Ауыз су сапасының стандартқа сәйкестігін анықтау


Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Тегін: Антиплагиат
Көлемі: 62 бет
Таңдаулыға:
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Қазіргі замандағы адамдардың көбі, таза судың болуын факт түрінде қабылдайды. Сонымен бірге тұрғындардың көп бөлігі, адам өміріне қауіпсіз - ауыз суды пайдаланады. Біздің елімізде елді мекендерді ауыз сумен қамту мәселесі көкейтесті болып отыр. Судың жетіспеушілігі және оның ластануы ауыз су сапасын нашарлатады, халық денсаулығына әсер етеді. Санитарлық - эпидемиологиялық жағдай қиындай түседі. Ауыз судың жетіспеуі мен су ресурстарының ластануы, биологиялық ресурстардың өнімділігіне әсер етеді.
Зерттеу мақсаты: Кран суына қарағанда халықтың жаппай ыдысқа құйылған ауыз судың пайдалану себебін және ауыз су құрамында кездесетін химиялық элементтердің зияны мен пайдасын және олардың стандартқа сәйкестігін анықтау.
Зерттеу нысаны: Кран суы және бутилденген су.
Зерттеу пәні: Өнімді сынау, бақылау және қауіпсіздігі.
Зерттеу болжамы: Кран суын пайдаланудың қауіпсіздігін тұтынушыларға нақты ақпаратпен дәлелдей отырып, бутилденген суға қаражаттың босқа жұмсалуына жол бермеу.
Зерттеу міндеттері:
- Ауыз су туралы жалпы түсінік беру;
- Ауыз су сапасын анықтауда стандарттар мен гигиеналық нормативтерді қолдану;
- Ауыз су құрамындағы химиялық элементтерді тексеру әдістерімен танысу;
- Ауыз су құрамындағы химиялық элементтерді тәжірибе жүзінде зерттеу.
Зерттеудің жаңалығы: Бутилденген суларды ыдыста ұзақ сақтау тиімсіз және оларды әйнек ыдыстарға алмастыру ұсынылады.
Практикалық базасы: Тұтынушылардың құқықтарын қорғау агенттігінің Атырау облысы бойынша тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті.
Диплом жұмысының құрылымы мен көлемі : Қарастырылып отырған жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде, ауыз су сапасын анықтауға арналған стандарттар, жалпы ауыз су сапасына қойылатын талаптар қарастырылған.
Екінші бөлімде, ауыз су сапасын сынау, сынау зертханасында жасалынған зерттеулердің нәтижесі жазылған.
Үшінші бөлімде, еңбек қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау мәселелері талданған.
1. Ауыз су туралы
Ауыз су - бұл белгіленген сапа нормаларына сай ас дайындауға қолданысқа жарамды су. Бірақ ауыз су белгіленген санитарлық, нормалар мен ережелер талаптарына сәйкес келмесе (ол біздің заманымызда экологиялық проблемаларға байланысты бұл жиі кездеседі), оны тазалайды және қауіпсіздендірілу жүргізіледі. Осыған байланысты су көбінесе суды тазалаудың дистилляциялық, кері осмос және басқа әдістері қолданылады. Сондықтан су мұндай процестерден кейін қауіпсіз, яғни «өлі» суға айналады деп айтуға болады.
Ауыз су - органолептикалық қасиеттері (иісі, дәмі, мөлдірлігі, т. б. ) және химиялық құрамы адам организмі үшін қауіпсіз болып табылатын табиғи су. Адам денсаулығы ауыз судың сапасына тікелей тәуелді. Осыған байланысты ауыз суға мемлекеттік санитарлық талаптар қойылады. Олардың негізгілері: иісі мен дәм көрсеткіші 2 балдан аспауы керек; түсі 200-ден төмен, мөлдірлігі 30 см-ден артық; лайлығы 2 мг/л-ден аз, кермектілігі 7-100 ммоль болуы керек. Ауыз судың кермектігін анықтайтын кальций, магний тұздары аз болса, адам сүйегінің морттылығы өсіп кетеді. Фтордың ауыз судағы мөлшері 0, 7-1, 5 мг/л-ден төмен болуы - флюороз және кариес, темірдің, кобальт, мыстың жетіспеуі - анемия, бордың аз болуы асқазан, никельдің кем болуы - көз ауруларына шалдықтырады. Ауыз судың температурасы 8 - 15˚С аралығында, минералдығы 1 г/л-ге дейін болуы тиіс. Ауыз суға сондай-ақ нитраттар мен нитриттердің мөлшері, 1 л судағы ішек таяқшаларының саны бойынша т. б. талаптар қойылады. Ағын сулар, көлдер мен бөгендердің ластануына, олардың табиғи гидрологиялық және гидрохимиялық режимдерінің антропогендік өзгеруіне байланысты Қазақстанның көптеген өлкелерінің (Арал өңірі, Батыс, Орталық Қазақстан) тұрғындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету мәселесі өткір қойылып отыр [2] .
Су сапасының көрсеткіштері адам денсаулығына сапасыз судың кері әсер ету қауіпін анықтауға мүмкіндік береді, сонымен қатар ауыз судың санитарлық сұранысына және нормаларға сай келу деңгейін сипаттайды.
Ауыз су көлемі жеткілікті болмағанынша халықтың денсаулығының жақсаруы мүмкін емес. Судың көрсеткіштері ауыз судың қаншалықты химиялық заттармен ластанғанын және микробиологиялық организмдермен және осының нәтижесінде қосымша терең зерттеуді және қарсы шараларды қолдануды талап ететін, ахуалды алдын ала ескерту механизмі ретінде қызмет етеді.
- Ауыз су сапасын анықтауға арналған стандарттар
Ауыз су әрқашан орнатылған ГОСТ пен стандарттарға сай болуы қажет. Ауыз суға арналған бірнеше стандарттар бар:
- ГОСТ және арнайы анықталған нормаға сәйкес келетін Қазақстандық стандарт;
- Ресей стандарты;
- Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының стандарты;
- АҚШ және Еуропалық одаққа кіретін елдердің стандарты.
Ауыз суға қатысты Қазақстандық ГОСТ 1982 жылдан бастап өз күшіне енген болатын. Бүгінде ол жаңа нормалармен толықтырылды.
Аталмыш стандарттар мен нормаларға сәйкес жоғары сапалы ауыз су терминінің астарында төмендегідей мағына жатыр:
- органолептикалық көрсеткіштерге сай келетін су: мөлдір, иіссіз және жағымды дәммен;
- рН, 0-7, 5 және тығыздылығы 7 мг-экв/дм3су;
- еселенген пайдалы минералдардың саны 1гр/л;
- құрамында ауру тудыратын бактериялар мен вирустар мүлде жоқ су.
Осы күнгі ауыз су сапасына деген талаптар өте қатал және біздің пайдаланып отырған суымыздың таза әрі зиянсыз екендігіне кепілдік беруге бағытталған.
Ауыз су сапасын анықтауға арналған стандарттар тізімі:
ҚР СТ Р ГОСТ 51209-2003 Ауыз су. Газсұйықтықтық хроматографиямен хлорорганикалық пестицидтердің құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51210-2003 Ауыз су. Бор құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51211-2003 Ауыз су. Беттік белсенді заттар құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51212-2003 Ауыз су. Жалынсыз атомдық-абсорбциялық спектрометриямен сынап құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51232-2003 Ауыз су. Ұйымдастыруға және бақылау әдісіне қойылатын жалпы әдістер.
ҚР СТ Р ГОСТ 51309-2003 Ауыз су. Атомды спектрометрия әдісімен уытты элементтер құрамын анықтау.
ҚР СТ Р ГОСТ 51310-2003 Ауыз су. Бензапирен құрамын анықтау әдісі.
ҚР СТ Р ГОСТ 51392-2003 Ауыз су. Газсұйықтық хромотографияларының ұшпалы галогенорганикалық қосылыстары құрамын анықтау.
ҚР СТ Р ГОСТ 51593-2003 Ауыз су. Сынамаларды іріктеу.
ГОСТ 2053-77 9-сулы күкіртті натрий. Техникалық шарттар.
ГОСТ 3118-77 Тұз қышқылы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 3760-79 Су аммиагы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 3773-72 Хлорлы аммоний. Техникалық шарттар.
ГОСТ 4233-77 Хлорлы натрий. Техникалық шарттар.
ГОСТ 4328-77 Натрия гидрототығы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 4461-77 Азот қышқылы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 5456-79 Гидроксиламига гидрохлорид. Техникалық шарттар.
ГОСТ 5457-75 Ерітілген және газ тәрізді техникалық ацетилен. Техникалық шарттар.
ГОСТ 6055-86 Су. Қаттылық бірлігі.
ГОСТ 6709-72 Тазартылған су. Техникалық шарттар.
ГОСТ 10652-73 2-сулы Динатрийлі этилендиамин тұзы-N, 2-сулы тетрасірке қышқылы. Техникалық шарттар.
ГОСТ 2874-82 Ауыз су. Гигиеналық талаптар және сапаны бағалау.
ГОСТ 2874-82 Ауыз су. Дәмін, иісін, түстілігін және лайлығын анықтау әдісі.
ГОСТ 3351-74 Ауыз су. Жалпы темірдің салмақтық концентрациясын өлшеу әдістері.
ГОСТ 4151-72 Ауыз су. Жалпы қаттылықты анықтау әдісі.
ГОСТ 4152-89 Ауыз су. Күшәннің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 4245-72 Ауыз су. Хлоридтер құрамын анықтау әдісі.
ГОСТ 4386-89 Ауыз су. Фторидтердің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 4388-72 Ауыз су. Мыстың салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 4389-72 Ауыз су. Сульфаттардың салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 4974-72 Ауыз су. Марганецтің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18164-72 Ауыз су. Құрғақ қалдық құрамын анықтау әдісі.
ГОСТ 18165-89 Ауыз су. Алюминийдің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18190-72 Ауыз су. Қалдықты белсенді хлор құрамын анықтау әдістері.
ГОСТ 18293-72 Ауыз су. Қорғасын, мырыш, күміс құрамын анықтау әдістері.
ГОСТ 18294-89 Ауыз су. Берилийдің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18301-72 Ауыз су. Қалдық озонның салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18308-72 Ауыз су. Молибденнің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18309-72 Ауыз су. Полифосфаттардың салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18826-73 Ауыз су. Нитраттардың салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 18963-73 Ауыз су. Санитарлық - бактериологиялық талдау әдістері.
ГОСТ 19413-89 Ауыз су. Селеннің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ 23950-88 Ауыз су. Стронцийдің салмақтық концентрациясын анықтау әдісі.
ГОСТ Р 51730-2001 Ауыз су. Радионуклидтердің жиынтықтылық үлесті альфа-белсенділігін анықтау әдісі.
ГОСТ Р 51797-2001 Ауыз су. Мұнай өнімдері құрамын анықтау әдісі.
ГОСТ Р 51680-2000 Ауыз су. Цианидтердің құрамын анықтау әдісі.
ГОСТ 27384-2002 Су. Құрам мен қасиеттер көрсеткіштерін өлшеу қателігінің нормалары.
ИСО 5664:1984 Су сапасы. Аммоний құрамын анықтау. Дистилляция және титрлеу әдісі.
ИСО 6059:1984 Су сапасы. Кальций мен магнийдің жиынтықтық құрамын анықтау.
ИСО 6333:1986 Су сапасы. Марганец құрамын анықтау. Формальдоксимді қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 6439:1990 Су сапасы. Фенолды санын анықтау. Айдаудан кейін 4-аминоантипиринді қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 6596:1982 Су сапасы. Жалпы күшән құрамын анықтау. Күмістің диэтилдитиокарбаматын қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 6777:1984 Су сапасы. Нитреттер құрамын анықтау. Молекулярлы абсорбцияның спектрометриялық әдісі.
ИСО 7150:1984 Су сапасы. Аммоний құрамын анықтау.
ИСО 7393:1985 Су сапасы. Бос хлор және жалпы хлор құрамын анықтау.
ИСО 7887:1985 Су сапасы. Түсін анықтау.
ИСО 7887:1994 Су сапасы. Түсін зерттеу және анықтау.
ИСО 7888:1985 Су сапасы. Электрөткізгіштігін анықтау.
ИСО 7890-1:1986 Су сапасы. Нитраттар құрамын анықтау. 1 Бөлік. 2, 6-диметилфенолды қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 7890-2:1986 Су сапасы. Нитраттар құрамын анықтау. 2 Бөлік. Айдаудан кейін 4 фторфенолды қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 7890-3:1986 Су сапасы. Нитраттар құрамын анықтау. 3 Бөлік. Сульфосалицил қолданып спектрометриялық әдіс.
ИСО 8245:1999 Су сапасы. Жалпы органикалық көміртек (ТОС) және ерітілген көміртек құрамын анықтау басшылығы.
ИСО 8288:1986 Су сапасы. Кобальт, никель, мыс, мырыш, кадмий және қорғасын құрамын анықтау. Жалындағы атомдық абсорбциясының спектрометриялық әдісі.
ИСО 8467:1993 Су сапасы. Перманганатты санды анықтау.
ИСО 9963-1:1994 Су сапасы. Сілтілігін анықтау. 1 Бөлік. Жалпы және композитті сілтілігін анықтау.
ИСО 10304-1:1992 Су сапасы. Сұйықтықтық ион алмасымды хромотография әдісімен фторид, хлорид, нитрит, ортофосфат, бромид, нитрат және сульфаттардың ерітілген иондар құрамын анықтау. 1 Бөлік. Кірлеу деңгейі төмен суларға арналған әдіс.
ИСО 11423-1:1997 Су сапасы. Бензолдың және кейбір оның туындыларын анықтау. 1 Бөлік. Газ фазасынан сынамаларды іріктеп газ хромотографиясының әдісін пайдалану.
ИСО 11423-2:1997 Су сапасы. Бензолдың және кейбір оның туындыларын анықтау. 2 Бөлік. Экстракция және газ хроматографиясын пайдаланылған әдіс.
- Ауыз судағы зиянды заттардың гигиеналық нормативтері
- Тiзiмге ауыз суда болуы мүмкiн зиянды химиялық заттардың гигиеналық нормативтерi енгiзiлген.
- Тiзiмде химиялық заттар органикалық және органикалық емес қосындылардың құрылысына сәйкес орналасқан. Әрбiр кiшi бөлiм тиiстi бөлiмнiң кеңеюi болып табылады. Кiшi бөлiмнiң iшiнде заттар олардың нормативтерiнiң сандық мәндерiнiң өсуi ретiмен орналасқан.
- Егер органикалық зат молекуласының құрылысы оны бiр уақытта бiрнеше химиялық сыныптарға жатқызуға мүмкiндiк беретiн болса, онда оны тiзбеде ең үлкен кеңею индексi бар функционалдық топ бойынша орналастырады (көлденең рубрикация бойынша) .
- Органикалық қышқылдар, оның iшiнде пестицидтер осы қышқылдың тiзбеде қай нысанда берiлгендiгiне қарамастан (қышқыл, оның анионы немесе оның тұзы түрiнде) анион бойынша нормаланады.
- Егер бұл өзгеше көрсетiлмесе, элементтер мен катиондар («органикалық емес заттар» бөлiмiнiң 1-тармағы) тотығудың барлық дәрежелерi үшiн жалпы нормаланады.
- Тiзбенiң мынадай тiк рубрикациясы болады:
- тiзбенiң бiрiншi бағанында химиялық заттардың аса жиi қолданылатын атаулары келтiрiлген;
- екiншi бағанда химиялық заттар атауларының синонимдерi және кейбiр тривиалды және жалпы қабылданған атаулар келтiрiлген;
- үшiншi бағанда мг/л мөлшерiндегi РЕШШ немесе РЕБД шамалары берiлген, бұнда РЕШШ - заттар адам денсаулығының жағдайына (өмiр бойы организмге әсер еткен кезде) тiкелей немесе жанама түрде ықпал етпейтiн және су пайдаланудың гигиеналық шарттарын нашарлатпайтын ең жоғарғы шоғырлану; РЕБД - уыттылықты болжаудың есептi және шұғыл-тәжiрибелiк тәсiлдерi негiзiнде әзiрленген су құбыры суындағы заттардың рұқсат етiлген болжамды деңгейлерi.
- Егер нормативтердiң шамалары бағанында "жоқ" деп көрсетiлiп тұрса, бұл ауыз судағы осы қосындының шоғырлануы талдаудың қолданылып отырған тәсiлiнiң анықтау шегiнен төмен болуы тиiс дегендi бiлдiредi.
- Төртiншi бағанда ол бойынша норматив белгiленген заттар зияндылығының шектеушi белгiсi көрсетiлген: с. -т. - санитариялық-токсикологиялық орг. - судың органолептикалық қасиеттерiнiң өзгеру сипатын түсiндiру арқылы органолептикалық (иiс. - судың иiсiн өзгертедi, түс - суға түс бередi, көбiк. - көбiк жасайды, қабырш. - судың бетiнде қабыршақ жасайды, дәм. - суға дәм бередi, оп. - опалесценцияны тудырады, лайл. - судың лайлылығын арттырады) .
- Бесiншi бағанда заттың қауiптiлiк сыныбы көрсетiлген: 1-сынып - өте қауiптi, 2-сынып - қауiптiлiгi жоғары, 3-сынып - қауiптi, 4-сынып - бiркелкi қауiптi.
- Сыныптаманың негiзiнде уыттылығына, кумулятивтiлiгiне, болар-болмас әсер тудыратын қабiлеттерiне, зияндылықтың шектеушi көрсеткiшiне байланысты ауыз суды ластайтын химиялық қосындылардың адам үшiн әртүрлi қауiптiлiк дәрежесiн сипаттайтын көрсеткiштер жатыр.
- Заттардың қауiптiлiк сыныптары:
- ауыз судағы бiрiншi кезектегi бақылауға жататын қосындыларды таңдау кезiнде;
- қосымша қаржы жұмсауды талап ететiн су қорғау iс-шараларының жүйелiлiгiн белгiлеу кезiнде;
- технологиялық үдерiстерде қауiптiлiгi жоғары заттарды қауiптiлiгi азына ауыстыру туралы ұсынымдарды негiздеген кезде;
- судағы заттарды бақылаудың селективтi тәсiлдерiн әзiрлеудiң басымдылығын анықтау кезiнде ескерiледi. Ауыз судағы зиянды заттардың тізімі және олардың құрамының гигиеналық нормативтері
Кесте 1
Органикалық емес заттар
- Элементтер, катиондар
1 кестенің жалғасы
Органикалық заттар
Көмiрсутектер
- АлициклдықБiр ядролыларКөп ядролылар
1 кестенің жалғасы
1. 2. Хош иiстiлер
1. 2. 2. 1. Бiр ядролылар
0, 2
0, 5
3
3
1 кестенің жалғасы
2. Құрамында галоген бар қосындылар
2. 1. Алифатиялықтар
2. 1. 1. Тек шектелген байланыстағылар
1 кестенің жалғасы
0, 01
0, 02
орг. иiс.
с. -т.
3
2
1-кестенің жалғасы
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz