Нотариустың құжат айналымын автоматтандыру

М а з м ұ н ы

Қысқартылған сөздер…………………………………………………... 3
Кіріспе ......................................................................................................... 4
1.Нотариус жұмыс орнының және құжат айналымының сипаттамасы
6
Есептің қойылымы….................................................................... 6
Нотариустың құжат айналымын автоматтандырудағы кейбір мәселелер………………………………………………………....
6
Нотариустың қызметінің құқықтық негіздері мен міндеттері.. 7
Нотариаттық іс-әрекеттерді жасаудың негізгі ережелері…….. 13
ҚР – да нотариаттық іс-қағаздарын жүргізу жөніндегі нұсқаулық………………………………………………………...
20

2. Нотариустың құжат айналымын автоматтандырудың ақпараттық моделі………………………………………………….
25
Ақпараттық талаптар…………………….................................... 25
Тапсырманы орындауда пайдаланылған қолданбалы бағдарламалық пакеттер………………………………………...
26
Мәліметтер қоры туралы жалпы түсінік……………………… 28
Мәліметтер қорының мүмкіншіліктері………………………... 30
Ms Access бағдарламасының құрылымы мен типтері………... 32
Delphi бағдарламасына кіріспе…………………………………. 40
Delphi бағдарламасының құрылымы мен қызметі……………. 46
Бағдарламалық кешеннің сипатталуы…………………………. 49
Қорытынды................................................................................................. 59
Пайдаланылған әдебиеттер..................................................................... 61
Қосымша...................................................................................................... 62
Кіріспе

Қазіргі кезде ақпараттық технологиялар саласында деректер қоры түсінігі көп қолдалынуда.** Ал заң саласы бойынша заңгерлерді бағдарламамен қамту мен олардың жұмыс орындарын автоматтандыру жетіспеушілігі сезіледі. Бұл тақырыптың маңыздылығы заңгерлердің көпшілігі компьютердің мүмкіншіліктерін жетік қолдана бермейді.** Ал заң саласы бойынша жұмыс орындарын автоматтандыру жетіспеушілігі сезіледі. Себебі, заңгерлердің көпшілігі компьютердің мүмкіншіліктерін жетік қолдана бермейді.
Бұл жұмысты бастамас бұрын, жұмыстың негізгі бөлігінде келесі айтылатындарға ерекше тоқталу керек. Заңгерлер деп: нотариустерді, прокурорларды, соттарды, адвокаттарды, тергеушілерді айтады. Заңгерлердің жұмысын бағдарламамен қамтамасыз ету өте ауқымды жұмыс болып табылады, өйткені олардың алдында тұрған мақсаттары және заң жүзінде бекітілген жүйесі әр түрлі. Осы дипломдық жұмысымда заңгер-нотариусты қалап алдым, себебі қазіргі нарықтық экономика заманында нотариустың қызметін көп қолдануға тура келеді. Елімізде нотариат ұйымдарын реформалау жүзеге асырыла бастады, еркін, жеке, бюджеттен тыс нотариат органдары құрылды. Соңғы уақыт ішінде қазақстандық нотариат саласында маңызды өзгерістер болды. Қоғамдық құбылыстардың алдын алу мақсатында нотариаттық қауым республикада көптеген іс әрекеттер жасап, кәсіби салада халықаралық байланыстар жұмыстарын ұйымдастырды, отандық нотариаттың беделі арта түсуде.
Осы дипломдық жұмыста нотариустың жұмысы қаралады, ол есептік ақпараттар және құжаттардың сақталуы мен іріктелуін қамтамасыз ететін заң процесінің бөлігі болып табылады. Нотариалды процестің маңыздылығы нотариуспен тіркелген құжаттардың фактісі және нотариустың жұмысының тиімділігін (эффективтілігін) арттырады.
Дипломдық жұмысымда біріншіден, нотариустың жұмысының құқықты бөлігін автоматтандыру қызықтыратын болады. Анықтамалы ақпаратты бағдарламалар заңгердің техникалық жұмысының арнайы автоматтандырылуы болып табылады. Бұдан алатынымыз автоматтандыру бағдарламасында заңгерлік электронды анықтамалардағы өзгерістерді ескеру керек.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Информатика» Объектілі-бағдарлы бағдарламалау негіздері. Н.А.Ажиханов, Т.Қ.Қойшиева, А.М.Еспембетова. Оқу құралы. Түркістан - 2008.
2. Практическая разработка баз данных. Сеннов А., Питер – 2006г.
3. Microsoft Access 2003. Самоучитель. Тимошок Т.В.
4. Базы данных и приложения. Клименко А.К., ДиаСофт – 2001г.
5. Технология разработки програмного обеспечения. Учебник, Питер – 2002.
6. Информатика. Учебное пособие/Под ред. В.Г.Кирея – Иркутск: ИрГТУ, 1998 г. Том 2.–382с
7. Примеры программирования в Delphi. Изд.2 + CD.
8. Самоучитель Основы программирования Delphi7 + дискета Культин Н.Б.
9. Программирование баз данных в Delphi 7. Учебный курс В. Фаронов: Издательство "Питер".
10. Работа с локальными базами данных в Delphi. А.Я.Архангельский. Москва, ЗАО «Издательство БИНОМ» , 2000.
11. Программирование документов и приложений Office в Delphi +CD Категория: Компьютерная литература > Программирование > Delphi. Корняков В.Н., BHV-СПб.
12. Delphi 6 Наиболее полное руководство. В.Э.Гофман, А.Д.Хомоненко, БХВ - Петербург – 2001.
13. База данных. Модели, разработка, реализация. Карапова Т.С. -Петербург: Питер - 2001.
14. Нотариаттық құжаттардың үлгілері. Республикалық нотариаттық палата, Астана – 2009.
15. Нотариальная деятельность в Республике Казахстан, Нотариальная палата Южно-Казахстанской области, Шымкент – 2006
16. Бюллетень нотариуса, №7 – 2004.
17. Бюллетень нотариуса, №1 – 2009.
18. Бюллетень нотариуса, №2 – 2009.
19. Мир закона, Юридический научно-практический журнал, №7 – 2001.
20. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі,
21. Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы» туралы Заңы,
22. Қазақстан Республикасының «Нотариат» туралы Заңы,
23. Қазақстан Республикасының нотариаттық іс-әрекеттерді жасаудың тәртібі туралы Нұсқаулық,
24. Қазақстан Республикасының нотариаттық іс қағаздарын жүргізу жөніндегі Нұсқаулық,
        
        Қысқартылған сөздер
АК – Азаматтық Кодекс
МҚ – мәліметтер қоры
МҚБЖ – мәліметтер қорын басқару жүйесі
ҚР – Қазақстан Республикасы
ДҚ – деректер қоры
Ms Word - ... ... Excel – ... ... Access – ... ... – электрондық есептеуіш машинасы
VCL - Visual Component Library
ОБП - ... ... ... ... ... саласында деректер қоры түсінігі көп қолдалынуда.** Ал заң саласы бойынша заңгерлерді ... ... мен ... ... ... автоматтандыру жетіспеушілігі сезіледі. Бұл тақырыптың маңыздылығы заңгерлердің көпшілігі компьютердің ... ... ... ... Ал заң ... бойынша жұмыс орындарын автоматтандыру жетіспеушілігі сезіледі. Себебі, заңгерлердің көпшілігі компьютердің мүмкіншіліктерін жетік қолдана бермейді.
Бұл жұмысты бастамас ... ... ... ... келесі айтылатындарға ерекше тоқталу керек. Заңгерлер деп: нотариустерді, прокурорларды, соттарды, адвокаттарды, тергеушілерді айтады. Заңгерлердің жұмысын бағдарламамен қамтамасыз ету өте ауқымды ... ... ... өйткені олардың алдында тұрған мақсаттары және заң жүзінде бекітілген жүйесі әр түрлі. Осы дипломдық жұмысымда заңгер-нотариусты қалап алдым, ... ... ... ... заманында нотариустың қызметін көп қолдануға тура келеді. Елімізде ... ... ... ... ... ... ... жеке, бюджеттен тыс нотариат органдары құрылды. Соңғы уақыт ішінде қазақстандық нотариат саласында маңызды өзгерістер ... ... ... ... алу ... ... қауым республикада көптеген іс әрекеттер жасап, кәсіби салада халықаралық байланыстар жұмыстарын ұйымдастырды, отандық ... ... арта ...
Осы дипломдық жұмыста нотариустың жұмысы қаралады, ол есептік ақпараттар және құжаттардың сақталуы мен іріктелуін қамтамасыз ететін заң процесінің бөлігі болып ... ... ... ... нотариуспен тіркелген құжаттардың фактісі және нотариустың жұмысының тиімділігін (эффективтілігін) ... ... ... ... ... құқықты бөлігін автоматтандыру қызықтыратын болады. Анықтамалы ақпаратты бағдарламалар заңгердің техникалық жұмысының арнайы автоматтандырылуы болып ... ... ... ... ... ... электронды анықтамалардағы өзгерістерді ескеру керек.
Дипломдық жұмыстың мақсаты: Жоғарыда айтылғандардың бәрін есепке ала отырып, ... ... ... ... және жеңілдету болып табылады.
Бұл үшін келесідей мақсаттар қарастырылады:
Объектті зерттеудің ... ... бұл ... ... ... – экономикалық мінездемесі жүргізіледі;
Міндетті түрде ақпараттарды жіктеу, ақпараттарға кіріс/шығыс анықталады. Бұл ... ... ... автоматтандыру құру кезінде мынадай мүмкіндіктерді береді: енгізу, өңдеу, сақтау мен шығу ... ... және ... қамтамасыздандыруды қарастыру;
Құжаттарды және мұрағаттағы құжаттарды іздестіруді тездетілген түрде жүзеге асырылады;
Нотариустың атқарған ... ... ... ... ... ... ... қысқартылған сөздерден, кіріспеден, негізгі бөлімнен, қорытынды және пайдаланылған ... ... ... ... өзі екі ... ... ... нотариустың құжат айналымын автоматтандырудағы кейбір мәселелер, нотариустың қызметінің құқықтық негіздері мен міндеттері, нотариаттық іс-әрекеттерді жасаудың негізгі ережелері т.б ... ... ... тапсырманы орындауда пайдаланылған қолданбалы бағдарламалық пакеттер, әсіресе Delphi 7 және Access 2003 бағдарламалары туралы, олардың мүмкіндіктері, компоненттері, құрылымы мен ... ... ... ... ... бағдарламасы Delphi 7 ортасында жазылған. Аталған ортаның артықшылықтары:
пайдалану тиімділігі;
жоғары қуаттылығы, өнімділігі.
Ал мәліметтер қоры Access 2003 офистік бағдарламасында құрылған, себебі ол, ... кең ... МҚБЖ құру ... ... ... өте ... және ... Нотариус жұмыс орнының және құжат айналымының сипаттамасы
1.1 Есептің қойылымы
Тапсырманың қойылымына келер болсақ, Нотариустың жұмыс орнында ай сайын және жыл бойы ... ... ... ... ... ... ... сақтауға, өзгертуге, сорттауға және өңдеуге, әрбір жасалынатын ... ... ... ... ... ... керек болған азамат туралы және жасалған іс-әрекет туралы мәліметті іздеп табуға, ... ... ... ... беретін бағдарлама құру болып табылады.
Бұл үшін ... ... ... ... ... ... бұл мақсатта объекттің техникалық – экономикалық мінездемесі ... ... ... ... ... кіріс/шығыс анықталады. Бұл нотариустың құжат айналымын автоматтандыру құру ... ... ... ... ... өңдеу, сақтау мен шығу т.б.;
Қолданған технологияны және бағдарламамен қамтамасыздандыруды ... және ... ... ... ... ... ... асырылады;
Нотариустың атқарған іс-әрекеттерінің есебін шығару.
1.2 Нотариустың құжат ... ... ... ... ... ... ... барлық саласын реформалануда. Нотариат саласын да реформалау қажеттілігі туындап отыр. Қазіргі уақытта нотариустардың қызметі автоматтандырылмаған, нотариустердің құжаттары, ... ... ... ... ... ... ...
Осы мәселені шешудің жолы, нотариус қызметіне автоматтандыру жүйесін енгізу болып табылады. Нотариустардың жұмыс жасау сапасын ... ... ... қызметтерін реттеу жасау әдістерін жеңілдету мақсатына бағытталады.
Кез келген мекеменің, компьютерлік мамандардың ... да ... ... ... ... Ақпараттық жүйенің дамуы нәтижесінде сақталуы, өңделуі керек болған ақпараттың көлемі де артуда. Мәліметтерді өңдеу ... және алу – ... ... ... көп ... ақпараттарын сақтауды ұйымдастырады. Қазіргі заман ақпараттық технологиясын идеяның бірі мәліметтер базасы концепциясы.
Бұл технология негізгі 2 мақсатта қолданылады:
1. Есептеу ... ... ... жүргізу үшін қолдану. Күрделі математикалық есептерді шешу үшін бағдарламалау тілдері т.б.
2. Есептеу техникасын автоматтандырылған немесе ... ... ... қолдану. Ақпараттық жүйе мәліметтерді компьютер жадысында сақтауды, есептеуді және ... ... ... қамтамасыз етеді.
Әдетте мәліметтер қорымен жұмыс істейтіндерді екі категорияға бөлуге болады;
1-категориясы – жобалаушылар. Олардың міндетті тапсырыс берушінің мақсатына сай мәліметтер ... ... ... анықтап беру. Жобалаушы мәліметтер қорын нақты мәліметтермен толтырмайды.
2-категориядағы мәліметтер қорымен жұмыс атқарушылар – қолданушылар. Олар ... ... ... мәліметтер қорын пайдалануға арналған.
Осыған сәйкес мәліметтер қорымен жұмыс істеудің екі режімі бар: біріншісі мәліметтер қорын құрып, оның ... ... оның ... құруға арналған болса, екіншісі дайын мәліметер қорын пайдалануға арналған.
1.3 Нотариустың қызметінің ... ... мен ... – бұл ... кездегі мемлекеттік құқық қорғау жүйесінің ең негізгі элементтерінің бірі болып табылады. Бірінші кезекте жеке тұлға мен ... ... ... қорғалуын қамтамасыз етеді және заңды бекіту мен заңдылығының дұрыстығын азаматтардың құқықтарымен міндеттерін тиянақтау арқылы біркелкі әрі өз ... ... ... арқылы келешекте болатын не болып қалуы ықтимал заң бұзушылықтың ... ... ... ... мен ... ... сондай-ақ ҚР «Нотариат» туралы заңында көзделген өзге де міндеттерді жүзеге ... ... ... ... ... арқылы жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың заң жүзінде бекітілген жүйесі болып ...... ... тұлғасы, олар басқа мекемелерде
жұмыс атқара алмайды, тек ... ... және ... ... ... ... ... сөзі латын тілінен аударғанда «nota» заң әріпі деген мағына береді, яғни ... - ... ... адам.
Нотариустер нотариаттық іс-әрекеттер жасаған кезде тәуелсіз болады және тек қана заңға ... және ... ... ... ... ... ... құпиясын сақтауға кепілдік береді. Нотариус өз атына және өз атынан, өз жұбайының, оның және өз туыстарының ... және ... ... ... ... ... алмайды.
Оның әрқашан айналысқан және айналысатын бірқатар функциясы-ол процессуалды, еш дәлелдеуді қажет етпейтін құжаттарды куәландыру. Өзінің ... ... ... ... ... заңды қорғаушы функцияларды атқарады, нотариус заң қорғаушы органдардың қатарына ешқашан кірмеген, ал Әділет министрлігі заң қорғаушы орган қатарына жатады. Заң ... ...... ... ... ... құқық қорғау жүйесі.Бұл құқық қорғау қызметімен нотариуста айналысады. Өз әркетімен ол адамзаттардың ... мен ... ... құқығын қорғайды. Бір қызығы нотариус әрқашан Әділет министрлігінің номенклатурасына енгізілгенмен заң ... ... ... жатпайды..Жеке нотариус ешкіммен кәсіби-еңбек қарым қатынасында тұрмайды., себебі өзін өзі қаржыландыру жүйесі ... ... ... ... ... тұрса да бұл еңбек қарым қатынасына жатпайды. Жеке нотариустар Әділет депертаментінің ... ... ... ... ... ... атынан ерікті нотариат енгізеді, оның атынан нотариалды әрекеттер ... ... ... ... ... ... жайында 2 иерархия бар: бірі Әділет органы болса, екіншісі нотариалды палата.
Нотариалды палата – бақылаушы орган, ... ... ... ... ... Ең ... ... – жеке нотариустарға басшылық жасап, олардың қызметін үйлестіріп ... ... заң ... ... ... ... деген ұғым жоқ , сондықтан да ... ... ... ... ... бірлестік ретінде тіркелген. Бірақ кез-келген қоғамдық бірлестікте мүше болу ... ... ... ал заң ... ... ... мүше болу ... Әрбір нотариус аймақтық нотариалды палатаның мүшесі болып табылады. ҚР-ның әрбір облысы, республикалық маңызы бар қалалары мен ... ... бір ... ... ... пайда болуы азаматтық айналымның дамуына, келісім шарт жасау және сатып алу құқығын заңмен бекітуде оның субъектілеріне ... ету ... ... ... ... жеке ... қорғауға бейім және барлық азаматтық айналымға қатысушылардың құқын, мүліктік құқықтың дұрыстығын қорғауды ... ... ... ... институты ретінде туындады. Нотариустар жүзеге асыратын құзіреттер (функциялар) қоғаммен сұраныста, әрі ... ... ... ... ... кез-келген елдің құқықтық жүйесінің құрамдас бөлігі болып ... ... ... ҚР-да нотариаттық органдардың мемлекеттік жүйесі ғана – мемелекеттік ... ... ғана іс ... ... ... мен ... ... құқын қорғау және тұрақтандыруға ықпал етіп, азаматтық-құқықтық қатынастарды дамытуға нотариаттың рөлі ... ... ... ... ... ... толық көлемін азаматтық-құқықтық актілер мен келісім шарттарды ... ... ... мен құжаттарды куәландырумен атқарады және атқарып келеді.
Нарықтық экономикалық қатынасқа көшуіне меншік түрлерінің көп салалануына, кәсіпкерлердің дамуына, ... ... ... ... ... ... ... туындады. Жүргізілген құқықтық реформа тек сотты ғана емес азаматтық құқықтарының өзге түрлерін қозғады, ... ... ... ... те ... ... болып жатқан өзгерістер Конституциямен кепілдендірілген азаматтардың заңды мүдделері мен құқын сақтауды қамтамасыз ететін механизімді жетілдіру ... ... ... мен ... тұлғалардың құқын қорғау және тұрақтандыруға ықпал етіп, азаматтық-құқықтық қатынастарды дамытуда нотариаттың рөлін айтарлықтай көтеру Конституцияның маңыздылығынан ... ... ... ... ... толық көлемін азаматтық-құқықтық актілер мен келісім шарттарды растаумен, нақты фактілер мен құжаттарды куәландырумен атқарады және атқарып келеді. Қазақстан құқықтық ... ... ең ... құндылық ретінде адамның құқықтары мен оның бостандықтары танылады. Сондықтан да нотариат-азаматтардың мамандандырылған құқықтық көмек алу ... ... ең ... коституциялық кепілдіктердің бірін қамтамасыз етуге бағытталған.
Бүгінгі таңда нотариат ұлттық құқықтық жүйені қамтамасыз етудің және еліміз тұрғындарының ... ... ... ... ... ... ... заманғы нотариатты азаматтардың құқықтарын қарайтын және азаматтардың құқықтық қарым-қатынасына қатысушы басқалардың да мүддесін қорғайтын тиімді құқық қолдану институты деп айтуға ... ... ... ... саналатын осы заманғы нотариат азаматтық-құқықтық қатынастарға қатысушыларды ... ... ... тез ... ... жасап, құқықтық механизімдерді құруға елеулі үлес қосуда. Нарықтық ... ... ... ... ... заңдардың бірі – Қазақстан Республикасының 1997 жылдың 14 ... ... ... ... ... Бұл заң еркін дербес нотариаттың ашылуына мықты дүмпу ... және оның ... ... жол ... Осы сәттен бастап мемлекеттік нотариаттың әлемдегі өркениетті көпшілік елдерде жүзеге асырылатын бюджеттік емес-жеке нотариатқа көшу кезеңі басталды.
Осы заңға ... 1998 ... 13 ... № 302-1 ... ... мен ... ... Бұл заң нотариаттық құрылымдық негізінің өзгеруін ескере отырып, мемлекеттік нотариатпен қатар жеке ... ... ... болатынын айқындады. Мемелекеттік және жеке меншік нотариустардың нотариалдық қызмет атқарудағы құқықтары мен міндеттері біркелкі. Олар рәсімдейтін құжаттардың да заңды күші ... ... ... ... көп жағдайда нәтижелерге қол жеткізілді, нотариуске келу көп ... ... ... ... барлық дерлік нотариустардың офистері келушілерге ыңғайлы жерлерде орналасқан және техникамен ... ... ... ... ... ... алалаусыз әрі тәуелсіз нотариустардың арқасында азаматтар мен заңды тұлғалар жасалатын келісім-шарттарды еркін рәсімдеуге және құқықтық белгідегі өзге де құжаттарды ... ... ... ... - ... ... ... дәлелдеуді, құжаттарды куәландыруды және азаматтардың құқықтарын заңды түрде бекітуге бағытталған басқа да нотариалдық ... ... ... ... ... ... ... болып табылады
Дәл қазіргі уақыттағы нотариаттың қызметі ҚР-ның негізгі Нотариат Заңымен қарастырылған және ҚР-ның Азаматтық кодекстің тиісті баптарымен көрсетілген.
Нотариалдық ... ... ... ... ... ... ... Нотариалды әрекеттер, даусыз деректерді куәландыруға бағытталған. Бұл топқа азаматтық-құқықтық ... ... ... Соның ішінде заң үшін қарастырылған нотариалды форма түрі, атап көрсеткенде: сатып алу – сату келісім ... ... ... шарттары, тұрғын үй кепілі, пәтерлер, жер телімдері және т.б. және сатып ... ... ... тұрғын үйдің иесі бола алмайды. Тағы да осы ... ... ... ... ... куәландыру, басқа меншік иесінің мүлкін иелену құқығы, сонымен сотта іс жүргізуге рұқсат алу құқығы, құжат алу, ... ... ... алу, және т.б. құқықтар жатады.
2) Нотариалды әрекеттер даусыз құқықты куәландыруға бағытталған, бұған ерлі-зайыптылардың, ата-ананың, туған-тумалардың, басқада тұлғалардың мұраға құқық ... ... ... ... және ... ... меншік құқығы туралы куәлік беру, егер мұндай келісім екі жақ бойынша келісілген болса, не бір ерлі-зайыптының бірі қайтыс ... ... ... ... ... ... ... меншік құқығы туралы куәлік береді.
3) нотариалды қорғау әрекеттері,яғни мұрагерлердің мүмкінділік мерзіміне дейін қорғау, бұл ... ... ... ... асырылуына тиым салу және құнда қағаздарды нотариалды қорғауға алу жатады.
4) ... ... мен ... ... ... дұрыстығын куәландыру.
Сот тергеуі кезінде қажетті дәлелдердің нотариуста болуы істің ақ-
қарасын ашуға ... ... ... бір ... тірі болу фактісін, не бір азаматтың белгілі бір ... ... ... құжаттардың көрсетілу уақытын куәландыру.
Нотариустың құқықтары.
Нотариус:
өзіне жүгінген жеке және ... ... ... ... ҚР ... ... Заңында және ҚР – ның басқа да заң актілерінде көзделген ... ... ... ... мен ... да ... ... жасауға;
құжаттардың көшірмелерін және олардың үзінділерін әзірлеуге;
нотариаттық іс-әрекеттер жасау мәселелері бойынша консультациялар беруге;
ҚР – ның заң актілерінде белгіленген ... ... және ... ... өзге де ... құрайтын мәліметтерді жария етуге қойылатын талаптарды сақтай отырып, жеке және ... ... ... іс-әрекеттер жасауға қажетті құжаттар мен мәліметтер талап етуге;
ғылыми, педагогтік және шығармашылық қызметпен айналысуға, ... ... ... шарты бойынша айналысуға құқықты.
Нотариустың міндеттері.
Нотариус:
Қазақстан Республикасының «Нотариат туралы» заңында және Қазақстан ... ... ... ... ... да нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес нотариатттық іс-әрекеттер жасауға;
Азаматтарға және заңды тұлғаларға құқықтар мен міндеттерді түсіндіруге, олардың заңды ... ... зиян ... ... ... болмау үшін, жасалған нотариаттық іс-әркеттерінің салдарлары жөнінде ескертуге;
Кәсіптік қызметін ... ... ... ... ... ... мәліметтерді құпия ұстауға;
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес келмейтін жағдайда нотариаттық іс-әрекеттер жасаудан бас тартуға;
Кәсіптік әдепті ... ... ... ... ... - ... ... мен міндеттерге ие болу мүмкіндігіне қолы жететін жеке және заңды тұлға.
Азаматтық құқықтың субъектілері болып : ... ... ... ... шетел азаматтары, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар;
заңды тұлғалар;
мемлекет, мекемелер, ұйымдар, кәсіпорындар, ұжымдық құрылымдар, бірлестіктер, қорлар.
Жеке тұлғалардың құқықтық мәртебесі мен ... ... мен ... ҚР ... заңдар мен заңға тәуелді актілерінде көрсетілген.
Жеке тұлға - бұл нақты жас шамасына жеткен , қабілетке ие ... және ... ... ... ... шектелмеген тұлға.
Азаматтардың категориялары:
1. 14 жасқа дейін толық ... ... жоқ. Он төрт ... ... ... толмағандар үшін мәмілелерді, ҚР азаматтық кодексінің 23 бабына сәйкес ,олардың ... ... ... ... ... ... ... жастан -18 жасқа дейін шектеулі қабілетті. Олар заң ... ... ... ... ... араласа алады (АК-тің 22-бабы, 1 тармағы);
18 жасқа толғаннан кейін толық әрекет қабілетті.
Жеке тұлға ... ... ... ортақ белгілері:
Қабілеттілік - адам өзінің атқарған әрекеттерінің мәнін түсінетін және басшылық ете аталатын күйі.
Қабілеттілік - азаматтың өз ... ... ... ... ... және оны ... асыру, өзіне азаматтық міндеттерді қалыптастыру және орындау, 18 жасқа толу, яғни кәмелеттік жасқа толудан бастау алады (ҚР Аз 17 ... - ... ... ... он алты ... ... толық қабілетті деп тану, егер ол еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін болса немесе ... ... ... ... ... ... ... қызметпен айналысатын болса, толығымен әрекетке қабілетті деп жариялануы мүмкін (ҚРАК 22бап).
Заңды тұлға - өзінің меншік, шаруашылық ... ... ... басқару құқындағы оқшау мүлкі бар және сол мүлікпен өз міндеттері бойынша жауап беретін, өз атынан ... және ... емес жеке ... мен ... ие ... ... жүзеге асыра алатын, сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым. Заңды тұлғаның дербес балансы немесе сметасы ... ... (ҚА АК 33 ...
Заңды тұлғаның негізігі белгілері:
оқшау мүлкінің болуы;
мүліктік жауапкершіліктің болуы;
азаматтық айналымға өз ... ... ... тұлғалар деп мемлекеттік кәсіпорындарды, шаруашылық серіктестіктерді, акционерлік қоғамдарды және өндірістік кооперативтерді айта ... ... ... - мүлікке құқығы бар құрылтайшылар мемлекеттік және муниципиалды біртұтас кәсіпорындарды қаржыландыратын мекеме болып табылады.
Мүліктік құқығы жоқ заңды тұлғаларға қоғамдық және діни ... ... ... және ... ... біріктірулері жатады.
Сауда-саттық бірлестіктері заңды азаматтық құқыққа ие және өзіне азаматтық міндеттемеледі жүктейді.
Қызметтің жеке түрлерімен айналысу заңмен белгіленеді және лицензия негізінде ғана ... ... ... ... ... тұлғаны басқарушы актісінің негізінде, заңдастыру кезінде пайда болады Рұқсат етілген ретпен мекеме мен бірлестіктің, жеке ... ... ... ... ... пайда болады.
Заңды тұлға ликвидация кезінде, заңды тұлғаны қайта құру ... ... ... ... ... ... ... жойылады. Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі ол құрылған кезде пайда болып, оны ... ... ... ... ... іс-әрекеттерді жасаудың негізгі ережелері
Нотариаттық іс-әрекеттер жасау тәртібі ҚР ... ... ... ... да заң ... және Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі бекітетін Нотариустардың нотариаттық іс-әрекеттер жасау ... ... ... ... ... нотариус нотариаттық іс-әрекет жасаған кезде нотариаттық іс-әрекет жасауды өтінген азаматтың, оның өкілінің ... ... ... ... жеке ... анықтайды. Адамның жеке басын анықтау нотариаттық іс-әрекет жасауды өтінген азаматтың жеке куәлігі немесе паспорты негізінде жүргізіледі. Нотариус ҚР ... ... ... 49 бабы ... ... ... адамдар жасаған барлық нотариаттық іс-әрекеттер тізілімге тіркеледі. Нотариус нотариаттық ... ... ... ... ... аты, әкесінің аты және туған жері, тұрғылықты жері, жеке басын куәландыратын құжат туралы деректерді көрсетіп, құжатқа қол қойған адам туралы ... ... ... ... ... іс-әрекеттері:
мәмілелерді куәландырады;
шарушылық серіктестіктерінің құрылтай құжаттарын куәландырады;
мұраға сенімгерлік басқарушыны тағайындайды;
мұраға құқық туралы куәлік береді;
ерлі-зайыптылардың және ортақ бірлескен меншік құқындағы мүлкі бар өзге ... ... ... ... ... ... ... куәліктер береді;
мүлікті иеліктен алуға тыйым салады және салынған тыйымды алып тастайды;
құжаттардың көшірмелері мен олардан алынған үзінділердің дұрыстығын куәландырады;
құжаттарға ... ... ... ... бір ... ... ... дұрыс аударылғанын куәландырады;
Азаматтың тірі екендігі фактісін куәландырады;
Азаматтың белгілі бір жерде болу фактісін ... ... ... куәландырады;
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін басқа жеке және заңды тұлғаларға береді;
Ақшаны депозитке қабылдайды;
Вексель наразылықтарын ... ... және ... ... қабылдайды;
Теңіз наразылықтарын жасайды;
Дәлелдемелерді қамтамасыз етеді.
ҚР-ның заң актілерінде нотариус жасайтын өзгеде нотариаттық іс- ... ... ... ... ... ... түгелімен берілген күні, нотариустың кеңсесінде жасалады, басқа жағдайда нотариус кеңсесінен тыс жерлерде (емханада, үйде) жасалынады .
Елді мекенде ... ... ... ... ... органның нотариаттық іс-әрекеттерді жасауға уәкілетті лауазымды адамы келесі әрекеттерді іске асырады:
Өсиетті куәландырады
Сенімхатты куәландырады
құжаттаркөшірмелерінің және олардан алынған үзінділердің ... ... ... қолдың түпнұсқалығын куландырады.
Мәмілелерді куәландыру
Нотариус заңдармен бекітілген міндетті нотариаттық нысанды мәмілелерді куәландырады. Тараптардың тілегі заңмен міндетті нотариаттық нысан белгіленбеген мәмілелер мен ... да ... ... ... ... 2 түрі ... таралғаны: Келісім – екі жақтың еркі (екі жақты мәміле) немесе үш не ... ... (көп ... ... ... жақты мәмілелер – мәміле, заң бойынша іске асырылатын, бір ғана жақтың келісімі түйінді шешуге бағытталған (мыс.,сенімхат, өсиет т.с.с.)
Қолданылып ... ... ... мәмілелердің мынадай түрлері міндетті нотариаттық куәландыруға жтады:
рента шарты;
өсиеттер;
мүлік басқаруға, егер заңда өзгеше көрсетілмесе нотариаттық куәладыруды ... ... ... ... ... ... заңдармен көзделгендегіден басқа жағдайларда қайта сенім білдіру тәртібімен берілетін сенімхаттар;
неке шарттары және т.б.
Мәміле нақты болу ... мына ... ... ... ... ... ... негізгі екі жақтың қалаулары бойынша орындалатын мәміле.
әрекеттер заңға сәйкес болуы керек.
мәміле жасау сәтінде әрекет етуге қабілетті жеке ... ... ... ... ... ... ... нотариус мәмілені куәландырудан бас тартуы тиіс.
Мәміле пішіні - бұл қатысушылардың еркін білдіруі. Мәміле екі жақ келісімі ... ... ... жазылмаса, ауызша түрде атқарылуы мүмкін.
Нотариалды пішінді мәмілелер жай жазбаша түрде болмаса шындық болып табылмайды.
Жазбаша мәміле. Жазбаша мәмілелер құжатты құрастыру ... ... ... қол ... ... жақты (көп жақты) мәмілелер заңның құқықтық актілері мен екі ... ... ... ... ... кезінде механикалық және көшірмелерді қолдану, электрондық сандық қол қою заңға сәйкес рұқсат ... ... өз ... ... қол ... ... келмей оның орнына басқа адам қол қоюына ... ... ... қолы ... ... ... ... тұлғасы арқылы куәландырылады.
Алайда мәміле жасауда мәмілеге қол қоюшы ... ... ... жермен, өзі қол қоя алмайтын адам, не аурухана администрациясы куәландыра алады.
Шартты бұзу мәмілелері тіркеуші органда тіркелген жағдайда ... ... ... құру ... рәсімделеді. Мұнда нотариус тиісті келісімді куәландырады және оны белгіленген тәртіп бойынша тіркейді.
Мүлікті ақысыз пайдалануға немесе жалға беру ... ... ... ... ... мүлікті ақысыз пайдалануға не жалға беру туралы шарттарды куәландыру кезінде нотариус жылжымайтын мүлікке құқық ... ... ... ... жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар және оның техникалық сипатталарын ... ... ... уақытша пайдалану немесе жалға беру туралы шарттың жағдайлары тараптардың келісімімен, қажет жағдайларда – сондай-ақ ҚР-да қолдалынып ... ... ... ... ... және заңды тұлғалардың, оның ішінде шетел азаматтарының ортақ (бірлескен немесе үлестік) ... ... ... ... туралы шарттарды куәландырады.
Өсиеттерді куәландыру ... ... заң ... ... ... ... азаматтар жасаған және олардың өздері нотариусқа табыс еткен өсиеттерді куәландырады, мұндай жағдайда өсиет қалдырушының азаматтығына мән берілмейді.
Бірнеше ... ... не ... ... өсиеттерді куәландыруға жол берілмейді («Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 56-бабының 1-тармағы).
Құпия өсиетті куәландырғанда нотариус ҚР-ның АК-нің 1050-бабында көрсетілген өсиет ... ... ... ... ... ... міндетті.
Егер өсиет қалдырушы дене кемістігіне, науқастығына немесе сауатсыздығына байланысты өсиетті жеке өзі оқи ... ... ... ол үшін оның мәтінін нотариустың қатысуымен куә жария етеді, бұл туралы өсиет қалдырушының жеке өсиетті оқи ... ... ... ... ... ... өсиет мәтініне тиісті жазу жазылады.
Сенімхаттарды куәландыру
Нотариустар бір немесе бірнеше адамның атынан бір немесе ... ... ... ... Өкіл тікелей өзіне қатысты, бір мезгілде өзі өкіл болып табылатын басқа адамға қатысты сенімхат бойынша іс-әрекеттер жасай алмайды.
Сенімхат ... оның ... (қол ... жері мен ... сенім білдірушінің тегі, аты, әкесінің аты мен туған жері, тұратын жері және сенім білдірген ... ... аты, ... аты мен ... ... ал ... ... жағдайларда атқаратын қызметі де көрсетілуге тиіс.
Сенімхаттың қолданылу ... ... ... және үш ... аспауы керек. Егер сенімхатта мерзім көрсетілмесе, ол ... ... ... бір ... ... ... сақтайды. Жасалған күні көрсетілмеген сенімхат жарамсыз болып есептеледі.
Нотариаттық кцәландыру талап ... ... ... мәмілені жасауға арналған сенімхат, сондай-ақ қайта сенім білдіру тәртібімен берілетін ... ... ... ... ... 4-тармағында көрсетілген сенімхаттан басқа) нотариаттық куәландыруға жатады.
Сенімхат заңды тұлғаның талабы бойынша оның атынан нотариаттық куәландырылуы мүмкін. Бұл ... ... қол ... лауазымды адамның өкілеттігі тексерілуне тиіс.
Сенімхат беруші тұлға кез-келген уақытта сенімхатты немесе қайта сенім білдіру ... ... ... құқылы, ал сенімхат берілген тұлға кез-келген уақытта одан бас тартуға ... Бұл ... бас ... ... ... жарамсыз болып табылады.
Жеке нотариустардың нотариалды іс-әрекеттерді жасау төлемі ҚР-сы салық заңнамасында ... ... ... ... сәйкес ставка бойынша жүзеге асырылады.
Мұраға құқық туралы куәліктер беру
Нотариус мұраның ашылған орны бойынша мұраға құқық туралы куәлік мұрагердің ... ... ... ... Мұраға құқық туралы куәлік заң бойынша, сонымен бірге өсиет бойынша да ... ... ... ... мұра ... ... бастап алты ай өткеннен кейін беріледі.
Мұраны қабылдаудан бас тарту туралы арызды нотариус мұраның ашылған орны бойынша, ол өзінің ... ... ... ... ... ... тиіс болған күннен бастап алты айдың ішінде қабылдайды. Дәлелді себептер болған кезде бұл мерзімнің сотпен, бірақ екі айдан аспайтын мерзімге ... ... ... ... ... ... ... бергенде нотариустың тексеретіндері:
мұра қалдырушының қайтыс болу фактісі;
мұраның ашылу уақыты мен орны;
мұрагерлердің мұра қалдырушылармен туыстық және басқадай ... ... ... ... ... берілетін мұралық мүліктің құрамы мен орналасқан жері;
Өсиет бойынша мұрагерлік құқық туралы куәлік берілген кезде нотариус мыналарды тексереді: ... ... ... болу ... ... жоймаған өсиеттің бар екендігі;
мұраның ашылу уақыты мен ... ... ... куәлік беріліп отырған мұралық мүліктің құрамы мен тұрған жерін;
мұрадағы міндетті үлеске құқығы бар ... ... және ... ... ... ... үлеске құқығы бар көзі тірі жұбайының бар болуы;
Жұбайлардың және ортақ бірлескен ... ... ... мүліктері
Үлеске меншік құқығы туралы куәліктер беру
Мүлкі ортақбірлескен меншілте тұрған ... ... ... ... ... ... ортақ мүліктегі үлесті алуды қалаған адамға немесе адамдарға осындай үлеске меншік құқығы туралы куәлік береді.
Жұбайлардың ортақ мүлкіндегі ... ... ... ... куәлік берген кезде нотариус мыналарды талап етеді:
1) неке қатынастарын куәландыратын ... ... ... ... ... бірлескен меншік режимінен ерекшеленетін, мүліктің өзге режимін белгілейтін неке келісімінің бұрын олардың арасында ... ... ... ... ... ... ... құқықтар және оның техникалық сипаттамалары туралы анықтамасы;
4) автокөлік ... ... ... ... ... куәлік және т.б.) және т.б.
5) жұбайлар мүлкінің құрамы мен ... ... өзге де ... ... ... тұрғын үй және өндірістік кооперативтерді жинақтар, ақша салымдары, шаруашылық серіктестіктерінің жарғылық капиталдарындағы үлестер).
Құжаттардың көшірмелері мен олардан алынған ... ... ... құжаттардың көшірмелері мен олардан алынған үзінділердің дұрыстығын егер ол Қазақстан Республикасының заң актілеріне қайшы ... және ... мәні ... ... ... ... мағынасы жоқ жеке хаттарды, монографияларды, мақалаларды, кітаптарды, газеттік ... және де ... ... ... және ... да ... ... дұрыстығын куәландыруғв құқы жоқ.
Нотариус тазартылған, қосымша жазу жазлған, ... ... ... сондай-ақ ескертілмеген өзге де түзетулері бар құжаттың, немес егер ... ... ... мәтіні түсініксіз болса, тиісті түрде нөмірленбеген, бауланбаған және бекітілмеген бірнеше бетке ... ... ... ... анық ... ... ... құжаттың көшірмесінің дұрыстығын куәландыруға құқылы емес.
Нотариалды куәландырылған көшірмеде түпнұсқа құжаттың дәлме-дәл мәтіні болуға, лауазымды адамдардың қолдарының бар екендігі ... ... ... ... ... нақты мәтіні болуға тиіс. Көшірмеде нотариустың куәландыру жазбасы, оның қолы және мөрдің бедерлемесі қойылады.
Азамат берген құжат көшірмесінің ... жеке ... ... ... ... ... тәртіппен нтариус немесе нотариаттқ іс-әрекет жасауға заңмен ... ... ... ... куәландырған жағдайда куәландырады.
Құжаттардағы қолдардың түпнұсқалығын куәландыру
Нотариаттық әрекет жасату үшін нотариусқа арызды өзі берген адам қолының дұрыстығы арыз берумен ... ... ... ... шығаруға келісім беруі және т.б.) арыз берушінің жеке басы анықталады, ал оның ... ... жеке ... ... ... ... тексерілді деген нотариустың қол қоюымен (тізбеде тіркелме) куәландырылады.
Нотариус құжатта 14 пен 18 жас ... ... ... ... ... ... ... (асырап алушының, қамқоршының) қатысуымен, ал әрекет қабілеттігі шектеулі адамдардың – қамқоршылардың келісімімен куәландырады.
Егер құжатта ... ... ... ... ... жағдайлар көрсетілген болса (мәселен, туу, неке қию, қайтыс болу ... және т.б.), ... ... қойған қолының дұрыстығы куәландырылмайды.
Құжаттардың бір тілден екінші тілге аудармасының дұрыстығын куәландыру
Егер нотариус тиісті тілдерді ... ... ол бір ... ... ... ... аударманың дұрыстығын куәландырады.
Егер нотариус құжат жазылған тілді немесе құжаттың оның ... ... ... ... ... ... болған тілді білмесе аударманы аудармашы жасауы мүмкін. Бұл ретте нотариус осы Нұсқаулықтың 14-тармағының ... ... және ... ... ... жеке басын анықтайды.
Газет басылымдарының, кітаптардың, мақалалардың, монографиялардың, Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... ... мен ... әрекеттер жасау авторлық құқықтар сақтала отырып және заңмен белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Түпнұсқадан бөлек мәтінде орналастырылған аударма түпнұсқа құжатқа бекітіледі, ... ... ... ... және ... бекітіледі.
1.5 ҚР – да нотариаттық іс-қағаздарын жүргізу жөніндегі нұсқаулық
Жалпы ережелер
1. ... іс ... ... жөніндегі Нұсқаулық 6.38-72 Мемлекеттік Стандарттың ұйымдастыру-әкімшілік құжаттарына қойылатын негізгі ережелері мен талаптары ескеріле отырып жасалған және нотариатта іс қағаздарын жүргізудің ... ... ...
2. ... ... тіл туралы» Заңның 4-бабына сәйкес нотариаттық іс-қағаздарын жүргізу мемлекеттік және орыс тілдерінде жүргізіледі.
3. Мемлекеттік нотариат кеңсесінде іс қағаздарын жүргізудің және ... ... ... ... үшін ... ... әділет органы басқармасы бастығының бұйрығымен мемелекеттік нотариат кеңсесі нотариустарының біріне жүктеледі.
Жеке практикамен айналысатын нотариустың, іс-қағаздарын жүргіуі мен мұрағатының ... ... ... ... жеке ... ... ... өзі көтереді.
Мұрағат үшін жауапты жекеше нотариаттық нотариус жұмыстан шыққын немесе басқа ... ... ... оның ... ... ... жүктеледі, бұл жөнінде қабылдау-өткізу актісі жасалады. Жеке жұмыс ... ... өз ... тоқтатқан жағдайда аумақтық әділет органы және нотприаттық палата құжаттарды басқа ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі шараларды қолдануға міндетті («Нотариат туралы» Заңның 12-бабының 3-тармағы).
Іс номенклатурасын құрастыру
Мемлекеттік нотариат кеңсесінің және жеке ... ... ... ... олар ... ... ... бір мәселелер бойынша құжаттар жиынтығы ретінде іске топтастырылады.
Құжаттарды топтастыру іс ... ... ... ... кітаптар, журналдар) сақталу мерзімдері көрсетілген жүйеленген тақырыптар тізбегінен тұратын үлгі номенклатурасының негізінде N 5-қосымшы іс ... ... ... номенклатурасының даналары қажетті мөлшерде басылады және клер жылдың 1қаңтарынан бастап іске қосылады.
Статистикалық есеп ... ... ... ... ... ... қай ... жататын болса сол жылдың нарядына тігілуі тиіс.
Құжаттарды қалыптастыру, ... және ... ... ... ... ... барысында мна ережелерді сақтак қажет:
бекітілген іс номенклатурасына сәйкес келетін атқарылған, дұрыс рәсімделген құжаттарды ғана ... ... ... ... қатысы бар барлық құжаттарды бірге орналастыру;
көшірілетін істерден басқа бір жылдың ұжаттарын нарядтарға топтастыру;
тұрақты және уақытша сақталатын ... ... ... қалыптастыру;
нарядтарға қайтарылуы тиіс құжаттар, артық даналар, бастапқы қолжазбалар тігілмеуі тиіс;
нарядтағы парақтар саны 250-ден аспауы тиіс.
Нотариат іс ... ... мен ... ... ... ... ... қалыптастырылған және рәсімделген, бағалық сараптаудан өткен тұрақты және уақытша (10 ... ... ... ... аяқталған нарядтар мен жеке құрам жөніндегі нарядтарға нарядтар тізімдері жасалады.
Нарядтар тізімі – бұл ... ... мен ... ... ... тақырыптарының жүйеленген тізбесі.
Нарядтар тізімі:
- тұрақты сақталатын нарядтарға;
- уақытша (10 жылдан аса) сақталатын нарядтарға;
- жеке ... ... ... жеке ... ... ... ... мерзімдері
Кесте-1

Iстiң индексi
Iс атауы
Сақтау мерзiмi
1
2-1
Бөлінген жер учаскесінде тұрғын үй салу туралы шарт
75 жыл
2
2-2
Жеке тұрғын үйлердi, пәтерлердi, жер учаскелерiн иелiктен алу және ... салу ... ... соның негiзiнде куәландырылған құжаттар
75 жыл
3
2-3
Басқа да шарттар (мүлікті, жерді иеліктен алу және ... ... ... ... ... ... жыл
6
2-6
Сенiмхаттар
оларды қолдану мерзімі біткен күннен бастап 3жыл
7
2-7
Ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіндегі үлеске меншік құқығы туралы куәлік
75 жыл
8
2-8
Автокөлікті иеліктен алу
75 ... ... ... алу кітабы
75 жыл
10
2-10
Иеліктен алуға тыйым салынған мүліктерді тіркеуге арналған тізілімдер
75 жыл
11
2-11
Орындау жазбаларының көшірмелері, оарға қатысты құжаттар
3 жыл
12
2-12
Ноатриаттық іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... байланысты жасалған құжаттар
5 жыл
14
2-14
Азаматтардың, мекемелердің, кәсіпорындардың және ұйымдардың арыздарын басқа азаматтарға, мекемелерге, кәсіпорындарға және ұйымдарға беру
3 жыл
15
2-15
Автокөлікті иеліктен алу шарты
75 ... ... ... тізілімін жүргізу тәртібі
«Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының ... ... ... ... ... ... тіркеледі.
Тізілімдер нысаны Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде бекітіледі («Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 50-бабы).
Әрбір ... ... ... ... үшін жеке өзінің тізілімін иеленеді, сол үшін жеке индекс беріледі. Нотариаттық куәландырылған құжатта тізілім индексі мен тізілімдегі реттілік нөмірге сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жыл бойы өзгеріссіз сақталады.
Куәландыру жазбасына немесе берілетін құжатқа нотариус қол қойғвннан кейін ... ... ... ... енгізеді. Тізілімдегі жазуды өшіріп тазартуға жол берілмейді, ал түзетулер нотариустың колымен және ... ... ... ... қарндашпен жазуға жол берілмейді. Егер жіберілген қателер анықталған жағдайда ... ... ... ... ... ... ... жасалады да тізілімнің соңында тігіледі.
Тізілім кітабы 7 бағанадан тұрады, олар мынадай тәртіппен толтырылады:
1. тіркелген нотариаттық іс-әрекеттің реттік нөмірі көрсетіледі;
2. ... ... ... ... нотариаттық іс-әрекеттер жасалған азаматтардың немесе олардың өкілдіктерінің (ата-аналар, қамқоршылар, қорғаншылар) тегі, аты, әкесінің аты және тұрғылықты орындары, заңды тұлғалардың ... мен ... орны ... Егер ... ... біреуі сенімхат бойынша әрекет жасайтын болса, сенім білдірушінің тегі, аты, әкесінің аты, сенімхаттың нөмірі мен уақыты қосымша көрсетіледі. Өз бетімен қол қоя ... үшін қол ... ... ... ... тегі мен аты-жөні, тұрғылықты мекені де осы бағанада көрсетіледі.
Егер нотариаттық рәсімделген құжаттың ... ... ... және т.б.) бір ... ... нотариат кеңсесеінде немесе жекеше нотаруста қалдырылатын болса, тараптардың мекен-жайы көрсетілмейді;
4. нотариаттық іс-әрекет жасауға өтініш ... ... жеке ... мен төлқұжаттарының деректемелері көрсетіледі;
5. құжаттар көшірмелерінің растығы куәландырғанда көшірмелердің неше дана, неше беттен тұратыны, құжаттардың атауы, құжат ... ... ... ... ... ... сол ... берген органның атауы көрсетіледі;
- бұл бағанада жасалған мәмілені куәландыру кезінде тек мәміленің тірі, мәселен «өсиет», «сатып алу – сату ... деп ... ... ... ... ... ... мысалы «меншік құқығы туралы куәлік», «мұрагерлік құқық туралы ... деп ... ... ... барысында сенімхат тірі көрсетіледі;
- біркелкі нысандағы құжаттарға бір мезгілдегі бірнеше орындау ... ... ... ... тек ... саны ғана ... ... өндіріп алу үшін борышкерлердің нотариат кеңсесіне қалдыратын тізіліміне сілтеме жасалып көрсетіледі;
6. мемлекеттік нотариус өндірген мемлекеттік баж ... ... ... ... іс-әрекетті жасағаны үшін жекеше нотариусқа төленген қаржы мөлшері көрсетіледі, төлемдік тапсырыс бойынша көрсетілген ... ... оның ... мен берілген уақыты көрсетіледі. Егер азамат мемлекеттік баж салығын немесе жекеше нотариусқа қаржы төлеуден ... ... ... мынадай негізде босатылды...″ деп көрсетіледі;
7. нотариаттық іс-әрекет жасауға өтініш білдірген адамның қолы ... ... өз ... ... ... жеке мөрі болады, сондай-ақ мемлекеттік нотариат кеңсесінің атауы (мемлекеттік ... ... ... нотариусқа берген лицензия нөмірі мен күні (жеке практикамен ... ... ... ... бұл мөр ... арнайы жабдықта дайындалуы, оны дайындауға қойылатын бүкіл талаптар ... және ... ... сапаллығымен, жалған дайындаудан қорғалуымен, беріктігімен және бояғыштарға төтер беру секілід айрықша қасиеттерімен сипатталуы тиіс.
Жекеше ... ... ... ... ... практикамен айеалысатын нотариустың мөрі Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 1997 жылғ 25 мамырдағы N 61 Бұйрғымен бекітілген ″Жекеше ... мөрі ... ... ... ... ... мемлекеттік және орыс тілдерінде дайындалады.
Мөр мәтініне нотариустың тегін, аты мен әкесінің атын жазу төлқұжатқа (жеке куәлікке) сәйкес ... ... ... айналымын автоматтандырудың ақпараттық моделі
2.1 Аппараттық талаптар
Бұл бағдарлама үшін:
операциялық жүйе WІNDOWS ХР
WІNDOWS 2000
WІNDOWS 2003
WІNDOWS 2007
WІNDOWS VISTA
бағдарламалар: Mіcrosoft Offіce ... Offіce ... Offіce ... Offіce ... ... ... жады 128 МБ және одан жоғары
қатты дискінің көлемі жоғарыда ... ... ... ... ... ... МБ және одан жоғары
2.2 Тапсырманы орындауда пайдаланылған қолданбалы бағдарламалық пакеттер
Осы бағдарламаны құруда Ms Word, Ms ... ... ... және ... Ms Access ... ... ... барлық процестерді іске асыруға арналған: теру, орфографиясын қадағалау, мәтіндерге графика қою, мәтіндерді шығару ... ... ... ... ... ... ішкі ... мәтіннің шекара бойынша автоматты коррекциясы, сөздің автоматты ауысуы және сөздің ... ... ... ... ... ... аралығында мәтіннің сақталуы. Word берілген сөзді немесе мәтіннің бір бөлшегін іздеуді қамтамасыз етуді, жоюды, ішкі буфер бойынша көшіруді немес шрифт ... ... ... ... ... және үстіңгі символдар бойынша іздеуді қамтамасыз етеді.
Excel-де жұмыс жасауда тек жеке ұяшқтармен ғана емес, көптеген ұяшықтармен де жұмыс ... ... ... операцияларға мәліметтерді көшіру және ауыстыру, ұяшықтарды форматтау, бір формула бойынша әр түрлі ұяшқтағы мәліметтерді өңдеу жатады. Ұяшықтардың байланысуы және ... ... деп ... ... практикада тік бұрышты диапазондармен жұмыс жасауға тура келеді. Ұяшыққы формула ішінде ... және ... ... яғни ... ... әріппен (бағана нөмірі) қатысты сілтемені бірге және нөмірімен байланыстырып көрсетеді.
Microsoft Excel-дің электрондық кестесі – ... мен ... ... жеке ұяшықтармен көрсетілетін матрица. Бұл ұяшықтарда мәліметтер жазуға болады (сан, мәтін, логикалық ауыстырымдар), сонымен ... ... ... ... ... формулалар бар. Бір ұяшықта мәліметтер шығарылады, ал басқа ұяшықта олар берілген формулалар бойынша өңделеді.
Электрондық кестенің көмегімен, мысалы: құжатты өңдеуге, жылдық ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасау кезінде Microsoft Excel бағдарламасы түрлі есеп берулерді шығару үшін қолданылды.
Ең көп таралған МҚБЖ Ms Access болып ... ... ... ... ... бағдарламалар үшін кең қолданыста болуы оның Ms Office қолданбалы бағдарламалар құрамына ... және ... көп орын ... ... ... ... ... басымдылықтары мен объективті алғы шарттары оның кең түрдегі қолданысына әкелді. Оны ... алғы ... ... жатады:
нақты өмірдің объектілері өзара күрделі қарым-қатынаста болады. Бұның бәрі олардың ақпараттық көрінісі өзара байланысқан бір бүтінді қалыптастыруды талап ... ... ... ... ... ... қиылысады, ал бұл бір мәліметтер базасын қолдануды және әртүрлі пайдаланушылардың оғанкіру мүмкіндігін бір ... ... ... ... құру мен жүргізу функциялары мен қажетті мәліметтерді ұсыну әртүрлі тапсырмаларды шешуде универсалды және ... ... ... ... басқару үшін мамандандырылған программалық жабдықтарды құру бұл функциялардың орындалу деңгейінің өсуі мен ақпараттық жүйелерді ... ... ... қысқаруына әкеледі;
• техникалық және программалық қамтамасыз етудің дамуының қазіргі заманғы деңгейі, ақпараттық жүйелерді құру теориялары мен ... ... МҚ-н ... ... ... Excel, Word сияқты күрделі бағдарламалар арқылы арнайы дайындалған кестелердің ерекшеліктерінің бірі – олар ... ... ... түрде жіберіле және қабылдана алады.
Жоғарғы деңгейлі программалау тілдері жарыққа шыға бастағаннан бері көптеген программалау тілдері пайда болды. Қазіргі кезде олар ... ... және ... ... үшке ... ... ... программалау тілінде программаның жұмысы негізінен оқиғалар тізбегінен және түрлі объектілердің осы оқиғаларға жауабынан тұрады. Олардың визуальды түрлері - Visual Basic ... QBasic ... тілі ... Delphi ... Object Pascal (Объектілі Паскаль) тілі негізінде Windows операциялық жүйесін басшылыкқа алып кұрылған (visual - көзбен көру, экрандық). Олар әсіресе, Delphi ... тілі — кез ... ... ... болатын жылдамдығы тез, куатты тіл.
Дәстүрлі Паскаль окып үйренуге жеңіл және MS DOS ... ... ... ең ... ... ... тілі ... белгілі. Delphi-де Паскаль тілінде орындау мүмкін және мүмкін емес кұрделі процестерді программалауға болады. Delphi-дің негізгі ерекшелігі — онда ... ... ... және ... тәсілдер пайда-ланылады (Windows ортасында пайдаланатындықтан, Delphi-де программаны көбінесе қосымша деп атайды). Бұл программалау технологиясында нағыз революция жасады деуге болады. Компоненттік ... ... ... әр ... ... ... ортасында дайындалып, арнайы іс-әрекеттерді орындайтын компоненттер элементтерінен жинақталады. Олар жеткіліксіз болса, объектіні өндеуге арналған үстеме программа құрылады. Delphi-де қодданылатын ... ... ... ... ... (VCL, Visual Component Library) деп атайды. Компоненттер панелінде топ - тобымен жинақталған, жүздеген ... ... ... ... бар. Пайдаланушы жаңа компонент дайындап, оны осы панельге қосуына да болады.
Delphi Windows жүйесінде ... ... ... Онда ... ... ... ... дайындау, программа мәзірін кұру, анимация, мультимедиа процестерін ... OLE ... ... ... ... ... ... олармен жұмыс істеу және т.б. іс-әрекеттерді орындау да мүмкін.
2.3 Мәліметтер қоры туралы жалпы түсінік
Мәліметтер қорын басқару жүйесі Ms Access ... ... ... ... ... Нақтылы мәліметтер қоры өзіне көптеген тығыз байланысты ... ... ... ... анықталған типті объектілер туралы ақпараттардан тұрады. Кесте ... ... ... ... ... ... байланыс беріледі. Реалияциялық мәліметтер қорындағы байланыстар әртүрлі ... ... ... ... ... анықталады. Тиімді интерфейспен және басқа да мүмкіндіктермен қамтамасыз етеді.
Мәліметтер қоры дегеніміз – ақпаратты сақтауға және жинақтауға ... ... ... Ең ... МҚ ... жаңадан қалыптасқан кезде, шындығында мәліметтер сақталатын. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... құрамдарында тек мәліметтерді ғана емес сонымен қатар ... ... және ... да ... ... ... ... әдістерін де қамтиды. Сондықтан біз қазіргі заманғы МҚ тек мәліметтер емес ақпарат та ... деп айта ... ... ... ... ... құбылыстың физикалық және химиялық т.б. қасиеттеріне байланысты болып жүйе ... тағы да ... ... ... 1 ... сақтап тұру қажет. Мұндай қасиеттерді МҚ түрінде сақтауды біз МҚ әдісімен модельдеу деп атаймыз. Сондықтан әрбір құрылған МҚ тиісті бір ... ... ... ... ... ... ... Бұл моделді немесе құбылыс әдісін үйретуден бұрын анықтамалар ендіреміз:
Пәндік облыс ... ... ... ... ... ... ... Бұл әдістің негізгі принципі объекттер туралы тек қана ... ... ... ... асырылады.
Информациялық объекттер – берілген әндік облыстың МҚ арқылы моделдеу үшін әндік облыстың цифралары қажет болады. Бұл информациялар ... ... ... ... ... ... туралы ақпарат болып саналады.
Мәліметтердің элементтері – түсініктемесі информациялық объектіні құру кезінеде келіп ... ... ... ... ... ... объектінің нақты қасиетін сипаттайды.
Объект туралы жазу – ... ... б/б ... ... біз объект туралы жазу деп атаймыз.
Жазба жинағы – объект туралы жазулардың ... біз ... ... деп атаймыз.
Идентификатор – берілген МҚ моделін құру кезінде бірнеше информациялық объекттер болжамдалады.
Кілт – егер ... ... ... ... идентификатордыкілт деп атаймыз.
Атрибут – кілт болып саналмайтын мәліметтер ... ... деп ... жүйенің модулі негізгі үш моделдік бірігу ретінде қарастырылады:
мәліметтер моделі;
мәліметтердің визуалды көрсетілу моделі;
мәліметтерді басқару моделі.
Ақпараттық жүйенің әр компанентінің құрылымы үш элементті ... ... ... жазылуының бірегей моделі;
мәліметтерді визуалды түрде ұсынудң түрлері;
моделде сақталатын мәліметтерді өзгертуге болатын ... ... бұл ... ... ... объектісінен тұратын мәліметтер құрылымы;
сұраныстар, мәліметтерді көруге арналған формалар, есеп берулер, қосымша кестелер, диаграммалар, динамикалық Web-парақтар;
басқарушы сұраныстар, мәліметтерді өзгертуге арналған ... ... және ... Ms Access ... мәліметтер қорын жобалауға, сұраныстарды құруға, есеп беруді, форманы және мәліметтер парағын өзгертуге мүмкіндік береді.
Мәліметтер қорында сақталатын логикалық құрылымды мәлiметтердiң берiлуiнiң ... деп ... ... ... негiзгi моделіне (мәлiметтердiң моделiне) келесi жатады :
Иерархиялық;
желілік;
реляциялық;
постреляциялық;
көп өлшемдi;
объективтi-бағдарланған.
Мәліметтер қорын басқару жүйесi (МҚБЖ) - бұл мәліметтер қорын ... ... және ... ... ... қолдануға арналған тiл және программалық құралдардың кешені. МҚБЖ әдетте мәлiметтердiң қолданылатын моделi бойынша ... ... ... ... ... ... қолдануға негiзделген МҚБЖ-ні реляциялық МҚБЖ деп атайды.
Алғашқы МҚБЖ-ның бiрi келесi жүйелер болып табылады : IMS (IBM, 1968 жыл), IDMS ... 1971 жыл), ADABAS ... AG, 1969 жыл) және ИНЭС ... АН ... 1976 жыл). ... заманғы мәліметтер қорының басқару жүйелерiнiң саны мыңдап саналады. Олардың түрлі объектілермен жұмыс істеу ... ... ... ... түрінің өзгешелігіне қарамастан оларда ортақ ұйымдар кешені қалыптасқан. Сондықтан бізге бір ғана ... ... ... ... ... ... ... есептерді шешуге арналған ақпаратты өңдеуді автоматтандыруды қамтамасыз ... ... ... бағдарламалар кешенi болып табылады. Біздің жұмысымызда, мәліметтер қоры қолданатын қосымшалар қаралады. Қосымшалар мәліметтер қорына рұқсат алу ... ... ... ... ... МҚБЖ-ның ортасында немесе ортадан тыс жасала алады, мысалға, Delphi немесе C++ Builder. МҚБЖ ... ... ... ... МҚБЖ қосымшалары деп атайды, ал МҚБЖ-дан тыс орталарында ... ... - ... ... дейді.
Мәліметтер қорымен жұмыс істеу үшін көбiнесе МҚБЖ-ның құралдары жеткiлiктi және қосымшаларды пайдаланбауға да болады, өйткені оны құру үшін ... ... құру ... етеді. Қосымшаны басты түрде мынадай жағдайларда құрады, квалификациясыз қолданушыларға МҚ-мен жұмыс істегенде қолайлығын қамтамасыз ету керек болғанда немесе МҚБЖ ... ... ... ... ... ... мүмкіншіліктері
Мәліметтер қорын анықтау (DDL - мәліметтерді анықтау тілі, текст, счетчик, числовой т.б).
Мәліметтер ... ... ... жою т.б амалдарды жасау (DML – мәліметтерді басқару тілі арқылы жүргізіледі), (delete, insert, home, end т.б)
МҚ-на кірудегі басқаруға ... ... ... ... ... сәйкестігін сақтау.
Мәліметтерді бірігіп пайдалану.
Бүтінділікті сақтау.
Жоғары дәрежедегі қауіпсіздік.
Мәліметтердің стандарттары.
Жүйенің көлемінің өсуіне байланысты тиімділіктерін сақтау.
Қарама-қарсы талаптарды жою.
Мәліметтерге кіруді жеңілдету.
Өнімділікті ... ... ... ... ... ... басқару.
Резервті көшіру және қалпына келтіру құралдары.
МҚБЖ-ның кемшіліктері:
Күрделілік.
Көлем.
МҚБЖ-ның бағасы.
Қосымша шығындар көп болады.
Өңдеу шғындары.
Өнімділік.
Істен шыққанда пайда болатын жағайлар.
Мәліметтер қорының ... және ... ... ... ... – МҚ-ны кез-келген әдейі немесе әдейі емес қауіптерін түрлі ... ... ... ... ... ету. Сақтау тек қана мәліметтерге ғана қатысты емес, олар ... ... да ... ... ... ... ... сақтауға пайдаланатын құрал-жабдықтар бағдарламамен қамтамасыздандыру, персонал және мәліметтердің өздері де ... ... ... іске ... ... ... ерекшелігіне байланысты нақты талаптарға сәйкес бақылау құжаттары қажет. Берілгендерді ... ... ... уақытта өзекті мәселелердің бірі. Осындай жағдай көп көлемді корпорациялық мәліметтердің ... ... олар ... ... байланысты. МҚ-ны сақтаудың мынадай проблемалары бар:
Берілгендерді ұрлау және фальсификация;
Құпияның ашылуы;
Жеке берілгендерге кіруді бұзу;
Бүтінділікті жоғалту;
Кіру мүмкіншілігінен айрылу.
ДҚ-ның тұтастылығы - ... ... жеке бір ... ... ... ... ... мәндер жиынтығының қатынастары сол доменнің шектеулерімен анықталады. Одан басқа тағы да 2 ... ... ... бар: олар ... қорының барлық мүмкін болатын күйлері болады. Реляциялық модельдің 2 ережесі мәндердің (сущность) тұтастығы деп аталады. Мәндердің ... – ол ... ... кез-келген атрибуты бос мәндерге ие болмайды. Осы ереже алғашқы кілт кортеждерінің жеке – даралығын сақтайтын идентификатор екендігін көрсетеді, ... ... ... ... жиынтығы кортеждың даралығын сақтауға жеткілікті емес болады. Екінші шектеу – сыртқы кілттерге қатысты. Сілтемелік тұтастық мына жағдайлардв пайда ... Егер ... ... кілт бар ... онда сыртқы кілттің мәні не кортеждың потенциалдық кілтіне сәйкес, не бос ... ... Ms Access ... ... мен ... ... ... алынған ақпараттарды біріктіріп шығарады (электрондық кестелер және басқа да ... ... және ... ... тез ... оны есеп, графика және кестенің көмегімен қоршаған ортаға дейін апаруға көмектеседі.
Қазіргі таңда мәліметтер қорын жобалаудың нақтылық ... ... ол ... ... ... мәліметтер қорын құру процесін өте әсерлі түрде жасауға мүмкіндік ... көп ... МҚБЖ Ms Access ... ... Аталған МҚБЖ-ның көптеген офистік бағдарламалар үшін кең қолданыста болуы оның Ms Office қолданбалы бағдарламалар құрамына кіретіндігінен және жадта көп орын ... ... ... ... ... ... ... үш типіне – қарапайым кілт, құрамдас кілт және сыртқы кілт деп бөлуге болады. ... ... ... аса маңызды жетістіктерінің бірі мынадан тұрады, сіз түрлі таблицаларда қисынды топтастырылған мәліметтерді сақтап, ... ... ... ... отырып, олардың арсындағы байланысты бере аласыз. Баланыс таблицаларының тапсырмалары үшін атауы бірдей немесе мәліметтердің бірыңғай ... мен өріс ... ... ... арсындағы байланыс бұл - өрістегі сәйкес келетін мағыналардың арасындағы қатынас белгіленеді. Мәліметтерді бұлайша ұйымдастыру сақталған мәліметтердің тұрақсыздығын кемітуге, оларды ендіру мен ... ... ... оңайлатуға мүмкіндік береді.
Қор ешқандай мәліметтер енгізілмеген жағдайда ол ... қоры ... қала ... ... онда ... ... ... өзінде де қандай да бір ақпарат болады. Бұл мәліметтер қоры ... ол ... ... және ... ... ... береді. Мәліметтер қоры көптеген объектілерден тұрады. Бірақ ... ең ... ... ... ... Ең ... ... қоры бір ғана кестеден тұрады. Сәйкесінше, ең қарапайым мәліметтер қорының құрылымы сол кестенің құрылымымен анықталады.
Мәліметтер типі
Мәліметтер ... ... ... ... ... ... істеуге мүмкіндік береді. Олар:
Мәтіндік (Текстовый) - өлшемі арқылы кәдімгі мәтіндік ақпаратты сақтауға арналған мәліметтер типі (255 символға ... ... ... ... – (65535 символға дейін) үлкен көлемді мәтінді сақтауға арналған мәліметтер типі. Шын мәнінде мәтін өрісте ... ол ... ... ... ... сақталады да, өрісте оның тұрған жері көрсетіледі, бірақ қолданушыға мұндай айырмашылық білінбейді;
Сандық (Числовой) – нақты сандарды сақтауға арналған мәліметтер типі;
Мерзімі/уақыты ...... ... ... айын және ... ... арналған мәліметтер типі;
Қаржылық (Денежный) – қаржылық шаманы сақтауға арналған мәліметтер типі;
Санауыш (Счетчик) – жазбаларды ... ... ... ... ... ... (Логический) – логикалық мәліметтерді сақтауға арналған тип (Иә немесе Жоқ ... ... ... ... ... (Поле OLE) - әр түрлі объектілерді (мультимедиялық, ... ... ... ... мәліметтер типі. Бұл да МЕМО өрісі сияқты басқа жерде сақталады, OLE объектілер өрісінде оның ... жері ... ... – интернеттің Web-объектілерінің URL-адрестерін сақтауға арналған өріс. Сілтемені тышқанның батырмасымен шерткенде автоматты түрде броузер жүктелініп, терезеге Web-объекті шығады;
Ауыстырулар шебері ... ... – бұл ... емес ... ... Бұл объекттің көмегімен мәліметтерді енгізуді автоматтандыруды дайын тізімнен таңдап алатындай етіп ұйымдастыруға болады.
Өрістер МҚ құрылымын ғана емес, ... ... ... қасиеттерін де анықтайды. Төменде Microsoft Access мәліметтер қорын басқару жүйесіндегі кесте өрісінің негізгі қасиеттері келтірілген:
Өріс атауы (Наименование поля) – мәліметтер ... ... ... қолданғанда осы өрістің элементтеріне қандай қатынаста болу керектігін анықтайды (жалпы жағдайда өріс атауы ... ... ... ... ... типі (Тип ... – берілген өрістегі мәліметтер типін анықтайды;
Өріс өлшемі (Размер поля) – берілген өріске енгізілетін символдардың ең ... ... ... ... ... ... – енгізудің түрін анықтайды (енгізуді автоматтандыру құралы);
Қолтаңба (Подпись) – ... өріс үшін ... ... ... ... ... қолтаңба көрсетілмесе, онда баған тақырыбына өріс атауы қасиеті пайдаланылады);
Үнсіз ... ... ... мән ... по ... – ұяшыққа автоматты түрде енгізілетін мән (енгізуді ... ... ... шарт (Условие на значение) – мәліметтерді енгізудің дұрыстығын тексеру үшін қолданылатын шектеу;
Қате туралы ... ... об ... – қате ... ... ... пайда болатын ескерту (Мәнге қойылатын шарт қасиеті берілген кезде тексеру автоматты түрде жүзеге асырылады);
Міндетті өріс (Объязательное поле) – ... ... ... ... ... ... түрде толтыру қажеттігін анықтайтын қасиет;
Бос жолдар (Пустые ... – бос ... ... ... ... ... ... қасиет;
Индекстелген өріс (Индексированное поле) – егер өріске осы қасиет берілсе, онда осы өрісте сақталынған жазбаларды сұрыптаумен, іздестірумен байланысты амалдар жылдамдатылады. ... ... үшін ... ... ... ... ұйымдастыруға болады.
Жоғарыда айтылған өрістер қасиеті негізінен мәтіндік типті өріске қатысты. Бұдан басқа ... ... осы ... ие болу және болмауы да мүмкін. Өрістердің кейбір типтері тек өздеріне ғана тән ... ие бола ... ... ... ... берілген мәліметтерге ғана тән қасиет – үтірден кейінгі белгілер ... ... Ал ... ... ... жазбаларды сақтауға арналған өрістер бұл қасиеттердің көбіне ие бола ... ... ... ... ... байланыстарының атрибуттарын көрсету әдісі мәліметтер моделі деп атайды. Негізінен 4 мәлімет модельдері бар: 1. тізім; 2. реляциялық; 3. иерархиялық; 4. ... – ең ... тип. ... ... ... тізбек түрінде болады.
Ағаш тәрізді иерариялық құрылым кеңінен қолданылады. Олар мәліметтердің графикалық және кестелік түрінде болады. Ал ... ... ... ... үшін доға ... ... ... негізгі шектеулері.
Барлық байланыс түрлері функционалды болу керек (1:1,1:М)
Байланыс құралдар ағаш тәрізді байланысты бағдарламадан графика. Мұнда циклдар болмайды. ... ... бір ... белгілеп оны түбір деп қарастырамыз.
70 жылдары реляциялық модельдердің теориялық зерттеу басталған. ... ... ... ... ... осы ... ... пайданылған. Реляциялық модельде мәлімет кестелер түрінде береді. Ал кестеде амалдар, қасиеттер орындалады.
Желілік модельдер мәліметтің графикалық түріне негізделеді. ... ... ... түрін көрсетеді, ал доға байланысты болғанын көрсетеді. Желілік модель иерархиялық модельге ... ... көп ... болуы мүмкін болады.
Мәліметтер қорының құрылымдық элементтері
Ms Access мәліметтер қорын басқару жүйесі. Ол ... ... ... ... ... ... шығару және кейбір жиі қолданатын іс-әрекеттерді автоматтандыру үшін пайдаланылады. Ms Access мәліметтерді ендіру әр ... ... және ... ... ... ... өңдеуге және күрделі қорытынды есепті қағазға басып ... ... ... Ms ... мәліметтер қоры – деректер орны Ms Access бір мезетте бір ғана мәліметтер ... ... ... ... ... ... кестелерден, үлгілерден, сұраныстар мен қорытынды есептерден, макростар мен модульдерден құрылуы мүмкін. Олардың ... /.mdb/ ... бір ғана ... сақталады. Бастапқы деректер кестеде сақталады. Олар кестеге белгілі бір логикалық ... ... мен ... ... ... ... бағандар мен жолдардан құрылады. Бағандарды өріс, жолдарды жазба деп ... ... ... ... оның ... ... ... және т.б. салаларда түрлі берілгендерді дайындау, оларды өңдеу, сақтау жиі кездеседі. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... мәліметтік тізімі (аты-жөні, келген күні, жасалған әрекет түрі);
Нотариустың атқаратын іс-әрекеттерінің тізімі ... ... арыз ... ... ... ... ... тізімі.
Оларды сақтаудың көп тараған әдісі – компьютерде мәліметтер қоры ... ... ... қоры – ... берілген тәсіл бойынша ұйымдастырылған арнайы форматтағы файл (деректер қорын кейде берілгендер қоры деп те ... ... ... ... ... кесте түрінде дайындалады. Яғни, дискілік файл – деректер қоры, оған ... ... – МҚ ... ... объект (объект – қасиеттері, өрістер бар, өзімен түрлі әрекеттер орндауға болатын нәрсе, мысалы, кесте). Мәліметтердің байланысты элементтер тобын ... (не ... деп ... ... және ... ... ... ұйымдастырудың түрлі типтері бар: иерархиялық, реляциялық және тораптық.
Иерархиялық МҚ-ында жазба элементтері реттеліп жазылады да, оның бір элементі негізгі, қалғандары ... ... деп ... ... ... нақты тізбек бойынша сатылы түрде реттеліп қойылады. Онда берілгендерді іздеп табу саты бойынша төмен бағытта жүргізіледі.
Реляциялық МҚ – ... ... ... берілгендер. Ол ең көп тараған берілгендер қоры (relation – ... ... ... ... байланыстар – жиі пайдаланылатын ең маңызды ұғым. ... ... ... үшін ... жолы ... ... негізгі ерекшелігі – бір өріс элементтері бірдей жолдар болмайды. Кесте бағанын құрайтын жазба элементтері өріс деп ... ... ... ... – бір өріс элементтері бірдей типті етіп құрылады, мысалы, сандық не символдық. Бұл реляциялық деректер қорының Excel-ден негізгі айырмашылығы ... бір өріс ... ... ... бола ... және ол тек бір ... арналған, ал реляциялық МҚ-мен көптеген қолданушылар жұмыс істей алады.). Мұндай мәліметтер қорында кестелерді байланыстырып, олардың кейбір өрістері ... ... жаңа ... ... да ... ... кестелерді сұраныстар деп атайды.
Реляциялық мәліметтер қорын құру және онымен ... ... ... үшін ... ... программалар дайындалған: dBASE, FoxPro, FoxBase, Access т.б. Оларды мәліметтер қорын басқару жүйелері (МҚБЖ) деп атайды.
Алғашқы кездерде қолданылып ... ... ... ... FoxPro т.б. ... әрі ... ... әрі МҚБЖ болатын және олар MS DOS жүйесінде жұмыс ... ... кіші ... ... ... мекемелерде көп қиындық туғызатыны белгілі. Осы себепті, соңғы жылдары пайдаланушыдан бағдарламалауды қажет ете бермейтін Microsoft Office ... ... ... реляциялық МҚБЖ-ның бірнеше нұсқалары жарық көрді: Access 2.0, Access 7.0, Access 97, Access 97, Access 2000, Access 2003, Access 2007 (аccess – ... ... ену). ... жұмыс істеуге жәңіл және анықтамалық жүйелері барынша жетілдірілген күрделі бағдарламалар.
Acces 97 және Access ... ... ... ... тек Access 2003 және Access ... қосымша мүмкіндіктер, мысалы, мәзір жолын дайындау; форма мен есептерге стандартты аспаптар панелі мен мәзір жолын кірістіру; дайындалған объектілер жиынын байланыстырып, бір ... ... ... ... ... жөне т.б. ... енгізілген. Сонымен қатар визуалды көрінісі де едәуір артықшылықтарға ие.
Осылардың ішінен Microsoft Office ... ... ... Access 2003 ... ... ... Access 2003 ... ұсынып отырған мәліметтер қорының негізгі объектілерін құру құралдарын ... Бұл ... ... ... ... ... енгізу);
Шебердің көмегімен (автоматтандыру құралы);
Қарапайым объектілерді жасаудың жеделдетілген құралдары.
Оқып-үйрену мақсатында объектілерді құрғанда барлық құралдарды пайдаланған жөн. Бірақ оқу ... мен ... ... конструктор режимінде жұмыс істеген дұрыс, өйткені шеберді қолдану жұмысты жеңілдетіп, алғашқы ... мен ... ... кедергі келтіреді.
Ал қалыптарды, есептерді және беттерді шебер ұсынған автоматтандырылған құралдармен дайындаған қолайлы. Өйткені бұл ... үшін ... ... ... ... рөл ... Ал оларды безендіру күрделі жұмыс болып саналады. Сондықтан ол жұмысты шебердің көмегімен орындаған дұрыс.
Кестелермен жұмыс істеу
Microsoft Access-те кез-келген объектімен ... ... ... қоры ... ... Оның сол жақ ... Access-тің негізгі объектілері орналасқан.
Оң жақ панельде жаңа ... ... ... ... ... мен мәліметтер қорында бұрыннан бар кестелер тізімі келтірілген. Шебердің көмегімен кестені құру ... ... ... ... ... Access-тің негізгі құрылымдары мен әдістерін игеру қиын.
Кестелердің Конструктор терезесі суретте келтірілген. Осы суретте көрсетілген ... ... ... ... мен редакциялауға арналған графиктік бланк болып табылады. Бірінші бағанға өріс ... ... Егер ... қасиеті енгізілмесе, онда құрылатын кестенің сәйкес бағаны өріс атауымен аталады. Әрбір ... ... ... ... типі ... оның типі ... Ол үшін сол ... тышқан батырмасын бассақ, төмен бағытталған жебелік батырмасы пайда болады, оның ішіне кіріп тізімнен қажетті типті таңдап аламыз.
Бланкінің ... ... өріс ... ... орналасқан. Оның кейбіреулері өзі алдын-ала берілген. Жалпы алғанда өріс ... ... ... ... Оны өз ... ... ... құрған кезде түйінді өрісті енгізген дұрыс. Сол арқылы кестелер арасындағы байланысты ұйымдастыруға болады. Қандай да бір өрісті түйінді өріс ретінде беру ... өріс ... ... оң жақ ... ... шыққан жанама менюден Түйінді өріс (Ключевое поле) бөлімін таңдап алу керек. Кестенің құрылымын дайындап болған соң, бланкіні жабу батырмасын ... Жабу ... жаңа ... ... ... ... ... жайлы бағдарламаның сұранысы пайда болады. Дайын болған ... ... қоры ... кестелер тізіміне қосылады. Жаңа кесте ешқандай жазбалары жоқ бағандардың атауынан тұрады.
Сұраныстармен жұмыс істеу
Кестелер мәліметтер қорының ең негізгі, ... ... ... оған тек базаны құрушы адам ғана қатынай алатындай болуы ... Ал ... ... ... мәліметтер алу үшін сұраныстарды қолдануы қажет. Мәліметтер қорын жобалаушы барлық қажетті ... ... ... ... Егер ... ... ... мәліметтерді таба алмаса, онда ол жаңа сұраныс дайындауды қажет етеді.
Сұраныстың ерекшелігі – олар негізгі ... ... ... ... қорытынды кесте құрады. Негізгі кестемен жұмыс істегенде біз қатты дискімен жұмыс істейміз, ал оған кез келген кезде қатынау көп ... ... Ал ... ... ... ... кетеде біз тек экрандағы бейнемен жұмыс істейміз, ал оған қатынау тез ... ... ... ... да бір ... бойынша сұрыптауды қамтамасыз етудің қосымша құралы болып Сұрыптау шарты (Условие отбора) есептеледі. Оған ... ... жол үлгі ... ... ... ең ... ... орналасқан. Әрбір өріс үшін осы жолда тек дара шарт беруге болады.
Қалыптармен жұмыс істеу
Қалыптар ... ... ... ала ... ... және түзетудің ең қолайлы әдістерін ұсынады. Олар қамтитын басқару элементтерінің көмегімен кестедегі мәліметтерге қатынау жүзеге асырылады. Мәліметтерді ... мен ... ... мәтіндік өрістер, жалаушалар, батырмалар, тізімдер, жазбалар, графиктік мәтіні OLE объектілерін бейнелеуге арналған қоршаулар басқару элементтері деп аталады. Қалыптарда бағынышты ... ... ... ... мәліметтерге қатынай аламыз. Егер сұраныстар мәліметтерді сұрыптау мен анализдеудің ... ... ... ал ... ... енгізу құралы болып табылады. Оның мәні мынада – ол қолданушыға тек толтыруға рұқсат етілген өрістерді толтыру құралдарын ұсынады.
Қалыптар үшін ең ... ... көзі ... ... ... ... ... Кестелер мен сұраныстардан қалыптардың айырмашылығы, оларды автоматтандыру құралының көмегімен дайындауға болады. Соның ішінде, толығымен автоматтандырылған құрал ... ... ... ... ... үш түрі ... ... басқару элементтері Элементтер панелінде орналасқан. Мәтіндік жазбалар мен суреттер қалыптарды безендірудің негізгі элементтері болып табылады. Қалыптарда ... ... құру үшін екі ... элементтері қолданылады: таңба (надпись) және өріс (поле). ... ... ... мынадай бөліктерден тұрады:
Қалыптың тақырыбы (заголовок формы) – оның жоғарғы бөлігін анықтайды. Тақырып аймағына мәтін, графика және басқару элементтерін орналастыруға болады. Егер ... ... ... ... ... онда ... ... бірінші бетте ғана бейнелейді.
Жоғарғы колонтитул (верхний колонтитул) – қалыпты баспаға жіберердегі беттің жоғарғы ... ... ... колонтитул (нижний колонтитул) – қалыпты баспаға жібередегі беттің төменгі колонтитулын анықтайды.
Мәліметтер аймағы (область ...... ... ... ... ... бөлім болып табылады. Бірнеше беттен тұратын қалыптарда бұл бөлім барлық беттерде орналасады.
Ескертулер (примечание) – қалыптың ең төменгі бөлігін құрайды. Бұл ... ... ... ... ... ... Көп бетті қалыптарды дайындаған кезде қалыптың ескертулері тек соңғы ... ... ... ... ... ... қорының қосымшасының соңғы өнімі – есеп болып табылады. Басып шығуға және пайдаланушыларға бөліп беруге есеп құру үшін, Access ... ... ... ... ... қалыптарда да топтастырады. Қалыптың басып шығарылған түрі есеп ретінде қызмет жасауы мүмкін. Өзінің қасиеттері мен құрылымы жағынан есептер ... өте ... ... ... ол ... тек ... шығаруға арналған. Сондықтан есептерде баспа құжаттарына арналған арнаулы безендіру ... бар ... және ... ... ... көшірмелері, есептің құрылуы жайындағы мәліметтер).
Құрылған Access есептері алты негізгі типтерге бөлінеді:
-Бір тізбектегі есептер - әр кесте ... ... ... ... өрістерінің мағыналарынан тұратын, бір ұзын тексттік бағананы білдіреді. Жазба атын көрсетеді, ал оның оң ... ... ... ... Access ... атты жаңа шара ... ... Автоесеп батырмасын басқанда бір тізбеде есеп құрып береді. Бір тізбедегі есеп берулер сирек қолданылады, өйткені көп қағаз кетіруге әкеп соғады.
Ленталы ... ... әр ... ... ... үшін ... ... ал әр жазбаның барлық өрістерінің мағыналары әр қайсысы өз бағанасында жолдар болып шығады. Егер жазбада бір параққа сыймайтындай ... ... онда ... ... ... ... ... беттер басылып шығады; сосын келесі жазба тобының басылымы басталады.
Көп колонкалы есептер «газеттік» немесе «жыландық» ... ... ... ... бұлар баспа жүйелерінде және тексттік процессорларды жасалынады. Бірінші бағанаға сыймайтын ... ... ... ... ... осылай ары қарай жалғасады. Көп колонкалы кестелердің форматтары қағазды жақсы үнемдейді, бірақ барлық жағдайларда, яғни көп ... ... ... ... ... көп ... алады.
Негізінде есептерді Шебердің көмегімен құрған әлдеқайда қарапайым. Бірінші ... ... ... есеп ... ... ... тырысады.
2.6 Delphi бағдарламасына кіріспе
Жоғарғы деңгейлі программалау тілдері жарыққа шыға бастағаннан бері көптеген программалау тілдері пайда болды. ... ... олар ... ... және ... болып үшке бөлінеді. Мысалы, дәстүрлі (классикалық) процедуралық программалау тілдері - Фортран, Бейсик, Паскаль, логикалық тілдер — ЛИСП, ... ... ... ... ... және программалық жабдықтауды тиімді дайындауға қажеттілік нәтижесінде соңғы кездерде Windows ортасында жарықкқа шыққан және объектілі-бағдарлы программалау (ОБП) негізінде кұрылған программалау ... — Borland C++ for Windows , Object Pascal және ... ... Visual Basic, Borland ... ... нұсқасы 1994 жылы жарықка шығып, кейінгі жылдары оның ... ... 2, 3, 4, 5, 6, 7, ... жарық көрді. Мысалы, 5-нұсқа 1999 жылы, 6-нұска 2001 жыллдың мамыр ... ... ... 5, 6 ... ... ... жоқ ... болады, екеуі де Win32 операциялық жүйесінің негізінде дайындалған.
Borland корпорациясы аз ғана ... ... ... 7 ... версиялары мен бірнеше модификацияларын шығарды. Delphі 7 версиясында өте көп ... ... ... ... ... тиімді өңдеу құралдарын қажет ету “жылдам жасау” ортасы деп аталатын ... ... ... ... алып ... Мұндай ортаға мысал ретінде Borland Delphі жатады. Жылдам жасау RAD – жүйесіне “Rapіd Applіcatіon ... ... ... ... ... және ... өңдеуді программалар технологиясы жатады, оның мағынасы ... ... ... көп ... өзіне алады да, программистке сұхбат терезелерді және оқиғаны өңдеу функциясын құрастыру жұмыстары ... ... ... ... объектіге бағдарлы тіл қолданылады, оның негізіне Object Pascal (Turbo Pascal жалғасы) жатады. Delphі әртүрлі ... ... ... ... ... бір ... қосымшалардан тармақталған дерекқорларды басқару программаларына дейін. Delphі-дің ұлғайтылған мүмкіндіктері ... ... ... ... ... және ... құрылымдармен қосымшаларды құруға мүмкіндік береді. Delphі-дің айрықша ерекшелігі .NET технологиясының сүйемелдеуі болып табылады.
Delphi Windows жүйесінде программалаудың ыңғайлы құралы. Онда ... ... ... ... дайындау, программа мәзірін кұру, анимация, мультимедиа процестерін ұйымдастыру, OLE технологиясын пайдаланып, баска офистік қосымшаларды шақыру, олармен жұмыс ... және т.б. ... ... да ... Көптеген операторлардың жазылуы Турбо Паскальдағы сияқгы.
Delphi құрамында ... ... ... Р - кодқа емес, бірден машиналық кодқа компиляциялайды. Осы ... ... ... ол ... ... ... ең жылдамы. Оның компиляциялау жылдамдығы Паскальда компиляциялаудан 10 еседен артық, бір минутта шамамен 120 мың ... ... екі ... ... ...... ... бірлесіп дайындаушылар үшін (Delphi Client — Server);
Екіншісі калған программалаушылар үшін (Delphi for ... ... ... ... ... ... Ол тек ... программалаушылар емес, барлық Delphi-мен жұмыс істеушілерге арналған. Әдетте пайдаланылатыны екінші түрі.
Delphi-ді Паскаль программалау ... ... ... адамдардың меңгеруі көп қиындық келтірмейді. Бірақ, мұнда программалауды үйрену үшін объект, оқиға, қасиет түсініктерімен еркін танысып, онда компоненттерді пайдалану және ... ... ... ... білу ... ортасын іске қосу үшін, келесі командаларды пайдалану керек: Пуск → Программы → Borland Delphі → Delphі 7. ... ... ... жүйе деп ... және ... байланысты оның көрнісі жүктелгеннен кейін келесі түрде болуы мүмкін. Интерфейстің құрамына 4 ... ... ... (Project ... ... ... (Object Іnspector);
Формаларды құрастырушының терезесі (Form1);
Программа кодының терезесі (Unіt1.pas).
Негізгі терезеден басқа терезелерді жылжытуға, экраннан алып тастауға және олардың өлшемін өзгертуге ... Delphі бір ... ... яғни бір ... тек қана бір ... ... атқаруға болады. Программалар жобасының атауы негізгі терезенің жоғарғы қатарында көрсетіледі. ... ... ... жабу ... осы ... Wіndows ортасында орындалуымен бірдей болып келеді. Форманың терезесінен Unіt кодына өту және одан кері өту F12 пернесі ... ... ... Delphі ... Unіt терезесі шығады. Сол жақтағы терезе Browser терезесі деп аталады және бұл терезе арқылы программаның құрылымымен ... ... Delphі ... шығу үшін негізгі терезені жабу керек.
Негізгі терезе программаның жобасын құрудағы жұмыстарды басқарады және Delphі ортасы іске ... ... ... ... ... жоғарғы қатарында орналасады.
Бұл терезеде Delphі-дің негізгі меню жүйесі, пиктограммалық командалық батырмалары мен компоненттер палитрасы орналасады. Негізгі меню ... ... ... ... ішкі меню ... Негізгі менюден басқа элементтерді панельдегі таңбасы арқылы негізгі терезеден тыс экранның кез-келген жеріне жылжытуға ... ... алып ... ...
Компоненттер жинағы - Delphі-дің негізгі байлығы болып табылады. Ол негізгі терeзенің оң жағында орналасып, қажетті компонентті тез ... ... ... ... ... деп ... бір қасиеттерді иемденген және форма терезесінде кез-келген объектіні орналастыру мүмкіндігін туғызатын функционалды элементті айтады. Delphі ортасының компоненттері 31 топқа ... ол ... ... деп ... ... ... ... негізі бөлігі құрылады (терезелер, батырмалар, таңдау тізімдері және ... ... ... ... ... ... орындалғандағы көріністің пішімін анықтайтын бөлек элементтер ретінде қолданылады. Сонымен қатар, Delphі ортасының көрініспен жұмыс атқармайтын, яғни көрсеткіш емес ... ... ... бар. ... ... ... ... алдын-ала даярланған программаның үзіндісі, оны қажет болғанда құрылып жатқан программаға ендіруге болады.
Delphі ортасының ... ... ... кіреді. Әрбір компонент парақтарда (вкладкаларда) орналасқан. Барлық компоненттерді ... жату көп ... ... ... ең ... және ... құрған бағдарламамда қолданған компоненттерге тоқтала кетсем деймін.
Standard палитрасындағы қарапайым компоненттер:
Label1 - формада ... мен ... ... етіп ... ... бір жолдық жазбаларды, мәтіндер мен сандарды ендіру немесе шығару;
Button1 – шерту түймесі ... оны ... әр ... ... ... ... оның ... да оқиғалары бар
ComboBox1- жолдарды таңдап ендіруге, оларды алдын ала жазып қоюға ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді;
Memo1- формада көп жолдық жазбаларды, мәтіндер мен сандарды ендіру немесе шығару. Edit1- компонентінің жиыны ... ... ... бұл ... ... сияқты, таңдау қызметін атқарады, бірақ біреуі ғана белгінеді
Additional палитрасындағы қосымша компоненттер:
BitBtn1- Button1 ... ... ... қосымша енгізулер ендіруге болады. Мыс: түймеге бір ... ... ... ... ... бұл мультимедиялық түйме болып табылады. Оған сурет ... және ... әр ... етіп ... ... ... ... объектілерден және файлдардан оқытып көрсетуге болады. Бағдарлама компилияцияланар алдында бағдарламаның ішіне кіргізіп жіберуге болады.;
StringGrid1- текстер мен сандарды, жолдарды ... ... ... және ... ... ... Windows ... жүйесінде кездесетін объектілер:
ImageList1- Icon және bmp файлдарында орналасқан бейнелерді, өзіне сақтап, қажетті объектілерге беріп отырады.
TabControl1-Бұл форманың бетін бір терезеге орналастырып, ... ... бір ... ... ... ... ... береді.
Animate1 – Қозғалысты ұймдастыруға арналған, сырттық файлдардан *.avi ... ... ... Болып жатқан процестің шамасын қарау үшін қоюға болады. Мыс: файлды көшіргенде.
System палитрасындағы жүйелік компоненттер:
Timer1- уақытпен байланысты етіп операцияларды ... ... ... ... істейді. Оны қалауыңша уақытқа қоюға болады.
MediaPlayer1- Мультимедиялық файлдарды оқу. *.avi, *.wav, *.mp3, *.dat, *.mov, *.vob, *.mpg, *.mpeg, *.mp4, *.cda және т.б. ... ... ... бағдарламасы, мультимедиялық, және т.б. бағдарламалармен байланыстырушы компонент.
Форма. Қасиеттер мен оқиғалар
Delphi-де дайындалатын программа, проект (жоба) деп ... ... ... ... ... ... ... терезесі. Delphi алғашқы рет іске қосылған кезде форма Form1 атауымен (тақырыбымен) ... Оның ... ... көрсеткішін орналастырып, ол екі жақты нұсқама түріне айналған кезде ... және ... ... бойынша форманы кеңейту не қысу қиын емес.
Құрылатын программада пайдалану үшін формада түрлі компоненттер орнатады. Негізгі компонентердің ... Access ... қоры ... ... ... ... ... түймелер сияқты. Олар Delphi терезесінің компоненттер палитрасына орналастырылған.
Кей жағдайларда экранда форма көрінбеуі мүмкін. Оны экранға шығару үшін View → Forms ... беру ... және ... енгізілетін компоненттердің түрлі қасиеттері бар (оларды компонент “паспорты” деп те атайды). Қасиет (Сипаттама, параметр) - ... ... ... Олар ... түрлі мүмкіндіктерін сипаттап, ағымдық күйін анықтайды. Мысалы форма қасиеттерінің мәндері – форма ... ... ... ... ... түсі т.б. Delphi іске қосылған кезде форма қасиеттеріне алғашқы сәйкес мәндер меншіктеліп қойылады. Форманы, не онда орнатылған ... ... құру үшін ... оның ... қасиеттерінің мәндерін өзгертуден басталады. Қасиеттер тізімі Объект инспекторы (Object Inspector) терезесіне енгізілген. Тізімді ... ... ... үшін ... ... ... не ... орнатылған форма компонентін ) бір шерту арқылы таңдау керек. Инспектор терезесінің жоғарғы қатарына таңдалған объект атауы да ... ... ... екі ... беті бар: ... ... және Events ( Оқиғалар). Терезе ашылғанда екі бағанға енгізілген ... ... оның ... ... ... ... Бірінші бағанда көрінетіндер – қасиет атаулары, екінші бағанға сәйкес жазылғандар - ... ... ... қасиеттері:
Name (Атау) – формаға берілген атау. Ол Delphi объектілерінің (компоненттердің) негізігі қасиеттерінің бірі. ... ... ... ... ол объектіні осы атау бойынша ажыратып танитын. Delphi-дің формаға автоматты түрде алғашқы рет меншіктелген ... Form1 ... KvTend ... ... Ол үшін ... ... Name ... таңдап, жаңа атауды клавиатура арқылы теріп алса болғаны. Терілген атау Name ... оң ... ... ...
Font ( Шрифт) – формаға енгізілетін мәтін шрифтін орнату қасиеті. Оны таңдап, оң жағында көрінген көп нүкте (...) ... ... ... ... ... ... терезесі көрінеді. Терезеден әдеттегідей , қажетті шрифт типін өлшемін таңдап ( мысалы, Times Kaz, 10), ОК ... ... ... ... ... бетіне жазу) – форма терезесінің тақырыбына енгізілетін мәтін. Алғашқы кезде қасиеттер ... Caption ... ... үшін Form1 cөзі енгізіліп қойылған. Оны “Redaktor” не басқа тақырыпқа алмастыру Name ... мән ... ... ... ( ... мәні ... соң КҚ ( каретканы қайтару , енгізу ... ... ... ... (түс) –форманың түсін орнату қасиеті. Ол таңдалған ... оң ... ... ... ... ... ... –қасиет мәнінің бірнеше екенінің белгісі. Тілсызық белсісін шерткен кезде мәнедер (түстер) терезесі ... ... ... ... ... ... Соң ... сәйкес түске боялып қойылады.
Width (Ен), Height (Биіктік) –пиксель өлшем бірлігімен берілген форманың ені мен биіктігін ... ... (бұл ... форманы қолдан кеңейту не сығу кезінде де автоматты түрде ... ... ... ... ( ... код) ішінде орнату да мүмкін. Мысалы, форма тақырыбы шрифтінің өлшемін 14 ету үшін ... Form1. FontSize :=14 ... ... ... ... ... ... программалар оқиғалар арқылы басқарылады. Мысалы, пайдаланушы программа құру үшін алдымен формаға ... ... ... ... ... ... ... шертуі мүмкін. Оның іс-әрекеті оқиға шақырады. Яғни , оқиға –программаның жұмыс істеуі кезінде ... ... ... ... әр ... атау атау ... қойылған. Мысалы, компоненттер палитрасының Button1 компонентін шерту Click (Шерту) оқиғасын шақырады. Әр объектіге ... ... ... Олар қасиеттер терезесінің Events қосымша бетіне енгізілген. Терезеде оқиға атауларының алдына On префиксі (қосымшасы) тіркестіріліп ... Ол ... ... ... ... ... ... жиі кездесетін оқиғалар :
On Click - тышқан түймесін бір рет ... - ... ... екі рет ... - клавишті басу;
OnKeyUp - басылған клавишті босату;
OnMouseDown - ... ... ... - ... ... ... ... - тышқан көрсеткішін жылжыту;
On Create - форманы екі рет ... ... бір ... немесе оқиға мәнімен танысу үшін оны қасиеттер терезесінде таңдап , F1 клавишін басу арқылы сәйкес анықтаманы шақыру керек. Delphi- де ... ... ... ... ... ... терезесі көбінесе, оны шығару үшін View→object Inspector ... беру ... Ол F11 ... ... ... де көрінеді.
2.7 Delphi бағдарламасының құрылымы мен қызметі
Dephi-де программа (проект) екі ... ... ... ... түрде Project1 атауы берілетін модуль. Олар жеке терезелерде орналастырған. Модульге оқиғаларға сәйкес іс-әрекеттерді орындайтын программа ... ... ... ... ... программалық код деп , терезені программалық код терезесі не қысқаша редактор терезесі деп те ... Dephi іске ... ... ол ... ... ... көрінбей тұрады. Оны экранға шығару тәсілдері: - форманы жабу (түймесін шерту); - код терезесінің бір шеті ... ... ... ... оны ... Терезе белсендірілуі түрде ашылады да онда процедура дайындамасы (үлгісі) көрінеді. Оның тақырыбы нүкте ... ... ... және ... ... тұрады т.б. Жалпы, формадан код терезесіне өту және код терезесінен формаға өту үшін F12 клавишін басу жеткілікті. Оқиғаға ... ... ... ... ... не ... ... процедурасы делінеді. Процедура дайындамасының жазылу түрі:
Procedure (Sender: TObject);

begin

end;
мұндағы Sender параметрі құрылатын процедураның қай ... ... ... ... ... модуль) кодының терезесі программаның мәтінін құруға және оны түзетуге ... Бұл ... ... ... ... құрылып, алгоритм жұмысын анықтайды. Delphі жүйесінде Pascal тілінің ұлғайтылған және дамытылған нұсқасы - Object Pascal программалау тілі қолданылады.
Модуль деп ... ... бір ... бөлігін атайды. Жаңа форма құрылғанда жаңа модуль жасалады. Жалпы программа құрамында көптеген формалар және ... ... ... ... ... Delphі ортасы әр программаны компиляциялағанда кеңейтілуі .PAS, .DFM және .DCU болатын файлдарды құрады. .PAS файлында ... ... ... ... ... .DFM ... форма терезесінің мазмұн анықтамасы, ал .DCU файлында алдыңғы екі файл ... ... ... аудармалары орналасады. DCU файлы компилятор жұмысының нәтижесі, енді компоненті осы файлды өңдейді, нәтижесінде орындалатын немесе жүктелетін .EXE файлы ... ... ... dpr, ... pas ... ... сақталынады. Негізгі модульдің мазмұны проектінің жалпы сипаттамасынан тұрады. Delphi іске қосылған кезде оны автоматты түрде дайындап шығады. ... ... ... ... ... ... ... нұсқаулар енгізудің қажеті жоқ. Негізгі модуль (проект):
Program Project1;
Uses
Forms,
Unit1 in ‘Unit1. pas’{Fopm1};
{$R*.RES}
begin
Application. Initialize;
Application. CreateForm(TForm1, Form1);
Application. Run;
end.
мұндағы,
Projectl – ... ... ... атауы. Проектіні дайындап, жаңа атау бойынша сақтаған кезде ол соңғы атауға алмастырылып қойылады;
Uses (қолдану) – ... ... ... ... сөз. оның соңына программада пайдаланылатын стандартты (кітапханалық) Forms модулі мен Delphi –ден соң оның қайсы модульдік файлда құрылатыны (in ... және ... ... фома атуы көретіледі ({Form1}).
{$R*.RES} – нұсқау. Ол компиляторға қосымшаның (Windows көмегімен ... ... ... қор сипаттамаларын, мысалы, шартбелгілер (пиктограммалар) сақталған файлды және т.с.с. пайдалану керектігін көрсетеді (файлдың кеңейтілуі - .res);
begin ... end - ... ... ... соңғы бөлім қосымшаның алғашқы жүктелуін қамтамасыз ететін әдістер (Delphi-де арнайы іс-әрекетті ... ... ... және ... ... ... ... - қосымша объектісін инициалдау (программаны алғашқы рет дайындау) әдісі; Application. CreateForm - проект құрамына енетін форманы дайындап, экранда көрсету әдісі (сreate-құру); Application. Run - ... іске ... ... ету ... ... ... ... жазылуы:
.
Мысалы, Application. Initialize- Application объектісінің Initialize ... ... ... ... ... автоматты түрде негізгі модульді орындаудан басталады.
Модуль-түрлі іс-әрекеттерді орындауға арналған программа бөлімі. Модуль тақырыбы Unit (модуль) ... ... ... ... ... ... үтір (;) ... аяқталатын модуль атауы жазылады. Delphi-дің модульге алғашқы рет меншіктейтін атауы: Unit1. Жаңа ... ... ... ... ... да ... ... құрылады:
Unit Unit 1;
Interface
Usis
Windows, Messajger, Sys Utils, Classes,
Graphics, Controls, Fopms, Dialogs;
Type
TForm1=class(TForm)
Private
{Private declarations}
public
{Public declarations}
end;
var
Fopm1: Tform1;
Implementation
{$R*.DFM}
end.
Интерфейс ( interface ) ... - ... ... сөзімен басталады да, оған келесі бөлімдер енгізіледі: Usis-Турбо Паскальда пайдаланатын бөлім сияқты, стандартты модуль атаулары жазылады, ... ... ... ... ... кірістіріп қою да мүмкін. Одан әрі, Delphi ... ... типі ... олардан соң модульге жазылатын процедуралар мен функциялар (программа элементтері) жарияланады, т.б.). ... ... ... ... - тек ағымдық модульге тиісті элементтер енгізілуі мүмкін (элемент-өрістер, әдістер, қасиеттер мен оқиғалар); Public(көпшілік) бөлімінің ішінде ... ... қол ... ... кез ... программа не модульдің көрінетін элементтері, облыстары енгізіледі. Олар ... ... ... ... ... ғана ... ... , әдетте (көп жағдайда) олар бос көрінеді. ... ... ... ... бөліміндегі - {$R*.DFM} -.dfm кеңейтілуі бойынша жазылған файлды ... ... Ол ... оған ... ... сипаттамасымен байланыстырады. (файлға форма қасиеттерінің мәндері жазылып қойылған. Ол формада орнатылған ... ... де ... бойында сияқты. Қасиеттер сәйкес Object Inspector терезесінде көрінеді). Одан соңғы қатарларға программалаушы Delphi тілінде қажетті процедураларды қолдан кірістіру керек. ... ... ... өңдеуіш процедуралардың тақырыптары модульдің интерфейс бөлімінде автоматты түрде жазылып қойылады. Кейде модульдің соңына ... ... ... ... ... - ... ... әрекеттерін орындауды көрсететін арнайы сөз.
Бөлім модуль айнымалыларын инициялдап, ... ... ... ... ... үшін қажет. Егер ол толтырылса, бұл бөлім басқаруды программа денесіне беруден бұрын орындалады. ... ... begin және end ... ... ... ... ... Жоғарыда көрсетілген сияқты, бөлім толтырылмаса, begin сөзі жазылмай, оған тек end сөзі ... Ол – ... ... ... ... сөз.
2.8 Бағдарламалық кешеннің сипатталуы
Жұмыстың басталуы
Сурет 1 – Басты мәзір
Бастапқы бетте басты ... ... ... ол ... ... ... саны;
Керекті құжаттар;
Шығу;
«Негізгі» бөлімінде нотариусқа келген азаматтардың мәліметтер түрі мен жасалатын әрекеттері ... ... ... ... ... ... істейтін орны болып саналады.
«Мұрағат» бөлімінде тіркелген азаматтардың мәліметтері мен олардың жасалған әрекеттері сақталады. Сақталған мәліметтерді тез іздеп ... ... ... және ... ... болады.
«Әрекеттер саны» бөлімін таңдасаңыз, сәйкесінше жыл бойынша немесе жыл мен ай бойынша, есепті түрін таңдап, баспаға ... ... Есеп ... Word немесе Excel бағдарламаларында жасалады.
«Керекті құжаттар» бөлімінде ... ... ... ... әрекет түріне байланысты керекті құжаттар тізімін ала аламыз.
Сурет 2 – Нотариустың ... ... ... ... беті
Бұл форма нотариус жұмысының ең маңызды формасы болып табылады. Бұл ... бес ... бес ... бір ... ... ... ... басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Жаңа мәлімет толтыратын өрісті ашады;
Реестр_нөмірі, дата, ... ... түрі ... ... рұқсат береді;
Ашу, сақтау, баспаға шығару кнопкаларын жұмыс істеуіне рұқсат береді.
Реестр_нөмірін, датасын, аты-жөнін толтырып және әрекет түрі таңдаймыз.
Ашу кнопкасын басамыз. Бұл ... ... ... ... WebBrowser бетіне шығарып береді;
Осы үлгіде керекті өзгерістерді жасаймыз.
Сақтау кнопкасын басамыз. Бұл ... ... ... ... ... ... кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
WebBrowser бетінде жасалған бланкіні ... ... ... ... басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Негізгі формасын жабады.
Толтыру үлгісі төмендегі Сурет3 - те көрсетілген.
Сурет 3 - ... ... ... ... мәліметтердің толтырылған беті
Сурет 4 – Құпия сөзді ендіру беті
Сурет 4 - ... ... ... ... ... 1 - ... ... көрсетілген бөлімін таңдағанда ашылады. Мұнда мұрағатты ашу үшін құпия сөзді дұрыс ендіруіміз қажет. Құпия сөзді ... үшін ... ... өзгерту батырмасын басамыз. Егер құпия сөз дұрыс болатын болса, құпия сөз, қайта жазу өрістері көрінеді. Жаңа құпия сөзді толтырып, ... 5 – ... ... ... беті
Сурет 5 – Мәліметтер сақталатын Мұрағат беті
Сурет 6 – Іздеп табылған мәліметтің ... ... ... ... ... іс-әрекеттің бланкасы, клиенттің мәліметтері сақталады. Оны қажетімізше іздеп табуымызға болады. Бұл формада алты ... төрт ... бір ... ... ... ... ... Толтырылған мәліметті кестеден көрініс табады;
Ашу кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Реестр_номері, аты-жөні өрістеріне мәлімет ендірген кезде, ... ... ... ... тауып береді;
Содан соң Ашу кнопкасын басқанда толтырған әрекетке сәйкес үлгісін WebBrowser бетіне шығарып береді;
Осы үлгіде керекті ... ... ... ... Бұл кнопканың қызметі:
Жоғарыда көрсетілген іс-әрекеттерді сақтаймыз.
Баспаға шығару кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
WebBrowser бетінде өзгертілген бланкіні баспаға шығарады.
Шығу кнопкасын басамыз. Бұл ... ... ... жабады.
Сурет 7 - Әрекеттер саны мәліметтер беті
Әрекеттер саны формасында нотариусқа қажетті есеп түрлерін шығарады. Сәйкесінше жыл бойынша ... жыл мен ай ... ... ... ... баспаға шығаруымызға болады. Есеп түрі: Word немесе Excel бағдарламаларында жасалады.
Бұл ... екі ... үш ... бір ... ... ... жыл мен айды ... Толтырылған мәлімет кестеден көрініс табады;
Есеп түрі Word немесе Excel кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Есеп түрін таңдаған соң есепті Word ... Excel ... ... береді.
3. Шығу кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Әрекеттер саны формасын жабады.
Сурет 8 - ... саны ... Word ... ... 2010 жылдың мамыр айына есебі
Сурет 9 – Керекті ... ... ... ... ... ... түрін таңдап, таңдалған әрекет түріне байланысты керекті құжаттар тізімін ала ... ... ... ... ... ... сақтауымызға, баспаға шығаруымызға болады.
Бұл формада бір өріс, төрт кнопка, бір ... ... түрі түрі ... ... ... ... қосу ... басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Жаңа мәлімет толтыратын өрісті ... ... ... ... түріне сәйкес құжаттар тізімін толтырылады.
Сақтау кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Жоғарыда көрсетілген іс-әрекеттерді сақтаймыз.
Баспаға шығару кнопкасын ... Бұл ... ... ... ... Word бағдарламасына шығарып береді.
5. Шығу кнопкасын басамыз. Бұл кнопканың қызметі:
Әрекеттер саны формасын жабады.
Сурет 10 – ... ... ... Word бағдарламасында жасалған керекті құжаттардың есебі
Қорытынды
Қорыта келгенде, қазіргі ақпараттық технология жетілген ... кез ... ... ... ... ... үшін ... аумағындағы теориялық білімі болуы, қазіргі уақыттағы персоналды құрылғыларды қолдана алуы, жаңа ақпараттық технологияның даму негізін білуі қажет.
Қазіргі ғылыми-техникалық даму ... ... ... сала ... ... ... білу керек. Кез-келген жеке тұлға (компьютер маманы болмаса да) компьютермен толық ... ... ... ... ... және қоғамдағы барлық саланы ақпараттандыру мәселелерін дамыту, әлеуметтік-экономикалық мәселелерді ... ... ... ... субъектілерін қамтамасыз ететін алдыңғы қатарлы ақпараттық технологияларды ендіру қажеттілігіне жағдай жасайды. Қоғамда кез-келген ... ... ... жұмысын автоматтандыру маңыздылығы артып отыр. Өндірісте, мемлекеттік ... оның ... ... ... заңгер-нотариустың жұмыс орнында және т.б. салаларда түрлі берілген мәліметтерді дайындау, оларды өңдеу, сақтау жиі кездеседі.
Атап айтқанда, заң саласы, бизнес, ... ... ... ... т.б.салалардың нәтижесін көтерудің міндетті шарты болып сыртқы әсерге икемділігін, мобильдігін және бейімділігін үйлесімді ақпараттық технологияны атауға ... ... қол ... үшін ... ... ... модельдеуінің дәрістеріне ие болу керек және оптималды шешімдерді қабылдау үшін ақпараттық ресурстарды ... ... ... ... ... ... жұмысымдағы қол жеткен нәтижелер:
- нотариус жұмысына дерекқор ... құру ... ... ... құруға кестелік әдіс өңделінді.
дерекқор жүйесін басқаруды автоматтандырылды.
Нотариустың құжат айналымын автоматтандыру бағдарламасына керекті жұмыс істеудегі ... ... және ... ... ... ... дамыған заманда қоғамның барлық саласын автоматтандыру қажеттігі туындап ... ... ... ... қызметі автоматтандырылмаған, нотариустердің құжаттары, мұрағаттағы нотариалдық құжаттары, статистикалық есептері қолмен реттеледі.**
Осы мәселені шешудің жолы, нотариус қызметіне автоматтандыру жүйесін ... ... ... Сол себепті бұл дипломдық жұмыстың нәтижесі нотариустардың қызметін бағдарламамен қамтамасыз ету арқылы жұмыс жасау сапасын көтеру, ... ... ... ... ... әдістерін жеңілдету мақсатына бағытталған. Ақпараттар жүйесінің арқасында нотариустердің уақыты үнемделеді. Нотариустың құжат айналымын автоматтандыру бағдарламасын нотариустер пайдаланады, әрі ... ... ... келтіреді деп ойлаймын.
Пайдаланылған әдебиеттер:
«Информатика» Объектілі-бағдарлы бағдарламалау негіздері. Н.А.Ажиханов, Т.Қ.Қойшиева, А.М.Еспембетова. Оқу ... ... - ... ... баз данных. Сеннов А., Питер – 2006г.
Microsoft Access 2003. ... ... ... ... и приложения. Клименко А.К., ДиаСофт – 2001г.
Технология разработки програмного обеспечения. Учебник, Питер – ... ... ... ред. ...... ... 1998 г. Том ... программирования в Delphi. Изд.2 + CD.
Самоучитель Основы программирования Delphi7 + дискета Культин Н.Б.
Программирование баз данных в Delphi 7. Учебный курс В. ... ... ... с ... ... ... в Delphi. ... Москва, ЗАО «Издательство БИНОМ» , 2000.
Программирование ... и ... Office в Delphi +CD ... Компьютерная литература > Программирование > Delphi. Корняков В.Н., ... 6 ... ... ... ... ... БХВ - ... – 2001.
База данных. Модели, разработка, реализация. Карапова Т.С. -Петербург: Питер - 2001.
Нотариаттық құжаттардың үлгілері. Республикалық нотариаттық палата, Астана – ... ... в ... ... Нотариальная палата Южно-Казахстанской области, Шымкент – 2006
Бюллетень нотариуса, №7 – ... ... №1 – ... нотариуса, №2 – 2009.
Мир закона, Юридический научно-практический журнал, №7 – 2001.
Қазақстан ... ... ...
Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы» туралы Заңы,
Қазақстан Республикасының «Нотариат» туралы Заңы,
Қазақстан Республикасының нотариаттық іс-әрекеттерді жасаудың тәртібі туралы ... ... ... іс ... ... ... ... 59

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арнайы құжатнаманың каталогтары15 бет
Нотариат туралы 1997 ж. 14 шiлдедегі № 155-1 Қазақстан Республикасының Заңы38 бет
Нотариат қызметін құқықтық реттеу73 бет
Нотариаттық қызмет15 бет
Нотариаттық қызметтің Қазақстан Республикасында қалыптасуы мен дамуы88 бет
Нотариаттың пайда болу негіздері.нотариаттың даму кезеңдері: нотариат туралы заңдардың реформасы. нотариаттың ұйымдастырылуы мен қызметтік реттейтін заңнама. Жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды нотариаттық заңнама негізінде жүзеге асыру9 бет
Нотариаттың қызметінің түсінігі. Нотариаттық қызметтің пәні мен әдісі8 бет
Нотариустардың құқықтық дәрежесі5 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Су ресурстары қызметі» ЖШС-ң құжат айналымын автоматтандыру45 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь