Мектепке дейінгі балалардың тілін дамыту ерекшелігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

1 Тіл дамыту әдістемесінің маңызы

1.1 Балалардың тілін дамытудың психологиялықнегіздері ... ... ... ... ... ... ... 5.9
1.2 Балабақшадағы балалардың тілін дамытудың әдісі мен тәсілдері ... ... 10.14

2 Мектепке дейінгі балалардың тілін дамыту әдістерінің түрлері

2.1 Еркін сөйлеу қатынасында арнаулы сабақтарда балалардың сөздік қорын байыту әдістері мен тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15.19
2.2 Көркем әдебиеттің баланың тілін дамытудағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ...19.23

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Кіріспе

Курстық жұмыстың өзектілігі. Балабақашағы оқыту- тәрбиелеу жұмысында балалардың тілін дамыту, сөздік қорларын молайту, ауызша сөйлеуге үйрете отырып, үйренген сөздерін күнделікті өмірде еркін қолдану, одан әрі күнделікті іс- әрекет кезіндегі тілдік қарым- қатынаста қолдана білуге жаттықтыру ісіне ерекше мән берілген.
Курстық жұмыстың мақсаты. Біз балалармен сөздік жұмысын жүргізе отырып, оларды айналасындағы заттармен таныстырып, атын атай білуге, қасиеті мен сапасын, түр- түсін және пішінін ажырата білуге, өмірдегі, қоршаған ортадағы түрлі құбылыстар жайындағы ұғым, түсініктерін дамыта отырып, белсенді түрде тілдік қарым- қатынас жасай білуге үйретеміз.
Ойынды қолданумен бірге ойлауға, тілді дамытуға, шығармашылық әрекетін байытуға бағыт алады. Баланың ойын кезіндегі қимыл- қозғалысы дене бітімін жетілдірсе, ал қарым- қатынастағы пайымдаулары өзіндік таным- түсінік, мінез- құлық әдептерін бекітуіне әсер етеді. Бала ойын арқылы бір әрекеттен екінші әрекетке ауыса отырып, өзіне түрлі ақпараттар алады, дүние сырын ашады.
Курстық жұмыстың міндеті. Мектеп жасына дейінгі балалардың сөздік қорларын дамыту ісінде тәрбиешінің:
-балалардың сөздік қорларын дамыту;
-жаңа сөздерді меңгерту;
-үйреген сөздерін тиянақтап, анықтап, әрі байытып отыру басты міндет саналады.
Мектеп жасына дейінгі кезеңдегі балалармен сөздік жұмысын жүргізу ісі- тіл дамытудың негізгі бір міндеттері болып есептелінеді.
Осы аталған міндеттерді тәрбиеші үнемі сөздік жұмысын жүргізуде басшылыққа алып отыруы тиіс. Балалардың сөздік қорын молайтуда ойын, тапсырма жаттығулардың орны ерекше. Соның ішінде ойын- баланың шын тіршілігі. Ойын арқылы бала айналасындағы нәрседен өзіне қызықтысына ықыласы ауып, таңдап алады. Баланың бір ерекше қасиеті сөйлеуден еш жалықпайды. Ойын бала тілінің дамуына ықпалын тигізіп, таным белсенділігінің дамуына жол ашады. Қай бала болмасын ойынмен өседі, өйткені бала табиғатының өзі тек ойынмен байланысты. Ойын үстінде бала еш нәрсеге тәуелсіз. Ол озін еркін ұстайды. Ал еркіндік дегеніміз барлық дамудың баспалдағы, бәрін білуге деген талпынысы мен құлшынысы. Баланың білуге деген құштарлығы, сөйлеуі ойын үстінде қалыптасады.
Халық даналығында «Ойнай білмеген, ойлай да білмейді», «Ойында озган, өмірде де озады» деген аталы сөздер сырына жүгінсек, мектепке дейінгі жастағы баланың ойынға деген құлқы, қарым- қатынасы, мінез- құлық көріністері олар өсіп- есейгенде де жалғасы береді. Ойын барысында бала өзін қоршаған үлкендер сияқты, өзінің сүйікті әңгімелері мен
кейіпкерлері сияқты өмір сүреді, әрекет жасайды.
Мектепке дейінгі тәрбиеленушілерде педагогикалық процестер барысында баланың көңіл-күйін анықтап, психологиялық мотивтерді туындатып, жағымды мінез- құлық дағдыларын қалыптастыру көзделеді. Психологиялық жаттығулар баланы үлкендермен және достарымен қарым- қатынас мәдениетіне тәрбиелеп, өз пікірлерін айтып жеткізе білуге көмектеседі. Ойын жаттығулар арқылы баланың білімділік дағдыларын күнделікті іс-әрекетте қолдана білу мүмкіндіктері қарастырылады.
Психологиялық ойын- жаттығулар баланың жан дүниесінің, рухани жай-күйінің үйлесімді дамуына ықпал етеді. Баланың сезім әрекетін, әсерленушілік деңгейін анықтау үшін қолданылады.
Қолданылған әдебиеттер

1. Аймауытов Ж. Психология.- Алматы, 1995.
2. Алдамұратов Ә. Қызықты психология.- Алматы, “Қазақ университеті”, 1992.
3. Алдамұратов Ә. Жалпы психология.- Алматы, “Білім” 1996.
4. Әбдірахманов А.,Жарықбаев Қ. Психологиялық орысша- қазақша сөздік.- Алматы, “Мектеп”, 1976.
5. Елеусізова С. Қарым- қатынас психологиясы.- Алматы, 1995.
6. Жарықбаев Қ., Озғанбаев О. Жантануға кіріспе.- Алматы, 2000.
7. Жарықбаев Қ. Жүсіпбек Аймауытұлының психологиялық көзқарастары.- Алматы, 2000.
8. Жарықбаев Қ.Қазақ психологиясының тарихы.- Алматы, 1996.
9. Мұқанов М. Ақыл- ой өрісі.- Алматы, 1980.
10. Тәжібаев Т. Жалпы психология.- 2000.
11. Қазақ ұлттық энциклопедиясы
12. Әуезов М., Әдебиет тарихы, Қызылорда, 1927
13.Сейфоллаұлы С., Қазақтың ескі әдебиет нұсқалары, Қызылорда, 1931
14. Қазақ фольклористикасының тарихы, А., 1988
15. Қазақ фольклорының тарихилығы, А., 1993
16. Жұмалиев Қ., Қазақ эпосы мен әдебиет тарихының мәселелері, А., 1958
17. Ғабдуллин М., Қазақ халқының ауыз әдебиеті, А., 1972
18. Ысмайылов Е., Ақындар, А., 1956
19. Қазақ фольклорының типологиясы, А., 1981
20. Уәлиханов Ш., шығ. жинағы, 5 т. А., 1984
21. Фольклор шындығы, А., 1990;
22. Марғұлан Ә., Ежелгі жыр, аңыздар, А., 1985
23. Бердібаев Р., Қазақ эпосы, А., 1982
        
        Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі. Балабақашағы оқыту- тәрбиелеу жұмысында балалардың тілін дамыту, сөздік қорларын молайту, ауызша сөйлеуге үйрете отырып, ... ... ... ... ... қолдану, одан әрі күнделікті іс- әрекет кезіндегі тілдік қарым- қатынаста ... ... ... ... ... мән ... ... жұмыстың мақсаты. Біз балалармен сөздік жұмысын жүргізе отырып, оларды айналасындағы заттармен таныстырып, атын атай білуге, қасиеті мен сапасын, түр- ... және ... ... ... ... қоршаған ортадағы түрлі құбылыстар жайындағы ұғым, түсініктерін дамыта отырып, белсенді түрде ... ... ... ... ... ... ... бірге ойлауға, тілді дамытуға, шығармашылық әрекетін байытуға бағыт алады. Баланың ойын ... ... ... дене бітімін жетілдірсе, ал қарым- қатынастағы пайымдаулары өзіндік таным- түсінік, мінез- ... ... ... әсер ... Бала ойын ... бір ... ... әрекетке ауыса отырып, өзіне түрлі ақпараттар алады, дүние сырын ... ... ... ... ... ... балалардың сөздік қорларын дамыту ісінде тәрбиешінің:
-балалардың сөздік қорларын ... ... ... ... ... ... әрі байытып отыру басты міндет саналады.
Мектеп жасына дейінгі кезеңдегі балалармен сөздік жұмысын жүргізу ісі- тіл ... ... бір ... ... ... аталған міндеттерді тәрбиеші үнемі сөздік жұмысын жүргізуде басшылыққа алып ... ... ... ... ... молайтуда ойын, тапсырма жаттығулардың орны ерекше. Соның ішінде ... ... шын ... Ойын ... бала ... ... өзіне қызықтысына ықыласы ауып, таңдап алады. Баланың бір ерекше қасиеті сөйлеуден еш жалықпайды. Ойын бала тілінің дамуына ықпалын ... ... ... ... жол ... Қай бала ... ... өседі, өйткені бала табиғатының өзі тек ойынмен байланысты. Ойын үстінде бала еш нәрсеге тәуелсіз. Ол озін еркін ұстайды. Ал еркіндік ... ... ... баспалдағы, бәрін білуге деген талпынысы мен құлшынысы. Баланың білуге деген құштарлығы, сөйлеуі ойын үстінде қалыптасады.
Халық даналығында , деген аталы ... ... ... ... дейінгі жастағы баланың ойынға деген құлқы, қарым- қатынасы, ... ... ... олар ... есейгенде де жалғасы береді. Ойын барысында бала өзін қоршаған үлкендер сияқты, өзінің сүйікті ... мен ... ... өмір ... әрекет жасайды.
Мектепке дейінгі тәрбиеленушілерде педагогикалық процестер барысында баланың ... ... ... ... ... жағымды мінез- құлық дағдыларын қалыптастыру көзделеді. Психологиялық жаттығулар баланы үлкендермен және достарымен қарым- қатынас мәдениетіне тәрбиелеп, өз пікірлерін ... ... ... көмектеседі. Ойын жаттығулар арқылы баланың білімділік дағдыларын күнделікті ... ... білу ... ... ойын- жаттығулар баланың жан дүниесінің, рухани жай-күйінің үйлесімді дамуына ықпал етеді. Баланың сезім ... ... ... ... үшін ... ... негізгі мақсаты балалардың ықылас зейінін, сөздік қорын, байқампаздығын, есте сақтау, қабылдауын дамытуғы, икемділікті арттыруға, өзінің жеке ... іс- ... ... құрметтей, өз ісінің дұрыстығын дәлелдей білуін анықтау, қалыптастыру. Ойынға зер салып, ой жүгіртіп қарар болсақ, сол ойындардан үлкен де мәнді, ... ... ... ... ... ... ең алдымен не нәрсенің болсын жөн бастар қайнар көзі болатыны белгілі. Сондықтан да ойын бала бойындағы ... да бір ... ... деп ... балалардың сөздік қорларын дамытуда ойындарды, тапсырма- жаттығуларды қолдану үлкен ... ... Ойын ... ... сөздік қоры дамып, ауызша сөйлеу машығын игереді., таным белсенділіктері қалыптаса ... ... ойы өсіп ... әрі ... қасиеттер бойына сіңіреді.
Ұрпақтан ұрпаққа жалғасын тауып келе жатқан, әрі үлкен мәні бар ... ... ... ... ... ... ... отырып, балалар қоршаған ортадағы заттар мен құбылыстарды, жан- жануарларды, құстарды, ағаштарды т.б көптеген бейнелерді бейнелей алады.
Ал тіл ... ... ... ... ... соның ішінде бұлшық етінің қимылдары жеткілікті деңгейде дамымайды.
Сөйлеу тілі мүшелері әрекетінің қозғалуларының дамуы қол саусақтарының нәзік ... ... ... байланыста болғандықтан, бала қолының ептілігін толық жетілдіру, ... ... ... ... ... қалайды.
1 Тіл дамыту әдістемесінің маңызы
1.1 Балалардың тілін дамыту әдістерінің негіздері
Тіл және тіл дамыту сұрақтарына тереңірек ... Бұл ... ... ... ғалымдар мен зерттеушілер өздерінің еңбектерін арнаған. Тіл дамыту мәселесінің ... ... аса ... орын алатын тұлғалар:
Қазақтың дара ұстазы, ұлы перзенті - ... ... ... ... оқулықтарын жазған ғалым - Ахмет Байтұрсынов. Кезінде жәбір-жапа шегіп, сауатсыз қараңғылықта жүрген халқының көзін ашу, балаларын оқытып, білім алу ... ... ... ... ... еңбек еткен, мектеп ашып, оған өзі арнайы ... ... ұлы ... - ... ... ... ... аңыз әңгімелер, қара өлең үлгілері, мақалдары автордың өзі басқа тілдерден аударған, ... ... ... ... ... қазақ тіліндегі алғашқы оқу құралында Ыбырай Алтынсариннің тек ... ... ғана ... ... ... тазалығы мен сөздігінің дұрыс қолдануына да қатты мән бергенін байқауға ... ... ... ... , , атты ... ... тұтас сөздік әдістерінің тиімділіктері мен кемшіліктерін ... ... ... ... сөз ... ... мәселесін тыс қалдырмады. Сонымен қатар Ахмет Байтұрсынов ... рет ... ... 1925 ... ... 7 ... жарық көрген "Оқу құралы" әліппесінде сөздіктің дыбыстары мен мағыналары арасындағы байланысты оқушыларды дыбыстарды оқытудың тиімді әдісі ... ... ... ... ... ... үлгілері мен оқыту әдістері кейінгі оқулықтар мен әдістемелік еңбектерінде одан әрі ... ... ... дейін қолданылуда.
Тіл дамыту мәселелерін теориялық және практикалық тұрғыдан К.Б.Баркин, Н.М. Соколов, М.А.Рыбникова, Е.И. Тихеева өз ... ... ... ... ... үлес ... орыс ... П.П.Блонский, С.А. Рубинштейн, Б.Г.Ананьев, Н.И. Жинкин; ... ... Т. ... Ж. ... Жұмабаев;
Мектепке дейінгі жастағы балалар мен бастауыш сынып оқушыларының тілін дамыту мәселелері М.Жұбанова, С.Рахметова, К.Бозжанова, Б.Баймұратова, Р.Әміров, Т.Әбдікәрімовлардың ғылыми-әдістемелік ... ... ... қазақ тілін оқыту әдістерін зерттеуде Қ.Жұбанов, Г.Бегалиев, С.Жиенбаев, Ш.Сарыбаев, И.Ұйықбаев тіл дамыту, сауат ашу кезіндегі тіл дамыту жұмысының әдістерін ... ... ... ... ... да, өз ... бұл мәселеге тоқталып өткен.
Тіл дамыту - сөзі термин ... ... ... 1930 жылы ... әдістемелік еңбектерден бастап ене бастаған. Ертеректе шыққан оқулықтар мен әдістемелік құралдарда , деп ... ... ... ...
Қабылдау мен ойлаудың балаға тән түрлерін игеру, қиялдың күшті дамуы, ырықты зейін мен мағыналы естің бастамаларының ... ... ... ... ... ... тілін дамыту, меңгеруге бағытталған материалдарды жинақтай отырып, тілін дамытуды ұйымдастыру, баланы жеке тұлға ретінде қалыптастыру тіл дамытуда әдіс ... ... ... оны ... ... табылады. Мектепке дейінгі балаларды айналамен таныстыру- бұл олардың санасына қоршаған ... ... ... ... ... негізделген шындық тұрғысындағы білім қалыптастыру және оған деген дұрыс қарым-қатынасқа тәрбиелеу әдісі. Балалар ересектердің әсері арқылы адамгершілік қарым-қатынаста бола отырып, ... ... ... ... ... және ... ... тани біледі. Айналамен таныстыру барысында кеңістік, уақыт, заттың пішіні, түсі, сапасы, салыстырмалы ... ... ... сұйық деген ұғымдар қалыптасады. Қоршаған ортамен және оның түрлерімен таныстыра отырып, балалардың ұғымын кеңейтеміз. Әрбір бала ... ... ... ... ... тану ... ... Қоршаған ортамен таныстыру арқылы тілін дамыту. Қоршаған ортамен таныстыру бойынша балалар өзінің аты-жөнін, жасын, жанұясын, балабақшадағы тәрбиешілермен топтағы балалардың ... тани ... ... ішкі ... ... топ ... ... дәрігер бөлмесі, т.б айырмашылықтарын ажырата бастайды.Сонымен қатар әр ... ... ... ... ... ... аты, не үшін ... неден жасағаны, қайда, кімде, қандай, кім не істейді сұрақтарына ... ... ... ... ... ... шұғылданатыны туралы әңгімелейді. Балалар әсіресе ұлдар жағы қызығы көлік түрлерін, яғни ұшақ, поезд, жеңіл,жүк машина және ... ... ... ... ... біледі.Балалар бос уақытында жүк машинасымен ойнағанды жақсы көреді. Қоршаған орта мен тәрбие жұмыстарының түрлері: Мектепке дейінгі кезеңде бала қоршаған ортаны ... ... ... ... ... білуге деген қызығушылығын оята отырып, тәрбиеші оны табиғатпен таныстырып қана қоймай, оны ... ... мен ... ... ... ... сезіне білуге үйретеді. Қарапайым экологиялық түсініктерді меңгерту баланың қоршаған орта нысандарына танымдық қызығушылығын арттырумен тығыз ... ... ... ... ... ... ойын барысында, табиғи нысандар мен құбылыстарға бақылау жасау, заттарды ... ... ... табиғат пен табиғат күнтізбесіндегі ауа-райы жағдайына бақылау нәтижелерін айта білу, еңбек және ... да ... ... ... асады. Мектепке дейінгі балалық шақ кезеңінде баланың ... ... ... ... ... ... арқылы қалыптасады. Әрбір жеке бала - қоршаған ... ... ... Бала ... ... ... ... да серуне арқылы бақылау мен зерттеу сияқты әдістер балаға неғұрлым жақын болып ... ... ... көмегімен атқарылатын іс-әрекет. Серуен барысында балалардың табиғатқа қызығушылықтарын ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама пайдалану оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау кезінде жеңілдік туғызса, екіншіден,бақылауды жүргізуге қойылатын талаптар сақталады. Балалардың танымдық ... ... ... ... ... қолданатын әдіс-тәсілдері мен бақылауды ұйымдастыруына тікелей байланысты болып келеді. Баланың жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... Бұл тұрғыда - осы үш бағытта жұмысты ұйымдастыру қажет. Ол үшін тиімді ... ... ... ... зор. Табиғи нысанды қабылдау, зерттеу баланы шаршатпауы тиіс. Бала бақылауды жақсы көңіл-күймен бастап, сондай жақсы әсермен аяқталуы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... Серуен кезінде әр түрлі ойындар арқылы жаңа ойын технологияларын әдіс-тәсілдердін қолдану қажет. Серуен ... тек ... қана ... ... шараларын қатар жүргізіп отыру керек.Серуенде ағаштарды,гүлдер мен шөптерді ажыратуға,оларға қамқорлықпен қарауға көңіл аудару керек. Еңбек ... ойын ... ... ... ... ... ... Бала серуен барысында (еңбек, бақылау, ойын) - әрекеттері ... не ... неге ... артқанын сұрай отырып, қортынды жасау. Бақылауға дайындық және оны ұйымдастыру. Сонымен, аталған талаптарға сай ... ... ... ... дайындығы болған жағдайда жүзеге асады.Дайындық келесі жұмыстардан тұрады: ... ... және ... ... ... орны және ... ... әр ... ... ... болады. ... ... ... ... де маңызы зор. ... ... және оның ... ... ... және құрғақ топырақты ажырата білуге үйрету; ... әр ... ... ... аудару және оны топырақпен салыстыру; :: ... екі ... ... саз бен ... ажыратуға үйрету; Әр ... өз ... ... бар, ... ... ... бір-бірімен байланысты болып келеді. Айналадағы әлемді ойын,еңбек,серуен,тәрбиешімен,ересектермен,құрдастарымен қарым - қатынас кезінде танып біледі. Сондай-ақ 3-4 жастағы балалар ... ... ... ... ... ... ... білгісі келеді.Күнделікті өмір барысында бала шындық дүниенің құбылыстары мен заттарын анықтай білуге,адам баласының жинақтаған бай тәжірибесін үйренуге талаптанады және тілі дами ... бір ... ... ... ... ... ... дейді.Балалар өте байқағыш,еліктегіш,әр нәрсеге үңіле қарайды,көп нәрселер оларды ойлантады.Ойларын айтып жеткізгісі келеді. Сондықтан ересек адамдар бала сұрағын ... ... ... жөн. ... ... ... ала ... бала келешекте сұрақ қоюдан жасқаншақтайды және бұл баланың ... ... кері әсер етуі ... ... ... ... түсініксіз оқиғалардың, құбылыстардың сырын білуге құмартады. Күн сайын олардың алдында жаңа сұрақтар ... Сол ... ... олар ... ... ... олардың түсінігінше, ересектердің білмейтіні болмайды. Мұндай ерекше сұрақтар ... ақыл - ой ... ... ... ... сипаттайды. Мектепке дейінгі жас- естің және тілдің қарқынды даму жасы. Тәрбиеші-педагог баланы ертеңгі болашағына дұрыс көз ... ... ... ... ... ... сана - сезімнің тілінің жетілу дәрежесін, таным үрдістеріні (түйсігі, қабылдауы, ес, ойлау, сөйлеу, зейінінің) дұрыс ... ... ... ... әрі ... ... беру керек. Балалардың тілдерінің дамуы, байланыстырып сөйлеу дағдылары - (зейін, қабылдау, есту, ойлау, есте сақтау)- қабілеттерін ... ... ... Тіл ... ... ... ... рөлі. Ойын-баланың жеке басын дамытуда, сөздік қорын молайтуда, қоршаған ортамен танып-білуінде, өздігінен әрекет жасау дағдыларын қалыптастыруда, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруда ... орын ... Жаңа ... сәйкес мектеп жасына дейінгі балаларға арналған пәндік- дамытушы ортаны ұйымдастыруға қойылатын талаптардың бірі ... ... мен ... ... ... ... ... ету, ойын іс-әрекеті жағдайымен қамтамасыз ету сұрақтары айқындалған. Бала үшін ойын - өзін-өзі жетілдіру мен ... ... ... ... не ... деген сұрақ туындайды. Балалардың жас ерекшеліктеріне қарай ойын түрлері де әр түрлі болып келеді. ... ... ... ... оқу іс әрекетіне айландырып, ойын түрін күрделендіре түсу керек. Ойын тек балалар ойнайтын болып емес, оқу әрекеті ... ... ойын ... ... әрекетіне қолданатын ойын түрлері мынадай топтарға бөлінеді: :: Дидактикалық ойын :: Сюжеттік ... :: ... ... (ұлттық ойындар) :: Саусақтар ойыны :: Үстел үсті ойындары......... Дидактикалық ойындар оқу әрекеті барысында балалардың қызығушылықтарын арттыру мақсатында қолданылады. Мектеп ... ... ... ... да, оқу әрекеті ойын түрінде өткізіледі. Оқу әрекеті барысында қолданылатын ойын түрлерін жас ерекшеліктеріне ... ... ... көп ... ... өткізуінде емес, ойын кезінде баланың тілінің дамуы, психикалық өзгерістерінің болуында Алайда баланың 3-4 жасында жаңаша өзгеруге, ... ... ... ... Ал, ... бала өз ойынан шығаруға, яғни түрлі жағдайларға байланысты бейімдеп отыруға үйренеді.
Тіпті баланың ... тілі ... ... ... бұл ... ... қалыпты деген сөз емес. Егер 4 - 5 ... ... бау ... ... ... ал, ... тек шар мен ұзынша жабыстырылса, және 6 ... тиек ... ... және қауіпті іс болса, онда сіздің балаңыз кінәлі емес.
Өкінішке орай көп ата- ана қолдың икемі мен ұсақ ... даму ... ... тек ... ... ғана ... Бұл балаға өте ауыр жүк. Жаңа хабарларды ... ... ... ... ... ... ... үйренуі керек.
Кішкентай ғана сәбидің қалайтыны қозғалу, қозғалыс- әлемді танудың мүмкіндігі. Яғни, бала қозғалысының дәл және нақты болса, оның ... ... ... да ... бола ... ... сіз бірінші сынып оқушысында жазуда қиындық болмасын десеңіз немесе 3 жастағы ... ... ... ақау болмасын десеңіз дамыту ойын - жаттығуларын бала туылған соң екі айдан кейін ... Ұсақ ... ... ... ... ... өте ... Омыраудағы баланың саусақтарын уқалауға болады, жас жарымдағы баламен саусақ ойындарын бастауға болады. Мысалы, баланың бас бармағын жаймен ... ... оған ... ... ... соң бас ... ... үйрекпен түйістіре отырып, >, ортан түйрекпен түйістіре отырып, ,
Осылайша жалғастырып басқа саусақтармен де деп ... ... бұл ... ... ... ... да көп алмайды, ал пайдасы оның өте көп, себебі ұсақ моториканы дамытып ... ... ... ... ... үшін - саусақ бассейні әдістемесі өте пайдалы. Бір ыдысқа 1 кг ... ... ... ... де ... баланы қызықтыратын бір ойыншықты көміп қоямыз. Сондан соң оны тауып беруін ... Бұл ... ... ... ... алыстап кетпеңіз. Себебі ұсақ нәрселерді аузына салып алу қаупі бар.
1.2 Балабақшадағы балалардың тілін дамытудың әдісі мен ... ... ... деп ... бір адамнан екінші адамға беру мақсатымен орындалатын үйренуші мен үйретушінің іс-әрекеттерін ... ... ... ... тілдің дамуына мынадай практикалық әдістер тән: еліктеу әдісі, сөйлесу (әңгімелесу) әдісі, қайталап айту әдісі, әңгімелеп беру ... ... ... ... ... мен ... ... бірсөзді, бірақ әртүрлі етіп айтады: үйретуші ересек адамдармен сөйлескендегіден көрі бір шама қарқындырақ, сөзінің дыбысын артикулдеп және сөзінің дауыс ... ... ... ал ... ... да, ... оның сөзіне еліктейді, сөйлеу қимылын үйренуге (дауыстың артикулиациясымен модулиасиясы) және ... ... ... ... қимылды және т.б. көрсететін дыбыс комплекстерінің мәліметін салыстырады). ... ... үшін ... норма деңгейінен төмен түспеу және баланың сөзіне еліктемеу (, ) аса ... ... ... ... сәби ... бастап, кейінгі шақтарда (тек балалар бақшасында ғана емес, мектепте, тіпті есейгендеде) ... ... ... ... ... ... іс әрекеттерді атқару кезінде, айталық, баланы шомылдыру кезіндегі баламен қатынас процесінде де еріксіз түрде болуы ... ... бір ... -- еліктеу әдісімен келтірілді. Бірақ әр жағдайда бұл әдіс әр түрлі тәсілдермен жүзеге ... бір ... ... ... сол ... ... ... іс-әрекетке оқу дидактикалық материалдың сипатынан туындайтын қосалқы іс-әрекеттің енгізілуін тәсіл деп атаймыз.
Сонымен, еліктеу әдісін жүзеге асыратын тәсілдер ... ... ... айналадағылармен танысқанда нақты затты бақылау жоғарыда айтқан жағдайда, сәби өз қолына қарайды, анасының қолын бақылап, оған ... ... оның ... ... ... ... байқағанымыздай, ойын үстінде баланың тілі жаңа лексикамен толығып қана қоймайды, сонымен бірге ол жаңа сөз формасымен де ... (, ... ... ... ... зат ... ... ойнағанда, балалар диалог сөздерді байланыстыруға үйренеді);
* сөз үлгісіне сүйену ... ... ... ... сөзді балалар кайталайды ().
Сонымен, біз үйретуші мен үйренуші бір ... ... ... әдісімен таныстық, бірақ үйретуші қалай сейлеу керек екендігі жөнінде үлгі көрсетеді ал үйренуші оны дәлме-дәл қайталайды, оған ... ... ... ... орындайтын тәсілдер ,келтірілді. Бірақ кез келген әдісті іске асырудың тәсілдері көп-ақ: творчестволықпен ... ... ... тәрбнеші әдістің өзін бұзбастан әрдайым өзіндік тәсілдер жасайды. ... ... ... ... ... ... ... тірі объектілерді (жануарларды, өсімдіктерді), диафильмді, магнитофонды және басқаларіды пайдалану тәсілдері арқылы орындалуы мүмкін.
Бала үшін орындауы анағұрлым ... онын ... ... ... -- сөйлеу әдісі, мұны қосымша сұрақ пен жауап әдісі, әңгімелесу ... деп те ... ... ... ... ал ... ... беруінен тұрады. Демек, олардың екеуі де сөйлейді, бірақ бір сөзді емес (еліктеу әдісіндегідей), әр түрлі сөздер ... ... ... ... ... ... таныс сөздерді, дыбыстарды, грамматикалық формаларды немесе дәнекер тексті еске түсіруге және оны ... ... ... ... ... ... ... құрастыру (әңгімелеп беру) әдісіне кең дербестік беріледі. Оньщ мәні мынада: балалардың ... өз ... , ... өз өмірлерінде кездескен нақты жағдайларды әңгіміелеп беруін, Қылған көркем әдебиеттегі тақырыптарды араластырып айтуын, картинкаларды, нақты объектілерді -- ... ... ... -- ... тәрбиеші көтермелеп отырады
* Лексика тіл құрылымының компонеттері ретінде
* Еркін сөйлеу қатысында ... ... ... ... ... ... ... балардың сөздік қорын байыту әдіс тәсілдері
Сөз- тілдің негізгі өлшемі. Ол былайша айтқанда бір ... ... ... компоненттерінің - фонетиканың (сөз дыбыстарынан тұратындықтан) , лексиканың (болмыстың белгілі бір құбылыстарын білдіріп, сөздің қандай мағыналық роль атқаратындықтан), грамматикалық ( бұл ... ... бір ... ... ... ... тбылады. Тілде сөз белгілі бір мағынаға және тиісті грамматикалық тәртіпке ие болады., сөздерді , фонетикалық құрылыссыз және грамматикалық формасыз, үйрену ... ... ... ... ... шындығы:заттар мен құбылыстарды ( үй,күн, адам, күннің батуы), дерексіз ұғымдарды ( ой, шындық), іс-әрекеттерді ( құрылыс салу, жарық жағу, сүю, ... ... ... ( ақ, ... жылы шыраайлы, әділ) іс-әрекеттің белгілерін ( жоғары қарай, ашық, шың, адал), санды ( бір, он екі жүз ), ... ... ... ... ( кім, мен, қандай, қанша) білдіру қабілетін сөздің лексикалық мағынасы деп те ... ... ... бойынша жалпылаудың бірнеше дәрежесі ажыратылады.
Жалпылаудың нольдік дәрежесі - ... ... жеке ... аты ... ... әже, табақ, стол).
Жаңадан сөйлей бастаған балалар ( бір жастың соңы - екі жастың басына ... ... яғни бұл ... ... ... ... салыстыра отырып (қорытудың нольдік дәрежесі) үйренеді: олар үшін мама. Орындық, доп, ваза сөздері Әсел, ... ... ... ... ... 1 ... 1 жас 3 айға ... балалрдың екі тобының сөздің жалпылауышы мағынасын түсінуі қалай өтетіндігін былайша сипаттайды: сөзіне 20 шартты қозғалыс рефлекстері (кітапты ал, ... қой және т.б), ал ... ... 20 көру ... ... ... сөйлемін қайталай отырып, балаға кезекпе - кезек форматы мен түсі әр ... 20 ... ... ... ... ... көру тітіркенулері бекіледі, екінші топта, керісінше көру әсерлері әркелкі, ал істеген іс-әрекеттері бірыңғай болады.
Бақылау мақсатында сынау жүргізгенде сөзі ... ... ... үшін ... ... ... ... топтың балалары үшін олай болмай шықты.
Мектеп жасына дейінгі барлық топ ... ... ... әр ... ... сөз ... кеңейтуге ғана емес , сондай-ақ әр баланың қабылдаған сөзі оның өзіне тән жалпылау дәрежесінде ... ... ... ... ... дыбыстық құрылымын ғана есте сақтауды емес, сөздің лексикалық ... ... ... ... ... ана ... ... заңдылығы бұзылады.
Біздің айтып өткеніміздей, әр баланың лексикалық сөз қорын толықтыру ( ... ... ... ... айналадағы заттармен таныстыру процесінде жүзеге асады: сөз баланың сол сөздің өзі білдіретін зат ... ... ... ... ... өзі сай ... ұғымдар жөніндегі түсінікпен бірге енеді.
Баланың ана тілі ... ... ... осы ... сай ... заттарды қатар жүреді.: бала затты қарап, қандай дыбыс ... ... ... ... дәмі мен иісін байқайды. Баланың назары ауған зат оның зат ... ... бес ... ... - ... ... иіс сезу, дәм сезу, сипап сезу органдары - ... ... ... ... ... танып білу баланың эмоционалдық сезімдерін дамытады: ол - ... ... ... ... ғана емес, сондай - ақ бүкіл сезімдерінің гаммасын сезінуге қабілетті. Затты сөздің жәрдемімен сезімдік қабылдау баланың жадында осы зат ... ... ... ... орналасқан соң, оны айтатын сөз баланың жадында ең алдымен, ол ... ... ... ... ... ... ... сезімдерінің бірін қоздырады.
Фонетикалық жаттығулар сияқты лексиалық жаттығулар да тұтасымен осы ... ... ... ... ... жүргізіледі; мұндай жаттығулар байланыстыра сөйлеуді дамыту және көркем әдебиетпен таныстыру сабақтарына енгізіледі.
Мысалы, ... ... ... ... бір сабағы 20 минутқа есептелген болса, оның 2 минуттан 10 минутқа дейінгі мөлшерін ... ... ... ... ... жазушының лексикасын түсіндіру керек болған жағдайда лексикалық жаттығулар көркем әдебиетпен таныстыру сабақтарына енгізіледі.
Лексика бойынша арнайы жаттығулардың нақты ... ... ... ... ... ... түсінуді дамыту, 2) қатынасын түсіндіруді дамыту; 3) ... ... ... түсінуді дамыту;4) морфология саласынан (морфемалардың абстрактлық мағнасын меңгеруде) тіл құбылыстарын айыра білу қабілетін дамыту; ... ... ... ... ... ... ... білу; 6) стилистикалық сезім қабілетін дамыту; 7) сөздердің тасмал мағнасы мен этикалық, ұғымдарды түсіне білу.
Арнайы сабақтарда балалардың сөздік ... ... ... әдістер (2 тарауды қараңыз).
Лексикалық жаттығуларды жүргізуде дидактикалық ойын тәсілі, атап айтқанда, (яғни арнайы жабдықталған) ... ойын жиі ... ... ... ... ... ойын ... ішіне ұсақ заттар толтырылған дорбаға қолдарын салады да, оларды сипап біледі және атын атайды) да пайдаланылады.Бірақ, әрине, қуыршақтар мен басқа да ... ғана ... ... ана ... поэтикалық мағнасын бойына сіңіре алмайды.Балаларды қоршаған орта заттарымен таныстыру керек және нақты затты, ... пен ... ... ... сөздің лексикалық мағнасын түсіндірген жөн.
Төменде түрлі жастағы балалардың ... ... ... ... ... ... ... берілген.Мұнда балалардың осы жұмыс тәсіліне шамасы келетін жасы көрсетілген; ал егер қажет болса, бұл жұмыс келесі жаста да ... ... ... ... тежелген жағдайда) міндетті түрде жалғастырылуы тиіс (енді жаттығуды баланың жеке өзі атқаруы тиіс).
Тіл дамытудағы сабақ бір-бірімен ... ... ... ... ... қоймай, қазіргі кезеңде - кез-келген адамның мәдени және рухани өсуінің басты көрсеткіштерінің бірі саналады. Сондықтан да жас ұрпақтың тіл ... ... ... ... ... күнінен бастап қолға алудың қоғамдық әрі тәрбиелік мәні зор. Өйткені мектепке дейінгі шақ ... тіл ... аса ... байқалатын кезі сондай - ақ бұл шақта баланың өзін ... ... ... ... ... қызығушылығы ерекше дамиды. Танымдық белсенділік баланың сөйлеу, бір нәрсені сұрап білу өз ойын ... ... ... тудырады. Осыған байланысты тәрбиешілермен ата-аналар үшін ұсынылып отыр бұл құрал мектепке дейінгі балалардщың тіл ... ... ... алды ... осылайша шығармашылығын дамыта отырып, қазіргі заманғы педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... озық техналогияларды сабақ барысында пайдаланып, балалардың шығармашылағын дамытуға ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы жүзеге ... ... келе ... алды ... ... ең озық педагог, психолог, ғалым және аса дарын иесі болу керектігіне көз жеткіземіз. Бес жастағы бала ... ... жеке ... ... әр тәрбиешінің басты міндеті. Сондықтан бала жүрегіне ... ... ... ... ашу әр ... алдына қойылған ең басты міндеті болуы тиіс.
2 Мектепке дейінгі балалардың тілін дамыту әдістерінің түрлері
2.1 Еркін сөйлеу ... ... ... ... ... қорын байыту әдістері мен тәсілдері
Балабақшадағы тәрбиелеу-оқыту жұмысында балалардың тілін дамыту, сөздік қорларын дамыту ауызша ... ... ... ... сөздерін күнделікті өмірде еркін қолдану, әрі оны күнделікті іс-әрекет кезіндегі тілдік қарым-қатынаста қолдана білуге жаттықтыру ... ... мән ... ... ... ... балалармен сөздік жұмысын жүргізу ісі - тіл дамытудың негізгі бір міндеттері.
Балалармен ... ... ... ... ... айналасындағы заттармен таныстырып, атын атай білуге, қасиеті мен сапасын, түр-түсін және пішінін ... ... ... қоршаған ортадағы түрлі құбылыстар жайындағы ұғым, түсініктерін дамыта отырып, белсенді түрде тілдік қарым-қатынас жасай білуге ... ... ... ... ... қорларын дамыту ісінде тәрбиешінің міндеттері:
-балалардың сөздік қорларын дамыту;
-жаңа сөздерді меңгерту;
-үйренген ... ... ... әрі байыту.
Осы аталған міндеттерді тәрбиеші үнемі сөздік ... ... ... алып отыруы тиіс. Балалардың сөздік қорын дамытуда ойын, тапсырма жаттығулардың орны ... ... ... ойын - ... шын ... Ойын арқылы бала айналасындағы нәрседен өзіне қызықтысына ықыласы ... ... ... ... бір ... ... ... еш жалықпайды. Ойын бала тілінің дамуына ... ... ... ... ... жол ... Қай бала ... ойынмен өседі, өйткені бала табиғатының өзі тек ойынмен байланысты. Ойын үстінде бала еш ... ... Ол өзін ... ... Ал ... ... барлық дамудың баспалдағы, бәрін білуге деген талпынысы мен құлшынысы. Баланың білуге деген құштарлығы, ... ойын ... ... қорды дамыту ісін ұйымдастыру жұмысында ойын сабағы ең негізгі орын алады. Тәрбиеші бақылау, заттарды қарау, сурет қарау, жұмбақ шешу және ... ... ... ... ... ... сөздік қорларын дамытады.
Арнайы ойын-сабақ және сабақ мазмұнына қарай танымдық, дамытушы ойындарды, тапсырмаларды қолдану, ... ... ... ... оларды қасиетіне қарай ажыратуға және оны танып білуге үйретеді. Сөйтіп бала топтағы жасына сәйкес ... ... ... Ойын ... ... өзі ... бола ... балаларды ойнай білуге, ойын ережісін сақтауға, әрі оларды ойната отырып, ойлануға бағыттайды, заттың атын немесе қасиетін есінде сақтап ... жол ... ... қызықтыра отырып, зейінін, қиялын дамытады.
Сонымен қатар ойын ... бала ... өз ... ... ... Әр бала өз ... ... мәз болады. Сондықтан да ойын-тапсырмаларды тандауда және іріктеуде ... жас және жеке ... ... ... ... ... ... үстел үсті және сөздік ойын) үш түрлі етіп өткізуіне болады.
Заттармен ойналатын ойын ойыншықтарды, табиғи заттарды ... ... ... ... , , , , , т.б.
Үстел үсті ойынын ұйымдастыруда домино, лото, суреттер қолданылады. ... , , , , , , , , ... ... ойын ... ... ... ... білуге, дұрыс жауап айтуға, сөз мағынасын түсінуге, орынды сөйлеуге үйренеді. Мысалы: , , , , , ... ... ... сөздік қорларын дамыту жұмысына ойындарды қолданумен қатар, , , , , , , тәрізді жаттығу тапсырмаларды да ... ... өз ... ... Бұл ... жаттығу, тапсырмалар балалардың сөздік қорын дамыта отырып, таным белсенділіктерін және ... ... етін ...
Жалпы ойынды ұйымдастыру:
-өткізуге әзірлік;
-ойынды ... ... ... үш ... ... ... қажетті құралдар, заттарды даярлау кезі - ойынды өткізуге әзірлік болып ... ... ... ... таныстыру кезі - ойынды өткізу болып ... ... ... - бұл ... өз ... жетуі, балалардың белсенділігі және олардың іс- әрекеті болып табылады.
Сонымен балалардың сөздік қорларын дамытуда ойындарды, тапсырма-жаттығуларды қолдану үлкен нәтиже береді. Ойын ... ... ... қоры ... ... сөйлеу машығын игереді, таным белсенділіктері қалыптаса түсіп, ақыл-ойы өсіп жетіледі, әрі адамгершілік қасиеттер бойына ... ... және онда ... ... ... ... ... түрде нақты жоспарлау - мұғалімдер жұмысындағы, оқу процесіндегі ең негізгі, ең күрделі мәселелердің бірі.
Ал, сабақ - ... ... ... ... ... оқу - ... жұмысы сабақ процесінен басталып, сонда жүзеге асып ... ... ... балаларға қандай білім негіздерін меңгертеді?
Олардың дүниетанымын, тіл байлығын, ақыл-ой өрісі мен танымдық қабілетін ... ... Өзге ұлт ... қазақ тілі пәнін оқыту әдістері мен тәсілдерін анықтауда, оны міндетті тіл дәрежесіне ... ... ... қазақ тілін орыс сыныптарында оқыту әдістері де басқаша болатынын ескеру керек.
Мұндай ерекшелік, ең алдымен, екі пәннің бірлігінде, яғни, қазақ тілі мен ... ... ... ... байқаймыз. Қазақ тілі пәнінің міндеті, біріншіден: оқушының сауаттылығын, ойлау қабілетін дамыту барысында жаттығу жұмыстарымен дәлелденіп ... ... ... тілі әдебиет пәні бойынша оқушылардың еркін сөйлеу дағдысын қалыптастыру болып табылады. Баланың тілін дамыту ... өз ... ... ... ойын ... ... ... қажет. Демек, өзге ұлт өкілдері қазақша сөйлей білуге, жаза білуге, өз ойын айта білуге үйрету - ... ... ... ... ... мұғалім сұрақ - жауап әдісін қолдана отырып, оқушылардың көз алдындағы заттардың атын, оқу - ... атын ... ... көздейді. Осы сәттен бастап мұғалім екі немесе үш сөзден тұратын диалог сөздер қолдану арқылы оқушының тілін, ойын дамытады. Сыныптағы заттарды ... айта ... ... соң, ... ... заттарды әр жерге қойып, сұрақ - жауап әдісі арқылы оқушылардың қазақша сөйлей білу мүмкіндігін біртіндеп арттыра береді. Әсіресе, ... да ... ... ... қолдану оқушыға зор әсерін тигізеді. Мысалы: Мынау не? Бұл - қарындаш. Кітап қайда ... ... ... ... ... не ... Үстелде қарындаш, өшіргіш жатыр. Осындай тәсілдермен тіл дамыту үшін ... ... ... ... ... ... ... Ал, жоғарғы сыныптарда сұрақ - жауап әдісі күрделене түседі. Бала қызықты да қысқа мәтінді оқып, мазмұнын айтып, тілін ... ойын ... үшін ... ... ажырата білуге тиіс. Ал, мәтін бойынша сұрақ - ... ... екі ... ... Бірінші: сөйлем құрамындағы сөздерден жалғау түрлерін айқындау барысында қазақ тілінде 4 ... ... бар ... ... отырып, жаттығу жұмысын жүргізу қажет. Екінші: оқушылардың тілін дамыта ... ... ... ... Тіл ... ... қай тақырыпта, қай кезеңде жүргізіліп отыруы қажет деген ... ... Ал, ... ... ... сұрақтардың мәтіндегі барлық сөйлемді қамту міндетті емес. Оқушы мәтіндегі жаңа ... ... үшін ... түрлерін ажырата білген тиімді. Мұнда ескеретін жай, қойылатын сұрақтар, өтілетін ... ... жас ... ... ... ... ... жинақы, түсінікті, оқушы ойына қонымды, жүрегіне жағымды болуы керек. Сұрақ - ... ... тек қана жаңа ... ... ... ... ... грамматикалық формаларды бекіту, түйіндеу, еске сақтау мақсатында жүргізіледі. ... ... ... ... зат есім ... форманың септелуін қайталап жаттықтыру үшін әдіскер ғалым
Ы. Мамановтың қолданған қарапайым тәсілін пайдалана отырып, оқушылардың қазақ тіліндегі 4 түрлі ... ... ... игеру және тәжірибеде қолдану мүмкіндігі кеңейе түседі. Ілік ... - Асан ... ... - Асан - ... ... - ... досының аты кім? Үсеннің досының аты - ... ... ... ... сен ... кімге бердің? - Мен дәптерді досыма бердім. - ... ... ... бердің? - Дәптерді досыма бүгін бердім. Табыс септік: Дәптерді кім алды? - Дәптерді Жомарт алды. - ... ... кім ... - ... дәптерін мен алдым. Жатыс септік: Қайрат қайда тұрады? ... ... ... ... ... ... қайдан келді? - Қанат Жамбылдан ... - ... ... Сен ... ... жазып отырсың? - Мен тапсырманы қаламмен жазып отырмын.
Біздің негізгі міндетіміз - ... ... ... ... түсіндіру. Кейбір балаларда қазақ тілінің қажеті жоқ деген теріс көзқарастар қалыптасқан. Бірақ олар қазақ тілінің қажеттілігін қазір көбі түсінеді және ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігін, маңыздылығын дәлелдей отырып, олардың қателесетінін түсіндіру керек. Қазақ тілі - ... тіл. Бұл жай ғана сөз ... Орыс тілі мен ... тілі екі ... ... сипаттайды, оны интеграциалық сабақтарда көрсете аламыз.
Баланың қазақ тілін толық меңгеру үшін, өз бетімен жұмыс істеу дағдыларын жүйелі ... ... ... Бұл ... ең ... құралы. Біздің міндетіміз - өз бетімен жұмысты жүйелі түрде ұйымдастыру арқылы оқушылардың өз ... ... ... ... - білік дағдыларын қалыптастыру және оқу еңбегіне деген сүйіспеншіліктерін арттыру болып табылады.
Өз бетімен жұмыс - тар ... сөз ... ол әр ... ... , амал - ... ... кең ... іс-әрекет.
Өз бетімен жұмысты сабақтың құрамды бөлігі ретінде өткізуге болады. Тәрбиеші түсіндіреді, айтып ... және ... ... соң 10-15 ... ... 2 минут уақытты өз бетімен жұмыс істеуге бөледі. Мәтінмен жұмыс, үлгі бойынша жаттығулар ... ... ... мұндай жағдайда балалардың ойлау деңгейі, олардың ... және ... ... ... ... ... 3 нұсқасы ұсынылады. Тәрбиеші әр нұсқадағы тапсырмалардың қиындық деңгейін бақылап отырады.
Қалаған нәтижеге жету үшін ... ... ... және таратпа материалдар, суретті карточкалар көмектеседі. Тапсырмалар әр түрлі болуы мүмкін. Сөйлеу мәнері баланың өз бетімен жұмыс істеуіне жағдай ... ... ... ... ... ... оқушылардың жұмыс істеуіне қарау керек, қателіктерін жөндеу қажет. Баланың сабақта тек қана теориялық білімін емес, тәжірибелік білім-білік ... ... ... күндегідей үй тапсырмасын тексергенге қарағанда, үй тапсырмасына ұқсас тапсырмалар ... ... ... ... ... карточкалар немесе оқылған орфограммалары бар сөздерді бір бала тақтаға жазады, сөзік диктант ... ... ... ... ... соң, ... екі бала ... тексереді. Өзара тексеру оқушылардың жаңа материалды тез қабылдап алудың титімділігін арттырады. Бір оқушы сыныптағы балаларға ... ... ... ... ... ... жауап береді. Жұппен жұмыс оқылған материалды жүйелеу мен бекітуге жағдай жасайды. Оқу әрекетін ... ... ... ... және ... ... ... қажет. Кез келген теориялық білімді тәжірибемен толықтырып отырады.
Барлық дидактикалық материалдар оқушылардың жазбаша және ауызша ... ... ... ... білім сапасын көтеруге әсерін тигізеді. Дидактикалық материалдар оқушылармен жеке жұмыс жүргізуге және терең, әрі ауқымды білім алу нәтижесіне ... Бұл ... ... ... ... іске асыруға болады.
мұғалім мен оқушының ынтымақтастық қарым-қатынасын белгілеу;
оқушыларды ұжымдық жұмыс түріне баулу;
оқушыларды бағалау әрекетіне үйрету;
мадақтау мен жазалауды дұрыс қолдану;
оқушыларға ... ... ... оқу ... ... ... ... туғызу;
2.2 Көркем әдебиеттің баланың тілін дамытудағы ролі
Көркем әдебиет шығармалары балалар алдына адамға тән сезімдер дүниесін ашып, жеке ... ... жан ... ... тудырады.
Көркем шығарма кейіпкерлерімен бірге қуану-қайғыруды үйрене отырып, балалар өзінің төңірегіндегілердің, жақын адамдарының ... ... ... ... ... ... ... қайырымдылық қасиет, әділетсіздікке қарсы тұру қабілеті ояна бастайды. Бұл- принципшілдік, адалдық, нағыз, азаматтық қасиеттердің қалыптасу негізі. , -деген болатын ... ... ... ... ... ... ең кішкене түрлері- тақпақ, өлең, халық ертегілерінен басталады.Асқан адамгершілік, барынша дәл ... ... ... ... ... көркемдігі - шағын көлемдегі фольклорлық шығармалардың ерекшеліктері. Бұдан кейін сәбиге авторы бар ертегілер, өлеңдер, әңгімелер ... ... ... ... ... ең ... ... -халық. Халықтың шығарма тіліндегі басқа шығармалардың ешқайсысында кездеспейтін, ... ... ... ... ажыратып айтуға қиын сөздердің тамаша орналастырылуының өзі балалар ... өте ... ... Сондай-ақ жеңіл қалжыңды тақпақтар, жаңылтпаштар, жұмбақтар - педагогикалық әсер берудің ең тиімді құралы, жалқаулық, қорқақтық, эгонстік ... ... ... ... ... .
Ертегілер дүниесіне сапар шегу балалардың қиялдау, елестету, тіпті өздері ойдан шығару қабылетін дамытады. ... ең озық ... ... ... ... ... ... өздері шығарған ертегілер мен әңгімелерде де өздерін әділетті көрсетіп әлсіздер мен жәбірлегендерді ... ... ... тырысады.
Эстетикалық, әсіресе адамгершілік (этикалық) жайындағы түсінікті балалар тәрбиешілердің оқылған шығармалар ... ... ... пікірлерінен емес, нақ осы көркем шығарманың өзінен алуға тиіс.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы көрнекі - құралдар22 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларды нәрсенің өлшемі формасы мен массасы туралы түсініктерін дамыту ерекшелігі34 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың бейнелеу және құрастыру әрекеттерін дамыту90 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың музыкалық қабілеттерін дамыту ерекшеліктерін талдау20 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
12 жылдық білім беру12 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
5-6 жасар балаларды мектепке даярлау әдістері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь