Мектеп жасына дейінгі балалардың логикалық ойлауының даму ерекшеліктері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

1 Мектеп жасына дейінгі баланың ойлау қабілетінің дамуы

1.1 Мектеп жасына дейінгі баланың логикалық ойлау формасы ... ... ... ... ..5.10
1.2. Мектеп жасына дейінгі баланың логикалық тұрғыдан дамуына ойын арқылы ықпал жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.15

2Мектеп жасына дейінгі балалардың логикалық ойлауының даму ерекшеліктері

2.1 Мектеп жасына дейінгі балалардың ойлау қабілетін дамытудағы логикалық жаттығулардың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16.19
2.2. Мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамытуда логикалық тапсырмалар орындату ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19.23

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Кіріспе

Мақсаты: Баланың жас ерекшелігін ескере отырып қазақ тілінен түрлі логикалық тапсырмалар беру арқылы, білімнің беріктігін қамтамасыз ету, баланың шығармашылық қабілетін дамыту, интелектуалдық деңгейін көтеру.
«Логикалық тапсырмалар» оқушының жас ерекшелігін ескере отырып құрастырылды. Теориялық білімдерін кеңейтіп, оны практикада қолданылуына ықпал етеді. Логиканың дамуы өздігінен ізденіп жұмыс жасауына мүмкіндік береді. Логикалық тапсырмалар оқушының интеллектуалдық деңгейін көтереді.
Оқу материалын балалардың ойлау қабілеті жетерліктей жас ерекшеліктерін ескере ұйымдастырса ғана, оның ойлау қабілетінің дамуына мүмкіндік туады. Сондықтан да мұғалім балаларды үнемі ойланып оқуға бағыттауы тиіс, бұған оқу үрдісін жүйелі ұйымдастыру, сабақта бала логикасын дұрыс дамыта алатын мүмкіндіктерді мол пайдалану арқылы жетуге болады.
Дұрыс ойлаудың формалары мен заңдары туралы ғылым логика деп, ал ой қорытындыларының обьектив пікірлерге негізделетін процесі логикалық ойлау деп аталады.
Логикалық ойлаудың ерекшелігі – қорытындылардың қисындылығында, олардың шындыққа сай келуінде. Логикаға түскен құбылыс түсіндіріледі, себептері мен салдарлары қатесіз анықталады. Ұғымдар арасындағы байланыстар мен қатынастар логикалық ойлау жолымен ашылады. Бұл байланыстар мен қатынастардың дұрыстығын теріске шығаруға болмайтыны пікірлерде көрсетіледі.
Психолог – ғалымдар: Н.Н. Поспелов, Ю.А.Петров, А.Н.Леонтьев, «логикалық ойлау» ұғымына нақты анықтама берген. Олардың пікірінше «логикалық ойлау» дегеніміз логика заңдылықтарын пайдалана отырып ой-пікірлерді, тұжырымдарды қолдануға негізделген ойлаудың бір түрі.
Балалардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту жөнінде А.В.Запорожец, Л.Н.Венгер, И.С. Якиманская еңбектері жарық көрді.
Жоғарыдағы авторлардың пікірлерінше «Логикалық ойлауды дамыту» дегеніміз:
• барлық логикалық ойлау операцияларын (талдау, жинақтау, салыстыру, жалпылау, саралау) арнайы жүйелі түрде қалыптастыру;
• ойлау белсенділігін, өз беттілігін дамыту.
«Логикалық ойлау – логикалық сөйлеудің негізі, ал мұны – логикалық сөйлеуді ұстаз дамытуға тиіс», деп көрсетті К.Д.Ушинский.
Мектеп жасына дейінгі баланың логикалық ойлауын дамытудың негізгі кезеңі деп есептеледі. Өйткені логикалық ойлау кейінірек бейнелік ойлаудың негізінде қалыптасады, ауқымы кеңірек мәселелерді шешуге ғылыми білімдерді меңгеруге мүмкіндік береді.
Балалардың ойлауын дамыту туралы М.Жұмабаевтың сөзімен алсақ:
«Ойлау жанның өте бір қиын, терең ісі. Жас балаға ойлау тым ауыр, сондықтан басқыштап іс істеу керек. Оқулықтағы берілген тапсырмалар, суреттер баланың жанына дұрыс әсер ететіндей, оқушының оқуға, білімге деген ынта – ықыласы, құштарлығы болуы керек».
Баланың логикалық ойлауы арқылы тілін дамыту үшін , мұғалімге оның ториясын терең білу міндеті жүктеледі.
Логикалық ойлауды дамытудың кестесі арқылы тіл тіл дамыту жолдарының кестесін жасауға болады.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Б.И.Иманбекова. Тәрбиеге жетекші. Алматы, 2004.
2. С.Әбішқызы, Ж.Сарманов. «Ұлттық тәрбие – құндылығы мол дүние». 2008 ж.
3. С.Әбішқызы, Ж.Сарманов. «БАҚ және Ұлттық тәрбие». 2004 ж.
4. М.С.Керімбаева. «Ұлттық мәдениетті қалыптастырудағы мектептің қызметі». Астана, 2008 ж.
5. М.С.Керімбаева. «Ұлттық құндылықтарды қалыптастырудағы мектептің рөлі». Астана, 2007 ж.
6. М.Жанпейісова «Модельдік оқыту технологиясы»
7. Б.Тұрғанбаева «Шығармашылық қабілеттер және дамыта оқыту».
8. Қазақ ұлттық энциклопедиясы
9. Әуезов М., Әдебиет тарихы, Қызылорда, 1927
10. Сейфоллаұлы С., Қазақтың ескі әдебиет нұсқалары, Қызылорда, 1931
11. Қазақ фольклористикасының тарихы, А., 1988
12. Қазақ фольклорының тарихилығы, А., 1993
13. Жұмалиев Қ., Қазақ эпосы мен әдебиет тарихының мәселелері, А., 1958
14. Ғабдуллин М., Қазақ халқының ауыз әдебиеті, А., 1972
15. Ысмайылов Е., Ақындар, А., 1956
16. Қазақ фольклорының типологиясы, А., 1981
17. Уәлиханов Ш., шығ. жинағы, 5 т. А., 1984
18. Фольклор шындығы, А., 1990;
19. Марғұлан Ә., Ежелгі жыр, аңыздар, А., 1985
20. Бердібаев Р., Қазақ эпосы, А., 1982
21. “Қазақ тілі дидактикалық материалдар”. Алматы. Атамұра.1999 жыл
22. Б.Сайлаубаева. Қазақ тілінен оқу дидактикалық құрал.
23. «Ана тілім–азығым, адастырмас қазығым». М. Шәбжантайқызы. Көкшетау. 2002 жыл.
24. «Айгөлек» журналы №3. 2009 жыл
25. «Менің алғашқы әліппем» Алматы. 2006 жыл
26. Г.Х. Сейсекенова. «Қазақ тілінен әдістемелік құрал» 2007 жыл
27. Ж. Кәрімқызы «Қазақ тілінен дидактикалық жаттығулар» Алматы. «Өлке» 2001 жыл.
28. «Бастауыш сыныпта оқыту» Республикалық ғылыми әдістемелік журнал.
29. Оклендер В. Окна в мир ребенка. / Руководства по детской психотерапии. – М., 1997.
        
        Кіріспе
Мақсаты: Баланың жас ерекшелігін ескере отырып қазақ тілінен түрлі логикалық тапсырмалар беру арқылы, ... ... ... ету, баланың шығармашылық қабілетін дамыту, интелектуалдық деңгейін көтеру. оқушының жас ... ... ... ... Теориялық білімдерін кеңейтіп, оны практикада қолданылуына ықпал етеді. Логиканың дамуы өздігінен ізденіп жұмыс жасауына мүмкіндік береді. Логикалық ... ... ... деңгейін көтереді. Оқу ... ... ... ... ... жас ... ... ұйымдастырса ғана, оның ойлау қабілетінің дамуына мүмкіндік туады. Сондықтан да мұғалім балаларды үнемі ойланып оқуға бағыттауы тиіс, бұған оқу үрдісін ... ... ... бала ... ... дамыта алатын мүмкіндіктерді мол пайдалану арқылы жетуге болады. ... ... ... мен ... ... ғылым логика деп, ал ой қорытындыларының обьектив ... ... ... логикалық ойлау деп аталады. Логикалық ойлаудың ерекшелігі - қорытындылардың қисындылығында, олардың шындыққа сай келуінде. Логикаға түскен құбылыс ... ... мен ... ... ... ... ... байланыстар мен қатынастар логикалық ойлау жолымен ашылады. Бұл ... мен ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Психолог - ... Н.Н. ... ... ... ұғымына нақты анықтама берген. Олардың пікірінше дегеніміз логика заңдылықтарын пайдалана отырып ой-пікірлерді, тұжырымдарды ... ... ... бір ... ... ... ... қабілеттерін дамыту жөнінде А.В.Запорожец, Л.Н.Венгер, И.С. Якиманская еңбектері жарық көрді. Жоғарыдағы авторлардың пікірлерінше ... :: ... ... ... ... (талдау, жинақтау, салыстыру, жалпылау, саралау) арнайы жүйелі түрде қалыптастыру; :: ойлау белсенділігін, өз беттілігін дамыту. , деп көрсетті К.Д.Ушинский. ... ... ... ... ... ойлауын дамытудың негізгі кезеңі деп есептеледі. Өйткені логикалық ... ... ... ... ... ... ... кеңірек мәселелерді шешуге ғылыми білімдерді меңгеруге мүмкіндік береді. ... ... ... ... М.Жұмабаевтың сөзімен алсақ:
. Баланың логикалық ойлауы арқылы тілін дамыту үшін , ... оның ... ... білу ... жүктеледі. Логикалық ойлауды дамытудың кестесі арқылы тіл тіл дамыту жолдарының кестесін ... ... ... ... ... балалардың логикалық ойлау қабілетін дамытуда сұрақтардың алатын орны ерекше. Сондықтан балаға қойылатын сұрақ ... әрі ... болу ... қоя білу қиялдаудың ең жоғарғы сатысы және нәтежелі ойда негізгі рөл атқарады. Ойын арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың ... ... және ... ... ... ... ... тәжірбилерін өз бетінше іс жүзіне асырады .Сондықтан ойын ... үшін ... тән жүру ... мақсатымен маңызды.Міне, осыдан баланың логикалық ойын қиялдау қабілеті шыңдалады,дамиды. Бұл қазіргі заманға өте қажет.Өйткені, бұл ... ... ... өмірге, белсенді еңбекке даярлауда, оның ақыл-ойы, адамгершілік-эстетикалық сезімдерін, ... ... ... қалыптастыруда - балаға құрметпен қарау қажет.
Бүлдіршіндердің логикалық ... ... ... қарапайым математиканың алғашқы ұғымдарын ойын арқылы үйретудің математикалық диктант жазудың , заттарды әр-түрлі геометриялық пішіндерден ... , ... есеп ... ... арқылы салыстырудың, қиялдаудың жұмбақтар жаттаудың маңызы өте зор. Біздің балабақшаның тәрбиешілері логикалық ойлау қабілеттерін жоғарлатуда.
Логика - ... тану ... ... ... ... Логика ғылымында жаңаша әдістерді жетілдіру, адамның дүниетанымын барынша өрістету басты мәселе болып ... ... ... адамдардың сан ғасырғы тарихи тәжірибесінің жемісі.
Бұл ғылым адамдардың өмір сүру ... әр ... ... үшін аса ... бар ... ... қүрылым. Бүл логикалық ойлау ғылымы көптеген басқа ғылымдармен байланысады. Философиямен, психологиямен, жоғарғы нерв қызметі, физиологиямен, кибернетикамен, математикамен байланысын зертгейді.Логика - ... ... ... дүрыс қүралуын зерттейтін ғылым. Еінші сүрақта формалды және диалектикалық логика ... ... ... анықтаудан бастау керек. Формалды және диалектикалық логиканың ерекшеліктеріне, айырмашылықтарына тоқталған жөн. ... ... ... ... ... болатынына кеңіл аудару қажет.Формалды логика жаңа білімдерді қорытып шығарудың заңдарын қарастырады. Формалды логика ... ... ... ... ... ... ... формалды байланыстарына көңіл аударады. Формалды логикаға мысал ... ... ... дейінгі баланың ойлау қабілетінің дамуы
+ Мектеп жасына дейінгі баланың логикалық ойлау формасы
Білімнің беріктігін қамтамасыз ету үшін, ... ... ... дамыта түсу үшін, баланың дарындылығын тану үшін қазақ тілі пәнінен логикалық тапсырмаларға баса ... ... ... ... ... ... өз ... ізденеді, оқушының ой өрісін кеңейтіп есте сақтауын дамытады, байқағыштығын қалыптастырады, эвристикалық қабілеті шыңдалады. ... ... ... ... оны ... ... мүмкіндік жасалады. баланың жас ерекшелігін ескере отырып құрастырылды. Бастауыш сыныптарда тіл өнерін меңгертудің алғашқы баспалдағы ретінде баланың сөздік ... ... ... машықтары мен дамыту бағытындағы жұмыстарға негізделеді. Мысалы сауат ашу кезеңінде әріп үйретумен қатар әр әріпке байланысты ертегілер оқып, түрлі ... ... сол ... ... көптеген заттардың суреттерін көрсету арқылы сөйлемдер құратуға болады. Осылайша әр ... ... ... ... әр ... ... ... олардың мазмұнына тоқталып, әртүрлі тақпақтар жаттап, көптеген заттардың атауын біліп оларға сөз тіркестерін,сөйлем құрау арқылы балалардың ... ... ... ... ... болады.
Сезім дәлелді болу үшін баланың логикалық ойлау ... ... ... ... мысал келтіре кетсек:
1.
2.
3.
4.
5.
6. ... ... ... ... ... дамытушы құрал немесе жақсы дамыған ақыл ой деген анықтама берер ... ... ... ... ... тарихы тереңде жатыр.Логика дегеніміз тек жақсы әрі тез деген ұғымдармен шектелмейді.Оның әлі де ... ... ... Енді жалпы логика ұғымының анықтамасын қарастырайық. Логика- объективті дүниенің, шындықтың даму ... ... Кең ... ... ... ғана ... ... да байланыстарын көрсетеді, бұл жағынан ол онтологиямен сабақтас. Ойлау мен таным қатар жүретіндіктен Логика таным теориясымен (гносеологиямен) байланысады. ... ... ... ... ... ... өйткені философия "оймен басталып, оймен жалғасады, сондықтан оны кейде "ойлау туралы ойлау" деп ... ... ... ... ... ... ол ... қатпарлы шешуі жоқ мәселелерін зерттеу,қиындықта жол таба білу.Логика тарихы философия тарихымен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... 4 ғасырда ежелгі грек философы Аристотель жасаған. Ол дедуктивтік ой ... ... ... ... ... ... қателердің алғашқы жіктелімін жасап берді және Логикалық дәлелдеу туралы ілімнің негізін қалады. Дәстүр бойынша ... ... -- ... -- ... ... ... туралы ілім, ол Аристотельдің "Аналитикасында" баяндалған.Аристотель дедуктивтік-силлогист. ілімді дамытса, ... мен оның ... ... ... ... ... индуктивтік жалпылаудың бірқатар ережелерін тұжырымдаған. Аристотельдің Логикалық идеяларының сақталуына, ... ... ... мен ... ... табуына ортағасырлық ислам философтары әл-Кинди, әл-Фараби, ибн Сина, ибн Рушдтың сіңірген еңбегі зор. Аристотельдің дәлелденбейтін пікір, индукция ... ... ... ... ... дамытты. Ол предикат түрінде "өмір сүретін" құбылыстың бары ... ... жаңа ... ... ... ... теориясын егжей-тегжейлі талдады, сөйтіп, Логикадағы диалектикалық мәселелерді түсінуге елеулі үлес қосты.Логика ғылымын заманында төрткүл дүние үлкен қызуғышылықпен зерттеді.Шығыстың ... ... ... ... ... ... айналысты.Соның бірі неміс философы Кант Аристотельге қарсы ... ... ... деректік мәні жоқ, олар әншейінгі бос форма болып табылады, сондықтан, олардың мазмұн мен ақиқатқа қатысы жоқ деген пікір айтты. Кант ... ... ... ... ... формасын ғана емес, оның мазмұны мен генезисін де зерттейді. Жалпы Логиканың ең жоғарғы принципі -- қайшылық принципі (немесе ... жол ... ... ал ... ... -- әр ... пікірді біріктіріп, қисындастыру синтезі. Гегель "рухтың" тарихы, яғни мәдениет тарихы Логикада синтезделуге тиіс, Логика бұрынғы философияның, ең алдымен, онтологияның орнын ... ... ... пен ... тепе-теңдігі пікірдің дамуын, оның өз бетімен дамуының ішкі ырғағына сәйкес имманентті, диалекттка түрде болатынын дәлелдейді.Ерте дәуір ойшылдарының салып ... сара ... ... ... ірі ... Абылайдың кеңесшісі дана адам Бұқар жырау жалғастырды.Дара туған хандарға ақыл айтып екі елдің арасында бітім жасап ... ... ... ... ... сирек болған.Болашаққа көз жүгірте отырып,алда күтіп тұрған оқиғаларды ақыл-оймен айта білген Бұқар жырау нағыз дана адам ... ... жол табу ... ... ... ... дәлелдеді.Логика (гр. λογική - , λόγος -- , , , ) -- ... оның ... мен ... ... ... ... дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі бір әдіс-тәсілдері қаралатын ғылым теориялар ... ... ... ... логикалық дұрыс ойдың байланысы мен динамикасын (ойлау логикасы) айыра білу қажет. ... ... ... белгілік құрылымдарды жасау мен зерттеу (есептеу, формальдік жүйелер), ... ... ... ... ... және белгілік құрылымда белгіленетін шындықтың белгілі бір ... ... ... ... ... -- бұл мазмұнды тұжырымдардың байланыс әдісі. Мысалы, пікірдің екі ... ... ... ... ... ағаш -- өсімдік.
* Барлық өзендер теңізге құяды.
Екеуінің мазмұндары жағынан айырмашылығын аңғару қиын ... ... ... ... ... ... та, екіншісі -- жалған пікір. Осы пікірдің мазмұнын шетке шығарып тастайық та, оларды S және Р ... ... ... Нәтижесінде осы пікірлер "Барлық SP-нің негізі" деген логикалык формада кұрылады. Әр ... ... ... ... от ... түтін де болады" және "Егер тарих ғылымы болса, оның өз ... да ... ... пікірлер де бірдей логикалық формада "Егер А ... В да ... ... ... ... ... белгілі бір ойдың логикалық формасы сол ойдың қүрылымы, оның нақты мазмұны бөліктерінің байланыс тәсілі ... ... ... ... ... ... ... ғылымына нақты анықтама беруге болады. Логика -- адам ойының логикалық формалары жағынан және кіріспе білім алу үдерісі кезінде, ... ... оның ... мен ... қалыптастырушы қажетті шарттарды реттейтін ғылым. Логика жалпы логикалық тәсілдерді (әдістерді) ... ... ... адамның накты емірді тануында ете қажетті кұрал болмақ.
Логика ұғымы объективті дүниенің, шындықтың даму заңдылықтарын бейнелеу мағынасында да қолданылады. Кең мағынада ... ... ғана ... ... да ... ... бұл жағынан ол онтологиямен сабақтас. Ойлау мен таным қатар ... ... ... ... ... ... Логика философияның негізгі бөлігі болып табылады, өйткені философия "оймен басталып, оймен жалғасады, сондықтан оны кейде "ойлау туралы ойлау" деп ... ... ... ... ... байланысты. Логиканың алғашқы тарихи нұсқасын б.з.б. 4 ғасырда ежелгі грек философы ... ... Ол ... ой ... ... ... силлогистиканы) қалыптастырып, логика қателердің алғашқы жіктелімін жасап берді және Логикалық дәлелдеу ... ... ... ... ... бойынша Аристотельдің Логикасы -- аподейктика -- анық, ақиқат білім туралы ілім, ол ... ... ... ... ілімді дамытса, Эпикур мен оның ізбасарлары индуктивтік Логиканың бастауын ашып, индуктивтік жалпылаудың бірқатар ережелерін ... ... ... ... ... ... ... ашылуы мен тарихи жалғасын табуына ортағасырлық ислам философтары әл-Кинди, әл-Фараби, ибн Сина, ибн Рушдтың ... ... зор. ... дәлелденбейтін пікір, индукция туралы ілімін әл-Фараби жүйелі түрде дамытты. Ол предикат түрінде "өмір сүретін" құбылыстың бары жайында мүлде жаңа ... ... ... ... ... ... талдады, сөйтіп, Логикадағы диалектикалық мәселелерді түсінуге елеулі үлес қосты.
Неміс философы Кант Аристотельге қарсы философияның зерттейтін формаларының деректік мәні жоқ, олар ... бос ... ... ... ... ... мазмұн мен ақиқатқа қатысы жоқ деген пікір айтты. Кант пікірі бойынша, жалпы ... ... ... ғана ... оның ... мен ... де ... Жалпы Логиканың ең жоғарғы принципі -- қайшылық принципі (немесе қайшылыққа жол бермеу принципі), ал трансцендентальді ... -- әр ... ... ... қисындастыру синтезі. Гегель "рухтың" тарихы, яғни мәдениет тарихы Логикада синтезделуге тиіс, Логика ... ... ең ... ... ... ... ... болмыс пен ойлаудың тепе-теңдігі пікірдің дамуын, оның өз бетімен ... ішкі ... ... имманентті, диалекттка түрде болатынын дәлелдейді.
17 ғасырда Бэкон тәжірибеге сүйенген ғылымның басты құралы ретінде индуктивтік ... ... ... ... ... ... силлогист. ілімді сынға алды. Декарт керісінше дедуктивтік әдіс пен ... ... ... бағалап, ақиқатты дәлелдеудің басты жолы деп есептеді. Формальді Логиканың әрі ... ... аса зор үлес ... философтардың бірі -- Лейбниц. Ол Аристотель категорияларын талдау арқылы ең қарапайым бастапқы ... мен ... ... ... адам ... ... құрастыру идеясын ұсынды, математика Логиканың негізін қалады. Дж.С. Милльдің индуктивті ой қорыту теориясы ықтималдық теориясы мен Логика алгебрасының ... ... 19 -- 20 ... ... ... ... ... Бұл кезеңде индуктивтік Логикамен дедуктивтік-математика Логика дамыды. ... О де ... және ... ... ... Порец, т.б. математика әдістерді Логикаға қолданудың нәтижесінде осы ... ... ... ... сөйлемдерді геометрия фигуралар арқылы түсіндіру әдісі И.Г. Ламберг және Б.Больцано ... ... ... ... ... ... математика әдістерді қолдану кеңінен таралды. Қазақстанда математика ... ... ... А.Д. Тайманов зор үлес қосты. Ол Логиканың ойлау формаларын (ұғым, пікір, ой-қорытынды) зерттеп, олардың мәнін, түрлерін, арақатынастарын, олармен операциялар жасаудың ... ... ... тән ... мен ... ... ... саралады. Формальді Логиканың (қазіргі Логика) символик. (немесе математика Логика) саласы дәстүрлі Логиканың тарихи сабақтасы болып саналады. Мұнда ... ... ... ... шешу үшін символдар тілі, математика әдістер, Логикалық есептеулер қолданылады. Бұлайша қарастыру ойлаудың жаңа заңдылықтарын ашуға, ойлау процесін автоматтандыруға, ... ... ... жаңа ... мен ... ... ... жасайды. Қазіргі кезде Логика, негізінен, үш бөлімнен (пайымдаулар теориясы, математика және Логикалық методология) тұратын, жан-жақты тармақталған ғылымға айналды. ... ... ... ... тіл мен ... ... қай ... келетіне байланысты Логикалық семиотика мен Логикалық семантика тұрғысынан жүргізіледі. Логикалық семиотикада тіл байламдары таңбалық объектілер ... ... ... ... тіл мен Логикалық теориялар олардың мазмұны жағынан зерделенеді.
Қазіргі Логикада түсініктеме (интерпретация) ұғымы маңызды рөл ... ... бұл ұғым ... ... заң және Логикалық жалғасу ұғымдары анықталады. Кейінгі ... ... ... жаңа ... ... -- ... ... тілі кеңінен қолданылуда. Логикалық теориялар оларда зерделенетін Логикалық лебіздердің сипатына, ... ... ... қатынастарының түріне орай классик. және бейклассиктер болып бөлінеді. Қазіргі Логиканың маңызды бір бөлігі -- ... ... ... ... ... толықтығы, түпкілікті дедуктивтік принциптерінің тәуелсіздігі, т.б.) зерттеледі, яғни оны Логиканың өз түзілістері ... ... ... деп атауға болады.
Логикалық методолдар да қазіргі Логиканың бір ... ... Оны ... ... ... ... барлық салаларында қолданылатын танымдық амалдарды зерттейтін) және жекелеген ғылымдардың методологиясы (дедуктивтік ғылымдардың методологиясы, эмпирик. ғылымдардың ... ... және ... ... ... деп бөледі. Логикалық-методолдар ізденістерде, әсіресе дедуктивтік ғылымдар методологиясы саласындағы жетістіктерді ... ... ... ... ... ... ... математиканы негіздеу, білімді аксиоматизациялау және формальдандыру әдістерінің қолдау табуы, т.б.).
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... да (мысалы, гипотеза түзу және тексеру процесі, білімнің эмпирик. және теория деңгейлерінің арақатынасы, эмпирик. ... ... ... т.б.) ... ... ... ғылымның дамуындағы сәттіліктерге байланыссыз ойлауға деген логистикалық ықпал, ... ... ... тән ... ... ... психология үшін жағымсыз мәнде болады. Ойлаудың шынайы процесі, оның мазмұны, динамикасы және нақты ерекшеліктері ұзақ уақыт бойы зерттелмеді деп те ... ... ... ... ... ... эксперименттік зерттеулерді атауға болады. Мұнда зерттеу пәні ретінде ойлаудың тек қана бір түрі - ... - ... ... ал ... ... ретінде тек интроспекция әдісі болғанына қарамастан, Вюрцберг мектебінің өкілдері ойлау процесінің біраз маңызды заңдылықтарын ашты. Ең ... бұл ... ... белсенді және мақсатқа бағытталған сипаты, оның тұтастығы жеке түсініктердің ассоциацияға жатпайтындығы, қабылдаудан айрықша ... және т.б. ... еді. ... ... ... ... ... мектебінде сәтті жалғастырылды, мұнда творчетсволық ойлау, сонымен қатар жаңа ... ... ... ... ... ... шынайы өмірдің фактілері мен құбылыстарын қарастыратын зерттеулер болды. Ғасырлар тоғысында психологиялық әдебиеттерде әр түрлі ... ... ... ой ... ... ... ... көптен шыққан. "Таза" ойлауды зерттеудегі артефактілер, атап айтқанда, ойлаудың мотивациялық сферамен байланысы психологиялық талдаудың пәні болды. Маңызды ... ... ... ... ... ... ... жасына дейінгі баланың логикалық тұрғыдан дамуына ойын арқылы ықпал жасау
Баласын жан-тәнімен сүйетін ата-ананың міндеті - бөбегін таным жолына ... ... оның ... әрекет жасау құқығын қуаттай білу, үнемі жетіліп отыруына мүмкіндік беретін орта қалыптастыру болып табылады. Ондай орта, ... ... ... Балалар өздеріне ұнаған ойыншықтарымен, ата-анасымен, бауырлары, сыныптастарымен бірлесіп ойнау арқылы, қиялдарға беріліп, қызығушылығы артады. Қиялдау арқылы шығармашылық әрекеттерге ... ... Бала ең ... ... келген кезде, біршама уақыт өзінің ойыншықтарын, бірге ойнаған достарын ұмыта алмай ойы соларға бөлініп жүретіні түсінікті жай. ... ... ... ... жеделдететін, нақты геометриялық пішіндермен айлалы әрекеттер жасай отырып абстракты математикалық тұжырымдамаларды қабылдауына ықпал ететін жаңа мазмұндағы ойыншықтармен ойната отырып ... ... оның ... өміріне қызығушылығы арта түседі.
Бұл ретте қоғамдық тәрбиенің негізін салушы ... ... ... ... ... - деп өз ... ... жалықпаған Фридрих Фребельдің материалдарынан жасалған, көз жауын аларлықтай алуан түсті, экологиялық таза, ағаштан жасалынған математика, информатика ... ... ... ... ... төртбұрыш, ромб, трапеция, ірі-майда дөңгелек айшықтар мен ұзын, қысқа кесінділерден т.б., бір комплектіде 14 бөліктен ... ... ... ойын ... ... ... ... ұсынады. Геометриядан фигуралардан жұлдызшалар жануарлар, зәулім ғимараттар құрастыруда матемаикалық логиканың даму процесін жылдамдатуға логикалық ойлауды жүйелеумен бірге, логикалық операциялар ... ... ... ... ... зор. В. Давыдовтың еңбегінде: делінген.
- дейді В. ... ... ... дамытуда логикалық тапсырмалар орындатудың маңызы зор. Логикалық тапсырмалар оқушыларды белсенділікке тәрбиелеу, өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру, ... ... ... пен ... ... мақсатында пайдаланылады.
Логикалық тапсырмалар арқылы балалардың шығармашылық қабілетін дамыту үш негізгі бағытта іске асырылады:
* ... ... ... және қабылдау қабілетін дамыту;
* Шығармашылық ізденісін дамыту.
Логикалық тапсырмалар арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін арттыру мақсатына негізделген дәріс моделін құрастыруға ... ... ... ... 4 ... ... ... Сергіту;
* Балалардың шығармашылық қабілетінің негізі болатын психологиялық механизмдерінің дамуы (ес, зейін, қабылдау, ... ... ... ... Балаларға белгілі түсінікпен жаңалықты көруге тәрбиелеу, мақсатында логикалық тапсырмаларды орындату.
Осы кезеңдегі берілетін тапсырмалар түрлері:
* Көру қабілетін дамытатын тапсырмалар ... ... ... ... шаршылар, геометриялық фигуралар);
* Есту қабілетін дамытатын тапсырмалар ... ... ... есептер, қалжың есептер).
А.Н. Леонтьев ұғымына нақты анықтама берген.
дегеніміз - логика заңдылықтарын пайдалана отырып, ... ... ... ... ... бір түрі. Баланың логикасын дамыту ұғымдарын өсіру, оқу-тәрбие үрдісіндегі ұдайы жүргізілетін жұмыс.
Мен балалардың логикалық ойлау қабілеттерін дамытуда мынандай талаптарды ... ... ... ... ... қамту;
* Жеке дара қасиеттерін ескере білу;
* Іс-әрекетке қызықтыра білу.
Білім беру мазмұны ... ... ... ... ... ұсыну арқылы да оқушы логикалық ойлауға бағыттайды. Бала психикасы, таным, ерік-жігері, сезім ... ... ... ... ... ... ... мынандай жолдармен дамиды:
* Ақыл-ой әрекеті үстінде;
* Білімді меңгеру;
* Тіл ... ... ... ... ... ... .Ұғым 3. ... ой ... ... 4. ... ой қорытындысы.
Ойлау түрлерін сыныптауға байланысты психологияда кең тараған бағыттарының ... ... ... Көрнекі-бейнелі.
* Сөздік логикалы.
М. Жұмабаев деген. Логикалық ойлау баланың тапқырлыққа, тез есептеуге, өздігінен ... ... ... әсер ... Сондықтан мен алдыма келген балаларды логикалық ойлауын 2008 жылы қыркүйек айында психологиялық диагностика арқылы зерттеу жұмыстарын жүргіздім. Онда мынандай әдебиеттер ... , , , ... ... мен жаттығулар арқылы балаларға психологиялық диагностика жүргіздім. :
* 59 бет.
* 55 бет.
* 19 бет
К. Йерасектің оқушының ... ... ... ... ... сұрақтары:
1. Жануардың қайсысы үлкен - ... ма, ит ... 0 ... қате ... = -5 ... ... ... па, әлде түнде...
Қараңғы - 0 ұпай, қате ... =-4 ... ... көк, ... =0 ... қате ... -4 ұпай
Тағы да осыған ұқсас сұрақтар арқылы оқушылардың психологиялық таным үрдістерін байқап, мынандай нәтиже шығардым.
Кесте 1.
Көрсеткіш
қабылдау
есту
ойлау
зейін
сөз
оқушы
%
оқушы
%
оқушы
%
оқушы
%
оқушы
%
Жоғары ... ... ... ... ... ... ... анықтау әдістемесінен тапсырмалар анықтадым. әдістемесі бойынша баланың маңызды бөліктерді бөліп ... ... білу ... ... Әдістеме 4 сөзден тұратын 15 сериядан құралған.
Адамның ойлауы қандай формада жүзеге асырылса да, тілсіз ... ... ... ... ... ... түссем, сонда логикалық ойлау қабілеттері қалыптаса бастайды. Бұл ... ... ... бірі деп логикалық есептердің үлгілерін ұсынамын:
* Біртұтас алманы тең екі бөлікке бөлгенде бірінші ... неге ... Үш пар ат 8 ... ... бір ат неше ... ...
* . Торғай - 3, оляпка - 4, ... -
5 -6 +7 -6 +5 ... ... ... ... ... ... алғы шарты туындайды:
* Пәнге қызығушылығы артады;
* Ой-өрісі дамиды;
* Шығармашылық пен ... ... ... ... ... зерттеудің барысында логикалық ойлау оқушыны жылдамдыққа, тапқырлыққа үйретеді. Сондықтан да мен баланың ойлау қабілетін ... деп ... ... ... пен ... қойдым:
* Баланың субъектілік тәжірибесін ашуға мүмкіндік беру, әр ... ... ... ... ... ... ... білім-білік дағдысын қалыптастыру.
* Баланы тапқырлыққа, іскерлікке жетілуге арналған дидактикалық тапсырмаларды орындату, жинақтау.
* Логикалық есептер жинағын ... келе ... ... технологиясы негізінде жүзеге асыру баланың шығармашылық потенциалын дамытуға мүмкіндік береді. Өз ... ... және ... ... ... ... ойлау қабілетінің субъектілігінің алғы шартын қалыптастырады деп ойлаймын. ... ... ... ... ... ... өз ... дамыту: Транцформация әрекетін жетілдіру: -жұмбақ, жаңылтпаштар, -мақал негізінде әңгіме құрау ... ... ... жазу ... тыңдау,сурет арқылы мазмұнын бекіту -бақылау, байқау -мысал ертегілерді сахналау(рөлге бөлу, ойнау) -ребус құрау -буын ұйқастары арқылы өлең шығару ... ... ... ... ... -әңгіме, -ертегінің сюжетін бастап беру, оқушыға аяқтауды тапсыру, ... ... ... оқып, басқаша аяқтау Оқу процесіндегі осындай іс-әрекеттердің арқасында ... ... етіп ... ... қабілеті жоғары, өз ойын жүйелі де ашық айта ... ... ... ... өндіріске белсене араласатын азамат қалыптасады Балалардың тілін дамыту үшін: :: Балалардың ой-өрісін дамытуға, тілін жаттықтыруға, тіл ... ... ... ... ... буын ұйқастарды жаттату, :: Балалардың дүниетанымын, түсінігін, болжағыштығын, ұғымын кеңейтумен қатар, тілін ... ойын ... ... ... мол ... ... ... мәтелдерді сабақта көптеп пайдалану; :: :: Есептегі ... ... оның ... ... :: ... ... қызығушылығын, сүйіспеншілігін арттыру;
Осындай зерттеу жұмысының қорытындысынан мынандай ... ... ... есте ... ...
* ... ... Икемділік
Баланыңлогикалық ойлау қабілетін арттыру субъект ретінде дамуының алғы шарты
Ақыл-ой
Шығармашылық
Мотивация
Субъект-субъектілік
* Білімге құштарлық
* Еңбексүйгіштік
* Мақсатқа жету
* ... ... ... ... Мен концепциясы
* Құзырлық
* Өзін-өзі басқару
* Басқа адамды субъект деп ... ... Өзін -өзі ... ... есте ... ... ... жасына дейінгі балалардың логикалық ойлауының даму ерекшеліктері
2.1 Мектеп жасына дейінгі баланың ойлау ... ... ... ... ... ... ... баланың логикалық ойлауын дамытудың негізгі кезеңі.Қазіргі ... ... ... ... негізгі міндеті жеке тұлғаны жан-жақты дамытып,білімге деген сенімін ... ... ... ... оятып ынтасын арттыру болып табылады.
Бала ақыл-ойының даму үшін есте ... мен ... ... мәні өте ... бәрі ... орта және өзі ... ... меңгеруі,мінез-құлық нормаларын игеруі,есте сақтау және ойлау ... ... ... өз ... ... ой операцияларының дұрыс-бұрыстығын тексерткізу,оларды бір мәселенің өзін түрлі ... ... ... ... ... ... ойлауды қажет ететін мысалдар құрастыру,есептер шығарту-баланың логикалық ойлауын тәрбиелеудің тиімді жолы.
Балабақшадағы ... ... ... ең ... ... - баланың логикалық ойлау қабілетін дамыту. Оқу - әдістемелік көмекші құралмен шектеліп қана қоймай, ... ... ... ... есеп ... ... ... ойындарды пайдалану тиімді.
Топ балаларға бірдей емес. Олардың ішінде математиканы сүйіп ... оған ... ... зор оқушылар да бар. Оларды жеңіл, бірыңғай жаттығулар орындау жалықтырады. ... ... бір ... меңгеретін жаттығуларды орындағанда оларға қиынырақ тапсырмалар, міндетті емес тапсырмалар берілуі қажет.
Қазіргі кезеңдегі мектеп ... әлі ... ... ... аз ... ... бірі ... логикалық ойлау қабілетін дамыту, кітапқа, оқуға, білім ... ... ... ... проблемаларды шешу мақсатында бастауыш сыныптан бастап логикалық есептерді шығару керек.
Ұлы ғалым Д. И. Менделеев мұғалімдердің ... ... ... ... еңбектерін жоғары бағаланады. деген.
Оқу еңбегінің қаруы - ой. ... жеке ... мен ... ... біртұтас. Бұл талаптар ой мен іс - әрекеттің негізгі өзегі болып келеді. Ол үшін әр адам өз ... ... ... ... қана ... оның ... ... өсіру керектігін ойластырған жөн.
Қоғамның,ой-сананың өсуіне,жаңа сапалық деңгейге шақырту кезеңі,еліміздің ... ... ... ... ... ... жастарынан өзіндік талантты мен табиғи қабілетін жетілдіріп қана қоймай,олардың жаңашыл болуын,ізденістерін ұштауын ... ... - ... ... ... бар, аса ... ... дегеніміз-ойлауды дұрыс құрудың заңдары мен формалар,ережелері туралы ... ... ... ... ... адам миында бейнелеуі болып табылады.Ол, біріншіден, дүниетанудың нәтижесі болса,екіншіден,дүниені тереңірек,толығырақ танып ... ... ... мен ... ... ... арқылы танып-білуге болмайтын ішкі қасиеттерін,мәні мен сырын тек ақыл-ойға салып,ойқортындылар ... ... ғана ... біле ... танып-білудің жолы- білмеуден ... ... ... ... дәл де ... білімге қарай өту жолы екені ... ... - оның ... тығыз байланыстылығында. Адамның миында қандай ой ... ... ... ... негізінде ғана туындап, іске асады.Адам өз ойын ауызша білдірсе де,жазбаша ... ... де, ... да, өз ойын сөз ... ... ... ... ... мақсаты-логикалық ойлауды қалыптастыру арқылы оқушыны өздігінен ... ... Ол үшін ... ... негіздерін тәрбиешінің басшылығымен іздестіре отырып,өздері жаңадан ашулары ... Оқу ... ... ... ... ... ... ойлау қабілеті кеңейіп, балалардың сабаққа деген ынтасы артады.
Математиканы оқу барысында оқушының ... ... ... ... және ... ... ... білуі тәрбиеленеді,кез-келген құбылыс пен үрдісті талдау қабілеті ... ... ... ... ... ... таба білу және ... ережені дербес жағдайларда қолдау іскерлігі қалыптасады.
Есептер шықарғанда олардың ойларынан теориялық негізі логикалық ... ,әр ... ... негізделген ғылыми көріністер байқалады. Әрбір таным қанағаттанарлық сезімге бөлеу үшін ... ... ішкі ... және ... үндестігі біртұтас болғаны жақсы.
Тек осындай жағдайда ғана білімнің қыры-сыры ашылады,түсінбей жаттап ... ... ... әрекеті сирейді.
Бұған қалыптасқан оқушылардың қиялы шарықтап,білімге құлшынысы артады.
"Жаңа буын" математика ... ... ... ... емес ... ... Бұл материал қазіргі математиканың ... ... ... мазмұнындағы "Төртінші блок-мазмұндық-логикалық есептер мен тапсырмалар ... ... ол ... ... ... ... ... элементтерін дамытуға бағыттамасы. Балалардың жеке ойлау қабілентін дамыту үшін ... ... ... мен ... ... ... жаттығуларды орындау баланың ақыл-ойын,қиялын,ой ұшқырлығын ... Бұл ... ... ... ... ... шартын құра білуге қалыптастырады. Бір есептің ... ... ... ... ... ... қызықты есептермен аяқталып,логикалық ... ... жас ... ... ... ... қажет.
Оқулықтағы шығармалық жаттығулар оқушылардан тек қана математикалық ... ... ... ... әр ... жағдайға байланысты білімді талап ететін тапсырмалар.
Бұлар ... ... ... ... негізделген.
Бұл - өте қиын, аса жауапты,бірақ игілігі мол, ардақты жұмыс.
Ойлау және ... ... оның ... ... ... ... ... пен субъектінің өзара әрекеті ретінде жүзеге асады.Ойлауды психологиялық тұрғыдан зерттеу дегеніміз-оның ішкі, танымдық ... ... және ... болуының себебін ашып көрсету, яғни ойлаудың мәнін және жемісті болуының себебін ашып көрсету,яғни ойлаудың мәнін зерттейді, әрбір адамның өзіндік ойлау ... ... ... баса мән ... ... ... ... ұғымына әр түрлі түсінік беріледі, ойлау дегеніміз - әлеуметтік жағдаймен ұштасқан, тілмен ... ... ... ... сол арқылы болмыстың, дүниедегі нәрселердің жалпы және жанама бейнеленуі. Бұл бейнелену адам ойының талдау және біріктіру әрекеттері арқылы танылады. Ойлау - ... ... ... ... ... ... біздің санамыздағы ең биік сатыдағы бейнесі. Ойлау адамның өмір тәжірибесі мен практикалық іс-әрекеттері нәтижесінде пайда болып, тікелей сезім процесінің шеңберінен ... асып ... ... - адам соның арқасында заттар мен шындық ... ... ... белгілері бойынша бейнелендіретін және олардың ішінде сондай-ақ арасында болатын әр ... ... ... ... ... ... - аса ... психикалық процесс. Оны зерттеумен бірнеше ғылым айналысады. Бұлардың ішінде логика мен ... орны ... ... ... жас мөлшердегі адам ойының пайда болуы, дамуы, қалыптасуы жолдарын, яғни жеке адамның ойлау ерекшеліктерінің заңдылықтарын қарастырса, ... - ... ... ... ой ... ... мен ... айқындайды, адам ойының нақты нәтижесі болып табылатын ұғым, пікір, дәлел, ой ... ... ... ... ерекшеліктерін таным мен ой процесінің сатысы ретінде зерттеу, ойлаудың білім мен тікелей байланысты екендігін көрсетеді.
Ойлау және оның балалық шақта ... ... ... - ... жәнс оның ... Біз бұл мәселеге қатысты теориялық көзқарастарды талдай отырып, оларды белгілі жүйемен іздестіруді шолу жасаумен бастайық.
+ Мектеп ... ... ... ... ... дамытуда логикалық тапсырмалар орындату
Психологияда ойлауға байланысты өзекті мәселелерді өмір тәжірибесінде қаншалықты маңызды екендігі бұл лекцияның ... ... ... ... ... әр ... бірінші орынға ойлаудың тарихи дамуын қойьш, бұл мәселені ассоциация психологиясының тәжрибе жүзіндегі зерттеулері арқылы қай ... және ... ... ... ... ... толық баяндап беруді басты міндетім деп санаймын. Ассоциация психологиясы осы ... зор ... ... ... бұл ... ... ойлаудың мақсаты мен бағдарының дамуын ғылым тұрғыдан алып баяндап беру оп-оңай мәселе емес-ті. Ассоциациялық байланыстардың мәні бойынша ... бір ... өзге ... ... ... ... түсініктердің туындауы араластық немесе мезгілдік жағдаяттарға барып ұшырасады. Солай болғанымен де ойлау бағыт-тылығы нендей түсініктердеі пайда болады? дейтін ... ... ... түседі. Ассоциациялық байланыстардың түсініктерінен туындайтын ой жүйесін ойлаудың даму жолын қалай түсіндіре ... ... ... бойынша алға қойған міндеттерді қалай шешеміз? Ассоциациялық байланыстардың тізбегі арқылы және адамның қарапайым ойлау әрекеттері нәтижесінде ... ... ... ... шеше ... ба? ... сұрақтарға ассоциация психологиясы қосымша ұғым-түсініктерді пайдаланғанымен тәжірибе жүзінде айқын жауап бере алмады.
Дегенмен ассоциацня психологиясының өкілдері ойлаудың ... ... мен ... ... ... ... жаңа ұғымды қолдана отырып, қалайда түсіндіріп беруді қолға алып, өздерінше тырмысып бақты. Олар ғылымға қажырлылык (латын -тілінде - ... - ... ... ... ... ... Соның көмегімен ойлау әрекеттерін ассоциация (принциптеріне сүйеніп шешуді мақсат ... Бұл ... мәні ... ... ... ... ... санамызда ассоциациялық бағытпен бірге, оған қарсы тұратын бағдар да бар. Сол бағдар адам санасында ірге теуіп ... Егер ... ... өзге ... ығыстырылатын болса, онда олардың өзара байланысты нәтижесінде қажырлылық пен ... ... ... пайда болады. Ассоциация принциптеріне орай ол бұрынғы өз орнына барып жайғасады деген ... ... Сол ... ... мамандар ойлауды дамытуда ассоциация бағыты және қажырлылык бағдар өзара бірігіп қолда-нылатындырын өздерінше ... Сол ... ... ... қызу қолдаған ғалым Г.Эббингауз еді. Оя ойлауға өзінше анықтама бере отырып, бұл ... ... ... ... және құйын мен идеялык шабысы арасындағы құбылыс деп бағалады.
Ойын балалардың негізгі іс-әрекеті ретінде ... ... ... ... зор ... ... Ойын баланың даму құралы, таным көзі, тәрбиелік дамытушылық мәнге ие бола отырып, адамның жеке тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... А.С.Макаренко былай деп жазды: . Сондықтан келешек қайраткерді тәрбиелеу ең алдымен ойыннан басталады.
Ойын - баланың қажетті ... бірі ... кіші ... ... ... ... ... Балалардың еңбегі, оқуы ойыннан басталады. Ойын арқылы ... ... ... оқуға қызықтыра отырып, тұлғалы дамуын қалыптастыруға болады. ... ... ... қолданылатын ойын түрлері оқушылардың математикалық ұғымдарын кеңейтіп, ойлау қабілеттерін арттырып, есептеу дағдыларын шыңдай түсетіні белгілі. Математика сабағында қазақтың ұлттық ... ... ... , ... ... ... ... арналған ойын. Ойынға толық сынып қатысады. Кестедегі белгісіз сандардың орнына тығылып жатыр. Кім дұрыс шығарса, сол табады. Кім ... көп ... сол ... Өтілген тақырыптардағы сабақ материалына лайықталған ойын есептерін алып, тек ғана оқушының орындай алатын іс - әрекетімен шектелу жеткіліксіз. Мұндай ... ... және ... ... мен ... және ... және оларды қолданудың тиімді бөліктері жан-жақты ойластырылуы керек. Ойын үрдісінде балалардың білімі тереңдей түседі, осыған дейінгі білімдері мен ... ... ... жаңа білім игеріледі. Ойын - адамның өміртанымының алғашқы қадамы деп білеміз. Оның басты ерекшелігі баланың ... ... ... ... ... Атау ... санау арқылы оқушылар сан үйренеді, санға аты ұйқас заттарды танып біледі. Санамақтар сан үйретеді, әрі дүние ... әрі ... ... ойлауы мен математикалық ойлау қабілетін дамытады. Санамақтың түрлері өте көп. ... ... әр ... ... ... ... және ... есіне сақтайды. Ойын үстінде ол алға қойылған мақсатты шұғыл және оңай ... ... Ойын ... өзі ... ... айналатын көріністер мен сюжетке зейін тоқтатуды талап етеді. Егер бала ойын ... ... ... ... ойын шарттарын есте ұстамаса, онда оны құрдастары ойыннан шеттетуі ықтимал.
Ойын - балалардың негізгі іс - әрекетінің бір түрі. Ойын ... ... жеке ... ... ... Кіші ... ... балаларды көргендерін, байқағандарын, айналасынан естігендерін ойын кезінде қолданалытанын байқау қиын емес. Ойын айналадағы болмысты бейнелейді. Ойын ... ... ... тани ... ... күш-жігерін жұмсап, сезініп білдіруге мүмкіндік алады, адамдармен араласуға үйренеді.
Бүгінгі күн талабы - баланың оқыл ойын ... ... ... ... ... ... қасиеттерін қалыптастыру, заман талабына сай ойы жүйрік етіп тәрбиелеу.
Сондықтан да баланың танымын алғашқы күннен бастап дамтыудың, бойында оқыту мен ... ... ... ... - ойын әрекеті, яғни, ойын - ... ... ... ... ойын тек қана ... ... өткізудің құралы бломай, балаға берілетін білім мен тәрбиенің құнды негізі болуы керек. Яғни, оқыту-тәрбиелеу жұмысын ... ... ... ойын ... ұйымдастыра отырып, баланың логикалық ойлау қабілеттін арттыруға жағдай жасау негізгі міндет. Бала ойын барысында айнала құбылыс сырын танып ... ... ... және ... ... тырысады. Айналадағы өмір құбылыстарын, ерекшеліктерін байқай отырып, білуге қызығушылығы туындайды, осы сезім оны ... ... Ойын ... ... ... ... өзінше зерттеп, орындау, өзінше шешім жасау өз ойындағысын айту жағдайларына мүмкіндік туғызылса ғана бала ... ... ... ... ... ... ... кеңейген, сөйлеу тілі жақсы қалыптасқан, болашаққа қызығушылығы оянған дара тұлға ретінде жан-жақты дами ... ... ... тек ... бір білім көлемін ғана емес, жалпы тәлім-тәрбиелік іс-әрекеттерді игерумен бірге, ойлау, қиялдау, есте сақтау, елестету және т.б. қабілеттерінің; танымдық, іскерлік, ... ... ... ... ... ұлғатты сөз бекер айтылмаған. Ойлау негізі баланың сөйлеу ... ... ... ... таң ... ... таратты.Жарқырайды күніміз,Жарқырайды даламыз.Қайырлы күн балалар!Қайырлы күн қонақтар!
Жобаның мақсаты:
:: ... оқыл ойын ... ... ... ... ... ... қасиеттерін қалыптастыру, заман талабына сай ойы жүйрік етіп тәрбиелеу.
Жобаның тапсырмалары:
Жұмбақтар, суреттер, ситуациялық тапсырмалар, тест ... ... ... ... және санамақтар
Сабақтың түрлері
Зерттеу сабағы - іздендіру мақсатында
Саяхат сабақ - танымдық қабілетін дамыту
Семинар сабақ- оқушының білімін тереңдету ... ... - ... ... жетітігін байқау
Ойын , жұмбақ - оқушылар зейінін дамыту.
Сахналау сабақ - ... ... ... ... сабақ - оқушылардың ойлау қабілетін дамыту.
Дәстүрлі емес сабақтың бір түрі - ойын ... ... бұл түрі - ... ... және ... ... дамытады. оқушылардың ой - өрісін, білім көкжиегін тексерумен қатар өтілген ... ... ... тексеруге өте қолайлы. Логикалық тапсырмалар оқушының психологиялық және жас ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың ойларын ұштайды. Жұмбақтарды шешу ойларын бір жүйеге жүйелейді. Балалардың ... ... ... өз ... ... ... ... шешу шығармашылық үрдіс. Сөзжұмбақты шешу кезінде оқушыларға сызу ... ... ... ... ... ала ... сұрақтарымен қосып жазып қойған дұрыс. Сөзжұмбақты кішкентай қалташалар арқылы жасауға да болады. Қалташаларға салынған ... ... беті ... қарай қаратып жазып, екінші жағына тапсырмалар жазуға болады. Тақырып бойынша құрастырылған сөзжұмбақты балалармен жеке жұмыс жасағанда да ... ... ... ... казіргі тәжірибелік зерттеулер тұрғысынан адам ойының дамуында атқаратын қызметін алып көретін ... онда біз ... мен ... ... сай ... айқын көзіміз жетеді. Бұл жайттың шындығы тәжірибе жүзінде бұдан бірнеше жыл бұрын айқын болғанды. Ойлау мен сөйлеудік ... ... ... және тіл ... тұрғысынан ертеректен-ақ мәлім. Ал олардың бірімен бірінің ... мен ... ... жақында ғана анықталынып отыр. Егер біздер грамматикалық, синтаксистік формаларды, кез ... ... ... ... ... онда біздер сөйлемнің граматиамматикалық тұрпаты ойдың мағыналық бірлігімен сай келе бермейтініне көзіміз анық ... ... ... ... ... тұлғаларды талдаудан да көрініп тұрады. Айталық, мектеп грамматикасының бұрынғы анықтамаларында зат есім дегеніміз ... атын ... сөз ... ал логикалық тұрғыдан зат есім грамматикалық форма ретінде белгілі бір категорияға жататындығы атап көрсетіледі. Мысалы, деген сөз зат есім, ... ... ... ал ... сөз нәрсенін сапасын білдіреді, сондай-ақ, , деген сөздср әрекет аттарын білдіреді. Бұл айтылған жайттардан сөздердің логикалық мағынасы мен грамматикалық ... ... ... сипаттар әр-түрлі психологиялық мектептер арасында талас-тартыстың иайда болуын тудырады. Осы орайда түрлі текті тілдердін де ... ... мен ... ... ... мен ... тудырып отыратынын біздер бекерлей алмаймыз. Бұл мәселе жөнінде Пешкошвскийдің орыс ... ... ... ... ... ... нәтижелерін айтуға болар еді. Оның тәжірибелерінде сөйлемнің құрылысында адамның психологиялық күйіне орай ... ... мен ... ... ... құрылымындағы бастауыш мен баяндауыш өзара сай келе бермейді. Өйткені адам ойының ағымы сөйлем қүрылымына кері келіп отырады да, оның айтылуы да ... ... ... осы ... мысалдар мен тәжірибе арқылы байқалып қорытылған жайттар сөйлеу мен ойлау жүйесі закымға ... ... ... ... өз ... ... жеткізу ерекшеліктері өзара байланысты болғанымен, олардың шын мәні аса ... екі ... ... ... ... қарастыруды қажет етеді. Олар адамның сөйлеу арқылы ойының сыртқа ... ... және ... жақтары біртұтас деп санағанымен өзара біріне-бірі сай келмейді. Мұндай сипаттарды анық аңғару үшін балалар сөйлеуінің даму ерекшеліктерін түрлі жас ... орай ... ... ... талап етеді. Осы орайда Пиаженің бала сөйлеуіндегі оның мағыналық жағы оның сөйлеуінен кейін өріледі ... ... ... ... ... ... және баланың сөйлеуі мен ойлауының мағыналық ерекшеліктері біріне-бірі қарсы жағдайда өрістеп отыратындығын көрсетті.
Осы айтылған жәйттерден сөз бен мағынаның, ... ... мен адам ... арасындағы айырмашылықтарды қалай анықтап білуге болады? деген орынды сұрақ туады.
Бұл сұраққа пайымды жауап беру үшін мен осы мәселеге қатысты ... мәні бар екі ... ... атап көрсеткім келеді.
Бірінші жайт - балалар ... ... ... ... ... Өйткені олардың жасы өсіп, танымы дамыған сайын өздері меңгерген сөздерінің мағынасы да тереңдей ... Мұны ... ... ... ... ... қадамы , түсінген дұрыс. Балалардың сөйлеуінің мағыналық жағын зерттеуге арналған ... ... бар. Бұл ... ... Алай бұл ... де ... мәселенің түйінің жеткілікті түрде шеше алды деуге болмайды. Дегенмен, мұндай зерттеу нәтижелері балалар сөзінің мағыналық жағынан дамуы мен біліміні ... ... аса ... ... екендігін дәлелдейтін материалдар болып табылады. Мұндай эерттеулерден туындайтын қорытынды балалар психологиясы үшін аса ... ... ... ... ... ... ... екі түрлі жағдайға байланысты екенін көрсетеді.
Қорытынды
Ойымызды қорытындылай келе, баланың логикалық ойлауын дамыту бағытындағы жұмыстар жүйеленді және оны ... ... ... ... айқындалады, ол өз ретінде, балалардың логикалық ой-қабілеттерін қалыптастыру жұмысының жағдайын бір шама арттырды - деп ой ... ... ... келген шағынан бастап денсаулығына зиянсыз, дамуына мүмкіндік жасай алатын, шығармашылығы мен танымдық қабілеті дамуына ықпал ететін орта құру бүгінгі ... ... ... ... ... ... оның интелектуалды өсуіне, алған білімін өмірде қолдана білуіне ... ... ... дұрыс байланыс жасауға үйрететін орта болуы тиіс.
Сонымен, сананың құрылысы мен ... ... ... ... дамып жетілуіндегі өзекті мәселесі сананық даму деңгейі. Бұл мәселе баланың әр алуан іс-әрекеттері мен ақыл-ойының ... де ... ... айқын көрсетіп отыр. Ойлау процесіне қатысты мұңдай зерттеулер ілгеріден келе жатқан ойлау жайындағы ... ... ... зерттеп, олардың шындығын ашып көрсетуге жетелер деп санаймын. Бала әрбір нәрсенің мәміне ой жүгіртіп түсінетін болады. Үйреншкті әрекеттері ён ... ... ... ... Мұның бәрі баланың ойлау деңгейінің өсіп жетілуіне қолайлы жағдай тудыратын қажетй факторлар деп білеміз. ... ... да ... ... ... бірі осы бала ... ... жетілуін қамтамасыз ету.Баланың даму кезендеріндегі ақыл-ойының өсуі мен жетілуі оның ғылым негіздерін ... ... ... ... жол ашып ... ... бала өзінің өмір тәжірибесі мен ішкі жан ... ... да ой ... оны өзі ... басқара алатындай қабілетке ие болатыны сөзсіз.
Оқу материалын балалардың ... ... ... жас ... ... ... ғана, оның ойлау қабілетінің дамуына мүмкіндік туады. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... ... бұған оқу үрдісін жүйелі ұйымдастыру, сабақта бала логикасын ... ... ... мүмкіндіктерді мол пайдалану арқылы жетуге болады. деп аталады. ... ... ... - ... ... олардың шындыққа сай келуінде. Логикаға түскен құбылыс түсіндіріледі, себептері мен ... ... ... ... ... байланыстар мен қатынастар логикалық ойлау жолымен ашылады. Бұл байланыстар мен қатынастардың дұрыстығын теріске шығаруға ... ... ... ...
* ... Тәрбиеге жетекші. Алматы, 2004.
* С.Әбішқызы, Ж.Сарманов. . 2008 ж.
* С.Әбішқызы, Ж.Сарманов. . 2004 ж.
* М.С.Керімбаева. . Астана, 2008 ж.
* ... . ... 2007 ж.
* ...
* ... .
* ... ұлттық энциклопедиясы
* Әуезов М., Әдебиет тарихы, Қызылорда, 1927
* ... С., ... ескі ... нұсқалары, Қызылорда, 1931
* Қазақ фольклористикасының тарихы, А., 1988
* Қазақ фольклорының тарихилығы, А., 1993
* ... Қ., ... ... мен ... ... ... А., 1958
* Ғабдуллин М., Қазақ халқының ауыз әдебиеті, А., 1972
* ... Е., ... А., 1956
* ... фольклорының типологиясы, А., 1981
* Уәлиханов Ш., шығ. жинағы, 5 т. А., 1984
* Фольклор шындығы, А., 1990;
* ... Ә., ... жыр, ... А., 1985
* ... Р., ... ... А., ... "Қазақ тілі дидактикалық материалдар". Алматы. Атамұра.1999 жыл
* Б.Сайлаубаева. Қазақ тілінен оқу ... ... . М. ... ... 2002 жыл.
* ... №3. 2009 жыл
* ... 2006 жыл
* Г.Х. Сейсекенова. 2007 жыл
* Ж. ... ... 2001 жыл.
* ... ... ... ...
* Оклендер В. Окна в мир ребенка. / Руководства по ... ... - М., 1997.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп жасына дейінгі баланың ойлауын дамыту16 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың ойлауын дамытудың психологиялық негізі41 бет
C++ Builder бағдарламалау тілінде логикалық желіде виртуалдық қарым қатынас жасау10 бет
Visual Basic-те компьютерлік логикалық ойын26 бет
Адам болмысы мен ойлауының жалпы формалары29 бет
Арифметикалық және логикалық командалар . avr тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері . Тактілі генераторлардың сыртқы элементтері . Интерфейстарды шешудің негізгі сұлбалары5 бет
Бастауыш сынып оқушыларының логикалық ойлау қабілеттерін арттыру5 бет
Биология сабағында оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту әдістері66 бет
Дельфиде логикалық ойын бағадарламасын құру 37 бет
Жалпы білім беру мектептерінде математикалық логика элементтерінің оқытылуы және турбо пролог логикалық программалау тілі88 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь