Үй өсімдіктерінің биологиялық ерекшеліктері

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 Үй өсімдіктері
1.1 Үй өсімдіктерінің биологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.2 Үй өсімдіктерін күтіп баптау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

2 Тәжірибелік бөлім

2.1 Үй өсімдіктерінің түрлері мен олардың қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

2.2 Үй өсімдіктерінің зиянкестері мен аурулары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Курстық жұмыстың өзектілігі.Үй өсімдіктері терезелер арқылы сырттан келіп кіретін шаңдар мен микробтардан бөлмеңізді тазартады. Микробтарды өлтіреді. Ауаны озонға айналдырып, ішкі күйзелісті басады.
Бөлме гүлдері тұрған бөлмеде түн мезгілінде көп мөлшерде оттегі бөлініп, көмірқышқыл газы жұтылады.Бұл да түнде оттегіні қарқындытүрде бөледі де, күйзелістен шығуға жәрдемдеседі.Бөлме гүлдерінің кейбір түрлері зиянды заттарға қарсы тұрады. Отбасындағы татулық пен сүйіспеншіліктің символы болып саналатын бұл үй өсімдігі депрессияны басады. Көбіне қартаң тартқан жандар мен аурушаң адамдардың жатын бөлмесіне қойылады.
Герань. Микробтарды өлтіреді. Ауаны озонға айналдырып, ішкі күйзелісті басады. Көбіне әйел адамдарға пайдасы мол бұл өсімдік ұйқысыздық кезінде де көмегін аямайды.
Курстық жұмыстың мақсаты. Халық арасында үй өсімдіктері көптеп өсіріледі. Бұлардың ішінде бальзамин, қазтамақ,қытайлық раушан әдемі гүлдерімен бөлмеге сән береді. Дәрілік мақсатта көбірек қолданылатын түрлері де бар. Сондықтан бұл тақырыпты зерттеу маңызды.
Курстық жұмыстың міндеттері:
1.Үй өсімдіктері
2. Үй өсімдіктерінің биологиялық ерекшеліктері
3. Үй өсімдіктерін күтіп баптау
4. Үй өсімдіктерінің түрлері
5. шырынды жемістердің дәрілік қасиеттері
Курстық жұмыста қолданылған зерттеу әдістері – оқылған әдебиеттерде шолу жасау, түсіндіру, бақылау – байқау т.б. зерттеу әдістерін пайдаландым. Зерттеу тақырыбына қатысты әдебиеттерді, дидактикалық нұсқауларды зерделеу, талдау.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
2. “Балалар Энциклопедиясы”, V-том
3. “Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
4. Т. Мұсақұлов, Орысша-қазақша түсіндірмелі биологиялық сөздік І-том, Қазақ мемлекет баспасы, Алматы — 1959
5. "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2010 жыл
6. Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт
7. "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2011 жыл
8. "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2012 жыл
9. "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2013 жыл
        
        Жоспар
Кіріспе.......................................................................................................................3
1 Үй өсімдіктері
1.1 Үй өсімдіктерінің биологиялық ерекшеліктері..............................................5
1.2 Үй өсімдіктерін күтіп баптау..........................................................................8
2 Тәжірибелік бөлім
2.1 Үй өсімдіктерінің ... мен ... ... Үй ... ... мен ... ...........................................................................................................27
Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................................28
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі. Үй өсімдіктері терезелер арқылы сырттан келіп кіретін шаңдар мен микробтардан бөлмеңізді тазартады. ... ... ... ... айналдырып, ішкі күйзелісті басады.
Бөлме гүлдері тұрған бөлмеде түн мезгілінде көп мөлшерде оттегі бөлініп, көмірқышқыл газы жұтылады. Бұл да ... ... ... ... де, ... шығуға жәрдемдеседі. Бөлме гүлдерінің кейбір түрлері зиянды заттарға қарсы ... ... ... пен ... ... болып саналатын бұл үй өсімдігі депрессияны басады. Көбіне қартаң тартқан ... мен ... ... ... ... қойылады.
Герань. Микробтарды өлтіреді. Ауаны озонға айналдырып, ішкі күйзелісті басады. Көбіне әйел адамдарға пайдасы мол бұл өсімдік ұйқысыздық кезінде де ... ... ... мақсаты. Халық арасында үй өсімдіктері көптеп өсіріледі. Бұлардың ішінде бальзамин, қазтамақ,қытайлық раушан әдемі гүлдерімен бөлмеге сән ... ... ... ... ... түрлері де бар. Сондықтан бұл тақырыпты зерттеу маңызды.
Курстық жұмыстың міндеттері:
1. Үй өсімдіктері
2. Үй ... ... ... Үй ... ... баптау
4. Үй өсімдіктерінің түрлері
5. шырынды жемістердің дәрілік қасиеттері
Курстық жұмыста қолданылған ... ... - ... әдебиеттерде шолу жасау, түсіндіру, бақылау - байқау т.б. зерттеу әдістерін пайдаландым. Зерттеу тақырыбына ... ... ... ... ... ...
1 Үй ... Үй өсімдіктерінің биологиялық ерекшеліктері
Үй өсімдіктері (іріктеп алу, өсіру және ... ... ... үйде ... ... ... алу ... олардың өсуіне қажетті жағдайларды (жарық, температура және ауаның ылғалдылығы) ... білу ... Оны ... ... сәйкестендірген жөн. Өсімдіктің өсіп-өнуі үшін ең бірінші жарық қажет. Өсімдіктің жарықты сүйетін, көлеңкеге төзімді, сондай-ақ жарықтық шашырап ... ... ... ... ...
Бөлме өсімдіктері де қолдан өсіріліп, мәдени түрге айналған. Олар тек сәндік ... ... өте ... қызмет атқару үшін де бөлмеле өсіріледі. Алоэ, кактус, бегония, бальзамин, қазтамақ, қытайлық раушан және т. б. ... ... ... өсіріледі. Бұлардың ішінде бальзамин, қазтамақ,қытайлық раушан әдемі гүлдерімен бөлмеге сән ... ... ... көбірек қолданылатын түрлері де бар.
Бөлме өсімдігі кактустың жапырақтары түгелдей тікенекке айналған. Бұл оның қоршаған орта жағдайына ... ... ... ... мандарин, пальма, қырықжапырақтарды (папоротник) бөлмеле өсіруге болады. Демек ... ... ... ... ... шала бұта ... ... өсімдік түрлері бар. Бөлме өсімдіктері негізінен алғанда жас өркендерінен (қаламша) көбірек көбейтіледі.
Жарық сүйгіш өсімдіктер
Оларға шөл дала мен таулы жерлерде өсетін ... ... -- ... ... ... ... ... ылғал сақтайтын басқа да өсімдіктер (суккуленттер) -- сүттіген, сенецио, стапелия, литопса, фаукария, толстянка, каланхоэ, очитка, атала, сансевиерия, зониум т. б..; әсем гүл ... ... ... ... ... ... ... пеларгония); қараңғыда және көлеңкеде өңін жоғалтатын көптеген ... ... ... ... ... кротон, сеткреазия, кордилина, стробилантес) жатады.
Жарықтық шашырап түсуін қажет ететін өсімдіктер
Жарықтық шашырап түсуін қажет ететін өсімдіктерге -- ... , ... ... ... ... ... ... Американың тропиктік орманында өсетін жатаған шөптер -- маранттар, хкалатея, строманте, ктенанте және ... бром ел ия ... ... ... -- ... ... өспейтін өсімдіктер; басқа өсімдіктердің бұтақтарының, діндерінде өсетін -- эхмея, фризия, бильбергия, арегелия, криптантус) және ... ... ... ... өсімдіктер -- питкарния, пуйя жатады.
Көлеңкеге төзімді өсімдіктер
Көлеңкеге төзімді өсімдіктер -- қырық құлақтар, тікенекті өсімдіктер, монстер, филодендрон, ... ... ... руэллия, аспидистра, шырмауық , традесканция, зебрина, саркококка, фикус т. б. көптеген қылқан жапырақты өсімдіктер. Өсімдіктерді өсіруде үй ... ... ... ... ... сүйетін өсімдіктерге тропиктік өсімдіктер жатады, мысалы, бегония, пеперомия, ароид тұқымдас өсімдіктер ... ... ... ... ... драцендер, бромелия мен геснерия тұқымдастар. Олардың барлығы қыста 20°С температурада жақсы өседі. Субтропиктік өсімдіктердің ... ... ... ... ... фатсия, шырмауық, лавр, тікенекті мюленбекия үшін қыста температура 6°С-тан 12°С аралығында болуы керек. Егер температура режимі ... ... ... , ... ... ... ... кезде өсімдіктерді қабырғаға іліп қоятын гүл өсіргіштерде, журнал немесе жұмыс столына бекітілетін ағаш не пластмасса жәшіктерде өсіру кең тараған. Өсімдіктерді ... ... аз орын ... оларды баптап, күту қолайлы. Сондықтан шоғырлан отырғызылатын өсімдіктерді шамасы мен өсу түріне қарай таңдап алған жөн. ... ... ... үшін ... өсетін ампель өсімдіктерін (хельксина, пилей, пеперомия, фикус, шырмауық) пайдалануға болады. Мұндай композицияға өсімдіктердің табиғи өсетін ... ... әр ... ... -- ... мен ... пайдаланған жөн. Сонымен бірге шоғырланып отырғызылатын өсімдіктердің түр-түсінің сәйкес келуін де ескеру керек. Гүлдердің түстері әр ... ... ... Өсімдіктердің мұндай шоғырына әсем жапырақты өсімдіктерді қосса тіпті жақсы. Мысалы, папоротникпен қоса асплениумды, сциндапсусты, ... ... ... ... ... ... мен глотифиллюмды бірге өсіруге болады. Ал ірі өсімдіктерді (пальма, монстерлер, ... ... ... ... жеке ағаш кеспектерге немесе арнаулы ыдыстарға отырғызу қажет. Ампель өсімдіктері сор ел ерле және ... ... гүл ... сәнді көрінеді. Жылыжайда өсірілген өсімдіктер алғашында( түрлі ... ... ... ... жапырағы түседі), бірақ жақсылап күтіп-баптаса қайта түзеліп, өсе бастайды. Көшет отырғызу үшін жас өсімдіктерді сатып алған дұрыс, сондай-ақ ... өз ... ... сабағынан өсірсе тіпті жақсы, себебі олар тез өсіп-өніп жаңа жағдайға оңай көндігеді.
Үй өсімдіктерінің топырағы
Әр ... ... тобы әр ... ... ... етеді. Бөлмеде гүл өсіргенде қорда, қарашірік, шымтезек, шым және құм ... ... ... ... ... өсімдіктердің қалдығынан: шөптен, қурай түскен жапырақтардан т. б. дайындайды. Оларды бір ... үйіп не ... ... ... ... ... су, көң бөкпесін құнды. Тез шіруі үшін қордалы күрекпен әлсін-әлсін (3 -- 5 рет) ... ... 2 -- 3 ... ... ... ... болады. Әдетте оны құнарсыз топырақтық құнарлылығын арттыру үшін қосады.
Жапырақ араласқан топырақ
Жапырақ араласқан топырақты ағаштың (еменнен басқасы) қурай түсіп, шіріген жапырағынан ... Ол үшін ... ... бір ... жинап үйеді де, жазда 2 -- 3 рет күрекпен қопарыстырады. 2 -- 3 жылдан кейін топырақ пайдалануға жарайды.
Шымтезек топырағы
Шымтезек топырағын ми ... ... ... шіріген шым тезегінен дайындайды. Топырақтың өсімдіктерге зиян келтіретін қышқылын кетіру мақсатымен оны бір жерге ... 1 -- 2 жыл ашық ... ... ... топырағы
Жылыжай қарашірік топырағын жылы қорада жатып, жақсы шіріген (әдетте 2 жыл) ... ... ... топырақты шабындықтың сазды жерлерінен алады. Мұндай топырақтарды қыс түсерде бір жерге жиып ... де, ... ... рет қотарыстырып, араластырады.
Шым топырақты былай дайындайды: жазда немесе ерте күзде ойылған шымды (ені 10 -- 15 см және ... 30 -- 35 см) ... сиыр ... салып, топырағын бетіне қаратып, биіктігін 1 м етіп жияды. Шірігеннен кейін (бір жылдан соң) топырақты пайдалануға болады. Жеңіл шым топырақтың ... ... ... мол ... ауыр ... шым ... а (онда саз топырақ мол болады) қарағанда өзгешелігі болады. Өсімдіктердің түріне, жасына және өсу ... ... бұл. ... әр ... ... ... араластырады.
1.2 Үй өсімдіктерін күтіп баптау
Өсімдіктерді суару
Әдетте үй өсімдіктерін өсірушілер өсімдікке суды көп құнды, соның салдарынан өсімдіктің ... ... ... ... ... температурасы бөлме температурасына шамалас немесе одан 5 -- 70 жоғары болуы керек. Ол үшін ... ... қар, ... немесе құбыр суын пайдалануға болады. Құбыр суын хлорынан тазарту үшін ... ... ... ... қояды. Өсімдікке су құйғанда топырақтың түйіршіктері жібіп, су ыдыстың түбінен ағуы тиіс. Тығыз топыраққа отырғызылған өсімдіктің аңқай суын сол ... ал ... ... ... суын 30 ... ... 1 сағаттап кейін төгіп тастайды. Кейбір ылғал сүйетін өсімдіктердің (циперус) табандығында үнемі су жатқаны жөн. Егер ... өте ... ... ... онда ... топырағы жібіп, судың бетіне шыққан көбік басылғанша ыдысымен суға салып қояды. Өсімдікке су құйғанда су ... ... гүл ... ... ... ... ... Пиязға, бүлдіргенге су құйғанда оларға су тимеуін қадағалау керек. Өсімдіктерді әсіресе күн ыстықта бүркіп те ... ... ... жапырақтарын таза ұстау үшін жылы суға малын алынған мақтамен не губкамен екі жағын бірдей сүртіп отырады; ал науа ... -- ... ... ... ... ... сумен жууға болмайды (бегония, глоксиния), мұндай жапырақтардың шаңын щеткамен немесе кистімен тазартады. Өсімдіктерді аптасына бір рет жуып ... ... ... көздерін шаң басып, ауруға тез шалдығады, сонымен бірге зиянкестер ... ... ... жасайды.
Ыдысы
Үй өсімдіктері үшін ең қолайлы ыдыс кәдімгі ... ... мен қыш ... ... ... Олардың қабырғалары кеуекті болғандықтан өсімдіктің тамырына оттегі оңай жетеді. Металл не сырланған ... ... ... ... мен ... ... ... үшін ол астм ассадан жасалған ыдыстарды немесе қораптарды пайдалануға болады. Өсімдіктің ауруға шалдыруын болдырмау үшін алдымен ыдысты ... ... ... ... ... ... дезинфекциялайды.
Өсімдіктерді көшеттеу және топырағын алмастырып отырғызу
Өсімдіктер қоректік тұздары бар суды тамыры арқылы бойына сіңіріп, біртіндеп топырақты құнарсыздандырады, сондықтан ... ... ... жаңа топыраққа отырғызу керек. Өсімдік дұрыс өсіп-өнбей, жанырағы солғанда немесе тамырлары топырақтың барлық ... ... ... ғана ... ... ... ... (суккуленттерден басқасын) кесек топырақ жібігенше, су құю керек. Өсімдікті қыш құмыр адай ... қоса ... ... ... кейін, оны көшеттеп отырғызуға болатынын айыруға болады. Егер өсімдікті көшеттеу қажет болмаса, оны кең ыдысқа жаңа топырақ салып ... ... ... ... отырғызуды өсімдік гүл ашқан кезде қолға алу керек, өйткені бұл кезде өсімдіктің өніп, ... зиян ... ... көшеттеп отырғызған қыш тостақтың немесе кеспектің көлемі бұрынғысының көлемінен онша үлкен болмауы тиіс. Көшеттеп отырғызу жұмысын, әдетте, ... ... ... ... ... және ... өсімдіктерді көшеттеудің қажеті жоқ. Кішкене қыш тост ақтық түбіне дөңес жағын жоғары қаратыл шынының ... ал ... шыны ... ... ұсақ тас ... Оның ... тур алған шымтезек мүгін жайып тастайды, ол қыш құмыраның түбіндегі тесіктердің топырақпен бітеліп қалуын болдырмайды. ... ... ... оның ... ... қалың топырақ астында қалмауын қадағалау керек. Өсімдіктерді шоғырлан, су ағар тесігі жоқ үлкен ыдыс қа көшеттеп отырғызғанда топырақты қопсытудың маңызы зор; ... ... ... өте ... ... ... Өсімдіктерді көшеттеп немесе топырағын алмастырып отырғызғаннан кейін, сабағының айналасындағы топырақты ... ... ... ... су ... орын ... Одан кейін өсімдікке су құнды да, жел өтінен аулақ, күн сәулесі тура ... ... ... ... ... ... заттар жөніндегі қажетін қанағаттандыру үшін минералдық және органикалық тыңайтқыштарды жүйелі түрде енгізіg, олардың топырақтағы қорын толықтырып отыру керек. ... ... ... рет (1 -- 2 ... ... ... өсу және ... кезеңінде енгізу керек. Жаңа ғана көшеттелген немесе ауруға шалдыққан өсімдіктерге тыңайтқыш берудің қажеті жоқ. Тыңайтқыш ерітіндісін қолдалудан 2 сағат ... ... ... ... ... үшін таза су құю керек. Минералды тыңайтқыштар ретінде калий тұзы және суперфосфат қолданылады. Өну ... ... ... ... ... (21 /2 ас ... ... (1 ас қасық), калий селитрасын 1/2 ас қасық) 10 -- 12 л суға ... құю ... Ал ... гүл жарар алдында және гүлдену кезінде аммиак селитрасы қоспасын ( /2 ас ... ... (2 ас. ... және ... ... 10 л суға ... ... Дайындалған тыңайтқыш ерітіндісін де (оның ережесі ұсынылады) қолданған жөн. Органикалық тыңайтқыштарды қолдану өсімдіктердің өніп, өсуіне жақсы ықпал жасағанымен, ... ... үй ... ... өте ... Шикі етті ... су ... қосымша тыңайтқыш болып табылады.
Өсімдіктерді көбейту
Үй өсімдіктерін олардың өзінің тұқымынан немесе бөлшектерінен, яғни кесіндісінен (сабағының, жапырағының ... ... ... ол үшін ... сабақ, түйнек, бадана, тамыр өркендеріне бөледі.
Өсімдіктерді өз кесінділерінен көбейту
Өсімдіктерді өз кесінділерінен көбейту (вегетациялық жолмен) үй жағдайында тұқымын егіп ... ... жиі ... ... аз ... ішінде тез өсіп жетіледі. Кесінділерді жас, ауруға шалдықпаған, жақсы өсіп жетілген өсімдіктерден қиғаштан ... ... ... жерінен кесіп алады, жас өркеннің жапырағы 1 -- 3-тен аспауы керек. Кесіндіден 1 -- 2 жапырақты қияды немесе жапырақтың ... ... ... ... ... ... Содан кейін шым тезекке немесе оның қосындысы мен құмға онша тереңдетпей отырғызып, ... ... ... ... ... үшін ылғалды ауа қажет. Сондықтан кесінділер отырғызылған жәшіктерді немесе қыш ыдыстарды ... не ... ... су ... жарық жерге қояды. Есте болатын бір жағдай, кесінді тамырланғанша оны күн сәулесінің тіке түсуінен сақтау керек. Әйнекті күніне ... рет ... ... ... күніне 2 -- 3 рет су бүркеді. Ол өсе ... ... ... аздап көтеріп қояды да, кейін мүлдем алып тастайды. ... ... ... ... тамырлануы 3 күннен 2 айға дейін созылады. Кейбір өсімдіктердің кесінділері (мысалы, ... ... ... ... суда ... тамырланады.
Кей өсімдіктерді (мысалы, бегонияның әр түрі) жапырақтарының кесінділерінен өсіріп көбейтуге болады. Ол үшін жапырақты ылғал ... ... да, ағаш ... байлап, әйнекпен жабады. Тез тамырлану үшін жапырақ өзегінің жуаңдау жерінің астыңғы жағынан тілік жасайды. Тамырлану үшін ең қолайлы температура 25°С ... ... ... ... қырыққұлақ секілді көп жылдық шөптесін өсімдіктерді (аспидистру, ... ... ... ... қыш тостақтан алып, тамырын өткір пышақпен бірнеше кесіндіге бөледі. Ал түйнек тәрізді, жуан тамырларды әрқайсысында енетін ... ... етіп бөлу ... ... ... беретін өсімдіктерді көшеттегенде оларды бөліп алып, жеке қыш ыдыстарға отырғызады. Өсімдіктердің барлығыда тұқым арқылы өсіп, енеді. Өсуі жай ... ... ... қаңтар-ақпанда, ал қалғандарын наурыз-сәуірде себеді. Тұқымды бұдан кеш себуге болмайды, өйткені жас өркен күзге дейін ... ... ... ... отырғызуға арналған ыдыстың топырағы жақсы дайындалуы тиіс. Су ағатын ... ... етіп ... ... ... тас салу ... Оның ... еленген шымтезек пен құмның, топырақ қосындысын салады. Егу алдында топырақты жақсылан ылғалдайды. Ірі ... ... ... жағына сеуіп, бетін жұқалап топырақпен жабады. Ал майда тұқымдарды топырақтың бетіне шашып, бүріккішпен су ... ... ... ... ... ... ... жылы жерге қояды. Анда-санда әйнекті алып, желдету отырады. Өркендегеннен кейін жарық жерге шығарып, әйнекті мүлде алып тастайды. Кей ... ... өте ұзақ -- 2 ... 8 айға ... ... ... олар бір мезгілде өніп шықпайды. Өсіп шыққаннан кейін көшетін құм аралас ... ... ... қыш ыдыстарға, жайпақ тәрелкеге немесе жәшіктерге бөліп-бөліп отырғызады. Көшеттерді сиреткенде сиреткіш істікшелерді ... жөн. ... ... ... жарнағына дейін көміп, айналасын нығыздайды. Одан кейін су бүркіп бетін әйнекпен жабады. Ірі өскен көшеттерді қыш тостақтарға бір-екіден жеке ... ... ... ... ... өсуі үшін ... ... тамырын шырпып тастау керек. Топырақсыз өсетін гидропоника деп аталатын үй өсімдігін өсіру тиімді. Өсімдікті өсірудің бұл ... ... ... ... қоректік ерітіндімен ылғалдандырылып, стерильдендірілген Субстрат (құм, шағыл, керамзит) пайдаланылады.
2 ... ... Үй ... ... мен ... ... Бұл ... ауаны ылғалдандырып, таза ауаны қалыпты деңгейде сақтайды.
Спатифиллум. Терезелер арқылы ... ... ... ... мен ... бөлмеңізді тазартқыңыз келсе, осы өсімдікке бүйрегіңізді бұрғаныңыз дұрыс. Бұл гүлді бөлменің кез келген жеріне қоюға болады, тек ... ... ... одан да ... болар еді. Өйткені ол тыныш әрі тәтті ұйқыға ... ... Алоэ ... ... түн ... көп ... оттегі бөлініп, көмірқышқыл газы жұтылады. Алоэ, сабыр (Aloe) -- лалагүл тұқымдасына жататын көп жылдық бұта, кейде ... ... ... ... қуаңшылыққа төзімді өсімдіктер. Тропиктік, субтропиктік белдеулерде кездеседі. Биіктігі 7-12 м-дей, ... ... ... шырынды, етті, тікенді болып келеді. Қызыл, қызғылт-сары, сары түсті, гүлі түтікше келген қоңырау тәрізді ... ... ... ... ... ... ... тозаңданады. Тұқымынан кейде өсімді (вегетативті) жолмен де көбейеді. Тұқымы жалпақтау қоңыр ... ... ... үшін сабағының түбінен шығатын атпа бұтақтарын аналық өсімдіктен бөліп алып, құмды құнарлы топыраққа отырғызу керек. ... Ағаш ... Алоэ ... ... ... түрі ... ... Алоэның жапырақ құрамында глюкозид, эфир майы т. б. дәрілік заттар бар, сондықтан Алоэның шырынын түрлі ауруларды емдеуге қолданады.
Алоэ ... ... ... ... ... алдында жақсы өседі. Қалыпты мөлшерде суарып тұру қажет. Жақсы өсіп келе жатқан алоэні аммиакты селитрамен (1 л суға 1 г ... не ... ... қоректендіру керек. Оны өсіретін топырақ құрамы 2 үлес шым, 1 үлес жапырақ аралас топырақ, 0,5 үлесі өзен құмы ... ... ... ... ... ұнтағы мен ағаш кө-мірі қосылады. Алоэ бұтақшалары (жас сабақтарына ұшы) және . ... ... ... ... ... ... көбейті-леді. Өсімдіктің кесіп алынған бұтақшасын бір тәулік кептірін, содан кейін өзеннің дымқыл құмы ... ... не ... төре ... ... ады. Ағаш ... алоэның жапырақтарынан көз, асқазан-ішек т. б. ауруларды емдейтін экстракт әзірленеді. Оның жапырақ сөлін ... ... ... ... тері дерттерін (қабынған) емдеуге қолданады. Дегенмен, оны дәрігердің кеңесімен пайдалану қажет, ... ... ... ... кері әсер ... ... - қос жарнақты көп жылдық, шырын сабақты шөптесін өсімдік; әдетте, жуан, етженді, шырынды сабақтары тікенекті, түкті, қылтанақты ... ... ... ... ... тәріздес түрлері де кездеседі.
Кактустердің Американың шөлді аймақтарында, Оңтүстік және Оңтүстік Американың ылғалды жерлерінде, ... ... және ... аралы мен Шри-Ланкада өсетін 220 туысы, 3000-дай түрі бар. Сондай-ақ, Австралияда, Үндістанда, Жерорта теңізі жағалауындағы ... ... ... өсімдік ретінде үйде, немесе оранжереяда өсіріледі. Кактус сабағы шар, жұмыртқа, ... ... ... ... жалпақ пішінді, бунақталған болады, түсі жасыл. Сабағының биіктігі 2 - 5 см-ден 10 - 15 м-ге ... ... ... ... мен ... су жиналады, мысалы, кейбір ірі кактустердің сабағында 2000 л-ге дейін су болады. Олардың бір ... - суды ... ... Бұл да ... ... ... ... де, күйзелістен шығуға жәрдемдеседі. Каланхоэ (гүл) - халық арасында немесе деп аталады. Каланхоэның ... ... ... ... ... Отаны - Оңтүстік, оңтүстік-шығыс Азия және оңтүстік Америка. Бөлме ... ... ... түрі ... өткен ғасырдың 60-жылдарына дейін оның емдік қасиеті туралы мәліметтер болмаған. Бөлме өсімдігі ретінде өсіріле бастағаннан кейін ғана дәрілік қасиеттері ашылған. Оның ... ... ... ... ... ... (лат. ... бұл шөп тектес өсiмдiк. Әдетте 60 см өседі. Осы өсімдік ... ... ... Тек 36 ... қосады. Ол мәңгi жасылы өсімдік. Біздін елде осындай өсімдік бөлме өсiмдiктерi сияқты өсiредi. Мамырда гүлдейдi. Тамырсабақ қысқа. Сабақты болмайды - ... ... ... ... шоқ ... ... Спатифиллумның ( SPATHIPHYLLUM СПАТИФИЛЛУМ) бүгінгі таңда 45 түрі белгілі. Олар тропикалық Америка, Филиппин аралдарында, Колумбия мен ... кең ... ... елде ... өсімдігі ретінде өсіріледі. Ол көбінесе деген атпен белгілі. Бұл аялы алақанға ұқсайтын гүлдеріне байланысты болуы мүмкін. Гүлдерінің түсі ақ, ... ... 7-12 см ... ... сыртындағы қаптамасының түсі түріне қарай әртүрлі болып келеді. Гүлдері ұзын сабақ басында орналасады. Сабағының ұзындығы 30 см. ... екі ... ... ... ... екінші мәрте, қыста үшінші рет гүл жарады. Солған гүлдерін түбінен ... ... ... ... ... де спатифиллум үлкен жапырақтарымен әдемі көрінеді.
Бегония. Зиянды заттарға қарсы тұрады. Отбасындағы татулық пен сүйіспеншіліктің символы ... ... бұл үй ... ... ... Көбіне қартаң тартқан жандар мен аурушаң адамдардың жатын бөлмесіне қойылады.
Герань. Микробтарды өлтіреді. Ауаны озонға айналдырып, ішкі ... ... ... әйел ... ... мол бұл ... ұйқысыздық кезінде де көмегін аямайды. Бірақ, абай болыңыз, аллергия тудыруы ... ... ... ... ... үй ... ... түн мезгілінде оттегі мөлшерін көп шығарады.
Кактус. Микробтарды жойып, ауаны тазартады.
Лавр. ... ... ... бұл ... кішкентай балалардың тыныш ұйқысын күзетеді.
Аспидастра. Бұл ... тек қана ... күн мен ... ұнатпайды. Оның үстіне, аспидастра қайта отырғызуды ауыр көтереді, сондықтан мұны жылына екі-үш рет қана жасаған жеткілікті.
Пеперомияның қалың жапырақты түрлері бұрыш ... ... және ... ... ... ... Бұл ... сабағы мен жапырақтарында су қоры сақталады. Соның арқасында, бір-екі рет суарылмай қалғанның өзінде, оған ... ... ... ... аз ... да ... емес. Қыста +12С дейінгі температураны жақсы көтереді. Бұл ... ... ... ... ... әрқашан балалық шақты еске түсіреді. Қыста бұл өсімдік салқын бөлмеге керемет үйлеседі. Дегенмен, оған жеткілікті жарық түсіп ... ... Ал суға ... ... оны өте ... ... Амазонка тропикалық ормандарынан келген лиана немесе монстер ылғалдылығы жоғары жылы және қараңғы бөлмелерде жақсы өседі. ... ... көп ... ... оның ... ... ... өседі
Хлорофитум бөлмедегі ауаны жақсы тазартады. Ол жарықта да, көлеңкеде де жақсы өседі. Тамырында судың ұзақ сақталуының арқасында, ол ... ... ... ... ... құрғақтыққа төзімді келеді. Оны суарылуы қиын жерге де отырғызуға болады, бұл тіпті ол үшін жағымдырақ. Одан басқа, қыста церопегия 10С ... ... ... ... ... барлық суккуленттер сияқты, оған да күн сәулесі қажет.
Тағы бір суккулентті өсімдік, ... ... ... не ақша ... деп ... ... ... (толстянка) те төзімді және күй таңдамайды. Оның жапырақтары қалың және сабағы қатты, ағаш тәрізді. Оның күтімі өте ... ... ол үшін 6-10С ... ... Сәйкесінше, судың да қажеттілігі азаяды. Бұл өсімдікке құрғақ ауаның зияны болмайды. ... да ... ... ... олар таза ... жақсы өсе береді.
Эчеверия түрлері сырт пішінімен бір-бірінен өте қатты ерекшеленеді. Дегенмен, олардың ортақ сипаты бар: бөл ... ... ... ... ... тәрізді, эчеверия ылғалды жақсы сақтайды. Эчеверияға крассуле мен жасаңшөппен бірдей күтім қажет. ... ... алды ... ... өте ... қонақ болып табылады. Бұл төзімді өсімдіктің түрлі ... ашық ... оған ... ... ... Оның күтімі де қарапайым. Оған қыста салқындық, жыл бойы қажетті мөлшерде су, және ... ... ... ... пішініне қарап, оны көп күтім қажет ететін өсімдікке ұқсатамыз. Шын мәнінде, ол керісінше.
Сүттігеннің 2000-ға жуық түрі, оның ... 400 ... түрі ... ... ... барлық өсімдік сияқты, ол да көп суды қажет етпейді. Бұл тұқымдастың ең ... ... ... Оны күн сәулесі түсетін жылы (тым ыссы емес) жерге қойсаңыз, әбден ... Оны көп ... ... Жиі орын ауыстырса, оның жапырақтары түсіп қалуы мүмкін
Экзотикалық түріне қарай плоскогор деп те ... ... ... өте ... ... Оның жапырақтары қабығы судың булануын тежейді. Бұл қырыққұлақ (папоротник) жарықтың ... да ... Оған жиі ... міндетті емес, тек аптасына бір рет су құйылған ыдысқа салып тұрса, жетклікті.
Спатифи́ллум ... ... ... ... ... ... ... ... ... Үй ... ... мен ... ... ... өсуі оның қолайсыз жағдайда екендігінің белгісі, мұның негізгі себебі ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі, өлшеусіз суару немесе мерзімді суармай қуратып алу, желдің өті, температураның күрт ... ... ... ... -- ... ... зиянкестер мен аурулардың өршуіне әкеп соқтырады. Дұрыс күтіп-баптаған үй өсімдіктері ауруға шалдықпайды. Бірақ инфекңияның немесе зиянкестердің жаңа ... ... ... бірге келіп, таралуы да мүмкін. Кейбір зиянкестердің пайда ... ... ... ... ... ... мұндай жәндіктер өсімдіктерге орасан зиян келтіріп үлгереді. Үй өсімдіктеріне ең көп зиян келтіретін жәндіктер -- өсімдік биті, кенелер т. ... ... 2 мм ... ашық көк ... сары ... ... Олар өсімдіктің жапырағына, сабағына, қауашағына, жас өркендерге жабысады. Қанатты және қанатсыз болып келеді. Қанаттылары ... ... ... ... ауру ... ... биті зияндаған жапырақтар жиырылып, бүріседі, сарғаяды, гүл түйнектерінің дұрыс өсуіне зиян ... ... ... әсіресе, көктем мен ерте жаз кезінде пальмадан басқа ... ... зиян ... ... ... ... бар ... өсімдіктердің тұнбасымен дәрілейді. Ол үшін жазда тагатестің, қызанақтың, петунияның, дельфиниумның, пиретрумның жапырақтары мен сабақтарын және ... ... ... ... ... 10 г ... 1 л су құйып дайындайды. Ерітіндіге сабын езіп (10 г ... 1 л су) ... ... битін жоюға темекі тұнбасын да қолданады: темекінің (махорканың) үгіндісіне су құйып (1:10) бір тәулік ... одан ... ... өткізеді. Пайдалану алдында тұнбаны сумен араластырып (1:3), оған иісті сабын немесе кір сабынын (1 л-ге 10 г) ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ өсімдікті дәрілеу үшін пияздың, оның қабығының, сарымсақтың, қызанақ жапырақтарының тұнбасын пайдалануға да болады. ... ... 8 -- 10 күн ... 3 рет қайталау керек. Онша ірі емес өсімдікке бит көп түссе, оны тұнбаға матырып алады.
Өсімдік кенесі
Тұрқы 0,3 -- 0,4 мм ... ... ... ... денесін әредік түк басқан жәндіктер. Олар жапырақтың астыңғы жағына орналасады, бірақ өсімдікке өте көп ... ... ... тұла ... ... жабысып алады да, доп-домалақ, жартылай мөлдір жұмыртқаларын салады. Кене ... ... ... ... ... ... еніп, үстін нәзік тор қаптайды, содан сарғайып мезгіліне жетпей түсіп қалады. Өсімдік нашар ... , ... ... Үй ... ... ... жыл бойы ... Кененің пайда болуына температураның жер арылығы мен ауаның құрғақтығы қолайлы жағдай ... ... ... пальма, гортензия, аспидистра, райхан гүлін, гелиотроп, фуксия, орхидея, кактустер т. б. өсімдіктерді зияндайды.
Күресу шаралары: суға ... ... ... 7 күн ... 5 рет (1 л суға 2 -- 3 г) ... ... су ... ... оған ... ... күкіртті ұнтағын себуге, сондай-ақ пияздың немесе сарымсақтық бір тәулік тұрған тұнбасын (ұсақталған бір ас ... ... ... ... 1 ... су құнды) бүркуге де болады. Ал бүркіп дәрілеуге келмейтін өсімдіктер үшін төмендегідей тәсіл ұсынылады: ... ... ... ... ... ... ... жанына қойып, полиэтилен қалтамен өсімдікті бірнеше сағат бойы тұмшалаулы қалпында қалдырады.
Трипстер
Ұзындығы 1 -- 1,5 мм денесі ... қара ... ... ... ақ ұсақ ... ... астыңғы жағына өзегін бойлай орналасады. Залалданған жапырақтардың астыңғы жағында қоңыр, қызыл қоңыр, ал жоғары ... ... ... ... ... ... ... қоңырланып түсіп қалады. Трипстердің дамуына жоғары температура мен ... ауа ... әсер ... ... ... ... ... аспидистер, фикустер, цикламендерді, лимондар мен т. б. өсімдіктерді залалдайды.
Күресу шаралары: ... ... ... ... бәрі ... де ... ұшпа жәндіктер, тұрқы 1 -- 1,5 мм, денесі сарғыш, қанаты ақ. Личинкалары сопақша келген, ашық көк түсті. ... ... ... ... ... Олар ... жаз айларында райхан гүлін, фуксияны, пеларгонияны, жасминді көп ... ... уға ... ... ... Иіс ... ерітіндісін (1 л суға 10 -- 15 г) арасына 6 -- 7 күн ... ... ... ... 3 -- 5 рет ... 5 ... дейін жететін, денесі сопақтау біткен жәндіктер. Денесін сирек түк басқан. Мақта тәрізді ақ түсті ... ... ... ... ... жағынан оңай байқауға болады. Сымырлар жабысқақ сұйық -- ... ... шіре ... ... олар ... ... ... жер бетіне өркен жалтыл жатаған өсімдіктерді (сабақ-бұтақшаларын, жапырақтарын, шанақтарын), кейбіреулері тамыр жүйелерін зақымдайды. ... ... ... ... ... ... ... т. б. көптеген өсімдіктерді зияндаңды.
Күресу шаралары: жұмсақ дымқыл щеткамен ... ... ... бөлініп шығатын мақта тәрізді личинкалардай тазартады. Одан кейін өсімдікті жуады. Сонымен ... ... мен ... 7 ... 1 рет ... сумен, апельсин немесе мандарин қабықтарының бір-екі тәулік тұрған тұнбасымен жуып тазалайды.
Шитовкалар және ... ... 1,5 -- 4 мм, ... ... қабық жапқан жәндіктер. Түсі өзгермелі (сарыдан қызыл қоңырға дейін) болып келеді. Жапырақтардың екі жақ бетіне бірдей жабысады, ... ... ... мен ... да ... ... жалған қалқандылармен залалданғанда жапырағы (өзегінің бойына) мен сабағында дақ пайда болады. Залалданған өсімдіктер баяу өседі, жапырағы сарғайып, ... ... ... ... ... шіре ... ... саңырауқұлақ өсіп шығады да, ол өсімдікті одан әрі әлсіретеді. Пальманы, олеандраларды, ... т. б. ... ... шаралары: өсімдіктерді зиянкестерден тазарту керек (жұмсақ тіс щеткасымен) залалданған жеріне спирт немесе пияздан жасалған ботқаны жарады. Сондай-ақ өсімдікті ... мен ... ... ... ... ... Ол үшін 25 г иіс сабынды немесе 40 г кір сабынды 1 л суға езіп, оған 5 ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктің залалданған жерін сүртеді немесе бүріккішпен бүркеді. Дегенмен өсімдіктің жапырағында күйген дақ қалатындықтан бүрку тиімсіз саналады.
Аяққұйрықтылар және ... 1 -- 2 мм, ... ақ ... ... Топырақта өсіп-өнеді. Шіріген немесе жас өсімдік қалдықтарымен қоректенеді. Аяққұйрықтылар өсімдікке суды жиі құйғаннан пайда болып, көбейеді. Олар гүл өсіргіштік ... су ... ... жиналып, су құйғанда судың бетіне қалқып шығады. Күресу шаралары: подурды болдырмау үшін суды өлшеусіз, көп құймау керек. Егер олар көп ... онда ... ... ... ... (2 -- 3 ем) алып ... -- өсімдік клеткаларында паразиттік өмір сүретін, саңырауқұл ақтан тарайтын ауру. Өсімдіктердің жасыл бөліктерінде ... жас ... ... ... ... түске енетін ақұнтақ пайда болады. Онымен залалданған жапырақтар бүрісіп, тез солады, өсімдік бойлай өспейді, өркендері мен шанақтары жетілмейді. Инфекция көпке ... да, ауа ... ... мен ... ... ауру ... сау ... тарайды. Ақұнтақ ауруы райхан гүлдерін, гортензия, бегония, примула, хризантемалар т. б. үй өсімдіктерін қатты залалдайды.
Күресу ... ... ... жерін кесіп алып тастау керек. Ақұнтақ пайда болғаны белгілі болса бұлтсыз ашық күні 20°С ... таза су ... ... ... ... ... қарсы мыс пен сабын қоспасы ерітіндісін қолдануға болады. 1 л ... ... үшін 22 г мыс ... шағын ғана жылы суда еріту керек, ал иіс немесе кір сабынды (1 л суға 10 г иіс ... 40 г кір ... жеке езіп ... ... ... еріп ... соң мыс ... сабын ерітіндісіне қосып, жақсылап шайқап араластырады. Дайындалған ерітіндіні сақтап қоюға болмайды.
Боз шірік
Жетілмеген ... ... ... боз ... ... жері ... ... жұмсай, ақырында шіриді. Аурудың тарауына ауаның ылғалдығы көп әсер етеді. Сенполияны, примуланы, цикламенді, бегонияны залалдайды. ... ... ... мен ... өзегінің шіруі әр түрлі саңырауқұлақтар мен бактериялар арқылы болады. Гүлдері бүрісіп, өсімдік солады, ақырында сарғайып қурайды. Өсімдік сабағының өзегі қара ... ... ... Тамырлар мен бадана қоңырқайланып, шіриді. Соның салдарынан сенполия, азалия, антуриума, кактустер, цикламен т. б. кей ... ... ... Шіри ... өсімдіктерге мыс купоросы мен әктің ерітіндісін бүркеді немесе жарады. У қолданғанда өте сақ болу ... ... ... ... болмайды. Қыста өсімдікті дәрілегенде желдеткішті ашып қояды, ал жазда бұл жұмысты дал ада жүргізу керек. Дәрілеп болғаннан ... ... ... ... жуу керек.
Қорытынды
Сонымен үй өсімдіктері де қолдан өсіріліп, мәдени түрге айналған. Олар тек ... ... ... өте ... қызмет атқару үшін де бөлмеле өсіріледі. Алоэ, кактус, бегония, бальзамин, қазтамақ, қытайлық ... және т. б. ... ... көбірек өсіріледі. Бұлардың ішінде бальзамин, қазтамақ,қытайлық раушан әдемі гүлдерімен бөлмеге сән ... ... ... ... ... ... де ... үй ішінде өсетін өсімдіктер өз үйіңізде сізге еш кедергі жасай қоймайды. Өйткені олар ауаны жақсы ... ... ... ... ... ... сіңіретін оларды қараусыз қалдыруға тағы болмайды. Жапырақтарын жуып, ... ... су құю ... ... ... пен ... тым ... орналаспауы керек. Олар жатын бөлмелердегі кереуеттерден бір, не екі метр қашықтықта тұрғаны жөн. Әйтпесе ... тез өсуі ... ... ұйқыңыздың шырқын бұзуы мүмкін.
Өсімдіктер үй ішіндегі басқа бөлмелерге қарағанда, жатын ... аз ... ... ... адам ... өте ... ... түрлі өсімдіктер өсіруді әдетке айналдырыңдар. Мысалы: Алоэның жапырағын кескенде дәмі ащы сары түсті шырын ... ол ... ... ... ... жасайды. Алоэ дәрісі - асқазан, ішектегі жараларға, дизентерияға, терідегі іріңдеген жараларды жазуға пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... пышақ кескенде, іріңдеген жара шықса, алоэ жапырағын ортасынан қақ жарып жараға таңыл қоюға болады.
Хлорофитум. Бұл өсімдік ауаны ылғалдандырып, таза ... ... ... ... ... бөлмеге арналған тамаша үй өсімдігі. Көбіне түн мезгілінде оттегі мөлшерін көп шығарады.
Кактус. ... ... ... тазартады.
Лавр. Көбіне балалар бөлмесіне бұл өсімдіктер кішкентай балалардың тыныш ұйқысын күзетеді. ... ... ... : ... энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
* "Балалар Энциклопедиясы", ... ... ... ... ... Ә. ... - ... "Қазақ энциклопедиясы" Бас редакциясы, 1998 * Т. Мұсақұлов, Орысша-қазақша түсіндірмелі биологиялық сөздік І-том, Қазақ мемлекет баспасы, ... -- 1959* ... ... ... ... ... 2010 жыл * Гүлстан, өсімдіктер туралы сайт
* "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2011 жыл
* ... ... ... ... ... 2012 жыл
* "Гүлстан" республикалық ғылыми-танмыдық, көпшілік журнал, 2013 жыл

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биологиялық алуантүрілік4 бет
Бөлме өсімдіктерін іріктеп алу, өсіру және баптал күту19 бет
Дала өсімдіктері28 бет
Наурызым қорығындағы қорғауға алынған өсімдіктердің биологиялық ерекшеліктері17 бет
Тау-сағыз (Scorzonera tau-saghyz) өсімдігінің биологиялық ерекшеліктері. Культивирленетін өсімдік клеткаларынан каучукты(изопреноид) бөліп алу әдістері14 бет
Шабындықтар мен жайылымдар өсімдіктердің биологиялық ерекшеліктері туралы8 бет
Автолиздің ерте мерзімдегі жылқы және қой еті өнімдерінің технологиясын дайындау62 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Анар өсімдігін жылыжай жағдайында көбейту9 бет
Атмосфералық ауаның былғану көзі және дәрежесі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь