... алады.
Банктік несие беру әр түрлі нысандарда көрінеді.
Несие берушілердің қатарында бірнеше елдердің банктері бірлесіп, яғни
үлкен топ құралып банктік мекемелердің бірлесуімен ... ... ... айта ... ... ... түрі ... шет елдердің банкілерінің қатысуын
қамтамасыз ете отырып, қажетті ауқымды соманы қарыз беретінің, белгілі бір
шарттың ... ... ... ... ұсынады, мұндай түрін
консорциумдық деп атаймыз. ... ... ... ... ... ... ... келісім-шарттарын заңды түрде бекітудің маңызы бар:
1. Несие беруші банктер арқылы халықаралық ... ... ... келісімдер;
2. Көрсетілген банктер мен қарыз алушылар келісімі;
3. Консорциумды ұймдастырушылардың арасындағы ... ... ... мен ... ... ... ... да банктер
арасындағы қарым-қатынастар.
4. Белгілі бір несие ... ... ... ... ... валюта
түрін, несие берушінің үлесін әрбір несие беруші банктің, банктік өсімнің
мөлшерін, ... ... мен ... ... т.б.) шарттары туралы
келісімде көрсетілуі тиіс.
5. Дауларды шешу мен ... ... ... Халықаралық саудадағы байланыссыз есеп.
Халықаралық саудаға байланыссыз еепке төлемдердің мынадай мазмұндағы
түрлері жатады: жалақы ... ... ... ... т.б. ұқсас
төлемдер жайында айтылады. ... ... ... ... ... айналымына байланысты жүргізіледі, валютаны сатып алу, ақша аударуға
төлеу, шетелден келетін, немесе шетелге жіберетін ақшаларды ... ... ... Банк ұйымдары, мекемесі азаматтарға шетел валютасын сата
алады. ... ... ... ... ... ... ... ісінің ережелерін сақтай отырыпақшаларды аударуға құқығы шектелмейді.
Орталық Банктің  заңдарына сәйкес резидент еместер, яғни ... ... ... валютасын Қазақстан валютасына айырбастауға, сатып
алуға, сатуға құқылы.
Егер валюта айналымын реттейтін ... ... ... ... ... ... әкеп ... келетін ақшалар, яғни аудару арқылы жүргізілетін іс шаралар,
егер Қазақстан азаматтарының немесе ұйымдарының пайдасы үшін ... онда ... ... ... ... ... ... заңда
шектеу мен тыйым салу көрсетілмеген.
Шетелден келетін ақша аудармалары нақтылай және тапсырма есептерімен
жинақ банкілерінене басқа банкілерге ... ... ... ... ... ақшаларын азаматтар кез-келген әдістермен
жұмсай алады: 1) теңгеге ауыстыруға; 2) ... ... шот ... ... ... т.б. түрлерімен айналысуға, егер заңда
көрсетілген ережелерге қайшы келмесе.
Шетелден ... ... ... ... ... нақтылай алып келу,
алып ... ... ... ... ... ... ... ісінің
ережелерін сақтай отырып жүзеге асыра ... яғни ... ... ... ... ... сұрақтар.
Халықаралық жеке құқық саласындағы зиян ... ... ... ... коллизия маңызы зор, яғни ... ... ... - осы ... ... ... заңы
қағидасын ұстанады. Осы жерде деликт терминінің мазмұның ашуға тура келеді.
Деликт дегеніміз - бұл ... ... Осы ... ... ... ... ... зиян келтіруде, зиян келтіруші жақтың  әрекеті мен ... мен ... ... ... ... бір мемлекетте, бір жерде зиян ... мен ... осы ... заңын қолданумен;
в) қай елдің территориясында зиян келтіру болған болса, сол ... ... ... жүзеге асырылады.
Қытай елінде деликтік міндеттемелерді орындау мақсатында, яғни зиян
келтіру салдарынан туындаған ... зиян ... ... ... ... қай елде орын алса, сол елдің заңын қолдануды талап етеді.
Осы елде, егер азаматтығы бірдей зиян ... мен ... бар ... ... тараптардың қай жерде болғандығына байланысты
сол елдің заңы ... Ал ... ... ... бойынша, қай елде зиян келтірудің міндеттемелері туындап,
зиянды өндіруге талап етуге құқығы негізі пайда ... сол ... ... ... Егер зиян ... мен ... бір елдің
азаматтары болса, онда сол елдің заңы қолданылады.
Халықаралық жеке ... ... ... ... ... екі жақты шешіледі: қай елде зиян ... ... ... ... сол ... заңы ... ... зиян көріші көруші
жәбірленушінің елінің заңдары қолданылады.
Зияндарды  өтеу кезінде, қай елде зиян ... ... яғни ... орны бойынша заңы қолданылады.
Мынандай жағдайларда, егер зиян келтіру әрекеті бір елде, ал ... ... ... ... елде зиян ... болса, онда екі жақты
елдің сотына талап ... ... ... ... осы мемлкеттер арасында болмаса онда,
отандық соттарға арыз беруге болады.
Осындай келісім шарттардың түрлері:
1)     Вена ... 1963 ... ... зиян ... азаматтық-құқықтық жауапкершілік туралы.
2)     Атом энергетикалық зиян ... ... ... ... конвенциясы 1960 ж.
3)     Брюссель келісім-шарты "Атом ... ... ... 1963 ... ... ... зиян ... келтіру салдарынан туындайтын міндеттемелер қазақстан
Республикасында 1991 ж. 31 ... ... ... ... ... Одақтық және республикалық, "экономиканың реформаны өткізу
сатысында азаматтық құқық қатынасын реттеу ... 1993 ж. 30 ... ... Азаматтық кодексінде көрініс табады.
Зиян келтіру салдарынан туындайтын міндеттемелер жөнінде құқықтар мен
міндеттер, зиянды өтеу туралы талап ету үшін негіз ... ... ... де ... ... елдің құқығы бойынша анықталады.
Шет елде зиян ... ... ... ... мен ... егер тараптар сол бір мемлекет азаматтары
немесе заңды тұлғалары болса, сол мемлекеттің құқығы ... ... ... ... ... өтеу ... талап етуге негіз болған өзге
де мән-жай ҚР-ның заң актілері бойынша заңсыз ... ... ... өтеу кезіндегі мәселелерді құқықтық реттеуде моральдық залалдың
тәжірибелік маңызы зор. 22.12.95 ж. Қаз ... Соты ...... залалды өтеу туралы заңдарды ... ... ... қаулы
қабылдады (егер іс-әрекет не зиянды өтеу туралы талап етуге негіз болған
өзге де мән-жай ҚР-ң заң ... ... ... ... ... құқықтары
қолданылмайды).
Моральдық залалды өтеу туралы мәселелер бірқатар заң актілерімен
реттеледі. ... ... 9 ... сай құқығы бұзылған адам, егер заң
құжаттарында немесе шартта өзгеше көзделмесе, өзіне келтірілген залалдың
толық өтелуін ... ете ... (141, 143 ... емес ... ... бұзылған адамның кодекстің ережелері
бойынша моральдық залалдарын өтеуге құқығы бар. Сонымен қатар 01.01.92 ... ... ... туралы" заңда т.б. орын алған.
Моральдық залал деп - адамгершілік немесе физикалық жапа шегуін ... ... т.б.) ... ... әрекеттің объективті болуы азаматқа жұмысынан ... сол ... ... және ... емес ... ... денсаулық,
ар-намыс, құпия, меншікке, ... үйге қол ... жеке ... т.б.) ... ... ... ... орын алған зиянды өтеу
туралы ережелер зиян ... мен ... ... ... ... қолданылады.
3. Шетелде зиян келтіру сұрақтары.
Егер деликт міндеттемелері бойынша  келтірілген зиян ... ... ... ... осы ... ... ... онда
Қазақстан соты: зиян келтіру орны ... ... ... ... қажет.
Бірақ кейбір жағдайларды Азаматтық заңдардың ... ... ... ... ... сүйене отырып арнайы
жағдайлар қарастырылған.
Мысалы: Зиян келтіру салдарынан туындайтын міндеттер, ... ... ... ... мен ... ... болып, шет елде  деликт
міндеттемелері туындаса, онда осы ... ... ... ... көрсеткен.
Тағы бір айрықша ерекшеліктері халықаралық жеке құқық саласындағы
деликтік міндеттемелер ... ... ... ... ... оның ... де ... Афины  конвенциясында 13 желтоқсан 1974 ж. "Денсаулыққа зиян
келтірілген жағдайда (еге жолаушыларды тасымалдап жүргенде) 700 мың ... деп ... ... ... ... ... яғни ... құқықтық қорғаудың мазмұны мен көлемі
біздің Қазақстан Республикасында бұрыннан қолданылып жүрген ... ... ... айырмашылығы - Ресей, Украина, Белоруссия,
Қазақстан сияқты ... ... ... ... ... ... ... емес. Ал осы авторлық құқықты қорғау жөнінде ҚР-ның
Азаматтық Кодексінің  тек қана тарауларында ғана атап көрсетілген.
1996 жылдың 10 ... ... ... ... ... ... авторлық құқық пен сол сияқты ... ... ... ... Республикасының "Авторлық және аралас
құқықтар" ... ... ... дайындап, республика Парламентінің
қарауына беріп, қабылдады. Авторлық құқықтың объектісі ... ... яғни ... ... ... да шетел азаматтрына да
бірдей деп ... ... ... құқықты қорғаудың екі түрлі шығармалары бар.
Бірінші категориялы шығармашылыққа яғни шетел ... ... жоқ ... ... жатады.
Демек бұған ұлттық заңдармен ... ... ... ... рет ... шығарып жатқан, сонымен бірге жарық
көрмеген, бірақ объективті нысанда белгілі бір ... ... ... әдебиетте уақытша және шартты түрдегі, сипаттағы шетел
авторларының шығармалары Қазақстан территориясында ... ... ... ... ... туралы айқындалады.
Егер шығармашылық бірінші рет қазақстан территорясынан тыс жерлерде
алғаш рет ... ... ... ... елінің заңымен қорғау құқығынан
айырылады., ал жарық көру фактісі ... ... ... ... ... ҚР-ң ... тыс ... 30 күннен
кейін бірінші рет жарық көруі Қазақстан территориясында  басылып ... ... ... делінген.
Екінші категориясы - авторлық қорғаудың түрі, яғни ... ... ... шарт негізінде түзіледі.
Қазақстан Бүкіл дүниежүзілік  конвенциясының қатысушысы болғандықтан,
конвенцияда көрсетілген барлық құқықтық ... ... ... ... көркем әдебиет саласында да құқықтардың заңға сәйкес қорғалуы
көзделген.
Шетел  авторларының да ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері қорғалады. Қазақстан авторларының
құқығы шетелдерде тек ... ... және ... ... ... ... ... авторлық құқық қорғау жөнінде халықаралық
конвенцияға сәйкес жүргізіледі.
2. Патенттік құқықтың қолданылуы.
Патент құқығы ... ... бір ... болып табылады.
Техникалық шешімдер, пайдалы моделдер,  өнеркәсіптік үлгілер,
өнертапқыштық міне осылардың барлығы ... ... ... ... - ... өнертапқыш авторлардың, яғни осы
құқық иелерінің нормаларды қолдануын, тіркеу тәртібін ... ... ... ... ... ... құқық саласының нормаларының, яғни әкімшілік,
азаматтық, қаржылық, еңбек ... ... ... ... ... ҚР-ң Жоғарғы Кеңесі 1992 ж. 24 маусымында бекіткен.
Шетел тұлғалары мен заңды тұлғаларының құқықтары ... ... ... ... ... ... ... да құқықтары біздің елдің
азаматтарындай ... мен ... ... ... Шетел
азаматтарының құқықтары пайдалы өнертапқыштыққа, моделге, үлгіге тек қана
алдын ала берілген патентпен ғанакуәлендіріледі.
1. Мұрагерлік саласындағы ... ... ... ... ... ... ... осы
мұрагерлікке байланысты барлық қарым-қатынастарға қолданады. Кей кездерде
осы сұрақтарды шешуде шетел құқықтарын да ... тұра ... ... ... ... ... заңдар мұрагерлік қатынастар үшін қай
елдің мұрагері ... ... жайы қай ... болған болатын болса сол елдің
заңы қолданылатындығын таниды. Мұрагерлік құқық нормалары сонымен ... ... ... ... ... да ... ... шетелде тұратын болса, онда сол ... ... ... ... осы ... ... байланысты шет ел
элементтері бар қатынастарды реттейді. Егер ... ... ... және ... ... болса, мұраға тастайтын  мұралары  да осы
Қазақстанда болатын болса, ал мұрагер осында тұратын шет ел ... ... да осы ... ... Егер осы ... ... элементтерімен
қатысты болса да, шетелдің заңын қолдануға соқтырмайды, мұрагер шетелде
тұрақты тұрып жатса да ... ... ... да Қазақстан заңы
қолданылады. Кей кездерде Қазақстан азаматы - мұраға қалдырушы ... жайы ... ... осы ... заңы ... деп Қазақстан
заңдарына сәйкес көрсетілген.
Мұрагерлік қатынастарға байланысты сұрақтар, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда шетел элементтерінің
қатысуымен туындауы бірқтар шарттарға байланысты:
1.     Шетел азаматтарының Қазақстанда  мұраның  ашылуы 
2.     ... ... ... ... ... ... ... Шетел азаматының қазақстанда тұрақты тұрып қайтыс болуы.
Осындай жағдайда шетелдіктердің қазақстандағы ... ... ... ... деген сұрақ туындайды.
Мұндай жағдайда ұлттық тәсілдер қолданылады. Бұл дегеніміз шетелдіктер
де ҚР-да, осы елдің азаматтары  сияқты, осы елдің ... ... ... ... ең ... мекен жайы Қазақстан болса, онда Қазақстан
заңдарын қолданады.
Мысалы Шымкент ... ... ... ... ... үшін
Өзбекстан азаматы мұрагер болып келді делік, өткейні  ол ... 3 ... ... ... ... кеңсе қарсы болды мұрагерлік құқығын тануға.
Өйткені мұра қалдырушы ... ... ал осы ... заң ... қабылдаушылардың құқы туындайды. Өйткені мұра қалдырған соңғы тұрған
жері ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы шетелдіктердің мұрагерлік құқықтары.
Қазақстанда қызмет ететін мұрагерлік құқықтың нормалары мұрагерлікпен
байланысты барлық ... ... ... ... ... ... шет ел ... қолдану жағдайлары да тууы мүмкін. ... ... сай, ... ... мұра ... ... ... жері қай елде болса сол елдің ... ... ... ... ... ... ... (мұра қалдырушы) Қазақстан территориясында өмір сүрген жағдайда
қолданылады. Ал егер мұра беруші шет елде өмір сүрген болса, онда шет ... ... ... шет ел ... мен мұрагерлік қатынастарды реттейтін
нормалар бар. Ескерілетін жайт, штел ... ... ... ... ... өмір ... Қазақстан Республикасының азаматы болды,
өсиеттің нысаны туралы, 26 қазан 1973 жылы ... ... және 5 ... 1961 ... ... ... ... нысандарына
қатысты заңдардың коллизиясы туралы Конвенция, тағы да басқалар.
Қазақстан ... ... шет ел ... ... ... құқықтық қатынастар келесі мән-жайларға сүйеніп пайда
болады:
а) Қазақстанда мұрагерлер ... ... ... мұраны ашу;
б) Қазақстан Республикасында мұраберушінің (шетел азаматының) мүлкінің
орналасуы;
в) Қазақстанда тұрақты өмір сүрген шетел азаматының қайтыс болуы.
Осыған байланысты Қазақстандағы шетелдіктердің ... ... ... ... ... ... жауап бере отырып, шетел азаматтары мен ... ... ... ... ... қолданылатындығын айтқымыз келеді.
Демек, шет ел азаматтары Қазақстан республикасының азаматтары ... ... ... ... шектеулер жауап ретінде тек реторсия және
шет елдегі қазақстандықтардың ... ... ... ғана
қолданылады. Мысалы: егер шет ел өз территориясында мұрагерлік тәртіп
бойынша ... ... ... ... ... ... айырса,
Қазақстан Республикасы да осы ... ... ... ... ... мүмкін. Бірақ әр уақытта ... ... және ... ... ... ... тең ... Осындай ерекшеліктер Қазақстан Республикасының Президентінің
"шетел азаматтарының құқықтық жағдайы ... "Жер ... ... ... айқындалған. Мысалы: шетел азаматтары жеке шаруашылықты жүргізу,
саябақ және саяжай құрылыстарына арналған жер ... жеке ... ... Егер ... ... Республикасының азаматы) мұрагер (шетел
азаматы) пайдасына аталған мақсаттар үшін жер учаскелерін ... ... онда ... ... ... ... өз мұрагерлік құқықтарын пайдалана
алмайды. Оның осы құқығын тани отырып, Қазақстанда орнын толтыру үшін ... ... ... оған жерді пайдалану құқығын береді.
Сөйтіп мұрагерлік қатынастарды: бірінші субъектілерді; заң ... ... ... ... ... тану ... мен ... нысандарын; мұраны қабылдау тәртібі немесе одан бас тарту, тағыда
басқа мәселелерді шешуіміз керек. Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес
мұрагерлік қатынастар, мұраберуші соңғы ... ... жері қай ... сол ... ... ... ... Мұраберушінің азаматтығы,
оныңқайтыс болған жері ... оның ... ... жері ... ... ... ... жатқан құқыққа өз әсерлерін тигізе
алмайды, егер халықаралық келісімдерде өзгеше көзделмесе.
Мұрагерлікке қатысты дауларды қараған кезде, даудың пәні ... ... ... пен ... ... Қазақстан Республикасының
азаматтық заңдылығында белгіленгендей, қозғалмайтын ... ... ... ... әуе және ... көліктері, ішкі мен сыртқы
сулардағы кемелер, ғарыштық объектілер жатады ... ... ... 117 ... Ал ... ... кодексі бойынша
қозғалмайтын заттарға: ... ... ... ... ... ... және меншіктегі малдар
жатады. Ал ағылшын құқығы бойынша қозғалмайтын мүлік ретінде жерге құқықтық
мәртебені ... ... ... ... ... ... ... балықтарды және үйдің кілтін есептейді.
Осылайша, қай мемлекеттің құқығы, яғни бір зат бір ... ... ... ретінде, ал басқа  жүйенің қозғалатын мүлкі ... ... ... ... ... Бұл жағдайда жалпы
пікір бойынша ... ... жері ... ... ... ... ... қатысуымен өсиет бойынша мұрагерлік өз ерекшеліктерін
құрайды. Көп жағдайларда мұраны ашар ... ... ... ... Бұл
жағдайда да, өсиеттің нысандары оны толтыру, ... бас ... ... (өсиет беруші) актіні толтырған кездегі тұрақты тұрғылықты
жерінің  мемлекетінің құқығы үстем болады.
Халықаралық ... ... ... ... ... ... болады. Ол консулдық мекемелерінің қызметкерлері мен
олардың отбасы  мүшелерінің қозғалатын заттарына салық салу саласында ... ... бірі ... ... ... ... ... болып табылады. Қазақстандық құқық ... ... ... ... қалдырылған мүлікті қорғауды жүзеге асыратын органдардың
құзіреті анықталады. Минскіде ... 22 ... 1993 жылы ... ... ... ... көмек және азаматтық, отбасылық,
қылмыстық істер бойынша құқықтық қатынастар ... ... ... ... өкілеттіліктер дипломатиялық мекемелеріне
жүктелген.осындай құқықтар Қазақстан ... ... мен ... ... Республикасымен (16.09.1992
ж.), Украинамен (20.01.1994 ж.), Ресей ... ... ж.) ... ... ... ... ережелер бойынша мұра ашылған
орны бойынша нотариалды ... ... не ... ... ... сотта шешілуі мүмкін.
Тәуелсіз Мемлекеттер достастығы елдерінің құқықтық ... ... ... сай, егер мұраға қалдырылатын мүлік қозғалатын
болса, онда мұра ... ... ... ... қай мемлекеттің азаматы
болған болса, сол мемлекеттің құқықтық тәртібі бойынша мәселе шешіледі, ал
мүлік - ... ... онда сол ... ... ... ... ... реттеледі.
Шетел азаматтарының мұрагерлік құқықтарын анықтағанда, басты
мәселелердің бірі - мұрагерлік ақша ... мен ... ... ... ... ... ... Республикасы  аумағынан әкетуге тыйым
салынған заттардан басқа, барлық мұрагерлік ақша соммалары  мен мүліктер
кедергісіз ... және ... ... ... ... кең өріс алып жатыр. Көптеген қазақтар 
Қазақстанға көшіп келіп ... ... ... ... азаматы
болып, бірақ шет елде өмір сүрген мұраберуші мұраға қалдыратын жағдайлар
туып, ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталып кеткендей, бір мемлекеттің ішкі
заңнамасын коллизиялық нормалар арқылы немесе ... ... ... 9 ... 1994 жылы ... ... Республикасы мен Литва
Республикасының арасындағы құқықтық көмек және ... ... ... ... құқықтық қатынастар жөніндегі Шартының 41 ... ... ... ... құқығы - мұраберушінің соңғы тұрақты
тұрғылықты жері қай елде болса, сол ... ... ... ал
қозғалмайтын мүлкінің мұрагерлік құқығы - мүлік қай елде ... ... ... ... ... Кейбір шарттарда қозғалатын мүлікке қатысты
мұраберушінің азаматтық заңының қағидасы орын алады.
"Қозғалатын және қозғалмайтын ... ... ... Азаматтық кодексінің 117-бабында нақты айқындалған.
Екіжақты келісім-шарттардан басқа, шет ... ... ... ... ... ... ... түзілген консулдық конвенцияларында бекітілген. Қазақстан
Республикасы мен Венгрия ... ... 9 ... 1995 ... консулдық конвенцияны мысал ретінде келтіругеболады.
Бір мемлекеттің өкілетті ... ... ... ... туралы
басқа елдің консулдық лауазымды тұлғаға барлық құжаттарды тапсырып (өлу
туралы куәлік, т.б.)хабарлайды, егер де ... ... ... ... ... ... мұра шет елде ... онда қазақстандық азаматтар сол мұраға
қалдырылған ... ... ... ... бар. Шетелдік заңдар
негізінде  пайда ... ... алу ... ... ... да
толық танылады.
Қазақстан Республикасында азаматтардың мұрагерлік ... 10 ... 1990 жылы ... ... және ... 1993 жылы ... Министірлігі алқасының қаулысымен бекітілген
"Казахинюрколлегия" деген халықаралық ассоциациялар айналысады.
Маңызды болып табылатын жағдай, қазақстандық ... шет ... ... ақша ... ... ... орнатпайды.
Халықаралық жеке құқық теориясында қиыншылықтарды  ... бірі - ... ... ... ... табылады. Иесіз қалған мүлік
заң ... ... ... ... мұрагерлрінің жоқ болуы немесе ... ... ... ... ... толтырылса да заңсыз деп тнылған
жағдайлар да болады.
Жоғарыда ... ... ... ... мен ... ... көмек туралы шартының 42-бабында ... ... ... заң ... ... ... мүлік, мұраберуші қайтыс болар
сәтте қай елдің азаматы болған болса, сол елге мұра ... ... ... қай елдің территориясында орналасқан болса, сол
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... шарттардың
ережелері екі жолмен бір бірімен ұқсас болады.
Біріншіден, иесіз қалған мүлік мемлекетке ... Бұл ... ... ішкі ... сәйкес келеді. (ҚР АК 522 бабына сәйкес,
қайтыс болған адамның мұрагерлік құқық бойынша мемлекетке өтеді).
Екіншіден, мұрагерлік ... ... және ... болып
бөлінеді. Дәл осындай ережелер Тәуелсіз  Мемлекеттер Достастығы елдерінің
22 қантарда 1993 ... ... ... ... ... ... ... қозғалатын мүлік, мұраберуші қайтыс болар сәтте қай ... ... сол елге ... ал ... ... қай елдің
территориясында орналасқан болса, мүлік сол елде қалдырылады.
Мүлік мемлекетке мұрагерлік құқық негізінде немесе ... ... ... ... ... егемендігі  негізінде мүлікті алу
керек пе? - ... ... ... Егер мемлекет - мұрагер болып табылса,
мұраберушінің мүлкі қай жерде орналасса да, сол мүлікті ... ... ... ... мұрагерлік мүлікті егеменді билік негізінде алса, ол тек
өзінің аумағында орнласқан мүлікке ғана және ... ... ... ... ... ... жағдайда, шетел мемлекет Алжирдегі қайтыс болған өзінің
азаматының ... ... ... ... ... егер де ол ... жоқ ... жағдайда - мүлік Алжир мемлекетіне өтеді.
Францияда, кез-келген шетел ... ... ... ... ... үшін, шетел азаматының мүлкін көпшілік тәртіп ... ... ... және ... соттар, керісінше мұрагерлік
мәртебені қолданады: шетел мемлекеті мүлікті өзі "мұрагер" ретінде алады.
1. ... және ... жеке ... ... ... ... ... бірнеше алғы шарттары бар. Жалпы алғанда
бұл шарттар:
1)     некелік жасқа ... ... ... ... ... ... ... адаммен жақын туысқандық қатынаста болмауы керек
4)     белгілі бір көрсетілген аурумен ... ... ... ... ... ... қамқорлыққа алған болса,
асырап алушыларынан рұқсат, келісім алу керек.
Міне, әртүрлі елдердің  заңы әр қырынан көрінеді.
Мысалы ... ... тұру ... ... ... ... ол некеге
тұруға кедергі келтіреді. Қазақстан заңдарында, некеге тұрушылар бір-біріне
денсаулығы туралы, белгілі бір аурумен ... ... ... ... ... ... ... ата-анасының келісімінің де
қажеттігі жоқ, некеге тұру үшін.
Қазақстан азаматының шетел азаматымен некеге тұру тәртібі ... ... ... Бұл  ... ... ... ... шарттарды, яғни некеге тұру үшін ... ... ... ... құқы ... ... қиылған неке, Қазақстан ... ... ... ... ... ол ... ... қатысуымен
жасала отырып, шетел азаматтарының заңдарымен жарамсыз деп табылғанмен
Қазақстан территориясында, заңды қиылған неке ... ... ... ... ... осындай жағдайларды
болдырмаудың себебі ретінде айтылып,көрсетіліп жазылады.
Қазақстан басқа шетелдермен ... ... ... ... ... 1992 ж. 22 қантарда ТМД елдерімен Конвенцияға қол
қойды. Онда  азаматтарға өзара құқықтық көмек көрсету азаматтық, ... ... ... ... ... әр ... ... сәйкес 
неке тұру шарттары сол елдің некеге тұрушы азаматтары үшін ... ... ... үшін ... ... яғни ... ... жайының
заңдарына сәйкес жүргізіледі.
Өзіміз көріп отырғандағыдай  некеге тұру мен басқа да ... ТМД ... ... ... ... заң ... ... көрсетеді. Қазақстан территориясынан тыс ... ... ... заңдарымен жүзеге асырылған некелерді жарамды деп
есептей алады.  Қазақстанда некеге тұру куәлігін, яғни ... ... ... неке ... көрсете жеткілікті. Некеге тұру жолы әр
елде әр қалай.
Некеге тұру жасы ... ... ... үшін - 18 жас, ... ... 18 жас, ал Францияда әйелдер үшін - 15 жас, ерлер үшін 18 ... ... ... ... деп аға мен ... ... ал
басқа елдерде олардың қатарына басқа туысқандарды ... ... және ... істер бойынша өзара құқықтық көмек
көрсету үшін Қазақстан ... ... ... ... жасасқан.
Мысалы, ТМД шеңберіндегі көпжақты Қазақстан республикасының 22 қантар 1992
жылғыазаматтық, отбасылық және қылмыстық ... ... ... ... атауға болады. Осы Конвенцияның 26 ... ... ... ... ... неке қию ... ... тараптардың
заңнамаларымен реттеледі, (сол елдің азаматтығы бар не жоқ ... ... ... ... ... ... заңы консулдық некегеҚазақстанда тіркеуге қарсы емес, сондай-
ақ Қазақстаннан тыс мемлекетте  жасалған некені де жарамды деп есептейді.
Некені бұзу тәртібі әр елде әр ... ... ... ... елдерінде және Латын Америкасында бұл ... ... ... ... ... нормаларына сәйкес анықталады. Егер жұбайлардың
азаматтығы әртүрлі болса, онда күйеуінің ұлттық заңы немесе ... ... ... заңы ... Халықаралық конвенция заңдарымен  және Қазақстан заңдары негізінде
некені бұзу.
Халықаралық конвенцияда ... ... ... ... бұзу мәселелері де қозғалды. Мысалы Гаага конвенциясының 
коллизиондық ... ... ... ... ... ... жолмен
реттеугеболатындығын түсіндіреді. Некені бұзудың ұлттастыру, яғни ұлттық
заңдардың негізінде, екіншісі, неке бұзу қай ... орын алып ... ... ... сәйкес жасалады.
Қазақстан территориясында некені бұзу Қазақстан заңдарының ... ... және оның ... мен ... заңға сәйкес белгілейді.
"Неке және отбасы туралы" ... 185 ... ... ... ... некесін қазақстан заңдарына сүйене отырып шешеді.
Егер Қазақстан азаматының  шетел азаматы мен ... бұзу ... тыс ... болатын болса, қазақстан заңдары оны ... ... егер ерлі ... бірі ... ... ... тұрған
болса.
Кейде Қазақстан азаматтарының - ерлі-зайыптылардың екеуі де  шетелде
тұрып, некені шет елде ... ... онда ... ... оны ... ... жұбайлар әр елдің азаматтары болса, онда қандай заңдарды, қай
елдің ... ... ... ... ... ... ... Италияда ұлттық
заң ретінде күйеуінің ұлттық заңы  шешуші роль ... екен ... ... ... ... ... ... 1978 жылғы құқық
туралы Конвенцияда қарастырылған және онда балалар мен ата-ана қатынасын
реттейтін ... ... ... ... ... ... ... режимдеріде реттелген.
Шетел мемлекеттерінің құқықтары мен шешілетін жұбайлардың мүліктік
немесе жеке ... ... ... норма Қазақстан
Республикасының неке және ... ... ... ... және Латын Американдық мемлекеттердің көпшілігінде заңды
некеден пайда болған бала мен ата-ана қатынасы тек әке ... егер ... ... - тек ана ... ... ... ... жағдайда тек халықаралық
конвенциялыр мен реттеледі.
3. Бала ... ... пен ... ... жеке ... ... алудың шарттары мен реттері әр елде әр түрлі жолмен іске
асырылады.
Бала асырап алу үшін, бала ... мен оның ... ... ... қажет етеді.
Мұндай жағдай құқықтық байланыстың сақталуынан, яғни коллизиондық
нормалардың дұрыс қамтамасыз етілуінен ... ... ... сот ... ... кезде бала асырап алушы жақтың заңдарын басшылыққа
алады.
Мысалы, Франция, ... ... ... т.б. ... - ... бала асырап алушы құқығы мен ... ... ... ... ... бала асырап алу ағылшын құқығы ... ... ... ... ... 1967 ... елде бала ... алу туралы заң қабылданып, соған сәйкес Конвенцияға
мүше, басқа елдің территориясында тұратын бала мен бала асырап ... ... бала ... алу бұйрығын шығару құқығы берілді.
1967 жылғы Европалық Конвенцияның негізгі мақсаты Европа Ке  ... ... ... бала ... алу қатынасын реттейді және бала
асырап алудың материалдық ... мен оның ... ... Республикасының отбасылық Заңдарында: "бала асырап алу үшін
бала алушы мен ... ... ... ... ... ... республикасының заңдарына сәйкес жүргізіледі (186 б. неке және
отбасы туралы Заң).
Қазақстан отбасылық заңдарына ... егер бала ... ... аумағынан тыс жерде тұратын болса, және ата-ананың ... ... ... ... Қазақстан Республикасының консулдық
мекемесіне бала асырап алу туралы арыз жазып баруы қажет.
Сондай-ақ Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... аумағында тұратын) бала
асырап алуға рұқсат етілген, егер бала ... ... ҚР ... ... және ... ... 187 бабына сәйкес, ҚР білім минимтрлігінен рұқсат
алуы қажет.
Көп елдердің құқықтық жүйесі қорғаншылық органың баланың ... ... ... ... фактілерге байланысты қорғау жағымен байланыстырады
және бұл мәселеде қорғаншылық тұлғаның  азаматтық заңы ... ... ... неке және ... ... 188 ... ... туралы  көрсетілге, онда "қорғаншылық кәмелет жасқа
толмағандарға, әрекет ... ... ... ... ... ... ... тыс тұратын  азаматтарға,
сондай-ақ ... ... ... ... азаматтарына беріледі" -
делінген.
Халықаралық Гаага конвенциясын 1902 ж. айтуға болады, кейін 1961 ж.
кәмелетке толмағандарды ... ... ... Балалардың мүддесі мен құқықтарын халықаралық қорғау.
1961 жылы кәмелетке толмаған балалардың  ... ... ... конвенцияға қатысушы барлық мемлекеттерде балалардың құқықтарын
қорғау ... шара ... ... ... жылы ... ... ... халықаралық масштабтағы
баланы ұрлаудың азаматтық аспектісі туралымазмұның студентбілуі қажет. Онда
осы конвенцияға қатысушы мемлекет басқа  елдің ... ... ... ... ... балаларды тез арада кері қайтаруға міндеттелінді.
Сонымен ... ... ... ... бала ... қамтамасыз етуге
әрекет жасайды.
20 қараша 1989 жылғы бала құқығы  туралы Конвенцияның 11 ... ... ... және кері ... ... ... ... Конвенцияға қатысушы мемлекеттер күресу қажет делінген.
Бұл Конвенцияға Қазақстан Республикасыда қатысқан болатын.
Қазақстан Республикасының отбасылық заңдарына ... ... ... ... ... т.б. ... ... Қазақстан
азаматтарына және ҚР аумағында тұратын шетел азаматтарына ... Шет ... ... ... ... ... айналысады. Қазақстан  Республикасының азаматына қорғаншылық сол
елдің заңдарына сәйкес тағайындалуы мүмкін, ... ... ... ... ... оны ... ... керек.
Қорғаншылықты белгілеу бойынша консулдар өз қызметін өзінің ... ... ... ... Өз кезегінде консулдар өз елінің
азаматтарына нақты қорғаншылық тұлғаны ... ... және ... қызметін қадағалауға құқығы бар.
Мұны 1994 ж. 28 наурызда  Қазақстан мен Ресей арасындағы Консулдық
Конвенцияның 31 ... ... және 20 ... 1994 ... қазақстан
Республикасы мен Украина арасындағы консулдық келісімнің 15 ... ... ... ... уақыттарда ТМД елдерінде заңсыз бала
асырап алу мен бала саудасы оқиғасы орын алуда. ... орай ... бала ... ... ... ... ... туралы жеке
заң жоқ. Сонда да 29 мамыр 1993 жылы Гаагада ... ... және ... ... ... мен ... ... туралы халықаралық Конвенцияға
қол қойылды.
Осы халықаралық-құқықтық актіде  шетелдік бала асырап ... ... ... ... Конвенцияның 4 бабына сәйкес, шетелдік бала
асыраудың шығу тегі; ... бала ... ... баланың мүддесін қорғауға
жауап береді; болашақ бала асырап алушы бала асыраудың салдары туралы  ... ... алуы ... ... ... алуға асырап  алушының ... ... ... жасы мен ... ... сәйкес болуы; баланың
тілегі мен пікірі ескерілуі; баланың келісімі болуы және ерікті түрде.
 
1. Еңбек қатынастары саласындағы ... ... ... мен ... ... ... еңбек қатынастарының алатын орнының
маңызы ерекше. Еңбек қатынастары тек қана жұмысшылардың жұмысқа алынуы,
немесе ... ... ... ... қоймай, әкімшілік пен
жұмысшының еңбек қазметтері туралы, және жұмыспен ... ету ... ... ... ... қорғау жайында, соның ішінде көші-
коңдардың (көшіп қоны келіп жатқандар) арасындағы ... ... ... ... ... ... ... реттеп
отырады.
Қазіргі кезде шетел ... ... ... ... ... ... жыл өткен сайын, шет елден келушілердің
салдарынан,және экономикалық байланыстың тереңдеп бара ... ... ... ... заңға сәйкес, Қазақстан Республикасының еңбек
нарықтық қатынастарында да шет ... ... де ... ... ... ал қазақстан азаматтарының да шетелдерге шығып еңбек етуге ... ... ... осындай еңбек қатынастары туындаған кезде оның құқықтық
реттелуін қажет ... Оны ... ішкі ... ғана ... ... халықаралық-құқықтық және коллизиондық нормалардықолдана отырып
шешуге тура келеді.
Еңбек қатынастары Қазақстан республикасында ең ... ... ... баптарын негізгі ала отырып, "Шетел инвестициясы туралы" ҚР-ның ... ж. 27 ... ... ... 92 ж. 26 маусым; "Коллективті
шарт туралы" 04.07.93ж.; "Еңбекті қорғау" 22.01.93 ж.; ... ... ... жағдайы" туралы 20.06.95 ж. ҚР президентінің заң күші ... т.б. ... ... байланысты Министрдің нұсқаулары мен
ережелері, нормативтік актілерімен қарастырылған.
Шетелдік еңбек қатынастарының реттелуі әр елде өз ... ... ... бір ... ... ... құралады.
Батыс елдерінде сот тәжірибесі екі түрлі қолдануларды еңбек қатынастарына
байланысты пайдаланады. Біріншісі - ... ... ... ... екіншісі
- жеке құқықты пайдалану болып табылады.
Бірінші қолдануда тек қана жария құқықты пайдалану, яғни жұмыс орнының
елі, шетел құқықтарын пайдаланбауы.
Екінші ... ... ... құқығын өз таңдауымен, яғни
шарттың түзілген жерінің заңын қолданады.
Коллизиондық қағиданың қолдануы, яғни ... ... ... ... ... жеке ... ең ... қағида болып табылады. Олар
Австрия, Албания, Венгрия, Испания, ... ... ... елі ... - жұмысшының жұмыс істейтін мекемесінің
мекен-жайы, яғни мекеме қай елдікі, және орны қай жерде ... ... ... ... ... ... өсу ... ие. БҰҰ-
ның бағалауы бойынша әлемдік масштабта мигранттар саны ... 125 ... ... оның ішінде шетелдік элементтердің де бар екенің ескеру қажет.
Миграция нәтежесінде өзінің халқын ... ... ... ... кіреді. Бүгінгі күнде біздің мемлекетіміздің еншісіне жалпы
халықаралық мигранттар саны 0,4 пайыздан келеді. ... ішкі ... ... ... 60 %, ал ... ... еншісіне шамамен 41 %
тиесілі.
Жоғарыда көрсетілген Қазақстан елінің көш-қон жағдайы және ... ... ... әсері Үкіметті көш-қон
туралы Мемлекеттік бағдарлама ... ... ... ... Концепция
ҚР-ң Министрлер  Кабинетінің 11 қантар 1995 жылғы № 11 Қаулысымен бектілді.
Концепцияда қарастырылған  бағдарламасының  ішінде  ... ... ... ... ... ... ... қабылдау және оларды
орналастыру кезінде дұрыс жағдай ... ... ... ... халықаралық міндеттемесін атауға болады.
Мысалы, Қазақстан Республикасы мен Иран ... ... ... ... ... ... меморандумның 13 бабында
айтылған: "Иран жағы иран Республикасында тұрғылықты тұратын қазақ ұлтының
азаматын ҚР ... ... ... ... көрсету, рұқсат етуі,  сол
сияқты Қазақстан Республикасы да  Қазақстанда тұратын Иран азаматына ... ... ... ... ... ... делінген.
Қазақстан Республикасы мен Монғолия арасындағы азаматтардың ерікті
түрде көшуіне және азаматтығын реттейтін, Қазақстан ... ... ... ... ... туралы 2 желтоқсан 1994 жылғы
Келісімдерінде тек қана ... ... ғана ... ... байланысты сұрақтарды да реттейді, яғни Қазақстан ... ... ... ... және ... ... да шешу қажеттілігін, кәсібі мен мамандығы бойынша ... ... ... ... мамандық таңдауға, білімін жоғарылатуына 
жан-жақты көмек көрсетеді.
Көш-қон ... тек ... ... ішкі ... ғана ... қатар басқа мемлекеттерге де ортақ мәселе, ол ... ... ... тапқан. Мысалы Қазақстан республикасы мен
Таджикистан Республикасының 13 қантар 1993 ж. ... ... ... ... ... нормалары мен келісіп шешуі ... ... ... ... ... негізгі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Департаменті. Ережесі ҚР-ның Министрлер Кабинетінің № 1055 15
желтоқсан 1992 ... және ... 2 ... 1994 ж. бекітілген. Бұл
органның қызметіне кіреді: "Көш-қон" занының нормативтік құқықтық актілерін
талқылау; шетелдік ... ... ... ... ... ... арыздарын  қарау мен лицензия беру; сондай-ақ ТМД басқа
елдерінен келген жұмыс іздеушілерге де ... ... ... ... еңбек қатынасын реттеуде өзіне тән ерекшеліктері
баср, ... ... ... ... ... ... Батыстың соттық және доктриналық тәжірибесі ... ... ... екі жолын меңгерген. Бір жол - ол жария құқығын
пайдалану, ал ... - жеке ... ... нормалар еңбек қатынасы саласының көптеген заңдары мен
нормативтік актілерінде бар. Мысалы, "Еңбекті ... ... ... ... 10 ... ... ... өндірісінде
жұмыс істейтін шетел азаматтары үшін еңбекті ... ... ... ... және ... жұмыс істейтін Қазақстан Республикасының
азаматы мен жұмыс ... ... ... ... және осы ... ... ... Республикасының  заңдарында қарастырылғаннан гөрі
жоғарғы талаптағы еңбекті қорғау қарастырылса, онда ... ... ... Осы ... айта кету ... ... ... келісімдерге қатысушы емес. Бұл Қазақстан ... тең ... және ... жоқ ... да ... құқығын
қорғайды.
Халықаралық құқық барлық жағынан еңбек қатынастарын ... ... ... ... ... көпжақты көптеген Конвенциялар бар.
Бұған адам құқығының жалпы мойындаған актісі - 19 ... 1948 ж. ... ... ... 16 ... 1966 жылғы  экономикалық,
әлеуметтік, ... ... ... ... ... ұйымына
Қазақстан республикасы 1992 ж. қатысушы.
ТМД елдері ... ... ... ... ... ... атауға болады: ТМД Жарғысы - 22 қантар 1993 жылы
қабылданған; 13 қараша 1992 ж. ... ... ... ... ... және ... ... қорғау бойынша консультативтік
Кеңестік құрылуы туралы келісім; 22 қантар 1993 ж. ... ... ... және ... ... ... ... қатынастар және
құқықтық көмек туралы Конвенция; 24 ... 1993 ж. ... ... ... ... 8 ... 1994 ж. Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстан
Республикалары арасындағы ... ... ... ... ... уақытша жұмыс істеуге келген елдің заңдарын құрметтеуге
және сақтауға міндетті. Басқа елде бір ... ... ... ... ... ... үш жыл. Бұл мерзім біткеннен кейін уақытша жұмыс ... ... елді ... ... ... Оған ... кетер кезінде еңбек
қызметін растайтын куәлік беріледі. ... ұзақ ... ... тоқтатылғаның және азаматтың елге тұрақты тұру үшін ... ... ... етуі ... ... ... Бұл ... азамат уақытша еңбекке орналасу заңын бұзса
б) азамат еңбек тәртібін бұзуына ... ... ... бойынша
қызметін жалғастыра алмаса;
в) азамат ауыру болу салдарынан немесе өндірістік ... ... ... ... ... ... ... бойынша 4 айға дейін
қайта жұмысқа орналасуға болмайды);
г) шарт пен келісімде көрсетілгендей ... ... ... ... ... ... байланысты азаматтың тұрғылықты жеріне
кетуіне байланысты;
е) мұны тараптардың бірі қажет етсе.
2. Шетелдіктердің ҚР-дағы еңбек құқығы.
Қазақстан ... ... 21 ... Қазақстан
территориясында заңды тұрушы өз ... ... ... ... ... емін-еркін ауысып қонуына еркіндік құқығы берілген, егер
заңда басқаша көзделмесе.
Бұл дегеніміз шетел азаматтарына және ... ... да ... түрімен айналысып орын ауыстыруларына құқылы екендігін айтады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 14 ... да ... ... ... ... еріктері бойынша ауысуына,
мекен жайларын таңдауға және заңмен рұқсат етілмеген іс-әрекеттерден басқа
істермен айналысуға, заңды ... ... ... ... ... ... ... еңбек әрекеттері Консулдардан басқа ... ... ... ... ... ... де ... заңға сәйкес, және халықаралық шарттардың ... ... ... ... ... алады.
Шетел азаматтары да, қазақстандықтар сияқты, құқықтар мен міндеттерге
ие бола алады.
Шетелдіктердің еңбек қатынастарына байланысты міндеті Қазақстан ... ... ... болып табылады. Олар мекемеде ... ... ... ... қызмет істей алады. Ал еңбек ақысы туралы,
еңбекті қорғау туралы және ... ... ету ... ... ... шартында көрсетілгені бойынша әрқайсысымен бөлек шешеді.
Нақты  еңбек ... екі ... ... ... негізінде
реттеледі. Шетелдіктердің қатысуымен жұмыс атқаратын мекеме, кәсіпорындар
өздеріне ... ... ... ... ... өз ... шеше ... Шетелдіктердің қазақстанда алдын ала келіп жұмыс істеуі
үшін ҚР-на ... ... ... шетелдік жұмыс күнінің қажет екендігіне
лицензия алуға рұқсат алуы керек.
3. ... ... ... еңбек құқығы.
Қазақстан Республикасының конституциясында (21 бап) азаматтардың
ешқандай кедергісіз Республикадан тыс ... ... және ... келуге
толық құқылы екендігі айтылған.
Азаматтық Кодекстің 14 бабында да Қазақстан азаматы ... ... де ... ... делінген. Азаматтар уақытша шетелде жүрген
кездерінде де кәсіпкерлік іспен ... ... ... ... Заңында еңбек қызметтерін шетелде уақытша
жүрген кездерінде атқара алады деп ... ... ... еңбек қызметін "Қазақстан Республикасына уақытша келу жағдайы
мен Қазақстан Республикасынан уақытша кету туралы жағдайы" ... ... 29 ... 1992 ж. бекіткен Қаулысымен реттеліп отырады.
"Қазақстан Республикасының  шетелдегі жұмысшыларының еңбек шарты мен
ережелері туралы"  қаулы ... ж. ... ... ... ... азаматышетелге шығу үшін шетелдік паспорт
алуы қажет (заграничный паспорт). ... ... ... № 577 31 ... 1994 ... ... "Қазақстан
Республикасының жұмысшысының шет елдегі еңбек жағдайы туралы ... ... ... ... ... уақытша жағдайы шет елдік  паспорт
берерде республикадан кетуге уақытша мына ... ... ... егер ол ... ... ... егер ... іс қозғалса - іс аяқталғанға дейін;
2)     егер ол жасаған қылмысы үшін сотталған болса - жазасын өтегенге
дейін ... ... ... ... егер ол ... орындаудан жалтарса - сотта міндеттемені
орындағанға дейін берілген болса;
4)     егер ол міндетті әскери ... ... - ... ... ... ... ... немесе заңға сәйкес одан босатылғанға
дейін;
5)     егер ол өзі ... ... ... берсе;
6)     егер оған сотта азаматтық талап қойылған болса - іс өндірістен
аяқталғанға дейін.
Республикалық мекемелерден шетелге ... ... ... ... ... мен де шетел валютасы мен де есептелу ... ... ... шетелге толық еңбек күнімен немесе
толық емес еңбек күнімен жіберілген ... ... ... ... ... тең ... Шет тілін білетін және оны ... ... ... дипломатиялық ранга үшін, климаттық жағдайда
қосымша үстеме (надбавка) жіберілген ... үшін ... ... шешімімен төленеді. Климаттық жағдайы ауыр елдерде республикалық
мекеме жұмысшылары үшін 50% қосымша үстеме еңбек ақылары үшін ... Шет ... ... ... ... ... ... бір не екі
айда төленеді. Жұмысшының еркімен оның еңбек ақысы теңгемен ... ... ... ... ... аударылады. Жұмыс уақытының ұзақтығы және
демалыс уақыты нетелдегі республиканың ... ... ... ... ... ... сәйкес қолданылады. Демалыс күндерін
жергілікті жердің жағдайына қарай өзгертуіне ... ... ... үшін ... ... ... ылғалды елдерде 6 сағат ... ... ... үшін ... ... ... шетелдерде; ТМД
елдерінде, Европа елдерінде, АҚШ және Канадада - 24 күн, ал ... ... -
24 ... 48 ... дейін (елдің климаттық жағдайына байланысты).
1. Халықаралық коммерциялық арбитраж ұғымы, мәні.
Шарттарды орындау барысында халықаралық сауда-экономикалық ғылыми-
техникалық және ... да  ... ... тараптар арасында
даулар пайда болады. Бұл даулар ... өз ... ... не ... ... контракт шарттарын әртүрлі талдауы не
сәйкес сілтемелер мен шарттардың ... ... ... ... ... көрсеткендей, осы даулардың көбі сәйкес
тараптардың өзара ... келу ... ... Егер тараптар арасындағы
шартқа байланысты дау өзара келісім жолымен шешілмесе, халықаралық ... ... ... ... беріледі. Әдетте, бұл жөнінде келісім-
шартта көрсетіледі.
Ішкі саудада туындайтын даулар екі түрге бөлінеді:
1. Мемлекет ... ... ... ... Бұл ... ... ... туралы үкіметаралық келісімдерде ... ... тән. ... даулар келіссөздер арқылы, не үшінші ... ... ... беруі арқылы шешіледі.
2. Арбитраждық соттың нақты істерді шешуі үшін және БҰҰ ... ... үшін ... сот шаруашылық  ұйымдар және басқа заң азаматтық құқық
субъектілерінің арасындағы дауларды тараптардың келісімі мен шешуді ... ... ... ... қарағанда көптеген артықшылықтары
мен ерекшеліктері  бар.
Сонымен қатар  талапкердің ... жері ... зиян ... ... орындау жері бойынша да сот бағыныстылығы белгіленуі мүмкін.
Келтірілген белгілер халықаралық сот ... ... ... ... ... ... коллизиясы шешілетін
коллизиялық байлаулардан ерекшеленеді. Заңды таңдау туралы ... шешу ... сот ... ... ... ... заңын
қолдануды анықтайды. Ал халықаралық сот бағыныстылығы мәселесін шешу
кезінде сот ... өз ... ... ... ... ... және қайсы бір шет мемлекеттің  бұл істі қарауға  құқығы туралы
мәселені  ... ... өз ... ... істі ... бұл оның ... шетел құқығын қолдана алмайды деген мағына бермейді.
ХЖҚ ғылымы сот бағыныстылығын ерекше және балама деп бөледі. Ерекше
сот ... ... ... ... бар ... тек жеке өз ... шешілуін мойындауы мағынасын береді. Балама сот бағыныстылығы 
кезінде мемлекет шетел элементі бар істердің тек өз сот органдары мен ... ... ... ... шешілуіне жол беру ... ... ... ... сот ... бекітуге
болады. Екі мемлекеттің заңдарында сот ... ... ... ... олар өз ... шарт жсау ... ... элементі
бар істердің сот бағныстылғына байланысты мәселені өзгерте ... ... ... сот ... ғана өзгертіге ... ... ішкі ... ... мүмкін емес.
Батыс елдерінің заң ғылымында халықаралық сот бағыныстылығының үш
құқықтық ... ... ... ... ... Арбитраж түрлері.
Мемлекеттердің халықаралық сот ... ... ... ... пророгациялық келісімнің әдетте кішігірім сұрақтар
бойынша жасалатындғын ... Оған ... ... ж. ... ... ... ... бойынша азаматтық юрисдикцияға жататын
кейбір ережелерді унификациялау туралы Конвенция бола ... ... ... мәселелерін Конвенция мына негіздерде орналастырады.
Кемелердің соқтығысуына байланысты ... ... ... ... жер
бойынша, оның қызмет орны бойынша, кеме қамауға алынған елдің соты ... кеме ... ... соты ... ... мүмкін. Сонымен қатар
Конвенция тараптардың келісімімен ... ... ... ... ж. жүкті автомобильдік  транспортпен халықаралық тасымалдау
шарты туралы ... ... ... ... ... ... бойынша, кәсіпорынның орналасқан жері бойынша немесе пророгациялық
келісімде ... ... ... ... ... ... ж. Батыс Европа ... ... ... ... және сот ... ... туралы Конвенция сот бағныстлғын
анықтаудағы маңызды критерия тұрғылықты жер ... ... деп ... егер ... ... елдің біреуінде тұратын болса, талапкер
бұл мемлекеттің сотына осы мемлекет ... ... ... ... құқылы екендігін белгілейді. Егер жауапкер қатысушы ... ... ... оған ... ... басқа мемлекеттің сотына беруге
болады бірақ бұл соттардың компетенциялары берілген Конвенция нормалары мен
анықталу керек. Егер жауапкер  қатысушы елдің ... де ... ... ... ... ... қатысушы мемлекеттердің заңдарындағы
халықаралық сот бағыныстылығы туралы нормалар қолданылады.
Сот ... ... ... ... ... ережелері
құқық қабілеттілік, әрекет қабілеттілік, ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... ... кейбір істер бойынша сот компетциясын шектейді. Талапкер
мұндай ... ... ... ... тек ... ... жері ... ғана емес, Конвенцияның 5,6 баптардың да көрсетілген соттарға да
беруге болады. Егер талап арыз шарттың ... ... ... ... Конвенция зиян келтірілген жердің сотына жолданудың жөнділігін
мойындайды. Егер азаматтық талап арыз қылмыстық іске ... ... ... берілсе, мұндай талап арыз қылмыстық іс жүргізілетін елдің сотымен
қаралады. Заңды тұлға ... ... ... байланысты берілген
талап арыздар бұл филиалдар қызмет жасайтын елдің сотымен қаралуға ... 16 ... ... ... сот бағыныстылығы істерінің
тізімі белгіленген. Тізімге: заңды тұлғалардың ... және ... ... - ... ... орналасқан жердің сотына, жылжымайтын
мүлікке заттың құқықтар туралы істер, бұған жылжымайтын мүлік орналасқан
елдің ... ... ... қосылған.
3. Шетелдік соттың және арбитраждың шешімдерін орындау.
Қазақстанның азаматтық іс жүргізу кодексінде халықаралық ... ... ... ... ... жоқ. ... сот
бағынстлығына аумақтық сот бағыныстылығының  ... ... ... ... ... ... талап арыз оның мүлкі ... оның ... ... ... ... ... ... бойынша талап арыз тек жауапкердің тұрғылықты  жері
бойынша ғана емес, талапкердің  де тұрғылықты жері ... да ... Оның ... ... ... ... ... өндіру туралы талап
арыздар. Мұндай талап арыздарды ... ... ... ... бойынша жауапкердің тұрғылықты елін анықтау мүмкін болмағанда немесе
біздің мемлекетімізбен ол елдер ... ... ... ... көрсету
туралы келісім болмаған жағдайда туындайды.
Егер Қазақстан шет мемлекеттермен құқықтық көмек туралы шарт ... ... ... ... ... халықаралық сот бағныстылығы
шарттың баптарында көрсетіледі. Мысалы, 1993 ж. азаматтық, қылмыстық және
отбасы істері ... ... ... және құқықтық қатынас ... ... ... ... істе ... ... болып және олар
келісуші тараптар аумағында тұратын болса, дау талапкер таңдаған ... ... жері ... ... Ал ... ... ... сот
бағыныстылығы  былай анықталға "Жылжымайтын мүлікке және басқа заттық құқық
туралы ... арыз тек ... ... жердің сотының компетенциясына
жатады."
Егер Қазақстан кәсіпорнының филиалы басқа мемлекетте ... ... ... ... талап арыздар бұл филиалдың  тұрақты
орналасқан және қызмет жасайтын елдің сотында қарлады.
Қазақстан және ... ... ... ... ... ... өтеу туралы жауапкеріне талап арыз, егер бұл шетел кемесі Қазақстан
Республикасының портында орналасқан болса, ... ... ... қатар Қазақстан соты талап  арызды егер ... ... ... ... не ... ... өз қарауына ала алады.
Өз кезегінде Қазақстанның теңіз, әуе кемелері шетел компанияларының
талап арызын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... Республикасынан тыс жерлерде Қазақстан Республикасының
азаматтары мен ... ... ... жоқ ... ... некені
бұзу тиісті шет ... ... ... ... ... ... ... деп танылады. Қазақстан  Республикасының аумағынан
тыс жерлерде шетелдіктер арасындағы некені бұзу ... шет ... ... ... жасалса, Қазақстан Республикасында ... ... ... шет мемлекеттерде тұрақты ... ... ... ... ... ... ... Бұл жерде сот
бағыныстылығы азаматтық негізінде анықталған. ... олар ... ... ... да ... ... Халықаралық азаматтық процесстің түсінігі.
Халықаралық азаматтық процесі дегеніміз халықаралық жеке құқығының
ғылымындағы, процессуалдық сипаттағы сұрақтардың ... ... ... мен ... ... тұлғаларының қорғануға байланысты соттағы және
арбитраждағы ... ... ... ... ... ... түрі. Әдетте
халықаралық азаматтық процесске мынадай  сұрақтар кіреді:
1) шетелдік немесе халықаралық элементі бар ... ... ... ... ... ... анықталатын істердің
соттылығы;
2) соттағы шетелдіктер мен шетел заңды ... ... ... мемлекеттері мен олардың дипломатиялық және ... ... ... шетел құқықтарының мағынасын, мазмұнын анықтау;
5) шетел соттарына құжаттарды тапсыру ... ... ... өз
алдына процессуалдық іс-әрекеттерді орындау немесе ... ... ... ... ... ... тану және мәжбүрлеу орындауы;
7) нотариаттық әрекеттер жасауы;
8) шетел арбитраждың келісімдерін тану
9) дауаларды арбитражда қарау тәртібі;
10) шетел арбитраждарының шешімдерін мәжбүрлеу ... ... ... ... бойынша соттың қарауына жатады.
Халықаралық азаматтық процесстің сұрақтары азаматтық-құқықтық,
отбасылық, т.б. шетел ... ... ... яғни ... ... ... ... айтады.
Шетел элементтерінің қатысуымен қаралатын істер, яғни Қазақстандағы
соттар және басқа да шетелдегі соттар, азаматтық ... ... өз ... құқықтарын қолданады.
Халықаралық жеке құқықтағы халықаралық соттылық деп ... ... ... ... шешудегі сол елдің ... ... деп ... ... қатысуымен соттлықты анықтаудың, құқықты
анықтаудан, яғни шетел элементтерімен ... ... ... білу ... ... үш ... жүйесі белгілі:
1. Дау жақтарының азаматтығының белгілерімен. Мысалы, Францияда мәміле
қай жерде жасалғанына қарамастан, осы ... ... ... жасалғаны
жеткілікті, яғни қай жерде жасалғанына бағынбайды.
2. Аймақтың соттылықтың шекі ... ... ... яғни жауапкердің тұрған жеріне байланысты соттылығы, шетел
элементтерімен.
3. Жауапкердің қатысу белгілерімен.
Соттылықты таңдауды анықтау, яғни ... ... ... деп ... ... ... 1993 ж. 20 наурызда ТМД елдерінің ... ... ... ... ... ... ... азаматтық процесі дегеніміз халықаралық жеке құқығының
ғылымындағы, процессуалдық сипаттағы сұрақтардың жиынтығын ... ... мен ... ... тұлғаларының қорғануға байланысты соттағы және
арбитраждағы құқықтары.
Халықаралық азаматтық процесс термині шартты сипаттағы түрі. ... ... ... ... ... кіреді:
1) шетелдік немесе халықаралық элементі бар қатынастардың, ... ... ... ... ... ... істердің
соттылығы;
2) соттағы шетелдіктер мен шетел заңды тұлғаларының процессуалдық
жағдайлары;
3) шетел ... мен ... ... және консулдық
өкілеттерінің процессуалдық жағдайы;
1)     шетел құқықтарының мағынасын, мазмұнын анықтау;
5) шетел соттарына құжаттарды тапсыру тапсырмалары бойынша ... ... ... ... ... ... шетел соттарының
тапсырмасын орындау;
6) шетел ... ... тану және ... ... нотариаттық әрекеттер жасауы;
8) шетел арбитраждың келісімдерін тану
9) дауаларды арбитражда қарау тәртібі;
10) шетел арбитраждарының шешімдерін мәжбүрлеу ... ... ... істер бойынша соттың қарауына жатады.
Халықаралық азаматтық процесстің сұрақтары ... т.б. ... ... қатысуымен болатын, яғни өздерінің
мазмұнымен байланысты ... ... ... ... ... ... істер, яғни Қазақстандағы
соттар және басқа да ... ... ... ... ... өз елінің құқықтарын қолданады.
Халықаралық жеке құқықтағы халықаралық соттылық деп азаматтық істерді
шетел элементтерінің қатысуымен шешудегі сол ... ... ... деп ... ... ... ... анықтаудың, құқықты
анықтаудан, яғни шетел элементтерімен құқықтық қатынастардағы қолданылуда
ажырата білу керек.
Соттылықты анықтаудың  үш ... ... ... Дау жақтарының азаматтығының белгілерімен. Мысалы, Францияда мәміле
қай жерде жасалғанына қарамастан, осы елдің азаматымен ... ... яғни қай ... ... ... ... ... шекі ережелерінің таратылу жолдарына
байланысты, яғни ... ... ... ... ... ... ... қатысу белгілерімен.
Соттылықты таңдауды анықтау, яғни жақтардың келісімі пророгациондық
келісімдер деп ... ... ... 1993 ж. 20 наурызда ТМД ... ... ... болады.
5. Қорғану құқығы мен шетел азаматының процессуалдық құқығы.
Қазақстан Республикасының заңдары, тек қана өзінің азаматтарына ғана
емес, басқа да ... ... ... және тең ... ... мен міндеттері бар екендігіне мүмкіндік береді.
Қазақстанда шетел азаматтарының және азаматтығы жоқтардың ... және ... ... т.б. ... ... ... ... процессуалдық құқықтарды шетелдіктер де пайдала алады. Олар
да азаматтық істер ... ... ... ... жақ ретінде қатыса
алады. Шетел заңды тұлғалары мен ұйымдары, кәсіпорын, мекемелері де ... ... ... ... шағынуы жөнінде де ешқандай шектеулер
немесе ... ... ... ... шет ... елдерінде процессуалдық азаматтық заңдылықтар
бойынша сот ... ... ету ... ... ... құюы ... егер ... қоятын жағдайда.
Осындай келісімдердің бірі 9.11.1992 жылғы экономикалық ... ... ... ... ... сот ... қолжеткізу үшін
жеке тұлғалар мен заңды тұлғалар әр елдің, ... ... ... қол
жеткізеді.
Біздің елімізде ешқандай алдын-ала кепілдеме төлеуді қажет етпейді.
Соттарға шағынуға барлық шетел ... үшін де ... ... ... ... берілген.
Басқа елдермен  келісілген келісім шарттарда көрсетілгендей барлық
процессуалдық ... мен ... кез ... ... кез келген
органдарға, сотқа, прокуратура, ... ... ... ... ешқандай кедергісіз қолдана алатындығына жол берілген.
Егер  шетелдік сот процесінде жүргізілетін ... ... ... ... да ... құқылы.
Сотта өз тілінде сөйлеуге, іс материалдарымен толық танысуға құқылы
және өз ... ... ... деп ... ете алады. Сонымен бірге
өкілдері арқылы да сотқа қатыса ... ... ... ... да, ... да бола ... өкіл ретінде көбіне кез келген адвокат ... ... ... ... ... да ... ... Консулдық
конвенцияның ережелеріне сәйкес, консул өзінің ресми, арнайы жағдайының
күшінде ол өз ... ... ... ... ... ... ... сот
алдында және басқа да органдарда қатыса алады.
Егер соттағы мүліктік қатынастар бойынша өз ... ... ... ... қай елге ... ... өкілеттілікті жүргізе алады,
бірақ оған адвокат сияқты іс-әрекет жүргізуге өкілдік бермейді.
Консулдың өкілдігі үшін сенім хат талап ... ... ... ... және ... белгілеу.
Коллизиялық нормаларды қолдану тәртібі, ішкі мемлекеттік құқықтық
нормаларды ... ... ... Осы ... ... ... қасиеті мен қолдану кезеңдерін иеленетін ... ... ... туындауы осы процесстің  күрделігін көрсетеді.
Берілген жағдайда коллизиялық норма қолданыла ма? Егер қолданылса, онда ... ... ... ... Осы ... ... ... анықталады.
Екінші кезеңде, коллизиялық норма сілтеген елдің құқықтарын қолдану ... Егер ... ... ... ... қолдану жүзеге асса, ал
екінші ... ... ... ... ... ... нормасы
қолданылады. Міне осы жерде, екінші кезеңде, шетелдік заңның мазмұнын
белгілеу және ... ... ... ... ... ... шешу өте
қажет.
Құқық қолдану процежураның бұл екі ... ... ... ... ... асады.
Коллизиялық норманы қолдану кезінде шетелдік тұлға өзінің еліндегі
азаматы ретінде  иеленген ... көп ... ... ... ескеруі қажет. Бұл ереже халықаралық қарым-қатынас процессінде әр
түрлі ... жеке және ... ... ... негізделеді. Басқа
сөзбен айтқанда, құқық қолдану тәжірибесі ... ... ... субъектілерінің  қарым-қатынасында келісімге келу ... ... бола ... ... ... келу өкілеттіліктің тең
көлемін білдіреді. Формальды келісімге келу ... ... ... ... берілетін өкілеттері ... ... де ... ... ... ... құқықтық жүйелерінің әртүрлілігіне ... ... ... ... ету ... мүмкін
болмағандықтан, формальды келісімге келуді қамтамасыз етуге ұмтылады.
Халықаралық жеке құқықтың осы және басқа да ... ... ... бір ... ... ... Атап ... келісімге келу принціпін жоққа шығарады, ... оған ... ... ... (көбісі) бұл мәселе туралы қандай да бір
көрсеткіштерді қамтымайды. 1993 ... ... ... туралы
қазақ-египеттік  келісімге назар аударсақ, осы ... ... ... келу принципі жарқын көрініс береді.
Коллизиялық норманың сілтеуі нәтижесінде ... ... ... заңы ... ... ... мәселесі
туындайды. Бұл дегеніміз коллизиялық сілтеу қолданылған мемлекет,басқа
мемлекеттің жеке және заңды ... да ... ... ... ... ... ете ме, соны ... білдіреді.
Егер бір мемлекеттің жеке немесе заңды тұлғаларының ... ... ... жол ... ... жауап ретінде сол мемлекеттің
азаматтары мен заңды тұлғаларының құқықтарын шектеу жүзеге асуы мүмкін.
Көптеген мемлекеттің құқықтық жүйелерінде ... ... ... алған. Өзара келісімділік принципін жиі талап ету ... да ... ... ... ... Атап ... ... белгілері,
қызмет көрсету белгілері, тауардың шығарылу орнының ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 35 ... ... ... туралы тікелей көрсетілген.  Онда былай делінген:
"халықаралық шарттар күші немесе ... ... ... негізінде
шетелдік заңды және жеке тұлғалар осы Заңда көзделген ... ... ... ... ... ... жасау сирегірек
қолданылғанмен бұл принцип АҚШ-тың халықаралық шарттарында орын алады.
Коллизиялық норманы талдау осы берілген норманың ... ... ... ... тәжірибесі сот заңына сәйкес жіктеулерді
назарға алу жолымен жүргізілді. Кейбір ... ... ... ... ... ... бар (АҚШ, ... ал басқа
мемлекеттер (Швейцария, Австрия) өздерінің заңдарында мұндай ережелерді
иеленбейді. Отандық ... ... ... ... ... ... оның ... бойынша қателесуге болады. Мысалы,
Жапонияда контактыны орнатуды ... ... орны ... ... ... орны
саналса, ал көптеген елдерде осы акцепті алу орны саналады, басқаша
айтқанда ... ... мен ... астарында  әртүрлі мәндер  жатуы
мүмкін. ... ... ... ... немесе "жіктеулер
конфликтісі" деп талқылау мүмкін.
Әдетте жіктеу конфликтісі, сот заңдары бойынша ... (Lex fori) ... ... ... ... шешіледі. Бұл жерде сот және
арбитраж коллизиялық нормалардың әртүрлі түсініктерімен кездесіп, осы елдің
азаматтық заңдарындағы ... ... осы ... жіктейді.
Мұрагерлік туралы қатынастарда шетелде тұрған мұраны ... ... осы ... ... осы қайтыс болған азаматтың азаматтығының
еліне сәйкес шешуді ұсынса, ал бұл елдің заңнамасы бойынша шешуге ... ... ... ... тұлға, азаматы болып табылатын елдің соты
"кері сілтемеден" бас тартуы тиіс пе? Мұндай ... ... ... ойғасыйымды  болар еді.
Шетел заңдары осы және басқа да мемлекеттің  территориясында әруақытта
қолданыла бермейді, өйткені ... ... ... ұғым өмір ... ... алдын алу клапаны ретінде қызмет етеді. Атап айтсақ, ол ... ... ... ... құқығының қолдануда, егер оны
қолдану осы мемлекетте белгіленген жария ... ... ... ... ... ... құқығын қолдануды шектейді.
Француздық азаматтық заңнамада жария тәртіпті қолдану қажеттілігі жеке
келісімдер "қоғамдық тәртіп пен ... ... ... ... ... тәртіп Грецияның 1980 жылғы  Азаматтық Кодексінің 32 ... 1978 ... ... жеке ... ... ... 6-шы
тарауында, Қытайдың 1986 жылғы Азаматтық Кодексінің "Басты ... ... ... 1985 ж. ... ... 22-шы бабында
бекітілді.
ФРГ халықаралық жеке құқық туралы Заңының 6 бабының мазмұнына ... ... Онда ... делінген: "Шетел мемлекетінің құқықтық ... егер оны ... ... ... негізгі принциптеріне
сәйкес келмей, көптеген салдарларға ұшыратса". Бұл ереже 1980-шы жылдың 19-
шы ... ... ... ... ... туралы
Конвенциясының 16-шы бабымен сәйкес келеді.
Халықаралық жеке ... ... ... ... ... ... азаматтық процесс мәселесінде де қолдана бастады. Бұл  құжаттарды,
куәлардың жауаптарын беру және басқа да ... ... ... ... асырылуы мүмкін, алайда егер берілетін ... ... ... ... мәліметтерінде мемлекеттік немесе ... ... осы ... көрсетілген елдің мүдделері мен қауіпсіздігіне зардап
келтіретіндіктен, жария ... ... ... сөз ... ... ... және ... қолдануға жататын шетел заңдарын дауды
шешуге қажетті елеулі мәні бар фактілі ... ... ... ... ... ... ... елдері өзінің дәлелдеу
құқықтарын қолданады. Бұл әрбір тараптың іс ... ... ... ... иеленетінін білдіреді.
Бірқатар елдерде, мысалы ФРГ-де сот ... ... ... ... ... қолдануға құқықтары, алайда егер ... заңы ... бұл сот ... ... ... негіз бола алмайды. Алайда
Қазақстан, ресейде шетел заңын ... ... ... ... ... бола
алады. Қазақстандық заңнамада  жария ... ... сөз ... ... рәсімделген жоқ. Сондықтан республикада белгіленген жария тәртіпке
қарсы ... ... ... заңы ... ... ... ... құқықтық
нормаларын қажетті жағдайда  Республика басшылыққа ала алады.
Жалпы түсінік ... сот ... ... өзінің ұлттық құқықтарын
қолданады.
Сот шетелдік заңның күшін иеленетін ... ... ... ... ... ... ... шетел құқығын емес, шетел заңдарының
ықпалымен пайда болған нақты ... ... ... ... ... дұрыс қолдану үшін, қолданылатыннорманың
мазмұның және осы норма жүзеге асу барысында дау пайда ... ... ... қаншалықты  сәйкес келетінін анықтау қажет.
Бүгінгі күні шетел заңының  мазмұнын сот өзі ... ... ... ... дәлелдеуші тараптар және осы шетелдік заңның қолдануға
мүдделілерде белгілей ... ... ... бар ... даусыз.
Сот шетелдік құқықтың мазмұнын белгілеуге ... ... ... қатысушыларының аргументтерімен ғана шектеліп қоймай және жеке өзі
дау кезінде тараптар сілтеу ... ... ... бар ... көз
жеткізіп тікелей немесе Әділет министрлігі арқылы шетелдік  мемлекеттің
қажетті заңдарының мәтінін сұратуы тиіс.
Шетелдің ... ... ... ... қолданылып, шығарылған елінде
талқыланған сияқты талқыланады.
Қазақстан соты қарастырылып жатқан істің мазмұны қажет етсе ғана ... ... және бұл ... ... ... ... сілтейдіжоқ әлде шетел
заңын қолдануды сұранады ма бұлардың маңызы жоқ. Қазақстан соттары шетел
заңын ... ... ... ... ... талқылап, қолданып жүргені
сияқты, талқылап қолдануы тиіс. Мұндай ереже Қазақстан Республикасы  Сауда 
Өндірістік ... ... ... да ... отырысындағы дауларды реттеуге көмек беретін шетел ... ... сот не ... ... ... студент білуі тиіс. Бұл
жағдайда Lex fori (сот құқығын) ... ... ... ... ... және оның ... ... өте қиын іс, сондықтан
жоғары заңи оқу орындарында шетел құқығын мұқият ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 102 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық жеке құқықтағы еңбек құқығы6 бет
Халықаралық жеке құқықтағы неке қатынастарының түсінігі51 бет
Халықаралық жеке құқықтағы шетел азаматтардың құқықтық жағдайы86 бет
Халықаралық құқықта құқықбұзушылық жасаған жеке тұлғалардың жауапкершілігін халықаралық-құқықтық реттеу56 бет
Жеке тұлғалардың халықаралық қылмыстар үшін жауапкершілігі47 бет
Халықаралық дербес құқық пәні бойынша дәрістер кешені334 бет
Халықаралық жеке құқықтық жүйесі мағынасы, қайнар көзі7 бет
Қазақстан Республикасындағы шетелдік азаматтардың халықаралық жеке құқық саласындағы құқықтық жағдайы16 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь