Саяси партия

Кіріспе

Саяси партия - мемлекеттік билікті қолға алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір идеология негізінде құрылған адамдардың ерікті одағы; қандай да бір таптың немесе оның қабатының мүдделерін көрсететін, белсенді және ұйымдастырылған бөлігі.
Саяси партия қызметтері - саяси партиялардың негізгі міндеттерінің бірі - қоғамдық мүдделерді жинақтау мен оларды саяси шешімдерді қабылдау жүйесі шеңберіне ұйымдасқан және бағытталған түрде енгізу. Саяси партиялар билік үшін бәсекелестіккүресте қоғамдық қолдауды жұмылдырушы құрал ретінде қызмет жасайды. Партиялық жұмылдыру арқылы азаматтар қазіргі заманның саяси үрдісінің белсенді мүшесіне айналады, яғни іріктеу қызметін атқарады. Партиялар қоғамдық мүдделерді қалыптастыруда да белгілі рөл атқарады. Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды 4 түрге бөледі:
1) Авангардтық партиялар. Олардың ұйымы жоғары орталықтанумен сипатталады, өзінің барлық мүшелерінің партияның жүмысына белсенді қатынасуын талап етеді;
2) Сайлаушылар партиясы. Олардың негізгі мақсаты үміткерлердің сайлау науқанын ұйымдастыру: қаржы жинау, үгіт жүргізу және т.б.;
3) Парламенттік партия. Ол негізгі екі қызметті атқарады: сайлауға дайындалу және парламентке бақылау жасау;
4) Қауымдастық партия. Ол адамдарды белгілі бір саяси жолды ұстанғандығына қарай емес, ортақ көзқарас, ұқсас мүдделеріне орай, маңызды мәселелерді ортақ талқылау үшін біріктіреді. Партияларды таптық негізде жіктеу: жұмысшылар, шаруалар, буржуазиялық. Саяси жүйедегі рөліне байланысты: парламенттік, сайлаулық, жетекші және мақсаттық деп жіктелуі.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006.
2. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
3. Чиркин В.Е. Нетипичные формы правления в современном государстве //Государство и право. –1994г. -№ 1.
4. Юдин Ю.А. Новое законодательство о политических партиях (Политико-правовой анализ) //Государство и право. –1992. -№ 7.
        
        Кіріспе
Саяси партия - мемлекеттік билікті қолға алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір ... ... ... ... ... ... ... да бір таптың немесе оның қабатының мүдделерін көрсететін, белсенді және ұйымдастырылған ... ... ... - ... ... ... ... бірі - қоғамдық мүдделерді жинақтау мен оларды саяси шешімдерді қабылдау жүйесі шеңберіне ұйымдасқан және бағытталған түрде енгізу. Саяси партиялар билік үшін ... ... ... ... ... ... ... жасайды. Партиялық жұмылдыру арқылы азаматтар қазіргі заманның ... ... ... ... ... яғни ... ... атқарады. Партиялар қоғамдық мүдделерді қалыптастыруда да белгілі рөл атқарады. Саяси жүйедегі рөлі мен іштей ұйымдасуына байланысты саяси партияларды 4 ... ... ... ... ... ұйымы жоғары орталықтанумен сипатталады, өзінің барлық мүшелерінің партияның жүмысына белсенді қатынасуын талап етеді;
2) Сайлаушылар партиясы. Олардың негізгі мақсаты үміткерлердің ... ... ... қаржы жинау, үгіт жүргізу және т.б.;
3) Парламенттік партия. Ол негізгі екі қызметті атқарады: сайлауға дайындалу және парламентке бақылау жасау;
4) ... ... Ол ... белгілі бір саяси жолды ұстанғандығына қарай емес, ортақ ... ... ... орай, маңызды мәселелерді ортақ талқылау үшін біріктіреді. Партияларды таптық ... ... ... шаруалар, буржуазиялық. Саяси жүйедегі рөліне байланысты: парламенттік, сайлаулық, жетекші және мақсаттық деп жіктелуі.
Саяси партиялардың пайда болуы, мәні, белгілеріҚазіргі ... ... ... мен ... ... ... кезеңі XVI-XVII ғасырларда Еуропада болған буржуазиялық революциялар дәуірімен тікелей байланысты. Тек XX ғасырдың ... ... олар ... күресте шыңдалған, басқару жағынан мол тәжірибесі бар әр түрлі әлеуметтік топтардың сыннан өткен нағыз саяси партиясына айналды."Партия" деген сөз ... ... ... ... бөлшек деген мағынаны білдіреді. Тұңғыш, алғашқы сая-си партиялар Ежелгі Грекияда пайда болған. ... ... ... аз, ... ... ұйымдаспаған. Сондықтан мұндай шағын топтардың айтарлықтай маңызы болмады.Қазіргідей нағыз саяси партиялар Еуропада XIX ... ... ... ... бола ... Жалпыға бірдей сайлау құқығының енгізілуі бұқара халықтың саясатқа қатысу мүмкіндігін тудырады. Жұмысшылар ұйымдасып, парламентте өз ... ... ... ... ... ... ... көпшілік партияға айналған жоқ. Немістің көрнекті саясаттанушысы Макс Вебер саяси партиялардың дамуында мынандай кезеңдерді көрсетті:
1.Аристократиялық үйірмелер.2. ... ... ... ... ... ... жер ... мақсатын қорғаса, саяси клубтар буржуазияның мүддесін корғады. Ал көпшілік партия үнемі көпшілікпен байланысты болады. Барынша өз қатарына ... ... ... Бұл ... тек Ұлыбританияның либералдық(виги) және консервативтік (тори) партиялары ғана ... ... ... ... әр түрлі даму жолдарынан өткен. Біразы бірден көпшілік партияға айналды.Тұңғыш көпшілік партия болып 1861 жылы Ұлыбри-танияның либералдық ... ... Одан ... ... 1863 жылы жалпы Германияның жұмысшы Одағы партиясы құрылды. Мұндай партиялар басқа да елдерде ... ... ... ... Ла ... ... партиялар мынадай 4 белгімен сипатталады:
1. Партия белгілі бір ... ... 2. ... - ... жергілікті ұйымнан бастап , халықаралық дәрежеге дейін ұзақ біріктіретін ұйым.3. Партияның мақсаты - билікті колға алып. жүзеге ... Әр ... ... ... ... ... Мүше ... дейінгі колдауын қамтамасыз еткісі келеді.
Партиялардың өмір сүру ұзактығы дау-жанжалдардын тууы мен оларды шешу ... ... ... ... ... ... ... белгілері болады:
1. Партия бағдарламасынын болуы;2. Саяси билік үшін күрестің болуы:3. Партиялық тәртіптің болуы:4. Партияға мүшелік ету;5. Мүшелік жарна ... ... ... ... ... органдарының, болуы;8. Партия басшылығының көптеген өкілеттігі;9. Кәсіптік негіздегі партия аппаратының болуы. Осындай белгілері бар саяси партиялар тапты немесеәлеуметтік ... ... ... ... ... ... бір ... қорғайды, бағыт береді.2. Саяси партиялардың негізгі қызметтеріПоляктың саясаттанушысы А. Боднардың ойынша, ... ... ... партиялар мынадай қызметтер атқарады:1. Саяси идеология мен саяси ілімдерді жасау;2. Қоғамның ірі ... ... ... ... ... ... жинақтау;4. Мемлекеттік билікті іске асыруға қатынасу;5. Қоғамдық пікірді қалыптастыру;6. Жалпы коғамды. топты саяси тәрбиелеу:7. Саяси жүйелерді, онын ... ... ... ... қ ... ... ... үшін күреске қатынасу және онын жұмысының бағдарламасын жасау;9. Мемлекеттін, кәсіподактарының, коғамдық ұйымдарының ... үшін ... ... ... демократиялық қоғамдағы партияның маңызды міндеті азаматтық қоғам мен мемлекеттің арасындағы байланысты баянды ету. Партиялар арқылы әр түрлі ... ... ... ... ... мәлімдейді. Бұрынғы әлеуметтік-экономикалық саясатты одан әрі жүргізу немесе оны өзгерту керектігі жөнінде өздерінің көзқарастарын білдіреді.Сонымен саяси партиялардың ... ... ... ... ... ... бойынша жәңе оның даму жолдарын талдап, тео-риялық жағынан бағалау. Әр түрлі әлеуметтік топтардың мүдделерін анықтап үйлестіру. Қоғамды жаңартудын стратегиясы мен ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу.Идеологиялық:Еңбекші бұқара арасында өз көзқарасын, ізгі мұраттарды тарату, оны іскерлікпен ұштастыру. Өз ... мен ... ... ... түбегейлі мүдделерін ескере отырып өз бағытын қолдауға жұмылдыру және партия қатарына тарту,Қорыта ... ... деп - ... ... ... алуға немесе билік жүргізуге қатынасуға бағытталған, ортақ мүдде, бір идеология ... ... ... ... ... ... ... жіктелуі, түрлеріСаяси партияларды жіктеп. жүйелеудің көтеген өлшем және белгілері бар.Француз ғалымы М.Дюверже сайлаушылар мен белсен ділер санына қарай екіге бөлген:
Кадрлық:Сайлаушылардың 10 ... ғана ... мүше саны ... жағынан жоғары деңгейде. Әр мүшесінің партиялық билеті бар. Мүшелік жарна төлейді. Жарғысын мүлтіксіз орындайды. М: ... ... ... ... ... ... Француз коммунистік партиясы.БұқаралықСайлаушылары көп, мүшелері белсенділері де көп. Партия-лық билеті жоқ мүшелік жар-на төлемейді. Мысалы: ... ... ... ... республикалык және демократиялық партиялары.Сайлаушылар партиясы - бұл партияның, негізгі мақсаты үміткердің сайлау алдындағы науқанын ұйымдастыру: қаржы жинау, үгіт жүргізу, ... ... ... ... жоқ ... құрылым жоқ.
Парламенттік партия - екі қызмет атқарады: парламентке бақылау ... ... ... партия - орталықтанған өзінің барлық мүшелерінен партиянын жұмысына белсенді катынасуын ... ... ... - ... ... ... мүд-делеріне орай маңызды мәселелерді талқылау үшін бірік-тіріледі.
Коммунистік ... -- ... ... басшы-лыққа алады. Тапсыз, меншіктің жеке түрі жоқ қоғам мүддесін қорғайды.Социал-демократиялық партиялар - бұл ... ... ... ... ... сай ... ... отырады. Негізгі құндылықтары: әділеттілік, бостандық, теңдік, ынтымақтастық.Буржуазиялық-демократиялық - билік үшін ашық күрес жүргізеді. Үкіметке жалпыға бірдей сайлау арқылы жетеді. Заң ... ... де тең ... ... ... - ірі ... ... қорғайды. Тенсіздікті сақтағысы келеді.
Фашистік партиялар - адам құқықтары мен бостанықтары шектеледі. Ұлтшылдықты уағыздайды. Жеке мүддеден мемлекеттік мүдде жоғары ... ... ... ... партиялар - билік қолға жеткен соң, қоғам дамуының басты бағыттары мен сипатын айқындауға мүмкіндік туады. Яғни, басқа партиялардың үстінен ... ... ... - олар ... ... ... сын көзбен бағалайды. Қарсыластық қасиет тән.
Ресми партия - жұмысын ашық жүргізеді. Қоғамдық саяси ... ... заң ... ... етіледі. Мемлекеттік тіркеуден өтеді.Жартылай ресми партия - формалды түрде рұқсат етілген, кейбір жұмысына шек қойылған.
Құпия партиялар - заң ... ... ... ... ... ... - өзінен баска партияның болғанын қаламайды. Мұндай партия тоталитарлық және авторитарлық коғамға тән. Мысалы: бұрынғы КСРО-дағы коммунистік партия.
Екіпартиялық - ... ... ... ірі екі ... ... ... Жалпы сайлау арқылы үкімет басына келеді. Үнемі бір-бірін сынға алып отырады. Мыса-лы: АҚШ-тағы ... және ... ... Ұлыбританиядағы консерваторлар мен лейбористер партиялары, Германиядағы христиандық ... мен ... - ... үш немесе одан да көп пар-тиялар болады. Саяси ... ... ... ... ... салынады. Билік басына нағыз дарынды адамдардың келуіне мүмкіндік туады. Мысалы: қазіргі Қазақстан Республикасы. Мемлекеттік билікті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... деп жалпы мақсатқа жету үшін партиялардың жасаған бірлігін айтады. Мынандай түрлері бар:Парламентке қатысатын партиялардың, ешқайсысы өз ... ... ... ... ... құралған көппартиялық коалиция;2. Екіпартия бірігіп үкіметті баскара алатындай уақытта құрылатын екіпартиялық коалиция:3. ... үшін ... екі ... одағының арасында болса, екі блоктық коалиция болады;4. Егер дербес|:Партия ұзақ уақыт билік етсе оны ... ... ... ... партияларын жұмысы Конституцияға қайшы болмауы керек.
Саяси партия ұғымы. Қазақстан өз ... жаңа ... ... кешіріп жатыр. Саяси партиялардың құрылуы - мемлекеттің саяси институттарының ... ... ... ... ... ... кәсіби кезеңі басталды. Мұның мемлекет үшін қажеттігі бар. ... ... ... ... ... ... ... оның іргетасы әлдеқайда сенімді болмақ.
Елімізде демократиялық қоғам және құқықтық мемлекет құру ... ... ... ... ... атқаруы үшін құқылық базаларын қалыптастыру ерекше маңызды. Қазіргі уақытта республикамызда заңда ... ... ... 15-ке ... саяси партия бар. Отан, Социалистік партия, Қазақстан халық конгресс партиясы, Демократиялық партия және ... ... ... ... Бұлардың қызметтері қоғамдық білестіктер жөніндегі заңмен реттеліп отырады. Сонымен қатар саяси партиялар жөніндегі ... заң ... ... де ... ... ... байланысты бірқатар шетелдік саяси партияларға қатысты тәжірбиелерді қарастырып көрелік. Шетелдерде конституциялық (мемлекеттік) құқық ғылымындағы саяси ... ... ... ... ... - мемлекеттік өкіметті иеленуді мақсат тұтатын, немесе соны жүзеге асыруға шешуші ықпал жасауға тырысатын, ... ... ... ... ... әрі ... ... болып табылады.
Саяси партиялар осы терминнің қазіргі ұғымында алғаш рет Еуропада пайда болды. Сонда буржуазиялық революциялармен тығыз байланыста сайланбалы өкілдер ... ... ... ... ... ... - ... өкілдіктер құрылған болатын. Әрі қоғам екіге жарылып, әлеуметтік қайшылықтар тереңдеп, мемлекеттің саяси ... ... ... араласуы партия рөлін арттырып, өз кезегінде партиялар демократиялық мемлекеттің негізгі саяси тұлғасына әрі ажырамас бөлігіне айнала бастайды.
Саяси ... ... ... ... ... ... не болмаса біржақты жамандау үшін тумайды. Ол қоғамдағы процестерді реттеуге араласу үшін туады. Қоғамда ... ... ... ... әсер ете ... ... болуы тиіс. Олардың қатарына саяси партиялар жатады.
Сонда халыққа жасалатын ... ... ... ... ... оларға партия қарсы тұрады. Ал билік басындағылар халыққа игілік әкеліп жатса, партия оларды қолдайды. Сонымен қатар өзге қоғамдық бірлестіктерден (кәсіподақтар, ... және діни ... ... ... ... ... қайрымдылқ және бейбітшілік қорлары, мүдделілік жөніндегі қауымдастықтар және т.б.) партияның айырмашылығы ол ... ... ... ... ... ... және ... орындар үшін ашықтан-ашық күреседі. Сөйтіп, партиялар сайлауларға, мемлекеттік маңызды шешімдер қабылдауға және ... іс ... ... ... ... бірлестіктердің көншілігі саяси өмірде белсенділік танытқанымен, тікелей саясатқа араласу олардың түпкі мақсатына жатпайды, бұлар негізгі мақсаттарына жету ... ... ... ғана ... ... ... мемлекеттік билікті тікелей иеленуге ұмтылса, қоғамдық бірлестіктен мемлекетке тек сырттай ғана ықпал жасауға тырысады. Сондай-ақ ... ... ... ... да ... білу ... Іс ... қысымшы топтар парламент пен үкіметке кеңес беру және оларды арнаулы нормативтік қызмет ... ... ... ... ... ету үшін ... Қысымшы топтар өз аттарынан сайлауға қатынаспайды. Олар мемлекеттік органдарға идеологиялық ықпал жасаудан бастап сатып алуға дейінгі қысым көрсету ... ... ... бұларды лоббистік ұйымдар, мүдделі топтар деп атайды. Ұлыбританияда оларды парламент ... ... ... саяси партиялардың атқаратын қызметі туралы. Бұл ретте ең алдымен ... ... ... ... ... ажыратып алудың маңызы зор.
1) Бұл ең алдымен партияның көздеген ... ... ... Сонымен қатар партия сайлауда өздерін жақтап дауыс берген ... ... ... ... мән ... Саяси партиялардың мәні оның қызметінде таңбаланады: а) партияның саяси бағдарын белгілейтін бағдарламасын жасау; б) партияның мақсаты, міндеттері, стратегиясы, ... ... ... іс ... ... ... ақпараттар тарату, сондай-ақ партияға жаңа мүшелер тарту; в) мемлекеттік өкімет органдарын құруға партияның араласуы және олардың қызметтеріне бақылау ... г) ... ... ... кикілжіңдерді шешуде, елде азаматтық бітім мен келісімге ... ... ... ... ... д) қоғамның белсенді дамуына, прогреске жеткізетін әлеуметтік-психологиялық ахуал орнауына атсалысу; е) өзара ... ... жету үшін ... құрылымдар мен азаматтар арасындағы және байланыстардың дамуына араласу; и) елдің халықаралық беделінің ... және ... ... дамуына жәрдем беру; ж) партия мүшелері арасындағы белсенді жұмыстар және т.б. Мемлекеттік өкімет органдарына сайлауға ұсынылған ... ... ... партия жақтастары оның электоратын құрайды. Саяси партиялардың ұйымдық құрылымдары өз ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері, олардың тарихи және ұлттық ерекшеліктері де ... ... ... партиялар: ұйымдық қалыптасқан және ұйымдық қалыптаспаған партиялар болып екіге бөлінеді. Бірінші топқа жататын партиялар әдетте сан ... аса ... ... ... мен ... ... ұйымдық байланыс бар, партия нақты ұйымдастырылуымен және тәртібімен ерекшеленеді. Партияның әрбір мүшесі партия билетіне ие болып, ... ... ... ... ... жарғысында қарастырылған барлық тәртіп талаптарына қатаң түрде бағынады. Мұнай партияларды деп те атайды. Олардың кәсіби орталық аппараты бар. Бұл ... ... де ... та мүшелері бар. Ұйымдық қалыптасқан партияларға әртүрлі қоғамдық бірлестіктер - кәсіподақтар, жастар, әйелдер және басқа да қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... француз коммунистік партиясына Жалпыға ортақ еңбек конфедерациялық кәсіподақтар бірлестігі қосылса, Британ лейбористік партиясының құрамына британ тредюниондары (кәсіподақтар) енеді.Аталаған партиялар тобына, ... ... ... партиясы. Үндістан ұлттық конгресі (И), ГФР-дың христиандық-демократиялық одағы, Швеция орталық партиясы, Жапония ... ... және ... ... қалыпсатпаған партиялардың басты ерекшелігі оларда ресми мүшелік болмайды. Мұндай партияға мүше болып табылатындардың ... ... ... жоқ, ... партбилет жоқ, өту және мүшелік жарнасын төлемейді, партиялық ортақ тәртіпке бағынышты емес. Мұндай партиялардың мүшелері сайлауларда әлгі партияға ... ... ... ... ... ... ұйымдық қалыптаспаған партияларда ресми мүшелердің орнын осы ... ... ... ... ... рөл ... кәсібилер мен белсенділердің құралған аумақтық ақпарат басады.
Аталмыш партиялардың қызметі ең алымен сайлау күресіне, сайлаушылар ... ... ... ... ... қалыптаспаған партияның айқын мысалы ретінде АҚШ-тың республикалық және демократиялық партияларын алуға болады. Екеуі де үлкен ұйымдар. Тиісті партиялар тізіміне сайлауларда ... ... ... ... әлгі ... ... болып есептелінеді. Партия мен оның мүшелері арасында ұйымдық байланыс болмайды. Бұл партиялардың аппарттарының ұйымдық ... аса ... де ... ... алғанада ол ең алдымен сайлаудағы күрестерге лайықталған. Аумақтық партиялық құрылымдардың сайлау округтері ... ... ... де ... ... тетік жеке әрекеттік ұйымдармен толығып жатады. Бұларға, мысал үшін, Калифорния республикалық ассамблеясы, ... ... ... ... ... ... ... , , және т.б. ұйымдар құрылған.
Шетелдердегі саяси партиялардың әркелкілігі. Әлемдік іс-тәжірибе көрсетіп отырғандай, саяси партиялардың орнығуы, жетілуі тоқтаусыз ... ... Егер ХІХ ... ... ... және мемлекет өмірінде елеулі ықпал бола тұра саяси партияларға ... мән ... ал ... олар ... ... ... құрып отыр. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі шетелдерде қабылданған барлық конституциялардың барлығында дерлік саяси партиялар жөнінде ережелер бар. Шетелдерде ... ... ... ... ... ... ... мәртебесіне төмендегі маңызды элементтерді қамтиды:
1) Саяси партиялар түсінігі, саяси жүйе мен мемлекеттік механизмдегі оның орны мен рөлін белгілеу;
2) Партия ... құру мен ... ... мен шарты;
3) Партия идеологиясы мен бағдарламалық тәртібіне қойылатын талаптар;
4) Партияның ұйымдық ... мен ... ... ... 5) ... ... - экономикалық базасы;
6) Бұқаралық өкіметпен қарым - қатынастары;
7) Сайлауға қатынасуы;
8) Мемлекеттік және жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ұйым ... ... партия ретінде тіркелгісі келсе, онда міндетті түрде қызметінің принциптер жиынтығын, бағдарламасы мен жарғысын тапсыруы қажет. Декларацияда конституция мен ... ... ... саяси, экономикалық және әлеуметтік салаларда идеологиялық негіздер, халықаралық ұйымдар мен шетелдік мекемелер немесе саяси партиялар ықпалына түсіп кетпеуге; ... және ... ... ... ... ... қамтылған. Қызмет бағдарламасына принциптерді жүзеге асыру және көздеген нысанаға жету, ұлттық проблемаларды ... ... ... ... партия мүшелеріне идеологиялық басшылық жасау әдістері, оларға саяси ... ... ... ... жұмылдыру енеді. Жарғыда бірқатар міндетті реквизиттерді, соның ішінде кандидаттарды сайланбалы мемлекеттік органдарға ашық ... ... ... Заң ... ... ... ... жүйесін ашық көрсетуді көздейді.
Заңға сәйкес саяси партия Федеральдық сайлау комиссиясында тіркеледі. Партиялардың айталық: радио мен теледидарға ... ... ... жариялануы үшін қаржысы, сайлау науқанына қаржысы, алым-салықтардан босатылуы, байланыс-телеграфқа жеңілдіктері сияқты құқықтар мен міндеттерді заңда ... ... ... ... ... ... ... идеологияны таратуға лайықталған азаматтық бірлестіктер болып табылады. Алайда, олар сайлауларға тек партиялармен блок құру ... ғана ... ... ... ... принцип бойынша құрылады, партия ұйымдарының құрылымдары сайлау округтерімен және елдің ... ... ... ... ... ... ... де кездесіп қалатыны бар. Әдетте, бұл коммунистік партияларға тән.
Бірқатар елдерде сайлау науқанында тең жағдайды қамтамасыз ету үшін партиялардың ... ... ... да болады. Саяси жүйенің көрсетілген бұл төрт ... ... ... ... Олар ... тән ... әдіс-тәсілдерді пайдалана отырып, белгілі бір мақсаттар мен қызметтерді атқарады. Олар ... ... ... болады.Саяси жүйенің басты қызметі-қазына, байлықты бөлу саласына бақылау жасау. Саяси жүйе қоғамдық өмірдің барлық салаларының дамуына бағыт беріп, ықпал ... ... ... ... ... ... ... Мақсатына байланысты саясат экономикалық, әлеуметтік, ұлттық, ішкі және сыртқы болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... ... сайлауда жеңген партияның саяси бағытымемлекеттің еріксіз мәжбүр ететін күштеріне сүйеніп жалпыға міндетті мемлекеттік жарлық сипатын алады. Мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... жұмылдырады, қоғамдық процестерге әсер ететін негізгі тетікке айналады.
Қорытынды
Саяси жүйенің жіктелуі ... ... ... ортақ пікір жоқ. Олар бүл мэселеге эр жақтан қарайды, әр түрлі ... ... ... ... ... көзқарасты басшылыққа алып оны қүлдық, феодалдық, капиталистІк жэне коммунистік саяси жүйе деп бөледі.Ал У. Ростоу жэне т.б. деген ... алға ... ... ... ... тарихы мынандай бес сатыдан түрады: 1)дәстүрлі қоғам; 2)өтпелі қоғам; 3)алға басу қоғамы; 4)индустриялдық және 5) индустрияланғаннан ... ... ... саясаттанушысы Ж. Блондель саяси жүйені басқарудың мазмүны мен түрлеріне сай оны 5 ... ... ... ... Ол ... шешімдерді қабылдағанда меншікке иелік етуі,жекешілдік, еркіндік сияқты құндылықтарды басшылыққа алады; 2)коммунистік жүйе. Ол әлеуметтік ... тең ... ... ... ... саяси жүйе. Ол ат төбеліндей ақсүйектердің саяси жэне ... ... ... ... келе ... ... қалыптаса бастаған саяси жүйе. Онда авторитарлық басқару белең алады; 5)авторитарлық-консервативтік жүйе. Онда әлеуметтік және экономикалық теңсіздік сақталады, халықтың саяси ... ... шек ... ... ... ... және демократияға қарсы (антидемократиялық) деп үлкен екі топақа бөлінеді.
Демократилық тәртіпке халықты биліктің ... көзі деп ... оған ... ... шешуге құқық берілген және ол үшін қажетті жағдайлар жасалған биліктің түрі, ... ... ... ... ... тәртіпте азаматтардың негізгі құқықтары мен еркіндіктеріне кепілдік беріледі, әр түрлі ... ... ... ... ... ... ұйымдар, мекемелер кедергісізжұмыс істейді. Саяси өмір демократиялық негізде кең өріс ... ... ... ашық ... ... ... тыс шоғырлануына жол берілмейтіндей тетік жасалады, азаматтарға қолайлы құқықтар мен ... ... ... ... білдіру түрлері айқындалады, жалпыға бірдей сайлау құқығы орнатылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
* Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын ... ... ... Е. Арын - ... ҒӨФ. 2006.
* ... түсіндірме сөздік. - Алматы, 2007.
* Чиркин В.Е. Нетипичные ... ... в ... ... ... и ... - 1994г. -№ 1.
* Юдин Ю.А. ... законодательство о политических партиях (Политико-правовой анализ) //Государство и право. - 1992. -№ 7.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1917 жылғы саяси партиялар мен ағымдар7 бет
1991-2002 жж аралығындағы Қазақстандағы саяси партиялар50 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет
Алаш партиясының саяси көзқарасы12 бет
Ақпан төңкерісі. саяси партиялар мен ағымдар22 бет
Испания мемлекетінің саяси партиялары4 бет
Мемлекет және саяси партиялар24 бет
Партия – саяси институт ретінде17 бет
Саяси партия туралы17 бет
Саяси партиялар36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь