Ауыз су сапасының стандартқа сәйкестігін анықтау

Кіріспе 3
1 Ауыз су туралы 4
1.1 Ауыз су сапасын анықтауға арналған стандарттар 4
1.2 Ауыз су құрамындағы зиянды заттардың гигиеналық нормативтері 8
1.3 Ауыз судағы зиянды заттардың тізімі және олардың құрамының гигиеналық нормативтері 9
1.4 Су сапасының көрсеткіштері және ауыз су сапасына қойылатын талаптар 15
2 Ауыз су сапасын сынау 21
2.1 Ауыз су сапасына себепті . салдарды сараптау жүргізу 22
2.2 Ауыз суды дайындау және сынау сапасын технологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету 26
2.3 Бақылау және сынау жұмыстарын ұйымдастыру 30
2.4 Өнімді сынау үшін бақылауды жетілдіру 31
2.5 Ауыз судың химиялық құрамын тексеру әдістері 32
2.6 Тексеру нәтижесі 47
3 Еңбек қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау 51
Қорытынды 62
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 64
Ауыз су – бұл белгіленген сапа н....................р талаптарына сәйкес келмесе (ол біздің заманы.......................аларға байланысты бұл жиі кездеседі), оны тазалайды ж..............................ы деп айтуға болады.
Ауыз су – органолептикалық қасиеттері (иісі, дәмі, мөлдірлігі, т.б.) және химиялық құрамы адам организмі .......................... Адам денсаулығы ауыз судың сапасына тікелей тәуелді. Осыған байланысты ауыз суға мемлекеттік санитарлық тал........................ мен дәм көрсетк...................00-ден төмен, мөлдірлігі 30 см-д...........ен артық; лайлығы 2 мг/л-ден аз, кермектілігі 7-100 ммоль болуы керек. Ауыз судың керме...................ары аз болса, адам сүйегінің морттылығы өсіп кетеді. Фтордың ......................з және кариес, темірдің, кобальт, мыстың жетіспеуі – анемия, борды..................уы – көз ауруларына шалдықтырады. Ауыз судың температурасы 8 – 15˚С аралығында, минералдығы 1 г/л-ге дейін болуы тиіс. Ауыз суға сондай-ақ нитраттар мен нитриттердің мөлшері, 1 л судағы ішек таяқшалар......................ойылады. Ағын сулар, кө.....................нуына, олардың табиғи г....................інің антропогендік өзгеруіне байланысты Қазақстанның көптеген өлкелерінің (Арал өң........................рғындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету мәселесі өткір қойылып отыр [2].
Су сапасының көрсеткіштері адам денсаулығына сапасыз судың кері әсер ету қауіпін анықта.........................
Ауыз су көлемі жетк...............................астанғанын және м................................. нәтижесінде қосымша терең зерттеуді және қарсы шараларды қолдануды талап ететін, а...................... қызмет етеді.
1. Алферова А.А., Нечаев А.П. Замкнутые системы водного хозяйства промышленных предприятий, комплексов и районов. - М.: Стройиздат, 1987.
2. Гавич И.К. Методы охраны внутренних вод от загрязнения и истощения.- М.: Агропромиздат, 1985.
3. Жуков А.И. Монгайт И.Л., Родзиллер И.Д. Методы очистки производственных сточных вод М.: Стройиздат, 1987.
4. Соколов А.К. Охрана производственных сточных вод и утилизация осадков. - М.: Стройиздат, 1992.
5. Ануфриева М.В. Состав и качество воды – показатели, влияющие на здоровье человека, Электрон. ресурс. – 2006.
6. Бадюк Н.С., Стрикаленко Т.В. Вода и здоровье: к анализу материалов социологического опроса. ЭКВА-ТЭК-2000 Тез.докл. IV междун. Конгресса «Вода: экология и технология». – М.: Сибико Инт., 2000. – С. 741 – 742
7. Белякова Т. М. Микроэлементы, техногенное загрязнение окружающей среды и заболеваемость населения Белякова Т.М., Дианова Т.М., Жаворонков А.А. География и природные ресурсы. – 1998. – С. 30 – 45
8. Бержец В.М., Хлгатян С.В., Федорова В.А., Ломовцев А.Э., Гельштейн В.С., Петрова Н.С. Качество питьевой воды и аллергические заболевания у населения Тульской области. Иммунопатол.. Алергол.. Инфектол. – 2002. – №3. – С. 62 – 66. – Реф. В: РЖ БИОЛОГИЯ. – 2003–05 В134
9. Борзунова Е.А. Оценка влияния качества питьевой воды на здоровье населения.
10. Борзунова Е.А., Кузьмин С.В., Акрамов Р.Л., Киямова Е.Л. Гигиена и санитария. – 2007. – №3. – С. 32 – 34.
11. Васильева О.А. Улучшение качества питьевой воды, как важнейшего фактора здоровья человека, методом углевания, – 2006: материалы III науч.-практ. конф., 18-19 мая 2006г. – Барнаул, 2006. – С.
12. Тайманова Г.К. «Өнімді сынау, бақылау және өнім қауіпсіздігі» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен, Астана 2008.
13. «Управление качеством» С.Н.Нысанбаев, Н.А.Урузбаева, Г.А. Садыханова, Алматы «Қазақ университеті» 2000ж
14. «Стандартизация, метрология и сертификация» И.М. Лифиц 3-е издание Москва.Юрайт.2004
15. Патин С.А. Влияние загрязнения на биологические ресурсы и продуктивность Мирового Океана. М., 1979, 251 с.
16. Никитинский Я. Список организмов, найденных в различных частях биологической опытной станции и полей орошения г.Москвы, второй отчет Комиссии по производству опытов биологической очистки сточных вод.- М., 1909, Т. 2 ,одт. 1, С. 1-8.
17. Мусабеков А.А., Сатаева Л.М., Сатаев М.И., Алтынбеков Ф.Е. Повышение экологической безопасности питьевой воды адсорбционными методами очистки в неподвижном слое, материалы международной научно-практической конференции «Актуальные проблемы экологии и природопользования в Казахстане и сопредельных территориях». - Павлодар, 2006, Т. 2. - С.194-196.
18. Мусабеков А.А., Сатаев М.И., Алтынбеков Ф.Е., Сатаева Л.М. Моделирование фильтрации в неподвижном слое адсорбента //Поиск - 2006, № 3. - С.132-135.
19. Мусабеков А.А., Сатаева Л.М., Сатаев М.И., Алтынбеков Ф.Е. Экологические проблемы поверхностных вод Центрально-Азиатского региона и пути улучшения их состояния. Материалы международной научной конференции «Топорковские чтения». - Рудный, 2006, Т. 2. - С.275-281.
20. Мусабеков А.А., Сатаева Л.М., Алтынбеков Ф.Е. Адсорбционная технология очистки поверхностных и подземных вод, являющихся источником водоснабжения питьевой водой по Южно-Казахстанской области. Наука и образование Южного Казахстана. – 2006, № 4. - С.64-68.
        
        Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Қазіргі замандағы адамдардың көбі, таза судың болуын факт ... ... ... ... ... көп бөлігі, адам өміріне қауіпсіз - ауыз суды пайдаланады. Біздің елімізде елді мекендерді ауыз сумен қамту мәселесі ... ... ... ... жетіспеушілігі және оның ластануы ауыз су сапасын нашарлатады, халық ... әсер ... ... - ... ... ... түседі. Ауыз судың жетіспеуі мен су ресурстарының ластануы, биологиялық ресурстардың өнімділігіне әсер етеді. ... ... Кран ... ... ... ... ыдысқа құйылған ауыз судың пайдалану себебін және ауыз су құрамында кездесетін химиялық элементтердің зияны мен пайдасын және олардың стандартқа ... ... ... Кран суы және ... ... пәні: Өнімді сынау, бақылау және қауіпсіздігі.
Зерттеу болжамы: Кран суын пайдаланудың қауіпсіздігін тұтынушыларға нақты ақпаратпен дәлелдей отырып, бутилденген суға ... ... ... жол ... ... Ауыз су ... жалпы түсінік беру;
* Ауыз су сапасын анықтауда стандарттар мен гигиеналық нормативтерді ... Ауыз су ... ... ... ... ... танысу;
* Ауыз су құрамындағы химиялық элементтерді тәжірибе жүзінде зерттеу.
Зерттеудің жаңалығы: Бутилденген суларды ыдыста ұзақ сақтау тиімсіз және оларды ... ... ... ұсынылады.
Практикалық базасы: Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің Атырау облысы бойынша тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті.
Диплом жұмысының құрылымы мен ... ... ... ... кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде, ауыз су сапасын анықтауға арналған стандарттар, ... ауыз су ... ... ... ... бөлімде, ауыз су сапасын сынау, сынау зертханасында жасалынған зерттеулердің нәтижесі жазылған. ... ... ... ... мен ... ... қорғау мәселелері талданған.
1. Ауыз су туралы
Ауыз су - бұл ... сапа ... сай ас ... қолданысқа жарамды су. Бірақ ауыз су белгіленген санитарлық, нормалар мен ... ... ... келмесе (ол біздің заманымызда экологиялық проблемаларға байланысты бұл жиі кездеседі), оны ... және ... ... Осыған байланысты су көбінесе суды тазалаудың дистилляциялық, кері осмос және басқа әдістері қолданылады. Сондықтан су мұндай ... ... ... яғни суға ... деп айтуға болады.
Ауыз су - органолептикалық қасиеттері (иісі, дәмі, ... т.б.) және ... ... адам ... үшін ... ... ... табиғи су. Адам денсаулығы ауыз судың сапасына тікелей тәуелді. Осыған байланысты ауыз суға мемлекеттік санитарлық талаптар қойылады. Олардың ... иісі мен дәм ... 2 ... ... ... түсі ... ... мөлдірлігі 30 см-ден артық; лайлығы 2 мг/л-ден аз, кермектілігі 7-100 ... ... ... Ауыз ... кермектігін анықтайтын кальций, магний тұздары аз болса, адам сүйегінің морттылығы өсіп кетеді. Фтордың ауыз судағы мөлшері 0,7-1,5 мг/л-ден ... ... - ... және ... ... ... мыстың жетіспеуі - анемия, бордың аз болуы асқазан, ... кем ... - көз ... ... Ауыз судың температурасы 8 - 15˚С аралығында, минералдығы 1 г/л-ге ... ... ... Ауыз суға ... ... мен ... ... 1 л судағы ішек таяқшаларының саны бойынша т.б. талаптар қойылады. Ағын сулар, көлдер мен бөгендердің ластануына, олардың ... ... және ... ... ... ... байланысты Қазақстанның көптеген өлкелерінің (Арал өңірі, Батыс, Орталық ... ... ... ауыз ... ... ету мәселесі өткір қойылып отыр [2].
Су сапасының көрсеткіштері адам денсаулығына сапасыз ... кері әсер ету ... ... ... ... ... қатар ауыз судың санитарлық сұранысына және нормаларға сай келу ... ... су ... жеткілікті болмағанынша халықтың денсаулығының жақсаруы мүмкін емес. Судың көрсеткіштері ауыз судың қаншалықты химиялық заттармен ластанғанын және микробиологиялық организмдермен және осының ... ... ... зерттеуді және қарсы шараларды қолдануды талап ететін, ахуалды алдын ала ескерту механизмі ретінде қызмет етеді.
+ Ауыз су сапасын ... ... ... су ... ... ГОСТ пен ... сай ... қажет. Ауыз суға арналған бірнеше стандарттар бар:
* ГОСТ және ... ... ... ... келетін Қазақстандық стандарт;
* Ресей стандарты;
* Дүниежүзілік Денсаулық ... ... ... АҚШ және ... одаққа кіретін елдердің стандарты.
Ауыз суға қатысты Қазақстандық ГОСТ 1982 жылдан бастап өз ... ... ... ... ол жаңа ... ... ... стандарттар мен нормаларға сәйкес жоғары сапалы ауыз су терминінің астарында төмендегідей мағына жатыр:
* ... ... сай ... су: ... ... және ... дәммен;
* рН, 0-7,5 және тығыздылығы 7 мг-экв/дм3 су;
* еселенген ... ... саны ... ... ауру ... бактериялар мен вирустар мүлде жоқ су.
Осы күнгі ауыз су сапасына деген талаптар өте қатал және ... ... ... ... таза әрі ... ... кепілдік беруге бағытталған.
Ауыз су сапасын анықтауға арналған стандарттар тізімі:
ҚР СТ Р ГОСТ ... Ауыз су. ... ... ... пестицидтердің құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51210-2003 Ауыз су. Бор ... ... ... СТ Р ГОСТ 51211-2003 Ауыз су. Беттік белсенді заттар құрамын анықтау ... СТ Р ГОСТ ... Ауыз су. ... ... спектрометриямен сынап құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51232-2003 Ауыз су. Ұйымдастыруға және бақылау әдісіне ... ... ... СТ Р ГОСТ ... Ауыз су. ... ... ... уытты элементтер құрамын анықтау.
ҚР СТ Р ГОСТ 51310-2003 Ауыз су. Бензапирен құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ ... Ауыз су. ... ... ұшпалы галогенорганикалық қосылыстары құрамын анықтау.
ҚР СТ Р ГОСТ 51593-2003 Ауыз су. Сынамаларды іріктеу.
ГОСТ 2053-77 9-сулы күкіртті натрий. ... ... 3118-77 Тұз ... Техникалық шарттар.
ГОСТ 3760-79 Су аммиагы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 3773-72 Хлорлы ... ... ... 4233-77 Хлорлы натрий. Техникалық шарттар.
ГОСТ 4328-77 Натрия гидрототығы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 4461-77 Азот қышқылы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 5456-79 Гидроксиламига гидрохлорид. ... ... 5457-75 ... және газ ... ... ацетилен. Техникалық шарттар.
ГОСТ 6055-86 Су. Қаттылық бірлігі.
ГОСТ 6709-72 ... су. ... ... 10652-73 2-сулы Динатрийлі этилендиамин тұзы-N, 2-сулы тетрасірке қышқылы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 2874-82 Ауыз су. ... ... және ... бағалау.
ГОСТ 2874-82 Ауыз су. Дәмін, иісін, түстілігін және лайлығын анықтау әдісі.
ГОСТ 3351-74 Ауыз су. Жалпы темірдің салмақтық концентрациясын өлшеу ... 4151-72 Ауыз су. ... ... ... ... 4152-89 Ауыз су. Күшәннің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 4245-72 Ауыз су. ... ... ... ... 4386-89 Ауыз су. ... ... ... анықтау әдісі.
ГОСТ 4388-72 Ауыз су. Мыстың салмақтық концентрациясын ... ... 4389-72 Ауыз су. ... ... концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 4974-72 Ауыз су. Марганецтің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18164-72 Ауыз су. Құрғақ қалдық құрамын анықтау әдісі.
ГОСТ 18165-89 Ауыз су. ... ... ... анықтау әдісі.
ГОСТ 18190-72 Ауыз су. Қалдықты белсенді хлор ... ... ... 18293-72 Ауыз су. ... ... күміс құрамын анықтау әдістері.
ГОСТ 18294-89 Ауыз су. Берилийдің салмақтық концентрациясын ... ... 18301-72 Ауыз су. ... ... ... концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18308-72 Ауыз су. Молибденнің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18309-72 Ауыз су. Полифосфаттардың салмақтық концентрациясын анықтау ... 18826-73 Ауыз су. ... ... ... анықтау әдісі.
ГОСТ 18963-73 Ауыз су. Санитарлық - бактериологиялық талдау әдістері.
ГОСТ 19413-89 Ауыз су. ... ... ... ... әдісі.
ГОСТ 23950-88 Ауыз су. Стронцийдің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ Р 51730-2001 Ауыз су. Радионуклидтердің жиынтықтылық үлесті альфа-белсенділігін анықтау әдісі.
ГОСТ Р ... Ауыз су. ... ... ... анықтау әдісі.
ГОСТ Р 51680-2000 Ауыз су. Цианидтердің құрамын анықтау әдісі.
ГОСТ 27384-2002 Су. Құрам мен қасиеттер көрсеткіштерін ... ... ... 5664:1984 Су сапасы. Аммоний құрамын анықтау. Дистилляция және титрлеу әдісі.
ИСО ... Су ... ... мен ... ... ... ...
ИСО 6333:1986 Су сапасы. Марганец құрамын анықтау. Формальдоксимді қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 6439:1990 Су сапасы. ... ... ... ... ... ... ... спектрометриялық әдіс.
ИСО 6596:1982 Су сапасы. Жалпы күшән құрамын анықтау. Күмістің диэтилдитиокарбаматын қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 6777:1984 Су ... ... ... анықтау. Молекулярлы абсорбцияның спектрометриялық әдісі.
ИСО 7150:1984 Су сапасы. Аммоний құрамын анықтау.
ИСО 7393:1985 Су сапасы. Бос хлор және жалпы хлор ... ... ... ... Су сапасы. Түсін анықтау.
ИСО 7887:1994 Су сапасы. Түсін зерттеу және ... ... Су ... Электрөткізгіштігін анықтау.
ИСО 7890-1:1986 Су сапасы. Нитраттар құрамын анықтау. 1 ... ... ... ... ... ... Су сапасы. Нитраттар құрамын анықтау. 2 Бөлік. Айдаудан кейін 4 фторфенолды қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 7890-3:1986 Су ... ... ... анықтау. 3 Бөлік. Сульфосалицил қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 8245:1999 Су сапасы. ... ... ... (ТОС) және ерітілген көміртек құрамын анықтау басшылығы.
ИСО 8288:1986 Су сапасы. Кобальт, никель, мыс, мырыш, кадмий және ... ... ... ... атомдық абсорбциясының спектрометриялық әдісі.
ИСО 8467:1993 Су сапасы. ... ... ... ... Су ... ... ... 1 Бөлік. Жалпы және композитті сілтілігін анықтау.
ИСО 10304-1:1992 Су сапасы. Сұйықтықтық ион алмасымды хромотография әдісімен фторид, хлорид, ... ... ... ... және ... ерітілген иондар құрамын анықтау. 1 Бөлік. Кірлеу деңгейі төмен суларға арналған әдіс.
ИСО 11423-1:1997 Су сапасы. Бензолдың және кейбір оның ... ... 1 ... Газ ... ... іріктеп газ хромотографиясының әдісін пайдалану.
ИСО 11423-2:1997 Су ... ... және ... оның ... анықтау. 2 Бөлік. Экстракция және газ хроматографиясын пайдаланылған әдіс.
+ Ауыз судағы зиянды заттардың гигиеналық нормативтері
* Тiзiмге ауыз суда ... ... ... ... заттардың гигиеналық нормативтерi енгiзiлген.
* Тiзiмде химиялық заттар органикалық және органикалық емес қосындылардың құрылысына сәйкес орналасқан. Әрбiр кiшi бөлiм тиiстi бөлiмнiң ... ... ... Кiшi бөлiмнiң iшiнде заттар олардың нормативтерiнiң сандық мәндерiнiң өсуi ретiмен орналасқан.
* Егер органикалық зат молекуласының құрылысы оны бiр ... ... ... ... ... ... ... болса, онда оны тiзбеде ең үлкен кеңею индексi бар функционалдық топ ... ... ... ... бойынша).
* Органикалық қышқылдар, оның iшiнде пестицидтер осы қышқылдың тiзбеде қай нысанда берiлгендiгiне қарамастан (қышқыл, оның анионы немесе оның тұзы түрiнде) ... ... ... Егер бұл ... көрсетiлмесе, элементтер мен катиондар ( бөлiмiнiң 1-тармағы) тотығудың барлық дәрежелерi үшiн жалпы нормаланады.
* Тiзбенiң мынадай тiк рубрикациясы ... ... ... ... ... ... аса жиi қолданылатын атаулары келтiрiлген;
* екiншi бағанда химиялық заттар атауларының синонимдерi және кейбiр тривиалды және ... ... ... ... ... ... мг/л ... РЕШШ немесе РЕБД шамалары берiлген, бұнда РЕШШ - заттар адам денсаулығының жағдайына (өмiр бойы организмге әсер ... ... ... немесе жанама түрде ықпал етпейтiн және су пайдаланудың гигиеналық шарттарын ... ең ... ... РЕБД - ... болжаудың есептi және шұғыл-тәжiрибелiк тәсiлдерi негiзiнде әзiрленген су құбыры ... ... ... ... ... ... Егер ... шамалары бағанында "жоқ" деп көрсетiлiп тұрса, бұл ауыз судағы осы қосындының шоғырлануы талдаудың қолданылып отырған тәсiлiнiң анықтау шегiнен төмен болуы тиiс ... ... ... бағанда ол бойынша норматив белгiленген заттар зияндылығының шектеушi белгiсi көрсетiлген: с.-т. - санитариялық-токсикологиялық орг. - ... ... ... ... сипатын түсiндiру арқылы органолептикалық (иiс. - судың иiсiн өзгертедi, түс - суға түс ... ... - ... жасайды, қабырш. - судың бетiнде қабыршақ жасайды, дәм. - суға дәм бередi, оп. - ... ... ... - ... ... арттырады).
* Бесiншi бағанда заттың қауiптiлiк сыныбы көрсетiлген: 1-сынып - өте қауiптi, 2-сынып - ... ... ... - ... 4-сынып - бiркелкi қауiптi.
* Сыныптаманың негiзiнде уыттылығына, кумулятивтiлiгiне, болар-болмас әсер тудыратын қабiлеттерiне, зияндылықтың шектеушi ... ... ауыз суды ... ... ... адам үшiн ... ... дәрежесiн сипаттайтын көрсеткiштер жатыр.
* Заттардың қауiптiлiк сыныптары:
* ауыз ... ... ... ... ... ... ... кезiнде;
* қосымша қаржы жұмсауды талап ететiн су қорғау iс-шараларының жүйелiлiгiн белгiлеу кезiнде;
* технологиялық үдерiстерде қауiптiлiгi жоғары заттарды ... ... ... ... ұсынымдарды негiздеген кезде;
* судағы заттарды бақылаудың селективтi тәсiлдерiн ... ... ... ... ... Ауыз ... зиянды заттардың тізімі және олардың құрамының гигиеналық нормативтері
Кесте 1
Р/с
Заттың атауы
Синонимдерi
мг/л берiлген норматив ... ... ... емес ... Элементтер, катиондар
1
Таллий
0,0001
с.-т.
2
2
Жай фосфор
0,0001
с.-т.
1
3
Ниобий
0,01
с.-т.
2
4
Теллур
0,01
с.-т.
2
5
Самарий
0,024
с.-т.
2
6
Литий
0,03
с.-т.
2
7
Сүрме
0,05
с.-т.
2
8
Вольфрам
0,05
с.-т.
2
9
Күмiс
0,05
с.-т.
2
10
Ванадий
0,1
с.-т.
3
11
Висмут
0,1
с.-т.
2
1 кестенің жалғасы
12
Кобальт
0,1
с.-т.
2
13
Рубидий
0,1
с.-т.
2
14
Европий
0,3
орг.дәм.
4
15
Амиак (азот бойынша)
2,0
с.-т.
3
16
Хром
0,5
с.-т.
3
17
Кремний
10,0
с.-т.
2
18
Натрий
200,0
с.-т.
2
Аниондар
19
Роданид-ион
0,1
с.-т.
2
20
Хлорит-ион
0,2
с.-т.
3
21
Хромид-ион
0,2
с.-т.
2
22
Персульфат-ион
0,5
с.-т.
2
23
Гексанигрокобальтиат-ион
1,0
с.-т.
2
24
Ферроцианид-ион
1,25
с.-т.
2
25
Гидросульфид-ион
3,0
с.-т.
2
26
Нитрит-ион
3,0
орг.
2
27
Перхлорат-ион
5,0
с.-т.
2
28
Хлорат-ион
20,0
орг.дәм.
3
29
Күкiртсутек
Сутегi ... ... ... ...
0,1
с.-т.
2
Органикалық заттар
Көмiрсутектер
31
Изопрен
2-Метилобута-1,3диен
0,005
орг.иiс.
4
32
Бутадиен-1,3
Дивинил
0,05
орг.иiс.
4
o Алициклдық
- Бiр ядролылар
- Көп ядролылар
1 кестенің жалғасы
33
Норборнен
2,3-Дицикло(2.2.1)гепген
0,004
орг.иiс.
4
34
Дициклогептадиен
Бицикло(2,2,1) гепта-2,5-диен, норборнадиен
0,004
орг.иiс.
4
35
Дициклопентадиен
Трициклодека-3,8-диен, 3а,4,7,7а-тетрагидро-4,7-метан-1 Н-инден
0,015
орг.иiс.
3
1.2. Хош иiстiлер
1.2.2.1. Бiр ядролылар
36
Бензол
0,01
с.-т.
2
37
Этилбензол
0,01
орг.дәм.
4
38
м-Диэтилбензол
1,3-Диэтилбензол
0,04
орг.иiс.
4
39
Ксилол
Диметилбензол
0,05
орг.иiс.
3
40
Диизопропилбензол
Ди-1-метилэтил бензол
0,05
с.-т.
2
41
Монобензилтолуол
3-Бензиптолуол
0,08
орг.иiс.
2
42
Бутилбензол
1-Фенилбутан
0,1
орг.иiс.
3
43
Изопропилбензол Кумол
1-метилэтилбензол
0,1
орг.иiс.
3
44
Стирол
Винил ... ... ... ... n-трет-Бутилтолуол
1-Фенилпропан 1 -(1,1 - Диметилэтил-4-метил) бензол, 1-метил-4-трет-бутил бензол
0,2
0,5
орг.иiс.
3
3
47
Толуол
Метилбензол
0,5
орг.иiс.
4
1 кестенің жалғасы
48
Дибензилтолуол
[(3-Метил-4-бензил)] ... Көп ... ... Бифенилдер
50
Дифенил
Бифенил, фенилбензол
0,001
с.-т.
2
51
Алкилдифенил
0,4
орг. қабырш.
2
1.2.2.2.2. Конденсацияланғандар
52
Нафталин
0,01
орг.иiс.
4
2. Құрамында галоген бар қосындылар
2.1. Алифатиялықтар
2.1.1. Тек ... ... ... кестенің жалғасы
62
1,1,1,3-Тетрахлорпропан
0,01
орг.иiс.
4
63
1-Хлор-2,3-дибромпропан
1,2 -Дибром-3- хлорпропан, немагон 1,2,3,4-Тетрахлорбутан
0,01
0,02
орг.иiс.
с.-т.
3
2
64
Пентахлорбутан
0,02
орг.иiс.
3
65
Перхлорбутан
0,02
орг.иiс.
3
66
Пентахлорпропан
0,03
орг.иiс.
3
67
Дихлорбромметан
0,03
с.-т.
2
68
Хлордибромметан
0,03
с.-т.
2
69
1,2-Дибром-1,1,5-три- хлорпентан
Бромтан
0,04
орг.иiс.
3
70
1,2,3-Трихлорпропан
0,07
орг.иiс.
3
71
Трифторхлорпропан
Фреон 253
0,1
с.-т.
2
72
1,2-Дибромпропан
0,1
с.-т.
3
73
Бромоформ
Трибромметан
0,1
с.-т.
2
74
Тетрахлорэтан
0,2
орг.иiс.
4
75
Хлорэтил
Хлорэтан, этилхлорид, ... ... ... ... ... хлороформ
1,1,1-трихлорэтан
10,0
с.-т.
2
2.1.2. Қос байланыстағылар
82
Гетрахлорпропен
0,002
с.-т.
2
83
2-Метил-3-хлорпроп-1-ен
Металлил хлорид
0,01
с.-т.
2
84
B-Хлоропрен
2-Хлорбута-1,3-диен
0,01
с.-т.
2
85
Гексахлорбутадиен
Перхлорбута-1,3-диен
0,01
орг.иiс.
3
86
2,3,4-Трихлорбутен-1
2,3,4-Трихлорбут-1-ен
0,02
с.-т.
2
87
2,3-Дихлорбутадиен-1,3
2,3-Дихлорбута-1,3- диен
0,03
с.-т.
2
88
1,1,5-Трихлорпентен
0,04
орг.иiс.
3
89
Винил хлорид
Хлорэтен, хлорэтилен
0,05
с.-т.
2
90
1,3-Дихлорбутен-2
1,3-Дихлорбут-2-ен
0,05
орг.иiс.
4
91
3,4-Дихлорбутен-1
0,02
с.-т.
2
92
Хлорлы аллил
3-Хлорпроп-1-ен
0,3
с.-т.
3
93
1,1-Дихлор-4-метилпента-диен-1,4
Диен-1,4
0,37
орг.дәм.
3
94
Дихлорпропен
0,4
с.-т.
2
1 кестенің жалғасы
95
1,3-Дихлоризобутилен
3,3-Дихлор-2-метил-1-пропен
0,4
с.-т.
2
96
1,3-Дихлоризобутилен
2-Метил-1,3-дихлор- проп-1-ен
0,4
с.-т.
2
97
1,1-Дихлор-4-метил-пентадиен-1,3
Диен-1,3
0,41
орг.иiс.
3
2.2. Циклдық
2.2.1. Алициклдық
2.2.1.1. Бiр ... ... Су ... ... және ауыз ... ... қойылатын талаптар
Ауыз судың сапасы - зиянды заттардың, зияны жоқ жоғарғы концентрациясымен сипатталады. Зияны жоқ жоғарғы ... - ол ұзақ ... ... күнделікті қолданғанда судың құрамындағы химиялық заттардың немесе қосылыстардың ешқандай ауру немесе денсаулықтың ауытқуын тудырмайтын мөлшері.
Әр түрлі көздердің су ... ... ... химиялық, биологиялық және бактериологиялық болып табылады.
Физикалық көрсеткіштерге жатады:
* өлшенген заттардың құрамы (құм, тұнба, планктонның бөлшектері);
* шартты бірліктерде түстің (бояудың) ... дәмі және иісі ... ... ... ... ... ... бес топқа бөлінеді:
* негізгі иондар;
* еріген газдар;
* биогенді ... ...
* ... заттар.
Негізгі иондар. Табиғи суларда кең таралған аниондар: HCO3- , SO2-, Cl-, CO32-, HSiO3-, NO2-, ... Na+, K+, Ca2+, Mg2+, ... ... ... ... ... және ... тұздары көрсетеді. Кермектілікті карбонатты (СаСО3, MgCO3) және карбонатсыз (CaSO4, MgSO4, CaCl2, MgCl2, Ca(NO3)2, Mg(NO3)2) деп ажыратады.
Еріген газдар: O2, CO2, H2S және т. ... ... ... ... ... ... және ... келіп түсуімен анықталады. Оттегінің еруі судың температурасына байланысты: температура төмен ... ... ... аз ... суда ... ... де, көмірқышқыл түрінде де кездеседі. Көмірқышқыл газының негізгі көздері заттар ыдырауының ... ... ... ... ... шығу тегі ... ... (өнімнің ыдырауы) және бейорганикалық (минералды тұздардың ыдырауы) болады. Судағы күкіртсутектің болуынан жағымсыз иіс және ... ... ... ... Су ... ... үшін ... биогенді заттар, зат алмасу процесінің (азот пен ... ... ... ... ... ... - судың құрамында 1 мг/л болатын элементтер. Адам үшін ең маңызды элементтер йод пен фтор болып ... ... ... әдетте табиғи сулар үшін 6,5 - 8,5 дейін сутектік көрсеткішпен (рН) ... ... су ... ... әдетте, жаңбырмен шайылып, суатқа ағып түсетін ауаның қышқылды қоспалармен (азот және күкірт оксидтерімен, т.б.) ластануының нәтижесі болып табылады.
Сонымен бірге рН-тың ... ... және ... ... ... ... өндірістік ақаба суларымен ластануынан пайда болады. Табиғи сулардың қышқылдылығы, ... ... суат ... ... ... ... су ... өзгешелігімен анықталады [3, 4].
Суда еріген оттегі экологиялық маңызға ие. ... ... ... ... ету үшін ... ... болу ... Өлі организмдердің ыдырауына, органикалық және басқа қосылыстардың тотықтыру процестеріне қатысатындықтан, суаттардың өздігінен тазалануына қажетті. Ауамен әсерлескенде, оның еру жолымен және су ... ... , ... биохимиялық процестердің нәтижесінде оттегінің суға түсу жолдары байқалады.
Табиғи сулардың сапасы, едәуір деңгейде, еріген минералды тұздар концентрациясының ... ... ... ... ... кездесетін минералды тұздардың екі үлкен класын бөледі.
Жалпы тұз құрамына тұздардың 1-ші класы негізгі үлесін қосады. ... ... ... тұз құрамына шамалы үлес қосқанымен, тұздардың 2-ші класын, судың сапасын бағалаған уақытта есепке алу керек. Суда ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.
Судың минералды құрамының өзгеруі ең алдымен, қарапайым бір клеткалы организмдердің ... ... ... тигізеді. Себебі, еріген тұздар тірі клетка элементтері үшін құрылыс материалы болып табылады және клетканың қоршаған ортамен зат алмасуын анықтайды. Тұздардың ... ... ... ... ... ... құрамына ауыр зардабын тигізеді және ауыл шаруашылық дала егістерін суландыру уақытында, ... жер асты ... ... ... ... ... соғады. Судағы табиғи тұздылық тепе-теңдігінің бұзылуына әкеліп соғатын, табиғи сулардың минералды тұздармен антропогенді байытылу көздері болып табылады:
* қыстыгүні қала көшелері мен ... тұзы бар ... ... ... ... дала ... минералды тыңайтқыштармен өңдегеннен кейін, ақаба жаңбыр суларымен шайылып құйылуы;
* өндіріс кәсіпорындарынан шығатын тұздық, тазартылмаған ... ... және тағы да ... жоғары концентрациясы ауыз судың дәмін бұзады, ал ШРК-нан асып түсетін тұздардың концентрациясынан ауыз су және ... ... үшін ... су ... ... келеді.
Ауыз судың иісін, дәмін, лайлылығын және түсін ГОСТ 3351-74 ... ... ... ... ... ... ... (200С) және жоғары (600С) судың температурасында анықтайды. 250-500 мл тығыны бар колба немесе тығыны бар нөмірленген пробиркалар, штатив ... ... кең ... ... қолайлы) сияқты құрал жабдықтардың көмегімен орындалады:
* колбаның 1/3 бөлігіне су құйып, тығынмен жабыңыз;
* колбаның құрамын шайқаңыз,
* колбаны абайлап ашыңыз да, ... дем ... ... ... интенсивтілігін және өзгешелігін анықтаңыз.
Егер иіс бірден сезілмесе ... анық ... онда ... суды 600С ... ... ... тәжірибені қайталауға болады. Ол үшін калибрленген термометр және үлгіні іріктегіш ... ... ... бір ... ғана ... 5 минутқа суға батырамыз;
* термометрді судан алмай, көрсеткішін санап шығарамыз (минималды ... ... ... ... ... ... зерттегенде, бір-бірінен 100 м қашықтықта суаттағы бірнеше орындардың су температурасын анықтап, температуралардың айырмашылығын есептейміз.
Табиғи ауыз ... ... ... ... ... ... ... бағалау жүргізіледі.
4 дәмді ажыратады: тұзды, қышқыл, ащы, ... ... дәм ... ... деп есептейді (хлорлы, тұзды және т. б.). Санитарлы ... ... ... көздер және ашық суаттардан басқа, дәм және татымды шикі (қайнатылмаған су) суда ... ... ... және ... ... ... суды ұрттап, ауызда жұтпай 3-5 секунд ұстайды.
Қолданылатын судың иісі және дәмі 0-5 баллдан ... ... ... Егер ... ... ... ол суларды белгілі тәсілдермен тазарту қажет.
кесте 2
Судың иісі және дәмін анықтау және оны бақылау ... ... және ... ... ... ... және иісінің деңгейі анықтау жолдары
Судың дәміне сәйкес келетін
Байқалмайды
Лабораториялық әдіс арқылы да сезілмейді
0
Өте ... ... ... жолдармен анықталады
1
Аздап байқалады
Егер назар аударса байқалады
2
Байқалады
Барлық уақытта оңай сезіліп тұрады
3
Бірден ... ... ... ... байқалады
Суды ішу мумкін емес
5
Ауыз су түсі - темір қосылыстардың кешенді және гуминді заттардың болуымен негізделген ... ... ... ... ... түсі суат ... ... және қасиетіне, су өсімдіктерінің сипаты және суатқа ... ... ... ... ... және ... т. б. тәуелді болуы мүмкін.
Пробиркалардың биіктігі 10-12 см-дей су түсінің сипатын сапалы түрде анықтауға болады. Судың ... ... ... ... ... ... ... немесе табиғи сулардың бояу сапалығының бағалануы бойынша ғана өзекті. Ауыз ... түсі ... ... ... шығу тегі әртүрлі ерімейтін немесе коллоидты бөлшектердің, судағы өлшенген ұсақ дисперсті қоспаларға негізделген. Судың лайлылығы кейде басқа сипаттарымен негізделеді:
+ тұнбаның ... ол ... ... ... ... өте ... ... болмауы да мүмкін (мм);
+ ірі дисперсті қоспалардың немесе өлшенген заттар санының болуы (1л суға ... ... 1мг ... мөлдірлілік су бағанасының биіктігін өлшегендей болады, одан ... ... ақ ... ... ... ... ... керек.
Биіктігі 10-12 см лайөлшегіш пробиркадағы бағанның лайлану ... ... ... ... үшін ... ... қолданады. Пробирканың лайлылығын келесі сапа бойынша анықтайды: мөлдір, әлсіз опалесцирентті (минералдың атауы - қараңғы фонда ... ... ... жарық барысында коллоидты ерітінділердің жарықтану құбылысы), опалесцирентті, әлсіз лайлы, ... өте ... ... құрамындағы улы заттардың мөлшері шектеулі болуы тиіс. Зиянды заттардың, зияны жоқ жоғарғы концентрациясының ауыз су үшін ... ... ... көрсетілген [7]:
кесте 3
Ішетін судағы химиялық элементтердің зиянды, зияны жоқ жоғарғы концентрациясының мөлшері м ... ... ... ... 2.1.459-96)
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының талабы бойынша
рН
6,0-9,0
6,0-9,0
Жалпы кермектілік моль/л
7,0
7,0
Хлоридтер
350
250
Сульфаттар
500
250
Кальций
Магний
200
Натрий
200
50
Нитраттар
45
3
Нитриттер
3
1,5
Аммоний
0,2
Барий
0,1
Бериллий
0,0002
1,5
Бор
0,5
0,3
Темір
0,3
0,003
Кадмий
0,001
0,5
Марганец
0,1
1
Мыс
1
0,07
Молибден
0,25
0,01
Мышьяк
0,05
0,02
Никель
0,1
0,001
Сынап
0,0005
0,001
Қорғасын
0,03
0,01
Селен
0,01
0,01
Физикалық: өндірістік бөлмелер, жұмыс орындарының құрал-жабдықтары, ... ... ... ... ... ... ... және құрал-жабдықтар, есептеуіш техника, оргтехника.
* Ауыз су сапасын сынау
Сынау деп объектінің сандық және сапалық сипаттамаларын эксперименттік анықтау. Объект бір бұйым, ... ... ... ... немесе моделі, өнім және оның жұмыс істеу және өндіру процестері.
Сынаудың негізгі ... ... ... ... ... ... белгілі шешімді, яғни оның жарамдылығы немесе ақауланғандығы туралы шешімді қабылдау;
* сынаудың талап ... ... ... беру.
Сынаулар шарттары - сынаулар кезінде әсер етуші факторлардың және ... ... ... ... ... Нақты объектілерді сынауға нормативтік-техникалық сынаулардың қалыпты шарттары ... ... ... ... ... ... болады, олар әр түрлі белгілер бойынша жіктеледі:
* тағайындалуы бойынша: зерттеуші, бақылаушы, салыстырушы және анықтаушы болып ... ... ... ... ... ведомство аралық және ведомстволық;
* сыналатын өнімді әзірлеу кезеңдерінің түрі бойынша: алдын-ала және ... ... ... ... түрі ... біліктілікті, қабылдау-тапсырушы, периодтық, типтік.
Сынаудың мақсаты - номинал жағдайларда берілген сыналатын параметрдің мәнін анықтау.
Сынау нәтижесі - бұл ... ... ... ... оның ... талаптарына сәйкестігін анықтау.
Ауыз су үлгілерінің сынауын стадия ретінде қарастыру қажет және ... ... ... ... ... келешекте, тіпті квалификацияланған анлитик те түзете алмайды [6].
Су үлгісінің орнын және сынау жағдайын әр кезде ... ... ... ... ... үлгіні сынаудың негізгі ережелері жалпы түрде болады:
* ... үшін ... ... ... ... орнын және жағдайын көрсетуі қажет;
* үлгінің іріктемесі, сақталуы және тасымалдануы, оның алғашқы құрамының өзгермеуін қамтамасыз ету керек ... ... ... су ... болуы);
* үлгінің көлемі әдістемеге сәйкес аналитикалық процедураны өткізу үшін жеткілікті болу қажет.
Су үлгілерін сынау
Су үлгілері бір ... және ... ... ... Бір ... ... әдетте су анализінен алғашқы сапалық мәлімет алу керек болғанда қолданады. ... ... ... жай және ... ... ... Жай үлгі бар қажеттіліктің су көлемінің анализі үшін бір реттік сынау жолымен қамтамасыз етіледі және алынған мәлімет тап осы ... тап осы ... ... ... ... ... әртүрлі нүктелерде немесе уақыттың әртүрлі аралығында алынған, су құрамының орташа көрсеткішін көрсететін жай үлгілерді араластыру жолымен алады. Егер ... ашық су ... ... ол ... ... ... үшін жақсы жер болып табылатын толқыны қатты, тасқынды учаскілер сияқты жағдайды сақтау қажет [9].
Ауыз су ... ... ... толық ашылған краннан суды алдын ала 15 мин ішінде жіберу қажет. Ыдысты тығынмен жаппай тұрып, көлемі 5 - 10 см3 ауа ... ... ... беткі қабатын төгеді. Үлгіні сынау және сақтау үшін ... ... ... ... ... сынау және сақтау үшін ыдыс таңдау кезінде, анықтайтын компоненттердің ерекшеліктерін есепке алу ... ... ... үшін ... ... ... ... ыдыстарды кең қолданады.
Негізінен полиэтиленді және тегіс шынылы тығындарды қолданған жөн, бірақ қыртысты және резеңкелі тығындарды да пайдалануға болады. Резеңкелі тығындарды Na2CO3 1% ... ... ... дистилденген суда қайнатады, содан кейін сумен, HC - дың бір пайыздық ... және ... рет ... суда ... ... ... ... суға 3 реттен кем емес алдын ала жуылған ыдысты шаяды. Сыналып жатқан үлгіге механикалық қоспалардың түспеуін қадағалау қажет. Үлгінің ... 0,5 л. болу ... ... ... ... ... ... ауыз су үлгісін сол кезде ғана консервациялайды.
Бөтелкелер ... ... ... ... ... туғанда, тығындардың үстінен парафин және канифолидің қоспасын (80 - 90 ... ... және 10 - 20 ... ... ... құюға болады. Егер су ұзақ сақталатын болса, онда 1л суға 2 мл ... ... ... су ... себепті - салдарды сараптау жүргізу
Сапаны ... ... ... бірі - ... ... ... ... Бұл математикалық статистиканың өндірістік, сонымен қатар басқару құралдары ретінде процестерді модельдеу әдісімен неғұрлым толық шешіледі. Бірақ, ... ... ... ... ... ... ... алдын-ала терең математикалық дайындықсыз қабылдау және тәжірибеде кеңінен пайдалану күрделі. 1979 жылы ... ... мен ... ... (JUSЕ) ... ... ... сараптаудың жеті көрнекі әдістерін біртұтас етіп жинақтаған. Қарапайымдылығының арқасында олар статистикамен байланысын сақтайды және кәсіби мамандарға ... ... ... ... ... ал ... болғанда, оларды жетілдіру мүмкіндігін береді.
"Себептер-нәтижелер" диаграммасы (Исикава схемасы).
5М типтік диаграмма "адам", "машина", "материал", "әдіс", "бақылау" сияқты сапа ... ... ал 6М ... ... ... ... ... компоненті қосылады. Шешілетін квалиметрлік сараптама міндетіне сәйкес, "адам" компоненті үшін, операцияның жайлылығы мен орындалу қауіпсіздігімен байланысқан факторлар, ... ... үшін - ... ... ... ... ... бұйым конструкциясының элементтері арасындағы өзара қатынас, "әдіс" компоненті үшін - орындалатын операцияның өнімділігі мен ... ... ... ... "материал" компоненті үшін - берілген операцияны орындау процесінде бұйым материалдарының қасиеттеріні өзгеруі ... ... ... ... ... үшін - операцияны орындау кезінде кездесетін қателіктерді нақты танумен байланыскан факторлар, "қоршаған орта" компоненті үшін - ... ... және ... ... әсер ... ... ... анықталуы қажет.
Процесс нәтижесі араларында себеп-нәтиже типті қатынасы бар көптеген факторларға байланысты ... ... ... факторлардың барлығын бірдей бақылау мүмкін емес. Егер осының барлығы мүмкін болғанның өзінде, онда мұндай жұмыс рентабельді ... еді. Егер ... ... ... алатын болсақ (Парето диаграммасы), онда екі, үш неғұрлым маңызды деген факторларды стандарттау және оларды басқару қажет етіледі. Бірақ, алдымен осы ... ... ... алу ... мұны миға шабуыл әдісімен анықтауға болады, яғни туындаған жағдайды талқылайтын және нақты процеске қатынасы бар немесе ... ... ... жұмыс жасауы. Сосын, бір неғұрлым маңызды себеп алынады және Исикава диаграммасының көмегімен себептер мен нәтижелер жиынтығын білдіретін схема анықталады.
Исикава ... ... ... ... тигізетін жағдайлар мен факторларды табуға және топтастыруға жағдай жасайды. Исикава диаграммасының көмегімен конструкторлық, технологиялық, техникалық, экономикалық, ұйымдастыру, әлеуметтік және басқа да ... кең ... ... ... мәселе шартты түрде тіке горизонтальдық сызықпен бейнеленеді. Мәселеге тікелей немесе жанама түрде әсер ететін ... мен ... ең кіші ... бейнеленеді. Сараптау кезінде барлық факторлар ескерілуге тиіс, соның ішінде маңызды емес ... ... де, ... ... ... ... алға қойылған мәселені шешудің неғұрлым дәл және тиімді тәсілін іздестіру. Ал тәжірибе жүзінде алғашқы көзқараста ... емес ... ... ... ... ... ... жақсы нәтижелер алуға болатын жағдайларды жиі кездестіруге болады.
Біздің алдымызда тұрған мәселе - ... ... ... талаптарына жауап беретін ауыз суды тұтынушыға жеткізу және сапалы сараптама жүргізу. "Себептер-нәтижелер" ... ... ... біз ... ... ... ... аламыз, жағдайлар мен факторлар тауып, топтастыра аламыз.
Сонымен, "себептер-нәтижелер" диаграммасының көмегімен ауыз су ... әсер ... ... ... яғни басқару шешімдерін қабылдау үшін қажет ақпараттар алынды.
Біріншілік себептерді сараптау, мәліметтерді стратификациялау. Негізінен стратификация - нәтижелері диаграммалар және ... ... ... ... ... немесе айнымалыларға сәйкес, мәліметтерді сорттау процесі. Біз, стратификация айнымалысы дер аталатын, жалпы сипаттамаларына ... ... ... ... топтарға жіктей аламыз. Сорттау Парето сараптамасы немесе шашырату диаграммасы сияқты басқа да құралдарға негіз болып ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Біріншілік себептер сараптамасы, яғни Парето сараптамасының аты, итальяндық ... ... ... сәйкес берілген, ол капиталдың үлкен бөлігі (80%) аз ғана адамдардың (20%) қолында болатындығын ... ... ... - , ол ... жағдайларда қолдануға ыңғайлы, соның ішінде сапа мәселесін шешуге де қолданылады. Парето сараптамасы жекелеген облыстарды маңыздылықтары немесе мәнділіктері ... ... ... және бірінші кезекте неғұрлым көп мәселелер (сәйкессіздіктер) тудыратын себептерді тауып, кетіруге шақырады. Парето сараптамасы ... ... ... диаграмманың абцисса осі бойынша кему тәртібімен сапа мәселесін туындатқан себептер жатқызылады, ал ордината осі бойынша сандық, сонымен қатар жинақталған ... ... ... ... өздері сандық түрде жатқызылады.
Диаграммадан қателіктердің неғұрлым үлкен бөлігін тудыратын себептерді білдіретін, бірінші кезектегі шараларды қабылдау ... ... ... ... ... ... шаралары дәл осындай мәселелерді шешуге бағытталынуы тиіс. ... ... (100%) ... ... ... біз, төрт ... ... және келтірілген мәліметтер сараптамасынан көрініп тұрғандай, берілген жағдайда "бақылау және басқару" категориясы ақаулар болуына неғұрлым ... ... ... ... - бұл ... ... кез-келген формасына салыстырмалы түрде жеңіл бейнеленетін бір модель немесе ... ... ... формасына мәлімметтер қорының концептуальдық схемасын құрастыру. Мәліметтерді модельдеудің неғұрлым кеңінен тараған құрамы болып мән байланыс диаграммасы табылады.
Дипломдық жұмыста объектілі декомпозиция ... ... жол ... ... ... ... құрылымы объектілер арасында мәліметтер алмасу терминдері түрінде көрсетіледі. Жүйенің әрбір объектісіне реальды өмірдегі объектінің мінезін модельдейтін, өздерінің жеке мінездеріне ие.
Мәліметтер ... ... ... ... ... ... және ... шешу үшін, сонымен қатар ақпараттық жүйелер үшін САЗЕ - құралдар арналған Бұл, САЗЕ - құралдарының бағдарламалық ... ... ... ... пайдалануын кеңейтуге, сонымен қатар ұйымның жұмысын кеңейтуге мүмкіндік береді. Олар стандарттық текстік компоненттер құрастырады, ал олар өз ... көп ... ... ... бұл ... ... бір қатар жеңілдетеді және құрастырушылардың еңбек өнімділігін көтереді.
Заттық облысты талдау және объектілі облыстарды бөлу ... ... ... ... сынақ зертханасы қарастырылады. Сынақ зертханасы мемлекеттік кәсіпорын құрамында жеке өз алдына бөлім болып табылады және тікелей кәсіпорын директорына бағынады.
Сынақ зертханасы ... ... ... үшін су ... ... ... алу суды ... болып табылатын тұрғындар санын ескере отырып, жыл ... бір ... ... ... бойынша сынамалар алу графиктеріне сәйкес жүргізіледі. Талдау нәтижелері ... ... ... журналдарда және хаттамаларда безендіріледі, өңдеуді зертхана бастығы жүргізеді және алынған нәтижені кәсіпорын директорына баяндап отырады.
Сонымен келісідей объектілі облыстарды бөліп көрсетуге ... Бұл ... ... жергілікті түрдегі көрінісі, бұл мәліметтер моделін құрастыруда бірқатар жеңілдіктер жасайды, яғни сынамалар алу ... және ... еске алу ... ... ... жүргізуге.
Мәліметтер қорын жобалау кезінде, мәліметтерді сақтау сенімділігіне кепілдеме болып табылатын және ... ... ... болып табылатын, қандай да бір жалпы жол қажет. Мұндай жол мәліметтер моделі деп аталады. Мәліметтер моделі мәліметтердің тәуелсіз болуын қамтамасыз етуі ... ... әр ... ... ... ... ... қазіргі уақытта неғұрлым кең тарағаны болып, мәліметтердің реляциондық моделі табылады. Реляциондық модель кезінде мәліметтер, адам үшін неғұрлым табиғи екі ... ... ... беріледі.
Реляциондық модельдің өзі мәліметтер қорын жобалау кезінде жұмыс үшін ... Оның ... ... ... ... қолданылады, олардың ішінде неғұрлым кеңінен тарағаны болып, Е - модель ағылшынша немесе мән-байланыс моделі деп аталатын ... ... ... ... концептуалдық моделі мән-байланыс моделі мәліметтер кестесінің мысалдық формалары құрастырылған.
Мұндай мәліметтер қорын құрастырудың және қолданудың ... ... ауыз ... ... көрсеткіштерінің белгіленген номенклатурасына оперативті бақылау жүргізу және қажет жағдайда ағын суларға бақылау жүргізу, сонымен қатар су дайындау кезінде тәртіп ... тез ... ... ... қоса НПК су-сынама нүктесі, НПК су-сезон көрсеткіштердің өзгеру ... және т.б ... ... ... ... де ... мәліметтер қорының артықшылығы болып табылады.
2.2 Ауыз суды дайындау және сынау сапасын технологиялық тұрғыдан қамтамасыз ету
Өндірісті технологиялық тұрғыдан дайындау өндірісті ... ... ... ... ... болып табылады және ғылыми-зерттеу жұмыстарымен үйлесе отырып, оның сапасын қалыптастыратын және өтініш иесінің, құрастырушының, жасаушының және ... ... ... ... ... ... ... этапын түзеді.
Өндірісті технологиялық тұрғыдан дайындау (ӨТД) белгіленген мерзімде, көлемде және шығынмен, берілген сапа ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін, өзара байланысқан процестер жиынтығы ретінде МЕМСТ 14.004-83 бойынша анықталады.
Бұл этаптағы түпкілікті сұрақ бір мезгілде технологиялық циклді қысқартып және жаңа ... ... және ... ... шығындарын төмендетіп өндірістің техникалық деңгейін және маневр мүмкіндігін көтеріп, технологиялық деңгейі мен сапасы жоғары бұйымдар құрастырудан тұрады.
Жоғары сапалы өнімдер құрастыруға ... ... ... ... - ... ... дайындаудың Бірыңғай жүйесі (ӨТДБЖ), технологиялық құжаттардың Бірыңғай жүйесі (ТҚБЖ) сияқты қазіргі заманғы мемлекеттік стандарттар комплекстері бағытталынған.
ӨТДБЖ және ТҚБЖ ... ӨТД ... ... ... ету ... (СҚЖ) ... ... жүйелерінің бірі болып табылады. Прогрессивтік ресурс сақтағыш технологиялар, көп қайтара тексерілген өнімділігі жоғары типтік және технологиялық процестер, яғни ... ... ... ... ... ... жүйелері және өндірістік процестерді автоматтандыру жүйелерін, соның ішінде өнеркәсіптік роботтарды, сонымен қатар жобалау шешімдерінің сапасын және еңбек процестерінің сапасын көтеруді ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейіне, үнемділікке және өндіріс тұрақтылығына жетуге болады.
МЕМСТ 14002-93 сәйкес ӨТД келесі нсгізгі функциялар бойынша топтастырылатын ... шешу ...
* ... ... технологиялығын қамтамасыз ету;
* технологиялық процестерді құрастыру;
* технологиялық жарақтандыру құралдарын жобалау және әзірлеу;
* ӨТД процестерін ұйымдастыру және басқару.
Технологиялык процестерді оптимальды ... ... және ... ... ... ... құрамының толықтығы және комплектісінің дұрыс таңдалуы маңызды роль атқарады.
Процестерге арналған технологиялық кұжаттарды ... және ... ... ... және ... ... ... бйланысты болады.
Жалпы жағдайда өндірістер жіктелуі бес белгілері бойынша орындалады, яғни мақсаты, типі, ұйымдастырылуы, механикаландыру және автоматтандыру құралдарын қолдану ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар үшін, маршруттық карта (МК) және технологиялық ... ... ... ... ... ... ... орындаудың қысқартылған вариантын қолдану қарастырылады, ал біздің жағдайымызда құжаттардың бұндай жиынтығы директивалық түрінде ... ... (ТИ) - бұл жиі ... ... ... ... жарақтандыру құралдарын жөндеу бойынша амалдармен, ертінділер дайындаумен және т.б. байланысқан текстік құжат. ТИ әрбір жұмыс орнының ... ... ... ... (СЗ) ... ... қатаң түрде технологиялық регламентке сәйкес жүргізіледі. Сарапталынып отырған кәсіпорында технологиялық ... (ТҚ) ... түрі ... ... ... ... барлық жұмыс орындарының толық комплектімен жабдықталғандығын білдіретін, технологиялық құжаттар табылады.
Судың сапасына сынақ жүргізуге арналған техникалық регламент:
* Сынаққа ... ... ... ... ... ... аты ... таңба басылады. Жасалу уақыты, түскен уақыты арнайы журналға тіркеледі.
* Үлгілерді құрамдарына байланысты, сынақ басталғанға дейін, ... ... ... ... ... ... ... процесінде үлгілердің сақталуына жауапты болып сынақты орындаушы болып табылады.
* Сынақ нәтижелері арнайы журналға тіркеліп тұрады.
* Бұзылудан ... ... ... ... ... мен сақталуы сынақ жүргізуге арналған нормативтік құжат талаптарына сәйкес қамтамасыз етіледі, ол үшін төмендегілер қарастырылған:
* қажетті температураны ұстап тұру;
* ... ішін өз ... ... жәнс ... ... ... ... оқыту және инструктаж жүргізу;
* сынамалар алу және сақтау бойынша ... ...
* ... ... мен ... жеке ... сақтау.
Сараптауға түсетін судың сынамасы және сынақтан кейінгі судың сынамасы мұздатқышта сақталынады. Сынақтан кейінгі су сынамасын сақтау, оны ... ... және ... ... дейін қарастырылады. Сынамаларды жою сақтау уақыты аяқталғаннан кейін жүргізіледі.
Ауыз суды залалсыздандырудың техникалық регламенті:
* Техникалық регламент, ... ... ... ... режимін анықтайтын негізгі техникалық кұжат болып табылады.
* Суды залалсыздандыру бойынша ... ... Жер асты ... алынатын су, барлық көрсеткіштері бойынша МЕМСТ 2874-82 талалтарына сәйкес, тек судың лайланғандығын көрсететін құрамындағы нитраттар мен аммиактың ... ... ... ... тұтынушыға берілер алдында, суды сұйық аммиакпен залалсыздандыру ... Суды ... ... ... ... нормативтерге сәйкес, олардағы активті хлордың және басқа да ... ... ... ... ... ... ... бақылау сараптамасына түседі.
* Залалсыздандыру үшін алынған хлордың жұмыс дозасы тәжірибе бойынша анықталған және 0.5 ... ... яғни ... бактерицидті эффект береді (қолданылған судың 1 литріндегі ішек (кишечный) палочкаларының саны 3-тен аспауы керек, хлордың сумен әрекеттескен 30 ... кем емес ... ... 1 мм ... ... саны 100 аспауы тиіс). Бұл жағдайда қалдық хлордың мөлшері 0.34 мг/л ... ... 2874-82 ... 0.3 мг/л кем емес және 0.5 мг/л көп емес ... ... Су жіберу станциясы мен бөлу жүйесіндегі судың ... ... ... ... МЕМСТ талаптарына сәйкес су жүйесі әкімшілігі, мекемелік зертхана күштері және ... ... ... ... берілер алдында әрбір сағат сайын қалдық хлорды анықтау жүргізіліп отырады (хлоратор қондырғысының операторы орындайды, сонда тәулігіне 1-ден кем емес ... ... ... ... Суды ... ... санитарлық зертханалық бақылауды су заборының неғұрлым болады-ау деген ... ішек ... және ... жалпы санын анықтау жолымен, су құбырларын жоспарлы тексеру процесінде (айына 1 реттен кем емес) санитарлық-эпидемиологиялық кызмет органдары жүргізеді. ... ... (СЭС) су ... ... ... дұрыс жүргізілуін тексереді, соның ішінде су жүйесі әкімшілігі белгілеген, суды хлормен ... ... ... ... ... ... ... Хлорды бөлу (дозирования) үшін, шығыны салмақтық тәсілмен ... ... ... ... ... ... қолданылады. Хлор шығынын реттеу хлоратор қондырғысының реттегіш инелі краны арқылы ... Хлор ... шыны ... ... ... ... ... өлшейді. Хлоратордың техникалық сипаттамасы графикке сәйкес тексерістен өтіп, қажетті нормаға ... ... ... қамтамасыз ететін негізгі параметрлер:
* Электормен хлорды нормальды сору үшін қажетті су құбыры магистраліндегі судың қысымы, аспауы керек 3кг/см2.
* Хлордың ...
+ ... ... дейін 6кгс/см2;
+ редукциондык клапаннан кейін (жұмыс) 0,2 кгс/см2.
* МАХ баллонындағы қысым 8 кгс/см2.
* Баллондағы қалдық қысым:
* ... емес 0,05 ... ... емес 0,6 ... Буланған кездегі баллонның өзгеруі, аспауы тиіс 15С.
* Залалсызданған су температурасы +11-14С
* Хлоратор ғимаратындағы ауа температурасы +18С
Егер ... ... ... ... ... барлық структуралық бөлімдерді кіргізе отырып, онда мұндағы іс ... ... бұл ... ... атқарылып жатыр және жалпы алғанда мынадай түйіндемеге келуге болады, кәсіпорындағы ӨТД сапа мен ... ... ету ... ... объектілерге қойылатын нормалар мен ережелерге жауап береді.
Бірақ бұл қорытынды, тек қазіргі ... ғана ... ... ... ... ... суды залалсыздандыру мақсатында, оны хлорлауды басқа әдістермен ... ... ... және ... кемшіліктері бар) бұрыннан дамуда, бірақ бұл облыстағы зерттеулер әлі де жалғасуда. Соңғы уакытта құны ... және ... ... ... ... арнайы техникалық ұсыныстар пайда болуда.
Ауыз су үлгісін іріктеу барысында толық ашылған краннан суды алдын ала 15 мин ... ... ... ... ... ... тұрып, көлемі 5 - 10 см3 ауа қалатындай етіп, судың беткі қабатын төгеді. Үлгіні ... және ... үшін ... ... ... ... ... іріктеу және сақтау үшін ыдыс таңдау кезінде, ... ... ... ... алу ... ... мақсаттар үшін шыны, полиэтилен, тефлоннан жасалған ыдыстарды кең қолданады.
Негізінен полиэтиленді және тегіс шынылы тығындарды қолданған жөн, ... ... және ... тығындарды да пайдалануға болады. Резеңкелі тығындарды Na2CO3 1% ерітіндісінде, қыртысты тығындарды дистилденген суда қайнатады, содан кейін сумен, HCl - дың бір ... ... және ... рет ... суда шаяды. Үлгіні іріктемей тұрып, суға 3 реттен кем емес алдын ала жуылған ыдысты шаяды. Іріктеліп жатқан ... ... ... түспеуін қадағалау қажет. Үлгінің көлемі 0,5 л. болу керек.
2.3 Бақылау және сынау жұмыстарын ұйымдастыру
Қабылдау ережелері:
Дайын өнім ҚР СТ 452 ... ... ... Суды ... ... өндіреді.
Партия деп тұтынушы ыдысына өндіруші мекемесімен құйылған кез келген көлемді сулар, өндіру күні бір, ... ... ... туралы бір құжатпен безендірілгенді айтамыз.
Суды МЕМСТ 23268.0 бойынша ережесі бойынша қабылдады.
Әрбір партия таңбалау, буып түю сапасы, органолептикалық ... осы ... ... сәйкес орындалуы керек.
Микробиологиялық, вирустық, паразиттік көрсеткіштерін, химялық ... ... ... ... мен радионуклидтерді бақылау ҚР Мемсанэпидбақылау органының келісімі ... ... ... 1 рет ... ... Бақылау ҚР Мемсанэпидбақылау органымен және басқа да уәкілетті ... ... ... асады.
Әрбір құйылған судың партиясында судың шығу көзіне, суды дайындауға байланыссыз мыналар анықталуы ... ... ... ... екі оттекті көміртегі құрамы;
+ нитрит-ион құрамы;
+ перманганатты қышқылдану;
+ гидрокарбонатты құрамы;
+ ... ... ... сыртқы көрінісі.
Суды өңдеу, дайындау және құю кезінде қолданатын шикізат, материал, реагенттер сапасы кіріс бақылауында, олардың сапасына, қауіпсіздігіне және ... ... ... ... ... растайтын қолданыстағы нормативтік құжаттардағы талаптарына сәйкес бақыланады.
Талдауда бір көрсеткіш қанағатсыз ... ... ... ... екі ... сол минералды судың партиясынан алынған үлгілерге қайта ... ... ... ... нәтижелері соңы болып табылады және барлық партияларға таралады [9].
Минералды судың ... ... ... ... мен ... ... келіспеушілік кезінде болатын арбитражды талдау орнатылған тәртіпте аккредиттелген сынау зертханасында өткізіледі.
Сәйкестікті растау мақсатында сынауды ҚР Мемлекеттік ... ... ... ... ... осы ... 1.3 және 1.6 ... жүргізіледі.
Мекемеге және бақылау әдістеріне жалпы талаптар ҚР СТ ГОСТ Р 51232 ... ... ... ... ГОСТ 23268 ... ... талдаулар үшін үлгілерді таңдау ГОСТ 26669 бойынша дайындалады, токсиндық элементтерді анықтау үшін ... ... ГОСТ 26929 ... жасалады.
Үлгілерді таңдау ҚР СТ ГОСТ Р 5192 және ҚР СТ ГОСТ Р 5193 ... ... және ... ... ... ... тығындалуы және органолептикалық көрсеткіштерді анықтау ГОСТ 23268.1 және ҚР СТ 1432 бойынша жасалынады. Таңбалау, буып-түю бақылауы сырттық ... ... ... сынау үшін бақылауды жетілдіру
Сынақ зертханасының орталығында кәсіпорынның аймағындағы ағымды ... ... және ... ... сапасын бағалау нәтижелерінің дәлдігі қамтамасыз ету мақсатымен ішкі бақылау дәлдігі ұйымдастырылған. Ол ... ... ... Ауыз су және табиғи сулар құрамындағы өлшеу сапасын бақылау ішкі лабораторияда ... ... ... РД 52.24.66 - 86 және ... 28.74-82 сәйкес құрастырылады.
Көрсеткіштерді анықтау кезінде ішетін және табиғи сулардың сапасын ... ... ... ... үшін ішкі лабораториялық бақылау қажет. Бұл көрсеткіштер МЕМСТ 28.74-82, МЕМСТ 27.61-34 нормаланған.
Егер талдау ... ... ... ... онда СЭС ... ... бақылау графигіне қосымша көрсеткіштер енгізіледі.
Табиғи ішетін сулардың сапа ... ішкі ... ... ... ... ... мөлдір таза болуын, иістің, жаман дәмнің, бояудың болуы және ... рН, ... ... ... ... оттегі, керсеткіштері үшін жылына 1 рет графикке сәйкес бақыланады. Ал, Су құбыры ... ... ... ... мыс, ... мырыш, бериллий, селен. Басқа ведомствалық лабораториялардың келісім шарттары бойынша талдаулар ішкі лабораториялық талдауға жатпайды. ... ... ... 5% кем емес бұл ... мұқтаждығын, жүйелерін және ағымды өлшеу салмағына байланысты графикке кіретін көрсеткіштер үшін оқтын-оқтын ішкі бақылауды лаборатория бастығы белгілейді. [11]
МЕМСТ және НТҚ ... ... ... ... ... ... жету табиғи және ішетін сулардың химиялық құрамын өлшеу сапасын басқару және бақылау жүйесі. Ол, ״ықтималдықты нормалды жіктеу" Заңына ... ... 0,95 сену ... - әр ... ... ... ... нәтижелерінің бір-біріне жақын болуын сипаттау, кездейсоқ қателік ... және ... ... ... ... нәтижелерінің жақын болу сипаттамасының дәлдігі метрологиялық ережелерді бақылауға жатады.
Дәлдікпен ішкі бақылау жүргізу технологиясы туралы жағдайлар. ... ... ... мамандар өлшеу бақылауларын жүргізеді.
Бақыланған сынама алумен жұмыс істейтін сынама алулар ... ... ... және ... қайсысынан бақыланған сынама алу белгіленбейді. МЕМСТ 8.15-78 реттелген және салалық стандарттық үлгілер ... ... 4212-76 ... ... ... әдісін сынама алу жұмыстарынан алынған бақыланған сынама алу бақылау жүйесіне бағынады. Сынама алуды талдауда компоненттерді ... ... ГСО және ... ... ... арасын сипаттау қажет. Лабораторияда қолданған әр методика бойынша өлшенетін бақылаулардың нәтижелері зертханалық ішкі бақылау журналына енгізіледі. Бұл журнал лаборатория бастығында ... ... 3 ... ... ... ... Яғни, зертханалық ішкі бақылау дәлдігі 2 этаптан құралады: алдын-алу жене кейінгі өндеу. Статистиқалық талдау дәлдігінің әдістерін колдануды ... ... ... ... ... ... өлшеу нәтижелерінің шығарылуын бақылау лабораториясында қолдану көрсетіледі [12].
Шешімдерді басқаруды қабылдау және мезгілді бақылау-уақытында жасалғаны ағымдық ... ... ... ... сапасын бағалау үшін статистикалық талдау дәлдігіне ұсынылады.
Кездейсоқ қателікке өлшеу нәтижелерінің жүйелік ... ... үшін ... нәтижелерінің қосымша статистикалық бақылауды курстық жұмысқа енгізу ұсынылады:
* Стандарттық үлгі сынамасын арнайы таңдау, статистикалық бақылау ... ... ... бақылау болып табылады;
* Бақылау жүйесінің саны 5-тен кем емес болуы керек және олар ... ... ... ... ... ... Бақылау жүйелерін 2 рет өлшеу арасындағы уақыты ұзақ болуы керек, бірақ сақтау мерзімінен ... ... ... ... ... ... әдістері
Ауыз судың сапасы ГОСТ 2874-82 талаптарына жауап ... ... Ауыз су ... ... және ... кәсіпорындардың қажеттіліктеріне жіберіледі.
Ауыз судың құрамында химиялық заттардың кездесуі өте жоғары. Бұл ... ... су үшін ... тән ... ... берелий, бор, темір, марганец, мыс, молибден, мышьяк, ... ... ... ... ... фториттер, хлоридтер және т.б), сонымен қатар өте қауіпті антропогендік ластаушылар (қорғасын, кадмий, сынап, ... ... ... және т.б) да ... Олардың ауыз судағы мөлшерін тексеру сынақ зертханаларында жүргізіледі. Және дистелденген судың көмегімен салыстыру ... ... ... ... ауыз ... ... ... анықталды.
Дистелденген су дегеніміз еріген заттардан тазарған су. Оны дәріханаларда дәрі жасағанда, ... ... ... ... ... ... ... суды кәдімгі судың орнына ішуге болмайды, себебі ол ... әрі ... және ... ... ... ... ... судың химиялық құрамын анықтаған кезде қолданылатын өлшеу ... ... ... ... және материалдар тізімі:
* Бөлу бағасы 0,01 көп емес және өлшеудің ең көп шегімен 210 г ... ... ГОСТ 24104 ... Кез ... ... 2-ші ... ... өлшеу колбалары ГОСТ 1770 бойынша;
* 2-ші дәлдік класының градуирленген тамызғыштары ГОСТ 29227 немесе дәлдіктің 2-ші классының бір белгісімен ... ГОСТ 29169 ... ... 25 см3 және10 см3 дәлдіктің екінші класының бюреткалары ГОСТ 29251 бойынша;
* Жалпақ түпті немесе коникалық колбалар ГОСТ 25336 ... ... ХС ГОСТ 25336 ... Зертханалық құйғыштар ГОСТ 25336 бойынша;
* Химиялық термотөзімді стакандар ГОСТ 25336 бойынша;
* Мембранды ... ... ... ... ... құрылғы;
* Диаметрі 0,45 мкм саңылаулары бар мембранды ... ... ... ... ... ;
* (80 +- 5) С ... ұстайтын зертханалық кептірілген шкаф;
* рН бақылауға арналған әмбебап индикаторлы қағаз;
* Тазартылған су ГОСТ 6709 және ... ... ... құралда екі рет айдалған);
* Аммония хлорид ГОСТ 3773 бойынша;
* Су аммиагы ГОСТ 3760 бойынша;
* Тұз қышқылы ГОСТ 3118 ... ... ... ГОСТ 4328 бойынша;
* Натрий хлориді ГОСТ 4233 бойынша;
* Натрий сульфиді ГОСТ 2053 бойынша;
* Гироксиламин гидрохлориді ГОСТ 5456 ... ... этил ... ГОСТ 5962 ... ... ... Флюроат-02-3М.
* Ауыз судың құрамындағы темірді анықтау (ГОСТ 3351-74 Ауыз су. ... ... ... ... ... ... :
Негізгі стандарттық үлгідегі аммонийлі темір қоспасын дайындау: 0,8636 г ... ... ... ... таразымен өлшей отырып 0,002 г-нан аспайтын 12H2O, ... 1 м3 ... ... ... ... ... ... Тығыздығы 1,19 г/см3 тұз қышқылынан 2,00 см3 мөлшеріндей қосып, дистелденген су ... ... ... 1 см3 ... 0,1 мг темірден тұрады.
Қоспанының сақталу мерзімі ГОСТ 4212 бойынша.
Жұмыс кезінде қолданылатын стандарттық үлгідегі ... ... ... ... ... ... ... 20 рет су қосумен дайындап қояды. 1 см3 қоспа 0,005 мг темірден тұрады.
Нәтижесінде ... (Х) ... ... мына (1) ... ... анықтайды:
X=c*50V (1)
Мұндағы: с - градуирленген график бойынша ... ... ... - ... ... су ... ... - қоспаның көлемі, см3.
* Марганецті анықтау (ГОСТ 4974-72 Ауыз су. Марганецтің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі):
9 см3 ... ... үшін 0,01 г ... марганец қышқылының қоспасын 100 см3 колбаға құйып, дистелденген су белгісіне дейін араластырамыз. 1 см3 ... 0,01 мг Mn2+ ... ... ... ... дайындауға 500С температурадағы 0,2748 MnSO4 10 см3 ыстық күкірт қышқылымен дистелденген су белгісіне ... ... ... мөлшерін төмендегі (2) формула бойынша анықтаймыз:
X=a*1000V (2)
Мұндағы: а - ... ... ... ... ... ... ... - анализге алынған судың көлемі, см3.
* Сульфаттарды анықтау (ГОСТ 4389-72 Ауыз су. Сульфаттардың салмақтық концентрациясын анықтау ... ... ... концентрациясын анықтау әдісі, реакция бойынша барий сульфаты ... ... ... ... ... катиондармен сульфат аниондарының реакциясына негізделген
Ba2+ + SO42- = BaSO4 ... ... ... барий сульфаты суспензиясының саны бойынша бағаланады және ол ... ... ... ... ... ұсынылған қарапайым нұсқалардың бірі, тұнықтылығы бойынша суспензия баған биіктігінің өзгеруіне негізделген және 30 мг/л артық емес сульфат аниондардың концентрациясы ... ... ... суда орындайды (қажеттілік туған жағдайда суды фильтрлейді). Суда, ауыз су ... ... ... ... 500 мг/л ... ... ... көрсеткіші - органолептикалық.
Лайөлшегіш экранды тірегішке 450 жуық бұрыш жасап орнатады. Жұмысты сиретілген ... (200-500 лк) ... әр ... ... сақина кигізілген лайөлшегіш пробирканы, оның төменгі бөлігі 1 см қашықтыққа жуық лайөлшегіштің ойығына шыққандай етіп орналастыру қажет (пробирканың түбі ... 2 ... жуық ... ... ... орындау:
+ Түбінде суреті бар 2 пробирканы лайөлшегіштің ... ... ... ... 100 мм (20-30 мл) биіктікке дейін суды құйыңыз;
+ ... ... ... тұз ... ерітіндісінің 2 тамшысын және барий нитраты ерітіндісінің 14-15 тамшысын қосыңыз; Абай болыңыз: ... ... ... ... ... ... ... тығынмен дұрыстап жауып, шайқаңыз;
+ Ақ тұнба (суспензия) түзілу үшін ерітіндісі бар пробирканы 5-7 мин қалдырыңыз;
+ Құрамын араластыру ... ... ... тағы ... ... пробирканың түбінде нүктесі көрінгенше, тамызғышпен пайда болған суспензияны екінші (бос) пробиркаға ауыстырады. Бірінші пробиркадағы ... ... ... ... (һ1 ... ... ауыстыруды жалғастыра бересіз;
+ Екінші пробиркадағы суспензия бағанның биіктігін өлшеңіз (һ2 мм);
+ Суспензия ... ... ... арифметикалық өлшеумен мына (4) формула бойынша есептейміз:
h1 + h2 (4)
+ Кесте бойынша ... - ... мг/л ... анықтаймыз:
кесте 5
Сульфат-анионның массалық концентрациясы
Суспензия бағанның
биіктігі (һ), мм
Сульфат-анионның массалық концентрациясы мг/л
Суспензия бағанның биіктігі ... ... ... ... ... хлоридтерді анықтау (ГОСТ 4245-72 Ауыз су. Хлоридтер құрамын анықтау әдісі):
Ұсынылған әдіс хлорид-анионның массалық концентрациясын анықтауы күміс нитраты ... ... ... ... нәтижесінде ерімейтін күміс хлоридінің суспензиясы пайда болады. Химиялық реакциясы келесі түрде жазылады
Ag+ + Cl- = AgCl ↓ (5)
Күміс нитратының ... ... ... сарғыш-құба тұнбасының пайда болуымен көзге түсіп, әсер ететін индикатор ретінде, калий хроматы ... + CrO4- = Ag2CrO4 ... әдіс ... ... ... алды. Титрлеуді рН 5,0-8,0 шегінде орындауға болады.
Хлорид-анионның массалық концентрациясын (Х) мг/л (7) формулаға сәйкес есептейді:
X=v*K*g*1000V (7)
Мұндағы: v - ... ... ... ... ... ... мл;
K - түзетілген коэффицентті есепке алғандағы күміс нитратының титрленген ерітіндісінің концентрациясы;
g - ... ... хлор - ... ... ... - ... ... үлгі көлемі, мл;
1000 - г/л-ден мг/л-ге бірлік өлшеудің ... есеп ... су үшін ... ... ШРК - 350 мг/л. ... сору және гидрохимиялық анализінде құрамында хлор болуының негізгі операциялары:
+ Су (10 мл) үлгісін іріктеу;
+ Үлгіге калий ... ... 3 ... ... Үлгіні күміс нитраты ерітіндісімен кетпейтін құба бояуға ... ... және ... ... ... ... ... Жоғарыда келтірген формула бойынша хлорид-анионның массалық концентрациясын есептеу.
Анализді орындау:
+ Ыдысқа 10 мл суды құямыз;
+ Ыдысқа тамызғыш-капельница мен калий ... ... 3 ... ... ... ... үшін, ыдысты мықтап жауып, шайқаймыз;
+ Кетпейтін құба бояуға дейін, ыдыстың құрамын күміс ... ... ... ... Титрлеуге кеткен, ерітіндінің көлемін анықтаймыз;
+ Хлорид-анионның массалық концентрациясын (Х, мг/л) мына (8) ... ... ... = ... ... ... сандарға дейін дөңгелейміз.
+ Нитраттарды анықтау (ГОСТ 18826-73 Ауыз су. ... ... ... анықтау әдісі):
+ 1 мл суды буландырғыш стақанға құяды;
+ Стақанның құрамын қайнап жатқан су моншасында 10-15 мин. ... ... ... ... ... ... ... температурасына дейін 10 -15 минут ішінде суытады;
+ Бар құрғақ қалдықты сулау үшін, стақанға концентрациясы 10 ... ... ... ... ерітіндісін қосады;
+ Концентрацияланған күкірт қышқылының 0,5 мл қосады;
+ Шыны таяқшамен құрғақ ... ... ... стақанның түбі мен қабырғасына жағамыз;
+ 5 минут қоя тұрамыз;
+ Стақанның қабырғасын шайып өткендей, 3-4 мл дистилденген суды қосамыз;
+ Натрий гидроксидінің ... 20 ... ... 5 мл ... ... ... өлшеуіш пробиркаға ауыстырып, үстінен 10 мл белгіге жететін дистилденген суды қосамыз;
+ Алынған ерітіндінің түсін, ақ фондағы үлгінің бақылау шкаласы мен ... ... ... түсіне сәйкес келетін мг/л нитрат-анион концентрациясының мәнін шкала үлгісінің анализ нәтижесі ретінде қабылдаймыз;
+ Үлгінің бақылау ... ... ... ... ... ... 0; 5; 15, 30, 50 мг/л модельді ерітінділерін ... және ... ... ... әдістеме бойынша өңдеу.
Егер зерттелген ерітіндінің түсі шеткі үлгінің (50 мг/л) интенсивтілігінен асса, онда зерттелген суды 5 есе ... ... ... ... ... ... ... үлгінің араластыру дәрежесін есепке алады.
+ Бос көмірқышқылды анықтау
Ашық суаттардағы су 1 л-ге ... ... 0,3-0,5 см3 ... газын сіңіреді. Шындығында табиғаттағы су көмірқышқыл газын одан, бірнеше есе көп сіңіреді, ... суға ... ... газы ... ... ... ... және қышқыл карбонаттарға байланысады. Осыдан суаттың тіршілігінде маңызды роль атқаратын рН-тың біршама өзгеруіне ... ... ... ... ... ... басты көздері - организмдер, өндірістік және тұрмыстық ақаба сулар болып табылады. Тереңдеген сайын шіру ... ... ... көмірқышқылдың саны артып, оттегі азая түседі. Көмірқышқыл газы тірі клеткаға оңай өтеді. Жануарлар үшін көмірқышқыл газы токсинді. ... үшін ... ... ... ұлпа ... қажетті, көміртектің көзі болып табылады. Табиғи ластанбаған суаттарда судағы көмірқышқыл газының концентрациясы кезеңінде тәулік ішінде ... ... ... және ... рН ... ... ... келуімен, суда көмірқышқыл газдың құрамы кенет өсіп кетеді. Бос көмірқышқыл тұрмыстық ... ... ... өнімінің тұрақсыз органикалық заттардың бірі болып келеді. Әсіресе суатқа өндірістік ... ... ... ... ... ... ... Сонымен, бос көмірқышқылдың болуы, суат жағдайының гидрохимиялық ... ... бірі ... ... ... ... әдетте, су үлгісін күйдіргіш натриймен немесе содамен титрлеу әдісімен жүргізіледі. Реакция келесі схема бойынша жүреді:
NaOH + CO2 = ... ... ... таза ... 3000С ... 1 ... ішінде кептіреміз;
+ 2,119 г навесканы алып, көмір қышқылдың қайнауынан босатылған 1 л ... суда ... ... ... 0,02 н сода ... аламыз;
+ Фенолфталеиннің 0,1пайыздық ерітіндісі: 100 мл этил спиртінде 0,1 г фенолфталеинді ... ... ... ... ... 50 г КnаС4Н4О6 дистилденген суда ерітіп, 100 мл-ге дейін жеткізеді;
+ Минералды ... 10 г СоСl2 * 6Н2О және 10 г СuSО4 * 5Н2О ... 1 л ... ... ... мл тұз қышқылын қосып ерітіндінің көлемін белгіге дейін жеткізіп, негізгі стандартты ерітіндіні дайындайды. Жұмысқа пайдаланатын ерітіндіні судың негізгі ... он есе ... ... ... ... 200 мл 2 ... колбаны сумен шаямыз. Бір колбаға суды белгіге дейін құйып, 2 мл фенолфталеин ерітіндісін қосып, тығынмен жауып, абайлап араластырамыз. Егер ... ... түс ... ... - онда ... ... жоқтығын білдіреді;
+ Басқа колбаға 70 мл минералды стандартты құйып, белгіге дейін сумен жеткіземіз;
+ Интенсивтілігі ... ... ... келетіндей, бірінші колбаның құрамын тұрақты бояу шыққанша, сода ерітіндісімен титрлейді. Егер сода ерітіндісін қосқанда, су лайлана бастаса (себебі, ... ... ... құрамында темірдің едәуір болуы), онда титрлеудің алдынды суға 1 мл ... ... ... ... ... ... кермектілігін анықтау.
Судың жалпы, уақытша және тұрақты кермектілігін ажыратады. Судың жалпы кермектілігі сілтілік жер металдардың екі ... ... ... ... ... және магнийдің концентрациясын көрсетеді. Бұл элементтер табиғи жағдайда топырақтың ылғалды қабаттарында ... ... ... ... ... қос ... карбонатты минералдарға әсер ету салдарынан суға түседі.
Табиғи сулардың кермектілігі ақаба сулардың әсерінен немесе сутартқыш станцияларда ... ... ... ... ... ... кермектілік, басқаша, шеттетілетін немесе карбонатты деп аталады. Ол ерігіш кальций және магний гидрокарбонаттарының болуына негізделген.
Тұрақты (карбонатсыз) кермектілік ерігіш кальций және ... ... ... түрлерінің (мысалға, хлоридтер, сульфаттар, нитраттар және т. б.) болуына негізделген және жалпы мен карбонаттыкермектіліктің айырмашылығы ретінде ... ... кең ... ... ол суат ... ... топырақ және жыныс типіне, сонымен қатар, жыл мезгілдеріне тәуелді болады.
Жалпы кермектіліктің өлшемі орталықтандырылған су ... ... 7 ... ... ал жеке ... санитарлы - эпидемиологиялық қызмет органдарымен келісе отырып - 10 ... ... ... ... етіледі.
Кермектілікті 4 ммоль экв/л-ге дейін су жұмсақ; 4 - 8 ммоль экв/л - кермектілігі орташа; 8 -12 ... ... - ... 12 ммоль экв/л үлкен - өте қатты деп есептеледі. Жалпы кермектілікті ауыз су, жер асты, жер ... ... ... ... ... да ...
Төменде судың барлық түрлерінің жалпы кермектілігін анықтаудың комплексонометриялық әдісі келтіріледі.
Судың сілтілік және жалпы ... ... ... карбонатты және карбонатсыз кермектіліктің жеке мәндерін есептеп аламыз.
Кермектіліктің анықтау нәтижесі:
Судың жалпы кермектілігін (Х), моль/м3 мына формула ... ... ... М - есептеу коэффициенті, моль/м3;
F - консервілеу кезінде судың бастапқы сынамасын ... ... - ... ... ... коэффициенті;
Vmp - титрлеуге шығындалған ертіндінің көлемі, см3;
Vn - талдауға арналған су ... ... ... ... ... Ауыз су ... ... өнімдерімен ластануы - ХХ ғасырдағы гигиенистердің негізгі проблемасы. Ол негізінен Қазақстан үшін ... ... ... қоры үнемі өсу үстінде және мұнай өнімдерінің өндірістері қоршаған ортаны ластауда. Ауыз суды тұтыну кезінде мұнай өнімдерінің улылығы ... ... ... су ... түсу ... ... ... улылық концентрациясы өте жоғары. Мұнай өнімдері судың органикалық қасиеттерін өзгертеді - арнайы иісі ... және ... ... ... жұқа ... ... ... Сол себептен су дайындау кезінде су құбырының тазарту қондырғыларында керосиндік иісті толық жоя алмайды.
Сутектік ... (рН). ... рН ... ... ... ... ... өзгерісі адам организміне теріс әсерін тигізбейді. Судағы негізгі иондардыңң биологиялық мүмкіндігі мен еру қабілеттілігі рН мөлшеріне байланысты және ... 9,0-ге ... ... бұл ... ... ... әсерін көрсетпейді.
Перманганатты тотыққыштығы. Ауыз сумен қамтамасыз етілетін су ... шығу тегі ... ... ... ... яғни олар ... үшін ... саны арқылы бекітіледі. Көп жағдайда бұл әдіске калий перманганатты тотықтыру - ... ... ... ... индекс. Жер беті су көздерінде фенол қосындылар көп кездеседі. Аз ... ... ... суда ... иіс ... ал оны хлорлаған кезде хлорфенолды зат түзіліп, жағымсыз иіс түзеді. Сол себептен ауыз ... ... ... ... ... ... индексті анықтайды, яғни әрбір су нысандары үшін жеке және ... ... ... ... ... ... құрамын анықтау арқылы анықталады.
Органолептикалық көрсеткіш бойынша судың сапасын бағалауға адамның сезім ... ... ... ... исі, дәмі, түстілігі мен лайлылығы абсолюттік түрде ... ... ... ... ... ... ... Бірақ мұндай нақты жағдай білім деңгейімен анықталады.
Республикада асбестің жиналған қоры бар (Қостанай обласы) және ол жерде Жетіқара қаласында ... ... ... ... ... ... ... талшықтары қорған ортаға, суға түседі. Табиғи суда асбестің концентрациясы 1 л суда 1-10 мил. талшық кездеседі. Минерал ауыз суға ... ... су ... ... ... ... адам ... ингаляциялық жағдайда асбестік концерогендік әсер беретіндігі белгіленген. Көптеген қазіргі ... ... де ... ауыз су ... ... ... ...
Бор қосылысы алхмиктер кезінен бастап кеңінен қолданылған, бірақ бұл ... ... ... ... тек 1808 жылы ғана ... Элемент жем-шөптік және жемістік өнімдерді үшін бор қоспаларының құрамына тыңайтқыш ретінде кіреді, ал оның топырақта жетіспеушілігі егіннің төмендеуінен ... ... ... бор ... жоғарғы мөлшерінің биогеохимиялық провенциясы белгілі, оған мысал ... ... ... ... Бұл территорияның ауыз суы арқылы адам организміне түсіп тұрады. Сумен қамтамасыз ету көзін таңдау кезінде бор зерттеу бағдарламасына ... ... ... ішек ... ... ... ... өте баяу шығады. Ауыз суда бордың жоғары концентрациясы тәжірибе жүзінде эмбриотоксикалық әсер көрсетеді. Бордың ауыз суда ... адам ... үшін ... Суда ... ШРЕК - 0,5 мг/л.
Қазақстан полиметалдық кендері мен түсті металдар қорына бай, ол республикада жақсы дамыған. Бұл ... ... су ... ... алып ... Осы ... ... ауыр металдар адам денсаулығына өте қауіпті. Оған қорғасын, кадмий, мырыш, никель және т.б. кіреді.
Өткен жылдары батыс Европа елдерінде су ... суын ... ... қорғасынмен ауыр түрде улану жағдайы байқалған, бұл қорғасын құбырларын су құбыры жүйесінде пайдвалану нәтижесінде болған. Бұрынғы ССРО-да және Қазақстанда шаруашылық ауыз су ... ... ... қолдануға санитралық заңдылықпен тыйым салынған. Табиғи судың қорғасынмен ластануы түсті металлургия әсерінен ағынды сулар арқылы ... ... ... ... нерв ... ... зақымдап, атеросклерозға алып келеді, үлкендерге қарағанда балалар организмі қорғасынды 4 есе жиі ... ... суда ... ШРЕК-і 0,03 мг/л.
Улылығы жоғары ауыр металдардың біріне кадмий жатады. Ол атомдық, ракеталық техникада, сілтілі аккмулятор өндірісінде қоладынлады, ... ... ... кіреді, сондай-ақ су құбыры практикасында қолданылатын антикоррозиялық жабынды ретінде пайдаланылады. Сондықтан металдық құбырларды және суды жіберу және сақтау үшін ... ... бар ... ... ... судағы кадмийдің мөлшері 4 мг/л-ге дейін жоғарылауы мүмкін (судағы кадмийдің ШРЕК-і қорғасынның ШРЕК-інен 30 есе төмен, яғни 0,001 ... ... ... - ... жиі ... суларда, өнеркәісіптік стоктар және тұрмыстық кәріздерде, сонымен қатар сумен тікелей байланыс жасайтын ауада ұшырасады.Зерттеулер көрсеткендей, пестицидтер адам денсаулығы үшін өте ... олар ... ... жүйесіне және бауырға зиян тигізеді. Бұдан басқа, көптеген пестицидтер канцерогенді.
Ауыз суда никель литріне жүздеген, мыңдаған бөлшек мг ... ... ... кені бар ... бірнеше есе жоғарылайды, мұндай орынға Ақтөбе облысы (Батамшы) жатады. Суаттардың ... ... ... ... және ... ... химиялық өндіріс орындарының ағынды суларының әсерінен болады. Никель ... ... алу, тері ... ... әсер береді, аллерген болып табылады, организмнің иммундық статусын бұзады. Судағы ШРЕК-і - 0,1 мг/л.
Сынап табиғи ... ... емес ... ... улы ... ... айналып, метилденуге қабілетті, оның ластану шамасы 0,1 пайызға жетеді. Адам оргнизмінде ... ... ... қызмет атқармайды, бірақ сынап жоғары улы, кумулятивті. Оның органикалық емес қосылыстары бүйрек пен бауырды зақымдайды, ал ... ... ... ... ... ... әсер береді.
Қоршаған ортада сынаптың циркуляциясы жер қыртысында, ... ... ... ... ... жүреді. Бұл синтетикалық каучук жасауда сынапты катализатор ретінде қолдануда, Теміртау қаласында байқалған Өндірістік ағынды сулар нұр өзеніне ... ... ... ... қоршаған ортада жедел түрде таралуына алып келді. Суда ... ... 0,0005 мг/л. ... ... хром да кең ... ... оның табиғи судағы концентрациясы ерігіштігі төмен болғандықтан гигиеналық мағыналық мөлшерге жетпейді. Сондықтан адам организміне қауіптілігі өндіріс ... су ... ... ... (ағынды сулар, қатты қалдықтар). Ластану негізінен зауыттардың ағынды суларынан, қатты қалдықтарды көму орныдарының миграциясы нәтижесінде болады. Бұл ... ... ... ... жүр, Қазақстанда (Ақтөбе облысы) хром кенінің қоры бар, ал облыстық орталықта оны өңдейтін кәсіпорын жұмыс істейді.
Табиғи жағдайда хром үш ... ал ... ... мен ... алты ... хром кездеседі. Хромның адам организміне зияны бүйрекке, бауырға әсер беруден ... Үш ... ... ... хром ... канцерогендік қасиетке ие, ал алты валентті қосылысының улылық, теріге тітіркендіргіш әсері бар, репродукция процесіне әсер етеді. Суда хромның ... - 0,05 мг/л. ... ... ... ... ... табиғи қоры көп, жер асты суындағы оның концентарциясы 300 мг/л және одан да жоғары болады. Әдеби мәліметтерде маргенецтің ауыз су ... ... ... ... жоқ. Марганецтің токсикалық әсері төмен, ал азғантай концентрацияда судың түсін өзгертіп, пайдалануға жарамсыз етеді. Суда марганецтің ШРЕК-і - 0,1 мг/л, ... ... ... ... 0,5 ... ... ... ауыз суда адам организміне зиянын тигізеді делінген.
Мыс. Табиғи жер асты суларында болмашы ... ... ішер суға ... ... құбырлардың тотығуы кезінде түседі. Жер беті сулары ... ... ... ... ... ... ... регламенттеу оның органолептикалық қасиетіне әсер етуіне байланысты. ... ... ... суға ... дәм ... ШРЕК - 1,0 ... ... кейбір жерлердегі табиғи сулары сульфаттарға бай болып келеді. Сульфатты суларды пайдаланғанда әлсірететін қасиет береді, әсіресе орта ... ... ... ... ... ... ... 500 мг/л-ден аспау керек. Сонымен қатар, әртүрлі техникалық қажеттілікке пайдаланатын сулар үшін төмен концентрациясы ұсынылған: сыра ... ... - 100 мг/л; сүт ... - 60 мг/л; қант және консерві ... - 20 ... - біз ... ... күшәнның жоғары құрамы өткір немесе созылмалы улануды тудыра алады, ол жүйкес, ас қорыту және ... алу ... ... ... ... ... сонымен қатар терінің әр түрлі ауруларын тудыра ... ... ... қорытынды көрсеткіштері
Р/с
Көрсеткіштер
Өлшем бірлігі
Нормативтер (шекті жол берілген шоғырланушылық -ШЖБШ) аспайды
Зияндылық
көрсеткіші
Қауіпсіздік сыныбы
1
2
3
4
5
6
Қорытынды көрсеткіштер
6 кестенің жалғасы
1
Сутектік көрсеткіш
pH бірліктер
6-9 шегінде
2
Жалпы минералдау ... ... ... ... ... ...
мг/л
5,0
5
Мұнай өнімдері, жинақ
мг/л
0,1
6
Беткейлік-белсенді заттар (ББЗ), анионды-белсенді
мг/л
0,5
7
Фенолды индекс
мг/л
0,25
Органикалық емес заттар
8
Алюминий (А13+)
мг/л
0,5
с.-т.
2
9
Барий (Ва 2+)
мг/л
0,1
с.-т.
2
10
Бериллий (Ве ... (В, ... (Fe, ... ... (Сd, ... (Мn, ... (Сu, ... кестенің жалғасы
16
Молибден (Мо, жиынтық)
мг/л
0,25
с.-т.
2
17
Күшән (Аs, жиынтық)
мг/л
0,05
с.-т.
2
18
Никель (Ni, жиынтық)
мг/л
0,1
с.-т.
3
19
Нитраттар (по NO.3)
мг/л
45
с.-т.
3
20
Сынап (Нg, ... (РЬ, ... (Sе, ... (Sr 2+)
мг/л
7,0
с.-т.
2
24
Сульфаттар (SO4)
мг/л
500
Орг
4
25
I и II
мг/л
1,5
с.-т.
2
26
III
мг/л
1,2
с.-т.
2
27
Хлоридтер (СL)
мг/л
350
орг.
4
28
Хром (Сг 6+)
мг/л
0,05
с.-т.
3
29
Цианидтер (СN~)
мг/л
0,035
с.-т.
2
30
Мырыш (Zn 2+)
мг/л
5,0
орг.
3
31
γ-ГХЦГ ... ... ... ... онда ... ... ... заттар
Р/с
Көрсеткіштер
Өлшем бірлігі
Нормативтер (шекті жол берілген шоғырланушылық -ШЖБШ) аспайды
Зияндылық көрсеткіші
Қауіп-
сіздік сыныбы
Хлор:
7 кестенің жалғасы
1
қалдық бос
мг/л
0,3 - 0,5 шегінде
Орг.
3
2
қалдық байланыс ... -1,2 ... ... ... кезінде)
мг/л
0,2
с.-т.
2
4
қалдық озон
мг/л
0,3
Орг.
5
Формальдегид (суды озондау кезінде)
мг/л
0,05
с.-т.
2
6
Полиакриламид
мг/л
2,0
с.-т.
2
7
Белсендірілген крем-қышқылы (Si бойынша)
мг/л
10
с.-т.
2
8
Полифосфаттар (РО4 ~ бойынша)
мг/л
3,5
Орг.
3
9
Алюминийдің қалдық саны және коагулянт ... ... ... 8
Зертханада ауыз судың құрамын анықтау үшін қолданылатын кювета өлшемдерінің тізімі
Атауы
Фильтр
Кювета
Лайлылығы
540
50
Түсі
400
50
Темір (Fe)
400
30
Хром
540
50
Молибден (Mo)
490
5
Никель (Ni)
440
30
Нитриты (NO3)
440
30
Нитраты (NO2)
520
50
Аммиак (NH3)
400
50
Марганец (Mn)
540
50
Мышьяк ... ... ... ... суы мен ... ауыз ... (19 л) стандартқа сәйкестігін анықтаған кезде, нәтижесі төмендегідей болды:
кесте 9
сынағы бойынша ауыз судың органолептикалық көрсеткіштерінің қорытындысы
Атауы
Сипаттама
Иісі
0 (20С ... ... (60С ... баллдары)
Дәмділігі
0 (20С кезіндегі баллдары)
Түсі
10 (градустар)
Лайлылығы
0,46 (стандарттық шкала бойынша)
кесте 10
сынағы бойынша ауыз ... ... ... ... ... ... ... мг/экв
3,0
-
Аммиак азоты мг/дм3
0,054
2,0
Нитриттер азоты мг/дм3
0,008
3,3
Нитраттар азоты мг/дм3
0,88
45
Жалпы кермектік моль/дм3
5,0
7,0
Кальций мг/дм3
84,1
-
Магний мг/дм3
9,7
-
Құрғақ ... ... ... мг/дм3
90
500
Темір мг/дм3
0,06
0,3
Мыс мг/дм3
0,00055
1,0
Мырыш мг/дм3
0,0312
5,0
Молибден мг/дм3
0,002
0,25
Күшән мг/дм3
0,01
0,05
Қорғасын мг/дм3
0,0064
0,03
10 кестенің жалғасы
Фтор мг/дм3
0,15
1,5
Кадмий мг/дм3
0,00033
0,001
Сынап мг/дм3
0,0001
0,0005
Марганец мг/дм3
0,005
0,1
Бор мг/дм3
0,05
0,5
Хром мг/дм3
0,05
0,5
Никель мг/дм3
0,005
0,1
Мұнай ... ... ... ... тән ... заттар мг/дм3
0,025
0,5
кесте 11
сынағы бойынша ауыз судың органолептикалық көрсеткіштерінің қорытындысы
Атауы
Сипаттама
Иісі
0 (20С кезіндегі баллдары)
0 (60С кезіндегі баллдары)
Дәмділігі
0 (20С ... ... ... ... ... ... 12
... бойынша ауыз судың химиялық көрсеткіштерінің қорытындысы
Көрсеткіштердің
атауы
Анықталған
қанықтық
Нормативтік көрсеткіштер
pH
6,0
6,5-8,5
Тотығуы мгО2/дм3
1,4
3,0
Сілтілігі мг/экв
0,6
6,5
Аммиак азоты ... ... ... ... ... кермектік моль/дм3
5,0
7,0
Кальций мг/дм3
6,0
130
Магний мг/дм3
8,5
65
Құрғақ қалдық мг/дм3
39
50-1000
12 кестенің жалғасы
Хлоридтер мг/дм3
20,7
250
Сульфаттар мг/дм3
6,0
250
Темір мг/дм3
0
0,3
Мыс мг/дм3
0,0006
1,0
Мырыш мг/дм3
0,0048
5,0
Молибден ... ... ... мг/дм3
0,05
1,5
Кадмий мг/дм3
0,0005
0,001
Сынап мг/дм3
0,0001
0,0005
Марганец мг/дм3
0,005
0,05
Бор мг/дм3
0,05
0,5
Хром мг/дм3
0,005
0,05
Никель мг/дм3
0,005
0,02
Мұнай өнімдері мг/дм3
0,005
0,05
Фенолдар мг/дм3
0,0005
0,0005
Жергілікті жағдайға тән арнаулы заттар мг/дм3
0,025
0,05
Кран суы мен ... ауыз ... (19) ... ... болсақ, нәтиже төмендегідей болмақ:
График 1. Ауыз судың органолептикалық көрсеткіші
График 2. Ауыз ... ... ... ... ... және қоршаған ортаны қорғау
Зертханада қызметкерлердің жұмыс істеуіне, денсаулығына қауіпсіз еңбек жағдайын қамтамасыз ету ... оны ... ... ... ... ... ... құжатына сәйкес болуы шарт. Осы нормативтер ішінде зертхана жұмыс орнындағы метрологиялық жағдай ерекше мәнге ие. Химиялық құрылымына қарай шаң органикалық және ... улы және улы емес ... ... Органикалық шаң өсімдік және жануар тектес болады және әсер ... ... ... ... ... ... мүмкін. Неорганикалық шаңдар минералды (әкті және басқа да) металл тектес болады, егер олар улы емес ... ... ... зияны оның минералдығы және химиялық құрамына ғана байланысты емес, оның шаңдану деңгейі және қаншалықты екеніне байланысты.
Әр ... ... ... және ... ... ... алу қауіпсіздігін ескертетін және жұмысты орындау кезінде ыңғайлы болатын жұмыс орны қамтамасыз етілуі ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар орналасатындай кең болуы тиіс, сонымен қатар, монтаждалатын немесе жөнделетін ірі габариттік қондырғыларға және олардың элементтеріне ... ... ... орын ... ... ... ... және ауа ылғалдығы түрлі приборлармен өлшенеді. Өндіріс орындарында температура сынапты немесе спиртті термометр көмегімен өлшенеді. Бөлмелердің толық температурасы туралы мәліметтерді ... ... және ... ... ... ... ... жағдайда белгілі уақыт аралығында температураны өлшеу үшін термографтарды пайдаланады. Канализацияның орталық тұрмыстық созылмалы желдеткіш жүйесі ғимараттың ішкі ... ... ... ... ... жабдықтар кіріс камераларында, дюкерлерде, көретін құдықшаларда (диаметрі 400 мм-ден жоғары су ағыны жылдамдығы бірден төмендейтін орындардың ... және 1 ... ... ... ... сонымен қатар 50 л/с алмасуы есеп бойынша қабылданады. Бөлмелер ауасының зияндылық мөлшері ... ... жоқ ... ... ағын ... ... негізгі өндірістің ведомствалық нормалар негізінде, ауа алмасу желдетілетін ауа мөлшері бойынша анықталады. Өндіріс орындарында қызмет етуші ... ... ... ... ... кем ... ... Жылытуға жобаланған жүйенің ауа температурасы 15С болады.
Жұмыс орны табиғи және жасанды түрде ... Көп ... ... жарықтандыру пайдаланылады, яғни табиғи жарық жасанды жарықпен толықтырылады. Өндірістің табиғи жарықталыну шеткі ... ... ... ... ... ... немесе екі әдіспен де бір уақытта (комбинирленген жарықталу) орындалады. Жоғарғы және комбинирленген табиғи жарықтандыру ... ... ... ... ... ... Шеткі жарықтану тегіс жарықтануды қамтамасыз ете алмайды.
Табиғи жарықтың тұрақсыздығы, аз уақыт ішінде ауысып отыратындығы табиғи жарықтың коэффициент көмегімен ... ... ... Көру ... сипаттамасына, оның разрядына және ең төменгі объектісіне байланысты нормалар НҚ және Е ... ... ... ... ... агрегаттар болып табылады. Шу электроқозғалтқыштардың ішінде статор үйкелісі ... ... Шу мен ... ... ... ... ... сорап және ауа үрлегіш станцияларында, басқа да технологиялық қондырғылар орналасқан ... ... ... ... ... үшін 3 ... бекітілген: денсаулықты сақтау және қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін (ол үшін шекті жіберілетін ... ... Шу ... шуды ... және сараптайды, сонымен қатар, қосымша жабдықтар қолданылады (деңгейлендіргіш, магнитафондар және т.б.). өндірісте Ш71 шу өлшегішін және ВШВ-003 ... ... ... ... ... ... ШШВ-1 виброметрлерімен өлшейді.
Санитарлық-тұрмыстық бөлмелер құрамына гардероб, душ, қол жуғыш, әжетхана, темекі шегетін орындар кіреді. Ауыз сумен қамтамасыз ету орындары, ... ... ... ... ... ... ... киімдерді сақтау немесе ауыстыру бөлмелері болады. Өндірістік процестердің санитарлық сипаттамасы бойынша 1 ... 5 ... ал 1 ... 20 адамның пайдалануы бекітілген. Ашық ауада жұмыстарды орындаған кездегі ауа температурасы 10С болуы керек. ... ... ... және ... ... ... ... жылыту және кептіру қарастырылған. Сорап станцияларында қызмет ететін жұмысшылар арнайы ... ... ... ... ... ... арнайы аяқ киім және арнайы қорғану құралдары ... ... ... яғни ... сақталады.
Техника қауіпсіздігі.
Электрмен қоректендіргіш көздері сорап станциялары болып табылады. Сорап және ауа үрлеу станцияларының электрмен қамтамасыз етілу сенімділігінің категориясы әрекет сенімділігі ... ... ... станцияларында машина орналасқан ғимарат еденінде жабық шит қондырғысы бар. Ол су тимеу, авария кезінде су ... үшін ... ... ... ... подстанциялар және басқару шиттері қалыпты орта құрылысы үшін ... ... ... құрылыстарында болады.
6-10 кВ подстанцияларда бөлшектеу қондырғысының құрылысын тазалап қоректендіруге 35 немесе 110 кВ ... ... ... ... ... кезінде тазалау құрылыстары мен бөлшектеу қондырғылары бірге ... ток ... ... ... ... қондырғылардың жер астына енгізілетін контурлары болады, мұндайлар скважиналар болып табылады. Кәсіпорында жер асты контурын диэлектрлі кілемше және қолғаптармен зерттеуге ... ... ... бар. ... ... жер асты контурын өлшеу кезінде жер асты кедергісі 0,8-1 Ом мәнін береді.
Қондырғының орналасуына, оны тасымалдау ... ... және ... ... ... адам жүретін орынның ені қажет жағдайда 1 метрден кем емес болып қабылданады, автомашиналар мен жүктерді тасымалдау үшін өтетін ... ені 3,5 ... ... ... орындар мен жұмыс орындарын түрлі заттармен бөгеуге рұқсат етілмейді. Өтетін орындар үнемі тазалықта ұсталынады және ... ... ақ ... көрсетіледі.
Өрт қауіпсіздігі.
Су құбыры - канализациялық шаруашылық ұйымының басшысының бұйрығымен нысанды ... ... ... ... ... жауапты жұмысшы белгіленеді және өз еркімен өртке қарсы ұйым ұйымдастырылған. Су құбырларының ішкі өртке қарсы өрт крандарын ... ... ... ... ... мен тіректермен жабдықталуы тиіс. Өрт жеңдері құрғақ, жақсы бүктелген және кран мен тірекке жақсы бекітілген болуы қажет. Шкаф есігінде өрт ... ... ... өрт ... ... ... өрт ... реттік нөмірі;
* жақын арадағы өрт бөлімінің телефон нөмірі.
Еден үстінен 0,8 метр биіктікке ... ... ... ені ... ... ... арналған ауданы 0,6 метрден кем болмайды, өтімдер мен алаңдар 1 метр биіктікте 0,1 метр төмені бойынша ... ... ... 18 метр ... бөлмелердің төтенше жағдайда жұмысшылар мен қызметкерлер шығатын екі эвакуациялық есікткрі болады.
Жұмыс істейтін электр қондырғылары бар немесе электр ... бар ... ... ... ... қондырғылары мен электр желілері өшірілгенде немесе ағаш ... ... ... жүзеге асырылады, электр автоматикалық құралдар подстанциясы, телемеханика талаптарға сәйкес тасымалданады.
Құрылыстар мен ғимараттар, сонымен қатар, бірінші типтегі өртке қарсы қабырғалары белгіленген ... мен ... ... ... тұрақтылық деңгейі бойынша бөлінеді. Ғимараттың өрт тұрақтылық деңгейі құрылыс конструкцияларының өрт ... ... ... ... Ғимараттарда өрт тұрақтылығын жоғарылату мақсатында МЕМСТ 6266-81 бойынша гипс картондық ... ... ... төбенің каркастары жанбайтын материалдардан жасалынады, 1-ші және 3-ші деңгейдегі өртке тұрақты ... ... және қиын ... ... ... қолданылмайды.
Кез-келген этажда орналасқан бөлмелерден шығу есігі (тек жертөледен басқа) екі ... шығу ... ... Ең алыс ... ... шығу ... ... 25 метрден аспайды және жұмыс істейтін ауысымдағы ең көп жұмысшылар саны:
* А, Б ... ... 5 ... В ... бөлмеде 25 адам;
* Г, Д категориясында 50 адамнан көп болмауы тиіс.
Өртті су қоймаларының көрсеткіштерімен белгіленген, өрт гидраттары бар құдықшалардың люктары ... және қар, мұз, ... ... күйде болуы тиіс. Қыс кезінде өрт гидраттары мен құдықшалар қатып қалу қаупінен сақтандыру мақсатында оралып жылытылады.
Су құбырларының ішкі ... ... ... өрт ... ... бөлмелерде пломбаланған шкафтарға салынып, тіректер және жеңдермен жабдықталады. Өрт жеңдері құрғақ, жақсы бүктелген және кран мен ... ... ... ... ... өрт ... ... барлық құралдары жөнделген жағдайда және еркін алынатын, көрінетін орындарда орналастырылады. Өрт сөндіру ... ... ... ... және ... да ... өртті сөндірумен байланысты емес жағдайда пайдалануға рұқсат етілмейді.
Өртке қарсы қондырғылардың жұмыс істеп тұруын тексеру және қарап шығу су ... - ... ... ... ... ... ... комиссияның бекітілген тексеру графигіне сәйкес жүргізіледі. Қызмет түрлерін бөлістіру және өрт сөндіргіштерді пайдалану ҚР-ның ... ... ... өрт ... ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады. Өрт сөндіргіштер еденнен 1,5 метр биіктікте және есіктің ашылуына қарай 1,2 метр қашықтықта орналастырылады. Құрамына галоидты ... ... ... ... өрт ... 15 ... кем алаңда сақтауға және пайдалануға рұқсат етілмейді.
Жылытылмайтын бөлмелерде ішкі ... ... ... ... ал суы ағызылып жіберіледі. Қыс мезгілінде ішкі өрт крандарында насостың қосылуы немесе ашылу реті және ... орны ... ... болады.
Осы тәртіп ғимарат ішінде жұмыс істейтіндердің бәріне таныстырылған.
Компрессорлық және насосты қондырғылар мен жұмыс істеу кезінде су құбыры ... ашық отта ... ... Жарықтану үшін факельдарды пайдалану, агрегаттар жұмыс кезінде жөнделеді және оның жылжымалы бөліктерін қолмен тоқтату, майлайтын ... ... және ... да тез ... ... ... ... жәшіктерде арнайы белгіленген орындарда сақталады. Тез тұтанатын және жанғыш сұйықтар мен қатты заттар (бензин, ацетон, керосин, органикалық майлар, пластмассалар және ... да) өрт ... ... ... ... ... бөлмелерде немесе жер астына тереңдетілген және табиғи желдетілетін қондырғыларда сақталады.
Сынау зертханасында істейтін жұмысшылар үшін техника қауіпсіздігі бойынша нұсқаулық жасалады. Нұсқаулықтың әр ... ... үшін ... ... ... қарастырып, әр түрлі жағдайларды болдырмау мақсатында жұмыс алдында, жұмыс кезінде, жұмыстың соңында қандай жағдайларды сақтау керектігі ... ... ... ... түрде болады:
+ Тез жанатын, зиянды заттармен сынақ зертханасында жұмыс істегенде жұмыс, кермелеу ... ... ... жүру ... ... буды және ... ... заттармен жұмыс кермелеу шкафының жармасы түсірілген кезінде жүргізілу керек.
+ Желдету ... ... ... ... және де ... толық желдетуі тиіс.
+ Барлық жұмыстар зертханада электр жабдықтарының, электр сымдарының және жерлену құрылғысының жұмысқа жарамды кезінде жүргізілуі тиіс.
+ Егер де ... да бір өрт ... ... онда ... түрде өртті өрт сөндіру құралдарымен өшіріп, кәсіпорынның өрт сөндіру қызметіне дереу хабарлау қажет.
+ Зертханадағы барлық әрекеттесетін заттар ... болу ... онда ... құрамы көрсетілуі тиіс.
+ Зертханада алғашқы медициналық көмекті көрсетуге, қолды кесіп алған жағдайда, уланғанда дәрілер жиынтығынан құралған қорапша болу ... ... мына ... ... ... ... үстелдерін және ыдыс-аяқ тұратын шкафты өртке тез жанатын заттармен және жанғыш заттармен толтыруға;
+ бұл сұйықтықтарды ашық жылытатын аспаптардың ... ... ... тез ... және ... сұйықтықтардың төгілуін және шашырауын болдырмау қажет;
+ осы сұйықтықтардың қалдықтарын қайта құюға;
+ өртке тез жанатын заттармен киімді ... және ... ... ... ... еденді кірлетуге;
+ токқа қосылып тұрған құрылғыны және аспапты қараусыз қалдыруға;
+ іс-әрекет кезінде тез ... және көп ... ... ... ... ... сақтауға;
+ жұмыс орнында темекі тартуға және тамақтануға.
+ Шоғырланған ... ... ... ... ... айла бұйымдарын қолданып жүргізу қажет (көзәйнек, қолғап, халат).
Тыйым салынады!
+ Оғырланған қышқылды ... ... ... әр ... суға құю ... Бұл ... фарфорлы стаканда орындау қажет, өйткені реакция жулы бөлу арқылы жүреді.
+ Жұмыс ... ... ... бір ... ... жұмыс соңында жалпы су құятын жерге құйылуы керек.
+ Жұмыс соңында мыналарды тексеру қажет:
+ құбыршүмек ... па ... ... ... ... ... сынау жабдықтары, жарықтандыру және т.б. аспаптардың өшірілуін тексеру қажет;
+ қорапта қажет емес заттардың алынуын тексеру қажет.
Санитария және ... ... - ... ... ... ... ... және еңбек процесiнiң қолайсыз әсерiнiң алдын алу жөніндегі ... ... мен ... ... ... ... - зиянды өндiрiстiк факторлардың қызметкерлерге әсерiн болғызбайтын немесе азайтатын санитарлық-гигиеналық, ұйымдастыру iс-шаралары мен техникалық ... ... ... ... - ... әлеуметтiк-экономикалық, ұйымдық-техникалық, санитарлық-гигиеналық, емдеу-алдын алу, оңалту және өзге де ... мен ... ... ... ... ... қызметкерлердiң өмiрi мен денсаулығының қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететiн жүйе. Өндіріс жағдайында болатын қауiптi өндiрiстiк фактор - ... ... ... ... қабiлеттiлiгiнен уақытша немесе тұрақты айрылуына (еңбек жарақатына немесе кәсiби ауруына) немесе өлiмiне әкеп соқтыруы ... ... ... ... көп ... ... негізді зиянды өндірістік факторлар келесілер: жоғарғы шаңдылық және жұмыс аймағының жоғарғы газдылығы, жұмыс аймағының немесе ... ... ... ... ... температурасы, жұмыс аймағындағы жоғарғы немесе төменгі ауа ... мен ауа ... шу ... ... ... ... ... әртүрлі элетромагнимттік сәулелену деңгейінің жоғарылығы, табиғи жарықтың аздығы немесе жоқтығы, жұмыс аймағының жеткіліксіз жарықтандырылуы және басқа да факторлар.
Зиянды ... ... мен ... оның ... үрдістерінің спецификасына байланысты.
Тиімді жұмыс жағдайын құру үшін, жұмыс орнында санитарлы-гигиеналық шарттарды ... ... ... ... өндірістік санитария сұрақтары және өндірістік жарақат пен кәсіби ауруларды төментеду қатері мәселелрі зор ... ие ... ... сұрақтардың мәнін, негізгі жағдайларын, қауіпсіз еңбек шартын ұйымдастыру бойынша, қойылған функцияларды дұрыс орындау үшін білулері қажет.
Қызметкердiң еңбек қауіпсіздiгіне және ... ... ...
+ ... ... және ... қорғауға;
+ Жұмыс берушіден ұйымның жұмыс орны мен аумағының сипаттамасы, еңбек жағдайлары, еңбек қауіпсіздігi мен еңбектi қорғаудың жай-күйі туралы, ... және ... ... қауіп туралы, сондай-ақ зиянды және (немесе) қауiптi өндiрiстік факторлардың әсерiнен оны қорғау жөніндeгi ... ... ... ... алуға;
+ Өндiрiстік жарақаттануға, кәсiби ауруға немесе жұмыс қабiлетiн төмендетуге әкеп соқтыруы мүмкiн ... және ... ... ... ... ... ... жұмыс oрнына;
+ Қазақстан Республикасының еңбек қауіпсiздігі және еңбекті қорғау туралы заңдарында, сондай-ақ жеке ... және ... ... ... талаптарға сәйкес жеке және ұжымдық қорғану құралдарымен, арнаулы киіммен қамтамасыз етілуге;
+ ... ... ... ... жағдайына, қауіпсiздігіне және еңбектi қорғауға тексеру жүргізу туралы уәкілеттi органға және оның аумақтық ... ... ...
+ ... ... ... және еңбектi қорғауды жақсартуға байланысты мәселелердi тексеруге және қарауға өкіл ретiнде ...
+ ... ... немесе өмiрiне қатер төндіретін жағдай туындаған кезде бұл туралы тiкелей басшыға немесе жұмыс берушінің өкiлiне ... ... ... ... бас ...
+ ... Республикасының заңдарында белгiленген тәртіппен еңбек мiндеттерiн қауіпсіз атқару үшiн ... ... ... және ... даярлыққа;
+ Шарттық міндеттемелерді, еңбек (қызмет) мiндеттерiн атқару кезiнде өмiрi мен денсаулығына келтiрiлген ... ... ... заң ... ... етуге;
+ Ұйымның жұмысы еңбек қауіпсіздігi және еңбектi қорғау жөнiндегi талаптарға сәйкес келмегендiктен тоқтатылған уақытта орташа жалақысының сақталуына.
Ауыз су қауіпсіздігі. Суды ... ... және ... ауыз сумен жабдықтау жүйелерімен, үйдегі бөлу жүйелерімен, ... ауыз ... ... ... және ... құралдарындағы ауыз сумен жабдықтау жүйелерімен берілетін адамның тұтынуына арналған ауыз су ... және ... ... ... химиялық құрамы бойынша зиянсыз болуы және қолайлы органолептикалық қасиеттері болуы тиіс.
Ауыз судың қауіпсіздігі мыналар ... ... ... Ауыз ... ... ... ... Ауыз сумен жабдықтау көздерін және ауыз сумен жабдықтау жүйелерін ластанудан қорғауды ұйымдастыру және ... ... ... ауыз ... жабдықтау мақсатында оларды пайдалану үшін жарамды жағдайда ауыз сумен жабдықтау көздерін күтіп ұстау жөніндегі іс-шараларды іске ... Оның ... ... сәйкестігін қамтамасыз ететін ауыз суды дайындау технологияларын қолдану;
+ Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасында ... ... ... өнімдердің қауіпсіздігін растайтын санитарлық-эпидемиологиялық қорытындылары бар жабдықтарды, қондырғыларды, материалдар мен ... ауыз ... ... ... ... Ауыз ... қауіпсіздігіне, ауыз сумен жабдықтау жүйелеріне, сондай-ақ белгіленген тәртіппен бекітілген бірыңғай өлшеу әдістемелері мен құралдарын пайдалана отырып, ауыз сумен жабдықтау көздеріне ... ... ... ... ... мен ... жүзеге асыру;
+ Суды пайдаланушылардың өндірістік бақылау бағдарламаларын әзірлеу және орындау.
Ауыз су халықтың ... ... ... ... ... ... ... химиялық, бактериялық және уытты көрсеткіштер бойынша қауіпсіздік талаптарына сәйкес болуы тиіс.
Егер суда кез келген микроорганизмдер мен ... ... адам ... ... ... ... ... төндіретін кез келген заттар болмаса, ол халық үшін жарамды деп танылады.
Қауіпсіздік көрсеткіштері өзінің мәндері бойынша:
+ халықты ... ... ... сумен жабдықтау жүйелерінен;
+ цистерналардан;
+ тамақ өнеркәсібі, тағам және ... ... ... ... білім беру ұйымдарына;
+ коммуналдық-тұрмыстық объектілерге;
+ халыққа су беру кезінде сақталуы тиіс.
Ауыз судың қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін ... суды ... ... ... не ауыз суды ... ... ... орындау құқығына белгіленген тәртіппен аккредиттелген басқа да зертханалар жүзеге ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
+ өндірістік бақылау пункттері туралы мәлімет;
+ бақыланатын көрсеткіштер тізбесі;
+ сынама іріктеу мерзімділігі;
+ өлшемдерді орындау әдістемесі.
Өндірістік бақылау бағдарламасын белгіленген ... ... ... ... ... ... түрін (органолептикалық, химиялық, микробиологиялық, радиологиялық, уытты және т.б.), орталықтандырылған сумен жабдықтау жүйесінің су ... ... ... орындардағы және суды бөлу желілеріне ауыз су келер алдында су сынамасын іріктеу кезеңділігін ... ... ... ... ... ... процесінде бақыланатын көрсеткіштердің тізбесі сумен жабдықтаудың нақты ... ... ... ... ... жағдайда өндірістік бақылау бағдарламасына өңірдің ерекшеліктері ескеріле отырып, қосымша көрсеткіштер енгізіледі.
Қосымша көрсеткіштерді таңдауды мыналардың негізінде тиісті мемлекеттік бақылау және ... ... ... ... ... үш жыл ... мәліметтерді талдау;
+ шаруашылық қызмет субъектілерінің мемлекеттік статистикалық есептілігі, сондай-ақ ауыз сумен ... ... ... ... ... ... мен көлемі туралы өзге де ресми деректер;
+ ауыз сумен жабдықтау көздеріндегі және ауыз ... ... ... судың сапасын өндірістік бақылау деректері;
+ халықтың суды пайдалану орындарындағы және ауыз сумен жабдықтау жүйелеріндегі судың сапасын ... ... ... қауіпсіздігін өндірістік бақылауды жүзеге асыратын зертханалар қауіпсіздік ... ... ... су ... ... ... нәтижелері туралы тиісті аумақтардағы, көліктегі мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдарын дереу хабардар етеді.
Қоршаған ортаны қорғау, су қорын пайдалану және ... ... ... ... ... ... ... органдар, сондай-ақ ауыз сумен жабдықтау жүйесін пайдаланатын суды пайдаланушылар ауыз судың ластануы немесе белгіленген нормативтерге сәйкес ... оны ... ... ... өзгеруі туралы, ауыз сумен жабдықтау көздеріндегі су сапасының болжамды нашарлауы туралы ... ... ... органдарына ақпарат, оның ішінде шұғыл ақпарат береді.
Орталықтандырылған немесе орталықтандырылмаған ауыз сумен жабдықтау жүйелерінің қызметі бұзылған, ауыз су берудің ... ... ... ... ... ... берілетін ауыз судың тұтынушылық қасиеттері төмендеген және (немесе) қауіпсіздік ... ... ... жағдайларда суды пайдаланушылар мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдарымен келісім бойынша ауыз суды тұтынуды қамтамасыз ету және ... ... ... қауіпті жою үшін қажетті шараларды, оның ішінде эпидемиологиялық ахуал тұрақтанғанға дейін су жинауды тоқтату, суды ... ... су ... және ауыз ... ... ... ауыз сумен қамтамасыз ету бойынша шаралар қабылдайды.
Ауыз суды беруге тыйым салу немесе тоқтата тұру туралы шешім халықтың денсаулығы үшін ... мен ... ... ... ... ... ... аумақтың бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің қаулысы бойынша қабылданады.
Ауыз суды пайдалануға ... салу ... ... ... тұру ... ... ... жағдайда, суды пайдаланушылар ауыз судың қауіпсіздік талаптарына сәйкессіздік себептерін ... және жою, ... ... ... сай келетін балама ауыз сумен қамтамасыз ету бойынша олардың орындалу мерзімімен іс-шаралар жоспарын әзірлейді және жоспарды аумақтық мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау ... ... ... ауыз ... қамтамасыз ету жүйелерінің қауіпсіздігі.
Үш сағаттан артық сапарда жүрген көлік құралдарында (теміржол поездарында, теңіз, өзен мен әуе кемелерінде және өзге де ... ... ауыз ... ... ... құралдарының ажырамас бөлігі болып табылатын ауыз сумен жабдықтау жүйелерін ... ... ... ... ... құралдарындағы ауыз сумен жабдықтау жүйелері арқылы берілетін ауыз су ауыз судың қауіпсіздігіне қойылатын талаптарға сәйкес болуы тиіс.
Көлік құралдарындағы ауыз суды ... ... ... ... ... ... ... еткен материалдардан жасалған сыйымдылықтарда жүргізіледі. Көлік құралдарын пайдалануды жүзеге асыратын адамдар көлік құралдарындағы ауыз сумен жабдықтау жүйелерін тиісінше пайдалануды және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сынама алу жиілігімен қауіпсіздік талаптарына сәйкестігіне өндірістік бақылауды қамтамасыз ... ... ... ауыз ... ... ... ... көздерінің ластануына, сарқылуына және (немесе) ауыз сумен жабдықтау жүйелерінің зақымдалуына әкеп соқтыратын авариялардың, апаттардың, зілзала немесе табиғи немесе ... ... өзге де ... ... суды тұтынушыларға бір тәуліктен астам кезеңге ауыз су беруді тоқтату ауыз сумен жабдықтаудағы төтенше жағдайлар деп ... ... ... ... ... ... ... істеуі туралы шешімді тиісті аумақтың бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің қаулысы бойынша жергілікті атқарушы орган ... ... ... ... суды ... ауыз ... ... ету барлық қолжетімді күштер мен құралдарды пайдалана отырып, жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес іс-шаралар жүргізіледі.
Шаруашылығы және өзге де қызметі ауыз сумен жабдықтау көздерінің апаттық ластануына және ... ауыз ... ... ... зақымдалуына әкеліп соқтырған тұлғалар жергілікті атқарушы органға, су қорын пайдалану және қорғау саласындағы, мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау және төтенше жағдайлар бойынша ... ... ... органдарына дереу хабарлайды және апатты жою жөнінде шаралар қабылдайды.
Мемлекеттік органдар төтенше жағдайларда орталықтандырылған сумен жабдықтау жүйелерінің жұмысы бойынша кейіннен шешімдер ... ... ... ... ... тарта отырып, төтенше жағдайлардың ауқымын бағалау және оның ... ... ... ... ... сумен жабдықтау көздері болып табылатын немесе рекреакциялық мақсаттарда пайдаланылатын су объектілерінің жай-күйіне әсер ететін, табиғи немесе техногендік ... ... ... ... жағдайда жергілікті атқарушы органдар:
+ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген төтенше жағдайлардың зардаптарын жою жөнінде дереу ... ... ... ... ... ... хабардар етеді, белгіленген нормативтерге жауап бермейтін ауыз суды тұтыну нәтижесінде халық денсаулығына зиян келтіруді болдырмау мақсатында ... ... ... жабдықтау жүйесі арқылы берілетін ауыз судың қауіпсіздігіне белгіленген талаптардан уақытша ауытқуға ... ... ғана жол ... Ауыз ... ... талаптарына сәйкестігі қамтамасыз етілмеуі мүмкін табиғи немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туындағанда;
+ Ауыз су қауіпсіздігі бойынша белгіленген талаптардан ... ... ... ... қолдану мерзімінде.
Сәйкестікті бағалау.
Ауыз су сәйкестікті міндетті растауға жатпайды. Денсаулық ... ... ... ... ... ... ... санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары беретін санитарлық-эпидемиологиялық қорытындының болуы ауыз ... ... ... ... табылады.
Ауызсу суды пайдаланушының қалауы бойынша техникалық реттеу саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ерікті сертификаттауға жіберілуі мүмкін.
Қорытынды
Дипломдық ... ... ... ... өнiм ... кәсiпорын қызметiнiң ең маңызды көрсеткiштер қатарына жатады. Сапа - бұл өнiм ... ... ... ... ... ... қажетiне сәйкес нақты қанағаттандыруы болып табылады.
Сапа - өнiм ... ... ... Егер өнiм сапасына баға беру қажет болса, онда қасиеттер жиынтығын ... да бiр ... ... ... ... ... ... немесе бекiтiлген стандартты ең күштi отандық немесе халықаралық үлгiде болуы мүмкiн. ... ... - бұл ... ... ... ... себепшi болатын өнiмнiң пайдалылығының жиынтық ерекшелiгi. Өнiмнiң сапалығы тек техникалық тауартану ғана емес, сонымен қатар ең маңызды ... ... ... ... ... санаты ретiнде ол тұтыну құнына тығыз байланысты. Егер де тұтыну құны бұл жалпы алғанда тауардың ... ... ол ... ... - бұл оны ... нақтылы жағдайда тұтыну құнының деңгейiндегi көрiнуi.
ҚР-да өнімнің сапасын қамтамасыз ету үшін стандарттау, метрология және сертификаттау жөніндегі мемлекеттік ... ... ... Бұл ... мемлекеттік стандарттарға сәйкес талаптардың дұрыстығына бақылау жасайды. Бұл органнан басқа өнімнің сапасын ... ... ... ... және ... экология жөніндегі инспекция, халықаралық санитарлық - эпидемиологиялық ... ... ... ... және т.б. Бұл ... ... ... сапаны реттеудегі мемлекеттік институттарға жатқызуға болады.
Ауыз су - ... ... ... ... мөлдірлігі, т.б.) және химиялық құрамы адам организмі үшін қауіпсіз болып табылатын табиғи су. Адам денсаулығы ауыз судың сапасына тікелей тәуелді. ... ... ауыз суға ... ... ... ... Олардың негізгілері: иісі мен дәм көрсеткіші 2 балдан аспауы керек; түсі 200-ден төмен, мөлдірлігі 30 ... ... ... 2 ... аз, ... 7-100 ммоль болуы керек. Ауыз судың кермектігін анықтайтын кальций, магний тұздары аз болса, адам ... ... өсіп ... ... ауыз ... мөлшері 0,7-1,5 мг/л-ден төмен болуы - флюороз және кариес, темірдің, кобальт, мыстың жетіспеуі - ... ... аз ... асқазан, никельдің кем болуы - көз ауруларына шалдықтырады. Ауыз судың температурасы 8-15˚С аралығында, минералдығы 1 г/л-ге дейін ... ... Ауыз суға ... ... мен нитриттердің мөлшері, 1 л судағы ішек таяқшаларының саны бойынша т.б. талаптар қойылады. Ағын сулар, ... мен ... ... ... ... ... және ... режимдерінің антропогендік өзгеруіне байланысты Қазақстанның көптеген өлкелерінің (Арал өңірі, Батыс, Орталық Қазақстан) тұрғындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету ... ... ... отыр.
Бұл дипломдық жұмыстың мақсаты ауыз су сапасының стандартқа сәйкестігін анықтау болып табылады. Осы зерттеу ... ... ... ауыз су ... ... ... ... отырмыз.
Алайда, кран суы мен ыдысқа құйылған ауыз судың көрсеткіштерін салыстырған кезде, органолептикалық көрсеткіштері бірдей, ... ... ... бар екені көрінді. Бірақ кей элементтердің мөлшерлері бірдей.
Барлық зерттелінген факторлар мен ... ... ... ... және анықталған ақауларды жою бойынша кран суының ... ... ауыз ... ... ... жоқ болғандықтан, кран суын қолдануды және әйнек ыдыстарға алмастыруды ұсынамын.
Пайдаланылған ... ... А.А., ... А.П. ... системы водного хозяйства промышленных предприятий, комплексов и районов. - М.: ... ... ... И.К. ... охраны внутренних вод от загрязнения и истощения.- М.: Агропромиздат, 1985.
* Жуков А.И. Монгайт И.Л., ... И.Д. ... ... производственных сточных вод М.: Стройиздат, 1987.
* Соколов А.К. Охрана производственных сточных вод и ... ... - М.: ... 1992.
* Ануфриева М.В. Состав и качество воды - показатели, влияющие на здоровье человека, Электрон. ресурс. - ... ... Н.С., ... Т.В. Вода и ... к ... материалов социологического опроса. ЭКВА-ТЭК-2000 Тез.докл. IV междун. Конгресса . - М.: ... Инт., 2000. - С. 741 - ... ... Т. М. ... ... загрязнение окружающей среды и заболеваемость населения Белякова Т.М., Дианова Т.М., Жаворонков А.А. География и природные ресурсы. - 1998. - С. 30 - 45
* ... В.М., ... С.В., ... В.А., Ломовцев А.Э., Гельштейн В.С., Петрова Н.С. Качество питьевой воды и аллергические ... у ... ... ... ... ... ... - 2002. - №3. - С. 62 - 66. - Реф. В: РЖ ... - 2003 - 05 ... ... Е.А. ... влияния качества питьевой воды на здоровье населения.
* Борзунова Е.А., Кузьмин С.В., Акрамов Р.Л., Киямова Е.Л. Гигиена и ... - 2007. - №3. - С. 32 - ... ... О.А. ... качества питьевой воды, как важнейшего фактора здоровья человека, методом углевания, - 2006: материалы III науч.-практ. конф., 18-19 мая 2006г. - ... 2006. - ... ... Г.К. пәні ... ... кешен, Астана 2008.
* С.Н.Нысанбаев, Н.А.Урузбаева, Г.А. Садыханова, ... ... И.М. ... 3-е ... ... ... С.А. ... загрязнения на биологические ресурсы и продуктивность Мирового Океана. М., 1979, 251 ... ... Я. ... организмов, найденных в различных частях биологической опытной станции и полей ... ... ... ... Комиссии по производству опытов биологической очистки сточных вод.- М., 1909, Т. 2 ,одт. 1, С. ... ... А.А., ... Л.М., Сатаев М.И., Алтынбеков Ф.Е. Повышение экологической безопасности питьевой воды адсорбционными методами очистки в неподвижном слое, материалы международной научно-практической ... . - ... 2006, Т. 2. - ... Мусабеков А.А., Сатаев М.И., Алтынбеков Ф.Е., Сатаева Л.М. Моделирование ... в ... слое ... ... - 2006, № 3. - ... ... А.А., ... Л.М., Сатаев М.И., Алтынбеков Ф.Е. Экологические проблемы поверхностных вод ... ... и пути ... их ... ... международной научной конференции . - Рудный, 2006, Т. 2. - С.275-281.
* Мусабеков А.А., Сатаева Л.М., Алтынбеков Ф.Е. ... ... ... ... и ... вод, ... источником водоснабжения питьевой водой по Южно-Казахстанской области. Наука и образование Южного Казахстана. - 2006, № 4. - ...

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 6 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тас жол салуға қолданылатын бетондар56 бет
Аудит туралы4 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Адамгершіліктік қасиеттер мен құндылықтарды қалыптастыру мен бала тілін дамытудағы ауыз әдебиетінің маңызы44 бет
Арақ технологиясы және сапасының көрсеткіштері6 бет
Аударма сапасының бағалау мәселелері39 бет
Ауыз су және оның сапасы21 бет
Ауыз су, өндірістік сулар11 бет
Ауыз су. дистильденген су6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь