Курорттық іс пәні бойынша дәріс кешені

1 Дәріс. Курорттық іс денсаулық сақтау және емдік . сауықтыру туризм жүйесінде
1.1. Курортологияның пәні және негізгі түсініктері
1.2. Халыққа қызмет көрсету аясында санаторлы . курорттық кешеннің орны Курорттық істің басқа іс .әрекет түрлерімен өзара байланысы
2 Дәріс. Курорттық медицина негіздері
2.1. Денсаулық индустриясының түсінігі.
2.2. Қазақстанда денсаулықты ұйымдастыру жүйесі.
2.3. Қазіргі курорттық медицинаның мәні және оны құраушылар.
3 дәріс. Курорттық істің рекреациялық негіздері
3.1. Рекреация түсінігі.
3.2. Бос уақыт және рекреация. Рекреациялық кеңістік.
3.3. Рекреациялық іс .әрекеттің жіктемесі және құрылымдық ерекшеліктері.
Курорттық істің басқа іс -әрекет түрлерімен өзара байланысы
1.1. Курорттық іс - бұл табиғи емдік ресурстарды қолдану негізінде науқастарды емдеуді және реабилитациялауды, аурулар пракфилакториясын ұйымдастыру және жүзеге асыру бойынша ғылыми тәжірибелік іс - әрекеттің барлық түрлерінің жиынтығы, сонымен қатар олардың құрылымын және іс қимыл механизмін зерттеу, курорттарды ұйымдастыру, құру және басқару бойынша іс - шаралар кешені, азаматтарға емдік және мәдени тұрмыстық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету, табиғи емдік ресурстарды қолдану және қорғау және курорттарды санитарлы қорғау іс әрекеттерінің жиынтығы.
        
        Курорттық іс пәні бойынша дәріс кешені
1 Дәріс. Курорттық іс денсаулық сақтау және ...... ... ... пәні және негізгі түсініктері
2. Халыққа қызмет көрсету аясында санаторлы – курорттық кешеннің орны
Курорттық істің басқа іс ... ... ... байланысы
1.1. Курорттық іс - бұл табиғи емдік ресурстарды ... ... ... және ... аурулар пракфилакториясын
ұйымдастыру және жүзеге асыру ... ... ... іс - әрекеттің
барлық түрлерінің жиынтығы, сонымен қатар олардың құрылымын және іс ... ... ... ... құру және ... ... - шаралар кешені, азаматтарға емдік және ... ... ... қамтамасыз ету, табиғи емдік ресурстарды қолдану және қорғау
және курорттарды санитарлы қорғау іс ... ... бұл ... ... ... ... ... әлеуметтік
міндеттерді орындайды, олардың ішіндегі ең бастысы:
- табиғи ... ... және ... ... ... ... негізінде халықтың денсаулығын жақсарту;
- еңбек ресурстарын қайта толтыру, халықты жұмыспен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Курортология - табиғи - ... және ... ... ... ... емдік қасиеттерін, олардың адам ағзасына әсер ету
сипатын, аурулар ... және ... ... үшін оларды қолдану
мүмкіншілігін зерттейтін ғылым.
Курортология ғылым ретінде келесі бағыттарға негізделеді:
1) бальнеология (лат balneum - ...... ... ... ...... ... минералды суларды қорғау.
2) Климотология – климат туралы ғылым, климотерапия – ... ... ... ... ... гелиология – күн туралы ғылым, гелиотерапия – ... және ... күн ... ... ... - ауа ... ... аэротерапия - емдік және
сауықтыру мақсатында ... ... ... - теңіз туралы ғылым, талассотерапия – ... ... және күн ... ... суға ... ... ... туралы ғылым, диетотерапия емдік сауықтандыру
мақсатында тамақты қолдану;
4) Кинезитерапия-қимыл-қозғалыспен ... дене ... ... және ... дене шынықтыру.
5) Физотерапия – қолдан жасалған физикалық факторларды емдік мақсатта
қолдану.
Курорт (неміс тілінің Кurort сөзінен алынған. Kur ... ... ... ... ... және ... ... емдік
ресурстары бар аумақ.. табиғи нысандардың емдік құрылымы мен шарты көп
жылдық тәжірибенің ғылыми ... ... ... және денсаулық
сақтау сұрақтарымена айналысатын мемлекеттің ... ... ... ... ... ... географиялық
орналасуы және сипаттына байланысты бір немесе бірнеше табиғи емдік
факторлар ... ... ... ... ... ... байланысты
келесі түрлерге бөлінеді:
- климаттық емдеу, негізгі емдік факторлар әр түрлі ... ... ... ... ... сәйкес мұндай
курорттар жазықтық, далалық, шөлді, таулы, теңіз жағасы және ... ... ... негізгі емдік факторлар әр түрлі типтегі минералды
сулар жатады;
- саз балшықтық, негізгі емдік ... әр ... ... ... ... аралас, емдік факторлар кешенін иеленеді.
Табиғи емдік факторлардың емдік тиімділігінің дәрежесі, оларды игеру
дәрежесі және ... ... ... ... мемлекеттік,
аймақтық және жергілікті тағайындаудағы ... және ... ... ... ... ... ... курорттық қоры – барлық ... ... ... ... ... ... ... – сауықтыру
орындардың, және де курорттар мен курорттық ... ... ... әрекет мақсатына байланысты курорттың қызметтеріне келесілер кіру
мүмкін:
- санаторлы – курорттық емдеу;
- ... ... ... ... ... ... ... емдеу және ауру прафилактикасы;
- мәдени – танушылық және ойын – сауықытық.
Курорттың үш ... ... ... ... ... - ... факторларды емдік қолдануды құрайды.
Сауықтыру демалысы - арнайы медициналық емделуді, ... және ... ... етпейтін, денсаулығы сау тұлғаның ... ... ... факторларына дене шынықтыру және спорт, таяу
және алыс ... ... ... үшін ... ... ... факторлар,
және де мәдени массалық іс – шаралар жатады.
Медициналық (емдік) туризм – емдік ... және ... ... ... ... уақытша шығу. Су, тау, шаңғы
туризм түрлерін ерекшелейді, ал ұзақтығы бойынша - ... ... ( ... және ұзақ ... (7 ... ... ... ұйымдастыру және ауру прафилактикасы ... ... ... ресурстарды иеленетін емдік – ... ... ... ... емдік және ... ... ... ... үшін ... инфрақұрылымынның бар
болуы қажет.
Курорттық инфрақұрылым дегеніміз денсаулықты нығайтуға ... ... ... ... ... ... ... материалдық
объектілер және іс -әрекеттер түрлерінің жиынтығы. Курорттық инфрақұрылым
өзіне емдік прафилактикалық, ...... және ойын ... ... ... ... оқытылған медициналық және
қызмет көрсетуші персоналды және т.б. қосады. ... ... ... жүйе бөлігі болып табылады және өзінің қосымша
жүйе ... ... ... ... және т.б.) иеленеді.
Емдік және демалыс мақсатында адамдарға қызмет көрсету ... ... ... ...... ... ... пансионаттар, курорттық емханалар, пляждар, минералды
сулар ... су ... ... балшықтық емдеу орындары, солярий,
аэрарий, бассейн, аквапарктер, тақырыптық және ... ... және ... ... ... ғылыми – практикалық іс - әрекет әр алуан
болып келеді және бірнеше негізгі ... ... ... (1.1. ... ... ... ... емдік – сауықтыру қызметін,
орналастыру қызметін, тамақтандыру, бос уақыт ... - ... ... ... ... ... ... кіреді:
- курорттық істі ұйымдастырудың ... ... ... ...... ... және сауықтырудың әдістерін және
технологиясын дайындау;
- ... ... ... ...... ... және ... соның ішінде
рекреациялық тұтынушылыққа халықтың тұтынушылығын зерттеу;
- ... ... ... ... дайындау, курорттық
қызметі лицензиялау, стандартизациялау және сертифакаттау;
- курорттық объектілерді ... ... ... ... ... ... және ... соның ішінде орналастыру, тамақтандыру, анимациялық іс
-әрекетті;
- санаторлы ... ... ... ... ... дайындау, соның ішінде курортты санитарлы қорғау.
:
1.2. Халыққа қызмет көрсету аясында санаторлы – ... ... ... ... ... іс -әрекет түрлерімен өзара байланысы.
Қазіргі экономиканың ... ... ... өндіріспен
салыстырғанда қызмет көрсету аясының прогрессивті өсуі болып ... АҚШ – та 1990 ... ... қызмет көрсету аясы жұмысының
үлесі 75 пайызға жетті, ал 2005 жылы бұл ... 80 ... ... көрсету сектиорына жалпы ішкі өнімнің 75 пайызы жатады, бұл
секторда АҚШ ... жаңа ... 67 ... қызмет етеді. Бұл
жағдай басқа да дамыан елдерде ... ... онда ... ... ... ... өнімнің 3 тен 2 бөлігіннен 4 тен 3 бөлігін көлемін құрап
отыр.
Қызмет ...... ... ... ... сақталмаушылық сияқты айрықшы қасиеттерді иеленетін ... ... мен ... алушының өзара іс -әрекетінің бар болуымен
сипатталатын, нәтижеге жету ... ... ... ... ... Бұл
анықтаманы халыққа қызмет көрсету жүйесінде ерекше орын ... ... ... ... ... да таратуға болады.
Санаторлы – курорттық қызмет көрсетулер қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ... білдіреді, сонымен қатар тек
өзіне ғана тән ... ... ... ... көрсету ретінде ... ... ... ... ... бұл ая үшін жоғарыда аталған ... және оны ... ... ... ... ... тар мағынада санаторлы – курорттық қызмет көрсетулер
- ... ... ... және ... ... қанағаттандыру мақсатында курорттық жерлерде орналасқан
орналастыру кәсіпорындарымен ұсынылатын ... ... (1.2. ... 1.2. ... ... санаторлы – курорттық қызметтің орны.
Рекреациялық қызмет көрсету дегеніміз емделу, ойын – ... жаңа ... және ... ... ... ... тұрғылықты жерінен тыс
жерде жұмсалған күшті ... ... ... ... бағытталған ұйымдастырылған кәсіпорынмен жүзеге
асырылатын іс ... Өз ... ... қызметкөрсету аясы
көбіне ірі құрылымдық қалыптасу – демалу ... жүйе ... ... ... аясы құрамына бір жағынан рекреациялық маңыздылық және
екінші жағынан маңызды ... ... ... ... ... ... және ойын –сауық кәсіпорындарының қызметі кіреді.
Рекреациялық қызмет көрсету мазмұнының мұндай түсінігі оны ... ... ... ... Туризмнің көп бөлігі өзінің
табиғаты бойынша рекреациялық ... ... ... шет ... ... ... жіктемесінде туризмнің бір түрі ретінде
емдік – сауықытур туризмі қарастырылады. ... ... ... іс
-әрекет шегінде жүзеге асырылатын рекреация негізгі мотив және ... оның ... ... ... табылады. Нәтижесінде курортта саяхат,
сауықтыру және ... ... және ... іске ... ... формасын анықтайтын маңызды компонент болып табылады.
Рекреациялық мақсаттар үшін бос уақытты қолдануды қарастыратын болсақ,
онда ... ... ... – сауықтыру туризмге жатқызуға
болады. А.Н. Разумованың ... де ... ... оның ... ... ... - бұл ... – курорттық саланың жұмысын
ұйымдастыруды ... ... ... ... ... ... жаңа ... Туристік өнімді қалыптастыру негізіне
адам өмірі сапасын жақсартатын емдік ... ... ... Жаңа бағыттың әлеуметтік маңыздылығы ... ... ... ... ... жүйесінің маңызды бөлігін
құру және санаторлы – курорттық саланың ... ... ... және ... ... сапасын басқару технологиясын енгізу
есебінен оның рентабельдігін жоғарлату ... ... Ол ... ... жаңа ... ... қажет, атап айтқанда
шаруашылық жүргізудің жаңа амалдарын ... және ... ... мен ... ... ... ... қанағаттандыру болуы
қажет.
1.3. Курорттық факторлар: түсінігі, жіктемесі, ... және ... ... мүмкіншілігі
Әдебиет:
1. Ветитнев А.М. Курортное дело: учебное пособие М.: ... ... А.М. ... санаторно - курортных услуг: учебное
пособие. М.: Медицина, 2001.
3. Кусков А.С., Лысикова О.В. ... и ... ... ...... н/Д: 2004г
2 Дәріс. Курорттық медицина негіздері
2.1. Денсаулық индустриясының түсінігі.
2.2. Қазақстанда денсаулықты ... ... ... ... медицинаның мәні және оны құраушылар.
2.1. Денсаулық ұлттық ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік бейімделудің күшеюі адам
өмірінің құндылық ... ... ... ... алады. Ұлттың
денсаулығын қорғау және нығайту мемлекеттің басты стратегиялық міндеті
болып ... ... ... емдік профилактикалық, сауықтыру-рекреациялық,
санитарлы-гигиеналық, экономикалық, техникалық және ұйымдастырушылық іс-
шараларды ... ... ... ... ... ... жиынтығы.
Денсаулықты қорғау әлеуметтік бейімделген нарықтық экономикада ерекше
орынды ... ... бұл ... медициналық қызмет көрсетулерді өндіреді,
ал оларды құру халық денсаулығын ... мен ... ... ... ... ... ... ұлттық экономикадан тыс көрініс ала
алмайды. Ұлттық шаруашылықтың ерекше жүйе бөлігі дене ... ... ... дегеніміз –бұл адам денсаулығын қорғау және нығайту
бойынша іс-әрекеттер аясының және оған ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығының қызметтік көпсалалық жүйе
бөлігі болып табылады. Дене индустриясының қалыптасуы ... ... ... ... ... сипатталады. Ол ұлттық
экономиканың басқа салаларымен техникалық және ... ... ... ... ... салалары тікелей немесе жанама түрде
денсаулық индустриясының қызмет етуіне қатысады.
|Денсаулық ... ... ... ... және |
|әлеуметті сақтандыру |
| Денсаулық ... ... ... ... ... іс ... |
|қамтамасыз ету |
Денсаулық индустриясының құрылымы:
Осылайша, денсаулық ... ... ... ... ... ... Ол жетекші елдердің әлеуметтік-экономикалық
дамуында маңызды рөл ... ... ... даму ... ... шаруашылығының нығаю деңгейімен тығыз байланысты.
Денсаулық индустриясы ... ішкі ... ... ... ... тікелей
қатысады.
Денсаулық индустриясы тауар мен қызмет көрсетуді өндірумен қатар оларды
сатып алудың белсенді ... ... ... ... ... ... шегінде қосымша жұмыс ... ... ... және
мемлекетпен кіріс алуға мүмкіндік береді.
2.2. Ұлттың денсаулығын қорғау және нығайтуды қамтамасыз ету ... ... ... мен ... ... ... дамуы
қажет. Олардың қызмет етуінде қандай да ... ... ... қоғамға қосымша әлеуметті және экономикалық залалдар әкеледі.
Денсаулық индустриясы ұлттық экономиканың жүйе ... ... ... ... ... ... мүшелеріне медициналық қызмет көрсету;
2. қоғам мүшелерін медициналық тағайындаудағы тауарлармен қамтамасыз
ету;
3. аурулар табиғатын ғылыми тану, оларды ... және ... ... ... инфрақұрылымы –бұл денсаулық индустриясының
қызмет етуі және дамуы үшін ... ... ... ... ... жабдықтау, білім беру, т.б.).
Денсаулық ... ... ... ... ... емдік-диагностикалық, сауықтыру-профилактикалық процестердің
дұрыс қызмет етуін жүзеге асыру үшін қажетті ... ... ... конституциясына және азаматтық кодексіне сәйкес
азаматтардың ... ... және ... денсаулықты нығайту
мемлекетінің әлеуметтік және экономикалық саясатының негізіне жатады. Бұл
маңызды әлеуметтік ... ... ... ... ... Ол ... министрлікті және облыстық қалалық басқармаларды
қосады.
Қаланың, ауылдың, санитарлы-эпидемиялық қарама-қарсы ... ... ... ... ... ... ... министірлігінің
санитарлы- эпидемиялық бақылау бөлімі жүзеге асырады. Бұл қызмет ... ... ... ... ... ... ... еңбектің
гигиеналық нормаларын сақтау, тамақ объектілерінің ... ... ... ... жүйе ... денсаулық қорғау түсінігіне адам өмірін
және денсаулығын қорғауға бағытталған мемлекеттік, ұжымдық, топтық ... ... ... ... ... ... қазіргі тұжырымдамасы
денсаулық қорғауды қалдық қағида бойынша қаржыландыратын әлеуметтік ... ... ... қорғау жүйесіне келесілер жатады:
1. Денсаулық қорғаудың мемлекеттік жүйесі
2. Сауықтыру медицинаның жүйесі
3. Жеке медицина
Денсаулық қорғау жүйе іс-әрекетінің 2 ... ... ... емдеу
Профилактиканың негізгі міндеті денсаулықтың әлсізденуін және аурудың
дамуын ескеру болып табылады. Ол өзіне келесілерлі қосады:
1) санитарлы-гигиеналық ... ... ... ... ... ... әдіс ... түрлерде
болады, алдында ауырған науқастарға үнемі бақылау жүргізу.
Науқасқа белсенді бақылау жасау және оларды жүйелік ... ... үй ... ... белсенді жүелік бақылау оның ... ... және ... шарттарын жасау. Профилактиканы
поликлиникалар және ... ... ... Емхана емдеуді қажет
ететін науқасты тексеріп госпитализациялауға ауруханаға жібереді. ... ... ... арнайы мамандандырылған кабинеттер. Олар
емдік-профилактикалық мекемелер болып ... ... ... ... ... Олардың негізгі міндеті
емдеудің медикаментоздық және физикалық әдістерін, хирургиялық бөлімдердің
оперативті әдістерін қолдану арқылы емдік көмек ... ... ... және профилактикалық көмек көрсету атқаратын перзентхана үйлері
атқарады.
2.3. Денсаулық қорғаудың емдік профилактикалық мекемелері ... ... ... ... ... мекемелерге келесілер жатады:
1) амбулатория –мекеменің өзінде немесе үйде медициналық көмек
көрсететін мекеме, ... ... ... аз саны ... зерттеу көлемінің аз болуымен сипатталады.
2) емхана –жеке емдік профилактикалық мекеме немесе аурухана құрамына
кіретін мекеме, бұл жерде жабдықталған ... ... ... ... ... және ... ... дәрігірлері қызмет
етуі керек.
3) өнеркәсіп кәсіпорындарда денсаулық пункттері және ауылдық жерлердегі
ФАП. Олар ... ... ... ... ... профилактикалық
қараулар жасайды, кәсіпорынның санитарлық ... және ... ... ... ... нақты аурулар түрін бақылаумен айналысатын диспансерлер.
5) әйелдер консультациясы.
6) жедел көмек станциялары.
Стационарлы мекемелерге келесілер жатады:
1) аурухана –үнемі емдеуді және бақылауды қажет ... ... ... ... ... -әскери қызметкерлерді немесе мүгедектерді емдеу үшін
аурухана.
3) клиника –науқастардың стационарлы ... ... ... және
ғылыми зерттеу жұмысын жүзеге асыратын ауруханалық мекеме.
Отандық денсаулықты қорғауда емдеу мен сауықтырудың келесі кезеңдері
көрсетіледі:
1) ... ... Ол ерте ... ... ... ... ... бағытталады. Ол үшін ... ... ... ... әлсіздігін немесе бұзылған жүйесін
қайта ... ... ... ... ... ... ... реабилитациялық - рекреациялық санаторлы-курорттық сала мекемелері
шартында жүзеге асырылады. Мүндай мекемелерге келесілер жатады:
1. профилакторийлер - ... ... ... ... кейін
емделуін жалғастыру үшін арналған сауықтыру мекемесі.
2. ... ... ...... ... ... ... тұлғалар және алыс курорттарға бару денсаулықтың
төмендеуіне әкелу мүмкін тәуекелі бар ... үшін ... ... ... ... немесе сыртында орналасуы мүмкін.
3. санаторий - табиғи емдік физикалық факторларды басым ... ... және ... ... ... асыратын
емдік – профилактикалық мекемелер.
4. емдеумен пансионат (орналастыруды, тамақтандыруды қамтамасыз етеді)
5. балалар санаторийлер
6. ана және бала ... ... ... ... ... турбазалар
10. ғылыми білім беру мекемелері (медициналық институттар)
11. басқарудың мемлекеттік органдар.
Өмір сүру іс-әрекеті процесінде әрбір адам ... ... ... ... ... сыртқы ортаның келесі факторлар ықпал етеді:
физикалық (шу, ... нерв ... ... ... ... ... ... көруіне ықпал етеді), химиялық (газдық, ... ... ... ... биологиялық (флора, фауна), әлеуметтік-экономикалық
(елдің тұрмыс жағдайы).
Еңбек ету процесінде адамға ... ... да әсер ... олардың
шамадан тыс әсер етуі кәсіптік ... ... ... ... ... ... орталық жүйке жүйесіне ықпал етуі.
Қандай да болмасын жұмыс адам ағзасын әртүрлі физиологиялық реакцияға
әкелуі мүмкін: ... ... ... ... ... ... тыс қамығу.
Адам ағзасында ауру дамуы 4 ... ... ...... ... ... болмауы
2) продромалды –бұл аурудың алғашқы симптомдарының пайда болуы және
аурудың ... даму ... ... Мысалы температураның жоғарлауы,
бастың ауруы, ... ... ... ... толық даму кезеңі
4) аурудың жазылу кезеңі.
3 дәріс. Курорттық істің рекреациялық негіздері
3.1. Рекреация түсінігі.
3.2. Бос уақыт және ... ... ... ... іс -әрекеттің жіктемесі және құрылымдық ерекшеліктері.
3.1. Рекреациялық ... ... ... ең ... бос ... рекреация және туризмді жатқызуға болады. Бос уақыт -рекреациялық
процесс дамуының қажетті шарты. Бос уақыт ... бір ... ... ... ... ... ... категория. Ол көлемі
бойынша да өзгеріп отырады. Бос уақытты ... тыс ... ... ... ... тәжірибелі түрде де қате болып келеді.
Жұмыстан тыс ... ... мәні ... ... 4 ... топтан
құралады:
1. Жұмыс орнына бару мен келуге кететін уақыт
2. Күнделікті қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін кететін уақыт ... жеке ... Үй ... және ... ... үшін ... ... Физикалық, интеллектуалдық даму және демалу үшін кететін уақыт, яғни
ол бос ... ... ... ... тыс ... ... бөлінеді: міндетті түрде және
басқа іс - әрекеттерден бос ... (1- ... ... сөзінен аударғанда «қайта толтыру», ол француз тілінен
аударғанда ойын-сауық, ... ... ... ... ... байланысты рекреация термині бос уақытта адамның таңдаушылық өмір іс-
әрекетінің ... ... ... ... оның ... ететін
кеңістігін де сипатталады.
Жалпы айтқанда, рекреация – ... ... ... тыс ... ... ... тәулікңтік, апталық және жылдық өмірлік цикл
кезеңінде адамдардың емдеушілік, ... ... және т.б. ... бос ... ... ... пайда болатын құбылыс және қатынас
жиынтығы.
Рекреация оның ұзақтығы бойынша қысқа ... және ұзақ ... ... ... – рекреациялық жерге 1-2 сағатқа созылатын серуен . Ұзақ
мерзімді кезінде адамдар өзінің тұрақты ... тыс ... ... ... ...... деп ... болады.
Айтылғандарды ескере отырып демалушы мен рекреант түсініктері турист
түсінігіне қарағында кең қолданылады.
Сонымен ... ... да бір ... ... бірақ барған жерінде қонбайтын
тұлғалар болады, мұндай рекреанттарды – ... деп ...... сөзі – ... саяхат мағынасына келеді) – бос
уақытты тұрақты жерінен тыс ... ... бір ... ... немесе
демалысқа қарағанда, туризм деген өте қысқа түсінік. ... ... ... туризм - бұл ... ... ... тыс
жерге саяхаттау және тұрақтау барысында пайда болатын ... ... ... ... ... ... ... ол тұрақты жерінен
тыс жерде 24 сағат немесе онан ... ... ... ... ... ... айтылғаннан мынадай қорытынды жасауға болады: демалушы және
рекреант деген өте кең ... ал ... ... бір ...... Бос ... ... демалып жатқандар демалушылар болса, ал
рекреанттарға бос ... ... ... тыс ... ... - ... сөзінен шыққан - жол жүру, серуендеу, көрікті көз
тартарлық объектілерді ... көру ... сөз. Н.С. ... мен ... ... экскурсия - бұл ... ... ... ... ойын сауықтық мақсатты көздейтін, 24 ... және ... ... ... және ... ... және
экскурсия түсініктері өзара ... ... ... тәжірибелі
түрде барлық маршруттарда туристерге қызмет көрсетіп отырады.
Егерде де, жоғарыда айтылғандардың барлығына ... ... ... ... ... бос ... іс - ... барлығы
да “демалыс” деген кең түсінікке жатады, ал қалғандарының барлығы соған
кіреді. Демалысқа ... үйде де, ... да ... барлық
рекреациялық іс - әрекеттері кіреді. Төменгі сатыға “рекреация” ... тыс ... ... ... ... Оған ... де ... дав
кіреді. Рекреация туризмнен ... ... ... оған ... ... ... және басқа да рекреация түрлері енеді.
3.2. Бос уақыт адамның физикалық күштерін қайта ... және ... және оның ... ... ... ... үшін, әлеуметтік
тұтынушылықтар қатарын қанағаттандыру үшін ... ... ... ол белсенді іс-әрекетке жұмсалады. Және де бос уақыт демалыс
үшін арналған уақыт болып табылады. “белсенді іс - ... пен ... бір ... ... ... секілді көрінуі мүмкін. Бірақ
физиологтардың зерттеулері ... ... ...... іс ... ... алмасып тұруы екендігін көрсетеді.
Бос уақыттың 2 негізгі қызметін ... ... ... аясы және ... ... ... кеткен адамның күшін ... ... ... және ... ... ... асыратын қызмет.
Қалпына келтіру қызметіне тамақтану, ұйқы, қозғалыс жатады. ... ... ... ... ... бос ... ... апталық және жыл
сайынғы болып бөлінеді. Күнделікті бос ... ... ... ... ... тікелей байланысты келеді.
Апталық рекреация демалыс күндері ... ... ... ... ... рекреация) \ week end\.
Жыл сайынғы рекреация жылдық демалыс және ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік, халықаралық болуы мүмкін\.
Демалыс адамның ... ... ... ... ... және психологиясына тиетін қысымды бәсендетеді, ал ауыр жұмыспен
айналысатындар үшін физикалық қысым азаяды. ...... ... ... ... ... Яғни, ол әлеуметтік категория ретінде
қарастырылады. Демалыс уақытында адамның іс-әрекеті келесі түрде ... ... бір ... ... ... ... асырылатын іс-әрекет.
\спортпен айналысу, серуенге шығу\.
2. Әуесқой істермен айналысу.\аң аулау, сурет салу, теледидар көру\
3. Интеллектуалдық ... ... ... Өнер ... ... ( ... ... мұражайларға сапар шегу)
өнер саласындағы шығармашылық (көркем өнер, ағашты ... ... ... және ... ... ... көңіл көтеру, сергу
6. Қанағат алу, көңіл көтеру үшін жасалатын ... ... ... ... ... өз таңдауына байланысты сөз
табысу.
География, социология ... ... ... ... ... рекреация, рекреациялық іс-әрекет, рекреациялық процесс сияқты
терминдер жиі қолданылады. Еңбек сипаты еркін уақытты қолдану ... ... ... ... байланысты аталған түсініктерді қолдану
нақты мағынаны береді. Ауыр физикалық еңбектің басым болуы кезеңінде ... ең ... ... жер ... ... ... ... толтыру үшін
қолданылады.
Қазіргі уақытта адамның таңдаулы өмір іс-әрекетіне байланысты : ... ... ... ... бос ... ... ... және мәдени сауықтық іс-әрекеттер үшін жұмсалады.
Олар күнделікті тұрғылықты жерінен тыс жерге адамның ... ... және т.б. ... ресурстарды иеленетін арнайы аймақтарды және
материалдарды техникалық базаларды қажет ... ... ... ... ... таңдаулы өмірлі іс-
әрекетінің мазмұнын толық және ... ... ... ... ... шығу ... ... мақсаттар көздейді.
Біреулері басқа аймақтың назар аударылатын ... ... ... ... ... ... көздейді. Үшіншілері үшін туристік
сапар спорттық іс-шара болып табылады. Басқа сөзбен ... ... ... 3 ... ... қызметін көрсетуге болады:
1. Танушылық
2. Денсаулықты жақсарту –спорттық
3. Емдеушілік.
Танушылық қызмет туристің ... ... ... және т.б. да ... ... ... құндылықтарына
қызығушылықты білдіруді жүзеге асырады.
Табиғи –климаттық назар аударуларға жағымды климаттық ... ... тау, ... ауа ... температурасы т.б.\.
Мәдени-тарихи назар аударуларға –тарихи, археологиялық, ... және т.б. ... ... ... ... – халықтың салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, киімі
асхана тағамдары, және т.б. халықтың шығармашылықтары жатады.
Шаруашылық назар ... - ... ... ... ерекшелігі
бар немесе оның жоғарғы нәтижелері кіреді.
Туризм арқылы сауықтыру адамның ... және ... ... және ... ... ... шешу жолының бірі болып
саналады. Белсенді демалысты дұрыс ұйымдастыру және кең ... ... ... ... ... ... шарттарға олардың қарсылық
білдіруін жоғарлатады. Денсаулықты жақсарту және спорттық туризмді ... ... ... ... ... ... . Олардың еңбек
қабілеттілігін жоғарлату үшін ағзаның маңызды жүйе ... ... ... адам денсаулығы үшін жалпы нығайтушы ... Бұл ... ... ... ... ... экскурсиялар,
көрермендік іс-шаралар, теңізді, және өзендік суға түсулер және т.б. іс-
шаралар жүзеге асырылады.
Бұл қызметтің ... мәні өте ... ... ол
миллиондаған адамдардың денсаулығын нығайтуға бағытталған, яғни ... ... ... ... ... ... ... еңбек қабілеттілігін жоғарлату елдің ... ... ... ... ... табылады. Бұл міндетті шешуде туризм біраз ... ... ... пен ... ... ... ... бағыттары болып
табылады. Сондықтан, жақсы ұйымдастырылған ... ... ... ... ... үшін қажетті шарт екені сөзсіз. Организм бір іс-
әрекеттен екінші іс-әрекетке ... ... ... Бұл ... рөлі өте ... ... туризм қозғалысты, эмоцияаны, таза
ауаға ұзақ уақыт өткізуді білдіреді. Туризмнің ... ... ... ... ... ... ... патриоттықты тәрбиелеу,
отанға сүйіспеншілікті сезімді ояту және салт-дәсүрлерді сақтауға мүмкіндік
береді. Туристер өз елінде саяхат жасау ... оның ... ... ... ... ... көре ... қатар, туризмнің тәрбиелік жағына адамдардың табиғатқа ... ... ... да ... ... ... мен
туризм терминдері кең долдануда. Бірақта, атақты ... өзі ... ... ... нақты жауап бере алмайды. Бірақта мұндай іс-
әрекет соңғы уақыттарда жер ... ... ... ... ... ... ... жоқ.
Халықаралық туризм қазіргі уақытта әлемдік шаруашылықтың жүргізуші
секторының бірі. Ол ... ... ішкі ... 11 ... ... ... ... туризмнің глобализациялану \жақындастыру\ процессі жүзеге
асырылуда, яғни ... ... ... әлем әлем ... географиялық аяны кеңейтуге әкелуде. Мысалы, әлемнің 10 пайызының
халқы туристік ... өз ... тыс ... ... ... Бұның
себебі неде? Себептер көп. Оның ең бастылары мыналар:
1. Ғылыми-техникалық ... ... ... ... өндіріс
аясында қоғамдық еңбек өндірістерінің өсуі. Еңбек өндірістілігінің ... ... ... ... жеке және қоғамдық тұтынушылығын
қанағаттандыру дәрежесін анықтайды. ... және ... ... және ... ... құрлымын өзгертеді. ... ... ... ... , ... ... сұранысты
көбейтеді. Бұл мынадай себепке байланысты: адамның күнделікті тұтынушылығы
көбіне біржақты болып отыр және оның ... шегі ... ... ... адамның интеллектуалдық сұранысына байланысты ... ... ... ... ... ... ... аясында өсуі қоғамдық өмірді
жасауға аз уақыттың кетуіне ... ... ... уақыт – 9000 ... ... 3000 сағ.- ... ... бос ... ... : Жүйелі
түрде жұмыс уақытының қысқаруы бос уақыттың өсуіне әкеледі. ... ... өсуі ... ... ... бос ... ... өсуіне транспорттық прогресс те ықпал етеді. Әуе жолының
пайда ... ... ... санының өсуі, әрбір жеке адамдарда
транспорттық ... бар ... ... Бір ... ... ... ... түрде дамып ортыр. ... ... ... төмендеуі халықтың көбіне қол жеткізуге мүмкіндік
береді., яғни туризмге жол ашылады.
4. Рекреациялық миграцияның өсуінің ... ... ... ... орталарда шоғырлануы болып табылады. Өндірістік процесстердің
механизациялануы және автоматтандырылуы физикалық ... ... та ... жүктеменің азаюы 19 ғасырдың гиподинамия ... ... – бұл ... ... ауруы. Гиподинамия адамның
денсаулығына кері әсер етеді. ... ... ... ... ... ... аз болуы эмоциалық шаршауға әкеледі.
Бұл басты себептер капиталистік елдер сияқты дамушы еллдерге де тән болып
отыр.
Рекреация қазіргі уақытта адамның ... өмір ... ... ... ... ... ... бойынша оның негізгі міндеті қоғамның
әрбір мүшесінің физикалық және психологиялық күштерін ... ... ... ... ... ... ... бөлінбес бөлігі. Сонымен
қатар, рекреацияның емдеушілік қызметі маңызды орынды алып отыр. ... ... ... жүзеге асыру адамның өндірістік және
өндірістік емес ... ... және ... ... ... табылады. Мұндай қызмет халықтың денсаулығын сақтаумен дамытуға
белсенді өмірдің ұзақтығын ... ... ... ... асырылады.
Сонымен қатар, рекреация іс-әрекеті басқа да қызмет түрлерін атқарады.
Олардың негізгілеріне мыналарды ... ... ... ... ... қызмет;
- саяси қызмет;
-экологиялық қызмет.
Әлеуметтік –мәдени қызмет рекреацияның жетекші ... ... ... ... – бұл қоршаған әлемді тану және қоршаған
ортада оның ... ... тану ... ... ... ... және ... құндылықтармен рухани жағынан танысу үшін
үлкен мүмкіншіліктер ашады. Бұл іс-әрекет еліміздегі сияқты барлық ... ... де ... ... ... қызметтер арсында басты орынды жұмыс
күшінің ұдайы өндіріс ... ... ... ... етушілердің еңбекке
деген мүмкіншілігі жоғарлайды. Жұмысқа ... ... ... ... ... және ... ... көзқарас бойынша
шаруашылық іс -әрекеттің тұтастай ... ... ... бірі ... ... ... Тауар- ақша қатынастары жағдайында ... ... ... да ... ... асырады.
Мысалы:
1. Елдің нақты бір аймақ бөлігінде шаруашылық құрылымды тез дамытады;
2. Жұмыс ... ... яғни осы ... ... ... ... ... қамтылуы;
3. Халықтың ақшалай кірісі мен шығынын ... ... ... ... Шетелдік туристерді елге тарту шетелдік валютаны алуды қамтамассыз
етеді.
Саяси қызмет туризм ... ... ... ... ... туризм патриоттық қозғалыстарды, отанға деген сүйіспеншілікті
тәрбиелеуге ат салысады. Халықаралық тәрбиелеуді жүзеге ... ... ... ... ... ... бір-біріне
жақындауын , адамдардың араласуын дамытады.
Экологиялық қызмет халықтың ... ... мен ... ... мен ... қоршаған табиғи ортаны қорғау, қайта толтыру
және белсендіру үшін ынталандырушы фактордың бірі ретінде танылады.
4. Дәріс. Курорттық – рекреациялық ... - ... ... ... ... ... ... сипаттамасы.
Табиғи емдік ресурстар.
Табиғи емдік ресурстарды қорғау.
Рекреациялық аудандандыру және рекреациялық ... ... да ... ... ... ұлттық табиғи байлық
арасында қурорттық ресурстар ерекше ... және ... ... ... ... ресурстар курорттың профилін анықтайды,
ал олардың запастары оның соңғы көлемін анықтайды. Осы ресурстарды қолдану
мүмкіншілігі ноосфералық ... ... ... өндірістік,
кадрлық).
Курортография курортологияның бөлімі, ол курорттағы және курорттық
мекемедегі олардың ... және ... ... ... ... ... және табиғи шарттарын мазмұндайтын бөлім. Курорттық
рекреациялық ресурстар дегеніміз –емдік-сауықтыру және ... ... үшін ... ... ... және ... жасаған
инфрақұрылым жиынтығы. Олар халықтың денсаулығын нығайту және рекреация
үшін қажетті курорттық кешендердің әр алуан ... даму ... ... ... Курорттық рекреациялық ресурстар табиғи
климаттық факторлар жиынтығын, инфрақұрылымды және ... ... ... санаторлы сауықтыру және рекреациялық іс ... ... ... және ... ... үшін ... ... қажет.
Курорттық рекреациялық ресурстарды бағалаудың міндетті кезеңіне келесілер
жатады:
1. ... ... ... ... ... ... және қасиеттерін.
2. бағалау жүргізілетін позицияның субъектісін көрсету.
3. зерттеу масштабына және мақсатына байланысты ... ... ... ... ... ... дайындау. Градация
шкаласы субъект және объект арасындағы бағалаушылық қатынасты
көрсетеді.
Әрбір шкаланың қадамы осы объектінің, субъекті жағдайына өзара іс-
әрекет ету ... ... 5 ... ... ... келесі градацияларды қосады:
1. көбіне қолайлы (5 балл)
2. қолайлы (4 балл)
3. шекті қолайлы (3 ... аз ... (2 ... ... (1 балл)
Табиғи ресурстарды бағалаудың 3 негізгі типі бар:
1. медико-биологиялық
2. психо-эстетикалық
3. технологиялық
1. Табиғи ресурстарды ... ... адам ... және ... әдістердің үйлесімділігімен табиғи
емдік ресурстардың әсер етуін бағалау. Бұл ... ... ... ... атқарады, оған биоклиматтық ландшафт және ... ... 2 ... ... ... ... Олар курорттық құрылысқа
емдік жерді таңдау барысында негіз болады. Биоклимат климаттың ... әсер ... ... фактор. Ағзаға негізгі климаттық ықпал етуді
климаттық қалыптастырушы факторлар жасайды. Оған келесі ... ... ... ... ... ... ... (радиациялық)
3) теллурлік факторлар (жер)
Биоклиматтық шарттарды курортта салыстыру үшін биоклиматтық паспорт
енгізіледі.
Курорттық ... ... ... ... ... және ... ... алу арқылы жасалады. Демалушыларды сауықтыру үшін
ландшафттың келесі құраушы –су объектілері, өсімдік әлемі. ... ... ... және ... ... жатады.
2. Табиғи ресурстарды психо-эстетикалық бағалау адамға ... ... оның ... ... қайталанбас сипаттарының
эмоционалды әсер етуін бағалау, яғни ... да ... ... ... ... ... ... құндылық ландшафттың
морфологиялық құрылымына, пейзар элементтерінің әралуандылығына байланысты.
Соңғы ... ... ... ... ... ... ескеріледі.
Ресурстардың қасиеттерін бағалау барысында ... ... ... интенсивтілік, мәнерлілік сияқты қасиеттерді
бағалауға болады. Демалу үшін көбіне тартымды ... ... ... ... үшін ... ... иеленеді. Рекреациялық іс-
әрекетінің көбіне тартымды типтеріне келесілер жатады:
1) күнделікті демалу үшін
2) апта ... ... ... жылдық демалыс уақытында демалу үшін
3. Табиғи ресурстарды технологиялық бағалау рекреациялық ... ... және ... да ... ... ... мен
технологиясын бағалау, яғни ... да ... ... айналысу
барысында рекреациялық мекемелерді құру үшін аумақты инженерлік-құрылыстық
игеру мүмкіншілігін бағалау жатады
4.2. Туризмді ... үшін ... ... және құндылығын
анықтау мақсатында туристік рекреациялық ресурстарды ... ... ... ... ...... ... қызмет
көрсетулерді өндіру, емдеу, ... және ... ... үшін ... қоршаған ортаның табиғи
және адаммен жасалған объектілермен құбылыстар ... ... ... ... 2 ... ... ... рекреациялық
ресурстар және әлеуметтік-экономикалық рекреациялық ресурстар (мәдени-
тарихи). ... Н.В. ... және В.С: ... ... (1977) ... рекреациялық ресурстар –бұл рекрациялық іс-әрекет
үшін қолайлы шартты ... және ... ... континентіне демалу
және сауықтыруды ұйымдастыру үшін белгілі бір уақыт аралығанда ... және ... ... ... ... ... және ... ресурстар кешенінде ерекше орынды тұрмыстық жерлерде және
ауыл аралық аумақтарда орналасқан ...... ... ол ... туризмді дамытудың алғы шарты болып есептелінеді.
Әлеуметтік-экономикалық (мәдени- тарихи) рекреациялық ... ... ... ( ... ... және құбылыстар
(этнографиялық, саяси, ... және т.б.) ... Бұл ... бір
жағынан, материалдық және рухани, ал екінші ... ... ... ... ... ... рекреациялық ресурстар әрбір
тарихи даму сатысындағы өндіріс құралдар және ... да ... ... ... қамтамасыз етеді. қажет етеді.
Рухани рекреациялық ресурстар (материалдық емес) ... ... ... өнер, әдебиет, мемлекеттік және қоғамдық өмірді, еңбекті және
тұрмысты ұйымдастырудағы жетістіктердің жиынтығы.
Қозғалмайтын рекреациялық ресурстар тобын тарихи ... ... ... ... ... өнерлер және т.б. да
құрылыстар құрайды.
Қозғалатын рекреациялық ресурстар тобына - өнер ... ... ... ... және ... құжаттық ескерткіштер және т.б. жеңіл тасымалданатын заттар
мен құжаттар жатады. Бұл топтың рекреациялық ... ... ... ... мұражайға, кітапханаға архивтерге барумен байланысты.
Тарихи және мәдени ескерткіштер негізгі қасиеттеріне байланысты ... ... ... ескерткіштеріне халық өмірінде, қоғам және мемлекет дамуында
маңызды тарихи ... ... және ... ... ... мен
техникалық дамуына , халық ... мен ... ... ... ... ... ... орындар және заттар жатады.
2.Археологиялық ескеркіштер тобын ерте қалалардың,өндірістің жолдардың,
каналдардың ... ... ерте ... ... және ... ... тұрмыстың жерлердің мәдени, тарихи қабаттың бөлігін құрайды.
3.Қала құрылысы және архитектура ескеркіштеріне келесі объектілер жатады:
архитектуралы ... және ... ... тарихи
орталықтардың кешендері, көшелер, алаңдар, әскери, мәдени археологиялық
құрылыстар, бақшалы парктер және т.б. ... Өнер ... – бұл ... бейнелеу, декоративтік қолданбалы және
т.б. өнер түрлерінің ескеркіштері жатады. (живопись, ... ... ...... билік органдарының және мемлекеттік
басқару органдарының актілері, жазбаша және графикалық жазбалары, кинофото
құжаттар, ... ... ... ... ... ... жатады.
Әлеуметтік – экономикалық ... ... ... және ... қазіргі іс - әрекетіне байланысты басқа да
объектілерді жатқызуға ... ... ... ... ауыл ... ... ғылыми мекемелер, жоғары оқу
орындары, театрлар, спорттық ... ... ... ... этнографиялық және фольклорлық көрікті жерлер, және
де сақталған халық әдет – ғұрыптары, мейрамдық салт – ... және ... ... үшін қолайлы табиғи және әлеуметтік – экономикалық
шарттарды иеленетін аумақ өз ... ... ... болып табылмайды.
Олар туристік ресурс деп туристік шаруашылықпен оның сәйкесті тұтынушылығы
және ... ... бар ... ... ғана ... ... туристік – рекреациялық ресурстар классына көшуі келесі
схема бойынша жасалады:
1) табиғи ... ... ... ... ... туристік
сұраныстың болмауына байланысты ресурс сипатын иеленбейді;
2) туристік сұраныстың пайда болуы табиғи ... ... ... ... етеді;
3) қоғамдық тұтынушылықтың іске қосылу және еңбек пен құралдарды
салу күшінде көбіне бағлы ... ... ... ... ... ... ... өсуі қасиеті бойынша көбіне қолайлы
табиғи кешендердің ресурстар классына көшуі болады.
Бұл талданған процессті ...... ... ... ... ... ... барысында қолдануға
болады. Мәдени – тарихи және ... ... ... ... ... ... және ... сақталған және экскурсиялық
туризмде қол жеткізе алатындарды қолдануға әкеледі. Сұраныстың ... ... ... ... ... халықтың мәдени деңгейінің
көтерілуі ... ... ... ... мүмкіндік береді,
олардың көбі арнайы реставрациялық жұмыстардан кейін экскурсиялық көрсетуге
тартылады. Әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... ... ... бұл ... танушылық сипатта туристік қызметті өндіру
үшін еңбек заты болып табылады.
Туристік – рекрациялық ресурстар – тарихи ... ... ... жеке ... түрлерінің рөлі және олардың құрылымы, туристік
тұтынушылық көлемі өзгеріп отырды, сондықтан ... ... жаңа ... ... – экономикалық сипаттағы элементтерді енгізіп отыру қажет.
Туризмнің әрбір түріндегі ... ... тән ... ... курорттық демалу үшін әртүрлі типтегі минералды сулар ... ... ... ... ... ауа райы және климат; үңгірлер ... ... ... (спелеотерапия). Сауықтырушылық демалу
қолайлы және комфортты климаттық кезеңдер, сулар, өсімдік, рельеф ... ... да ... және ... базасында дамиды. Спорттық
туризм және категориялық саяхаттар үшін аумақ ... ... ... ... және ... жерлердің бар болуы (тропинка, переправа,
перевал және т.б.), ... алыс ... ... туризмнің
объектілері мәдени – тарихи және табиғи көрікті жерлер, сирек кездесетін
шаруашылық объектілер, ... ... және ... ... (ұлттық ойындар).
Туристік - рекрациялық ресурстардың маңызды ... ... ... - ... ... ... ... анықтау үшін
қажетті қойма көлемі (минералды сулар дебиті, құнды ... ... ... ... экскурсиялық потенциалы);
2) потенциалды рекрациялық жерді анықтауға, ... ... ... ... ... ресурстарды тарату алаңы (су бар горизонтың
көлемі, орманды жер, тұрақты қарлы жер шекарасы);
3) туризмнің маусымдылығын, туристік ағымның ... ... ... ... ... түсу, қарлы жер маусымының
ұзақтығы);
4) көптеген ... ... ... ... төменгі капиталсыймдылық және қолданылатын шығындардың жоғары емес
құны, ол инфрақұрылмды тез ... және ...... ... мүмкіндік береді.
6) Рационалды табиғатты қолдану нормаларын сақтау барысында көпреттік
қолдануға ... және ... және ... ... жасау
бойынша қажетті іс –шараларды өткізу.
Қазіргі уақытта ... және ... ... ... жіктемесі бар:
тікелей және жанама. Тікелей ресурстарға ... өзі ... ... ландшафтың экзотикалығы және ... ...... ... ...... ... және басқа да
танушылық объектілер. ... ... ... ... ... үшін
жанама ресурстарды тарту қажет. ... ... ... ... ... ... еңбек және т.б. ресурстар жатады.
Туристік – ... ... ... аумақтық
ұйымдастырылуына, туристік аудандарды және орталықтарды ... ... және ... тиімділігіне әсер етеді.
4.3. Біздің елдің курорттық саланың негізі Қазақстан ... қоры ... ... іс ... ... ... сол
аумақта барлық есептелген және анықталған курорт, емдік сауықтыру мекен
және оның ... ... ... ... ... ... Курорттық
саланың табиғи ресурстық базасын ... ... ... ... ... көл рапасы, емдік климат және демалуды ұйымдастыру және ... мен ... үшін ... бсқа ... ... және
шарттар. Табиғи объектілердің және шраттардың емдік ... ... ... көпжылдық тәжірибе негізінде бекітіледі және денсаулық
сақтау ... ... ... ... органдарымен бекітіледі.
Табиғи емдік ресурстар мемлекеттік меншік ... ... ... емдік
ресурстар ауруды емдеу және профилактика жасау үшін, және де ... үшін ... және жеке ... ... ... ... ресурстар
ҚР үкіметімен анықталатын лицензия тәртіп негізінде ұсынылады. Табиғи
емдік ... ... ... мақсат үшін қолдануға жол
берілмейді. Экологиялық және ... ... ... ... ... ... ... аумақтың курорттық рекреациялық
потенциалы үшін зиян ... ... ғана ҚР ... ... профилактикасына және емделуіне байланысты емес мақсат үшін
қолдануға рұқсат бере ... ... ... ... толық
зерттелген және кең қолданатын табиғи емдік ресурстар курорттар шегінде
шоғырланған.
Дәстүрлі түрде Қазақстан ... және ... тыс ... ... ... ... ... көрсеткіштің кең спекторын иеленетін
сыртық және ішкі қолдануға жататын ... ... ... Қазақстан
Республикасында басқа маңызды табиғи емдік фактор әр ... ... және ... ... ... ... сулар курорттың типін және медициналық профилін анықтайтын
негізгі табиғи емдік фактор болып ... ... ... және ... тыс аяда кең ... бойынша екінші болып табылатын ... ... ... ... төрт типі бар: ... және ... ... илдік
минералды сульфиттік балшықтары, торфтік және сапропелевтік балшықтар,
және де вулкандық типтегі ... ... ... ... ... ... болу уақытынан бастап, табиғатты қолдану және
қоршаған ортаны қорғау мәселесі әрқашанда өзекті ... ... ... ... ... ... ... жерлер мен курорттар шекарасында емдік қасиеттерді
иеленетін ... ... мен ... ... ... ... қауіп әкелетін іс әрекетпен айналысуға
тыйым салу
❖ Халықтың ауруын емдеуді және ауру ... ... ... табиғи факторларды сақтау мақсатында емдік
сауықытур орындарды және ... ... ... ... және ... немесе тау санитарлы қорғау округтері
ұйымдастырылады.
4.4. Халық шаруашылығы саласын жоспарлы реттеу және аймақты ... ... ... ... тұрғыда ауданданыруға байланысты, өйткені
ол табиғи-географиялық шарттармен ресурстарды ... ... және де ... шаруашылық және басқа да аймақтық
ерекшеліктерін ... ... ... ... іс-
әрекеттің өсуі қандай да болмасын рекреациялық қызметті орындауға бір
қатар аумақты ... ... ... үшін ... ... оның ... құру және ... табиғи және мәдени –тарихи элементтерді
интенсивті түрде қолдану, оның өсуі ауданның ... - ... әсер етуі ... аудандандыру мақсаты үшін аумақты зерттеудің
арнайы тәсілін қалыптастыруды талап ... ... ... ... ... ... мақсатта елдің барлық масштабында, немесе
жеке аудандар бойынша аудандандыру ... мен ... ... Бірақ та, қазіргі уақытқа дейін ... ... ... ортақ көзқарас жоқ.
Рекреациялық аудандандырудың ішінде 2 бет алыс көрсетілген:
1-шісі келесі түрде сипатталады: демалу мен туризм ауданы жеке ... ... ... ... ... ... ... ірі физика-
географиялық бірлікте бірнеше аудандар болуы мүмкін.
2-ші бағытта физико-географиялық ауданның шектері ... ... ... ... ... ... экономико –географтардың қатысуы
рекреациялық аудандыру ... ... ... қағидалары
жатқызуға әкелді. Туристік ауданды ... ... ... ... туристік ауданның шегі әкімшілік ауданның шегімен анықталады деп
айтуға ... ... ...... ... ... аумақтың
экономикалық аудандандырылуы.
Географиялық әдебиеттерде «туристік аудан» және ... ... ... Егерде бірінші түсінік объективті ... ... ... ... таралу ареалын көрсетеді.
Туристік аудан экономико- географтардың зерттеу объектісі болып ... ... ... ... және т.б. зерттеу объектісі.
Л.И: ... ... ... ... ... ... ... қорытынды
жасайды: «егерде белсенді демалудың ... ... ... ... ... ... ... да болмасын аудан туризмнің қандай ... түрі үшін ... ол ... деп ... ... Бұл ... рангтегі аудандарды ерекшелеу қажет – жергілікті, облыстық, жалпы
ұлттық, халықаралық туризм үшін».
5 ... ...... істі ұйымдастыру деңгейі және қағидалары
5.1. Курорттық ... ... ... – курорттық істі ұйымдастыру деңгейі
5.1. Санаторлы-курорттық жүйе ... ... ... ... ... ... ол бір жағынан табиғи емдік ... ал ... ... ... ... ұйымдастыруымен байланысты.
Сондықтан бұл саланың басты ерекше қасиеті арнайы ... ... ... ... тарту арқылы ғылыми негізінде ... ... және ... да ... ... ... ... науқастарды
емдеуге болатынын немесе болмайтынын анықтайды. Бұл ... ... ... немесе медициналық-ребиолитация немесе
физиотерапия орталықтармен зерттеледі.
Табиғи емдік ресурстарды табу, қолану және қорғау ... ... ... айналысады.
Емдеу орындарын және курорттық зоналарды ... ... ... ... ... ... ... жобалық институттар айналысады.
Санаторлы-курорттық істің ұйымдастыруы 3 деңгейде жүргізіледі:
1. Жоғары деңгей: курортты және туризмді басқару бойынша мемлекеттік
органдар ... және ... ... , ... және ... (ішінде туризм бөлімшелері).
2. Емдік қызметтерді өндірушілер: санаторлы-курорттық мекемелер
(санаторийлер, пансионаттар), ... тыс ... ... ... суды ... ... емдік балшықтарды
өндірушілер) санаторлы-курорттық мекемелер бірпрофелді ... ... және ... (әртүрлі ауруларды емдеу үшін мамандандырылған
бөлімдер).
3. ... ... ... ... ... ... ... қорлары және туристік фирмалар ... ... ... ... ... ... бойынша курорттық жолдамаларды сатып
алып оны ... ... Ал ... фирмалар курорттық зоналарды
сатып алып оны ... ... ... ... ... ... үшін нарықтық стратегияны дайындау
қажет. Курортты дамыту үшін негізгі 4 стратегиялық тәсілі қолданылады:
1. Кардиналды ... ... ... ... төмендеу
жағдайында қолданылады, бұл уақытта курорттың дамуына ... ... ... ... ... ... жүктемелікті көтеру мақсатын көздейді.
2. Өсуді сақтау стратегиясы –жаңа ... ... ... ... ... ... ... төменгі діңгейін қолдауға бағытталған.
3. Қол жеткізілген өсу стратегиясы –егер де ... жаңа ... ... ... ... жаңа ... ... істеу мүмкіншілігі
болмаған жағдайда қол жеткізілген деңгейде болу үшін ... ... өсу ... ... нақты сегментіне бейімделген
курортпен танылады.
5.2. Минералды ванналар –бұл табиғи немесе ... ... ... ... ... Олар ... ... (көбіне) немесе жергілікті
процедура ретінде қолданылады. Минералды ... ... ... ... ... ванналар өткізу барысында химиялық факторлармен қатар
температуралық, ... және ... ... да әсер ... ... емдік эффекті ... ... яғни ... жүйесі және қан арқылы жүзеге асырылады. Алдымен
ванналар жүрек-қан тамырлар жүйесінің ... ... ... ... ... қалпына келтіруіне әкеледі.
Сулифидті ванналар –Сочи ... ... кең ... тыс ... жасанды минералды сулар қолданылады, ол тұшы ... ... ... және ... қышқылы қосу арқылы дайындалады.
Сульфидті ванналарға ұқсас емес шлак ванналардың ... ... ... ... және ... Шлак суда бос ... жоқ.
Емдік тәжірибеде кең таралуын газдық (көмірқышқыл, сероводородтық,
азоттық), ... ... ... ... және ... ванналар иеленеді.
Көмірқышқыл ванналар тыныс алу және қан айналым жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... қоздыру процесстерін
нығайтады, астетикалық синдромның айқындылығын төмендетеді. Аурулардың ауыр
формалары үшін құрғақ көмірқышқыл ванналар тағайындайды.
Сероводородты ... ... ... ... ... ... шитовидті безін, гипоталамо-гипофизарно-надпочечник
жүйесін, имунитет жүйесін ынталандырады, қабынуға қарсы және ... ... ... ... ... ... су құрамында сероводородтың бар
болуы мен шартталады, ол тері және тыныс алу ... ... ... өтеді.
Сероводород ванналар жүрек-қан тамырлар аурулар кезінде емдік әсер етеді.
Азотты ванналар седативті және ауру басушы әсер етеді, ... ... ... төмендетеді. Мұндай ванналардың ерекшелігі
суға қосқан азот көпіршіктерінің іс әрекетімен анықталады. Азотты ... ... ... ... гипертоникалық ауру,стенокардия,
қоздыру процестерінің басым болу жағдайындағы ... НЦД, ... ... ... дистрофикалық аурулар, гипертериоз және т.б.
Азотты ванналар кейбір эндокринді бездерін және зат ... ... ... ... хлоридті натрийлік, йод-бромдық натрийлік минералды
сулардан, көл және лиман рапалардан және ... ... ... ... ... ... ... термикалық және гидростатикалық
әсері басқа ванналар түріне қарағанда ... ... ... ... ... айналым процестерін нығайтады және
т.б. қызметтерді атқарады.
Радондық ванналар ... және ... ... ... ... ... ... ауру және қозғалыс
аппаратының ... ... ... ... болу ... ... ... Радондық ванналар шитовидті безінің
жоғарлаған функциясын төмендетеді.
6 Дәріс. Курорттар және олардың ... ... ... ... ... ... ... типтері.
6.1. Курорт белгіленген тәртіпте заң негізінде болып танылған емдік
профилактикалық мақсатпен ... және ... ... оған ... ... ... аумақ. Курорт көбіне мемлекеттік
меншікке жатады.
Сонымен қатар курорттар минералды ... ... ... үшін қолданатын немесе ерекше климаттық шарттарды (өзен, көл, теңіз,
тау ... ... ... ... және ... ... қасиеті иеленетін
мекен.
Курорттарға келесі негізгі талаптар қойылады:
1. Курорттың дұрыс қызмет ... және оның ... ... ... табиғи-емдік факторлардың бар болуы.
2. Курорттық факторларды рационалды қолдану үшін қажетті техникалық
құралдарды иелену (ванналық ғимараттар, бассейіндер, ... ... ... ... Емдеу және тұру үшін арнайы мамандандырылған орындар.
4. ... ... ... көрсетулерді қамтамасыз ететін емдік
профилакториялық мекемелердің бар болуы.
5. Сауықтыру мекемелері, спорттық құрылғылар және алаңдардың бар ... ... ... ... қоғамдық тамақтандыру
мекемелерінің, сауда және тұрмыстық қызмет көрсету ... ... ... бар ... Санаторлы-гигиеналық норманың барлық ... ... ... ... (су қоры, канализация, аумақтың тазалығы).
8. Қолайлы жолдар және ақпарат құралдары.
9. Жалпы курорттық режімді сақтау ... типі оның ... ... ... ... ... қолдану
сипатын, науқастар мен демалушыларға қызмет көрсетудің ұйымдастыруды
анықтайды.
Курорттық аймақта бірнеше қызметтік ... ... ... ... ... ... және т.б.
Курорттарда және курорттық мекемеде де табиғи емдік факторларды сақтау
үшін ... ... ... немесе курорттық тәртіп бекітіледі.
Курортты санитарлы қорғау дегеніміз –курорттың ... ... ... қорғаудың, соның ішінде табиғи емдік факторларды қорғауды
қамтамасыз етуге ... іс ... ... ... үшін ... округі бекітіледі, ол 3 зонадан тұрады:
1. Қатаң тәртіптегі зона
2. ... ... ... ... ... режімі- курортта демалу және емдеу үшін қолайлы
шарттарды және курорттық- ... ... ... ... ... ... жүйесі.
Қандай да болмасын курорттың мамандануын курорттық факторлар анықтайды.
Қурорттық факторлар дегеніміз-курортта және ... ... ... ... және ... ... мақсаттары үшін
қолданылатын табиғи емдік ... ... ... факторларға
ландшафттық-климаттық шарттар, емдік балшықтар және минералды сулар жатады.
Күн радиациясы – ... ... ... күн сәулесінің
жерге түсетін энергиясы. Жердің бүкіл ... ... 1 см ... ... түседі. Бұл радиация өсімдікпен, почвамен теңіз бен ... ... Ол ауа және су ... ... ... жылтатын жылуға арналады.
Күн радиациясы жер бетіне әртүрлі жолдармен түседі:
• тура радиация – бұлтпен жабылмаған Күн көзінен ... ... ... ... – күн ... ... ... күмбезі немесе
бұлттан түсетін радиация;
• жылу ... – тура ... ... ... ... ... ... түседі.
Тура және шағылысқан радиация күндіз ғана түседі. Қосылып олар
сауммарлық ... ... Жер ... ... ... жоғалу
нәтижесінде қалатын күн радиациясы жұтып алынған радиация деп аталады.
Күнгей спектр үш негізгі бөліктен тұрады:
• инфрақызыл сәулелену – ... ... ... ... түсетін жылуды анықтайды;
• жарық сәулелену – инсоляциялық тәртіп;
• ультракүлгін сәулелену – Күннің ... ... ... келеді.
Туризм, демалу және емделу үшін жарық және ультракүлгін тәртіптер
маңызды орынды ... ... ... күн сәулесінің ұзақтығымен
анықталады. Күн ... ... ... дискомфорттық құбылыс
болып табылады.
Ультракүлгін радиациясының тәртібі Күннің ... ... ... ... ... ... ... болып
келеді және оның әсерінен адам ағзасында Д (D) ... ... ... ... күн ... байланысты анықталады. Демалу үшін жкрді таңдаған ... ... ... мөлшеріне көңіл аудару қажет.
Термиялық тәртіп период ұзақтығымен мінезделеді: суық емес, жазға
рекреация үшін жағымды, суға түсу ... және суық және ... ... жыу ... ... үшін ... ... ортатәуліктік температура -5 градус
(-25 градустан төмен емес) болған кезде анықталады. Бұндай температурада
қысқы демалу түрлерінің барлығы да ... ... ... ... үшін жағымды период ортатәулік температура +15 ... ... ... ... райы және ... адам ... әсер етуі бағалау комфортты,
субкомфортты (жағымды) және ... ... ауа ... ... жылуды қабылдауы жел жылдамдығы, ауа ылғалдығы ... ... ... ... ... периодта жылуды
қабылдау Арнольди әдісімен бағаланады. 1м/c-қа тең жел жылдамдығы адамның
жылу қыбылдауын 2 ... ... Бұл ... ауа ... назарға
алынбайды.
Жазға периодта адамның жылу қабылдауы эффективті (ЭТ) және эквивалентті-
эффективті (ЭЭТ) температурамен анықталады. Бұл жерде жылу ... ... де ... ... Олар екі шкала арқылы есептеледі:
• дұрыс шкала – ... ... ... ауа ... демалыстағы киінген адам жылу қабылдауы;
• негізгі шкала – ашық және ... ... ... ... ауа
ваннасын қабылдағандағы жылу қабылдауы.
ЭТ және ЭЭТ ... ... ... сол жақ шкалда ... оң ...... ... ... ауа ... ... суланға термометр температурасы. Қисығы жел жылдамдығын
көрсетеді.
Күн көзіндегі ванналарды қабылдау кезіндегі жылу қабылдау радиациялық
эквивалентті-эффективті температурмен ... ... олар ... ... ... ... Жазғы периодта жылу қабылдау келесілерге бөлінеді:
• суық – ЭЭТ 8 ... ... ... – ЭЭТ 8-16 ... ... – ЭЭТ 17-22 град.;
• қызыған – ЭЭТ 22 град. жоғары.
Рекреация үшін ... ... ... ... ал қысқы уақытта
салқындатылудың термиялық ... ... алу ... ... ... жылы және ... ауа райының жағымдылық жүйесін бағалау үшін дене
температурасы және тер шығу ... ... ... ... суық дискомфортының жүйесін анықтағанда ауа температурасы, жел
жылдамдығы, күн сәулесінің радиациясы және ауа ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін,
терморегулярлы механизмге ауыртпалық минималды болып келетін ... ... Суық ... – ауа ... және суда ... - әсер ... үшін «суық ауытпашылығы» мөлшері еңгізілген.
6.2. Барлық курорттарды 6 типке бөлуге болады. Типтерге бөлу ... ... ... ... ... курорт –бұл курортта негізгі емдік фактор ретінде
минерлды сулар мен емдік саздар қолданады.
2. Бальнеоклиматтық курорт –негізгі ... ... ... ... ... ... сулар болатын курорт типі.
3. Бальнеологиялық –негізгі емдік фактор ретінде табиғи емдік ... ... ... ... курорттың ерекше тобына ішкі
қолдану үшін болатын минералды су курорты.
4. Саздық курорттар - негізгі ... ... ... ... саздар
қолданатын курорт типі.
5. Климат-қымыз емдік курорт –негізгі табиғи емдік ... ... ... орманды дала климаты және қымыз қолданатын курорт типі.
6.Климаттық курорт ... ... ... ... ... ... ... типі. Климаттық курорттарда ландшафттерапия және
спелеотерапия қолданады. Сонымен қатар бұл типтің ерекше ... ... ... курорттар. Климаттық курорттардың тағы бір түріне тау
климат курорты жатады, негізгі емдік ерекшеліктеріне жоғарлаған ... ... күн ... кислородтың төмендетілген парционалды
қысымы және т.б.
Біздің еліміздің аумағының ... ... ... ... әр ... ... ... сәйкес келесі курорттарды көрсетуге
болады:
1. Орман зонасының курорты
2. Орман-дала және орман зонасының ... Шөл және ... шөл ... ... ... ... ... мусон типіндегі курорттар
6. Тау климаттық курорттар
Курорттың орналасуының жергілікті ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Сондықтан курорттық
аумақта микроклиматтық бағалау жүргізу қажет. Мысалы, тау ... үшін ... ... олардың орналасуының биіктігі анықталады.
7. Дәріс. Санаторлы – курорттық емдеу және оның негізгі қағидалары (3
сағат)
7.1. Табиғи курортық факторлар
7.2. Санаторийлерде болу ... ... ... ... ... қағидаларына
емдеуге қол жеткізушілік, бағыттылық денсаулық жағдайын бақылаудың ортақ
жүйесі және ... ... ... ... ... қағидалар қатарына оның кешенділігі жатады.
Кешенділік қағидасы дегеніміз -әртүрлі табиғи емдік факторлардың
үйлесімдігі негізінде ... ... ... ... тыс ... де қолданады. Мысалы
жергілікті санаторийлерде, санаторий-профилакторийлерде, демалу үйлерінде,
ауружаналарда және т.б. жерлерде қолдануы мүмкін. Осылайша, ... ... тек қана ... ... ... деп ... болады. Бірақ та
курортта емдеу курорттан тыс емдеуге қарағанда жоғары тиімділігін иеленеді.
Ол қандай да ... ... ... ... ... табиғи
шарттардан кешенді әсер ету үйлесімділігімен түсіндіріледі.
Санаторлы-курорттық емдеу барысында науқас адам өзінің дағдылы ... ... ... ... ... ... және үнемі
күнделікті уайымнан босатылады, ... ... ... ... ... таза ауада ұзақ уақыт ... ... ... ... тұтынады. Бұл ортадағы комфорт, жайлық, персоналдың
мұқият қарауы, мәдени-массалық іс шаралар, науқас және ... ... ... ... ... ... ... береді. Орталық
жүйке жүйесінің қызметін нормализациялау жүргізілетін ... ... ... ... Ол жүрек қан айналымының іс-әрекетін, демалу
жүйесін, айырбас процесін және т.б. тәртіпке келтіруге ... ... ... ... ... қозғалыс тәртібі де атқарады: ... ... ... ... және ... ... ... емдік гимнастика,
спорттық ойындар, емдік денешынықтыру жатады. Санаторлы-курорттық емдеудің
тиімділігі үшін ерекше ... ... ... ... және ... ... курорттық тәртіп –курорттың барлық аумағына таратады және осы
курортта тәртіп ... ... Ол ... жалпы курорттық
диагностикалық емдік және мәдени тұрмыстық мекемелердің реттелген жұмысын
және шумен күрес қосады.
Санаторлық ... ... ... әсер ... ... кезеңділігімен
шартталған санаториядағы өмір тәртібі және ритмі. ... ... ... үшін ... ... және ... емдеуші дәрігердің ұсынысы
бойынша жеке ережелер қарастырылады.
Жеке тәртіп –әрбір науқас үшін жеке құралады және ... ... ... анықталады, яғни поциэнттің курортқа ... ... ... Ол ауру ... және науқас жағдайына байланысты
және де ол жаттықтырушы және шектеулі түрде қолдануы мүмкін.
Науқасты емдеу кезіндегі күн ... ... ... ... ... үшін белгіленеді. Науқасты 2-3 күн аралығында емдік процедураға
жібермейді, оған жеке ... ... ... ... Емдеуші дәрігер
емдік іс шараның тәртібін, уақытын, шартын және ... ... ... ... ... ... ... емдеудің қандай да болмасын курсы физиологиялық қызметті
жаттықтыру қағидасы негізі құрылады. Біртіндеп шектеулі ... ... ... ... ... өзгертіліп отырады, енді ... ... және ... әсер ... ... ... болуының соңғы 2-3 күнінде жоғарлаған жүктемелікті төмендетеміз.
Емдеудің ең ... ... ... ... ... ... ... қажет, сондықтан санаторийлерде болу кезеңі 3 топқа
бөлуге ... ... ... және ... ... –бұл кезеңде шектеулі тәртіп
және толық көлемде ... ... ... ол 2-3 ... ... ... кезең –бұл кезең аралығында толық емдік ... Орта ... 20 ... ... ... 2-3 күн қайтадан шектеулі тәртіп енгізіледі,
науқастар емдік циклдың аяқталғаннан кейін демалады.
7.2. Балшықпен ... ... ... ... ... ... ... комплексті терапилда қолданады. Балшық, су,
тұз және торфоемдеу болып бөлінеді.
Балшықтың ... күші ... ... ... ... саны мен ... ... болып келеді. Балшықпен
емдеудің қозғалысы жылумен, механикалық және ... ... ... ... ... күш беруі онық жылуды ... ... ... ... 44-48˚С, ал сульфидті балшық үшін 46˚С балшықпен емдеу
кезінде, сосудтар кеңейеді, ... ... ...... ... ... биологиялық
активтізат, кішкентай элемент, газ және басқалар қосылу күштері ... ... де және ... ағзаларында өзгеріс тудырады. Кейбір
бөлшектері қанға түседі және басқа мүшелерге ... ... ... ... ... күші ... ... – қышқыл
процесі жылдамдатылады, газ алмасу дене тынысы жақсарылады.
Балшықпен емдеу процедурасын ... ... үш ... ... ... тигізеді және әртүрлі дене мүшелерімен ағза жүйелеріне
рефлектор – гуморандық күш көрсетеді. ... ... ... ... ... және жергілікті суық ... ... әсер ... ... шақыру, трофиктордың жақсаруы, қан айналымы, ауысу процесі,
балшықпен емдеу, суық тиген жерді, ... ... ... әсерін тигізеді.
Балшықпен емдеу процедуралары тканнің қоректенуіне, жараның жазылуына,
сүйек формасының ... ... ... ... ... ... ... емделгеннен кеәін де реакция береді. Қайтадан
балшықты ... ... ... ... ... ... ... одан сайын үлкейтеді, қанның денеден ... ... ... ... ... шапшандығы, АД өзгеруі. Балшық
процедурасы жоғары температурамен ... ... ... ерекше тигізеді.
Бұл процедуралар денсаулықтың төмендеуін көрсетеді.
Балшықпен ... ең ... ... ... ауру ... ... ревматизм аурулары және сүйек
сынықтары), трофикалық ... ұзақ ... ... жұқпалы аурулар,
цис, жаралар және жүйке жүйесінің травмасы, әйел және ер ... ... ... ... гепатит, холецистит), тері (экзема,
псариоз, нейродермит), күйік және үсіп ... ... ... жалпы және
жергілікті балшық процедурасыболып бөлінеді. Ең көп тараған аппликациондық
тәсіл, балшықпен емдеу ... және ... ... ... ... ... жағады, температурасы, қалындығы орнықты болу керек.
Процедура ... 15-20 ... ... ... кезінде бүкіл денені
балшықпен ... жағу ... бас пен ... ... ... ... балшықты әр дененің бөлшектеріне ғана
жағылады. ... ... ... компрессоры жатады. Буын суставтары
ауығанда ғана қолданады. Жоғарғы температурада ... ... ... 2-
3 күн ... және бір күн ... ... ... емдеу – балшықтан тампон жасау, кіші ішек пен
кіші тазды емдеу ... ... бір ... ... ... ... курсы
– 10-15 прцедура.
Ең кең тараған тәсіл ... ... және ... ... ... ... ... ток тәсілдеріменемдеу болып келеді. Теріге
«шелпек» сияқты салынады, бұл әрі ... және ток ... ... ... гальванно, диатермо және индукты балшықпен ... ... ... емделу курсы жылына бір рет өткізіледі. Курстардың
интервал арасы 6 ай ... ... ... ... ... ... демалу мекемелері. 2 сағат
8.1. Туризмнің материалды базасы
8.2. Санаторийлердің типтері
8.1. Рекреациялық желі –бұл ... да ... ... ... тұтастай
ел шегінде орналасқан рекреациялық мекемелер жиынтығы. ... ... ... және танушылық туризм жатады. Рекреациялық желінің
дамуының негізгі көрсеткішіне рекреациялық мекемелердің тығыздылығы ... ... ... ... мың ... ... санымен анықталады. Осыған сәйкес бұл аумақтағы
рекреациялық ... ... ... ... ... бөлінеді.
Рекреациялық мекемелердің қызметтік ерекшелегі қандай да ... іс ... ... ... ... және бұл ... материалдық базасының даму дәрежесін анықтайды.
Туризмнің материалдық базасы дегеніміз –рекреациялық ... ... үшін ... өндірістік күштердің материалдық және заттық
элементтердің жиынтығы. ... ... ... ... ... ... Ертеден және көбіне дамыған сала ... ... ... ... ... Оған ... ... емдеумен пансионат, демалу пансионаттары, демалу үйлері,
демалу ... ... ... және т.б. ... ... ... ең қуатты материалдық базаны иеленеді, өйткені, рекреанттардың
демалуы онда емделумен үйлесімділіктің болуын талап ... ал ол ... ... жабдықтар талап етіледі.
Санаторийдің медициналақ жабдығы 2 негізгі факторға байланысты.
1. курортта қолданатын негізгі табиғи-емдік факторларға;
2. оның порфиліне.
Санаторийлер ең ... ... ... ... және көп ... ... Санаторлы-курорттық мекемелердің аумағы 3 негізгі қызметтік зонаға
бөлінеді:
1. Емдік
2. Шаруашылық
3. Селитебтік
Ең кең зона емдік болып ... Бұл ... ... және ... ... және ... ... кешендер, асхана, бос уақыттық орталық,
климаттық құрал жабдықтар және ... ... ... ... ... қажетті жабдықтармен қамтамасыз етілген қонақ
үй кешенін білдіреді. ... ... ... ... ... ... сәйкесті диеталық тамақтандыруды ұсынумен ерекшеленеді.
Емдік корпус бірнеше бөлімдерден тұрады. Оған ... ... ... ... ... жатады, сондай-ақ жеке
кабинеттер болады: массаж, галатерапия, ингалотерапия, стаматология, шаншу
т.б. және де душ кабиналары, бассейн, ... ... ... ... ... Емдік зона аумағында климаттық құрылғылар орналасады,
емдік пляждар, терренкур, дозаланған маршрутпен жүру.
Шаруашылық және селитебтік зоналар ... ... ... алыс ... ... және ... ... жолмен бөліну керек. Шаруашылық зонада
қоймалық орындар, кір жуу ... ... ... зона ... ... тұруы үшін арналған орын.
Санаторийлер курортта негізгі емдік ... ... Бұл ... ... ... ... ... денешынықтыру, физиотерапия
және басқа да емдік әдістердің ... ... ... ... және балалар үшін санаторийлер бірпрофильді және көппрофильді
болып бөлінеді. Бірпрофильді санаторийлер біртекті ауру түрін ... ... ... мамандандырылған бөлімдерден тұратын
санаторий. Сонымен ... ... ... санаторийлер де қызмет етеді,
олар ... ... ... көрсеткішпен науқасты емдеу және де
кәсіптік ауруларды емдеу үшін ... ... ... ... ... үшін ... ... типтері
бекітілген:
1. Туберкулезбен ауратындар үшін
2. Кардиологиялық қан айналыс органдарын емдеумен айналысады.
3. Тамақ қорыту органының және зат айналымының ... ... ... Қозғалыс аппаратын емдеу
5. Неврологиялық санаторийлер
6. Урологиялық санаторийлер
7. Бүйрек ауруларды емдеу
8. Кәсіптік ... ... ... ... ... ... емделу мерзімі аурудың сипатына және
күрделуіне және курорттың типіне байланысты болады. Көбіне емделу ... ... 45 ... ... ... ... және қала ... санаторийлерде органдардың
тыныс ауруларын және жүйке жүйесінің ... ... ... 24 ... ... ... ... емдеу 30 күн болады. Арқа ми ... ... ... ... ... 45 ... ... Кейбір жағдайларда
емдеу мерзімі ұзартуы мүмкін.
Санаторийлерде қызмет көрсетуші персоналдың ең көп санына келесілер
жатады:
1. Әртүрлі ... ... ... ... ... ... мамандар
4. Горничнаялар
5. Демалушылардың бос уақытын ұйымдастырумен айналысатын аниматорлар
6. Минералды сулар бастауларының жұмысын қарап отыратын гидрологтар
7. Бухгалтерия
8. ... ... ... ... және ... да ... ... қызметкерлері.
Соңғы уақытта санаторлық желістің кеңею беталысы ірі қалалардың
маңайында халықты емдеу орындарының ашылуы ... ... Бұл ... қарт ... ... және ... ... өзгеруіне қиын
бейімделетін геогрофиялық күйзелістің пайда болуымен түсіндіріледі.
Санаторий-профилакторийлер қызметкерлердің таңертенгі және кешкі
жұмыстан тыс ... ... ... ... ... аумағы және оның көлемі санаторийге қарағанда аз болып
келеді. Санаторий-профилакторий ірі ... ... ... Бұл ... ... одан әрі дамуын ескерту немесе оны жою
және асқынуы болмауы мақсатында науқастарды жібереді.
Емдеумен пансионаттар ... ... аз ғана ... ... ... Егер де олар курорттық зоналарда болса, сол
емхананың бекітуімен демалушыларға емдеу курсын жүргізе ... ... ... 12 ... 24 ... ... болуы керек. Пансионаттар
жеткілікті дамыған материалдық-техникалық базаны иеленеді, ол ... ... ... және би ... ойын ... ... ... бірнеше дәрігерлік кабинетті иеленеді.
Демалу базасы көбіне жанұялық демалу үшін ... ... ... ... болып келетін демалу мекемесі. Демалу
базалардың көп ... ... ... ... бір ... 12 ... ... Қолдан жасалған емдік курорттық факторлар
Климотерапияның ұйымдастырылу ерекшеліктері
Аэротерапия – ... ... ... ... бірі
Физиотерапияны ұйымдастыру процедурасы
9.1. Климотерапия – белгілі бір жердің климаты мен арнайы климаттық
процедурлардың адам ... ... ... ... тәсілдердін
тұтастығы климатотерапияның теориялық негіздерін медициналық климотология
қарастырады.
Климатттық ағзағы емдік ... ... ... мен ... ... ... ... Климаты ауыстыру және науқастың
ол үшін ... ... бар ... ... ... болу ағзағы жағымды әсер
беріп, адаптауымлық ... ... ... ... ... ... ... негізгі әдістеріне аэротерапия, гелеотерапия және
талассотерапия жатады. ... ... ... ... ортанның кейбір
жағымсыз факторларына қатысты бейімділігін ... ... ... ... ерекшелектерінің бірі – климаттық факторлар адам
ағзасы үшін ... ... әсер ... ... қоздырғыштар болып
табылатын.
Климаттық ауа райы факторлары ағзаның түрлі реценторлық желеріне ... ... ... ... ... ... тудырады,
ағзанның қоршаған ортамен байланысын жандандырады.
Климотерапия барсындағы ағзанның жалпы физиологиялық реакцияларына
жатады: ... ... ... ... ... жұмыс дұрыстау: гипосенсибилизация. Сонымен ... ...... ... ... ... толтырады
климотерапия әсірес клмиоттық курартарда кең қолданылады. Климотерапияда
әр қашанда аклиматияция процессінің ұзақты мен ... ... ... ... ... ... процедурларды шағын
дозаларда беру қажет. Сонымен қатар климотерапияның жүргізгенде ауа райымен
метеомедициналық болжауда да ескеру керек ... ... ... ... ... жүргізеді. Процедуларды жүргізу үшін арнайы
құрал-жабдықтарды пайданылады. ... ... ... ... реакцияларына жатады: термоадаптациялық ... ... ... ... ... дұрыстау:
гипосенсибилизация.
Климотерапияның онату емдеудің бір түрі ретінде қарастыру қажет.
Климаттық ... ... ... ... жібергенде
дифференциялық. Көз қарасты талап етеді теніздік кеністік және ... ... Жер орта ... түрінің теніздік курортық климат демалу,
жүрек, бөрік желеріні, ауырбастау процесстерінің жұмысының ... ... ... ... ... жағалыу) жүрек, жеке, қозғалу
жиелерінің ауруларын емдеуге жағымды.
Орталық белдеудің теңіздік климаты (Прибалтық тенңізі, ... ... ... ... ... ... ... Емдеуге
пайдаланылады.
Таулық климат туберкулез өкпе ... ... үшін ... мен ... ... бүйрек ауруларын емдеу үшін жағымды.
Орман климаты жеке жүйесі мен жүрек ауруларын емдеу үшін ... мен дене ... ... ... ... ... оның ... әсері одан сайын ұлғаяды климотопрофилактика
ағзаны шынықтыруға және аурулардың ... алу үшін ... ... ... кезекті климатопрофилактикасы болады.
9.2. Аэротерапия – емдік және профилактикалық мақсатта адам ... ... алу ... ... әсер ету.
Аэротерапия – емделу және адаиның денсаулығын нығайту үшін әр түрлі
курорттарда жылдың әр ... бос, ашық ... ... ... ... климаттерапияның негізгі әдісі болып табылады және жыл
мезгілінің есебіне сәйкес әр түрлі ... ... ... ... түрлері бар:
─ ауа ваннасы;
─ дозаланған түрде ауада болу(күндіз, түнденемесе тәулік бойы);
─ теңіздік аэротерапия – ... ... ... ... ... ... өзіне келесілерді қосады:ауа ванналары – дененің ашық
бөліктеріне ... әсер ету; ... ... – ұзақ ... ашық ... арнайы климатпавилиондарында болу; аэрофитотерапия - өсімдіктер
бөліп ... ... ... таза ауаны жұту; аэроионотерапия – құрамында
аэро және гидроаэроионы бар таза ... ... ... ... ... ... тұзы бар таза ... жұту. Аэротерапияның элементі болып
қыдыру, спорттық ойын және суға түсу т.б. ... ... әсер ... ... әсер етуші факторларға таза ауаны жұту, ... ... және ... салқындауы жатады.
Аэротерапия нәтижесі келесідей болады: терморегуляция механизімінің
жаттығуы, ағзаның нығайуы; ... ... ... ... ... жақсаруы, жүрек жұмысының, қан құрамының жақсаруы, ұйқының,
тамақтанудың жақсаруы.
Ауа ванналары – емделу және ... ... ... адам ... ... ... ... таза ауамен әсер ету. Ауа ванналары кезінде ағзаға
қысым факторы, ауа ... және күн ... әсер ... ауа ... әсер ... ... екі фазаны байқауға болады:нерв –
рефлекторлық – ... ... тері ... ... ... алу жиілігі
байқалады және реактивті – рефлекторлық ... ... ... ... Ауа ... жүрек айналымы жүйесін, қанның газ құрамының
жақсаруы, бұлшықет және нерв жүйесін нығайтады, ұйқыны ... ... ... ... Ауа ... ... орны ... деп аталады. Ауа ванналарының процедурасын ауа қысымы 20°C-ден төмен
және жел жылдамдығы 4 ... көп ... ... ... болады. Ванна
таңертең таңғы астан 30 минут өткеннен кейін, күніне 1-2 рет ... ... бір ... 1-2 ... ... ... ... мөлшерінде болады. Қоршаған ортаның шарты ауа қысымына, оның
ылғалдылығына және ... ... ... эквиваленттік
эффективті қысыммен (ЭЭҚ) көрсетіледі. ЭЭҚ төмен болса, ағза жылуды көп
жоғалтады және ... ... ... ... ... ... болу ... балконда немесе арнайы
климатпавильондарында жүзеге асырылады. Аэротерапияның бұл ... ... суық ... ауа ... қабылдауға болмайтын кезде
жүргізіледі. Науқастар ауамен емделуді жылы киімде немесе жататын ... ... ... ... теңіз жағалауында болу аэротерапияның негізгі
түрлерінің бірі.
Теңіз жағалауы – адам тұз ингаляциясын ... және ... ... табиғи ингаляторий болып табылады.Теңіз аэротерапиясы сарыауру,
демалу органдарының аурулары, нерв және т.б. ... ... ...... ... негізгі болып табылатын
аэрозольдерді енгізу арқылы емдеу әдісі.
Аэрозольдер – газ ... ... ... ... ... ... ... Жасанды және табиғи аэрозольдер қолданылады. ... және ауыз ... ... ... Аэрозольтерапия түрлілігі
электроаэрозольтерапия болып табылады. Аэрозольтерапия негізінен тыныс алу
органдарының ауруларын емдеуге қолданылады.
Аэроионотерапия – ауаның ... ... ... ... ... ... ... алынатын теріс немесе оң зарядталған газ ионын
қолдану ... ... ... ... ... ауру түрлеріне
қолданылады: бронхиттік астма, фарингит, ларингит, сарыауру, стоматит,
ринит, ... ... ... және т.б. ... ұзақтығы 5-7 минуттен
10-20 мин. дейін. Емделу курсы 10-20 ... ... екі түрі ... Табиғи аэротерапия – ұзақ уақыт таза ионды ауасы бар ... ... ... ... ... ... және т.б.) болу.
2) Жасанды аэротерапия – физиотерапия ... ... ... ... ... Ол ... ... кетуіне, ауруды басушы
ретінде әрекет етеді.
Ингаляция – ауаны жұту арқылы ағзаға емдік дәрілерді енгізу.
Табиғи ингаляция – ... ... ... ... озон және ... озоны бар тау ауасын жұту. Жасанды ингаляция – ... ... Жеке және ... ингаляциялар жүзеге асырылады.
Курорттарда минералды және теңіз суы бар ... ... ... ... 45°C ... ... ... алу мүшелерінің ауруларын емдеуге
қолданылады.
9.3. Физиотерапия- физикалық факторлардың қасиетін зерттейтін және
олардың емдік ... ... ... тәсілдерін әзірлейтін
медецина бөлімі.
Негізінен физикалық және бірнеше табиғи факторлар (глина, тұщы су,
озокерит және т.б.) ... ... ... байланысты,
аурудың жылжуына байланысты комплекстік саноторлы ... ... ... ... ... ... ... факторлармен
емдеудің эффективтілігін көтеру мақсатында берілген курорттық табиғи-емдік
фактор мінездемесі; табиғи фактордың әсер етуінен ... ... ... ... ... емдеушіні табиғи фактордың үлесін жоғарлату
түрімен емдеуге дайындау; қосымша ауруларды емдеу.
Табиғи және физиотерапевтік ... ... ... бір
мезгілде және қайталанып кезектесіп қолданылуы мүмкін. ... ... ... ... сондағы гольвинизация (төменгі кернедегі тоқты жиі
қолдану), ол көбіне жүйке жүйесінің ауруында эффективті ... ... ... ... ... жүйесінің ауруын емдеу үшін,
төменгі желідегі импульстік тоқтар әсер етеді, ауру ... ... мен ... ... ... ... ... кең қолданылады- бұл организмге
электірлік тоқпен дәрілік заттын тері немесе слизистік қабықша арқылы бірге
әсер ету. ... ... ... көтеру үшін гольванобалшықпен
емдеу қолданылады. Ол балшық аппликациясы арқылы электірлік тоқты өткізумен
жүзеге асырылады. Франклинизация (адам ... ... ... мен
жоғары кернеудегі тұрақты электірлік өрісінің әсер етуі) жүйке жүйесінің
функционалды бұзылу және жүрек жұлын жүйесінің ... ... ... жазылуында және трофикалық, периферидтік қанайналым бұзылысында жалпы
процедура түрінде қолданылады. Сол жағдайларда да ... ... ... ... жоғары желідегі, магнитті өрісі басым болатын,
жергілікті әсер ету), УВЧ- терапия (элетр өрісі басым ... ... ету) және ... ... ... магниттік өрістің ауыспалы
әсер етуі) ауруды басатын, ... ... және ... әрекет
көрсетеді. Оларды асқорыту органның, периферидттік жүйке жүйесінің, бұлшық
ет жүйесінің, апорно- қозғалыс ... ... ... үшін ... ... ... асқынуды болдырмайтын және спазмолитикалық
әрекетті иеленеді, қан және ... ... ... ... ... Оны периферидтік жүйке жүйесі ауруында, тері,
буын, жүйке жүйесі, ... ... ... ... бірге
курорттарда арқа-омыртқаны түзету, озокерито және парафиноемдеу (аппликация
түрінде), глинамен емдеу, ... ... ... және т.б. ... (нем. die Kuhr - ... der Оrt - ...... мақсатта игерілген және пайдаланылатын, табиғи емдік
ресурстары және оларды пайдалануға қажетті ғимараттары мен жайлары ... ... қоса ... ... ... ... ... емдеу және алдын алу үшін табиғи ...... ... минерал су, емдік балшық, көлдер мен
көлтабандарының ... ... ... ... ... да ... ғылыми зерттеулер және көпжылдық тәжірибе негізінде анықталған
табиғи нысаналар мен жағдайлар. Курорттық орынның ... ... және ... ... сипаттамасына қарай онда бір ... ... ... ... болуы мүмкін. Мынадай курорттар атап
көрсетіледі:
климаттық емдеу, олардың негізгі емдік факторлары – ... әр ... ... Бұл ... ... талассотерапияны
және басқа физиотерапиялық ... ... ... ... ... зоналарға сәйкес, мұндай курорттар жазықтықты,
далалы, шөл далалы, таулы, теңіз жанындағы және басқаларға бөлінеді;
бальнеоемдеу, олардың емдік факторлары – ... ... ... және ... ... жуу) ... арналған әр түрлі типті минерал сулар;
балшықпен емдеу, ... ... ... ... – әр түрлі типті
балшықтар (су асты балшығы, шымтезек, жалғанвулкандық балшық);
аралас емдеу, онда ... ... ... ... қолданылады
(климаттық-бальнеемдеу, климаттық-бальнео-балшықпен емдеу, ... ... ... ... ... ... ... курортология құрайды.
Курортология – табиғи-климаттық ... ... және ... ... факторларды және олардың адам денсаулығына әсерін,
оларды сауықтыру, емдік мақсатта қолдану мүмкіндіктерін оқытатын ... ... ... ... ... ... жұмыс жасайды:
1.Бальнеология(лат. Balneum ...... ... ... – емдік мақсатта минералды суларды қолдану.
2. Климаталогия – климат ... ... ...... ... мақсатында климатты қолдану.
2.1 гелиология – кун туралы ғылым. Гелиотерапия – ... күн ... ... ... – ауа туралы ғылым. Аэротерапия – ауаны ... ... ...... ... ғылым. Талассотерапия(греч. –thalassa-
море) – күн ванналарын қабылдаумен бірге теңізге түсу ... ... ... – тамақтану туралы ғылым. Диетотерапия – емдік-сауықтыру
мақсатында тамақты қолдану.
4. Кинезитерапия – қозғалыс арқылы ... Дене ...... және ... дене ... ...... қалыптасқан физикалық факторларды (жасанды
факторларды) емдік мақсатта қолдану.
10. Дәріс Сауықтырудың белсенді түрлері
Емдік дене шынықтыру ... Дене ... ... ... және ... жаттығу
әсерінен пайда болатын өзгерістерді зерттейтін ... ... ... ... және ... ... қалпына келтіру
үшін ден шынықтыру амалдарын ... ... ... ... Санаторлы – курорттық жағдайда денсаулықты сақтау мақсатында емдеу
жіне ауруларды медициналық реабилитациясы үшін кең ... ... ... негізделген емдеу тәсілі.
Емдік дене шынықтыру жүрек-сосуд жүйесінің, дем алу ... ... әсер ... ... ... ... мүшелерді қалпына
келтіру үшін де қолданады.
Емдік дене шынықтырудың негізгі формаларына мыналар жатады: таңертеңгі
жаттығу, емдік гимнастика, таяу туризм, ... ... ... ... және ... бассейнде физикалық жаттығулар.
Емдік дене шынықтыру қолданудың негізгі ... ... ... мінездемесіне байланысты жаттығуларды және олардың
комбинацияларын таңдау, аурудың жасы мен денсаулықтың қалпы, ... ... ... ... мен ... ... ... кезінде
физикалық нагрузканы ақырындап өсіру.
Емдік дене шынықтырудың негізгі формасы – емдік гимнастика. Ол ... ... ... ... ... ... ... жаңа жаттығуларды енгізеді және оларды күрделендіреді. ... 20-30 ... ... гимнастиканы бассейнде, сонымен қатар минералды
суда да өткізеді(су температурасы-20-30˚С)
Терренкур – бұл мөлшерленген жүрістің маршруты. Ол – ... ... ... ... үшін санаториядағы
демалатындарға беріледі.
Таяу туризм – 1-3 күнге созылатын курорт аумағында жаяу жүру. Ол емдік
дене шынықтыру маманы ... ... ... ... ... ... ... спорттық
ойындар үлкен маңызды иеленуде.
Торфоемдеу – бұл емдік және ... ... ... ... ... ... Зеленегородок, Краянка, Липецк және т.б.
торфтық саздың ерекшеліктер тізбесі(үлкен жылу сыйымдылығы, кішкентай ... ... ... жоқ ... мүмкін және т.б.) емдік саздың
торфтық ерекшеліктеріне негізделеді: процедуралар аурумен едәуір ... ... ... эффекті қабынуға қарсы және сорып алатын
процедуралар қимылымен байланысты.
Торфоемдеуді қолдану үшін торфты үйтіп, ... ... ... ... бар ... ... алады. Кейін оны 48˚ С дейін ... ... ... ... ... беткі қалыңдығы 5-7 см
болады. Кейде торфты ... ... ... ... ... ... сәйкес келеді. Кеә ... оны ... ... ... арналған көрсеткіштер сазбен емдеудің
әдістеріне сай келеді.
Балшықпен емдеу (балшық терапиясы) бұл белгілі бір ... ... және ... ... қолдану. Балшық терапиясы басты
түрде курорттан тыс жағдайларда физиотерапевтік ... ... ... ... үшін аз ... ... ... төмен ылғал
сыйымдылығы, жоғары жылу өткізгіштік және жылуды ұстап тұру қабілеттілігі,
төмен дене өткізгіштігімен ... ... ... ...... яғни ... ... тәріздес массаны жасау қабілеті.
Балшықпен емдеу механизімінің әрекеті сазбен емдеу әдісіне сай ... ... ... ... ... араластырып, пайда
болған бір қалыпты массаны 40-46˚ С ... ... ... ... ... ... өткізеді. Балшықты көбіне
асқыну аурулары кезінде, қозғалу және сүйену мүшелерінің ... ... ... ... ... ... Санаторлы – курорттық ұйымдарда бос уақытты және ойын сауықты
ұйымдастыру.
Курортология ... ... ... және тақырыбы
Курортология-климат құрамын, минералды суларды, емдік балшық және т.б.
табиғи емдік факторларды зерттейтін медицина бөлімі. Сонымен қатар ... ... ... ... адам ... әсер ететін
механизмін зерттейді.
Курортология-адам ағзасына әсерін тигізетін табиғи емдік факторлар
ғылымы. ... ... сай ... ... мінезін және
курорттық және курортан тыс жерлерде ... және ... ... ... негізгі бөлімдері:
• Бальнеология –емдік минералды суларды, олардың пайда болуын,
физико-химиялық ... әр ... ... адам ... ... және ... тыс ... қолданылатын көрсеткішін жүзеге
асыруды зерттейтін курортология бөлімі.
• Бальнеотерапия –бұл курортта және курорттан тыс жерде профилактика
және адам ағзасының ... ... ... ... ... ... және ... жолмен дайындайтын емдеу
әдісі.
• Бальнеотехника –бұл ... ... ... жүдеуден
және ластанудан қорғауды қамтамасыз ететін техника мен
бальнеология ... ... ... –курортта және курорттан тыс жерде әр түрлі жерде
қалыптасқан емдік балшық пелоидтерді қолдану арқылы емдеу әдісі.
• Медициналық климатология –еңбек ... және ... ... ... әсер ... ... климатология және медицинаның
қолданбалы бөлетін ... ... ... ... ауа райы ... және ... климато-
процедура қолданудың емдеу әдісінің жиынтығы.
• Курортография –курорттың және курорттық аймағының орналасуын ... ... ... қатар олардың емдеу факторлардың мінезін
бейнелеу болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... –ауруды емдеу үшін және демалысты
ұйымдастыру үшін ... ... ... ... ... және ... рапасы, емдік климат және т.б. табиғи
объектілер және шарттар болып ... ... ... ... ... ... ғылыми зерттеулер негізінде көпжылдық
тәжірибе кезінде бекітіледі.
• Курорттық іс –табиғи емдік ресурстарды қолдану негізінде ... үшін және ... ... ... ... Өндеудің технологиялық схемасы және ... ... ... ... ... ... жоба құжаты және эксплуатация
кезінде табиғи емдік ресурстарды қолдану және ресурстарды ... ... қалу және ... ... ... ... ... ресурстарды қолданушылар –лицензия негізінде табиғи
емдік ресурстарды өндейтін және қолданатын заңды және ... ... ... ... –табиғи емдік ресурстары бар және ауруды
емдеуге ұйымдастырылған, сонымен қатар халықтың демалуына арналған
шекара ... ... ... –табиғи емдік ресурстары бар және оларды эксплуатациялау
үшін мекемелер бар, оған қоса ... ... бар ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи
шекара болып табылады.
• Федералды ... ... ... ... ... органда
бекітілген тәртіппен енгізілген емдік профилактика мақсатында
жүзеге асыратын және қолданылатын ерекше қорғалатын ... ... ... ... мәндегі курорт –Ресей Федерациясы субъектілердің
мемлекеттік билігінде белгілі ... ... ... ... ... асыратын және қолданылатын ерекше
қорғалатын табиғи шекара болып табылады
• Жергілікті мәндегі курорт –жергілікті жердегі өз ... ... ... ... ... асыратын және қолданылатын ерекше қорғалатын табиғи шекара
болып табылады
• Аймақтық курорт (аудан) -өзінде курорт курорттар орналасқан ... ... ... ... ... ... ... күзет айналасы -әр елдің заңына сәйкес шаруашылыққа,
тұруға, ... ... ... ... ... ... қорғауды қамтамасыз етуге бекітілген ерекше қорғалатын табиғи
шекара болып табылады
• ҚР-ның курорт қоры –барлық табиғи емдік ... ... ... ... ... ... және ... жиынтығы.
• Курорт шекарасы –жалпы курорт шаруашылығымен біріккен: бір
шекарасымен (шаруашылық б.у.-сауықтыру), жалпы көлік, ... және ... ... ... ... су ... емдеу, курорт емханасы, терренкур және т.б.
• Курорт агломерациясы –курорттың өзінде курорт қалашығы немесе ірі
курорттық ... ... ... ... дамуының
жоғары деңгейі.
«Курорттық іс» пәні бойынша 5В090200 – Туризм мамандығының
студенттеріне арналған тест ... ... ... ... ... ауруларды алдын алу
және емдеуді ұйымдастыру мен жүзеге асыру бойынша ғылыми – тәжірибелік
қызметтің барлық түрлерінің жиынтығы:
курорттық іс
курортология
курорттық индустрия
курорттық инфраструктура
емдеу ... ... ... ... ... не ... ... индустрия
курорттық инфраструктура
емдеу туризмі
Курортология ғылым ретінде келесі бағыттарға бағытталады
(дұрыс емес жуапты ... ... ... емделу, денешынықтыру:
бальнеология
климатология
диетология
кинезитерапия
денсаулықты жақсарту
.Курорт ісінің маңызды әлеуметтік міндеттеріне не жатады:
Тұрғындардың денсаулығын нығайту және еңбек ресурстарын,
тұрғындардың жұмыс бастылығын қайта қалпына ... мен ... ... ... ... ... ... демалысы мен ауруды алдын алу
мәдени – танымдық және ойын-сауықтық міндеттер
барлығы дұрыс
Табиғи емдік ресурстармен емдік-алдын алу ... және ... ... ... ... ... ... қор
Емдік су туралы ғылым:

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қымыз дайындау технологиясы, гигиенасы және вет.сан. сараптау 6 бет
Ақмола облысынның рекреациалық ресурстары65 бет
Емдік туризм54 бет
Емдік туризм туралы37 бет
Емдік туризмнің түсінігі40 бет
Емдік туризмнің қалыптасуы мен дамуы5 бет
Көкшетау–Бурабай аймағына жалпы сипаттама39 бет
Солтүстік қазақстанда дамыған емдік туризмнің орталықтары46 бет
Қазақстан Республикасының емдік-сауықтыру орындарына баға беру63 бет
Қазақстан Республикасының рекреациялық ресурстары33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь