Шетел азаматтарының бала асырап алуды құқықтық реттеу

КІРІСПЕ
1 БАЛА АСЫРАП АЛУ ОТБАСЫ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ИНСТИТУТЫ РЕТІНДЕ
1.1 Бала асырап алудың түсінігі мен тәртібі
1.2 Бала асырап алудың құқықтық салдары
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАЛА АСЫРАП АЛУДЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
2.1 Бала асырап алуды жарамсыз деп тану негіздері мен тәртібі
2.2 Бала асырап алудың күшін жою мәселелері
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ШЕТЕЛ АЗАМАТТАРЫМЕН БАЛА АСЫРАП АЛУДЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУ
ҚОРЫТЫНДЫ
КІРІСПЕ

Бүгінгі күні кәмелетке жасы толмағандардың қараусыздығы мен құқық бұзушылықтарының жай-күйі көрсетіп отырғандай, елдің әлеуметтік-экономикалық ахуалының өзгерістерінен болған, оның келеңсіз зардаптары, ең алдымен балаларға кері әсерін тигізді.
Неке мен отбасы, әкелік, ана мен бала мемлекеттің қорғауында болады [1]
Кейінгі жылдары ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар мен жасөспірімдердің тәрбиесіне назар аударыла бастады. Бұл бағытта біршама жұмыстар атқарылды. Алайда, балалар үйлері мен өзге осындай мекемелердің жұмысындағы оң өзгерістерге қарамастан, ата-аналарының қарауынсыз қалған балалар мен жасөспірімдер тәрбиесіндегі шешімін таппаған проблемалар өткір күйінде қалуда.
Ата-анасының қамқорынсыз қалған балаларды орналастырудың бір нысаны болып бала асырап алу табылады.
Бала (ұл немесе қыз) асырап алу – асырап алушы мен асырап алынушы арасында, ата-ана мен бала арасында пайда болатын қатынас сияқты құқықтық қатынасты (жеке және мүліктік) көздейтін заңды акт. Бала асырап алудың пайда болуының құқықтық негізі болып бұны жүргізуге мүдделі мемлекеттік органның заңды актісі - соттың шешімі табылады. Бала асырап алудың бір шарты - болып бала асырап алушының еркі. Бала асырап алу туралы шешімді сот шығарады. Ал бала асырап алудың құқықтық салдары осы шешім заңды күшіне енген соң ғана пайда болады. Сондықтан, бала асырап алудың негізі болып заңды деректердің құрамы табылады: асырап алушының бала асырап алуға еркін білдіруі және бала асырап алу туралы соттың шешімі.
Бала асырап алудың асырап алған бала мен асырап алушы үшін ғана емес, сонымен бірге өзге тұлғалар үшін де құқықтық салдары бар. Асырап алған бала жеке басының және мүліктік құқықтар мен міндеттемелері бойынша асырап алушының туған балаларының құқықтары мен міндеттеріне толықтай теңестіріледі. Кәмелетке толмаған өз балаларының заңды өкілдері болып қатысатын туған ата-аналарының құқығын қорғайтын барлық нормалар, бір-бірін өзара асырап, бағу жөніндегі балалар мен ата-аналардың міндеттері, мұрагерлік құқығы және т.б. асырап алушылар мен асырап алған балаларға теңдей қолданылады.
Баланы асырап алуды бала асырап алуға тілек білдірген адамдардың (адамның) арызы бойынша сот жүргізеді. Бала асырап алу туралы істерді сот азаматтық іс жүргізу заңдарында көзделген ережелер бойынша ерекше іс жүргізу тәртібімен жүргізеді.
Балаларды асырап алу туралы істерді сот қорғаншы және қамқоршы органдардың қатысуымен қарайды. Бала асырап алушының және асырап
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 30.08.1995ж, өзгертулер мен толықтырулар 21.05.2007ж
2. Антокольская М.В. Семейное право. М.,1997
3. ҚР «Неке және отбасы туралы» N 321-I заңы, 17.12.1998ж., өзгертулер мен толықтырулар 27.07.2007
4. Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі. 13.07.99ж, соңғы редакциядағы күні 29.06.2007
5. Ермакова Л.Н., Утешева К.Ш. Судебная практика по рассмотрению споров, связанных с рождением детей. Гражданское законодательство РК. В.10-А.,2001.
6. Шакенова Б. Проблема усыновленных детей// Юридическая газета № 16, 12.04.2006г.
7. «Қазақстан Республикасының азаматы болып келетін ұл (қыз) балаларды асырауға тілек білдірген шетелдік азаматтарды есепке алу жөніндегі ережені бекіту туралы» ҚР Сыртқы істер министрлігінің №655 бұйрығы, 17.06.1999ж,. Соңғы редакциядағы күні 27.07.2007
8. «Бала асырап алу, соның ішінде шетел азаматтарының бала асырап алуы туралы мәліметтер» Қазақстан Республикасы Бас прокурорының 2006 жылғы 28 желтоқсандағы №79 бұйрығы
9. Романова Л.М. О судебной практике по применению законодательства об усыновлении (удочерении). Гражданское законодательство РК. В.10-А., 2005
10. Нечаева А.М. Семейное право: курс лекций. М.: Юрист, 2000г.
11. Гаагская конвенция 1993г. «О защите детей и международном сотрудничестве в области межгосударственного усыновления».
12. Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту, қалпына келтіру және жою туралы ережені, азаматтық хал актілерін тіркеу кітаптарының нысандарын және осы кітаптардағы жазбалардың негізінде берілетін куәліктердің нысандарын және Қазақстан Республикасында азаматтық хал актілерін тіркеу тәртібі туралы ережелерді бекіту туралы ҚР Үкіметінің № 620 қаулысы, 09.09.1999ж
13. Қазақстан Республикасында мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша және жасына байланысты берілетін мемлекеттік, әлеуметтік жәрдемақылар туралы № 126 заң. 16.06.97ж.
14. Бала құқығы туралы Конвенция 20.11.89
15. Баймолдина З.Х.Гражданское процессуальное право РК, Алматы, часть 2, 2003
16. Усеров Н.Н. Қазақстардың дәстүрлі отбасы және неке құқығы. З.ғ.к. диссертациясының авторефераты, Алматы, 2005ж
17. Адамдардың бала асырап алуына болмайтын аурулардың тізбесін бекіту туралы ҚР Үкіметінің қаулысы, 24.06.1999
18. Антокольская М.В. Курс лекций по семейному праву. М.,1996.
19. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (жалпы бөлімі) 27.12.1994ж. Соңғы редакциядағы күні 19.02.2007
20. Шакенова Б.М.Тірі тауар: олардың тағдыры кімді ойландырады? //Заң. 3 қазан 2006
21. «Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы» №2337 заңы, 19.06.1995ж. Соңғы редакциядағы күні 12.01.2007
22. Отбасылық, қылмыстық және азаматтық істер бойынша құқықтық көмек көрсету туралы Минск Конвенциясы. 1993
23. Оспанова М.М. Бақытқа бастар баспалдақ //Егемен Қазақстан. 23 маусым 2005
24. Айтжан Е.Шіркінбаев С. Отбасы құқығы. Практикум, Алматы, 2005
25. Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодексі (жоба). 11.09.2007
26. ҚР «Соттардың бала асырап алу туралы істерді қарау кезінде неке және отбасы туралы заңнаманы қолдануының кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының нормативтік қаулысы. 22.12.00ж.
        
        КІРІСПЕ
1 БАЛА АСЫРАП АЛУ ОТБАСЫ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ИНСТИТУТЫ ... Бала ... ... ... мен ... Бала асырап алудың құқықтық салдары
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАЛА ... ... ... ... Бала ... ... ... деп тану негіздері мен тәртібі
2.2 Бала асырап алудың күшін жою мәселелері
3 ... ... ... ... БАЛА АСЫРАП АЛУДЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ
РЕТТЕУ
ҚОРЫТЫНДЫ
КІРІСПЕ
Бүгінгі күні кәмелетке жасы толмағандардың ... мен ... ... ... ... елдің әлеуметтік-
экономикалық ахуалының ... ... оның ... ... алдымен балаларға кері әсерін тигізді.
Неке мен отбасы, ... ана мен бала ... ... болады
[1]
Кейінгі жылдары ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар ... ... ... ... ... Бұл ... біршама
жұмыстар атқарылды. Алайда, балалар үйлері мен өзге осындай мекемелердің
жұмысындағы оң ... ... ... қарауынсыз қалған
балалар мен жасөспірімдер тәрбиесіндегі шешімін таппаған проблемалар өткір
күйінде қалуда.
Ата-анасының қамқорынсыз қалған балаларды ... бір ... бала ... алу ... (ұл ... қыз) ... алу – асырап алушы мен асырап ... ... мен бала ... пайда болатын қатынас сияқты құқықтық
қатынасты (жеке және мүліктік) көздейтін заңды акт. Бала ... ... ... құқықтық негізі болып бұны жүргізуге мүдделі мемлекеттік
органның заңды ... - ... ... ... Бала ... алудың бір
шарты - болып бала асырап алушының еркі. Бала асырап алу туралы шешімді сот
шығарады. Ал бала асырап ... ... ... осы ... ... ... соң ғана ... болады. Сондықтан, бала асырап алудың негізі болып
заңды деректердің құрамы ... ... ... бала ... алуға еркін
білдіруі және бала асырап алу туралы соттың ... ... ... ... ... бала мен асырап алушы үшін ғана емес,
сонымен бірге өзге тұлғалар үшін де ... ... бар. ... ... жеке ... және ... құқықтар мен міндеттемелері бойынша асырап
алушының ... ... ... мен ... ... ... толмаған өз балаларының заңды өкілдері болып
қатысатын ... ... ... ... барлық нормалар, бір-
бірін өзара асырап, бағу жөніндегі ... мен ... ... ... және т.б. ... ... мен асырап алған балаларға
теңдей қолданылады.
Баланы асырап алуды бала ... ... ... білдірген адамдардың
(адамның) арызы бойынша сот жүргізеді. Бала асырап алу туралы істерді сот
азаматтық іс ... ... ... ... ... ерекше іс
жүргізу тәртібімен жүргізеді.
Балаларды асырап алу туралы ... сот ... және ... ... ... ... алушының және асырап алынған
баланың құқықтары мен міндеттері баланы асырап алу туралы сот ... ... ... ... бастап туындайды. 
Сот баланы асырап алу туралы соттың шешімі заңды ... ... ... үш күн ... осы ... ... шешім шығарған орны бойынша
азаматтық хал ... ... ... мен ... және ... ... міндетті.
Бала асырап алу азаматтық хал актілерінің мемлекеттік тіркеуі үшін
белгіленген тәртіппен мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ету үшін бала ... өтініші бойынша асырап алынған баланың ... ... ... алты
айдан аспайтын мерзімге, сондай-ақ оның ... жері ... ... баланың туған күнін өзгертуге үш жасқа дейінгі бала
асырап алынған ... ғана жол ... ... ... ... және (немесе) туған жерінің өзгертілуі жөнінде бала ... ... сот ... ... ... мақсаты – Қазақстан Республикасында баланы асырап
алуды құқықтық ... ... ... оны шешу ... ... ... ... талдау жасап, қорытындылар мен ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының балаларын асырап алу
түсінігін анықтау;
2. Қазақстан Республикасының балаларын асырап алудың негіздері ... жете ... ... ... ... ... ... алуының себептері
мен құқытық салдарын біліп алу.
Жұмыстың ғылымдық жаңалығы қазақстандық неке құқығында алғаш ... жаңа ... және ... ... ... көшу ... ... неке құқығы бойынша бала ... ... ... ... ... ... кешенді
монографиялық зерттеуге алынуы және неке ... ... мен ... неке ... ... ... табылады.
Қазіргі қызмет етуші неке заңнамасының және оның қолдану тәжірибесінің
анализы біздің қоғамның қазіргі даму ... ... бала ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
қабілеттігінің, мемлекеттің тәрбиелік функциясын және ... ... ... көз ... ... ... асырылған.
Бала асырап алу институтының мәселелік ... ... ... ... ... ішінде Байқадамов Б.,
Базарбаев Б.Б., Ким В.А., Сартаева С.С., Мухамеджанова Э.Б., ... және т.б. ... және ... ... ... ... ... ережелерін жүзеге асыру мәселелерін зерттеу жұмыстарына
беделді ... осы ... ... ... ... арттыру және
шетелдің ілгері тәжірибесін қолдану бойынша кеңестер береді. ... осы ... ... ... ... ... жөн
көріп отырмыз.
1 БАЛА АСЫРАП АЛУ ОТБАСЫ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ИНСТИТУТЫ РЕТІНДЕ
2. Бала асырап алудың түсінігі мен ... ... деп ... ... бала ... ... ... тәрбиеге алудың өзге де нысандарынан туындайтын ... ... емес жеке ... мен ... ... ... құқық саласын айтамыз. [2, 10б.]
Отбасы құқығының реттеу пәні болып некеден, туыстықтан, бала ... ... ... ... алудан, отбасы қатынастарын дамыту және
бейімдеуден туындайтын жеке және ... ... ... яғни ... ... арасында пайда болатын жеке және ... ... ... ... ... ... да субъектілердің арасындағы жеке мүліктік
емес және мүліктік қатынастарды реттейді. ... ... ... ... ... ... ... құқықтарынан айырылуы,
олардың ата-ана құқықтарының шектелуі, ата-анасының әрекетке қабілетсіз деп
танылуы, ата-анасының ... ... ұзақ ... ... ... ... тәрбиелеуден немесе олардың құқықтары мен мүдделерін
қорғаудан жалтаруы, соның ішінде ата-аналардың тәрбиелеу, емдеу және ... ... ... ... өз ... ... бас тартуы, сондай-ақ ата-
аналардың қамқорлығы болмаған өзге де ... ... ... ... ... ... және ... органдарға жүктеледі. Қорғаншы
және қамқоршы органдар ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды
анықтайды, ... ... ... ... ... және ата-анасының
қамқорлығынсыз қалудың нақты мән-жайларын негізге ала ... ... ... ... ... ... алу, қорғаншылық немесе
қамқоршылық, патронат), сондай-ақ оларды асырау тәрбиелеу және ... ... одан әрі ... ... ... асырады. Қорғаншы және
қамқоршы органдардан басқа, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды
орналастыру ... ... және жеке ... ... жол берілмейді.
Ата-анасының қамқорынсыз қалған балалар ... ... ... ... дейінгі ұйымдар, орта білім беретін ұйымдар, емдеу
және ... да ... ... адамдары және өзге де азаматтар олар
туралы қорғаншы және қамқоршы органдарға балалардың ... ... ... ... және қамқоршы орган осындай мәліметтер алған күннен бастап үш
күн ішінде баланың тұрмыс жағдайына зерттеу жүргізуге және ... оның ... ... жоқ екендігі фактісі анықталған ... ... ... ... ... ... оның ... мен
мүдделерін қорғауды қамтамасыз етуге міндетті. [3]
Ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар тұратын тәрбие, емдеу және
басқа да мекемелердің басшылары, ... ... ... беру ... ... ... ... бастап жеті күн мерзім ішінде бұл туралы осы
мекеменің тұрған жері бойынша қорғаншы және қамқоршы органға ... және ... ... ата-анасының қамқорынсыз қалған балалар
туралы мәліметтер түскен күннен бастап бір ай ... ... ... ... және ... ... ... беру мүмкіндігі болмаған
кезде орталықтандырылған есепке алу үшін және кейіннен баланы ... ... ... ... ... Республикасы азаматының
отбасына тәрбиелеуге орналастыруға жәрдем көрсету үшін осындай бала ... ... ... ... білім беру басқармасының
органына жібереді. Балаларды орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... белгілейді.
Ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар асырап алынып, ... ... ... немесе патронат шарты бойынша,
ал мұндай мүмкіндік болмаған кезде, жетім балаларға немесе ата- аналарының
қамқорлығынсыз ... ... ... ... ... (тәрбие, емдеу
және басқа да) мекемелерге берілуге тиіс. 
Баланың мүддесіне сай оны ... ... оның ... шығу ... бір ... және мәдениетке жататындығы, ана тілі, тәрбие мен ... ... ... ету ... ескерілуі мүмкін. 
Ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларды, аталған ... ... ... ... дейін балаларға қорғаншылық
(қамқоршылық) міндеттерін атқару қорғаншы және қамқоршы ... ... ... бар ... ... ауданның (облыстық маңызы
бар қаланың) жергілікті атқарушы органдары қорғаншылық және ... өз ... - ... ... ... білім беру мен денсаулық сақтаудың
жергілікті уәкілетті органдары ... - ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың
жергілікті уәкілетті органдары арқылы ... ... және ... ... ... және оны тәрбиелеуге үміткер
адамның (адамдардың) тұрмыс жағдайларына зерттеу жүргізуге және зерттеу
актісін сотқа ... ... ... және ... ... ... ... осы органдар
туралы Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін ереже негізінде жүзеге
асырады
Қорғаншылық он төрт ... ... ... сондай-ақ психикалық
аурудың салдарынан немесе ақыл-есінің кемдігінен сот әрекетке қабілетсіз
деп ... ... ... ... ... болған немесе соттың
шешімімен өлді немесе хабар-ошарсыз кеткен деп танылған ... ... ... қабілетсіз немесе әрекетке қабілеті шектеулі кәмелетке
толған адамның мүлкіне тағайындалады.
Егер қорғаншылық және ... ... ... ... ... ... онда осы ... басқару үшін қорғаншы және қамқоршы органдар
мүліктің тұрған жерінде қорғаншы тағайындай ... ... ... қалған балаларға, оларды
асырау, тәрбиелеу және білім беру ... ... ... ... мүліктік емес құқықтары мен мүдделерін қорғау үшін белгіленеді.
Қорғаншылық әрекетке ... ... ... және жеке ... ... мен ... ... үшін де белгіленеді.
Қорғаншы және қамқоршы органдар қорғаншылық қажет ... ... жері ... ... ... ... жағдайларда
қорғаншылық қорғаншының (қамқоршының) тұрғылықты жері бойынша белгіленуі
мүмкін.
Адамды әрекетке қабілетсіз деп тану туралы ... ... ... ... ... үш күн ... сот бұл туралы оған қорғаншылық белгілеу үшін
сол адамның тұрғылықты жері ... ... және ... ... міндетті. Адамға қорғаншылықты белгілеу қажеттігі туралы тиісті
органдарға белгілі болған ... ... бір ай ... ... [4]
Мына адамдар қорғаншы бола алмайды:
1) сот әрекетке ... ... ... ... ... деп
таныған адамдар;
2) сот бойынша ата-ана құқықтарынан айырылған немесе ата-ана құқықтарын
сот ... ... ... заңмен жүктелген міндеттерді тиісінше орындамағаны үшін
қорғаншылық (қамқоршылық) міндеттерден ... ... егер сот ... кінәсінен бала асырап алудың күшін жойған болса,
бұрын бала ... ... ... ... ... баланы тәрбиелеу жөніндегі
міндеттерін жүзеге ... ... ... ... тек қорғаншылыққа
алушының келісімімен ғана тағайындалуы ... бұл ... ... ... келмесе, қорғаншыны тағайындауда жұбайының,
ата-анасының, туыстарының немесе қорғаншылыққа алынушыға жақын басқа да
адамдардың ... ... ... ... ... және ... айырылмаған, бірақ балаларының тәрбиесін жүзеге асыра алмайтын
ата-аналардың кәмелетке толмаған балаларына қорғаншы ... ... ... ... ... отырып тағайындалады. Балаға
қорғаншы тағайындау кезінде ... ... және өзге де ... оның ... ... ... қабілеті, қорғаншы мен
баланың арасындағы қатынастар, қорғаншы отбасы мүшелерінің балаға деген
көзқарасы, сондай-ақ, егер бұл ... ... ... өз ... ... ... толмаған балаға қорғаншы етіп тағайындалатын адам некеде
тұрса, оның жұбайының келісімі талап етіледі. 
      Қорғаншылар мен ... өз ... ... ... қорғауды кез келген адамдарға қатысты, соның ішінде сотта арнайы
өкілеттіксіз қорғай алады.
Қорғаншылар заң жүзінде қамқоршылыққа алынғандардың ... ... және ... ... ... ... атынан және олардың
мүдделерін көздеп жасайды. 
Қорғаншылық жөніндегі міндеттер тегін атқарылады.
Қорғаншы қамқоршылығына алынғандарды өз есебінен асырап бағуға ... ... ... ... ... ... оларды
бағып-күту мен емдеуді қамтамасыз етуге, олардың ... мен ... ... ... ... Аталған міндеттер сот әрекет
қабілеттілігі шектеулі деп ... ... ... ... ... ... ... есірткі заттарға салынуы ... ... і деп ... адам ... ... ... ... қамқоршы қамқорлыққа алынушыны әрекетке қабілетті деп тану
туралы және одан қорғаншылық пен қамқоршылықты алып ... ... ... ... ... ... қорғаншылығындағы баланы ... ... ... ... ... және ... дамуына қамқорлық
жасауға құқылы және міндетті. 
Қорғаншы баланың пікірі мен қорғаншы және ... ... ... отырып, қорғаншылығындағы баланы тәрбиелеудің әдістерін дербес
белгілеуге ... ... ... ... ... отырып, ол орта білім
алғанға дейін балаға білім беру мекемесі мен оқытудың ... ... және ... орта ... ... ... ... міндетті. Қорғаншы
қорғаншылығындағы баланы өздерінде ... ... ... ... ... ... соның ішінде баланың жақын туыстарынан қайтарып беруді сот
арқылы талап етуге құқылы. ... өз ... және ... ... қарым- қатынас жасауына, мұндай қарым-қатынас баланың
мүдделеріне сай келмеген ... ... ... ... ... ... ... жерінің өзгеруі туралы қорғаншы және
қамқоршы органдарға хабарлап отыруға міндетті. Қорғаншы ... ... ... ... және ... ... ... алынушының денсаулық
жағдайы туралы және оны тәрбиелеу жөніндегі, сондай-ақ оның мүлкін басқару
жөніндегі жұмыс туралы есеп ... ... ... ... он ... ... ... дейінгі кәмелетке толмағандарға, сондай-ақ спиртті
ішімдіктерге немесе есірткі ... ... ... сот ... шектеулі деп таныған адамдарға белгіленеді. Денсаулығының жай-
күйіне байланысты өзінің құқықтарын өз бетінше жүзеге асыра алмайтын және
міндеттерді ... ... ... ... әрекет қабілеттілігі
адамдардың арызы бойынша оларға қамқоршылық белгіленуі мүмкін. [5,78б.]
Денсаулық жағдайы ... өз ... ... ... қорғай алмайтын
және міндеттерін орындай ... ... ... ... қабілетті
адамның өтініші бойынша оған қамқоршылық ... ... ... ... қабілетті адамның қамқоршысын қорғаншы және қамқоршы орган
сол адамның келісімі ... ғана ... ... ... ... қабілетті қамқоршылыққа алынушыға тиесілі мүлікке билік етуді
қамқоршылыққа алынушымен жасалған тапсыру ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Қамқоршылыққа алынушыны асырап-
бағуға және оның тұрмыстық қажеттерін ... ... және өзге де ... ... ... ... қамқоршы жүзеге асырады. Кәмелетке толған әрекетке қабілетті
адамды қамқорлыққа алу осы ... ... ... ... мүмкін. 
      Қамқоршылыққа алынған адамның ... осы ... ... ... ... ... ... орындаудан босатылады.
Мына адамдар қамқоршы бола алмайды:
1) сот әрекетке қабілетсіз немесе ... ... ... ... ... сот бойынша ата-ана құқықтарынан айырылған немесе ата-ана құқықтарын
сот ... ... ... заңмен жүктелген міндеттерді тиісінше орындамағаны үшін
қорғаншылық (қамқоршылық) міндеттерден ... ... егер сот ... ... бала ... ... күшін жойған болса,
бұрын бала асырап алушылар; 
5) денсаулығының жай-күйіне байланысты ... ... ... жүзеге асыра алмайтын адамдар. Қорғаншы тек қорғаншылыққа
алушының келісімімен ғана тағайындалуы мүмкін.
Қамқоршы ... ... өз ... ... ... ... Қамқоршылыққа алынушыны асырап-бағу қамқоршылыққа алынушының алатын
жалақысы, алименті, зейнетақысы және ... да ... ... сондай-ақ оған тиесілі мүліктер есебінен жүзеге асырылады.
Қамқоршылыққа алынушыны асырап-бағуға жеткілікті қаражат болмаған
кезде, ... және ... ... оны асырап-бағуға жәрдемақы
тағайындайды. Қамқоршылар ... ... ... ... оларды бағып-күту мен емдеуді қамтамасыз етуге, олардың құқықтары
мен мүдделерін қорғауға қамқорлық жасауға міндетті. ... ... ... ... шектеулі деп таныған кәмелетке толған адамдардың
қамқоршылығына жүктелмейді. Спиртті ... ... ... заттарға
салынуы салдарынан әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті ... ... адам ... ... жойылса, қорғаншы немесе ... ... ... ... деп тану ... және ... пен ... алып тастау туралы сотқа өтініш беруге
міндетті.
Баланың қамқоршысы ... ... ... ... ... ... адамгершілік және рухани дамуына қамқорлық
жасауға құқылы және ... ... ... мен ... және ... органның ұсыныстарын
ескере отырып, қамқоршылығындағы ... ... ... дербес
белгілеуге құқылы. 
Қамқоршы қамқоршылығындағы баланы өздерінде заңды негіздерсіз ұстап
отырған кез келген адамнан, соның ... ... ... ... ... сот ... ... етуге құқылы. 
Қамқорлыққа алынушылар, балалар немесе емдеу мекемелерінде тәрбиеленуде
немесе ... ... ... ... кәмелетке толмағандардың
қорғаншылары мен қамқоршылары өздері қамқорлыққа алғандармен бірге ... ... он алты ... ... ... алынушыдан бөлек
тұруына, бұл қамқоршылыққа алынушының тәрбиесіне және оның құқықтары мен
мүдделерін қорғауға ... ... ... ... ... органның рұқсатымен жол беріледі. 
Қамқоршылар тұрғылықты жерінің өзгеруі туралы қорғаншы және ... ... ... ... ... ... кірістерін, соның ішінде оның мүлкін
басқарудан ... ... ... ... өзі ... ... ... бар кірістерін қоспағанда, тек қана қамқоршылыққа алынушының
мүдделеріне сай және қорғаншы мен қамқоршы органның ... ала ... ... және ... ... ... ала берген рұқсатынсыз,
қамқоршылыққа алынушының оның ... ... ... ... ... мен ... қамқоршылыққа алынушыны асырау үшін қажетті азын-
аулақ шығыстар жасауға құқылы. Қорғаншы және ... ... ... ала
берген рұқсатынсыз қорғаншының иеліктен алу жөніндегі мәмілелер жасауға, ал
қамқоршының мәміле жасауға келісім беруге, ... ... ... мүлкін айырбастауға немесе сыйға тартуға немесе оның атынан
кепіл болу шартын жасасуға, оны ... ... ... пайдалануға немесе
кепілге беруге, қамқорлыққа ... заң ... және ... бойынша
мұрагерлікпен тиесілі құқықтарынан бас тартқызуға әкеп соғатын мәмілелер
жасауға, оның мүлкін ... ... одан үлес ... ... ... ... ... әкеп соғатын басқа да кез келген
мәмілелер ... ... жоқ. ... ... нәтижесінде қорғаншы алған
қаражаттың қалай жұмсалуға тиіс екенін қорғаншы және қамқоршы ... ... ... басқару ... ... ... белгіленеді. Мүлікті қамқоршылығына алушыға сый
ретінде немесе тегін түрде пайдалануға ... ... ... олардың жұбайлары мен жақын ... ... ... жасауға, сондай-ақ мәмілелер жасау кезінде немесе
қамқоршылыққа алынушы мен қорғаншы ... ... ... және ... ... ... ... сот ісінде қамқоршылыққа алынушының
атынан өкілдік білдіруге құқығы жоқ. ... ... ... ... ... алынушының қамқоршысына, оның жұбайына немесе
туыстарына қарыздары қорғаншы және қамқоршы органның рұқсатымен ... және ... ... ... ... қамқоршылыққа алынушы
өз ата-анасына қайтып оралған немесе ол асырап алушыға ... ... өз ... ... ... ... ... емдеу мекемесіне, халықты әлеуметтік қорғау мекемесіне
немесе басқа да ... ... ... егер бұл қамқоршылыққа
алынушының мүдделеріне қайшы келмесе, қорғаншы және қамқоршы орган бұрын
тағайындалған қорғаншыны ... ... ... өз ... атқарудан
босатады. Дәлелді себептер болған кезде (сырқаттану, мүліктік жағдайдың
өзгеруі, қамқорлыққа алынушымен ... ... және ... ... ... оның ... ... өз міндеттерін атқарудан босатылуы
мүмкін. Қорғаншы немесе қамқоршы өзінің ... ... ... ... соның ішінде өзінің қорғаншылығын немесе қамқоршылығын
жеке басының пайдасы мақсатында ... ... ... ... ... және қажетті көмексіз қалдырған жағдайда, қорғаншы
және қамқоршы орган қорғаншыны немесе қамқоршыны осы ... ... және ... ... заңмен белгіленген жауапқа тарту үшін қажетті
шаралар қолдануы мүмкін.
Қамқоршылыққа алынушыны әрекетке қабілетті деп тану ... ... ... ... және ... ... ... бойынша оның
әрекет қабілеттілігі шектеулілігінің күшін жою туралы сот шешім ... ... ... ... ... және ... қамқоршылыққа алынушы он төрт жасқа жеткен соң оған
қорғаншылық тоқтатылады, ал қорғаншылық міндетін жүзеге асыратын адам ... ... ... ... ... ... ... толмаған балаға қамқоршылық он сегіз жасқа жеткен кезде
арнайы рұқсатсыз, сондай-ақ ол некеге отырған кезде және кәмелетке ... ол ... ... қабілетті болған басқа да жағдайларда қамқоршылық
тоқтатылады.
Қорғаншылыққа (қамқоршылыққа) алынған адамдардың:
1) өздерінің адамдық қадір-қасиеттерінің құрметтелуіне;
2) қорғаншы ... ... ... ... ... ... балалар немесе емдеу мекемелерінде
тәрбиеленуде ... ... ... ... ... ... ... мен қамқоршылары өздері қамқорлыққа алғандармен
бірге тұруға міндетті. Қамқоршының он алты жасқа толған ... ... ... бұл ... ... тәрбиесіне және оның
құқықтары мен ... ... ... ... жағдайда,
қорғаншы және қамқоршы органның рұқсатымен жол ... ... ... ... ... ... және
басқа да әлеуметтік төлемдерді алуға;
5) тұрғын үйге меншік құқығын немесе тұрғын үйді пайдалану ... ... ... ... ... ... қорғануға құқығы
бар. Сонымен бірге ... ... ... ... оларды асырап-бағу, тәрбиелеу, білім беру және ... үшін ... ... етілуіне, тұрғын үй-жайы болмаған
жағдайда тұрғын үй заңдарына сәйкес оны алу құқықтарына да, ... ... ... ... ... және ... да  туыстарымен
қарым-қатынас жасауға, өз пікірін білдіруге және қорғалуға құқығы бар.
Ата-аналарының ... ... ... ... және ... ... ... асырап-бағылуға, тәрбиеленуге, білім алуға, жан-жақты ... ... ... ... өз ... етілуіне; 
2) өздеріне тиесілі алименттерді, зейнетақыларды, жәрдемақыларды және
басқа да әлеуметтік төлемдерді алуға; 
3) тұрғын үй-жайға меншік құқығын ... ... ... ... ... ал тұрғын үй-жайы болмаған жағдайда тұрғын үй-заңдарына
сәйкес тұрғын үй-жай алу құқығына ие болуға; 
4) аталған мекемелерде тұруы аяқталған соң ... ... ... ... ... ... кезіндегі жеңілдіктерге ие
болуға құқығы бар. [6]
Қорғаншы және ... ... ... ... ... жатқан
балаларды асырау, тәрбиелеу, оларға білім беру жағдайларын бақылауды жүзеге
асырады. Осы ... ... ... ... қорғаншы және
қамқоршы органдарға жүктеледі. ... ... ... және
емдеу мекемелерінде тұратын балалар білім беру және жан-жақты дамытуы үшін
жағдайлардың қамтамасыз етілуіне, тұрғын ... ... ... ... ... ... оны алу ... да, отбасында өмір сүру
және тәрбиеленуге, ... ... және ... да  ... қарым-
қатынас жасауға, өз пікірін білдіруге және қорғалуға құқығы бар.
Отбасы құқығының нормалары ... өзін ... оның ... жағдайымен байланысты қатынастарды реттеуге бағытталған. Отбасы
құқығындағы субъектілердің арасындағы қатынастар заңды ... ... тұру ... некені тоқтатудың фактісі, бала туу, ... және ... ... фактісі, ата-аналарының қамқорынсыз қалған
балаларға қорғаншылық және қамқоршылықты белгілеу ... және ... ... ... ... қабілеттілігі шектеулі деп тану фактісі
және т.б.
Әр баланың балалық шағы бақытты болуы үшін ... күш ... ... ... қамқорлық жасау, баланың абыройы мен ... – бұл тек ... ... сонымен қатар жекелеген адамның
міндеті. ... ... ... ... ... ... «әрбір баланың отбасында өмір сүруге және тәрбиеленуге құқығы.
өзінің ... ... ... ... қамқорлығы мен тәрбиесін алуға
құқығы ... ... ... іске ... тәсілдерінің бірі бала асырап алу
институты болып табылады. Бұл ... ... ... мен ... ... ... ... тағдырдың жазуымен отбасынан ажырайды.
Кейбір жағдайларда балалар зорлық-зомбылықтың немесе отбасындағы ... ... ... салдарынан үйінен қашуға мәжбүр. Неғұрлым
дамыған елдерде ... мен ... ... ... ... тарапынан
балалар мекемелерінде немесе асыраушы отбасыларында тәрбиеленіп қолдау
табады. Өздерін ... деп ... ... ... ... ... ... оларды асырап алу болып табылады.
[7]
Бала асырап алу – қиын және өте ... ... ... ... мен
интернат ұйымдарында асырау жағдайларының көңіл көншітпейтіні белгілі.
«Неке және ... ... ... ... нормаларының талаптарына сәйкес,
бала асырап алу үшін ... ... ... ... ... ... сондай-ақ баланың туған-туысқандарына (
олардың азаматтықтары мен тұрғылықты ... ... ... ... ... ... азаматтарының қамқорлығына асырауға
немесе патронатты тәрбиесіне ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Яғни бала асырап алу мәселелерін шешу
кезінде артықшылық қазақстандық азаматтарға ... ... және ... ... беру мүмкін болмаған жағдайларда ғана бала асырап алуға
ниеттенген шетел азаматтарына беріледі.
Ата-аналарының ... ... ... ... асырап алу
көбінесе лайықты өмір сүруге құқығын беретін бірден-бір мүмкіндік болып
табылады. Ұлттық ... ... ... ... ... ... рұқсат етеді. Шетелдік азаматтар негізінен біздің елімізде
емделмейтін болып саналатын сырқаттың ауыр түрлерімен ... ... ... ... асырап алу ата-анасының қамқорлығынан тыс қалған балаларды
тәрбиелеудің ... ... ... ... ... ... берілетін
балалардың мүдделерін толық қамтамасыз ету қоғамның аса маңызды әлеуметтік
мәселесі. Осы ... бала ... алу, ... ішінде шетел азаматтарының
бала асырап алу туралы статистикалық ақпараттың толықтығына, ... ... ... ... ... ... Бас ... 2006 жылғы 28 желтоқсандағы №79 бұйрығымен
«Бала асырап алу, соның ішінде шетел азаматтарының бала асырап алуы ... №1-У ... ... есбі ... ... жүйелі
жүргізіліп тұратын болды. [8]
Осы есеп нәтижесінде ата-анасының ... ... 3672 ... еспке алынған. Солардың ішінен1056 бала асырап ... ... ... Ал 2007 ... 1 шілдесіне дейін елімізде 1676 бала асырап
алыған екен. Солардың ішінен 855 ұл бала және 821 қыз бала ... ... бала үш ... ... 250 бала – 4-тен 7-ге ... ... бала 8-ден 18-ге ... жастағылар.
Құзырлы органдардың мәліметтері бойынша үстіміздегі жылдың ... штел ... 383 ... ... асырап алынған
болып шықты. Соның ішінде 12 бала Қазақстан Республикасының азаматы емес
болғанымен, туыстығы бар ... ... ... ... 1 ... ... 5394 бала ... алынды,
соның 4750 баласы АҚШ азаматтарымен асырап алынды. Бүгінгі ... бұл ... ... Бас ... ... Балғабай Хамитжанов
мәлімет берді.
Бұл мәліметке сай асырап алу жөніндегі құқықты реттеудегі ... ... ... емес ... ... айтылады. Бұның бәрі
Шетелдік ... ... ... ... ... ... ... алынған балалар жөніндегі мәліметтер толық емес және
құқыққа сай емес. Сондықтан Хамитжанов Бас прокуратураға мынандай ұсыныстар
берді: Бала ... алу ... ... толықтырулар мен өзгергтулер
енгізу және «Шетелдіктерге бала ... ... беру ... тек Қазақстан
Республикасымен бала құқықтарын қорғау жөніндегі ... ... ... Бала ... алуды беруге болмайды жасы келген
адамдарға, бір жынысты ... ... ... және ... ... ер
адамдар мен әйелдерге .
Аталған мәселелер 2006 жылдың аяғында асырап алынған ... ... ... ... ... қойылғандығымен түсіндіріледі,
яғны ол осы көрсеткіштің өсімін бейнелейді.
Соған байланысты комитет Білім және Ғылым, Сыртқы ... және ... ... ... ... ... ... есебін
жүргізуге мүмкіндік туғызатын,асырап алынған балалар бойынша ... құру ... ... жүйені жетілдіру мәселесін көтеріп,жолға
қоюды жоспарлар отыр.
Бала ... алу ... ... 1999 ... басталды. 1999 -
2001 жылдар аралығында халықаралық ... ... ... бала ... ... ... саны ... және ғылым министрлігі және
Әділет министрлігімен нақтыланады. Қазақстан ... ... алу, яғни ... - АҚШ ... ... ... ақ ... Япония, Ирландия, және
де ең қызықтысы Монғолия ... ... ... [9, 79б.]
Халықаралық агенттіктердің екі категориясы белгіленді.
Бірінші категорияға өз елінің ... және ... ... ... ... істеп жүрген ұйымдар.
Екінші категорияға өз елінде және сыртта заңсыз жұмыс ... ... жылы ... ... ... Республикасының халықарлық
бала асырап алу жайында іс жүргізіліп өтілді. Осыған сәйкес 1999 жылдың ... ... ... 2004 ... тамыз айы аралығында қазақстандық
балаларды 24 ТМД және өзге ... ... ... ... балалар АҚШ – 4516, Ирландия – 91, Испания – 47, ...... – 23, ... – 22, ОАР – 20, азаматтарымен асырап алынған.
1 қаңтар 2006 ж. Үкімет бекітуімен шетел азаматтары 5 590 ... ... ... берілді. Балалардың көбісі АҚШ азаматтарымен
әкетілді, 4 318 бала ... ... ... 163 бала Белбгия азаматтарымен,
98 бала Ирландия азаматтарыменен асырап алынды.Жаңа ата – аналар 44 ... және 74 ... ... ... өз ... тапты. Бала
асырап алудың асырап алған бала мен асырап алушы үшін ғана емес, сонымен
бірге өзге ... үшін де ... ... бар. ... ... бала жеке
басының және мүліктік құқықтар мен міндеттемелері бойынша асырап алушының
туған ... ... мен ... ... теңестіріледі.
Кәмелетке толмаған өз балаларының заңды өкілдері болып ... ... ... ... ... барлық нормалар, бір-бірін өзара асырап, бағу
жөніндегі балалар мен ата-аналардың міндеттері, мұрагерлік құқығы және т.б.
асырап ... мен ... ... балаларға теңдей қолданылады. Қазақстан
Республикасының «Неке және отбасы» туралы заңының 76-бабына сәйкес:    
1. Кәмелетке ... ... ... және ... мүдделеріне
сәйкес қана ұл асырап алуға немесе қыз асырап алуға жол беріледі.    
2. ... ... ... ... ... бұл ... Республикасының аумағында ... ... ... ... ... беру мүмкін болмаған жағдайларда
ғана шетелдіктерге асырап алуға, не ... ... осы ... мен ... ... қарамастан асырап алуға берілуі мүмкін.
Балалар Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерде ... ... ... ... балалардың туысы емес шетелдіктерге
аталған балалар осы Заңның ... ... ... есепке қойылған күннен үш ай өткеннен соң асырап алуға
берілуі мүмкін.
3. Бала асырап алғысы келетін ... ... жеке өзі ... ... ... екі апта бойы тікелей жақын араласуға, қорғаншы ... ... ... ... ... ... ... жазбаша арыз, сондай-
ақ мемлекеттік лицензиялар негізінде осындай қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... әл-ауқаты, отбасы
жағдайы, денсаулық жағдайы, жеке басының ... ... ... ... ... ... сәйкес Қазақстанда асырап алу мәселесімен мемлекеттік
қорғаншы және ... ... кей ... ... ... ... ... мүмкін. ҚР Әділет Министрлігінің мәліметі бойынша, Қазақстанда
заңсыз жолымен жұмыс істейтін халықаралық және ... ... ... ... ... ... ... өздерінің веб – сайттарында әр
бала туралы толық мәліметтерді ... ... жасы ... және қамқоршылық олардың келісімінсіз тағайындалады. Алайда
бұл соған қатысты, қорғаншылық және ... ... ... ... ... өзге ... құқықтарымен салыстырғанда
шектелген. Балалардың ... мен ... ... ... қорғаншылық және қамқоршылықты тағайындаудың мақсаты болып
саналады. Адам ... ... ... ... сондай-ақ 1959
жылдың 20 қарашасында БҰҰ Бас Ассамблеясы қабылдаған балалар құқықтарының
декларацияларында, 1993 ... бала ... ... ... ... ой өрісінің жетілмеушілігінен арнайы қорғауды және қамқорлықты,
сондай-ақ тиісті ... ... ... қажетсінетіндігі жария
етілген. Халықаралық-құқықтық құжаттардағы принциптер мен ... ... оның ... ... ... көрініс тапқан. Қорғаншылар
тарапынан кәмелетке жасы толмағандардың құқықтарын бұзуы ... ... ... ... қызметіне бақылау жасауды жүзеге
асыратын прокурор, ... және ... ... ... мүдделерін қорғау және қорғаншылардың (қамқоршылардың) балаға
дұрыс көзқарас ... ... ... ... ... ... баланы алып қою туралы шешім қабылдауы мүмкін. ҚР
«Неке және отбасы ... ... ... ... де ... ... білім беруге құқықтарын жүзеге асыруға ... ... ... ... ... орналастыру кезіндегі осы
балаларға берілетін жеңілдіктер бекітілген. Оқу ... ... ... ... тиісті білім беру мекемелері маусымдық киімдермен және аяқ
киімдермен, еңбек ақының ең төменгі екі ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Ата-аналарының ... оқып ... ... балалар және балалар толық мемлекеттік қамтамасыз
етуден тыс 50% жоғарылатылған стипендия алады, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... 100% ... төленеді. Оқуды
аяқтағанға дейін оқу құралдарын, оқулықтарды сатып алуға жыл ... ... ... мөлшерінде жәрдемақы төленеді. Бала асырап алу институты
бала асырап алу кезінде баланың мүдделерін қорғау ... ... ... алу ... ... ... асырап алушы мен асырап
алынушы табылады. ... және ... ... Заңның 76-бабына сәйкес
кәмелетке толмаған балаарға қатысты және солардың мүдделеріне сәйкес ... ... қыз ... ... жол ... ... ... алынушы болып
кәмелетке толмаған ұл немесе қыз балалар табылады.
Асырап алушыларға заңда біршама талаптар ... Ең ... ... ... ... және әрекет қабілетті болуы керек. Асырап ... ... 16 жас ... ... керек. Заңда көзделген ерекше
жағдайларда бұл жас ... ... ... ... жағдайларға
мысал ретінде өгей әкесі немесе өгей ... бала ... ... ... және ... ... ... 80-бабында бала асырап ала алмайтын
адамдар қатары көрсетілген. Ондай ... ... ... сот ... қабілетсіз немесе әрекет қабілеттілігі шектеулі деп
таныған адамдарды;
2) сот ... ... ... немесе әрекет қабілеттілігі шектеулі
деп таныған ерлі-зайыптыларды;
3) сот арқылы ата-ана құқықтарынан айырылған немесе сот ... ... ... өзіне заңмен жүктелген міндеттерді ... ... ... ... міндеттерден шеттетілген адамдарды; 
5) егер өз кінәлары бойынша сот шешімімен бала асырап ... ... ... бала ... ... ... денсаулық жағдайы бойынша ата-ана құқықтарын жүзеге асыра ... ... қай ... ... да ... толған адамдар бала
асырап алушылар бола алады. ... ... ... оны қорғаншылығына
(қамқоршылығына) алуға, патронатқа ... ... ... бойындағы
ауруларының тізбесін Қазақстан ... ... ... бала ... ... оны қамқоршылыққа (қорғаншылықа), патронатқа
алуына болмайтын аурулардың ... ... ... жұқтырудан синдромы және адамның иммуна
топшылығы вирусымен ауруы (вич)
2)Психикалық аурулар
3)Маскүнемдік,нашақорлық, уытқұмарлық
4)Алапес және ... ... ... ... белгілі бір баланы бірлесіп
асырап алуына болмайды.
Бала асырап алудың ...... ... тәртіпте осы қатынас
қатысушыларының және басқа да тұлғалардың: баланың, оның ... оны ... ... егер ... ... ... ғана ... алса, асырап алушының зайыбының т.б. келісімі.
Он жасқа толған баланы асырап алу үшін оның келісімі ... ... ... ... сот ... Егер бала асырап алу туралы арыз
берілгенге дейін бала асырап алушының үйінде тұрып, оны өзінің ... ... ... ... ... ... келісімі бар деп ұйғарылады.
Баланы асырап алу үшін оның ата-аналарының келісімі қажет. Жасы ... ... ... толмаған ата-аналардың баласын асырап алғанда,
сондай-ақ олардың ата-аналарының немесе қорғаншыларының (қамқоршыларының),
патронат ... ... ал ... немесе қорғаншылары
(қамқоршылары) болмаған жағдайда - ... және ... ... ... ... алу туралы сот шешімі шығарылғанға дейін ата-аналар
бала асырап ... ... ... келісімінің күшін жоюға құқылы. Ата-аналар
нақты адамдарға не нақты адамды ... ... ... ... ... ... ... және қамқоршы органдар сотқа баланы асырап алудың
бала мүдделеріне сай келетіні ... ... ... ... ... оның өгей ... ... шешесі) асырап алған ... ... ... ... балаларды асырап алу үшін
олардың қорғаншыларының (қамқоршыларының) жазбаша түрдегі келісімі ... ... шарт ... ... жатқан балаларды асырап алу үшін
патронат тәрбиешілерінің жазбаша түрдегі ... ... ... қалған және тәрбие, емдеу мекемелері мен ... ... ... ... алу үшін осы ... ... жазбаша
түрдегі келісімі қажет. Егер сот асырап алынушы баланың ... ... ... ... ... деп таныса, сотпен әрекетке
қабілетсіз деп таныса, ата-ана құқықтарынан айырса (мұндай жағдайда ата-ана
құқығынан айыру кезінде заңда ... ... ... ... ... және сот дәлелсіз деп таныған себептер бойынша алты айдан астам
уақыт бойы оны ... мен ... ... ... ... ... ... келісімі талап етілмейді. [10, 105б.]
Егер баланы ерлі-зайыптылардың екеуі бірдей асырап алмаса, баланы ерлі-
зайыптылардың біреуі асырап ... ... бала ... ... ... екіншісінің жазбаша келісімі талап ... Егер ... ... ... іс ... ... бір ... астам
уақыт бөлек тұрып жатса және екінші жұбайының тұрғылықты жері белгісіз
болса, бала ... алу үшін ... ... ... ... ... ... ағалы-інілі және апалы-сіңлілі (қарындасты) болып табылатын немесе
өзара туыстық қатынасы жоқ бірнеше ... ... ... ... туыстық қатынасы жоқ асырап алынған балалардың арасында ... және ... ... ... құқықтар мен міндеттер пайда
болады. Асырап алу балалардың мүдделеріне сай ... ... ... мен ... ... әртүрлі
адамдардың асырап алуына жол берілмейді. Баланы ... ... бала ... тілек білдірген адамдардың (адамның) арызы ... сот ... ... алу ... ... сот азаматтық іс жүргізу заңдарында
көзделген ережелер бойынша ерекше іс жүргізу тәртібімен ... ... алу ... ... сот ... және қамқоршы
органдардың қатысуымен қарайды. Бала асырап алушының және ... ... ... мен міндеттері баланы асырап алу туралы сот шешімі заңды
күшіне енген күннен бастап ... ... ... алу ... соттың шешімі заңды күшіне енген ... үш күн ... осы ... ... ... ... орны бойынша
азаматтық хал актілерін жазатын орган мен ... және ... ... ... ... алу азаматтық хал актілерінің мемлекеттік тіркеуі үшін
белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркелуге тиіс.
Бала асырап алуға ата-аналардың ... ... ... немесе
ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала тұратын мекеменің басшысы растаған
не бала ... алу ... ... ... ... ... қорғаншы және қамқоршы орган бекіткен арызда көрсетілуге тиіс,
сондай-ақ бала асырап алу ісін ... ... ... тікелей білдірілуі
мүмкін.
Сот баланың мүдделерін көздей отырып, оны асырап алу туралы ... ... ... ... ... ... ... құқылы.
Бала асырап алудың құпиялылығы заңмен қорғалады.
Бала асырап алу туралы шешім шығарған судьялар немесе бала асырап ... ... ... ... ... ... сондай-ақ бала
асырап алу туралы өзгедей түрде хабардар болған адамдар бала асырап алудың
құпиялылығын ... ... Бала ... ... ... оны ... еркіне қарамай жария еткен адамдар заңда белгіленген тәртіппен
жауапқа тартылады.
Бала асырап алудың құпиялылығын қамтамасыз ету үшін бала ... ... ... ... ... баланың туған күні, бірақ алты
айдан аспайтын мерзімге, ... оның ... жері ... ... ... ... күнін өзгертуге үш жасқа дейінгі ... ... ... ғана жол ... ... ... ... және (немесе) туған жерінің өзгертілуі жөнінде бала асырап ... сот ... ... ... баланың өз аты, әкесінің аты және тегі сақталады. Бала
асырап алушының өтініші бойынша, егер бұл ... ... ... болса, асырап алынған балаға бала асырап алушының тегі, сондай-ақ
ол ұсынған ат беріледі. Асырап алынған ... ... аты ... ... ... ... еркек болса, асырап алушының аты, ал егер ... ... ... ... ... ... әкесі ретінде сол әйел ұсынған ... ... Егер бала ... алушы ерлі-зайыптылардың тектері әртүрлі
болса, бала асырап ... ... ... бойынша, асырап
алынған балаға олардың біреуінің тегі беріледі. Баланы некеде тұрмайтын
адам асырап алған ... оның ... ... туу ... кітапқа асырап
алынған бала шешесінің (әкесінің) тегі, аты мен ... аты осы ... ... ... ... бойынша жазылады. Бала асырап алудың
құпиялылығы талап ... ... ... он ... ... ... баланың тегі, аты мен әкесінің аты тек сол баланың келісімімен ғана
өзгертілуі мүмкін. Асырап алынған баланың тегі, аты және ... ... ... оны ... алу ... сот ... көрсетіледі.
Бала асырап алушылардың өтініші бойынша сот туу ... ... бала ... ... ... ... алған баланың ата-анасы
ретінде жазу туралы шешім қабылдай ... Он ... ... ... алынған
балаға қатысты мұндай жазба жасау үшін оның ... ... ... қажеттілігі жөнінде баланы асырап алу туралы сот ... ... ... және ... ... бала ... ... мен
олардың туыстарына қатысы бойынша, ал бала асырап ... және ... ... ... балалар мен олардың ұрпақтарына қатысы бойынша жеке
мүліктік емес және ... ... мен ... ... тегі бір
туыстарға теңестіріледі. 
Асырап алынған балалар өздерінің ата-аналарына (өздерінің туыстарына)
қатысы бойынша жеке мүліктік емес және ... ... ... ... ... міндеттерден босатылады. 
Баланы бір адам асырап алған жағдайда, егер бала асырап ... ... ... ... ... егер бала асырап алушы әйел ... ... ... жеке ... емес және ... құқықтар мен
міндеттердің сақталуы мүмкін.
Асырап алынған баланың меншігіндегі мүліктің сақталуы үшін бала ... ... ... Бала асырап алудан бас тартқан жағдайда бұл мүлікті
қайтару жөніндегі міндет те бала ... ... ... алынған баланың ата-анасының біреуімен немесе қайтыс болған ата-
анасының туыстарымен қарым-қатынастары сақталуы жөнінде баланы асырап алу
туралы сот ... ... ... ... ата-анасының қайтыс болуына байланысты өзіне
тиесілі зейнетақы мен жәрдемақы алуға ... бар бала бұл ... ... ... да ... ... Бала асырап алудың құқықтық салдары
Қазақстан Республикасының азаматы болып табылатын балаларды Қазақстан
Республикасының аумағында тұрақты ... ... ... ... беру мүмкін болмаған жағдайларда ғана
шетелдіктерге ... ... не ... ... осы ... мен ... жеріне қарамастан асырап алуға берілуі
мүмкін. Балалар Қазақстан Республикасының аумағынан тыс ... ... ... ... азаматтарына, балалардың туысы емес
шетелдіктерге аталған балалар ата-анасының қамқорынсыз қалған ... ... ... ... күннен үш ай өткеннен соң асырап
алуға берілуі мүмкін. Бала ... ... ... ... ... ... таңдап алуға, онымен кемінде екі апта бойы тікелей жақын араласуға,
қорғаншы және ... ... ... ... ... ... туралы жазбаша
арыз, сондай-ақ мемлекеттік лицензиялар негізінде осындай қызметті жүзеге
асыратын агенттіктер беретін ықтимал ... ... ... ... ... ... ... жеке басының адамгершілік қасиеттері
туралы анықтама беруге міндетті. [11]
Қазақстан Республикасының аумағында шетелдіктердің, ... ... ... ... ... болып табылатын баланы асырап
алуы, соның ішінде бала ... ... ... жою қазақстандық азаматтармен
бала асырап алу ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ... ... ... ... Республикасының азаматтары
шетелдік болып табылатын ... ... ... ... ... ... және бала азаматы болып табылатын мемлекеттің құзыретті органының
келісімін, сондай-ақ егер аталған мемлекеттің ... ... ... ... ... ... баланың да келісімін алу қажет. Қазақстан
Республикасының азаматы ... ... және ... Республикасынан тыс
жерлерде тұратын баланы асырап ... бала ... ... ... болып
табылатын шет мемлекеттің құзыретті ... ... ... ... ... тыс ... кеткенге дейін баланың тұратын
республикалық маңызы бар қаланың, астананың, ауданның (облыстық ... ... ... ... ... немесе оның ата-анасынан (олардың
біреуінен) бала асырап ... ... ... алынған жағдайда Қазақстан
Республикасында заңды деп танылады. Егер бала асырап алудың нәтижесінде
баланың Қазақстан ... ... және ... ... шарттарында белгіленген құқықтары бұзылса, бала асырап ... сот ... ... тиіс. Қазақстан Республикасының азаматы болып
табылатын балаларды шетелдіктерге асырап ... ... ... ... ... ... Шетелдіктерге асырап алуға берілген
балаларға бақылау жасауды Қазақстан Республикасының шетелдiк мекемелерi
жүзеге ... Сот ... ... алу ... ... ... ... күшіне
енген күннен бастап үш күн ішінде осы шешімнің көшірмесін шешім шығарған
орны бойынша ... хал ... ... ... мен ... және
қамқоршы органға жіберуге міндетті.
Бала асырап алу азаматтық хал ... ... ... ... тәртіппен мемлекеттік тіркелуге тиіс. [12]
Бала асырап алуға ата-аналардың келісімі нотариат куәландырған немесе
ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала тұратын мекеменің ... ... бала ... алу ... орындағы немесе ата-ананың тұрғылықты
жеріндегі қорғаншы және ... ... ... арызда көрсетілуге тиіс,
сондай-ақ бала асырап алу ісін жүргізу ... ... ... білдірілуі
мүмкін.
Сот баланың мүдделерін көздей отырып, оны асырап алу туралы ... ... ... ... тәрбиешісінің
келісімінсіз шешім шығаруға құқылы.
Бала асырап алудың құпиялылығы заңмен қорғалады.
Бала асырап алу туралы шешім шығарған ... ... бала ... ... тіркеуді жүзеге асырған лауазымды ... ... ... алу ... ... түрде хабардар болған адамдар бала асырап алудың
құпиялылығын сақтауға міндетті. Бала асырап алудың құпиялылығын оны асырап
алушылардың еркіне ... ... ... адамдар заңда белгіленген тәртіппен
жауапқа тартылады.
Бала асырап алудың құпиялылығын қамтамасыз ету үшін бала ... ... ... ... алынған баланың туған күні, бірақ алты
айдан ... ... ... оның туған жері өзгертілуі
мүмкін. Асырап алынған баланың туған ... ... үш ... ... бала
асырап алынған кезде ғана жол беріледі. Асырап алынған баланың туған
күнінің және ... ... ... өзгертілуі жөнінде бала асырап ... сот ... ... алынған баланың өз аты, әкесінің аты және тегі сақталады. Бала
асырап алушының өтініші ... егер бұл ... ... қайшы
келмейтін болса, асырап алынған балаға бала асырап алушының ... ... ... ат ... ... ... әкесінің аты болып, егер бала асырап алушы еркек
болса, асырап алушының аты, ал егер асырап алушы әйел болса, асырап алынған
баланың ... ... сол әйел ... адамның аты танылады. Егер бала
асырап ... ... ... ... болса, бала асырап алушы
ерлі-зайыптылардың ... ... ... ... балаға олардың
біреуінің тегі беріледі. Баланы некеде ... адам ... ... оның ... ... туу туралы кітапқа асырап алынған ... ... ... аты мен ... аты осы адамның (бала асырап
алушының) көрсетуі бойынша жазылады. Бала асырап ... ... ... ... ... он ... жеткен асырап алынған баланың тегі,
аты мен әкесінің аты тек сол ... ... ғана ... ... ... ... ... аты және әкесінің аты өзгертілгені туралы оны
асырап алу туралы сот шешімінде көрсетіледі.
Асырап алынған баланың ... ... ... үшін бала ... ... ... Бала асырап алудан бас тартқан жағдайда бұл мүлікті
қайтару жөніндегі міндет те бала ... ... ... ... ... ... біреуімен немесе қайтыс болған ата-
анасының туыстарымен қарым-қатынастары сақталуы жөнінде баланы асырап алу
туралы сот ... ... ... ... ... ... ... байланысты өзіне
тиесілі зейнетақы мен жәрдемақы алуға құқығы бар бала бұл құқықты асырап
алынған жағдайда да ... ... ... ... ... өтініші бойынша сот туу туралы жазбалар
кітабына бала асырап ... ... ... ... баланың ата-анасы
ретінде жазу туралы шешім қабылдай алады. Он жасқа толған асырап алынған
балаға қатысты мұндай ... ... үшін оның ... ... ... ... ... баланы асырап алу ... сот ... ... ... және ... ... бала асырап алушылар мен
олардың туыстарына қатысы бойынша, ал бала ... ... және ... ... ... балалар мен олардың ұрпақтарына қатысы бойынша жеке
мүліктік емес және ... ... мен ... ... тегі ... ... алынған балалар өздерінің ата-аналарына (өздерінің туыстарына)
қатысы бойынша жеке ... емес және ... ... айрылады және
олар жөніндегі міндеттерден босатылады. 
Баланы бір адам ... ... ... егер бала асырап алушы еркек
болса, ... ... ... егер бала ... ... әйел болса,
әкесінің тілегі бойынша жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтар ... ... ... ... бала ... ... ... жердегi қорғаншылық
және қамқоршылық органы бұл бала мен асырап алуға үмiткер шетелдiктің өзара
қарым-қатынаста болған фактiсi туралы ... ... ... асырап
алудың негiздiлiгi және оның асырап алынатын бала мүдделерiне сәйкестiгi
туралы ... ... ... Шетелдiктердiң балаларды асырап олардың
өтiнiшi ... ... ... ... ... сот ... Баланы асырап алу туралы iстi сот асырап ... ... және ... ... ... сондай-ақ
прокурордың міндетті қатысуымен қарайды. Баланы асырап алу азаматтық ... ... ... үшiн ... ... мемлекеттiк
тiркелуi тиiс. Бала асырап алушының және ... ... ... құқықтары
мен мiндеттерi баланы асырауға беру туралы сот шешiмi заңды күшiне енген
күннен бастап ... ... және ... ... ... баланы асырап алушы төлқұжатын және сот шешiмiн ұсынуы бойынша
бередi. Бір-бірімен некеде тұратын әке мен ана туу ... ... ... кез ... ... бойынша баланың ата-анасы болып ... және де ... ... ... ... ... ... туралы
жазба анасының арыз бойынша, ал баланың әкесі туралы ... ... ... ... ... ... ... немесе бала әкесінің арызы бойынша
жүргізілсе немесе әкесі соттың ... ... ... ... әкесі
немесе анасы ретінде жазылған адамның, іс ... ... ... ... ... ... ... бала кәмелетке толғаннан кейін оның ... ... ... сот ... ... деп ... ... қорғаншысының талап етуі бойынша тек сот тәртібімен ғана даулануы
мүмкін. Егер ... ... ... ... баланың анасы туралы жазба
анасының арыз бойынша, ал баланың әкесі ... ... ... ... мен
анасының бірлескен арызы бойынша ... бала ... ... ... ... әкесі болып жазылған адамның әке болуына дау туғызу
туралы талабы, егер жазу ... бұл ... оның іс ... ... ... ... ... болса, қанағаттандырылмайды. Заңда белгіленген
тәртіппен бойға бала бітірудің жасанды әдісін немесе эмбрион ... ... ... келісім берген жұбайдың әке болуды даулау кезінде
осы мән-жайларға ... ... ... ... Басқа әйелге эмбрион
имплантациясына келісім берген ерлі-зайыптылардың, ... ... туу ... ... кітабына ата-аналар жазылғаннан кейін ана ... ... ... ... осы ... сілтеме жасауға құқығы жоқ.
Баланың құқықтары БҰҰ-ның «Баланың ... ... ... ... ... ... тапқан. [14] Әр бала осы Конвенцияға
сәйкес ... ... ... құқығы бар. Оның даралығының негізі ... аты, ... ... атын алу, ... қатынас жасауы табылады.
Баланың ат алуға, әкесінің атын және тегін алуға құқығы бар. Балаға ат ... ... ... орнындағы адамдардың) келісімі бойынша қойылады,
аты-жөні әкесінің аты ... не ... ... ... ... беріледі.
Әкесі атын өзгерткен жағдайда оның кәмелетке толмаған балаларының әкесінің
аты-жөні ... ал ... ... ... әкесінің аты- жөні бұл
туралы өздері арыз берген жағдайда өзгертіледі. ... тегі ... ... ... тегі ... ... ... балаға ата-
анасының келісімі бойынша әкесінің немесе анасының тегі ... ... ... ... тегі ұлттық дәстүрлер ескеріле отырып,
әкесінің ... ... ... ... ... ... ... және
(немесе) тегіне қатысты ата-ананың арасында туындаған келіспеушілік сот
тәртібімен ... Егер ... ... ... аты ... көрсетуі
бойынша қойылады, әкесінің аты-жөні баланың әкесі ретінде ... ... ... тегі - анасының тегі бойынша беріледі. Егер ата-анасының ... ... ... ... ... ... аты-жөнін қорғаншы және қамқоршы
орган қояды. Ата-анасының екеуі де ... ... ... кәмелетке
толмаған балалардың тегі өзгереді.
Бала он алты жасқа толғанға дейін ата-анасының бірлескен ... ... хал ... жазу ... ... ... негізге ала
отырып, баланың атын, сондай-ақ оған берілген текті басқа ата-ананың тегіне
өзгертуге ... ... ... Неке ... немесе неке жарамсыз деп
танылған жағдайда балалар өздеріне туған кезде берілген тектерін ... Егер ... ... тұрса және бала бірге ... ... оған ... ... ... келсе, азаматтық хал актілерін жазу органы
бұл ... ... ... ... және ... екіншісінің пікірін
ескере отырып шешеді. Ата-ананың тұратын жерін анықтау мүмкін болмаған, ... ... ... әрекетке қабілетсіз деп танылған жағдайда,
сондай-ақ ата-ана баланы асырап-бағу мен тәрбиелеуден ... ... ... оның ... ... ... ... Егер бала бір-бірімен
некеде ... ... ... ... және ... заңды тәртіппен
белгіленбесе, азаматтық хал актілерін жазу ... ... ... ала ... оның ... анасының осындай өтініш жасаған кездегі
соның тегіне өзгертуге рұқсат етуге құқылы. Он жасқа ... ... ... ... тегін оның келісімімен ғана өзгертуге болады. 
Бала отбасында өз мүддесін қозғайтын кез ... ... шешу ... ... ... ... кез ... сот немесе әкімшілік іс
қарау барысында тыңдалуға ... Он ... ... бала ... егер ... оның ... ... келмейтін болса, ескерілуге міндетті. Қорғаншы
және қамқоршы органдар немесе сот он жасқа толған баланың келісімімен ғана
шешім ... ... ... ... болғанынша отбасында өмір сүруге және
тәрбиеленуге, ... ... ... ... қамқорлығына, өзінің
мүдделеріне қайшы келетін жағдайларды ... ... ... ... ... өз ата-анасы тәрбиеленуіне, оның мүдделерін қамтамасыз етуіне,
жан-жақты өсіп-жетілуіне, оның ... ... ... ... болмаған жағдайда, оларды ата-ана құқығынан айырған жағдайда
және ата-ана қамқорлығынан айырылудың басқа да ... ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз
етеді. 
Баланың ата-анасының екеуімен де, ... ... ... ... және ... да ... қарым-қатынас
жасауға құқығы бар. Ата-анасы некесінің бұзылуы, оның жарамсыз деп танылуы
немесе ата-анасының бөлек тұруы баланың ... әсер ... ... ... ... жағдайда баланың олардың әрқайсысымен қарым- қатынас
жасауға құқығы бар. ... ... ... ... ... да
баланың өз ата-анасымен қарым-қатынас жасауға құқығы бар. Қысыл-таяң
жағдайға ... ... ... ... емдеу мекемесінде болу және
т.с.с) ұшыраған баланың заңда белгіленген ... ... ... басқа да туыстарымен қарым-қатынас жасауға құқығы бар.
Бала өзінің ата-анасынан және ... ... да ... ... ... құқығы бар. Балаға алименттер, зейнетақылар, жәрдемақылар
ретінде ... ... ... ... ... ... ... келіп түседі және оны олар баланы асырап-бағуға, оған білім беруге
және оны тәрбиелеуге ... өзі ... ... ... алған кірістерді, мүлікті, сондай-ақ баланың қаражатына сатып
алынған басқа да кез келген мүлікті ... ... ... ... ... ... бала, егер ол ата-анасымен бірге ... ... ... шығыстарға қатысуға құқылы. Баланың өзіне меншік
құқығымен тиесілі ... ... ету ... ... ... ... (Жалпы бөлім) 22 және 23- баптарымен белгіленеді. Баланың ата-
ана мүлкіне меншік ... ... ... ... ... ... ... Бірге тұратын балалар мен ата-аналар бір- бірінің мүлкін
өзара келісім бойынша иеленіп, пайдалана алады. Ата-аналар мен ... ... ... ... ... ... ... ортақ мүлікті иелену,
пайдалану және оған билік ету ... ... ... ... өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға құқығы бар.Баланың
құқықтары мен заңды ... ... ... (олардың орнындағы
адамдар), ал осы заңда көзделген жағдайларда қорғаншы және қамқоршы ... және сот ... ... ... ... дейін заңға сәйкес әрекетке толық қабілетті деп
танылған кәмелетке толмаған адамның өз ... мен ... ... ... құқығын өз бетінше жүзеге асыруға құқығы бар. Баланың ата-
анасының ... ... ... ... ... қиянаттан
қорғалуға құқығы бар.
Баланың құқықтары мен заңды мүдделері бұзылған кезде, оның ішінде ата-
анасының (олардың біреуінің ... ... ... ... ... ... оған ... беру жөніндегі міндеттерін орындамауы
кезінде немесе тиісті дәрежеде ... ... не ... ... құқығын теріс пайдалану кезінде бала қорғаншы және ... ал он төрт ... ... - ... ... ... қорғау үшін
өз бетінше өтініш жасауға құқылы.
Баланың өміріне немесе денсаулығына қауіп ... ... ... мен заңды мүдделерінің бұзылғандығы туралы белгілі болған
ұйымдардың лауазымды адамдары мен өзге де ... ол ... ... ... ... жері бойынша қорғаншы және қамқоршы органға хабарлауға
міндетті. Мұндай мәліметтерді алған жағдайда қорғаншы және ... ... ... мен ... мүдделерін қорғау жөнінде қажетті шаралар
қолдануға міндетті. Асырауға берілген ... ... мен ... ... ... олардың өмiрi мен ... ... ... ... ... ... ... мекемелерi
Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.
Асырап алуға берiлген бала ... ... ... ... ... ата-анасы
оның өмiрi, тәрбиесi және денсаулық жай-күйi туралы баланың бұрынғы тұрған
жерiндегi қорғаншылық және ... ... жыл ... ... ... жіберiп отырады. Егер асырап алу нәтижесiнде Қазақстан
Республикасының заңнамасында және ... ... ... ... ... бұзылса, асырап алудың күшi сот
тәртiбiмен жоюға жатады.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАЛА ... ... ... ... Бала ... алуды жарамсыз деп тану негіздері мен тәртібі
Бала асырап алу асырап алу туралы шешім жалған құжаттар ... ... заң ... ... ... да бала асырап алу ... ... ... ... некеде тұрған адам жұбайының
келісімінсіз бала ... ... ... сот ... ... ... ... шектеулі деп таныған адамдар, сот біреуін әрекетке
қабілетсіз ... ... ... ... деп ... ... сот ... ата-ана құқықтарынан айырылған немесе сот ата-ана
құқықтарын шектеген адамдар, өзіне заңмен ... ... ... үшін ... ... міндеттерден шеттетілген
адамдар, егер өз кінәлары бойынша сот шешімімен бала асырап алудың ... ... бала ... ... адамдар, денсаулық жағдайы бойынша ата-
ана құқықтарын жүзеге асыра ... ... бала ... алған жағдайларда
жарамсыз деп танылады.
Бала асырап алуды жарамсыз деп тану сот тәртібімен жүргізіледі. ... ... ... ... деп тану туралы істі сот қорғаншы және
қамқоршы органның қатысуымен қарайды.
Бала ... ... ... деп тану ... талапты асырап алынушының
ата-аналары, асырап алушының жұбайы, бала ... ... ... құқықтары
бұзылған адамдар, прокурор, қорғаншы және қамқоршы орган ... ... ... алу ... сот ... ... кезден бастап бала асырап алу
жарамсыз деп танылады. Бала асырап алу жарамсыз деп ... ... ... ... және ... ... (бала асырап алушылар
туыстарының) өзара құқықтары мен міндеттері тоқтатылады және егер мұны
баланың ... ... ... ... және оның ата-анасының ... ... ... мен ... ... ... ... етуі бойынша балаға бұрынғы аты, әкесінің аты және тегі беріледі. Сот
бала ... ... ... деп тану ... соттың шешімі заңды күшіне енген
күннен бастап үш күн ішінде осы шешімнің үзіндісін бала ... ... ... орны бойынша азаматтық хал актілерін жазатын орган мен
қорғаншы және ... ... ... ... ... ... некеден, ерлі-зайыптылардың жеке және
мүліктік қатынастарынан, ата-аналар мен ... ... ... ... ... баларды орналастыру
бойынша қатынастар, алименттік қатынастар, азаматтық хал ... ... ... ... ... ... ... отбасылық
қатынастардан туындайтын барлық қатынастар реттеледі.
Отбасы құқықтық қатынасының субъектілеріне некеден, туыстықтан, ... ... ... ... ... ... өзге де ... арқылы бір-
бірімен өзара байланысты болатын адамдар тобын жатқызамыз. Отбасы құқықтық
қатынасының субъектілері мыналар: ерлі-зайыптылар, ... ... ... және ... ... ағалы-інілер мен апалы-сіңлілер,
ата, әже және немерелер, ... ... ... қатар қамқоршы және
қорғаншы органдар, қамқоршылар, қорғаншылар, патронат тәрбиешілер, АХАЖ
органдары және ... ... ... – АХАЖ органдарында, отбасын құру мақсатында, екеуінің
келісмімен өзара некеге тұрған адамдар. Неке ... ... ... ... ... және неке ... жеткен адамдар бола
алады. Заңда некеге тұрушылар үшін жоғарғы шекті жас ... ... ... жеке ... емес және ... ... ... тудырады.
Ата-аналардың баласы ретінде, некеде туылған, сонымен қатар неке
бұзылған немесе жарамсыз деп танылғаннан ... екі жүз ... күн ... балалар танылады. Егер баланың ата-анасы тіркелген некеде тұрмаса,
баланың анасы жағынан ... ... ... ... ... ... ал әкелікті – баланың әкесі мен анасының бірлескен
арызының негізінде анықтайды.
Ата-аналар балаларына қамқорлық көрсетуге, ... ... және ... ... еңбекке жарамсыз балаларды асырауға міндетті.
Бала асырап алуды бала асырап алуға тілек білдірген ... ... сот ... ... ... балалар асырап алушыларға қатысты
туған балалардыкімен бірдей құқықтар мен ... ие ... ... ... жеке ... емес құқықтарынан айырылады және өздерінің
ата-аналары мен туыстарына деген міндетттемелерінен босатылады. Асырап
алушылар ... ... ... ... ... сияқты қамқорлық
көрсетуге міндетті.
Ағалы-інілер және апалы сіңілілер ... ... және ... мүмкін. Толыққанды ағалы-інілер және апалы-сіңлілердің әкелері мен
шешелері ортақ болады. ... ... және ... ... ортақ ата-аналары, яғни әкесі немесе шешесі ғана ... ... бір ... ... ... ... ата-аналары жоқ. Ағалы-
інілер мен ... ... ... ... ... ... және әже деп ... ата-анасының немесе асырап алушыларының ата-
аналарын ... ... және ... ... ... мүліктік
құқықтарға және міндеттемелерге ие болады, дәл солай немерелері де ... ... ... мүліктік құқықтар мен міндеттемелерге ие.
«Неке және отбасы туралы» Заңында белгіленген шарттар бұзылған ... ... неке ... ... неке ... деп ... ... неке жасына жетпеушілік, некеге тұруға ... ... ... ... тұру үшін ... кедергілердің біреуінің
болуы.
Мәжбүрлеп қиылған неке жарамсыз деп танылуы мүмкін.
Егер некеге тұрушы адамдардың ... ... ... ... жеке ... және қоғамның қауіпсіздігіне нақты қатер
төндіретін ауруы бар екенін жасырса, ... ... ... ... деп ... ... жүгінуге құқылы.
Некені жарамсыз деп тануды сот жүргізеді. Сот некені жарамсыз деп тану
туралы соттың шешімі заңды күшіне енген ... үш күн ... ... ... ... тұру ... тіркелген жердегі азаматтық хал актілерін
жазу органына ... ... ... ... жарамсыздығы оның қиылған
күнінен бастап танылады.
Некені жарамсыз тануды талап етуге мына адамдардың құқығы бар:
- егер неке ... ... ... неке қиылса, кәмелетке толмаған
жұбайы, оның ата-анасы немесе оларды ауыстыратын адамдар, қорғаншы
және ... ... ... ... Кәмелетке толған жұбай он сегіз
жасқа толғаннан кейін некені жарамсыз деп ... ... ... тек
оның өзі ғана құқылы;
- егер некеге тұруға ерлі-зайыптылардыңның бірінің ерікті ... ... ... ету, ... ... немесе өзінің жай-
күйінің салдарынан некеге ... ... ... кезінде өзінің
әрекеттерінің маңызын түсінбей және ... ... ... ... ... болса, некеге тұру арқылы құқығы бұзылған жұбай, ... ... ... кедергі келтіретін мән-жайлардың бар екенін білмеген
жұбай, ... ... деп ... ... ... оның
алдындағы бұзылмаған неке бойынша жұбайы, басқа да кедергілерді бұза
отырып қиылған неке арқылы ... ... ... да ... қамқоршы және қорғаншы орган мен прокурор;
- жалған неке тұру ... ... ... ... ... ... ... егер некеге тұрушы адамдардың біреуі екіншісінен құрылған ... жеке ... және ... ... ... ... ауруы бар екенін жасырса, құқығы бұзылған жұбай сотқа
некені жарамсыз деп тану туралы ... ... ... ... толмаған адаммен, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз деп
таныған адаммен қиылған некені жарамсыз деп тану туралы істі ... ... ... ... және ... орган тартылады.
Егер некені жарамсыз деп тану туралы іс қаралатын сәтке заңға орай оның
қиылуына кедергі жасаған мән-жайлар жойылса, некені ... деп ... Егер ... ... ... ... талап етсе, сондай-ақ
оның некені жарамсыз деп тануға ... ... ... сот ... толмаған адаммен қиылған некені жарамсыз деп тану туралы ... бас ... ... ... некені тіркеткен адамдар істі сот қарағанға дейін іс
жүзінде отбасын құрса, сот некені жалған деп тани ... ... ... ... ... дәрежесі болған не
некені тіркеу кезінде ерлі-зайыптылардың біреуі басқа ... ... ... қоспағанда, некені ол бұзылғаннан кейін жарамсыз деп
тануға болмайды.
Сот жарамсыз деп ... неке ... ... ... ... жарамсыз деп таныған адамдар бірлесіп сатып алған мүліктің
құқықтық режимі Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... жасасқан неке шарты жарамсыз
деп танылады.
Некені жарамсыз деп тану мұндай некеде туған немесе неке ... ... ... ... екі жүз ... күн ... туған балалардың құықығына
нұқсан келтірмейді.
Некені жарамсыз деп тану ... ... ... ... сот ... деп тану үшін ... ... мән-жайлардан некеге тұру кезінде
бейхабар болған жұбайдың екінші жұбайдан асырауға ... алу ... ... сондай-ақ неке шартын толық немесе ішінара жарамды деп
тануға құқылы.
Адал ниетті ... ... ... көрсетілген ережелер бойынша өзіне
келтірілген материалдық және моральдық зиянды өтеуді талап ... ... ... ... ... жарамсыз деп таныған кезде өзі неке қиюды
мемлекеттік тіркеу кезінде ... ... ... ... құқылы. Баланың өз
құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға құқығы бар.Баланың құқықтары ... ... ... ... (олардың орнындағы адамдар), ал осы
заңда көзделген жағдайларда қорғаншы және қамқоршы орган, прокурор және ... ... ... ... ... сәйкес әрекетке толық қабілетті деп
танылған кәмелетке ... ... өз ... мен ... ... ... ... өз бетінше жүзеге асыруға құқығы бар. Баланың ата-
анасының (олардың орнындағы адамдардың) ... ... ... ... ... ... мен заңды мүдделері бұзылған кезде, оның ішінде ата-
анасының (олардың біреуінің немесе олардың орнындағы ... ... ... оған білім беру жөніндегі міндеттерін орындамауы
кезінде немесе тиісті дәрежеде орындамауы кезінде не ... ... ... ... ... ... бала қорғаншы және қамқоршы
органға, ал он төрт жасқа толғанда - сотқа өзінің ... ... ... ... өтініш жасауға құқылы.
Баланың өміріне немесе денсаулығына қауіп төнгендігі ... ... мен ... ... ... ... белгілі болған
ұйымдардың лауазымды адамдары мен өзге де азаматтар ол ... ... ... ... жері ... ... және қамқоршы органға хабарлауға
міндетті. Мұндай мәліметтерді алған жағдайда қорғаншы және қамқоршы ... ... мен ... ... ... ... қажетті шаралар
қолдануға міндетті. Ата-аналардың құқықтары мен міндеттерінің ... ... олар ... ... ... өйткені олардың
құқықтары мен міндеттері балалары кәмелеттік жасқа толғанда ... ... ... ... ... ... ... алған кезде
тоқтайды. Егер кәмелет жасқа толған баласы әрекет қабілетсіз ... ... ... оның ... ... ... бұл оның ... қатынастардың жалғасқанын білдірмейді, өйткені ата-аналық құқықтық
қатынастар мен қорғаншылық құқықтық қатынастардың ара ... бар. ... бұл ... ... ата-аналар мен
балалардың мүдделері сәйкес келеді. Ата-аналық құқықтық қатынастардың тағы
бір ерекшелігі, бұл қатынастарға мемлекет ... ... ... ... ... ... үйрете алмайды, бірақ, бұл құқықтарды теріс
пайдалану мен оны ... ... ... ... ... ... ... тағы бір белгісі болып ол құқықтардың екі ата-анаға да
тиесілілігі табылады. ... ... ... ... тәрбиелеуде ата-аналар
өздерінің кәмелетке толмаған балаларына ... ... ... міндеттерді бірдей жүзеге асырады делінген. Бұл құқықтардың
көлемі ата-аналар некеде тұра ма, жоқ па, ... ... ... ... жоқ сот ... ... ма, оған байланысты емес. Бала
тәрбиелеуде, ата-аналық құқықтарды жүзеге ... ... ... ... ... мәселелерді шешеді делінген, егер олар белгілі бір келісімге
келе ... онда ... және ... ... ... сот органдарына
жүгінуге құқылы. Бұл органдар кәмелетке толмаған баланың ... ... ... да бір ... ... Енді ... және отбасы туралы» заңда
көрсетілген ата-аналардың құқықтары мен міндеттеріне тоқталсақ. Ата-аналар
өз балаларының денсаулығына қамқорлық ... ... ... ... ... ... бар және оған міндетті. Ата-аналардың басқа да
барлық адамдарға қарағанда өз балаларын тәрбиелеуге ... ... бар. ... ... ... ... мен ... мүмкіндіктерінің
шегінде, оның дене, психикалық, адамгершілік және рухани ... ... өмір сүру ... ... ету үшін ... жауапкершілікте
болады.  Ата-аналар балалардың орта ... ... ... ... ... ... ескере отырып, орта ... ... ... беру ... мен балаларды оқыту нысанын таңдауға
құқығы бар. Балалардың тәрбиесі мен білім алуына қатысты барлық мәселелерді
балалардың ... ... алып және ... ... ... отырып,
өзара келісімі бойынша ата-аналар шешеді. Ата-аналардың ... ... ... олар ... біреуі) бұл келіспеушіліктерді
шешу үшін қорғаншы және қамқоршы органға немесе ... ... ... өз ... ... ... ... табылады және кез келген
жеке және заңды тұлғаларға қатысты, оның ... ... ... ... құқықтары мен мүдделерін қорғайды. Егер қорғаншы және
қамқоршы орган ата-аналар мен балалар мүдделерінің ... ... ... ... өз ... ... ... құқығы жоқ. Ата-
аналар мен балалардың арасында келіспеушілік болған жағдайда ... ... ... ... ... мен мүдделерін қорғау үшін өкіл
тағайындауға міндетті. Ата-ана ... ... ... ... ... ... болмайды. Балалардың мүдделерін қамтамасыз ету олардың
ата-аналары қамқорлығының негізгі мәні болуға тиіс.
Ата-ана құқықтарын жүзеге асыру кезінде ата-аналар балалардың ... ... ... ... ... ... ... зиян
келтіруге құқығы жоқ. Балаларды тәрбиелеу әдістерінде адамның қадір-
қасиетін кемсітетін ... ... ... ... қорлау
немесе қанау болмауға тиіс.
Ата-ана құқықтарын балалардың құқықтары мен мүдделеріне нұқсан ... ... ... ... ... ... тәртіппен жауап береді.
Аталған заңда кәмелеттік жасқа толмаған ... ... мен ... ... ... ... қарастырылған. Кәмелетке
толмаған ата-аналардың баласымен бірге тұруға және оны тәрбиелеуге қатысуға
құқығы бар.  Некеге тұрмаған, кәмелетке толмаған ата-аналар олар бала ... және ... ана және ... әке болуы анықталған жағдайда
өздері он алты жасқа ... ... ... өз бетінше жүзеге асыруға
құқылы. Кәмелетке толмаған ... он алты ... ... ... қорғаншы
және қамқоршы орган балаға қорғаншы тағайындайды, ол ... ... ... ... оны тәрбиелеуді жүзеге асырады. Баланың
қорғаншысы мен ... ... ... ... ... ... және қамқоршы орган шешеді. Кәмелетке толмаған ата-
аналардың жалпы негіздерде өздерінің әке және ана ... ... ... дау ... ... бар, ... ... он төрт жасқа толғаннан кейін
сот тәртібімен өз балаларына қатысты әке болуын ... ... ... бар. 
Асырап алған бала жеке ... және ... ... ... ... ... алушының туған балаларының құқықтары мен
міндеттеріне толықтай теңестіріледі. Кәмелетке ... өз ... ... ... қатысатын туған ата-аналарының құқығын қорғайтын
барлық ... ... ... асырап, бағу жөніндегі балалар мен ата-
аналардың міндеттері, мұрагерлік құқығы және т.б. асырап ... ... ... ... ... ... ... Республикасының «Неке
және отбасы» туралы заңының 76-бабына сәйкес:    
1. Кәмелетке толмаған ... ... және ... мүдделеріне
сәйкес қана ұл асырап алуға немесе қыз асырап алуға жол ... ... ... ... болып табылатын бұл балаларды
Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... ... беру мүмкін болмаған жағдайларда
ғана шетелдіктерге асырап алуға, не балалардың туыстарына осы ... мен ... ... ... асырап алуға берілуі мүмкін.
Балалар Қазақстан Республикасының аумағынан тыс ... ... ... Республикасының азаматтарына, балалардың туысы емес шетелдіктерге
аталған балалар осы Заңның ... ... ... есепке қойылған күннен үш ай өткеннен соң асырап алуға
берілуі мүмкін.
3. Бала ... ... ... ... ... жеке өзі ... ... кемінде екі апта бойы тікелей жақын араласуға, қорғаншы және
қамқоршы органға баланы асырап алғысы келетіні туралы жазбаша арыз, сондай-
ақ мемлекеттік ... ... ... ... жүзеге асыратын
агенттіктер беретін ықтимал ата-аналардың қаржы жағынан әл-ауқаты, отбасы
жағдайы, денсаулық жағдайы, жеке басының адамгершілік ... ... ... ... заңға сәйкес Қазақстанда ... алу ... ... және ... ... кей ... шетел агенттіктерінің қатысуы
да әбден мүмкін. ҚР Әділет ... ... ... ... ... ... істейтін халықаралық және шетел агенттіктерінің саны
40-қа тақау, қазақстанның заңдарын бұзып өздерінің веб – ... ... ... толық мәліметтерді берген. Кәмелетке жасы толмағандарға
қорғаншылық және ... ... ... ... Алайда
бұл соған қатысты, қорғаншылық және қамқоршылық тағайындалған кәмелетке
жасы толмағандардың құқығы, өзге азаматтардың ... ... ... құқықтары мен мүдделерін бүкіләлемдік қорғау,
керісінше, қорғаншылық және қамқоршылықты ... ... ... Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясында, сондай-ақ 1959
жылдың 20 қарашасында БҰҰ Бас Ассамблеясы қабылдаған ... ... 1993 ... бала ... ... ... дене
және ой өрісінің жетілмеушілігінен арнайы ... және ... ... ... ... қорғауды қажетсінетіндігі ... ... ... принциптер мен құқықтар ұлтық
құқықта, оның ішінде ... ... ... тапқан. Қорғаншылар
тарапынан кәмелетке жасы толмағандардың құқықтарын бұзуы жағдайында, бұл
құқықтарды қорғаншылардың (қамқоршылардың) қызметіне ... ... ... ... қорғаншылық және қамқоршылық органдары қорғайды.
Баланың мүдделерін қорғау және ... ... ... ... ... ... ... қорғаншылық және
қамқоршылық органы баланы алып қою ... ... ... ... ... және отбасы туралы» заңында ... ... де ... ... ... ... құқықтарын жүзеге асыруға қосымша
кепілдіктер мерзімі аяқталғанда оларды ... ... ... ... ... ... бекітілген. Оқу орындарында білім алу
кезінде оларды тиісті білім беру ... ... ... және ... ... ... ең төменгі екі ... ... ... ... ... етеді. Ата-аналарының қамқорлығынсыз
қалған, оқып жатқан жетім балалар және балалар толық мемлекеттік ... тыс 50% ... ... ... ... ... оқу
мен өндірістік тәжірбие кезеңінде есептелген 100% жалақы төленеді. ... ... оқу ... ... ... ... жыл сайын үш
айлық стипендия мөлшерінде жәрдемақы төленеді. Бала асырап алу ... ... алу ... ... ... ... қағидасына негізделеді.
Бала асырап алу қатынастарының субъектілері болып асырап алушы мен ... ... ... және ... ... Заңның 76-бабына сәйкес
кәмелетке толмаған балаарға ... және ... ... сәйкес қана
ұл немесе қыз асырап алуға жол беріледі. Яғни, ... ... ... ... ұл немесе қыз балалар табылады.
Асырап алушыларға ... ... ... ... Ең ... ... жасқа толған және әрекет қабілетті болуы керек. Асырап алушы
асырап алынушыдан 16 жас ... ... ... ... ... ... бұл жас ... қысқартылуы мүмкін. Мұндай жағдайларға
мысал ретінде өгей әкесі немесе өгей ... бала ... ... ... және ... туралы» Заңның 80-бабында бала асырап ала алмайтын
адамдар қатары көрсетілген. Ондай адамдарға мыналарды ... сот ... ... ... ... ... шектеулі деп
таныған адамдарды;
2) сот біреуін әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеттілігі ... ... ... сот ... ... құқықтарынан айырылған немесе сот ата-ана
құқықтарын шектеген адамдарды;
4) өзіне заңмен жүктелген ... ... ... ... ... ... шеттетілген адамдарды; 
5) егер өз кінәлары бойынша сот шешімімен бала асырап алудың күші
жойылса, бұрынғы бала ... ... ... ... ... ... ... құқықтарын жүзеге асыра алмайтын
адамдарды қоспағанда, қай жыныстан болса да кәмелетке толған ... ... ... бола ... ... асырап алуға, оны ... ... ... ... болмайтын адамның бойындағы
ауруларының ... ... ... ... ... бала асырап алуына, оны қамқоршылыққа (қорғаншылықа), патронатқа
алуына болмайтын аурулардың тізбесі:
1)Адамның иммундық топшылығын жұқтырудан ... және ... ... вирусымен ауруы (вич)
2)Психикалық аурулар
3)Маскүнемдік,нашақорлық, уытқұмарлық
4)Алапес және т.б. [17]
Бір-бірімен некеде тұрмайтын адамдардың ... бір ... ... ... ... асырап алудың шарттары – заңмен қарастырылған тәртіпте осы қатынас
қатысушыларының және басқа да ... ... оның ... оны ... ... егер ... ерлі-зайыптылардың тек
біреуі ғана асырап алса, ... ... ... т.б. ... ... ... ... асырап алу үшін оның келісімі қажет. Баланың
асырап алынуға келісімін сот белгілейді. Егер бала ... алу ... ... ... бала ... алушының үйінде тұрып, оны өзінің ата-анасы
деп есептейтін болса, асырап ... ... ... бар деп ... ... алу үшін оның ... келісімі қажет. Жасы он
алтыға жетпеген, ... ... ... баласын асырап алғанда,
сондай-ақ олардың ата-аналарының немесе қорғаншыларының ... ... ... ал ... немесе қорғаншылары
(қамқоршылары) болмаған жағдайда - қорғаншы және қамқоршы органның ... ... алу ... сот ... ... ... ... асырап алуға өздері берген келісімінің күшін жоюға құқылы. Ата-аналар
нақты адамдарға не нақты адамды көрсетпей-ақ баланы асырап ... ... ... Қорғаншы және қамқоршы органдар сотқа баланы асырап алудың
бала мүдделеріне сай келетіні ... ... ... ... ... оның өгей ... (өгей шешесі) асырап ... ... ... ... ... балаларды асырап алу үшін
олардың қорғаншыларының (қамқоршыларының) жазбаша ... ... ... ... шарт бойынша тәрбиеленіп жатқан балаларды асырап алу үшін
патронат тәрбиешілерінің ... ... ... ... ... қалған және тәрбие, емдеу мекемелері мен басқа да
мекемелердегі ... ... алу үшін осы ... ... ... келісімі қажет. Егер сот асырап алынушы ... ... ... өлген, хабар-ошарсыз кеткен деп таныса, сотпен әрекетке
қабілетсіз деп таныса, ата-ана құқықтарынан ... ... ... ... айыру кезінде заңда көрсетілген мерзім сақталса), баламен бірге
тұрмайтын және сот дәлелсіз деп таныған себептер бойынша алты ... ... бойы оны ... мен ... ... жүрсе, олардың баланы
асырап алуға ... ... ... ... ... екеуі бірдей асырап алмаса, баланы ерлі-
зайыптылардың ... ... ... ... бала ... ... ... екіншісінің жазбаша келісімі талап етіледі. Егер ерлі-
зайыптылар отбасылық қатынастарды іс ... ... бір ... астам
уақыт бөлек тұрып жатса және екінші жұбайының ... жері ... бала ... алу үшін ... ... келісімі талап етілмейді. Бір
адамның ағалы-інілі және апалы-сіңлілі (қарындасты) ... ... ... ... ... жоқ бірнеше баланы асырап алуына болады.
Өзара туыстық қатынасы жоқ асырап алынған балалардың ... ... және ... ... ... ... мен ... пайда
болады. Асырап алу балалардың мүдделеріне сай ... ... ... мен ... ... ... асырап алуына жол берілмейді. Баланы асырап алуды бала асырап
алуға тілек білдірген адамдардың (адамның) арызы ... сот ... ... алу ... ... сот азаматтық іс жүргізу ... ... ... ... іс жүргізу тәртібімен жүргізеді.
Балаларды асырап алу ... ... сот ... және ... қатысуымен қарайды. Бала асырап алушының және асырап алынған
баланың құқықтары мен міндеттері ... ... алу ... сот шешімі заңды
күшіне енген күннен ... ... ... асырап алу туралы соттың шешімі заңды күшіне ... ... үш күн ... осы ... көшірмесін шешім шығарған орны бойынша
азаматтық хал актілерін ... ... мен ... және ... ... міндетті.
Бала асырап алу азаматтық хал актілерінің мемлекеттік ... ... ... ... тіркелуге тиіс.
Бала асырап алуға ата-аналардың келісімі нотариат куәландырған немесе
ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала ... ... ... ... бала асырап алу жүргізілген орындағы ... ... ... ... және қамқоршы орган бекіткен арызда көрсетілуге тиіс,
сондай-ақ бала ... алу ісін ... ... ... тікелей білдірілуі
мүмкін.
Сот баланың мүдделерін көздей ... оны ... алу ... ата-
анасының, қамқоршысының, ... ... ... шешім шығаруға құқылы.
Бала асырап алудың құпиялылығы заңмен қорғалады.
Бала асырап алу туралы шешім шығарған судьялар немесе бала асырап алуды
мемлекеттік ... ... ... ... адамдар, сондай-ақ бала
асырап алу туралы өзгедей түрде хабардар болған адамдар бала асырап алудың
құпиялылығын ... ... Бала ... ... құпиялылығын оны асырап
алушылардың еркіне қарамай жария еткен адамдар заңда белгіленген ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін бала ... ... ... ... ... ... ... күні, бірақ алты
айдан аспайтын мерзімге, сондай-ақ оның ... жері ... ... ... ... ... ... үш жасқа дейінгі бала
асырап алынған кезде ғана жол беріледі. Асырап алынған ... ... және ... ... ... өзгертілуі жөнінде бала асырап алу
туралы сот шешімінде көрсетіледі.
Асырап алынған баланың өз аты, әкесінің аты және тегі ... ... ... ... егер бұл ... ... қайшы
келмейтін болса, асырап алынған балаға бала асырап алушының тегі, ... ... ат ... ... алынған баланың әкесінің аты ... ... ... ... ... ... ... алушының аты, ал егер асырап алушы
әйел болса, асырап алынған баланың әкесі ретінде сол әйел ... ... ... Егер бала ... ... ерлі-зайыптылардың тектері әртүрлі
болса, бала асырап алушы ерлі-зайыптылардың келісімдері ... ... ... олардың біреуінің тегі беріледі. Баланы ... ... ... алған жағдайда, оның өтініші бойынша туу туралы кітапқа асырап
алынған бала шешесінің (әкесінің) тегі, аты мен ... аты осы ... ... алушының) көрсетуі бойынша жазылады. Бала асырап алудың
құпиялылығы талап еткен ... ... он ... ... ... ... тегі, аты мен әкесінің аты тек сол баланың келісімімен ғана
өзгертілуі мүмкін. Асырап алынған баланың тегі, аты және ... ... ... оны ... алу ... сот шешімінде көрсетіледі.
Бала асырап алушылардың өтініші бойынша сот туу туралы жазбалар
кітабына бала ... ... ... ... ... баланың ата-анасы
ретінде жазу туралы шешім қабылдай алады. Он ... ... ... ... қатысты мұндай жазба жасау үшін оның келісімі қажет. Мұндай ... ... ... баланы асырап алу туралы сот ... ... ... және ... ұрпақтары бала асырап алушылар мен
олардың туыстарына қатысы бойынша, ал бала асырап алушылар және ... ... ... ... мен ... ... ... бойынша жеке
мүліктік емес және мүліктік құқықтар мен міндеттер ... тегі ... ... ... балалар өздерінің ата-аналарына (өздерінің туыстарына)
қатысы бойынша жеке мүліктік емес және мүліктік құқықтарынан ... ... ... ... ... ... ... тұратын болса, онда бала кіммен тұратынын олар
келісіп алады, ... ... ... ... ата-аналардың қайсысы балаға
жақсы жағдай жасай алатынын және егер ол он ... ... ... ... ескере отырып сот анықтайды. Бұл мәселені шешу кезінде көптеген
қиындықтар туындайды, өйткені бұл ... ... тек ... ғана емес, ата-аналар мен балалардың сезімдері де есепке алынады.
Бұл орайда сот баланың ата-аналардың ... ... мен ... ... ... ... ... ата-аналардың
адамгершілік және өзге де жеке қасиеттерін, ата-аналардың әрқайсысы мен
баланың арасында орын алған ... ... ... және ... балаға жағдай жасау мүмкіндігін (ата-аналар ... ... ... ... және ... жағдайы және т.с.с) ескереді.
Ата-аналардың жеке және адамгершілік ... де ... ... ... ... ата-ананың тәрбиеші ретіндегі: білімі, денсаулығы,
психикалық жағдайы танылады. Ал адамгершілік қасиеттері сот шешім ... ... ... ... ... ішімдіктермен немесе нашақорлықпен
айналысу, тыйым салынған іс-әрекеттермен айналысу (жезөкшелік т.б.), ... ... ... әкімшілік жауапкершілікке тартылуы тағы ... ... ... жасы ... рөл ... десе де ... Ана қамқорын қажет
ететін сәби балаларды анасымен қалдырса, жасөспірімдерге қатысты ... ... ... Тек кей ... ... сот нақты негіздер
болған жағдайда, жасөспірімнің еркіне қарамастан бұл баланы ... ... ... ... ... өсуі мен ... ... алатынын қандай
жағдайлар да есепке алынады. Ата-аналардың табысының көлемі негізгі ... ... ... екінші ата-анадан асырау қаражатын алу құқығы
бар. Ата-ананың ... ... ... ... ... ... уақыт мөлшері маңыздырақ десе де болады. Сондықтан сот қандай шешім
шығарса да, баласынан бөлек тұратын ата-ананың құқықтары мен ... ... ... Баласынан бөлек тұратын ата-ананың баласымен қарым-қатынас
жасауға, оны ... және ... ... алуы мәселелерін шешуге
қатысуға құқығы бар. Бала бірге тұратын ата-ана, егер мұндай қарым-қатынас
жасау ... дене және ... ... оның ... ... ... баланың екінші ата-анасымен қарым-қатынас жасауына кедергі
болмауға тиіс. Ата-аналары бөлек тұрып жатқан жағдайда балалардың тұратын
жері ата-аналарының ... ... ... жағдайда ата-
аналардың арасындағы дауды балалардың мүдделерін негізге алып ... ... ... ... сот шешеді. 
Ата-аналар баладан бөлек тұратын ата-ананың ата-ана құқығын жүзеге
асыру тәртібі туралы жазбаша түрде ... ... ... Егер ... ... келе ... ата-аналардың (олардың біреуінің) талап етуі
бойынша дауды қорғаншы және қамқоршы органның ... сот ... ... орындалмаған жағдайда кінәлі ата-анаға заңдарда ... ... ... ... ... жағдайда баладан бөлек
тұратын ата- ананың талап етуі бойынша сот баланың мүдделерін негізге ... ... ... ... отырып, баланы соған беру туралы ... ... ... ... ... өз баласы туралы тәрбие, емдеу
мекемелері мен басқа да ... ... ... ... ... ата-ана тарапынан баланың өмірі мен денсаулығына қатер болған
жағдайларда ғана бас ... ... ... беруден бас тартуға сот
тәртібімен дау айтылуы мүмкін.
2.2 Бала асырап ... ... жою ... ... алушылар өздеріне жүктелген міндеттерін орындаудан
жалтарған, ата-ана құқықтарын теріс ... ... ... ... ... соның ішінде оған күш қолданып немесе психикалық ... ... ... ... ... ... маскүнемдікпен,
нашақорлықпен немесе уытқұмарлықпен ауырады деп ... ... ... ... күші ... ... ... алудың күшін жою сот тәртібімен жүргізіледі. Бала ... ... жою ... іс ... және ... ... сондай-ақ
прокурордың қатысуымен қаралады. Бала асырап алудың күшін жою туралы ... ... ... ... күннен бастап бала асырап алу тоқтатылады. Сот
бала асырап алудың күшін жою ... сот ... ... ... ... күннен
бастап үш күн ішінде осы шешімнің үзіндісін бала асырап алуды мемлекеттік
тіркеу орны бойынша азаматтық хал актілерін ... ... мен ... ... ... жіберуге міндетті.
Бала асырап алудың күшін жоюды талап етуге оның ата-аналарының, бала
асырап алушылардың, он төрт жасқа ... ... ... баланың, қорғаншы
немесе қамқоршы органның, сондай-ақ баланың мүдделеріне сай прокурордың
құқығы бар.
Сот бала асырап ... ... ... ... асырап алынған баланың және
баланы асырап алғандардың, бала ... ... ... ... ... ... ... және егер баланың мүдделері талап етсе, бала мен
оның ата-анасының (оның туыстарының) өзара ... мен ... ... ... алудың күші жойылған кезде бала сот шешімі бойынша
ата- анасына беріледі. Ата-аналары болмаған ... ... ... ... беру оның ... қайшы келсе, бала қорғаншы және қамқоршы
органның қамқоршылығына беріледі. Сот баланың ... ... ... ... аты, ... аты және тегі сақталу-сақталмау мәселесін де
шешеді. Он ... ... ... ... әкесінің атын немесе тегін тек оның
келісімімен ғана өзгерту мүмкін болады. Сот баланың мүдделерін негізге ... ... ... ... бұрынғы бала асырап алушыны баланы
асырауға қаражат төлеп тұруға ... ... бала ... алудың күшін жою туралы талап қойылған кезде ... бала ... ... ... ... алудың күшін жоюға ... ... ... ... ... бала ... алушы мен асырап алынған
баланың ... ... ... ... ... ... ... егер
олары тірі болса, сот ... ... ... ... ... деп ... болса, олардың да келісімі болған ... ... ... ... жою ... айыруға ұқсас болып келеді.
Ата-аналарға қолданатын ең тиімді шаралардың бір түрі ... ... ... ... ... ... айырудың негіздері болып
«Неке және отбасы туралы» заңның ... ... ... ... ... Бұл ... бұзушылықтың объективтік жағы
ата-аналардың құқыққа қарсы әрекеті немесе әрекетсіздігі.
Ата-ана құқығынан айырудың негіздері:
1) ата-ана міндеттерін ... оның ... ... ... жалтару;
2) өз баласын перзентханадан (бөлімшесінен) не өзге де балаларды
тәрбиелеу, емдеу немесе басқа да ... ... ... ... тарту;
3) өздерінің ата-ана құқықтарын пайдаланып қиянат жасау;
4) балаларға қатыгездік көрсету, оның ішінде ... ... ... ... жасау, олардың жыныстық пәктігіне қастандық
жасау;
5) маскүнемдікпен, нашақорлықпен және уытқұмарлықпен ауыру.
Өз ... не ... ... немесе денсаулығына қарсы қасақана
қылмыс жасаған жағдайда ата-аналар (олардың біреуі) ... ... ... ... ... тек ... мүддесін қорғау үшін ғана емес,
ата-аналарға қатысты жазалау функциясын орындайтын жауапкершілік шарасы.
Сондықтан бұл шара тек қана ... ... ... ... ғана
қолданылады. Ата-ана құқығынан айыруға негіз ... ... ... ... ... ... кінә табылады. Ата-аналар өздерінің ата-
аналық міндеттерін орындаудан ... үшін ... ... айырылады.
Мұндай жалтару әрекетсіздік нысанында жүзеге асады. Бұл жағдайда ата-ана
заң бойынша ... ... ... жүзеге асырмайды. Мұндай
әрекетсіздікке мысал ретінде ата-ананың балаға көңіл ... ... ... Қараусыз қалған балалар қауіп-қатерлерге жолығып,
бақытсыз оқиғалардың құрбаны ... ... ... ... ... ... өз балаларын асыраудан жалтаруынан, әсіресе, алимент төлеуден
қасақана жалтаруын айтуға болады. Мысалы, ата-ана ... ... ... ... ... сонымен бірге оған тиесілі алимент немесе ... ... ... ... ... ... ... пайдаланумен
қосылып кетеді. Ата-аналық құқықтан айыру үшін алиментті жүйелі түрде еш
себепсіз ... өзі ... ... ... ... орындаудан жалтару болып ата-ананың дәлелді
себептерсіз баламен бірге тұрудан бас тарту да ... Кей ... бас ... өз ... туу ... емдеу немесе тәрбиелеу
мекемелерінен алудан бас тартумен сипатталады.
Ата-ана құқығынан айыру тәртібіне келетін болсақ, ол сот ... ... ... ... ... арызды ата-аналардың
біреуі (олардың орнындағы адамдар), кәмелетке толмаған ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар
(қорғаншы және қамқоршы ... ... ... ... ... жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз ... ... ... және ... ... ... қоя алады.
Ата-ана құқығынан айыру туралы істерді ... мен ... және ... міндетті қатысуымен қарайды. Ата-ана құқығынан айыру ... ... ... сот ата-ана құқығынан айырылған ата-аналардан ... ... ... алу ... ... ... ... құқығынан
айыру туралы істі қарау кезінде ата- аналардың ... ... ... ... ... ... байқаса, мұны жеке қаулымен
прокурор назарына жеткізуге міндетті. Сот ... ... ... туралы
соттың шешімі заңды күшіне енген күннен бастап үш күннің ішінде ... ... ... ... ... ... орны бойынша азаматтық
хал актілерін жазу органы мен ... және ... ... ... ... айыру балалармен туыстық фактісіне негізделген
барлық ... оның ... одан ... ... алу, ... бар ... үшін ... жеңілдіктер мен мемлекеттік
жәрдемақылар алу ... ... әкеп ... ... ата-аналарды өз баласын асырау міндетінен босатпайды, ол баланы
асырап алу ... ... Бала мен ... ... ... ата-
ананың одан әрі бірге тұруы туралы мәселе сот тәртібімен шешіледі. Ата-
анасы (олардың біреуі) ... ... ... бала ата- анасымен
және басқа да ... ... ... оның ... мұра алу ... ... үй-жайға меншік құқығын немесе тұрғын үй-жайды пайдалану
құқығын, сондай-ақ мүліктік құқықтарын сақтап қалады. Баланы басқа ата-
анаға беру ... ... ... ... ата- анасының екеуі де ата-ана
құқықтарынан айырылған ... бала ... және ... ... ... Ата-ана құқықтарынан айырылған ата-аналарының
(олардың біреуінің) өтініші ... ... және ... ... егер бұл
балаға зиянды ықпал етпесе, баламен жолығуға рұқсат ете ... ... ... ата-ана құқықтарынан айырылған жағдайда баланы асырап
алуға ата-ананы (олардың біреуін) ата-ана ... ... ... ... шығарған күннен бастап кемінде алты ай өткенде жол беріледі.
Егер ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуге көзқарасын өзгертсе, олардың ата-ана құқықтары қалпына
келтірілуі мүмкін. Ата-ана құқықтарын қалпына келтіру ата-ана құқықтарынан
айырылған ... ... ... сот ... ... ... Ата-ана
құқықтарын қалпына келтіру туралы істер қорғаншы және қамқоршы органдардың,
сондай-ақ прокурордың қатысуымен қаралады. Ата-ана ... ... ... ... ... ... сот баланың пікірін ескере отырып,
ата-ана құқықтарын қалпына келтіру туралы ... ... ... ... бас тартуға құқылы. Он жасқа толған бала
жөніндегі ... ... ... ... баланың келісімімен ғана
жасалуы мүмкін. [18,65б.]
Егер бала асырап алынған болса және баланы ... ... ... ата-ана құқықтарын қалпына келтіруге жол берілмейді.
Ата-аналық құқықтан айырудан басқа баланың мүддесін қорғау үшін ата-ана
құқығын шекетеу ... да ... ... ... шектеу дегеніміз ата-
ана құқығынан айырмай олардан баланы алып қою. Ата-ана құқығын ... ... ... ... ... емес ... ... немесе өзге де созылмалы ауру, ауыр мән-жайлардың
салдары ... бала үшін ... ... 2) ... ... ... бала үшін қауіпті
болса, ... ... ... құқықтарынан айыру үшін жеткілікті
негіздер анықталмаған ... ... ... ... жол ... ... өз ... өзгертпесе, қорғаншы және қамқоршы орган ата-ана
құқықтарын шектеу туралы сот ... ... ... алты ай ... ... ... құқықтарынан айыру туралы талап қоюға міндетті. Баланың
мүдделеріне сәйкес қорғаншы және қамқоршы ... осы ... ... ... ... ... ... құқықтарынан айыру туралы
талап қоюға құқылы. 
Ата-ана құқықтарын шектеу туралы талапты баланың жақын ... ... ... ... ... ... ... жүктелген
органдар мен мекемелер, мектепке ... ... орта ... ... және ... да мекемелер, сондай-ақ прокурор қоя алады. Ата-ана
құқықтарын шектеу туралы істер прокурор мен ... және ... ... ... ... ... туралы істер қаралған кезде
сот ата- аналардан (олардың біреуінен) балаға алимент ... алу ... ... ... ... сот шектеген ата-аталар баланы жеке өзі тәрбиелеу
құқығынан айырылады, сондай-ақ балалары бар азаматтар үшін ... мен ... ... алу ... да айрылады. Ата-ана
құқықтарын шектеу ата-аналарды баланы асырау жөніндегі ... ... ... (олардың біреуінің) ата-ана
құқықтары шектелген бала тұрғын үй-жайға меншік құқығын немесе тұрғын ... ... ... ... ... сондай-ақ ата-аналары және басқа да
туысқандарымен туыстық фактісіне негізделген мүліктік ... ... ... алу ... ... ... Ата-анасының екеуінің де ата-ана құқықтары
шектелген жағдайда бала қорғаншы және қамқоршы органның ... ... сот ... ... егер олар ... ... тигізбесе, баламен қатысуға ... ... ... ... ... ... ... немесе қамқоршы органның ... ... ... ... тәрбиелеушілерінің немесе
бала тұратын мекеме әкімшілігінің келісімімен жол беріледі.
Егер ата-аналардың ата-ана құқықтары шектелген негіздер жойылса, сот
ата-аналардың ... ... ... ... ... ... ... қайтарып беру туралы және шектеулердің күшін жою ... ... ... Егер ... ... ... ... қайтарып
беру оның мүдделеріне қайшы келетін болса, сот баланың пікірін ... ... ... бас ... құқылы.
Баланың өміріне немесе оның денсаулығына тікелей қатер төнген жағдайда
қорғаншы және қамқоршы орган баланы ... ... ... оны ... алған басқа да адамдардан дереу айырып алуға
құқылы. ... ... ... алуды республикалық маңызы бар қаланың,
астананың, ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... негізінде қорғаншы және қамқоршы ... ... алу ... ... және қамқоршы орган
прокурорға дереу хабарлауға, баланы уақытша ... ... ... ... ... алу ... ... маңызы бар қаланың, астананың,
ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... кейін жеті күн ішінде сотқа ата-аналарды ата-ана құқықтарынан
айыру ... ... ... ... ... ... ... қоюға міндетті.
Баланы ата-анасынан айырып алуға және оны ... ... ... ... ... мәжбүрлеп орындау қорғаншы және қамқоршы органның
және баланы алатын адамның (адамдардың) міндетті түрде қатысуымен, ал ... ... ішкі ... ... өкілінің қатысуымен, ал қажет
болған жағдайларда ішкі істер органдары ... ... ... ... беру ... сот ... оның мүдделеріне нұқсан ... ... ... ... бала соттың ұйғарымымен тәрбие, емдеу
мекемесіне немесе басқа мекемеге ... ... ... ... ... ... құқық қабілеттілік және әрекет
қабілеттілікпен ерекшелінеді. Бұл категориялардың анықтамалары обасы
құқығының теориясында ... ... ... бұлардың түсінігі
берілмеген. Отбасылық құқық қабілеттілік бұл азаматтың қандай да ... ... мен ... ... тұру ... ... ... ата-ананың онымен араласу құқығы, ата-ананың баланы асырап-бағу
құқықтары мен міндеттері т.б.) ие болуының құқықтық ... ... ... қабілеттілік азаматтық құқық қабілеттілік сияқты туғаннан
бастап беріледі, бірақ оның ... адам ... ... ... ... бір ... ... сайын отбасылық құқық қабілеттілік кеңи түседі.
Мысалы, некеге тұру қабілеті неке ... ... ... ғана ... ... ... ... абстракті нысанда болады, отбасылық құқық
қабілеттілік адам ... ... ... ... ... тәрбиелену
құқығына ие болу, ата-анасынан асырау қаражатын алу құқығы).
Азаматтар өздеріне тиесілі неке-отбасы ... ... оның ... осы ... ... арналған құқықты өз қалауы
бойынша қолданады. Неке-отбасы құқықтарын жүзеге ... және ... ... ... ... ен құқықтың өзге ... ... және ... ... ... тиіс. Неке-
отбасы құқықтары заңмен қорғалады, бұған осы құқықтардың мақсатына қайшы
келетін жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... ережелері бойынша сот, және басқа жағдайларда мемлекеттік
органдар немесе қорғаншы және ... ... ... ... ... ... тәртіпте жүзеге асырады.
Неке-отбасылық қатынастарға талап арыздың ескіру мерзімін қолдану
мәселесі жайлы отбасылық ... ... Осы ... ... талап
арыздың ескіруі неке-отбасы қатынастарынан туындайтын ... ... ... ... ... ... кейбір жағдайлар
қосылмайды (мысалы, некесі бұзылған ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкін бөлу
туралы ... ... ... ... ... үш жылдық
мерзімі қолданылады).
Отбасылық әрекет қабілеттілік бұл азаматтың өз бетінше, ... ... ... ие болу және ... ... отбасылық
міндеттерді туындатып оларды орындай алуының құқықтық ... ... ... ... әрекет қабілеттілік 18 жастан бастап
пайда болады. [19] ... ... ... ... қабілеттілік
кәмелет жасқа толмағандарда пайда болады, бұл неке жасын белгілі бір
себептерге ... ... ... асырап алудың күшін жою мәселесіне байланысты, бала асырап алудың
күшін жою негіздері ... атап ... Бала ... алушылар өздеріне
жүктелген міндеттерін орындаудан жалтарған, ата-ана құқықтарын ... ... ... ... ... ... ... ішінде оған күш
қолданып немесе психикалық зорлық- зомбылық етіп, жыныстық пәктігіне қастық
жасаған, маскүнемдікпен, нашақорлықпен ... ... ... ... жағдайларда, баланы асырап алудың күші жойылуы мүмкін. Бұл
негіздер көп жағдайда ... ... ... ... өз ... атқармаған жағдайда бала асырап алудың күші жойылады. Бала ... ... ... ... ... оның ... бала ... он төрт жасқа толған асырап алынған баланың, қорғаншы немесе
қамқоршы органның, ... ... ... сай ... ... Ал ... ... асырап алушылардың өздері де бала асырап алудың
күшін жою туралы ... ... ... ... ... ... бала асырап
алғаннан кейін баланың қандай да бір ... ... ... ... ол бала ... жасайтындығын, ал ондай әдетін ата-аналар
ол баламен тікелей екі апта ... ... ... ... ... Ал ондай негіздер заңда жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... мерзімі заңмен аз берілген бе, ... ... ... орны тек бала ... жатқан жерде ғана
жүргізіледі ме? «Бала асырап алу туралы істерді қарау ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Сотының нормативтік
қаулысында бұл сұрақтарға нақты жауап жоқ. Сондықтан да заңда осы нормалар
толықтырылса.
3 ҚАЗАҚСТАН ... ... ... БАЛА ... ... ... Республикасы тәуелсіз мемлекет болып жариялағаннан кейін,
мемлекеттің сыртқы ... ... үшін ... ... ... ... ... Осыдан келіп Қазақстан Республикасына
көптеген студенттер, туристер, инвестициялық көмек көрсететін бизнесмендер
мен банкирлар, ірі ... ... келе ... ... Республикадан
шетелге көшіп кеткен туысқандар мен достардың қайтып оралуына жол ... ... ... ... ... ... ... жіберді. СССР өз күшін жойғаннан бастап, ТМД мемлекеттерінің
достастығы күшейе бастады. Осыған орай ... ... ... және өзге де ... ... келе ... шетелдіктермен болатын әртүрлі қатынастарды: ... ... ... және ... емес жеке ... ... ... болды.
Осының ішіндегі ең көңіл аударатын қатынастар ол - отбасылық қатынастар.
Қазақстан интернационалдық мемлекет ... бұл ... ... ұлты ... ... ... Бұндай қатынастарды реттеу әлде
қайда қиындықтарға соқтырады. [20]
Біздің мемлекетке келгендердің көбісі оның ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы азаматымен неге тұрып, азаматтық алғаннан кейін некені бұзып
өздерінің туындап отырған қандайда бір жағдайларын құқықпен ... ... ... ... ... ана болуды немесе әке болуды даулау,
өздерінің ата-аналық құқықтарын қорғау, ... ... алу және ... ... ... ... ... табылатын бала асырап
алу. Бұл ... ... ... ... мен ... ... негізгі мәселелер болып табылады.
Қазақстан Республикасының Неке және отбасы заңының 209 бабына сай:
Қазақстан Республикасының аумағында шетелдіктердің, ... ... ... ... азаматы болып табылатын баланы
асырап ... ... ... бала ... ... ... жою ... сақтай
отырып Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... ... баланы асырап алған жағдайда ... ... және бала ... болып табылатын мемлекеттің құзыретті
органының келісімін, сондай-ақ егер аталған мемлекеттің ... ... ... болса, асырап алуға баланың да келісімі болуы қажет.
Қазақстан Республикасының азаматы ... ... және ... тыс жерлерде тұратын баланы асырап алуды бала асырап алушы
азаматы ... ... шет ... ... ... жүргізген ретте
Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерге ... ... ... ... ... бар ... астананың, ауданның жергілікті
атқарушы органнан немесе оның ... бала ... ... ... ... жағдайда Қазақстан Республикасында заңды деп танылады. [21]
Егер бала асырап алудың нәтижесінде баланың Қазақстан Республикасының
заңдарында және Қазақстан халықаралық ... ... ... бала ... алудың күші сот тіртібімен жойылуға тиіс.
Қазақстан Республиксының азаматы болып табылатын ... ... ... ... ... ... Республикасының
Үкіметі белгілейді.
Шетелдіктерге асырап алуға ... ... ... ... ... ... мекемелері жүзеге асырады.
Ата-аналық құқықтық қатынастардың реттелуі, Минск Конвенциясының 31
бабына сәйкес бала қай мемлекеттің ... ... ... сол ... айқындалады. [22]
Бала мен ата-ананың қандайда болмасын құқықтық қатынастары бала қай
мемлекеттің тұрғылықты ... ... ... сол ... ... де бала мен ... арасында дау туатын болса, онда сот шешімі
әр уақытта баланың жағын қорғауды жөн ... Яғни ... ... ... ... жатқан мемлекеттің соттық реттелу тәртібі.
Минск Конвенциясында айтылылмаған бір мәселе ол ... ... ... бала ... ... ... алу құқығы бар, ал басқа
туыстардын алимент ... алу ... ... Республикасында бала асырап алу, Қазақстан Республикасы
заңдарымен реттеледі. Егер бала асырап алушы ... ... ... ... Республикасы заңдарымен қоса асырап алушы қай ... ... ... заңдары қоса орнатылады. Әрине бұл жағдай екі жақтада дау туғызуы
мүмкін, сондықтан ... алу ... ... ... тек ... ... жөн ... еді. Бірақ қандайда болмасын құқықтарды реттеу
кезінде бірінші ... бала ... ... ... Бұл ... ... шетелдіктердің Қазақстан Республикасындағы балаларды асырап
алған кезде Қазақстан Республикасы заңдары қолданылады. Өйткені ... ... ... асырап алынған балалардың құқықтарын
қорғайды, асырап алу ... ... ... ... ... ... асырап алу барысында реттелетін нормалар асырап алушылардың,
яғни шетелдіктердің ... ... ... Қазақстан Республикасында
көзделген нормалар қолданылады. Қазіргі кезде бұл жағдай көп ... ... ... және ... жоқ болған жағдайдағы құқықтық
реттелу асырап алушылардың негізгі мәселесі болып табылады. Және ... де осы ... ... ... ... ... ... аланған балалар саны, асырап алғысы келетіндердің саны
әкімшілік қадағалауда тұрады.
Егер бала ... ... ... ... ... ... мен ... алынған болса, ол сол елдің заңымен қоса реттеледі.
[24, 79б.]
Бұл жағдайдағы бала асырап алуды ... заң ... ... нормаларына сәйкес келуі керек. Осы іс-әрекет жүзеге асады егер
алдын-ала асырап алу ... ... арыз ... талқыланған болса.
Егер бала асырап алынғаннан кейін, баланың құқықтары ... ... ... ... ... покурордың қатысуымен және 14 жасқа толған
баланың өзінің қатысуымен сотқа жүгінеді. Жеке 14 жасқа толған баланың ... ... ... ... ... ... ... азаматы Шетелдік балаларды ... ... онда бұл ... ... ... ... ... бұндай жағдайда асырап алынатын баланың ата-анасының
келісімі қажет және бала құқықтарын қорғайтын қандайда бір ... ... Егер ... ... ... тұрғылықты мемлекетінде бұл негіздер
көзделмесе , онда баланың өзінің тікелей келісімі қажет. Бұл ... ... ... ... келісімі жөнінде сөз айтылған. Бірақ кейбір
жағдайларда шетелдіктер баланың келісімін берер ... ... ... ... бала ... асырап алудың негізі деп санайды. Көзделген бұл жағдай
асырап алу тек Қазақстан Республикасында емес ... ... ... ... шегінде өз құзыретін жүзеге асыра алады.
Қазақстан Республикасының «Неке және ... ... ... ... ... және ... орган ата-анасыз қалған балалар туралы
мәліметтер түскен ... ... бір ай ... балаларды орналастыруды
қамтамасыз етеді және баланы отбасына тәрбиелеуге беру мүмкіндігі болмаған
кезде ... ... алу үшін және ... баланы Қазақстан
Республикасының аумағында тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының
азаматының отбасына тәрбиелеуге ... ... ... үшін ... ... мәліметті тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністің білім беру
басқармасының органына жібереді.
Балаларды орталықтандырылған есепке ... ... ... ... Үкіметі белгілейді.
Минск Конвенциясының 37 бабына сай шетелдіктердің бала асырап алуы
және одан бас тартуы бала қай ... ... сол ... ... ... Сонымен қатар бала асырап алынар кезде
баланың ата-анасының келісімі немесе қорғаншы және ... ... ... Егер де бала ... ... ... асырап алушылардың
шынайы келісімі қажет болатын болса онда ондай ... ... ... заңды түрде беруі керек.
Егер де асырап алушы ... ... ... ... ... ... жағдайда асырап алу кезінде екі мемлекеттің ... алу ... ... ... ... қоса асырап алу
тәртібін бала қай мемлекеттің азаматы болса сол мемлекетпен белгіленеді.
Егер де ерлі-зайыптылар бір ... ... ... ... бала ... алғандағы тәртібі олардың соңғы тұрғылықты жерлеріндегі
заңдарымен реттеледі.
Отбасы заңдарын шетелдіктердің қатынастарын реттеу кезіндегі әртүрлі
ерекшеліктер ... бала ... алу ... болсын некеге
тұру қатынастары болсын бәрі әртүрлі ... ... ... ... ... ... болуға тиіс. Оларға міндетті түрде АХАЖ ... және ... ... сот ... Екінші жақта да дәл осы
органдар қызмет етеді. Өйткені ... ... яғни ... ... ... баланы асырап алудан бас тарту, әкелікті немесе
ана болуды даулау екі ... бұл ... екі ... заңдарымен
қоса реттелуі тиіс.
Немесе егер ерлі-зайыптылар бір мемлекеттің ... бола ... ... ... ... ... ... онда оларға сол мемлекетте
Қазақстан ... ... ... ... барып арыз бергені де
жеткілікті.
Ал егер ерлі-зайыптылардың біреуі ... ... ... ... ... ... азаматы бола тұрып екеуі де ... ... ... ана ... ... ... ... туралы
мәселелерді тұрып жатқан мелекеттегі Қазақстан Республикасы ... ... ... ... жеткілікті.
Отбасылық қатынастарда шетелдіктер мен болатын ... ... ... әкеп соқтырады. Өйткені олардың алимент бөлісу құқықтарын ... ... ... ... яғни алимент өндіріп алу екі жақтыгында келісімі арқылы
немесе арнайы 1994 жылы 9 ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Бұл келісім екі жақтында бір-біріне ... ... ... ... ... Бұл ... ... ТМД елдері қол қойған.
Консулдық қызмет Білім және Ғылым Министрлігіне және ... ... ... бір апта ... ... жазу ... ... әрбір өтінішті қарап, өзінің оң немесе теріс
бағасын береді. Оң баға ... ... ... ... ... бала таңдап
алу құқығын алады.
Аудандық орган министерстводан түскен өтініштегі бала ... шың ... бала ... алу тәртібіне сай ... Егер бұл оң ... ие ... өтініш болса, онда
Қазақстаннан асырап алушылар қай мемлекеттен сол ... ... ... ... Республикасының Шетелдік істер бойынша
министерствосына жолданады. Шақыруға ... БАЖ ... 400-600 ... 4-6 ... 6 ... ... шақыру негізінде Шетелдіктер істер министерствосы қажетті
мемлекеттегі Қазақстандық консульствоға асырап ... виза ашу ... ... ... неке және ... ... 76 ... сай
асырап алушылардың екеуі де міндетті түрде Қазақстанға келіп бала таңдап
алу құқығына ие. Олар ... бір ... кем ... ... ... Негізінен
бұл сапар бір жарым айға созылады. Кейбір жағдайларда сапар бірнеше ... ... ... қорытындысы: біз сіздерге медициналық
текмерістің қорытындысы Лондондық ... ... ... ... сіз ... денсаулығы мен танысқаныныз ... ... ... ... ... ... келмей жатып шетелдіктердің бала таңдау құқығы жоқ.
Аудандық орган сізге бала таңдап бергеннен кейін сіз бала ... ... ... ... беру ... шешім қабылдайсыз. Сіз сотқа өтініш жазасыз:
Мен баланың ауру тарихымен таныстым және оны асырап алуды жөн көрдім. ... ... ... рекомендацияны дайындап бала асырап жөніндегі
өтінішті сотқа жібереді.
Жергілікті сотта бала асырап алу фактін айқындайды. Айқындау ... ... ... ... ... бала асырап жөніндегі рұқсат.
2. Балаға виза ашу туралы рұқсат.
3. Ата-аналардың асырап алу тәртібінен кейін ... ... ... виза ... ... ... ... балаға Канадалық виза ашады, тұрақты тұру үшін
.
5. Осының бәрі орындалғаннан кейін сот тәртібінде асырап алынған балаға
имиграциялық виза ... ... сот ... 15 ... ... жүзеге асырыла бастайды. Осы
уақыт ішіде баланың қанды туысқандары апелляцияға бере ... ... сай ... ... балаларға паспорт беру 30 күнге дейін
созылады.
Бала 18 ... ... ... асырап алушылар баланың қал-жағдайы
туралы мәліметтер беру тиіс.
Бұл туралы заңдық факт ... ... ... сай сіз ... ... ... алынды, сол жерге мәлімет беруге міндеттісіз.
Асырап алушылар баланы асырап алғаннан кейін ... ... ... ... ... Консулдық қызмет департаментінде және
Шетелдік істер бойынша департаментке тіркелуіңіз ... Сол ... ... ... ... ... штамп баланың тіркелгені жөнінде
дәлелдеме бола алады.
Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы туралы» заңына ... ... алу ... критерийлерден тұрады. Соның негізгісі асырап
алынатын бала туралы мәліметтер жинау және іс қағаздарын дұрыс толтыру.
2004-2006 ... ... ... ... ... 1797 бала ... ... аударған. Бұл цифрдың бәрі
министтерсвода тіркелген және халықаралық бала ... алу ... ... ... ... ... 85 % АҚШ қалғандарын Германия, Япония, Ирландия,
Монғолия азаматтары құрайды.
Көптеген ... ... сай ... ... екі түрі ... ... Біріншісі Қазақстан Республикасының аумағында заңды қызмет
атқаратын агенстволар: мысалы, «Amrex I frank ... «Word ... Inc» және ... ... ... ... мысалы,
Британдық «Усынови ангела» фирмасы. Бұл ... ... ... шетелге
жіберу әрекеттерін атқарған. Қазақстан Республикасының «Неке ... және ... ... ... ... бала ... алу
жөніндегі агенттікті аккредиттеуді жүргізу туралы арнайы тарау енгізілген.
[25]
Қазақстанда ата-анасынан ... ... ... ... ... кең
ауқымды рөл атқарады. Яғни бұндай балаға қарау қатаң түрде ... ... ... алу ... ... ... ... болып табылатын балаларды шетелдіктерге асырап
алуға беру тәртібiн белгiлейдi. Асырап ... ... ... ... қатысты және солардың мүдделерi үшiн ғана берiледi. Қазақстан
Республикасының азаматтары болып ... ... ... балалар, егер оларды Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты
тұратын ... ... ... ... ... осы ... ... мен тұрғылықты ... ... ... ... ... ... шетелдiктерге асырап
алуға берiлуi мүмкiн. ... ... ... алуға олар
орталықтандырылған есепке алынған күннен ... үш ай ... соң ... ... Бала ... алу ... "Неке және отбасы туралы" Қазақстан
Республикасының Заңына және азаматтық iс жүргізу заңнамасына сәйкес жүзеге
асырылады. Бала ... алу ... бала ... ... келетiн
шетелдiктердің өздерiнің мiндетті қатысуы оларды құқықтары мен мiндеттерi
азаматтық және азаматтық ic жүргізу ... ... өз ... ... ... ... қажеттi жағдайларда аудармашы қызметiн пайдалану
құқығынан айырмайды. Бала ... ... ... ... ... кiру ... болған ретте Қазақстан Республикасына
келе алады. Кiру рұқсатнамаларын немесе соларға сәйкес басқа да ... ... ... және ... ... немесе
жекелеген жағдайларда Қазақстан Республикасының осыған арнайы ... ... ... ... халықаралық шарттарында ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының
осыған уәкiлеттi органдарының рұқсаты рұқсатнамалар беру үшiн негiз ... Бала ... ... ... ... ... алынатын баланың
құжаттарымен өзi танысуға, бала денсаулығының жай-күйi туралы медициналық
қорытындымен танысқаны фактiсiн жазбаша нысанда ... ... ... ... ... ... бала туралы егжей-тегжейлі ақпарат және
оның туыстарының бар-жоғы ... ... ... құқығы бар. Бала асырап
алуға үміткер ... бала ... ... ... ... ... емдеу-
алдын алу мекемесiнiң ережесiне сәйкес ... ... ... ... және қамқоршылық органы өкілiнiң және қажет болған жағдайда
аудармашының қатысуымен ... ... ... ... ... оның ... талғамын, мiнезi ерекшелiктерiн бiлу, қыдырту,
ойнату) кемiнде екі апта болуға ... ... ... ... ... ... қорғаншылық және қамқоршылық органы бiлiм ... ... ... ... осы баланың орталықтандырылған есепке
алуда бар екендiгi ... ... үшiн ... салу ... Бала ... үмiткер шетелдiктер асырап алуға жататын бала орналасқан аумақтағы
қорғаншылық және қамқоршылық органына ... ... ... ... алу ... ... жазбаша өтiнiш, шетелдiк агенттiктер берген ықтимал
ата-аналардың қаржылық әл-ауқаты, отбасылық ... ... ... ... ... ... ... Асырап алынатын бала тұрақты
тұратын (орналасқан) жердегi қорғаншылық және қамқоршылық органы бұл ... ... ... ... ... ... ... болған фактiсi
туралы мәлiметтердi көрсете отырып, асырап алудың негiздiлiгi және ... ... бала ... ... туралы қорытындыны сотқа
ұсынады. Шетелдiктердiң балаларды асырап олардың өтiнiшi негiзiнде балалар
мекемесi орналасқан жердегi сот ... ... ... ... ... iстi сот асырап алушылардың өздерiнiң, қорғаншылық және қамқоршылық
органы ... ... ... ... ... қарайды.
Баланы асырап алу азаматтық хал ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркелуi тиiс. Бала асырап алушының және
асырап алынушы баланың құқықтары мен мiндеттерi баланы асырауға беру туралы
сот шешiмi ... ... ... ... ... ... ... және
қамқоршылық органдары асырап алынған баланы асырап алушы төлқұжатын және
сот шешiмiн ... ... ... ... ... ... құқықтары
мен заңды мүдделерiн қорғау мақсатында олардың өмiрi мен ... ... ... ... ... ... консулдық
мекемелерi Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүзеге
асырады. Асырап алуға берiлген бала кәмелетке толғанға дейiн ... ... оның ... ... және ... ... туралы баланың
бұрынғы тұрған жерiндегi қорғаншылық және қамқоршылық органдарына жыл сайын
фотосуретiн қосып, ... ... ... Егер ... алу ... ... заңнамасында және Қазақстан Республикасының
халықаралық шарттарында белгiленген ... ... ... ... күшi
сот тәртiбiмен жоюға жатады. Асырап алуды заңсыз деп тану туралы талапты,
асырап алынған баланың ата-анасы, ... алу ... ... ... ... ... және қамқоршылық органы қоюға құқылы.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыста отбасы құқығының ең негізгі институттарының бірі –
бала асырап алу ... ... Бұл ... ... ... ... болып
табылады, себебі, бала өмірі, адам өмірі саудаға салынып жатыр деп ... ... ... қауымдардың ой-пікірлерін де баспасөз беттерінен көптеп
кездестіруге болады. Әсіресе бала асырап алу ... ... ... алу бағдарламасына заңсыз түрде бала асырап алуды, асырап ... және ҚР ... ... ... ... ... ... және қатаң қадағалау керек деп ұсынамын. Осындай жолмен
асырап алынған баланың, асырап ... әке – ... ... ... ... ... ... белгілі. АҚШ азаматтарының халықаралық бала
асырап алу бағдарламасымен Қазақстаннан ... ... ... ... бар ... мағлұматтар және фактілер бар. Сондықтанда ... ... ... ... ... деп ... да айта ... бір жайт, бала асырап алудың күшін жою мәселесіне
байланысты, бала асырап алудың күшін жою негіздері заңда атап ... ... ... ... жүктелген міндеттерін орындаудан жалтарған,
ата-ана құқықтарын теріс пайдаланған, асырап алынған балаға қатал ... ... оған күш ... ... психикалық зорлық- зомбылық етіп,
жыныстық пәктігіне қастық жасаған, ... ... ... ... деп ... ... баланы асырап алудың күші
жойылуы мүмкін. Бұл негіздер көп жағдайда ата-аналар немесе ... ... ... ... атқармаған жағдайда бала асырап алудың күші
жойылады. Бала асырап алудың күшін жоюды талап ... оның ... ... ... он төрт ... толған асырап алынған баланың,
қорғаншы немесе қамқоршы органның, сондай-ақ ... ... ... ... бар. Ал кейбір жағдайда асырап алушылардың өздері де
бала асырап алудың күшін жою туралы арызбен ... ... ... ... бала ... алғаннан кейін баланың қандай да бір жаман әдеттері,
қасиеттері болғандығын, мысалы ол бала ұрлық ... ал ... ... ол ... ... екі апта араласқан кезде байқалмағандығына
сілтеме жасап, жолданады. Ал ... ... ... жоқ. Бұл ... мынадай
сұрақ туады: баламен қарым-қатынас жасау мерзімі ... аз ... ... ... ... жасау орны тек бала тәрбиеленіп жатқан жерде
ғана жүргізіледі ме? ... бала ... алу ... ... қарау
кезінде неке және отбасы туралы заңнаманы ... ... ... ... Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысында бұл сұрақтарға
нақты жауап жоқ. [26] ... да ... осы ... ... ... айта кететін жайт, заңда бала мен асырап алушы ... ... 16 жас ... болу ... ... Ал егер бала өз ата-анасының
туған емес екенін білсе, мұндай шектеудің керегі не?
Бала асырап алу институтының ... ... ... болып бала
мүддесінің барынша жақсы қамтамасыз етілуі болып табылады. Асырап алу тек
кәмелетке толмағандарға ғана ... Яғни ... ... ... ... ... отбасы тәрбиесі және бала мен асырап алушыларға ата-аналық
құқықтар мен ... ... ... Өйткені кәмелетке толған
балалар ата-ана тәрбиесін қажет етпейді, ал ... ... ... балалары кәмелетке толғанда тоқтатылады. Сондықтан бала асырап
алуда баланың мүддесі бірінші орынға қойылуы керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... 21.05.2007ж
2. Антокольская М.В. Семейное право. М.,1997
3. ҚР «Неке және отбасы туралы» N 321-I заңы, 17.12.1998ж., өзгертулер мен
толықтырулар ... ... ... ... іс ... ... ... редакциядағы күні 29.06.2007
5. Ермакова Л.Н., Утешева К.Ш. Судебная практика по ... ... с ... ... ... законодательство РК. В.10-
А.,2001.
6. Шакенова Б. Проблема усыновленных детей// ... ...... ... ... ... болып келетін ұл (қыз) балаларды
асырауға тілек білдірген шетелдік азаматтарды есепке алу ... ... ... ҚР ... ... ... №655 бұйрығы,
17.06.1999ж,. Соңғы редакциядағы күні 27.07.2007
8. ... ... алу, ... ... шетел азаматтарының бала асырап алуы
туралы мәліметтер» Қазақстан Республикасы Бас прокурорының 2006 жылғы
28 желтоқсандағы №79 ... ... Л.М. О ... ... по ... ... об
усыновлении (удочерении). Гражданское законодательство РК. В.10-А.,
2005
10. Нечаева А.М. Семейное право: курс ... М.: ... ... ... ... 1993г. «О ... детей и международном
сотрудничестве в области межгосударственного ... ... ... азаматтық хал актілері жазбаларын өзгерту,
қалпына келтіру және жою туралы ережені, азаматтық хал актілерін тіркеу
кітаптарының нысандарын және осы ... ... ... куәліктердің нысандарын және Қазақстан Республикасында
азаматтық хал актілерін тіркеу тәртібі туралы ережелерді бекіту ... ... № 620 ... ... ... Республикасында мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айырылу
жағдайы бойынша және жасына байланысты ... ... ... ... № 126 заң. ... Бала ... туралы Конвенция 20.11.89
15. Баймолдина З.Х.Гражданское процессуальное право РК, Алматы, ... ... ... Н.Н. ... ... ... және неке ... З.ғ.к.
диссертациясының авторефераты, Алматы, 2005ж
17. Адамдардың бала асырап алуына ... ... ... ... ҚР ... қаулысы, 24.06.1999
18. Антокольская М.В. Курс лекций по семейному праву. М.,1996.
19. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі ... ... ... ... күні 19.02.2007
20. Шакенова Б.М.Тірі тауар: олардың тағдыры кімді ойландырады? //Заң. 3
қазан 2006
21. «Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы» №2337 ... ... ... күні 12.01.2007
22. Отбасылық, қылмыстық және азаматтық істер ... ... ... ... ... ... ... Оспанова М.М. Бақытқа бастар баспалдақ //Егемен Қазақстан. 23 маусым
2005
24. Айтжан ... С. ... ... ... Алматы, 2005
25. Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы ... ... ... ҚР ... бала ... алу туралы істерді қарау кезінде неке және
отбасы туралы заңнаманы қолдануының ... ... ... ... Жоғарғы Соты Пленумының нормативтік қаулысы.
22.12.00ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жетімдік. Жетім балаларды асырап алу32 бет
Әлеуметтік педагогтың жетім балалармен жұмысы26 бет
Инвестициялық қызметтің халықаралық және ұлттық құқықпен реттелуі39 бет
Мемлекеттің фискалдық саясаты40 бет
Қазақстан экономикасын реттеуге шетел инвестицияларын тарту22 бет
Қаржылық институттардың қызметін реттеу45 бет
Алматы қ. көші-қон полициясының іід басқармасында өткен өндірістік тәжірибе есебі9 бет
Сайлау құқығы3 бет
Халықаралық жеке құқықтағы шетел азаматтардың құқықтық жағдайы86 бет
Халықаралық жеке құқықтық жүйесі мағынасы, қайнар көзі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь