Заңды тұлға ұғымы

Заңды тұлға ұғымы

Мазмұны:
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. ЗАҢДЫ ТҰЛҒА ҰҒЫМЫ ҚҰРЫЛУ ТӘРТІБІ МЕН ТОҚТАТЫЛУЫ
1.1 Заңды тұлға ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Заңды тұлғаларды құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.3 Заңды тұлғаның пайда болуы және тоқтатылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.4 Заңды түлғалардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.5 Заңды тұлға туралы негізгі ілімдер(теориялар) ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.6 Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі мен әрекет қабілеттілігі ... ... ... ... ..11
1.7 Заңды тұлғалардың негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
1.8 Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және қайта тіркеу ... ... ... ... ... ... ..29
2. МЕМЛЕКЕТТІК ЕМЕС ЗАҢДЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ
БІРЛЕСТІКТЕРІНІҢ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ҰҒЫМЫ МЕН НЕГІЗГІ
ТҮРЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
2.1 Мемлекеттік емес заңды тұлғалардың меншік құқығының ие болу объектілері мен негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
СІЛТЕМЕЛЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
КІРІСПЕ

Азаматтық құқықта азаматтармен бірге азаматтық құқық субъектілерінің бірі болып табылатын ерекше түрде ұжымдастырылатын, өздерінің айрықша белгілері бар, арнайы ұйымдастырылатын тұлғалар – заңды тұлғалар азаматтық құқықтық айналымға түседі Қазіргі қоғамымызда адамдар белгілі топтарға, әртүрлі одақтарға бірігіп, өздерінің күш-жігерлерімен қоса капиталдарын біріктіріп әрекет етуде. Мұндай бірігіп іс-әрекет етудің құқықтық нысанының негізі заңды тұлға ретінде жұмыс атқару болып табылады.
Заңды тұлға институтының пайда болуы қоғамның әлеуметтік күрделенуінен, экономикалық қарым-қатынастардың дамуынан туындайды. Қоғамның белгілі даму сатысында тек ғана жеке адамдардың жалғыз құқық субъектісі ретінде әрекет етуі жеткіліксіз болып шықты, өйткені онсыз экономиканың дамуы кешеуілдеп қалар еді. Сөйтіп заңды тұлғалар дүниеге келді. Заңды тұлғалардың ұғымын, олардың даму жолдарын, мәні мен мағынасын және олардың ұйымдастырылуын осы курстық жұмысқа арқау етіп алдым.
Еліміз тәуелсіздік алғаннан бері 10 жыл бойы азаматтық құқықтық саладағы заңнамалардың өзгеріп отыруына, әлі де қалыптасу кезеңінде болуына байланысты осы күнде де заңды тұлғалардың кейбір заңдары қайта қаралып жатыр. Қазіргі заман талабына сәйкес заңды тұлғалардың бірі Акционерлік қоғамдар туралы заң актісі қайта қаралу үстінде.
Заңды тұлғалардың біздің елдегі ерекшеліктері Қазақстан құқық және мемлекет теорияларында ғылыми тұрғыдан жан-жақты толық зерттеле қойған жоқ. Себебі бәрімізге белгілі жас мемлекетіміз – Қазақстан Республикасының өз алдына дербес отау тігіп, тәуелсіздік алғанына көп бола қайған жоқ. Көптен күткен тәуелсіздігіміздің арқасында қазақ топырағында мемлекеттік билік органдары, нарықтық қатынастарға орай жаңадан заңды тұлғалар қалыптасты. Олай болса, отандық құқық теорияларында заңды тұлғалар туралы ғылыми зерттеулер өте аз деп реніш айтқанымыз орынсыз болар. Ендеше, неге болашақтан үміт күтпеске, еліміз тыныш, халқымыз аман келешекте ғалым, заңгерлеріміз Қазақстан Республикасында заңды тұлғалар туралы әлі талай еңбектер жазары сөзсіз?!
Курстық жұмыстың мақсаты заңды тұлғалардың құқықтық жағдайын ұйымдастыру туралы толығырақ білу.
Кустық жұмыстың міндеті студенттерге заңды тұлғалардың кұрылуын, тоқтатылуын, құқық қабілеттілігі мен әрекет қабілеттілігін ұғындырып түсіндіру.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1.Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995ж(өзгертулер мен толықтырулар 07.10.2007ж)

2.Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі Жалпы, Ерекше бөлімдері. Алматы,Юрист,2003ж

3.Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексін күшіне еңгізу туралы.Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің қаулысы.1994 ж.27 желтоқсан.

4.Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі, Алматы, 1999ж

5.Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, Оқулық Алматы,1999ж

6.Жайлин Ғ.А Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы Ерекше бөлім.1-2 томдар,Алматы,2003ж.

7.Гражданское право Республики Казахстан / Под. ред. ТулеугалиеваГ.И.,МауленоваК.С.,СарсембаеваМ.А.Учебное пособие (Часть общая. Издание второе, дополненное и измененное ). – Алматы ,1999 г

8.Комментарий к гражданскому кодексу Республики Казахстан (общая часть / отв. ред.)Сулейменова М.К.,Басин Ю.Г.- Кн 1 и 2. –Алматы,1998 г.

9.Гражданский кодекс Республики Казахстан – толкование и комментирование.
Общая часть. – Вып.1 – 10. – Алматы, - 1996 – 2000 гг.

10.Гражданское право России / Отв. ред. Садиков О.Н. – Ч. 2. Обязательное право. – М.,1997 г.

11.Комментарий к гражданоскому кодексу Российской Федерации / Отв. ред. Садиков О.Н. – Ч. 1 – 2 . М., 1997 г.

12.Комментарий: Гражданский кодекс Республики Казахстан (Особенная часть) / Отв. Ред. Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. – Алматы : Жеті жарғы, 2000г.
        
        Заңды тұлға ұғымы
Мазмұны:
КІРІСПЕ.....................................................................
...........................................................................3
1. ЗАҢДЫ ТҰЛҒА ҰҒЫМЫ ҚҰРЫЛУ ТӘРТІБІ МЕН ТОҚТАТЫЛУЫ
1.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... негізгі
ілімдер(теориялар)..................................10
1.6 ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... тұлғаларды мемлекеттік ... және ... ... ЕМЕС ЗАҢДЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ
БІРЛЕСТІКТЕРІНІҢ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ҰҒЫМЫ МЕН НЕГІЗГІ
ТҮРЛЕРІ.....................................................................
......................................30
2.1 ... емес ... ... ... құқығының ие болу объектілері
мен
негіздері...................................................................
..................32
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................34
СІЛТЕМЕЛЕР..................................................................
.....................................35
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... субъектілерінің
бірі болып табылатын ... ... ... өздерінің айрықша
белгілері бар, арнайы ұйымдастырылатын тұлғалар – заңды ... ... ... ... Қазіргі қоғамымызда адамдар ... ... ... ... өздерінің күш-жігерлерімен қоса капиталдарын
біріктіріп әрекет етуде. Мұндай бірігіп ... ... ... нысанының
негізі заңды тұлға ретінде жұмыс атқару болып табылады.
Заңды тұлға институтының пайда болуы ... ... ... ... ... туындайды. Қоғамның белгілі даму
сатысында тек ғана жеке адамдардың жалғыз құқық субъектісі ... ... ... ... ... өйткені онсыз экономиканың дамуы кешеуілдеп
қалар еді. Сөйтіп заңды тұлғалар дүниеге келді. Заңды тұлғалардың ... даму ... мәні мен ... және ... ... ... ... арқау етіп алдым.
Еліміз тәуелсіздік алғаннан бері 10 жыл бойы ... ... ... ... ... әлі де қалыптасу кезеңінде болуына
байланысты осы күнде де ... ... ... заңдары қайта қаралып
жатыр. Қазіргі заман талабына сәйкес заңды тұлғалардың бірі ... ... заң ... ... ... үстінде.
Заңды тұлғалардың біздің елдегі ерекшеліктері Қазақстан құқық және
мемлекет теорияларында ғылыми тұрғыдан жан-жақты толық ... ... ... ... белгілі жас мемлекетіміз – Қазақстан Республикасының өз
алдына дербес отау тігіп, тәуелсіздік алғанына көп бола ... жоқ. ... ... арқасында қазақ топырағында мемлекеттік билік
органдары, нарықтық қатынастарға орай жаңадан заңды ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар туралы ғылыми
зерттеулер өте аз деп ... ... ... болар. Ендеше, неге
болашақтан үміт күтпеске, еліміз тыныш, халқымыз аман ... ... ... ... ... ... туралы әлі талай
еңбектер жазары сөзсіз?!
Курстық жұмыстың мақсаты заңды тұлғалардың құқықтық ... ... ... ... жұмыстың міндеті студенттерге заңды тұлғалардың ... ... ... мен ... ... ұғындырып
түсіндіру.
1. Заңды тұлға ұғымы және құрылу тәртібі,тоқтатылуы
1.1 ... ... ... ... мен ... иесі бола ... азаматтық айналымда құқықтың
дербес субъектісі ретінде қатысу, біз жоғарыда айтқанымыздай, жеке ... ... ... ... да тән. ... ... ... оған
мынадай тұжырым берілген: "Меншік, шаруашылық жүргізу немесе жедел¹ басқару
құқығындағы оқшау мүлкі бар және сол ... өз ... ... беретін, өз атынан мүліктік және мүліктік емес жеке құқықтар мен
міндеттерге ие ... ... ... асыра алатын ұйым заңды тұлға деп
танылады. Заңды тұлғаның өз ... ... мөрі ... ... ... ... ... мынадай белгілері бойынша
айқындайды:
1) ... ... ... ... ... ... айналымға өз атынан қатынасуы.
Әрбір заңды тұлғаның ұйымдасқан ... оның ... тән ... ... өзі ұйымдарды бөліп қарайды. Ұйымдасқан бірлігі заңды
тұлғаның ішкі құрылымынан көрінеді, сол арқылы қызмет аясы ... ... өз ... егер заң ... ... ... не құрылтай шарты арқылы,не тек құрылтай шарты негізінде ... ... ... ... заң ... ... құрылтай
құжаттарына сәйкес жұмыс істейтін өз ... ... ... ие ... ... ... міндеттерді алады.
Заңды тұлға органдарының түрлері, тағайындалу немесе ... ... ... ... ... мен ... құжаттарында белгіленеді.
Мүліктік оқшаулық – заңды тұлғаның экономикалық – ... ... ... және оның мүлікке заттық құқығы,
шаруашылықты жүргізу немесе оралымды ... ... ... ... отыр.
Коммерциялық ұйымдағы дербес балансының мөлшері мен мекемедегі смета заңды
тұлғаның оқшаулық мүмкіндігін айқындайтын құжаттар.
Дербес мүліктік ... ... – ол ... ... ... ... ... мүлікпен жауап беруі. Бұл ... ... Ал, ... ... ... мен қазыналық кәсіпорындар Азаматтық кодекстің 44-
бабы 1-тармағының 2 ... ... өз ... ... өз билігіндегі
ақшалай қаражатпен жауап береді. Қаражат жеткіліксіз болған жағдайда мекеме
мен қазыналық ... ... ... ... ... ... болады.
Заңды тұлғалардың дербес мүліктік жауапкершілігі заң актілерімен
тағайындалуы мүмкін.
Бұл Азаматтық кодексте былайша ... ... және ... ... ... ... міндеттемелері бойынша жауапкершілігі (АК-тің 63-бабының
1-тармағы,72-бабының 1-тармағы);
2)кооператив ... ... ... ... мүшелерінің
жауапкершілігі (АК-тің 96-бабының 3-тармағы );
3)егер заңды тұлғаның банкрот болуы құрылтайшының әрекетінен ... ... ... міндеттемелері бойынша құрылтайшының жауапкершілігі (АК-тің
44-бабының 3 – тармағы);
4) еншілес шаруашылық мәмілесі бойынша ... ... ... ... 2-
тармағының 2-бөлігі), сондай-ақ негізгі шаруашылық ... ... ... ... ... кезіндегі жауапкершілігі
(АК-тің 94-бабының 2-бөлігінің 3-тармағы);
5)серіктестік міндеттемелері ... ... ... ... ... ... қатысушының жауапкершілігі
(АК-тің 77-бабы 1-тармағының 2-бөлігі) және тағы ... ... ... ... айналымға өз атынан қатынасуы процессуалдық ... ... Ол оның ... ... және ... ... өз атынан
шарт жасасуға, бір жақты мәміле жасауына ... ... ... ... құру
Азаматтық кодексте заңды тұлғаларды құру жөніндегі жалпы ... сол ... оның ... ... ... нақтыланады.
Кодексте заңды тұлғаның құрылтайшысы хақында ... бап ... ... ... сәйкес заңды тұлғаны бір ... ... ... мүмкін. Мүлікті шаруашылық жүргізу немесе оралымды
басқару ... ... ... ... ... ... ... ол
уәкілдік берген органның келісімімен басқа ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарының түрін және міндетті
реквизиттері мен басқа да оған ... ... ... ... 41- ... ... заңды тұлға өз қызметін жарғысы
не құрылтай құжаттары негізінде жүзеге асырады. Заң ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Коммерциялық ұйымның құжаттары:
1) мекеме үшін – меншік иесі ... ... және ... иесінің заңды тұлға
құру туралы шешімі;
2) қор, тұтыну кооперативі, коммерциялық емес акционерлік қоғам,
қауымдастық нысанындағы, өзге де ...... ... заңды
тұлғалар бірлестігі үшін – жарғы және құрылтай шарты;
қоғамдық бірлестік, діни ... үшін – ... ... емес ... туралы" Заңның 21-бабы)
Коммерциялық емес ұйымның құрылтай құжаттарының талаптары коммерциялық
емес ұйымның құрылтайшыларының орындауы үшін ... емес ... ... ... мен ... ... ... болған жағдайда:
1) егер олар құрылтайшылардың ішкі қатынастарына қатысты болса, құрылтай
шартының;
2) егер олардың қолданылуы ... ... ... ... ... ... болса, жарғының талаптары қолданылуға тиіс.
1.3. Заңды тұлғаның пайда болуы және тоқтатылуы
Заңды тұлғаның пайда болуы (құрылуы). ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар құрылуының ... ... ... ... ... бір ... еркінсіз заңды тұлғалардың құрылуы
мүмкін емес. Осыған ... ... ... ... өкілдік, рұқсат ету
және нормативтік ... ... ... ... тұлғалар құрылуының өкілдік тәртібі оның құрылтайшысның өкімі
негізінде пайда ... ... ... мемлекетік мекемелер мен
кәсіпорындар осындай әдіспен құрылады. Мемлекеттік мүлікті ... ... ... ... мен ... құрылтайшылары
болуы мүмкін (АК-ның 102-бабы).
Рұқсат ету тәртібінде заңды тұлғаны ұйымдастыру үшін құзіретті ... ала ... ... ... ... қолданылып келген заңдар
кооперативтер, әр түрлі қоғамдық ... ... ... үшін ... тәртібін көздеді. Рұқсат ету тәртібінің ерекшелігі – ... ... ... ... ... мүмкін. Алайда заңды тұлғаны тіркеуге
оны тиімсіз деген желеумен бас тартуға жол берілмейді (АК – ның 42 ... 5 - ... ... ... ... тәртібі мемлекеттік органдардың әлде
бір рұқсат беруін талап етпейді. ... ... ... ... ... ... құруда осы тәртіп қолданылуда.
Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі ол мемлекеттік ... ... ... ... ... Қандай түрге жататынына қарамастан, заңды тұлға
міндетті ... ... ... Оларды тіркеу тәртібі Занды тұлғаларды
мемлекеттік тіркеу туралы жарлықта және осы жарлықтың негізінде ... ... ... тіркеу туралы ережеде белгіленген.
Аталған заң актілерінде заңды тұлғаларды тіркеуге қажетті құжаттардың
толық тізбесі және ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаларды құрудың тиімділігі мәселелеріне назар
аударылмайды, олардың өңдірістік – шаруашылық қаржы қызметіне бақылау жасау
және ... ... ... ... ... ... қажеттігі мынада, ол:
заңды тұлғаның пайда болу фактісін растайды;
заңды тұлғаларды бірыңғай мемлекеттік ... ... ... ... ... ... есебін жүргізуге мүмкіндік береді;
жариялылык жағдайларын туғызады, өйткені кез келген мүдделі адам құпия
немесе коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... барлық материалдармен тіркеуші органдар арқылы танысуға құқылы.
Шетелдіктер және шетелдік заңды ... мен ... ... ... ... ... тәртібі бар. Мұндай ұйымдар
тікелей ҚР ... ... ... ... заңдардың заңды тұлғаларды тіркеуге және ... ... ... ... да атап ... ... органдары жүзеге асыратын мемлекеттік тіркеу субъектілерге
заңды тұлға мәртебесін беру әдісі ... ... ... органдары беретін
мемлекеттік тіркеу туралы куәлік субъектінің заңды ... ... ... дәлелі болады.
Тіркеуден өтпеген заңды тұлғаның, оның филиалының немесе өкілдігінің
қызмет жүргізуіне тыйым ... ... ... ... ... ... ҚР заңдарына сәйкес бюджет кірісіне алынады.
Қайта тіркеу заңды тұлғаның ... ... ... етіп ... ... ... ... заңдардың талаптарына сәйкестендіруді
білдіреді. АК-ның ... ... ... ... ... ... қайта тіркелуге тиіс:
1)акционерлік қоғамның жарғылық капиталының және ... ... ... ... тұлғаның атауы өзгергенде;
3)шаруашылық серіктестігінде немесе ... ... ... ... өзгергенде және басқа негіздер бойынша.
Заңды тұлға қызметінің тоқтатылуы. Заңды тұлғаның қайта құруы (АК-ның
45-бабы) және таратылуы ... ... ... заңды тұлғаның қызметі
тоқтатылады.
Алайда заң бірқатар ұйымдардың қызметін уақытша тоқтату, яғни тоқтата
тұру мүмкіндігін де ... ... жер ... және ... табиғи
ортаны қорғау заңдарының талаптарын, заңды ... – жер ... ... ... ... талаптарын ұдайы немесе өрескел
бұзатын жағдайларда жер қойнауын пайдалану қызметін жүзеге асыруға ... ... ... тоқтата тұру мүмкіндігін де көздейді.(Жер
қойнауы туралы жарлықтың 38-бабының 1-тармағындағы 3-тармақшаны қараңыз).
Заңды тұлғаны қайта құру оның мүлкінің ... ... ... ... ... ... органның, құрылтайшылардың (қатысушылардың) шешімі
бойынша, сондай-ақ заңды тұлғаның құрылтай құжаттары уәкілеттік ... ... ... заң ... ... ... сот
органдарының шешімі бойынша жүргізіледі.
АК-ның 45-бабының 1-тармағы ... ... ... да ... ... заң ... заңды тұлғаларды қайтақұрудың бес
нысанын – қосу, біріктіру, бөлу, бөліп шығару, өзгерту –атап көрсетеді.
Қосу кезінде екі және одан да көп ... ... ... ... ... бір ... тұлға құрылады да , ... ... ... ... ... ... әрқайсысының мүліктік құқықтары мен міндеттері
өткізу актісіне сәйкес жаңадан ... ... ... ... өтеді (АК-ның 46-
бабының 1-тармағын қараңыз).
Өткізу актісі ... - бұл ... ... ... біріктіру және
өзгерту
кезінде жаңадан құрылған заңды тұлғаға – құқық мирасқорына өтетін мүлшіктік
құқықтар мен ... ... ... Өткізу актісін мүліктің меншік
иесі
бекітіп, тіркеу кезінде жаңадан құрылған заңды тұлғаға беруі тиіс (АК-ның
47
бабы).
Жаңадан ... ... ... ... ... ... қызметін
тоқтататын
заңды тұлғаны тіркеуден өткізуге тіркеуші орган өзінің ... ... ... ... ... ... бұл жөнінде жаңадан
құрылған заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу туралы ... сол ... ... Заңды тұлғалардың түрлері
Азаматтық кодекс заңды ... ... ... ... және коммерциялық емес.
Коммерциялық заңды тұлғаны пайда табуды ... ұйым ... ... ... үшін ... ... табылмайтын және алынған
таза кірісті қатысушылар арасында бөлінбейтін заңды тұлға коммерциялық
емес ұйым деп ... ... емес ... ... ... Заңының 2-бабы).
Осындай саралау тұлғалар түрінің әрқайсысының ерекше құқықтық
тәртіпке бағындырады. Азаматтық ... ... ... ... ұйым болып табылатын заңды ... ... ... ... акционерлік қоғам, ... ... ... алады.
Коммерциялық емес ұйым – заңды тұлға ретінде мекеме, ... ... ... ... ... қор, діни бірлестік,
қауымдастық одақ нысанындағы ... ... ... және заң
актілерінде көрсетілген өзге де ... ... ... емес ұйымдар туралы Заң бойынша:
1) коммерциялық емес ұйымның өзінің жарғылық мақсаттарына сәйкес келетіндей
ғана кәсіпкерлік қызметпен айналыса алады;
2) ... ... - ... ... ... емес ... қызметіне Қазақстан Республикасының заң актілерінде шектеулер
қойылуы ... ... емес ұйым ... ... ... ... ... есебін жүргізеді;
4) коммерциялық емес ұйымдардың кәсіпкерлік қызметіне салық салу ... ... ... ... ... ... ... емес ұйымдардың кәсіпкерлік қызметінен алынатын кірістерді
коммерциялық емес ұйымдардың мүшелері (қатысушылары) арасында ... Ол ... ... ... ... және ... қорлардың өз қаражаттарын қайырымдылық мақсаттарға
пайдалануына жол беріледі.
Құрылтайшылардың (қатысушылардың) өздері ... ... ... мүлкіне
құқықтары:
а) құрылтайшыға (қатысушыға) заттық құқығы жататын;
ә) құрылтайшыға ... ... ... ... құрылтайшыға (қатысушыға) мүліктік құқығы жатпайтын заңды тұлғаларға
бөлінеді.
Заңды тұлғаның мүлкіне өз ... ... ... ... өзге
заттық құқығын сақтап қалатын заңды тұлғаларға шаруашылық жүргізу құқығында
немесе оралымды ... ... ... бар ... ... ... өзі құрылтайшының заттық құқықты иеленетінін білдіреді. Мүлкіне өз
қатысушылары (құрылтайшылары) міндеттемелік құқықтарын сақтап қалатын ... ... ... акционерлік қоғамдар мен өндірістік
кооперативтер жатады. Шаруашылық серіктестіктерінің мүлікке меншік ... ... бұл ... ... құқыққа (жарғылық
капиталындағы үлесіне қарамастан) ие болады.
Мүлкіне өз құрылтайшылары (қатысушылары) мүліктік ... ... ... ... ... ... қорлар және
діни бірлестіктер жатады (АК-тің 36-бабының 4-тармағы). Жоғарыда
айтқанымыздай, ... ... ... емес ұйым ... табылатын
мекеме, қоғамдық бірлестік, тұтынушылар кооперативі, қоғамдық қор, діни
бірлестікті де құруға жол ашады. Бірақ бұл ... ... ... ... емес ұйым» заң құжаттарында көзделген өзге де
нысандарында құрылуы мүмкін (АК-тің 34-бабының 3-тармағы).
1.5. Заңды тұлға туралы негізгі ілімдер (теориялар)
Заңды ... ... ... заңмен танылған біріңғай субъектісі
ретінде
күрделі құрылым деп есептеледі. Азаматтық құқық ілімінде (теориясында)
заңды тұлғаның, оның ішінде әсіресе ... ... ... ... ), яғни құқықтық жағдайы жөнінде бірнеше ілім бар. Олардың ... ... ... қандай қоғамдық қатынастарды білдіреді, онда қандай
адамдардың мүдделері қаралмақ, мемлекеттегі оның орны ... және ... мән ... неде деген сауалдарға байланысты әртүрлі пікір
білдіреді. Азаматтық құқық теориясына көп еңбек еткен көрнекті ғалым
профессор С.И. ... ... ... " ... Ол ... деп ... ... тұлғаның артында мемлекеттің өзі тұрады да, шаруашылық
қызметтің нақты саласында ... өзі ... ... ... ... оған ... олай болса мемлекет өзімен-өзі құқықтық
қатнаста болуы керек қой" ... уәж ... ... ... ... " алға тартты (2). Бұл ғалымның ... ... ... ... артында екі ұжым тұрады делінген:
а) мемлекет атынан ... ... ... ... ... мен ... ұжымы.
Ал, ғалым Д.М.Генкин " әлеуметтік ақиқат теориясын" ұсынады, яғни онда
ол ... ... ... ... ... басшылыққа ала отырып, заңды тұлғаның азаматтық құқықпен жанама
түрде ... орай ... ... (3). ... Ю.К Толстой
"директор ілімін " алға тартты (4), оның ... ... ... ... ...... ... табылады.
Азаматтық құқықтануда О.А Красавчиковтың "әлеуметтік байланыстар
ілімі"(5), ... ... ... " (6), ... ... "(7) ілімі тәрізді ғылыми тұжырымдары да айтарлықтай кең
тараған. ... ... ... ... ... ... әртүрлі
пікірлер айтылған және де бұл орайда авторлар түрлі белгілерге жүгінеді.
Оның бірінде бұл ... ... ... ... үшін ... ... екіншісінде
адамдардың әрекеті осы институтпен (саламен) реттеледі, үшіншісінде
адамдардың ... ... ... ... ... ал кейде құқықтарды
жүзеге асыруда, мәмілелерді жасауда оның еркі танылады.
Кейбір авторлар бұл ... ... ... заңды тұлғаның
сыртында оның құқықтары мен міндеттерін "жасырын" ... ... ... Бұл мәселе туралы батыс-еуропа әдебиетінде де әр түрлі
теориялық көзқарастар кездеседі. Мәселен, К.Ф.Савиньи "фикция теориясының
" ... ... ... ... ... шын мәнінде құқық
субъектісінің қасиетін тек адам ғана ... ... Ал, заң ... ... ... ... оны әйгілейтін адамдық тұлғаның ... ... ... да заң шығарушы заңдық фикцияға ... ... ... ... ... ... ... алға
тартады. Ал неміс ғалымы Гирке болса, "органикалық ... ... ... тұлғаны адам тұлғасымен салыстырады, бұл орайда оны ... деп ... ... тұлға туралы ілімде (теорияда ) осындай әр қилы ... өзі оның ... ... құбылыс екендігін анық дәләлдей
түседі.
1.6 Заңды тұлғаның құқық ... мен ... ... ... мен жеке ... қабілеттілігі аясында айырма
болатындығы табиғи нәрсе. Мәселен азаматтың ... мен ... ... ... көбіне заңды тұлғалар қатыса алмайтындығы
дәлел ... ... ... ... аясы ... ... мақсат үшін
құрылғандығына әрі жүзеге ... ... ... ... Қатысуға тиісті қатынасына ... ... ... ... ... ... ... Демек, заңды тұлғаның құқықтық
қабілеті оған жүктелген міндеттерге ... ... ... тұлғаның құқық
қабілеттілігі ол құрылған сәттен бастап пайда болып, оны ... ... ... ... тұлға заң құжаттарында тізбесі белгіленетін
жекелеген қызмет ... тек ... ... ғана айналыса алады.
Яғни белгілі бір ... ... үшін ... алу ... ... заңды
тұлғаның құқық қабілеттілігі сол лицензияны алған сәттен бастап пайда
болады. Азаматтық ... ... ... ... ... ... ... ие болып, өз қызметіне байланысты міндеттерді атқара
алады. Мемлекеттік кәсіпорындардан басқа ... ... заң ... ... ... ... ... салынбайтын кез келген қызмет
түрлерін ... ... үшін ... ... ие бола ... және азаматтық
міндетті де атқарады.
Заң құжаттарына ... ... ... ... бір ... түрін
жүзеге асыра алмауы мүмкін немесе басқа қызметпен айналысуы шектеледі.
Азаматтық кодексте арнайы ... ... ... де ... бәрі де жарғы мен басқа құрылтай құжаттарына енгізіледі, әрі олар
қызмет аясына сай келетін құқықтар мен ... ... ... ... ұйымдар болса, керісінше арнайы құқық қабілеттілікке
жатпайтын жалпы ... ... ие ... ... ... ... тыйым салынбаған қызметтердің кез келген түрін жүзеге асыра
алады. Демек, коммерциялық ұйым өзінің ... ... ... ... ең ... заң оған ... салмайтындай болуы керек. Жалпы
құқық қабілеттілігі принципінен коммерциялық ұйымдардың ... де ... ... ... ұйымдар үшін арнайы құқық
қабілеттілік заң құжаттарында қарастырылуы мүмкін. Мысалы, ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар ие.
Екіншіден, коммерциялық ұйымдардың құқық қабілеттілігі ... ... ол ... ... ... ... шектеулер заңды тұлғаның айналысатын қызметі түрлері жүзеге асыруға
тыйым салынады. Коммерциялық ұйымның ... ... ... ... құрылтай құжаттарынан туындауының маңызы зор.
Азаматтық кодекстің 37- бабында айтылғандай, заңды ... заң ... ... ... ... істейтін өз органдары арқылы азаматтық
құқықтарға ие болып, ... ... ... тұлғаның органы заңды тұлғаның ұсыныстарымен есептесіп, оны жүзеге
асырады және оның өз ... ... ... заңды тұлғаның әрекеті
болып табылады. Заңды тұлға үшінші тұлғалардың алдында заңды ... ... ... ... өз ... асыра пайдаланып
қабылдаған міндеттемелері бойынша жауап береді. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... екінші жақ мұндай құқық оны
дәлелдесе онда мұндай мәмілені жарамсыз деп тануына болады.
Заңды тұлға ... ... ... ... ... ... ... өкілеттілігі заң және құрылтай құжаттары арқылы айқындалады.
Азаматтық кодекстегі 37 - баптың ... ... ... ... ... ... ... тәртіптеледі. Заңды тұлғаның органдары алқалы
немесе жеке дара болуы мүмкін.
Азаматтық ... ... ... ... ... ... оны
басқа заңды тұлғалардан айыруға мүмкіндік беретін өз атауы болады. Заңды
тұлғаның атауы оның ... ... ... ... ... ... ... ұйым болып табылатын ... ... ... Заңды тұлға өзінің фирмалық атауымен заңды тұлғалардың бірыңғай
мемлекеттік тізіміне енеді. Фирмалық атау коммерциялық ... ... ... ... ... және ... ... қатысты
құқықтың (құқықтың ерекше объектісі ретінде), ... ... ... ... ... ... атауды заңсыз пайдаланатын тұлға ол атауды
меншіктейтін ... ... оны ... ... ... ... залалдың орнын толтыруға міндетті.
Заңды тұлғаның атауы оның қалай аталатынын және ... ... Ол ... ... ... ... ... мүмкін. Заңды
тұлғаның атауы оның құрылтай құжаттарында көрсетіледі. Азаматтық кодекстің
38 – бабы заңды тұлғаның атауына байланысты ... ... қоса ... бір ... ... ... Айталық, заңды тұлғаның атауында ... ... ... ... қалыптарына қайшы келетін аттар болса,
егер жеке ... ... ... ... ... ... не
қатысушылар бұл адамдардың есімін ... ... ... рұқсат алмаса, ондай есімдерін пайдалануға жол берілмейді.
Заңды тұлғаның тұрған жері іс жүзінде (міндеттемені орындауда азаматтық
істерді сотқа беру және ... т.б.) өте ... ... ... ... ... тұлғаның тұрақты жұмыс істейтін органы орналасқан аумақ оның
тұрған жері ... ... және ... тұлғаның тұрған жері оның құрылтай
құжаттарында почталық ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаның тұрған жерінен тыс
орналасқан және оның міндеттерінің бәрін немесе бір бөлігін, соның ... ... ... ... ... бөлімшесі филиал болып табылады. Ал
заңды тұлғаның тұрған жерінен тыс ... және оның ... ... өкілдігін жүзеге асыратын оның ... ... мен өзге ... жасайтын оқшау бөлімшесі өкілдік болып саналады. Филиалдар мен
өкілдіктер заңды ... ... ... өздерін құрған заңды тұлғаның
мүлкі беріледі және оның бекіткен ... ... ... істейді.
Филиалдар мен өкілдіктердің басшыларын заңды тұлғаның ... ... ... және оның сенімхаты негізінде жұмыс істейді. Сөйтіп
филиалдар мен ... ... ... мен ... өзі ... ... өкілі ретінде әрекет етеді. Филиал немесе өкілдік ... ... ... өкілдік ережесімен емес, оған берілген
сенімхат ... ... ... мен ... ... ... тұлға атынан жасалады және ондай мәмілелерден туындаған
міндеттемелік жауапкершілікті мүліктің бәрін өзіне еншілейтін заңды ... ... ... ... ... ... ... мен
өкілдіктер заң құжаттарында белгіленген тәртіппен тіркеледі және ... ... ... ... ... ... мен өкілдіктердің құқықтық ережесінде айтарлықтай айырмашылық
жоқ. ... егер ... ... ... міндетінің барлығын, не бөлігін,
оның ішінде өкілдіктің де міндетін жүзеге асыратын болса, онда ... ... ... ... ... қорғауға тиісті және оның атынан мәмілелер
мен басқа да құқықтық әрекеттер жасай алады.
Қайта құру дегеніміз – ... ... ... мен ... өтуіне байланысты тоқтатылу тәсілі болып табылады. Қайта
құрудың бес түрі бар: қосу, ... ... ... ... ... құрудың бес басқа да нысандары көзделуі мүмкін. ... ... ... ... мүлік меншік иесінің немесе құрылтай құжаттары бойынша қайта
құруға өкілеттілігі бар заңды тұлғаның ... ... ... ... ... мұндай жәйтті ескеру керек, яғни заңды тұлғаның жекелеген
түрлері үшін ... ... ... ... ... ... ... қатысты келіп, оны қайта ... ... ... ... ... ... ... 79 - бабына сәйкес
қатысушылардың жалпы жиналысының айрықша құзіретіне жауапкершілігі шектеулі
серіктестікті ... құру ... ... мәселені шешу жатады. Тиісінше
заңды тұлғаны қайта құру оның ... ... ... ... ... ... ... заң құжаттарымен уәкілдік ететін органның
шешімімен, немесе құрылтай құжатымен, не заңда ... ... ... ... ... ... Заңды тұлғаны қайта құру жөніндегі
шешім әдетте оның жоғары органымен қабылданады. Мысалы, Ресейдің Азаматтық
кодексінде ... ... ... заңды тұлғаны қайта құру құзыреті
мемлекеттік органның келісімімен жүргізіледі. Аталған норма бәрінен ... ... ... ... басшылыққа алады.
Ықтиярсыз қайта құру заң құжаттарында көзделген ... ... ... ... ... ... ... (АК-тің 45-бабының 3-
тармағы). Сөйтіп, Азаматтық кодекс ... ... ... ... ... ғана ... тарату тәртібі. Азаматтық кодекстің ... ... ... енді оны ... – сөз ... кетелік: „егер заңды
тұлғаның мүлкін меншіктенуші, ол уәкілдік ... ... ... ... тұлғаның құрылтай құжаттарына қайта құруға уәкілдік ... ... ... ... құруды сот органдарының шешімінде басқарушысын
тағайындайды және оған осы ... ... ... ... жүзеге асыруды
тапсырады. Басқарушы тағайындалған кезден бастап заңды тұлғаның ... ... ... ... ауысады. Басқарушы сотта заңды тұлғаның
атынан ... ... бөлу ... ... және оны заңды тұлғаны ... ... ... құрылтай құжаттарымен бірге соттың бекітуіне
береді. Аталған құжаттарды соттың бекітуі жаңадан ... ... ... ... тіркеу үшін негіз болады”.
Заңды тұлға, біріктіру нысанасында қайта құрылатын реттерді қоспағанда,
жаңадан пайда болған тұлғалар тіркелген ... ... ... ... ... ... оған екінші бір заңды біріктіру жолымен қайта ... ... ... ... ... біріктірілген заңды тұлға
қызметінің тоқтатылғандығы туралы жазба жасалған кезден бастап олардың
біріншісі қайта құрылған деп ... ... ... заңды тұлғаларды
қайта құрған кездегі құқықтық мирасқорлықты да ... ... ... кезде олардың әрқайсының құқықтары мен міндеттері
өткізу құжатына сәйкес жаңадан пайда болған заңды тұлғаға ауысады.
Заңды тұлғаны екінші бір заңды ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері өткізу құжатына сәйкес соңғысына
ауысады.
Заңды тұлғаны ... ... оның ... мен ... бөлу балансына
сәйкес жаңадан пайда болған заңды тұлғаларға ауысады.
Заңды ... ... бір ... ... ... ... ... бөлу балансына сәйкес олардың әрқайсысына қайта құрылған заңды
тұлғаның құқықтары мен міндеттері ауысады.
Өткізу актісі мен бөлу ... ... ... ... ... ... 47-бабында қаралған. Оның 1-тармағындағы ереженің маңызы
зор, яғни өткізу актісі мен айыру балансында қайта ... ... ... ... берушілері мен борышқорларына қатысты, барлық ... ... ... ... ... міндеттемелер бойынша да құқықты
мирасқорлығы туралы ережелер болуға тиіс.
Қайта құрылған ... ... ... ... мен ... ... ... тұлға тіркелген немесе ... ... ... ... егер заң ... немесе қайта құру туралы шешімде
өзгеше көзделмесе, мирасқорына өтеді. ... ... ... ... құру ... жаңадан пайда болған заңды тұлғаларды тіркеуден бас
тартуда екі ... ... ... атап айтқанда:
1)құрылтай құжаттарымен бірге тиісті өткізу актісінің немесе бөлу
балансының ... ... ... ... тұлғаның міндеттемелері бойынша құқықты
мирасқорлығы туралы ережелердің болмауы.
Осы айтылғандардан басқа, ... бас ... ... ... ... ... ... асуы мүмкін.
АК-тің 48-бабында заңды тұлғаны қайта құру кезінде оның ... ... ... ... ... құру ... шешім қабылдаған орган бұл туралы қайта құрылатын заңды
тұлғаның несие берушілеріне жазбаша түрде хабарлауға ... ... ... ... ... ... құрылатын заңды тұлғаның несие берушісі
осы заңды тұлға борышқоры болып табылатын міндеттемелердің мерзімінен ... және ... ... ... ... ... етуге құқылы;
3)егер бөлу балансы қайта құрылған заңды тұлғаның құқықты мирасқорын
анықтауға ... ... ... ... болған заңды тұлғалар, сондай-ақ
құрамынан басқа заңды ... ... ... заңды тұлға қайта құрылған заңды
тұлғаның міндеттемелері бойынша оның несие берушілерінің алдында ортақ
жауапты болады.
Тарату – ... ... ... мен ... ... тоқтату тәсілі. Тарату ерікті түрде немесе ықтиярсыз жүргізілуі
мүмкін.
Заңды тұлғаның ... ... ... меншік иесінің уәкілдік
берген органның ... ... ... ... құжаттарында шешім
қабылдауға уәкілдік берілген заңды тұлға органның шешімі ... ... кез ... негіз бойынша таратылуы мүмкін, әрине, бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... тарату сот шешімімен:
1)банкрот болған;
2)заңды тұлғаны құру кезінде заңдардың түзетуге ... ... ... ... ... оны ... ... деп танылған;
3)заңды тұлғаның жарғылық мақсаттарына қайшы ... ... ... жүзеге
асырылған;
4)тиісті рұқсат алынбаған (лицензия) қызметті, не заң құжаттарына тыйым
салынған жүзеге асырған не қызметін ... ... рет ... ... ... жүргізген жағдайда;
5)заң құжаттарында көзделген басқа да жағдайларда таратылуы мүмкін.
Заңды тұлғалардың жекелеген түрлерін тарату мемлекет уәкілеттік еткен
тиісті ... ... заң ... ... негіздер бойынша
жүзеге аса алады.
Заңды тұлғаны тарату оның мүлкінің меншік иесінің ... ... ... ... тиісті органының тағайындаған тарату
комиссиясымен жүзеге асырылады, бұл ... ... ... ... ... ... ал ... жағдайларда сот арқылы таратылады. Тарату жөніндегі комиссия
тарату кезеңінде заңды тұлғаны басқарады және оның атынан ... ... ... ... ... ... ... органдарына
хабарлайды, тарату комиссиясы заңды тұлғаның таратылғаны туралы және ... ... ... мәлімдеу тәртібі мен мерзімі туралы ресми
баспасөзде жариялайды. Бұл мерзім тарату туралы ... ... ... екі ... кем болмау керек.
Несие берушілердің талаптарын қанағаттандыру жөнінде АК-тің 51-бабында
айтылған, әрі онда мынадай кезек бойынша жүргізілетіндігі ... ...... ... тұлға өміріне немесе денсаулығына
залал келтірілгені үшін жауапты болған азаматтың талаптары тиісті мерзімді
төлемдерді капиталға айналдыру ... ... ...... ... ... ету ... шегінде
таратылатын банкроттың мүлкін кепілге салып қамтамасыз ... ... ... ... ...... ... бойынша жұмыс істейтін адамдардың еңбегіне
ақы төлеу және авторлық шарттар бойынша ... ... ... ... ... ... ... бюджетке және бюджеттен тыс қорларға міндетті ... ... ... кезекте – заң құжаттарына сәйкес басқа да ... ... ... ... ... ... мүлкінің жеткіліксіз болуына байланысты
несие берушілердің ... ... ... ... ... мәлімделмеген талаптары өтелген деп есептеледі. Егер несие
беруші талап беріп сотқа жүгінбесе, несие берушілердің тарату комиссиясы
мойындамаған ... да, сот ... ... ... ... ... ... да өтелген деп есептеледі.
Заңды тұлғаны таратудың жеке жағдайы оны банкрот деп жариялау болып
табылады. ... ... ... ... келтірілген. Оған сәйкес,
банкроттық борышқордың соттың шешімімен танылған оны ... ... ... ... ... ... тұлғаның банкрот деп танылуы оның
дәрменсіздігіне қатысты, яғни ... ... ... ... ... ... есебінен өтеуге мүмкіншілігінің болмауы. Заңды тұлғаның
банкротқа ұшырауы оның ... ... ... ... ... таратудағы негізгі мақсат – оған несие берушілер мүдделерін
қамтамасыз ету. Таратылатын ... ... ... ... берушілердің
талаптарын қанағаттандыру үшін жеткіліксіз болған жағдайда активтер оларға
әділдікпен бөлінеді.
Азаматтық кодекске ... жеке ... және ... ... болады. Бірақ мекемелер мен қазыналық кәсіпорындарға банкроттық
қолдануға тиісті емес, өйткені, олар несие берушілердің талаптарын ... ақша ... ... болған жағдайда. Олардың міндеттемелері
бойынша қосымша (субсидиарлық) жауапкершілікті тиісті мүліктің меншік иесі
көтереді. ... да 1997 жылы 21 ... ... ... ... туралы» Заңының 2-бабына сәйкес, банкроттық
қазыналық кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... қолдануда банкроттық ерікті немесе мәжбүр ету тәртібімен
жүзеге асырылуы мүмкін.
Ерікті банкроттық борышқордың өз еркімен сотқа арыз ... ... ... танылады немесе несие берушілердің ... ... ... ... ... Ал мәжбүрлеу тәртібімен болатын
банкроттық ... ... ... заң актілерінде көзделген жағдайларға
сәйкес өзге де адамдардың сотқа өтініш беруі немесе «банкроттық туралы» Заң
талаптары ... ... ... ... ... ... отырып, өзінің дәрменсіздігіне
байланысты банкроттық туралы іс қозғауды сұрап, ... ... бере ... өзін ... жөнінде сотқа жүгінгенде қолдағы мүлкі бойынша несие
берушілердің талабын қанағаттандыра алмайтындығын, яғни ... ... ... өтінішінде баяндауы тиіс.
Егер борышқор үш ай ішінде өз ... ... ... ... онда несие беруші борышқорды банкрот деп тану жөнінде ... ... ... ... ... сәйкес, банкроттық туралы сот
мынадай қаулылардың бірін қабылдай алады:
борышқорды банкрот ден тану және ... ... ... шешім;
борышқорды банкрот деп танудан бас тарту туралы шешім;
өтініш ... ... ... ... ... туралы ұйғарым;
іс жүргізуді қысқарту туралы ұйғарым.
Банкроттық рәсімдердің мейлінше ... ... ... төлем
қабілеттілігін қалпына келтіруге мүмкіндік жасау және оны таратудан аман
алып қалу болып табылады. Бұл ... ... тек ... өзі ғана ... ... несие берушінің өзі, тіпті қоғамның өзі ынталы болады.
Борышқорға төлем қабілеттілігін қалпына келтіру мақсаты үшін оңалту
рәсімі ... ... ... деп ... ... оны таратылудан сақтап қалу
мақсатымен борышқордың төлем қабілетін қалпына келтіруге бағытталған сот ... тыс ... ... ... кез ... ... құрушылық,
ұйымдастыру-шаруашылық, басқарушылық, инвестициялық, техникалық, ... ... және ... ... ... өзге де шараларды
айтады.
Оңалту рәсімі тек коммерциялық ұйымдарға қатысты ғана қолданылады
және екі жылдан ... ... ... рәсімді қолдануға борышқордың өзі
өтініш жасауы мүмкін және оның ... иесі ... ... ... ... беруші де сондай құқыққа ие болады. Оңалту рәсімін
жүзеге асыру үшін сот ... ... ... ... ... 50 ... сондай – ақ ақылы несие ... ... ... 50 ... ... болса, онда несие берушілердің келісімі
қажет. Оңалту рәсімі несие ... ... ... ... ... ... ... банкрот деп жариялағанда оны тарату
конкурс тәртібімен жүзеге асырылады, сол үшін де ... ... ... ... сот ... ... және ол алты ... керек.
Дәрменсіз борышқорды борыштардан босату және банкрот болған заңды
тұлға ... ... ... ... 56-57 баптарында
қарастырылған.
1.7 Заңды тұлғалардың негізгі ... ... мен ... ... туралы жалпы ережелер.
Жарғылық капиталы құрылтайшылардың (қатысушылардың) ... ... ... ұйым ... ... деп ... ... және оның жекелеген түрлері туралы жалпы ереже ... ... ... қоғамдар мен шаруашылық серіктестіктерді
құру мен олардың қызметі 1998 жылы 10 ... ... ... ... ... ... ... және 1995 жылы 2
мамырда ... ... ... ... ... туралы» Заң күші бар Жарлығымен реттеледі. Шаруашылық
серіктестік түрінде құрылған коммерциялық ... ... ... ... ерекшеліктері арнайы заң актілерімен қаралуы мүмкін
(1), ал ... ... ... кодекске сай келуі тиіс. Азаматтық
кодексте шаруашылық серіктестігінің төмендегідей түрлерін құру ... ... ... ... ... бар ... ... серіктестігі.
Шаруашылық серіктестігінің құрылтайшылары тіркеуден өткеннен кейін
қатысушы мәртебесін алады. Шаруашылық серіктестігінің құрылтайшылары ... ... ... ... да, жеке ... да бола ... серіктестік пен сенім серіктестігінің ... ... тек ... ғана бола ... ... ... қосымша жауапкершілігі бар серіктестік және акционерлік қоғам
бір тұлғамен құрылуы мүмкін.
Толық серіктестіктің ... ... ... ... мүлкі жеткіліксіз ... ... ... бойынша қатысушылары өзіне тиесілі барлық мүлкімен ортақ
жауапкершілікте болатын ... ... ... деп ... ... бірнеше адам құрған, жарғылық ... ... ... ... ... ... ... шектеулі серіктестік деп танылады. Жауапкершілігі шектеулі
серіктестікке қатысушылар оның ... ... ... ... және
серіктестіктің қызметіне ... ... ... қосқан
салымдарының құны шегінде тәуекел етеді. Қатысушылары өздерінің ... ... ... ... ... ... ... ал бұл сомалар жарғылық капиталға ... ... ... ... ... бар ... деп танылады.
Сенім серіктестігі дегеніміз – серіктестіктің ... ... ... ... ... ... ... жауап беретін бір немесе
одан да көп қатысушылармен қатар, серіктестіктің (салымшылардың) мүлкіне
өздері салған ... ... ... бір ... одан да ... да енгізетін және серіктестіктің кәсіпкерлік қызметін жүзеге
асыруға қатыспайтын серіктестік болып табылады. Заң ... ... үшін ... ... мөлшеріне ең төменгі мөлшерді белгілеп,
оның тәртібі мен мерзімін өзгертуге белгілі бір ... ... ... ... ... оның қатысушыларының жалпы
жиналысы - өкілдер ... ... ... ... ... ... асыру үшін атқару органдары құрылады, ол алқалы немесе жеке
дара билік етеді. Сонымен қатар ... ... ... қадағалау кеңесі және тексеру комиссиясы (тексеруші) құрылуы
мүмкін.
Акционерлік қоғам – дегеніміз өзінің қызметін ... ... үшін ... ... акциялар шығаратын заңды тұлға болып табылады. Қоғам өз
акционерлерінің ... ... ... ... және ... ... ... бермейді. Қоғам өз міндеттемелері бойынша
өзіне тиесілі барлық мүлікпен жауапты болады.
Корпоративтік жинақтаушы ... ... ... аталған
қорлардың міндеттемелері бойынша зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңдарда
белгіленген ... пен ... ... ... ... ... ... бір акционер сатып алған жағдайда акционерлік
қоғам бір адамнан құрылуы немесе бір адамнан тұруы мүмкін.
Егер акционерлік қоғам ... жаңа ... ... ... ... ... да бағалы қағаздар шығаратын ниеті
туралы ... ... ... ... алу ... яғни ... ... акцияларға сәйкес бірдей жағдай ұсынуға
міндетті.
Уәкілетті орган акционерлерге артықшылықты ... алу ... ... ... беру тәртібін белгілеуге құқылы. Заңдарда көзделген
жағдайларға орай ... ... ... тек қана ... ... ... емес ... құрылуы мүмкін.
Акционерлік қоғам директорлар кеңесінің шешімі бойынша заң құжаттарында
көзделген ... өз ... мен ... ... ... Ал
заңдарда көзделген жағдайларда, акционерлік қоғамның ұйымдық-құқықтық
нысанында ... емес ... ... ... ... акционерлік қоғамның екі үлгісі бар, яғни ол
ашық және жабық түрде кездеседі. Қоғам өз ... ... ... ... бойынша және заң талаптарын сақтай отырып өзгерте алады.
Мәселен, егер жабық қоғам ... саны ... ... ал ... ашық етіп ... ... шешім қабылдау үшін келесі үш айдың ішінде
акционерлердің жалпы жиналысын өткізуге міндетті.
Бір заңды тұлғаның құрылтайшылары (қатысушылары) ... бір ... ... (қатысушылары) болуы мүмкін. Осыған байланысты
біздің заңдарымызда еншілес ұйым және ... ... ... ... ... ... капиталының) басым бөлігін
басқа заңды тұлға қалыптастырған не олардың арасында жасалған шартқа ... ... ... ... ұйым осы ... ... шешімдерін айқындай
алатын заңды тұлға еншілес ұйым болып табылады (АК-тің 94-бабы).
Айта кететін ... ... ұйым ... негізгі ұйымының борыштары
бойынша жауап бермейді. Тек, еншілес ұйыммен жасасқан шарт ... ... ... оған ... нұсқаулар беруге құқылы негізгі ұйым ... ... ... үшін ... ... бойынша еншілес ұйыммен
бірге субсидиарлық жауапты болады.
Ал, негізгі ұйымның кінәсінен еншілес ұйым ... ... ... ұйым оның ... ... субсидиарлық жауапта болады.
Егер заң актісінде өзгеше белгіленбесе, еншілес ұйымның қатысушылары
негізгі ұйымнан оның кінәсінен ... ... ... ... ... етуге құқылы.
Акционерлік қоғамның дауыс беруші акцияларының жиырма пайыздан астамы,
басқа (қатысушы, басымырақ) заңды тұлғанікі болса, ол ... ... ... ( ... заңды тұлға тәуелді ... ... ... ... ... алғаны туралы мәліметті заң құжаттарында
көзделген тәртіп бойынша дереу жариялауға міндетті.
Егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, акционерлік ... ... ... жарғылық капиталдарында өзара қатысуы әрбір шығарылған
(төленген) ... ... ... ... ... ... ... бес пайыздан артық дауысты пайдалана алмайды.
Өндірістік кооператив. Азаматтық бірлескен кәсіпкерлік ... ... ... ... өз ... ... және өндірістік кооператив
мүшелерінің жарналарын біріктіруіне негізделген ... ... ... ... 96- ... ... құқықтық жағдайы, оның мүшелерінің
құқықтары мен міндеттері Азаматтық ... және ... ... ... 15 ... ... ... кооператив туралы» Заңымен
айқындалады. Кооператив мүшелері екі ... кем ... ... ... оның ... ... міндеттемелері бойынша өндірістік
кооператив туралы заңда ... ... мен ... ... қосымша (жәрдем
беру) жауапты болады. Аталған заң өндірістік кооперативтің құрылуы ... етуі үшін ... ... қордың ең төменгі мөлшерін белгілемейді.
Кооперативтің меншік құқығына жататын мүлік, егер ... ... ... оның ... ... мөлшеріне сәйкес
бөлінеді.
Азаматтық кодекстің 99-бабының 4-тармағына сәйкес ... ... ... ... бір ... ие ... ... норма императивті
(бұйрықты), сондықтан да құрылтай құжаттарында басқалай ереже ... ... ... 100-бабы кооперативтегі мүшеліктің негізі мен
тоқтатылуы салдарын қарастырады. Кооператив мүшесі ... ... ... ... ... кооперативтен шыға алады, бірақ бұл орайда оған
төленетін жарна мен ... да ... ... қаржы жылы аяқталып,
кооперативтің бухгалтерлік балансы бекітілгеннен кейін ... ... ... ... ... да ... ... соған ұқсас, кооперативке мүше болу ... ... ... ... ... ... ... 4-тармағына сәйкес
өндірістік кооперативтің мүшесі ... ... ... егер ... ... ... оның мұрагерлері кооператив жарғысына өзгеше
көзделмесе, оның мұрагерлері кооператив мүшелігіне қабылдануы мүмкін. Олар
одан бас ... ... ... ... ... ... ... мүліктегі үлесін жарнасына қарай төлейді, сондай-ақ қайтыс
болған адамның үлесіне тиесілі кооперативтің таза ... бір ... ... ... ... ... үшін ... төлейді.
Мемлекеттік кәсіпорын. Мемлекеттік кәсіпорын ... ... ... ... 102-104 ... ал ... ... «Мемлекеттік
кәсіпорын туралы» Заңда қаратылған. Азаматтық кодекстің 102-бабына сәйкес
мемлекеттік кәсіпорындарға:
шаруашылық жүргізу құқығына негізделген;
оралымды басқару құқығына негізделген ... ... ... ... ... заң ... меншік түрлеріне
байланысты.
ресепубликалық меншіктегі кәсіпорын;
коммуналдық-меншіктегі кәсіпорын деп бөлінеді.
Бұл Заңның 1-бабының 3-тармағы еншілес мемлекеттік ... деп ... ... ... 102-бабының 4-тармағына сәйкес мемлекеттік
кәсіпорын уәкілетті ... ... ... ... ... және қайта ұйымдастырылады. «Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... – Қазасқстан
Республикасының Үкіметі, коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... Ал ... тиісінше уәкілетті Үкімет пен жергілікті атқарушы органдар
болып табылады.
«Мемлекеттік кәсіпорындар туралы» заң мемлекеттің кәсіпкерлік ... бұл ... ... ... және ... ... мемлекеттік
кәсіпорындар белгілі бір қызмет ... ... ... ... ... 3-тармағында шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынды
құру, егер заңның 18-бабының талаптарына ... сай ... ... ғана ... ... ал ... басқару құқығындағы кәсіпорынды
құру аталған Заңның ... ... ... келуі керек.
Мемлекеттік кәсіпорынның құрылтай құжаты құрылтайшы бекіткен жарғы
болып табылады.
Мемлекеттік кәсіпорынның фирмалық атауында оның мүлкіне меншік иесінің
атауы, яғни ... ... сөз ... ... кәсіпорынның органы уәкілдік берілген мемлекеттік
органның тағайындайтын және оған есеп ... ... ... ... ... туралы»заңның 9-бабы уәкілетті органның ... ... ... ... ... реттеу мүмкіндігін
қарастырады.
Шаруашылық жүргізу құқығына негізделген мемлекеттік кәсіпорындардың
негізгі ... ... ... өз ... ... етуіне құқығы жоқ. Объектісі
аталған мүлік болып табылатын мәмілені жасау үшін ... ... ... ... ... ал ... мүліктік кешендегі кәсіпорынның
билігі бойынша мәміле Үкіметтің шешімімен (республикалық ... және ... ... ... ... ... жасалады. Кәсіпорынның филиалдары мен еншілес мекемелерді ... де ... ... келісімі қажет, сондай-ақ мұндай жеке
кәсіпкерлерге қарызды пайызбен беретін ... ... ... ... үшін де міндетті.
Оралымды басқару құқығына негізделген ... үшін ... ... иелік ету жағдайы одан да қатаң ... ... ... ... ... ... ... өзінің шаруашылық
қызметінен түскен қаржыға алынған және ... ... ... ... ... ... ... беруге немесе басқалай билік етуіне ... ... ... ... кәсіпорын үшін мемлекеттің тапсырысын
орындау міндетті болып табылады.
Шаруашылық жүргізу құқығындағы кәсіпорын ... жеке ... ... ... күн ... бұл орайда меншік иесіне пайдасының ... ... ... ... ал ... ... құқығындағы
кәсіпорын уәкілетті органы бекіткен ... ... ... жеке ... ... ... кәсіпорында шығынды жабуға өзінің
меншікті қаржысы жетпеген жағдайда оған ... ... ... ... кәсіпорынның мүлкі бөлінуге жатпайды және салым бойынша
таратылмайды.
Шаруашылық ... ... ... ... ... міндеттемесі
бойынша оған жататын мүліктің бәріне жауап береді. ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу
құқығындағы кәсіпорын да мемлекеттің алған міндетемесіне жауап бермейді.
Керісінше қазыналық ... ... ... ... жауапкершілікті Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік-аумақтық
бірлестігі мойнына алады.
Мемлекеттік кәсіпорындарды тарату мен қайта құру оның ... ... ... ... ... ... кәсіпорын туралы»
Заңның 16-бабына сәйкес мемлекеттік кәсіпорынды ... және ... ... ... ... кәсіпорындарға қатысты – Үкімет, ал
коммуналдық кәсіпорынға қатысты - әкімдер ... ... ... ... тек бұл жөніндегі қабылданған шешімге сәйкес қайта құру
мен таратуды жүзеге асырады. Заңның 45-бабы шаруашылық жүргізу ... ... ... ... мүмкіндігін қарастырады.
Аталған баптың 2-тармағындағы қаралған жағдайда, ондай қайта құру ... ... ... ... екі ... ... ... пайда түсіре
алмаған жағдайда ғана шаруашылық жүргізу құқығындағы кәсіпорын қазыналық
кәсіпорынға айналады.
Коммерциялық емес ұйым ... ... ... тұлға мекеме, қоғамдық
бірлестік, акционерлік қоғам, ... ... ... қор, ... ... және заң құжаттарында көзделген өзге де нысанда құрылуы
мүмкін. Коммерциялық емес ұйым ... ... ... жарғылық
мақсаттарына сай келуіне қарай ғана айналсыса алады, ... ... ... Қазақстан Республикасы «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Заңының
6-бабы). Азаматтық ... ... емес ... мынадай түрлерін
қарастырады: мекеме, акционерлік қоғам, қоғамдық бірлестіктер, қоғамдық
қор, тұтыту кооперативі, діни бірлестіктер, ... ... ... ... ... болмайды, өйткені, ол заң
құжаттарымен қосымша толықтырылуы мүмкін.
Мекеме – ... ... ... немесе коммерциялық
емес сипаттағы өзге де ... ... ... үшін ... ... ... «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Заңның 8-бабы.
Мекеме екі түрге бөлінеді: мемлекеттік мекеме және жеке ... ... ... және ... ... ... немесе егер заң актілерінде ... ... ... ... ... ... ... астана,
облыстар, распубликалық маңызы бар қала әкімдерінің ... ... ... тек қана мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын ... ... деп ... ... ... оған оралымды басқару құқығымен бекітіліп
беріледі. Мемлекеттік меншікті иелену, пайдалану, ... ету ... ... ... ... ... ... мекеме
басқа заңды тұлғаны құра алмайды. Мемлекеттік мекемелерде жасалатын
азаматтық-құқықтық мәмілелер Қазақстан ... ... ... тіркелуге тиіс.
Жеке меншік мекеме – басқарушылық, әлеуметтік-мәдени немесе коммерциялық
емес ... өзге де ... ... ... үшін жеке және ... емес ... ... құрған, мемлекеттік құрылымның бөлігі болып
табылмайтын ұйым жеке меншік мекеме болып ... Жеке ... ... оған оралымды басқару құқығымен бекітіліп беріледі. Мекеме мүліктің
меншік иесі бола алмайды, ... ... ... ... ... ... міндеттемелері бойынша оның құрылтайшысы жауап береді.
Мекемелердің жекелеген түрлерінің құқықтық ... ... ... белгіленеді.
Қоғамдық бірлестік – заңдарға қайшы келмейтін өздерінің ортақ
мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... құрылған
ұйым.
Қоғамдық бірлестіктерге саяси партиялар, кәсіпітік одақтан, ерікті
қоғамдар, ... ... және т.б. ... ... ... қойған мақсаты оның мүшелі табыс табайын
деп емес, өздерінің рухани және ... да ... ... ... ... ... ... айқындау қажеттігі
Азаматтық кодексте мүліктік қатынастарда олардың қатысуымен және олардың
құрылуы мен ... ... ... ... ... шекте
реттеумен байланысты болады, әрі ол аталған жүйеде шектеулі ... ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан
Республикасының „Қоғамдық ... ... ... де айқындалған,
олардың нақтытүрлерінің қызметі мен құрылуы арнайы заң құжаттарында
реттеледі.
Қоғамдық ... ... оның ... ... жатады. Қоғамдық
бірлестіктерге қатысушылардың бірлестіктерге өздері берген ... ... ... ... ... жоқ. Олар ... мүшелері ретінде
қатысатын қоғамдық бірлестіктердің міндеттері бойынша ... ... ... ... өз мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Қоғамдық бірлестік таратылған соң ... ... оның ... арасында
бөлініске түспейді, өзінің жарғысында көрсетілген мақсатқа жұмсалады.
Діни бірлестік- ... ... ... үшін ... ... ... заң ... белгіленген тәртіппен
біріккен азаматтардың ерікті бірлестігі.
Республикадан тыс ... ... ... бар ... діни ... ... ... тіркелуге жатады.
Басқару орталықтарының жарғылары, егер олар ... ... ... ... ... діни ... ... негізінде
алынуы мүмкін.
Діни бірлестіктерге қатысушылардың осы ұйымға өздері берген мүлікке,
соның ... ... ... ... ... азаматтар және заңды тұлғалар ерікті мүліктік ... ... ... ... ... білім беру және өзге де ... ... ... ... жоқ ... емес ұйым. Қордың
басты ерекшелігі қоды құрған тұлға оған мүше ... және оның ... ... ... ... ... ... жұбайлық және жақын
туыстық байланысы бар адамдар осы қордың штаттағы қызметкері бола алмайды.
Қорды ... ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін
алқалы басқару органы- қордың ... ... ... ... құрылады, ол қор қызметінің оның жарғылық мақсаттарына сай келуіне
бақылау жасайды, сондай-ақ ... ... ... өзге ... ... ... атқарушы органының басшысы мен мүшелері қордың ... ... емес ... ... ... ... және ... да заң актілерін бұза отырып өздері қабылдаған
шешімдерінің ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдаған кезде қарсы дауыс берген, қалыс қалған,
отырысқа қатыспаған адамдар ... ... ... ... ... ... тұрумен, жақын туыстықпен немесе жекжаттықпен байланыспаған
басшысы мен бухгалтері ... ... Бір ... екі ... ... ... ... сондай-ақ қызмет саласына қарай ... ... ... ... ... ... Қызмет
мақсаттарына қарай әлеуметтік-қайрымдылық, мәдени, білім қорлары және ... ... және өзге де ... ... ... жеке ... немесе жеке адамдардың – бір атбасы мүшелерінің жеке
қаражаттары есебінен құрған қоры жеке қор деп танылады. Жеке қор, ... ... ... ... ... бойынша да құрылуы мүмкін.
Жеке қордың мүлкі тұлғадан немесе жеке тұлғалардан – бір ... ... ... және тұрақты түсетін түсімдер есебінен, өсиет бойынша ... ... ... емес ... ... ... ... және жеке қор қызметінің мақсаттарына сай басқа көздерден
құрылады.
Бір заңды тұлғаның немесе бірнеше заңды ... ... ... емес ... осы ... ... ... құрған қор
коорпоративтік қор деп танылады. Коорпоративтік ... ... бір ... ... тұлғалардан – коммерциялық емес ұйымдардан бір ... ... ... ... есебінен, срндай-ақ «Коммерциялық емес ұйымдар
туралы» Заңның 35- бабында көзделген және ... қор ... сай ... ... да көздерден құрылады.Бір отбасының мүшелері
болып табылмайтын жеке ... және ... ...... ... қоры қоғамдық қор деп танылады. Қоғамдық ... бір ... ...... ... ... бір ... түсімдер есебінен құрыла алмайды.
Мемлекеттік органдардың шешімімен құрылған, белгіленген ... ... ... пайдалану және оған билік ету құқығы ... ... ... мен ... ... ... қаражаты есебінен
жүзеге асыратын қор мемлекеттік қор дер ... ... ... ... ... ... құрылған қорлардың құрылуына, қызметіне, қайта ұйымдастырылуына
және ... ... ... ... ... ... туралы» Заңмен реттелген мәселелер болып табылады.Қоғамдық қорды
басқару тәртібі мен оның органдарының қалыптасу тәртібі құрылтайшы ... ... ... 107- бабы қор жарғысына міндетті болатын
талаптарды қарастырады және өзінің ... ... ... ... есепті
ресми баспа басылымдарында жыл сайын жариялауды қоғамдық ... ... ... ... ... қатысушыларының материалдық және
өзге қажеттіліктерін ... үшін өз ... ... ... жолымен жүзеге асырылатын азаматтардың ерікті
біреслестігі. Заң актілерінде ... ... ... ... жыл ... баланс бекітілгеннен кейін пайда болған заңдарды
қосымша ... ... үш ай ... ... міндетті. Тұтыну
кооперативтерінің мүшелері оның міндеттемелері ... ... ... жарнасының енгізілген бөлігі шегінде ортақ субсидиарлық
жауаптылықта ... ... ... оның ... арасында бөлуге болмайды,
олар жарғылық мақсаттарға жұмсалады.
Тұтыну кооперативі таратылған ... ... ... одан шыққан
жағдайда ол тұтыну кооперативінің мүлкінен өз үлесін өз жарнасына ... ... ... ... кооперативінің мүшесі қайтыс болған жағдайда,
егер кооператив жарғысында өзгеше ... оның ... ... ... бірінші кезекте құқығы болады.
Селолық тұтыну кооперативтері тек өз мүшелерінің ғана ... ... ... ... ... да материалдық және өзге де қажеттерін
қанағаттандыру үшін ... ... ... ... басқалай
ерекшеліктері арнайы заңмен қарала алады.
Заңды ... ... ... ... бірлестігі.
Азаматтық кодекстің 34-бабының 4-тармағына сәйкес ... ... құра ... Егер заңды тұлға пайда түсіру үшін бірлестік
құратын болса, онда мұндай бірлестік коммерциялық ұйым деп ... ... ... шаруашылық серіктестік немесе акционерлік қоғам түрінде
ғана құрыла алады. Егер ... ... ... ... ... онда ол консорциум деп аталады (АК-тің 233-бабы).
Коммерциялық ұйымдар өздерінің ... ... ... ... ... және өзге де мүдделерді білдіру және қорғау
мақсатында ... шарт ... ... ... емес ... қауымдастықтар (одақ) нысанында бірлестік құра алады.
Коммерциялық емес ... ... ... ... ... алады.
Қауымдастықтың (одақтың) мүшелері өзінің дербестігін және заңды тұлға
құқықтарын сақтап қалады.
Коммерциялық емес ... ... - ... ... ... ... ... тарту мақсатымен акциялар шығаратын, кірістері тек қана осы
қоғамды дамытуға пайдаланылатын заңды тұлға.
Коммерциялық емес акционерлік қоғамдардың ... ... ... ... ... ... шығаруды жүзеге асыруға құқығы жоқ.
Коммерциялық емес акционерлік қоғамның құрылтай шарты осы ... ... ... оның ... ... қол қоюы ... емес ұйым ... құрылған қоғамның коммерциялық ұйым
болып қайта құрыла алмайтыны ... ... ұйым ... ... да ... емес ұйым ... ... құрыла алмайды.
Коммерциялық емес ұйымдар өзге де ұйымдық-құқықтық нысанда ... ... ... палаталар, адвокаттар алқалары, сауда-өнеркәсіп
палаталары, аудиторлық палаталары, меншік пәтер иелері кооперативтері және
басқа да коммерциялық емес ұйымдар өзге де ... ... ... де ұйымдық-құқықтық нысандардың құқықтық жағдайының ерекшеліктері
заң актілерімен реттеледі.
1.8 Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және қайта тіркеу
Заңды тұлғаларды ... ... ... Азаматтық кодекстен басқа,
Қазақстан Республикасы Призидертінің 1995 жылы 17 ... ... ... ... тіркеу туралы” Заң күші бар Жарлығымен ... ... ... министірлігінің заңды тұлғаларды мемлекеттік
тіркеу туралы ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өткеннен
бастап заңды тұлға болып ... ... ... ... фактісі заңды
тұлғаға заң талабын сақтауды және өзінің ... ... ... ... ... бас тарту тек сот тәртібімен
шешіледі. Заңды тұлғаны құрудың ... ... етіп ... бас
тартуға жол берілмейді.
Заңды тұлғаларды қайта тіркеу негіздері Азаматтық кодекстің 42-бабының
6-тармағында келтірілген. Заңды тұлға мынадай жағдайларда:
1) ... ... және ... жарғылық капиталының мөлшері
азайғанда;
2) атауы өзгергенде;
шаруашылық серіктестіктеріндегі және ашық ... ... ... ... ... тіркеледі.
Қайта тіркеуді талап етпейтін заңды тұлғаның мәртебесіндегі басқалай
өзгерістер туралы тіркейтін органға бір ай ... ... ... қажет.
2. Мемлекеттік емес заңды тұлғалардың және олардың бірлестіктерінің
меншік құқығының ... мен ... ... емес заңды тұлғалар мен олардың бірлестіктерінің мешпігі
жеке меншіктің кеңінен тараған ... бірі ... ... ... кезінде жеке меншікке негізделген мемлекеттік емес
заңды ... ... ... саны күрт өсіп ... ... мемлекеттік емес заңды тұлғалардың ұйымдастыру құқылық
түрін қарастырады. Осыған байланысты мемлекеттік емес заңды ... ... ... ... ... мен ... (компаниялардың) меншік құқығы және өндірістік кооперативтердің
меншік құқығы деп бөлінеді.
Арнайы қабылданған заңдар, сондай-ақ кондоминиумдердің меншік құқығын,
шетелдік ... ... ... ... ... құқықтарын,
шетелдіктердің қатысуымен ... ... ... ... ... елдерде мемлекеттік емес заңды тұлғалар жалпы тұжырым
бірлігімен сипатталады. Яғни, оның бәрі де заңды ... ... ... өз
мүлкінің меншік иесі ретінде көрінеді. ... ... ... ... ... ... меншігі ешқашан, еш жерде
болған емес. Әдетте олар ... ... ... ... ... Айта ... ... компанияның қатысушылары қатысушылардың
қарыздарына ешқандай жауапкершілікті мойындарына алмайды. Олардың салымдары
тиісті компанияның меншігіне айналады .
Шаруашылық ... мен ... ... ... ... маңызды белгілері ТМД ... ... ... ... ... Бұл мәселеде екі тәсілді шартты түрде бөліп
қарауға болады: біріншіден, шаруашылық серіктестіктерінің ... ... ... реттеледі, әрі ол арнайы заңмен жүзеге асады, екіншіден ... ... ... бөлінген, ал серіктестіктің құқықтық мәртебесі
тек жалпы ережелермен ғана ... ... ... ... да. Осы
орайда соңғы әдіс кейбір мәселелерді шешпей ... ... ... ... ... ... ... серіктестерін, немесе толық серіктестіктерді
мойындамайды, сондай-ақ жауапкершілігі шектелген ... ... ... ... ... емес заңды тұлғалардың меншік құқығы ... ... емес ... ... өзі оған ... мүліктің меншік иесі
болып табылады. Құрылтайшылар (қатысушылар) Азаматтық кодекстің 36-бабының
2 және 4-тармақтарына сәйкес мүлік қатынасына мынадай ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар
(компаниялар), өндірістік кооперативтер);
2) не ... не ... ... иеленбейді (қоғамдық
бірлестіктердің, қоғамдық қорлар мен діни ... ... ... мен ... ... ... ... әдетте, өз еркімен шыққанда немесе ұйым таратылғаңда
мүліктен өз үлесін талап ету ... ... ... ... ... ... (жарнасын) бөлуді талап ету
құқығын ... ... ... немесе өкілетті орган ретінде тек акционер ретінде
акционерлік ... мүше бола ... ... ... ... ... ... құқығы жоқ. Бұл олардың шаруашылық
міндеттерінің сипатына сай келмейді. Сонымен бірге мемлекеттік ... ... ... шектелген серіктестіктерге тек мемлекеттің
өкілетті органының келісімімен ... ... ал ... — егер заңда өзгеше
көзделмесе, меншік иесінің келісімімен жүзеге асырады.
а) Сонымен серіктестіктер мен ... ... ... ... ... ... емес заңды тұлғалардың шартын
жасау кезінде, ал акционерлік қоғам құру жағдайында — ... ... ... ... ... ... құқық тек берілген мүлікке ... ... ... ... емес ... ... іс ... кезінде
сатып алған, иеленген мүлкіне де қатысты болады, үшіншіден, серіктестік пен
кооперативтің жұмыс ... ... бұл ... ... ... ... емес ... тұлғаның мүлкі құрылтайшылардың салымынан, сондай-
ақ олардың қызметі барысында өндірген не сатып алған мүлкінен құралады;
б) ... емес ... ... егер ... қайшы келмесе немесе басқа
адамдардың мүлделері мен ... ... өз ... кез ... ... ... алады. Заңды тұлғаның меншік құқығын жүзеге асыру көлемі құқық
қабілеттілігінен көрінеді. Мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... ие болады. Ал кейбір заңда көрсетілген
жағдайларда коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, Қазақстан Республикасы Президентінің "Банктер мен банк
қызметі ... Заң күші бар ... ... ... банктер арнайы
құқық қабілеттілігіне ие.
Азаматтық кодекс коммерциялық емес ұйымдардың арнайы құқық қабілеттігін
қарастырады. ... бәрі де ... мен ... ... ... ... сай ... құқықтар алып, өзіне тән
міндеттер қабылдайды. Азаматтық кодекстің ... ... ... емес ұйым ... ... пен ... мақсаттарына сай келуіне қарай ғана айналыса ... ... ... ... емес ... ... үшін айналымнан алынған
немесе айналымдағы әрекеті шектелген белгілі бір заттарды ... ... ... ... ... бөтен біреүге беру үшін тиісті рұқсат
керек болады;
в) Мүлікке меншік мәртебесін және мүлікті ... ... және ... ... ... үшін ... емес заңды тұлғалардың
құрылтайшылық құжаттары маңызды рөл атқарады. Азаматтық кодекстің ... ... ... әрбір қатысушының үлес мөлшері туралы,
серіктестіктің жарғылық ... олар ... ... ... ... мен ... ... серіктестіктің жарғылық қорына салым салу
жөніндегі міндеттерді ... үшін ... ... ... ... заң құжаттарында көзделген өзге де мәліметтер болуға
тиіс.
Осындай ... ... ... ... ... болады:
мемлекеттік емес заңды тұлғалардың меншік ... ... ...... емес ... ... ... игіліктерді
оларға ие болу мүмкіншілігін қорғайтын, бекітетін құқық нормаларының
жиынтығы болып ... ... емес ... ... ... ... құқығы заң нормалары арқылы танылатын және қорғалатын
өзіне тиесілі мүлікті өз ... ... ... және билік ету құқығы
болып табылады.
2.1 Мемлекеттік емес заңды тұлғалардың меншік құқығына
ие болу объектілері мен негіздері
1. ... емес ... ... ... заң құжаттарына сәйкес
тиесілі бола алмайтын жекелеген мүлік түрлерінен басқа кез ... ... ... ... Бұл ... мұндай шектеу тек заң арқылы жүзеге
асады. Мысалы, жеке меншікте ... ... ... ... ... және су қорларының жер учаскелері, елді мекендер
жерлеріндегі жалпы пайдаланудағы, ... ... ... ... ауыл ... ... ... жеке меншікте бола алмайды ("Жер
туралы" Заңның 18-бабы).
"Жер туралы" Заңға сәйкес мемлекеттік емес ... ... ... ... ... сәйкес үйлер мен ғимараттарды қамтуға арналған
жерлерді қоса алғанда, құрылыс салуға ... ... ... және ... ... оның ... ... үй-жайлар, үйлер,
ғимараттар және олардың кешендері салынған жер учаскелері бола алады.
Мемлекеттік емес ... ... ... ... ... мәселелерді шешу үшін оларды коммерциялық және коммерциялық емес
деп бөлу маңызды рөл атқарады. ... ... ... ... емес ... ... анағұрлым кең келеді. Бұл, жоғарыда
айтып ... ... ... байланысты (жалпы және
арнаулы).
Жеке меншікте мүліктердің саны мен құны заңмен шектелмейтін бола ... ... бір ... болғаны анық. Ол заңда басқа тұлғалардың құқығы
мен заңмен қорғалатын мүддесіне нұқсан келетіндей ... орын алса ... ... ... мен ... ... бұзу меншік иесінің
монополиялық немесе басымдық мүмкіндіктерін асыра ... ... ... мемлекеттік емес заңды тұлғалардың меншігін ... ... және ... ... ... ... ... мемлекеттік емес заңды
тұлғалардың жерге және басқа табиғи ресурстарға, тұрғын үйге ... ие ... ... ... ... ... болуының жалпы негіздеріне мекемелердің (қатысушылардың)
салымдары, сондай-ақ табыстары мен заңмен тыйым салынбайтын ... ... ... Сондықтан да мемлекеттік емес заңды тұлғалардың көздерін
қалыптастыру мемлекеттің немесе оның әкімшіл-аумақтық ... ... ... ... ... ... ... жалға алып, кейін оны сатып алу көзделсе, ол арнайы ... ... ... оған ... емес заңды тұлғалардың меншігіне
мемлекеттік мүлікті тікелей сатып алу, ... ... ... айналдыру (компанияға) да тиесілі болады.
Қорытынды
Елiмiз тәуелсiздiк алғаннан ... ... ... ... реформа
туралы мемлекеттiк бағдарлама жаңа нарықтық заманға сай ... ... ... ... ... Оған Ата заңымыз ... ... және ... ... ... ... көпшiлiгi дәлел
бола алады.
Бiрақ мұнымен құқық реформасы бiттi деп ... ... ... ... ... ... одан әрi жан-жақты жаңартып сол
бағытта жүргiзiп отыруға тура келедi.
Құқықтық тәртiппен ... ... ... ... ... бiр ... ... – азаматтық құқық іргелі орын алады.
Оның негiзгi мiндетi болып – азаматтар мен басқа ... ... ... айналымды реттеп отыру табылады.
Осы «Заңды тұлғалардың ұйымдастырылуы» атты тақырыпта жазылған курстық
жұмысымды ... келе ... ... ... ... және
олардың нысандарын және бір-бірінен айырмашылықтарын топшылағаным анық.
Жұмысты қорытындылай келе ... ... ... ... ... ... ... болғанын, олардың біздің елімізде қалыптасып келе
жатқандығын байқадым.
Мен олардың ұйымдасуы мен құрылуына баса назар аудардым, ал ... ... және ... ... өз ... ... тақырып болатыны айқын.
Сілтемелер:
(1) Бұл жерде "оперативное управление"деген термин "жедел басқару"деп
аударылған, ал ... ... ... ... деп
аталған.Осындай әртүрлі аудармалар біздің Азаматтық ... жиі ... ... С.И Об. ... ... ... ... государствами
социалическими организациями // Учен. Зап. Ленингр. Юрид.Ин-та. – Вып. ... 1947,33 ... ... А.В ... социалическая собственность.-М.-Л.,
1948,665-6.
(3) ... Д.М ... ... ... ... лица во
внутренним и внешнем товарооблароте СССР.- В кн: Сб. ... тр-в ... ... им. В.Г ... Вып. ... Ю.К. Содержание и гражданско-правовая защита ... в ... О.А ... ... ... Сов. гос-во и право, 1, 1976.
(6) ... А.А ... ... ... ... в СССР,-
Автореф.докт.дисс.-Харьков ,1964.
(7) Гражданское ... Т.1 /Под ред. ... Е.А. – М: ... Savigny F.K System des heutigen ... Berlin.1840
(2)Hierke. Deutshces Privatrecht.1895
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1.Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Кодексі Жалпы, Ерекше бөлімдері.
Алматы,Юрист,2003ж
3.Қазақстан ... ... ... күшіне еңгізу
туралы.Қазақстан Республикасы Жоғарғы ... ... ... Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі, Алматы, 1999ж
5.Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... Ғ.А ... Республикасының Азаматтық құқығы Ерекше ... ... ... ... / Под. ... ... ... общая.
Издание второе, дополненное и измененное ). – Алматы ,1999 г
8.Комментарий к гражданскому кодексу Республики ... ... ... ... ред.)Сулейменова М.К.,Басин Ю.Г.- Кн 1 и 2. –Алматы,1998 ... ... ... ...... и ... ... – Вып.1 – 10. – Алматы, - 1996 – 2000 гг.
10.Гражданское право ... / Отв. ред. ... О.Н. – Ч. 2. ... – М.,1997 ... к ... ... Российской Федерации / Отв. ред.
Садиков О.Н. – Ч. 1 – 2 . М., 1997 ... ... ... ... ... (Особенная часть) /
Отв. Ред. Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. – Алматы : Жеті жарғы, 2000г.
-----------------------
[1]

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқық. Заңды тұлға ұғымы9 бет
Заңды тұлға және оның ұғымы15 бет
Заңды тұлға ұғымы, түрлері және құқық қабілеттілігі60 бет
Заңды тұлғалар ұғымы23 бет
Заңды тұлғаның ұғымы, түсінігі68 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Заңды тұлға туралы ұғым32 бет
Тұлға туралы ұғым жеке тұлға және заңды тұлға түсінігі.21 бет
Қ.Р. «Техникалық реттеу туралы» заңының жалпы мазмұны,ондағы бекітілген негізгі ұғымдар.Жеке және заңды тұлғалардың техникалық реттеу саласындағы құқықтары мен міндеттері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь