Материалдық емес активтердің амортизациясы

ЖОСПАР
КІРІСПЕ
I ТАРАУ. Материалдық емес активтер есебінің маңызы.
1.1. Материалдық емес активтерді анықтау және оларды тану критерийлері.
1.2. Материалдық емес активтер есебін анықтау.

II ТАРАУ. Материалдық емес активтердің амортизациясы.
2.1. Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу.

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
КІРІСПЕ

Материалдық емес активтері деп – белгілі бір нақтылы табиғи пішіні жоқ, ақша немесе зат түріндегі активтер қатарына жатпайтын, бірақ қандай да бір бағаға, құнға бағаланатын болғандықтан кәсіпорынға өнім өндіруде, тауарларды сатуда, қызмет көрсетуде, негізгі құралдарды жалға беруде немесе әкімшілік қызмет барысында үнемі, яғни ұзақ уақыт бойы (бір жылдан артық уақыт) қосымша табыс (пайда) әкеліп тұратын активтерді айтамыз. Кәсіпорындарда материалдық емес активтердің қатарына лицензиялық келісімдерді, бағдарламамен қамтамасыз ету, патенттерді , ұйымдастыру шығындарын, гудвильді, франчайзингті, сауда маркаларын, авторлық құқықты жатқызуға болады.
Материалдық емес активтер аналитикалық есебі олардың әрқайсысына жеке-жеке ашылған инвентарлық карточкаларда жүргізіледі. Басқа кәсіпорындарға өткізгенде осы қарточкада тиісті жазу жазылады. Кәсіпорындарда материалдық емес активтер басқа заңды немесе жеке тұлғалардан сатылып алыну, басқалардың субсидия ретінде немесе сыйға беруі барысында, сондай- ақ кәсіпорынның өз ішінде ойлап табуы негізінде пайда болады. Объектілерді материалдық емес активтердің қатарына кіргізу (жатқызу) тәртібі және олардың құрамы белгіленген заңдарға сәйкес тиісті нормативтік актілерде қарастырылған.
Материалдық емес активтерді басқа кәсіпорынға жіберген кезде акт екі данада құрастырылады: материалдық емес активтерді қабылдайтын және ұсынатын кәсіпорын үшін. Материалдық емес активтердің жойылуы алғашқы құны бар, амортизациялық есептеу сомасы бар, баластық құны бар жойылу актісімен ресімделеді.
Кәсіпорындарда материалдық емес активтерді пайдалану барысында олардың құнының бір бөлігі ай сайын,яғни оның пайдалану мерзімінде өндіріс шығындарына қосылып отырылады. Яғни, материалдық емес активтердің құнына амортизациялық аударым есептелініп тұрады. Амортизациялық аударым (өтелім) мөлшері материалдық емес активтердің бастапқы құнымен олардың пайдалану мерзіміне қарай анықталады.
Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу 6 - «Негізгі қүрал-жабдықтар есебі» БЕС-нда (Бухгалтерлік есеп стандарттары) белгіленген тәсілдер жолымен анықталады, бірақ қолданылатын тәсіл активті қолданудан түскен экономикалық пайданы тұтыну үлгісін көрсетеді. Егер экономикалық пайданы тұтыну үлгісін анықтау мүмкін болмаса, онда тік сызықты есептен шығару тәсілі қолданылады.
Қолданылған әдебиеттер:

1. ҚР-ның “Бухгалтерлік есеп және қаржы есебі” туралы заңы. 24. 06. 2002.
2. ҚР-ның Қаржы министрлігінің 18. 09. 2002 жылғы №438 бұйрығымен (ҚР Қаржы министрлігінің өзгертулер енгізілген 21.10.2003 жылғы № 372 бұйрығымен) бекітілген Бухгалтерлік есеп типтік шот жоспары.
3. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов (с 1 января 2003г.). – А. : Ержанов и К, 2003.
4. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии.- А. : Центраудит- Казахстан 2002.
5. Международные стандарты финансовой отчетности КМСФО/Пер. В.И. Тарусина/Ред. коллегия: А.С. Бакаев, Л.В. Горбатова, Т.Б. Крылов и др. – М., 1998.
6. Баймұханова С. Б., Балапанова Ә. Ж. Бухгалтерлік есеп.- А. : Қазақ университеті, 2002.
7. Баймұханова С.Б. Бухгалтерский учет хозяйствующих
8. Мырзалиев Б.С., Сәтмырзаев А.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және тәжірибесі. — Алматы: Экономика, 2008. – 832 б.
9. Сейдахметова Ф.С. Қазіргі замандағы бухгалтерлік есеп. — Алматы: LEM, 2008. – 500 б.
10. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп: Оқулық / Жалпы редакциясын басқарған Н.Қ. Мамыров. – Алматы: Экономика, 2005. – 301 бет.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
I ТАРАУ. Материалдық емес активтер есебінің маңызы.
1.1. Материалдық емес активтерді ... және ... тану ... Материалдық емес активтер есебін анықтау.
II ТАРАУ. Материалдық емес активтердің амортизациясы.
2.1. Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер:
КІРІСПЕ
Материалдық емес активтері деп - ... бір ... ... ... жоқ, ақша ... зат ... активтер қатарына жатпайтын, бірақ қандай да бір бағаға, құнға бағаланатын болғандықтан кәсіпорынға өнім өндіруде, тауарларды сатуда, қызмет көрсетуде, негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... үнемі, яғни ұзақ уақыт бойы (бір жылдан артық уақыт) қосымша табыс (пайда) әкеліп тұратын активтерді айтамыз. Кәсіпорындарда материалдық емес активтердің ... ... ... ... ... ету, ... , ұйымдастыру шығындарын, гудвильді, франчайзингті, сауда маркаларын, авторлық ... ... ... емес ... ... ... ... әрқайсысына жеке-жеке ашылған инвентарлық карточкаларда жүргізіледі. Басқа кәсіпорындарға өткізгенде осы қарточкада тиісті жазу жазылады. Кәсіпорындарда ... емес ... ... ... немесе жеке тұлғалардан сатылып алыну, басқалардың субсидия ... ... ... ... барысында, сондай- ақ кәсіпорынның өз ішінде ойлап табуы негізінде пайда болады. Объектілерді материалдық емес активтердің қатарына кіргізу ... ... және ... ... ... заңдарға сәйкес тиісті нормативтік актілерде қарастырылған.
Материалдық емес активтерді басқа ... ... ... акт екі данада құрастырылады: материалдық емес активтерді қабылдайтын және ... ... ... Материалдық емес активтердің жойылуы алғашқы құны бар, амортизациялық есептеу сомасы бар, баластық құны бар жойылу актісімен ресімделеді.
Кәсіпорындарда ... емес ... ... барысында олардың құнының бір бөлігі ай сайын,яғни оның пайдалану мерзімінде өндіріс шығындарына қосылып отырылады. Яғни, материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... аударым (өтелім) мөлшері материалдық емес активтердің бастапқы құнымен олардың пайдалану мерзіміне қарай анықталады.
Материалдық емес активтердің амортизациясын ... 6 - ... ... есеп ... ... тәсілдер жолымен анықталады, бірақ қолданылатын тәсіл активті қолданудан түскен экономикалық пайданы тұтыну үлгісін көрсетеді. Егер ... ... ... ... ... ... ... онда тік сызықты есептен шығару тәсілі қолданылады.
I ТАРАУ. Материалдық емес активтер есебінің маңызы.
1.1. Материалдық емес активтерді анықтау және ... тану ... ҚЕХС ... есеп ... ... ... және 28 БЕС ... есеп стандарттары) сәйкес Материалдық емес активтер әкімшілік ... және ... ... жалға беруде, өндірісте жэне тауарларды (жұмысты, көрсетілген қызметті) өткізуде ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) қолдануға ... ... ... жоқ, ... ... емес активтер, оларды:
а) анықтауға болады;
ә) субъект бақылайды;
б) қолданудан субъект ... ... ... ... ... емес бап ... емес ... болып саналады, егер:
а) Материалдық актив анықтамаларына сэйкес ... ... - ... сай ... және ... ... есепте тіркеледі:
- субъектінің осы активке тікелей байланысты болашақта күтілетін экономикалық пайда алу ықтималдығы жоғары ... ... ... ... анықтауға болса;
- материалдық емес активтерді тану сәтінде олардың бастапқы құн бойынша бағаланғанында.
Материалдық емес активтердің бастапқы құны ... ... алу ... тең ... бұған оларды алуға кеткен жэне қолдануға әзірлейтін жағдайға (сатып алу бағасы, орны ... ... ... мен ... және т.б. шығындар) келтіруге жұмсалған шығындар кіреді.
Материалдық емес активтері деп - ... бір ... ... ... жоқ, ақша ... зат ... ... қатарына жатпайтын, бірақ қандай да бір бағаға, құнға бағаланатын болғандықтан кәсіпорынға өнім ... ... ... ... ... негізгі құралдарды жалға беруде немесе әкімшілік қызмет барысында үнемі, яғни ұзақ уақыт бойы (бір жылдан артық уақыт) қосымша табыс ... ... ... ... ... ... ... емес активтердің қатарына лицензиялық келісімдерді, бағдарламамен қамтамасыз ету, патенттерді , ұйымдастыру шығындарын, гудвильді, франчайзингті, сауда маркаларын, авторлық құқықты ... ... ... беріп көрейік:
* Лицензиялық келісімдер - кәсіпорынға үкіметтік ... ... ... ... және ... ... монополиялық пайдалануға (электр желілері үшін қоғамдық жерді ... және т.б.) ... ...
* ... ... ету, ол әлде ... ... не болмаса субъектінің өзі жасайды және сыртқы немесе ішкі мақсаттарға арналады;
* Патенттер - заңды түрде танылған және тіркелген ... ... ... ... бір ... ... , не болмаса арнайы ерекше процесс пен технологияны пайдалануға эксклюзивтік құқық береді;
* Ұйымдастыру ... ... ... - ... ... шығындар, олардан тек болашақта ғана нәтиже алынады немесе шығындар болашақ кезеңдерге (ұйымның мекен-тұрақты ауыстыруына байланысты шығындар, ұзақ мерзімді алдын ала ... - ... жыл ... аванс болып төленетін) сақтандыру;
* Гудвиль - субъектінің жағымды сипаттамасына байланысты сатып алушының сауда сәтіне ... ... ... Ол сатып алушының бухгалтерлік балансында сатылым (субъектінің тұтастай алғандағы құны) мен таза активтерінің жеке-жеке гудвиль фирманың ... ... ... мен таза ... сәйкес теңестірілген әділ нарықтық бағасы арасындағы айырма ретінде қарастырылады. Таза капитал: болып табылады.
* Басқадай (авторлық құқықтар - ... ... және т.б. ... заңмен берілетін қорғау формалары, сауда маркалары немесе тауарлық ... - ... ... ... ... ... атаулар, рәміздер немесе сәйкестендіруді білдіретін басқалары);
* Франшизалар - ... ... ... ... ие болу ... коммуналдық қызмет көрсету және т.б. үшін үкіметтік органдар ... ... ... емес ... ... ... ... тапсыру құжатпен, яғни актімен ресімделеді, онда Материалдық емес активтер толық ... ... айы, ... ... ұйымға тапсырылған уақыты, толық сипаттамасы, құны, тозу ... және тағы ... ... ... ... емес активтер аналитикалық есебі олардың әрқайсысына жеке-жеке ашылған инвентарлық карточкаларда жүргізіледі. Басқа ... ... осы ... ... жазу ... ... материалдық емес активтер басқа заңды немесе жеке тұлғалардан сатылып алыну, басқалардың субсидия ретінде ... ... ... барысында, сондай- ақ кәсіпорынның өз ішінде ойлап табуы негізінде пайда болады. Объектілерді материалдық емес активтердің қатарына кіргізу (жатқызу) ... және ... ... ... ... сәйкес тиісті нормативтік актілерде қарастырылған.
Материалдық емес активтер кәсіпорынның балансында бастапқы құны ... ... ... Бұл ... емес ... ... құны ... анықталады:
* Құрылтайшылар мен үлес қосушылардың кәсіпорынға жарғылық қорына қосқан үлесі есебінен келіп ... ... ... емес ... ... екі ... ... келісім бойынша бағаланады.
* Заңды тұлғалар мен жеке адамдардан тегін (қайтарымсыз), сый ретінде ... ... емес ... сол уақыттағы нарықтық баға бойынша бағаланады.
* Басқа ... ... ... жеке адамдардан сатылып алынған материалдық емес активтер, ол объектілерді сатып алуға және ... ... үшін ... ... ... ... бағаланады.
Бұл материалдық емес активтердің баланстық бағасын анықтаудың жалпы әдісі болып табылады. Бірақ кейбір материалдық емес активтердің бастапқы құнын ... ... бар. ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар мен жекешелендірілген шаруашылық субъектілерінде және басқа да ... ... ... ... ... ... болады.
деп шаруашылық қызметі, яғни пайдаланылуы барысында субъектіге табыс (пайда) беретін (әкелетін) жаңа ... ... мен ... ... мәліметтерді, айрықша құқықтарды, яғни жеке тұлғаның өзі ... ... және ... ... ... ... ... сияқты болып көрінгенімен одан өзгеше болып келеді. Кәсіпорындар патентті сатып алады, сондықтан да ол үшін сатып ... ... ... оның ... құны болады. Көп ауқыттарды - дың бағасы, яғни бастапқы құны оны кәсіпорынға кіріске алатын, яғни балансқа ... ... екі ... ... ... ... ...
Материалдық емес активтердің жоғарыда аталып өткен түрлерінің бірі . Ол белгілі бір ... ... бір ... өндіру немесе сату құнын екінші бір заңды тұлғаға беруі болып табылады. Ал бұл құқыққа ие болған кәсіпорын оның ... яғни ... ... берушіге ол материалдық емес актив үшін тиісті белгіленіп келісілген мөлшерлерде қаржы төлейді немесе келісім бойынша басқа да міндеттерін орындайды.
деп ... ... емес ... жеке ... ... ... сондай- ақ заңды тұлғаның ашқан, ойлап тапқан жаңалығын мемлекеттік тұрғыдан мойындап және ол ... ... ... ... ... ... ... жаңалылығын өз пайдасына (жұмысына, қызметіне) қолдануына рұқсат беру туралы құжат болып табылады. Сонымен қатар - деп кәсіпкерліктің кейбір ... ... ... ... ... ... ... үшін берілген құқықты куәландыратын құжатты айтады. Кәсіпкерлік патентті алар уақытында патенттік баж ... ... ... емес ... деп ... түрін кейде - деп те атайды. немесе материалдық емес активтер шотында ... және ... ... ол бір ... екінші бір кәсіпорынды толығымен, яғни түгелдей сатып алған кезде немесе екі кәсіпорын қосылған уақытта ғана пайда болады. болып сатылып ... ... ... ... (сатып алынған) бағасымен оның барлық активтерінің баланстық құны арасындағы айырмасы есептелінеді. Егерде сатылып алынған ұйымның барлық активтерінің ... ... құны ... ... ... ... ... онда құндар арасындағы айырмашылық , ал кем болған жағдайда деп аталады.
Материалды емес активтердің бар болу және ... ... 2700 ... ... жүргізіледі:
- 2710 ;
- 2720 ;
- 2730 ;
- 2740 ... емес ... ... құн ... осы ... есептеледі.
Материалды емес активтер әр түрлі тәсілдермен түседі:
- ... ... ... ... ретінде;
- сатып алу жолымен;
- ... және жеке ... екі ... ... ... емес ... ... және істен шығуын материалдық емес актитердің қабылдау-табыстау актісімен ресімдейді. Актіде материалдық емес активтердің нақты атауы және кәсіпорынға ... күні ... ... ... объект сипаттамасы, оның алғашқы құны, өтелім нормасы және басқа да ... ... ... ... ... емес активтерді ресімдеу кезінде акт әр объектке бір ... ... ... ... ... ... ... емес активтерге, жалпы акт құруға болады. Акт қосымша құжаттамасымен ресімделгеннен кейін, материалдық емес активтердің немесе оның ... ... ... осы объектінің басқа да кәсіпорынның мүлікті құқықтарымен растайтын ... бас ... және ... ... ... уәкілетті тұлғамен тұжырымдалып, бухгалтерияға жіберіледі.
Материалдық емес активтерді басқа ... ... ... акт екі ... ... материалдық емес активтерді қабылдайтын және ұсынатын кәсіпорын үшін. Материалдық емес активтердің жойылуы алғашқы құны бар, амортизациялық есептеу ... бар, ... құны бар ... актісімен ресімделеді.
бөлімше шоттары бойынша аналитикалық есеп ... ... ... ... материалды емес активтердің барлық түрлерін есептеу үшін ... ... ... материалды емес активтері әрбір жеке объектілеріне бухгалтерия да ашылады. Карточка материалды емес активтердің объектісін кәсіпорынмен беру немесе алу ... ... ... негізінде бір данада толтырылады: .
Материалдық емес активтердің түсуі мен құрылуын есептеу.
Материалдық емес активтер мыналардың нәтижесінде ... ... ... Бағдарламалық камтамасыз ету алынды:
а) накты езіндік құнға:
102 шот ... шот ... 60 ... ҚҚС ... 331 шот дебеті;
671 шот кредиті (15%) 9 000;
б) объектіні дайын жағдайға дейін жеткізу ... ... ... сомасына: 102 шот дебеті;
681 , 635 , 687 8 ... ... ... ... - ... емес ... тараптардың шартпен белгіленген бағасы бойьшша есепте көрсетіледі:
1. Жарияланған капитал сомасына: 511 шот ... 501 шот ... 502 , 503 1 000 ... ... ... сальшған материалдық емес активтердің келіоімшарттық құны: 101 -103 шот дебеті
511 шот кредиті 400 ... ... ... ... ие болу - ... емес ... ... құны өткізу құны бойынша мойындалады, егер оны күмәнсіз сенімділікпен бағалау мүмкін болмаса, онда актив жеке ... емес ... ... танылмайды, алайда гудвиллге (фирманың іскерлік беделінің бағасы) енеді; өйткені жақсы іскерлік бедел, қолайлы мекен-тұрақ бар, тауар нарықта жақсы ... ... бар және ... 8 000 000 ... ұйым ... алынды, активтің өзіндік қргы 6 000 000 теңге.
1. Активтің нақты кұны сомасы:
687 шот ... шот ... 6 000 ... ... сомасына:
105 шот дебеті
441 шот кредиті 2000000.
3. Қосылған кезде:
Барлық активтердің дебеті
687 шот кредиті 6 000 000.
Сатып алынған таза ... әділ құны ... ... бағасынан (сатып алатын субъект ушін бұл - ... ... ... ... ... мен ... ... әділетті құн арасындағы есептелетін теріс айырма болып табылады және ... ... ... деп ... Кез ... теріс гудвилл фирма алған активтердің құндылықтарын азайту үшін пропорционалды бөлінуге тиіс. Мұндай жағдайда ... ... ... үшін материалдық активтердің құндылығын азайту қажет:
:: мемлекеттік жәрдем ақша (субсидиялар) есебінен шығындардьщ ... ... ... ... ету):
102 шот дебеті
726 шот кредиті.
Есепті жыл соңында кірістер жиынтық табысты арттьфу үшін есептен шығарылады:
726 шот ... шот ... ... - ... емес ... ... нәтижесінде алынған материалдық емес активтердің бастапқы қулы алынған ... ... ... ... ... ... ... алынған активтің өткізу құны бойынша мойындалып, танылады.
1.2. Материалдық емес активтер есебін анықтау
Тауарлық белгі алынады:
а) келісімшарттық құнға:
106 шот ... шот ... 000;
ә) ҚҚС ...
331 шот ... шот ... 16 ... берілген бағдарламамен қамтамасыз етудің нақты өзіндік құны есептен шығарылды:
841 шот ... шот ... ... ... шот ... ... ... қамтамасыз етудің келісімшарттық құнына:
301 шот дебеті
721 шот кредиті 80 000;
ә) ... ... 15% ҚҚС ...
301 шот ... шот кредиті 12 000.
Айырма сомасы аударылды:
671 шот дебеті
441 шот кредиті 24 000.
Өзара талаптарды қоса ... ... шот ... шот ... 92 ... ... емес активке айырбастау нәтижесінде алынған Материалдық емес активтің бастапқы құны ... ... ... құны бойынша танылады және табыс әкелмейтін мәміле болып саналады:
102 шот дебеті
102 шот кредиті;
:: Құру - ... өзі ... ... емес ... ... құны іс жүзіндегі нақты тікелей жэне қосымша шығындар сомасы ... ... олар ... емес ... ... ... (критерийі) мен анықтамасына материалдық емес баптардың сәйкес келген сэтінен бастап шеккендерін белгілеу бойынша қолдануға арналған активті жасау мен әзірлеу үшін ... ... ... ... ... мүмкін. Материалдық емес банты жасауға кеткен шығындар анықтама мен өлшемдерге сәйкес келетін сәтке дейін активтің бастапқы құлына кірмейді және ... ... ... танылмайды.
Материалдық емес активтерді құрған қезде барлық жұмыстар зерттеулер мен әзірлемелер сатьшарынан құралады.
Зерттеулер сатысы - жаңа ғылыми немесе ... ... үшін ... ... ... ... қам ... жоспарланған ізденістер. Бұл сатыға мыналар жатады: жаңа білім алуға бағьпталған зертханалық зерттеулер жаңа зерттеу ... ... ... ... ... болашақ өнім немесе өндірістіқ нұсқаларды жасау мен ұғымын ... ... ... ... болашақта экономикалық пайда әкелетін материалдық емес активтер бар екендігін ... ашық ... ... ... шығындар кезеңнің шығындары болып танылады
Зерттеу сатысындағы шығьшдар ... ... ... ... ... ... ... (қызметкерлерге еңбекақы есептелді еңбекті өтеу қорынан әлеуметтік салық ... және ... ... ... 821 шот ... 811 ... дебеті 681 , 635 , 687 әртүрлі ... ... ... ... - ... ізденістерінің немесе басқа ілімдерінің нәтижелерін жаңа немесе түпкілікті жетілдірілген процестерді, материалдарды, өнімдерді, жүйелерді және көрсетілетін кызметтерді жоспарлауға немесе әзірлеуге ауыстырып, ... Бүл ... ... ... ... ... мен модельдерді жобалау, құрастыру (конструкциялау) және тестілеу, жаңа технологиямен кұрал-аспаптарды, қалыптарды ... ... ... мен ... ... ... ... үшін экономикалық кондырғыларды жобалау мен пайдалану; таңдалған баламалы материалдарды, құрылғыларды, өнімдерді, процестерді, жүйелерді немесе көрсетелген қызметтерді жобалау, қүрастыру (конструкциялау) жэне ... ... ... әзірлеме сатысында материалдық емес активтерді үйлестіріп, бүл ... ... ... пайда әкелуі ықтимал екендігін жариялап корсете алады. Мысалы, фирманың экономикалык пайда алуы мақсатымен қайта жарақтануын көздейтін бизнес-жоспар жасалады.
Әзірлеме сатысындағы ... емес ... ... ... ... ... көрсетіледі:
-- материалдық емес активті жасауға шығындар бөлды:
а) өндіріске материалдар ... 901,921 ... 208 ... ... ... ... дебеті;681 кредиті
б) еңбекті өтеу жөніндеғі аударымдар сомасына 903, 923 дебеті;635 кредиті
Орындалған жұмысты өзіндік құны есептеліп шығарылады: 900 , 920 ... ... (921) 902(922) 903(923) ... емес бапты мойындап, тану сәтіне дейін жасалған шығындар бітпеген құрылыс ретінде көрсетілді: 126 шот ... 900 , 920 ... ... 6000,0;
- материалдық емес активтерді ... ... ... мен ... сай деп тану ... ... шот ... шот кредиті.
II ТАРАУ. Материалдық емес активтердің амортизациясы.
2.1 Материалдық емес ... ... ... ... емес ... ... пайдалануы барысында біртіндеп сапалық жағынан тоза бастайды. Осы ... ... ... яғни ... ... ... ... пайда әкелуі қажет. Егер бұл материалдық емес активтерді пайдалануда кәсіпорын табыс таппайтын ... ... ... ... ... ... де ... және бұндай жағдайда оларды сатып алуға кеткен немесе басқадай шығындар жиынтығы ұйымның зияны ... ... ... ... емес ... пайдалану барысында олардың құнының бір бөлігі ай сайын,яғни оның пайдалану мерзімінде өндіріс шығындарына қосылып отырылады. ... ... емес ... ... ... ... есептелініп тұрады. Амортизациялық аударым (өтелім) мөлшері материалдық емес активтердің бастапқы құнымен олардың пайдалану мерзіміне қарай анықталады.
Материалдық емес активтердің пайдалану ... ... ... ... уақытынан аспауы керек. Егер материалдық емес активтердің пайдалану мерзімін анықтауға мүмкіндік болмаған жағдайда, амортизациялық аударым (өтілім) он жылға ... ... ол ... қызмет атқару уақытынан (мерзімінен) аспауы керек. Жалпы материалдық емес ... ... ... есеп ... ... ,- деп ... ... жүргізіледі.
Амортизациялық құн - болып ... ... құны ... тең ... егер:
1. Пайдалы қызмет ету мерзімі соңында оны сатып алу туралы үшінші жақтың келісімі болмаса;
2. Мыналарға байланысты материалдық емес ... бұл түрі үшін ... ... болмаса:
а) активтердің пайдалы қызмет ету мерзімі соңында мұндай нарықтың болуына;
ә) мүмкіндік, ықтималдық жоқ ... ... ... ... ... тауарлар біртекті болса (компьютерлік бағдарламалар нарығы);
- мәмілеге келуге ниетті - сатушылар мен сатып алушыларды қай ... да ... ... ...
- ... ... және ... тауарлар халыққа қолайлы, арзан бағалар болса.
Материалдық емес активтердің амортизациясы (мүліктің ұсталу, тозу дәрежесіне ... ... ... ... ... ... ету мерзімінен артпайды. Материалдық емес активтердің амортизацияланатын сомасы оны пайдалы қызмет ету мерзімінің бағасына неғұрлым жуық ... ... ... ... емес активтердің амортизациясын есептеу 6 - БЕС-нда (Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... бірақ қолданылатын тәсіл активті қолданудан түскен экономикалық ... ... ... ... Егер ... пайданы тұтыну үлгісін анықтау мүмкін болмаса, онда тік сызықты есептен шығару тәсілі қолданылады.
Амортизацияланатын құн - ... ... құны ... тең ... ... қызмет ету мерзімі соңында оны сатьш алу туралы үшінші жақтың келісімі болмаса.
2. Мыналарға байланысты материалдық емес активтердің бұл түрі үшін белсенді ... ... ... ... ... ету мерзімі соңында мұндай нарықтың болуына.
ә) ... ... жоқ ... Нарық белсенді деп саналады, егер:
* нарықтағы тауарлар біртекті болса (компьютерлік бағдарламалар нарығы);
* мәмілеге ... ... - ... мен ... ... қай уақытта да табуға болатын болса;
* сатып алынатан жэне сатылатан ... ... ... ... бағаларда болса.
Материалдық емес амортизацияны есептегенде оларды қолдану орнына байланысты мынадай бухгалтерлік жазбалар жасалады:
935 , 811 , 821 ... ... ... кредиті.
Материалды емес активтер бойынша амортизациясы ай сайын алғашқы құнының нормаларымен есептелген және материалды емес ... ... ... ... ... ... емес ... амортизация өлшемін анықтау үшін жылдың басында және алғашқы айында ... ... ... есептеу сомасына 7110, 6210, 8310, 2610 және басқа да ... ... және шоты ... ... емес активтердің есептелген амортизациясы сомасын, сәйкес машинограммаларға және есептік ... ... ... емес ... ... қалған объектілерінің амортизация құнының есеп шығарылуы ... ... ... ... және ... шотының кредиті бойынша көрсетіледі.
Материалдық емес активтерді төгендеу. Материалдық емес активтерді төгендеу кезінде: кәсіпорынның өзіндік құқығына жататын нақты материалды емес ... бар ... ... баланста дұрыс және толық көрсетілуі; материалды емес активтердің шығынының дұрыс есептелінуін; моральді ескірген активтердің бар болуын тексереді. Материалды емес активтерді ... ... ... өзінің бар болуын және оның қолданылуына кәсіпорынның құқығын нақтылайтын құжаттардың бар болуын белгілеу ... ... ... емес ... ... ... оның қолданылу тәртібін тізімдеуші, сонымен қатар кәсіпорынның мүлікті құқығын нақтылайтын құжаттар жатады. Демек, Патенттік тізімдемеде тіркелген ... ... ... ... ... ... алу. ... емес активтердің нақты ұйымдық есебін және олардың амортизациясы ... ... - ... ... ... нақты көрсетілімінде үлкен рөл атқарады.
Қорытынды
Сонымен, Материалдық емес активтері деп - белгілі бір ... ... ... жоқ, ақша ... зат ... активтер қатарына жатпайтын, бірақ қандай да бір бағаға, құнға бағаланатын болғандықтан кәсіпорынға өнім ... ... ... ... көрсетуде, негізгі құралдарды жалға беруде немесе әкімшілік қызмет барысында үнемі, яғни ұзақ уақыт бойы (бір жылдан ... ... ... табыс (пайда) әкеліп тұратын активтерді айтамыз.
Сонымен қоса, материалдық емес активтер иеліктен ... ... ... ... Материалдық емес активтерге тауарлық нышандар, даму тауарларының тіркелген орындары, фирма құны(гудвилл), , өнеркәсіп ... және ... ... ... ... ұйымдық шығыстар, табиғи ресурстарды қолдану құқығы, ЭЕМ-ді қамтамасыз ету бағдарламасы және тағы басқа жатады. ... ... ... емес активтерінің үлесі және мағынасының дамуы, техниканың және технологияның ... ... ... мен, ... ... дамуымен үлкейеді.
Материалдық емес активтер ұйымдарда заңды не жеке тұлғалардан сатып алу, басқалардың ... яғни ... ... не сол ... ... ... табу ... пайда болады.
Материалды емес активтер бойынша амортизациясы ай сайын алғашқы құнының нормаларымен есептелген және материалды емес активтерін ... ... ... ... ... емес ... амортизация өлшемін анықтау үшін жылдың басында және алғашқы ... ... ... ... ... ... 7110, 6210, 8310, 2610 және ... да шоттары дебеттеледі және шоты кредиттеледі. ... емес ... ... ... ... сәйкес машинограммаларға және есептік тіркелімдерге жазады. Материалдық емес активтердің шығып қалған объектілерінің амортизация құнының есеп шығарылуы бөлімшелер шотының дебеті ... және ... ... кредиті бойынша көрсетіледі.
Қолданылған әдебиеттер:
1. ҚР-ның "Бухгалтерлік есеп және қаржы есебі" туралы заңы. 24. 06. 2002.
2. ҚР-ның Қаржы министрлігінің 18. 09. 2002 ... №438 ... (ҚР ... ... ... ... ... жылғы № 372 бұйрығымен) бекітілген Бухгалтерлік есеп типтік шот жоспары.
3. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и ... ... ... (с 1 января 2003г.). - А. : Ержанов и К, 2003.
4. Радостовец В.К., Радостовец В.В., ... О.И. ... учет на ... А. : ... ... ... ... стандарты финансовой отчетности КМСФО/Пер. В.И. Тарусина/Ред. коллегия: А.С. Бакаев, Л.В. Горбатова, Т.Б. Крылов и др. - М., ... ... С. Б., ... Ә. Ж. ... ... А. : Қазақ университеті, 2002.
7. Баймұханова С.Б. Бухгалтерский учет ... ... Б.С., ... А.А. ... есеп теориясы және тәжірибесі. -- Алматы: Экономика, 2008. - 832 ... ... Ф.С. ... замандағы бухгалтерлік есеп. -- Алматы: LEM, 2008. - 500 б.
10. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік ... ... / ... ... ... Н.Қ. Мамыров. - Алматы: Экономика, 2005. - 301 бет.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Айналымнан тыс активтер35 бет
Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу22 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ерекшеліктері18 бет
Кәсіпорынның материалдық емес активтер есебін және аудитін ұйымдастыру теориясын және тәжірибесін зерттеу және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау32 бет
Материалдық емес активтер аудиті туралы29 бет
Материалдық емес активтер есебі23 бет
Материалдық емес активтер есебі жайлы4 бет
Материалдық емес активтер туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь