Техногенді сипаттағы апаттар.

Жоспар.
I Кіріспе.
II Негізгі бөлім.
2.1 Техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар.
2.2 Техногендік сипаттағы төтенше жағдайдың пайда болу әсері.
2.3 Химиялық қауіпті обьектідегі апаттар.
2.4. Радиакциялық қауіпті обьектілердегі апаттар.
2.5. Өрт және жарылыс қаупі бар обьектілердегі апаттар.
2.6. Көлiк апаттары.
2.7. Табиғи сипаттағы төтенше жағдайдың сипаттамасы.
III Қорытынды.
Қазақстан экологтары біздің жерімізде қазір 21млн тонна өнеркәсіп қалдығы жиналып қалғанын айтып, дабыл қағуда. Соның 30 млн-ы – радиоактивті қалдықтар.
2004 жылы 9-10 қаңтарда болған Ресей Президенті Владимир Путин Қазақстанға сапары кезінде “Байқоңыр” ғарыш айлағын жалға алу мерзімін 50 жылға ұзарту және оны екі жақтың бірлесіп пайдалануы жөнінде ортақ келісімге қол жеткізді.
Әлемде ең “ғарышқұмар” ел саналатын Ресей өзінің ғарыш аппараттары-ның 70 %-ін “Байқоңырдан” ұшырады. Бұрынғыдай емес, қазір ғарыш кешенінде жоспарланған бағдарламалар мен жобаларға Қазақстан мамандарын көбірек қатыстыруға мүмкіндік қарастырылып жатыр. Екі ел президентінің кездесуі барысында қол жеткізілген тағы бір нәрсе – «Байқоңырдың» экологиялық қауіпсіздігін арттыруды қамтамасыз ету болса, бұл бағыттағы бастамаларды әзірге көре алмай отырғанымыз рас. Келісімде экологиялық тұрғыдан қауіпті отындармен (мәселен, гептил) жұмыс істейтін ғарыштық-зымырандық кешенді пайдалануды біртіндеп қысқарту қарастырылғанмен, түбегейлі шешімін таппаған сыңайлы.
Тақырыптың өзектілігі: “Байқоңыр” төңірегіндегі экологиялық жағдайдың қаншалықты күрделі екеніне зер салайық: мәселен осыншама жыл бойына ғарыш айлағын гептилмен жұмыс істейтін 2000-нан аса зымыран тасығыштар ұшырылыпты. Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің ғалымдары Қарағанды облысы, Ұлытау ауданының ауласында, жер қыртысында, өсімдіктерде, суында гептильдің түрлі көлемдегі дозалары барын анықтапты. Кей өңірлердің 1 шаршы метрінде гептильдің мөлшері 2500 млг-ға дейін жететін көрінеді. Ал, оның адам денсаулығына аса қауіпті емес деп саналатын ең жоғарғы дозасы – 1 шаршы метрге 0,1 млг болуы керек!
КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысынды адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық сынақтар жасалды. Сосын оларды жер астына жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті.
1949 жылдан 1963 жылға дейін жер бетінде жасалған сынақтардың зардабы әсіресе мол болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың есеп-қисабы 1990 жылға дейін мұқият жасырылып келді. Облыста онкологиялық, жүрек-қан тамыр, жүйке және психикалық аурулар саны күрт өсті. Азап шегіп, өлім құшқан адамдар қаншама. Отбасыларында кемтар балалар көбейді. Бұның өзі қазақ ұлтының келешегіне төнген зор қауіп болатын 1980 жылдардың аяғына қарай халықтың төзімі таусылып, шегіне жеткен еді.
Басқа ядролық державалармен салыстырғанда, Қазақстан аумағында қиратқыш әлеуеті жағынан орасан зор ядролық арсенал болды.

Қазақстандағы қарудың жиынтық ядролық қуаты бұрынғы Кеңес Одағының барлық ықтимал дұшпандарының аса маңызды стратегиялық объектілерінің барлығының тамтығын да қалдырмауға жетіп артылатын. Бұл қаруды қолдану миллиондаған халқы бар мыңнан астам қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір мемлекеттерді, тіпті континенттерді жермен жексен етуге мүмкіндік беретін.Қазақстан стратегиялық қару-жарақ пен оны жеткізу құралдары орналастырылған жай ғана орын болған жоқ. Біздің елде жайласқан сұмдық әскери-техникалық әлеует қуаты жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір «мемлекет ішіндегі мемлекет» еді.КСРО-ның ыдырауы нәтижесінде Қазақстан толық әскери ядролық циклды: ядролық қаруды сынау, жаңғырту және өндіру циклын жүзеге асыру мүмкіндігін алды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. Malimetter.kz
2. Қазақстан Республикасының азаматтарының табиғи және техногенді сипаттағы жағдайда құқықтары
3. Уикипедия
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан экологтары біздің жерімізде қазір 21млн тонна өнеркәсіп қалдығы жиналып қалғанын айтып, дабыл қағуда. Соның 30 ... - ... ... ... жылы 9-10 қаңтарда болған Ресей Президенті Владимир Путин Қазақстанға сапары кезінде "Байқоңыр" ғарыш айлағын жалға алу ... 50 ... ... және оны екі ... бірлесіп пайдалануы жөнінде ортақ келісімге қол жеткізді.
Әлемде ең "ғарышқұмар" ел саналатын Ресей өзінің ғарыш аппараттары-ның 70 %-ін "Байқоңырдан" ұшырады. ... ... ... ... ... ... бағдарламалар мен жобаларға Қазақстан мамандарын көбірек қатыстыруға мүмкіндік қарастырылып жатыр. Екі ел президентінің кездесуі барысында қол жеткізілген тағы бір ... - ... ... ... қамтамасыз ету болса, бұл бағыттағы бастамаларды әзірге көре алмай отырғанымыз рас. Келісімде экологиялық тұрғыдан қауіпті отындармен (мәселен, гептил) ... ... ... ... ... ... ... қарастырылғанмен, түбегейлі шешімін таппаған сыңайлы.
Тақырыптың өзектілігі: "Байқоңыр" төңірегіндегі экологиялық жағдайдың қаншалықты ... ... зер ... ... ... жыл ... ... айлағын гептилмен жұмыс істейтін 2000-нан аса зымыран тасығыштар ұшырылыпты. Әл-Фараби атындағы ... ... ... ғалымдары Қарағанды облысы, Ұлытау ауданының ауласында, жер қыртысында, өсімдіктерде, суында гептильдің түрлі көлемдегі дозалары барын ... Кей ... 1 ... ... ... ... 2500 ... дейін жететін көрінеді. Ал, оның адам денсаулығына аса қауіпті емес деп саналатын ең жоғарғы дозасы - 1 ... ... 0,1 млг ... керек!
КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер ... ... ... ... ... ... адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық сынақтар жасалды. Сосын оларды жер астына жасай бастады. Атом ... ... ... ауыр ... Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы ... азап ... ... 1963 жылға дейін жер бетінде жасалған сынақтардың зардабы ... мол ... рас. Бұл ... ... есеп-қисабы 1990 жылға дейін мұқият жасырылып келді. Облыста онкологиялық, жүрек-қан ... ... және ... ... саны күрт ... Азап ... өлім ... адамдар қаншама. Отбасыларында кемтар балалар көбейді. Бұның өзі қазақ ұлтының келешегіне төнген зор қауіп болатын 1980 жылдардың аяғына қарай халықтың ... ... ... ... еді.
Басқа ядролық державалармен салыстырғанда, Қазақстан аумағында қиратқыш әлеуеті жағынан орасан зор ядролық арсенал болды.
Қазақстандағы қарудың жиынтық ядролық қуаты ... ... ... ... ... дұшпандарының аса маңызды стратегиялық объектілерінің барлығының тамтығын да қалдырмауға жетіп ... Бұл ... ... миллиондаған халқы бар мыңнан астам қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір мемлекеттерді, тіпті континенттерді жермен жексен етуге мүмкіндік ... ... ... пен оны ... ... орналастырылған жай ғана орын болған жоқ. Біздің елде жайласқан сұмдық әскери-техникалық әлеует қуаты жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір ... ... ... ... ... ... ядролық циклды: ядролық қаруды сынау, жаңғырту және өндіру ... ... ... мүмкіндігін алды.
2.1Техногендік сипаттағы төтенше жағдай
Техногендік сипаттағы төтенше жағдай адамның өндірістік қызметіне байланысты және ол қоршаған ортаның ластануы және де ... ... ... мүмкін. Қоршаған ортаны ластауы өндіріс орындарының апаты әсерінен радиоактивті химиялық және ... ... ... ауаға тасталуына байланысты. Радиоактивті заттарды тастау қаупіне жататын апаттарына атом станцияларындағы ядролық қондырғылардағы, атом кемелеріндегі және тағы ... ... ... Химиялық зиянды заттарды тастау қаупіне жататын апаттарға химиялық өндірістер мен обьектілердегі химиялық ... ... ... апаттар және сол сияқтылар жатады. Биологиялық зиянды заттарды тастау қаупіне жататын апаттарға өндіріс орындары мен зерттеу орталықтарындағы ... ... ... ... ... және тасымалдау кездегі апаттар жатады.
Қоршаған ортаға зиянды заттар тастамайтын төтенше жағдайларға жарылыс, өрт, ... ... және т.б. ... ... ... ... төтенше жағдайдың пайда болу әсері
Қазіргі кезде қоршаған ортаға және адамға ... ... бар ... ... ... саналады. Бірақ ондағы технологияның деңгейі бақылау және жұмыс жүргізуі, сонымен қатар, орындау тәртібінде талапқа сай емес ... ... Оның ... бұл ... экономикалық кризиспен экологиялық проблемалар қиындатып жіберді. Өндіріс орында ... ... ... мен ... ... ... ... орнын алатын жағдайлары технологиясы ескі, техникалары өзіндік ресурстарын тауысқан өндіріс орындарында көп кездесетіні анықталық отыр. Сонымен қатар қауыпты ... ... ... ... ... да ... ... беруде.
Техногендік сипаттағы төтенше жағдай
Химиялық қауіпті объектілердегі апаттар
Радиациялық қауіпті объектілердегі апаттар
Өрт және ... ... бар ... апаттар апаттар
Көліктегі апаттар (темір жол, автокөлік, әуе, су және метро)
Гидродинамикалық қауіпті объектілердегі апаттар
Коммунаолды және электр ... ... ... ... ... ... өндіріс халық шаруашылығында кеңінен пайдаланады.Бірақ кейбір кездерде кішігірім апаттар орын алуда.Ол апаттар әсерінен химиялық зиянды заттар атмосфераға тасталынып қоршаған ортаны ... ... ... шикізаттың және өнімнің физика химиялық қасиетіне,қондырғылардың сенімділігіне, технологиялық процестің сипатына, химиялық зиянды заттардың сақталу және тасмалдау ... ... ... ... мен ... ... профессионалдық біліктігі мен дайындығына және апатқа қарсы құралдардың тиімділігіне байланысты.Химиялық қауіпті заттардың тасталуы химиялық ... ... ... ... ... заттар адам организміне тыныс алу жүйесі және тері арқылы енеді. Химиялық қауіпті ... адам ... жара ... де ... Химиялық қауіпті заттар адам организміне әсер жағынан 4 қауіпті классқа бөлінеді:
Өте қауіпті.
Жоғары ... ... ... ... обьектілердегі апатты топтау
Химиялық саладағы апаттар 2 категорияға бөлінеді:
жарылыс салдарынан болған апаттан технологиялық тізбектің және инженерлік қондырғының бұзылуы;
апат салдарынан қосымша технологиялық және ... ... ... апаттардың топталуы.
Жеке.
Обьектілі.
Жергілікті.
Регионалды.
Глобальды.
Жеке - зақымдағы улы заттарды атмосфералық ауаға тастамаған апат.
Обьектілі-зияндығы жоғары улы заттардың ... ... ... ... аспайтын апат.
Жергілікті-зияндылығы жоғары улы заттардың қоймасының қирауынан туындаған апат.
Регианалды-зияндылығы жоғары улы заттардың үлкен көлемді тасталуына алып келген апат. Глобальді-үлкен ... ... ... ... ... ... улы ... барлық қоймаларының толық қирауының салдарынан болатын апат (20-сурет).
2.4. Радиакциялық қауіпті обьектілердегі апаттар
Қазіргі кезде көптеген шаруашылық және ғылым салалары ... ... мен ... сәулесінің көздерін пайдалануда. Ядролық энергетикада жоғарғы қарқынмен өркендеуде. Осыған орай бұл салаларда да апат орын алуы мүмкін. Апат ... ... ... жай радиактивті ластануға және адамдар сәулеленуге душар болар. Локальді апат-бұл радиактивті заттар мен жедел ... ... ... обьектілердегі қондырғылардың істен шығуының арқасында қондырғы технологиялық тізбектің қисында және ғимараттық ... ... ... ... ... апат-бұл радиактивті заттар мен жедел сәуленің радиактивті қауіпті обьектілеріндегі ... ... шығу ... ... ... ... ... нормадан аспай байқалуы. Жалпы апат-бұл радиактивті заттар мен жедел сәуленің радиактивті қауіпті обьектілеріндегі ... ... ... ... ... ... ... тыс жерде белгіленген нормадан артық мөлшерде байқалуы. Негізгі радиактивті қауіпті обьектілерге: атом станциялары, ядролық отын ... ... ... ... ... көму және өндеу орындары, ядролық реакторы бар ғылыми және ... ... ... ... ... бар ... жатады.
Жедел сәуле көздері
Жедел сәуле көздері табиғи және техногенді болып ... ... ... ... жер ... мен ... ... кіреді. Техногендік сипаттағы жедел сәуле көздеріне жататындар:медициналық апаттар. Бұлар техногендік сәуленің 50% құрайды;ядролық отын ... ... ... ... ... өткізу.
2.5. Өрт және жарылыс қаупі бар обьектілердегі апаттар
Өрт - бұл жану ... ... ... ... және ... өмірі мен денсаулығына қауіп төнетін жағдай. Жану дегеніміз жанушы зат пен ауадағы оттегінің арасындағы тез жүретін сонымен ... газ, жылу және ... ... ... Жану ... және ... емес болып бөлінеді. Толық жану оттегі жеткілікті жағдайда, ал ... емес жану ... ... ... жүреді. Өзі тұтану (самовоспламенения) химиялық процесстің әсерінен ... ... Өзі ... ... әр ... факторлардан тұрады. Атап айтқанда жанушы қоспаның құрамы мен көлемі ортаның ... т. б. ... ... ... мен сұйықтар 400-700 °С аралығында, ал қатты денелер (ағаш, көмір) -250-450 °С ... ... Өрт және ... ... бар ... ... және тұтану қауіпі бар заттарды өндіру, сақтау және тасмалдаушы өндірістер ... ... өрт пен ... және өрт ... бойынша өрт және жарылыс қауіпі бар обьектілер 5 категорияға бөлінеді (А,Б,В,Г,Д). ... ... өте ... А,Б,В ... А ... - ... ... зауыттары, химиялық өндірістер, мұнай өнімдері қоймалары мен құбырлар кіреді. Б категориясына - көмір ... ағаш ... қант ... ... және ... ... ... диірменнің ұнтақтан бөлімдері кіреді. В категориясына-ағаш кесу, ағаш өңдеу және столярлық ... ... Г- ... ... ... ... ... өңдеу және тасымалдау өндірістері мен қоймалары кіреді. Д- категориясы ... ... ... ... мен ... сақтау өндіріс орындары мен қоймалары жатады.
Барлық құрылыс ... мен ... жану ... 3 ... ... жанбайтын, қиын жанатын және жанғыш.
Жанбайтын деп жоғары температура мен оттың әсерімен тұтанбайтын және жанбайтын материалдарды айтады. Қиын ... деп ... ... мен ... ... қиын тұтанатын және от ошағы болған жағдайда ғана жанатын материалдарды айтады. Жанғыш деп ... ... ... оттың әсерімен тұтанып кететін және от ошағынан алып тастағанда да жана беретін материалдарды айтады.
Үлкен өндіріс орнындағы және елді ... ... жеке және ... ... ... Жеке бұл бір ... пен ... болатын өрт. Жалпы бұл елді мекендегі өндіріс орындарындағы ғимараттардың 25 % алып жатқан өрт. ... ... ... мен ... ... әр ... өртті басу сұйықтары пайдаланады. Олардың ішінде кең тарағаны химиялық және ауалы механикалы көбіктер. Химиялық көбіктер қышқыл мен карбанат немесе ... ... ... ... Ал ... ... көбік ауаның (90 %) судың (9,6-9,8 % ) және көбіктенуінің (0,2-0,4 %) қоспаларынан тұрады. Мұндай қоспалар адамға ... және ток ... ... өрт ... ... ... газдар да жатады. Олар жанып жатқан заттардың булары мен қышқыл газдарымен араласып оттегінің канцентрациясын төмендетіп оттың ... ... ... Инертті газдар көлемі кіші жабық бөлмелеріндегі және ашық жерлердегі отты өшіруде тиімді. Отты ... ... ... ... от өшіру заттарды да пайдаланады. Оларға альбумин, көмірсутекті және екі ... ... құм, ... жер т. б. ... ... өз ... жанып жатқан жерді басып жану аумағымен жанушы затты бөлу арқылы өртті өшіреді. Мұнай өнімдеріндегі ... ... ... ... ... калиреудегі негізіндегі өртті басуға арналған құрам көп қолданылады. Өртті өшіруде екікөмірқышқыл және көмірқышқыл содасының су ертіндісі аммонидің хлорлы су ... ... ... су ертіндісінің де отты басу қасиеті бар. Олар жанып жатқан заттың бетіне жұқа қабат түзіп оттың арасын ... Ең ... өрт ... ... сұйықты және көбікті өрт сөндіргіштер жатады. Олар ішінде ... ... ... темір баллон түрінде болады. Ол темір баллонның ішіне шыныдан немесе полиэтилен пакетінен жасалған ... ... ... ыдыс ... ... жағдайда өрт сөндіргіштің арнайы түтігін төмен қаратып соған күкірт қышқылы құйылған ... ... ... ... Сол ... қышқыл, сілті сұйық пен әрекеттесе бастасы мен көпірік пайда болып химиялық әрекеттесу ... ... де ... ... ... қысым пайда болады. Соның арқасында өрт өшiргiштен көпiрiк ... ... Ол өрт ... ... ... мерзiмi 60 см. Көпiрiктiк өрт сөндiргiштердiң артықщылығы көптеген жанып жатқан заттарды ... ... бар ... - ақ жанып жатқан сұйық заттарды(май, керосин, бензин, мұнай) заттарды қондырғылар мен ... ... ... ... өрт ... пайдаланады. Мұндай өрт сөндiргiш металл балоны түрiнде кездеседi. Оның ... ... 170 ... -ден ... ... көмiрқышқыл болады. Баллон қорғағыш мембраномен қамтамасыз етiлген. Жанып жатқан затты сөндiру үшiн баллонның шашу түтiкшесiн артқа ... ... ... ... мұндай өрт сөндiргiштердiң өрт сөндiруге кететiн уақты 25 - 60 секунд. Ал атқыламаның ұзындығы 1,5 - 3,5 метр. Өрт ... ... ... ... ... баллоны әр 3 айда зарядталуы тиiс. Барлық өндiрiс орындарында арнайы өрттi сөндiруге арналған құралдардан тұратын болады. Ол ... ... ... ... ... лом) ... етiлу керек. Бұл құралдарды басқа мақсатта пайдалануға болмайды. Өндiрiс орындарында ... ... ... су құбырыда болуы тиiс. өртке қарсы су құбыры үлкен және кiшi қысымды болып келедi. Үлкен қысымды су құбырына станоктарды су ... ... Ал кiшi ... су ... жылжымалы су құйғыштармен қамтамасыз етiледi. Өрт сөндiру су құбырларының гидранттары жолдың бойында және бiр - ... 100 - 150 м ... ... ... ғимарат қабырғасынан 5м қашықтықтан кем болмайтын жерде орналасады. Өрт сөндiру гидранттары ғимараттардың баспалдақ ауласында да орналасуы мүмкiн. Өрт ... ... ету үшiн ... ... ... бiрi ... өрт сөндiргiш қондырғылары. Ондай қондырғыларға спринклерлiк және дренгерлiк ... ... ... өрт ... ... өртте сумен автоматы және қашықтықты жүйеде сөндiредi.
2.6. Көлiк апаттары
Қазiргi таңда кез келген көлiк қауiп көзi. ... жол ... ... ... ... ... ... ақауы, диспечерлердiң қателiгi, машинисттердiң жауапкершiлiксiздiгi. Көп жағдайдағы апаттар темiр жол көлiктерiнiң ... ... ... ... ... ... мен ... арқасында болып жатады. Қазiрiгi заманның негiзгi проблемеларының бiрi автомобиль жолдарындағы қауiпсiздiктi ... ... ... Жол көлiк оқиғалардың арқасында адам шығыны көптеп саналуда. Олардың 75% көбi жүргiзушiлердiң жол ... ... ... ... ... ...... қарамастан әуе көлiгiнiң апаттары азайар емес. Атап айтқанда, двигательдiң өшіп ... ... тоқ беру ... ... шығуы апатқа әкелiп соқтыруда. Кемелердегi көптеген iрi апаттар борандар мен дауылдардың, тұман және экипаждың қателiктерінiң арқасында орын ... ... ... ... ... және ... қателiктердiң кесiрiнен де болып жатады.
2.7. Табиғи ... ... ... ... ... төтенше жағдай адам тіршілігі басталғаннан бері қауіпін төндіруде. Табиғи катастрофалардың әсерінен жер шары бойынша әр 100000 адам өлуде. Табиғи ... ... ... ... аумақтағы елді мекенді құртып жіберуге дейін мүмкіншілігі бар. Ол өзінің күтпеген жерден ... ... ... катастрофаның тағы да бір қауіптілігі - оның болғаннан кейінгі салдары. Табиғи катастрофа болғаннан кейін ол ... ... ... ... т.б. ... орын алуы мүмкін.
Табиғи төтенше жағдайдың орын алуына антропогендік әсердің де ықпалын айта кеткен жөн. Барлық табиғи катастрофалардың бір бірімен ... бар. Атап ... ... ... мен ... ... циклондар мен су тасқындарының. Жердің сілкінуінен өрттер, ... ... ... ... орын ... ол ... да өздерінің күшті әсерлерін тигізіп жатады. Вулканның атқылау ... ... ... ... ... соқтырып жатса, екінші жағынан атмосфералық ауаныда ластайды. Ал көшкіндер (паводок) жер асты суларын ластап, құдықтарды уландырып, инфекциялық ауруларды ұшқындырады. Осыған орай ... ... ... ... ... ... ... катастрофадан қорғану әрекеттерін жоспарлай отырып, оның зардабын азайтуға болады.
Табиғи төтенше жағдайдан қорғаудың негізі болып апаттың себебі мен механизмін ... ... ... ... ... ... ... орын алу процессін біле отырып оның қандай мөлшерде, қандай болатын екенін болжауғада болады. Ал уақытылы және дәл болжап, ... ... ... ... қарастыруға, шығынды барынша азайтуға мүмкіншілік жасайды.
Табиғи қауіп қатерден қорғау активті және пассивті болып бөлінеді. Активті қорғауға инженерлік техникалық құрылымдар ... ... ... ... ... ... ... мен құрылыстарды реконструкция жасау. Пассивті қорғауға панаханаларды пайдалану. Көп жағдайда табиғи апаттан ... ... ... және ... ... бірге пайдаланады.
Техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар дегеніміз адамдардың өз қолдарымен жасалып жаткан апаттар мен қирауларды айтады.
Оның түрлері:
- Өндіріс ... ... ... ... ... және т.с.с).
- Көлік жүйесіндегі апаттар.
- Түрлі жарылыстар мен өрттер (өндіріс орын-дарында, мүнай, газ қүбырларында, энергия жүйесінде, ... ... және ... ... ... ... шапшаң дамуынан өндіріс, қүрылыс, тау-кен байлығын өидіру, жаңа ... ... ... ... ... іс-әрекеттер жүргізіліп жатыр. Бүндай қарқынды даму экономикаға әсер ... ... ... ... соғу қауіпі де туындап отырады. Кей жерлерде жаңа техниканы және ... ... ... ережелері сақталмайды, қауіпсіздік шаралары орындалмайды. Міне, осы сияқты қателіктердің ... ... болу ... ... тағы бір ... -- улы, тез ... ... заттарды сақтау, тасымалдау ережелердің сақталу-сақталмауы, олармен жүмыс ... ... жол ... ... ... адамдардың еңбек тәртібін сақта-маушылыгына, жүмыс істеуші адамдардың салақтығына, олардың тиісті дәрежеде білімінің жетіспеушілігіне, техниканы және оның ... ... ... жете ... көп ... ... жүмыс орнындағы апатқа, жарылыс-тарға, өртке, қирауға, қоршаған ... улы не ... ... ... ... ... Мысалы: 1971 жылы Минск теле-радио заводында жарылыс болып, өндіріс орны ... адам ... ... 1986 жылы Чернобыль атомдык станцияда ірі жарылыс болып, үлкен апат болғаны белгілі. Мүндай жағдай Атырау химия, мүнай айыру заводтарында да ... ... ... тағы бір өте қауіптілігі -- күшті улы ... ... ... ... ... ... ... қалың түтіндегі улы заттар ауаға көтерілі де жерге жайылып қонады. Әсіресе полиэтилен, полистирол түрпаттас материалдардың жануы адам, жан-жануар, қүстар және т.б. ... өте ... пен ... ... оның жою ... ... ... негізгі жою факторлары мыналар: от заттарга тікелей және алыстан қызуы арқылы әсер ... ... отта ... ... обьектілер, ғимараттар және оның құрылымы толық немесе жартылай жанып кетуі мүмкін. Ал өте ... ... ... материалдар, металдан жасалған тіреулер, балкалар, қүрал-жабдықтар, технологиялық қондырғылар, бүйым-дар және ... ... ... ... шығады әрі өзінің қасиетін жоғалтады. Адамдар, жан-жануарлар
зардап шегеді.
2. Жарылыстың қырып-жою факторлары мыналар: -- ядролық бомбаның, ... ... ... ... ... ... ... соққы ауа толқыны. -- жарылыстардан жарықшақтардың, сынықтардың пайда болуы әрі оның ... ... ... ... зардап әкелуі. Жарылыстардан қирау, обьектілердің жойылуы, адамдардың және ... ... ... сияқты зардаптары болады. Жарылыстың нэтиже-сінде үлкен өрттер пайда болуы мүмкін. Неғүрылым жарылыстың қуаты күшті болса, соғүрылым оның ... ... ... адамдарға және эколо-гияға әкелетін зияны зор болады.
Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде ... ... ... және шаруашылық жүргізуші обьектілерді қорғаудың негізгі принциптері.Табиғи және техкогендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде халықты, қоршаған ... және ... ... ... ... ... ... мыналар:
-- жариялылық және халық пен ұйымдарды болжа-нып отырған және пайда болған төтенше жағдайлар, олардың алдын алу мен оларды жою ... ... ... ... ету;
- егер ұйымдар мен азаматтардың қызметі ықтимал қауіп туғызатын болса, оның қатер төндіру және зиян ... ... ... ала ... ... ... әдістеріне үйрету және төтенше жағдайлардың алдын алу шараларын жүзеге асыру;
- төтенше жағдайларды жою жөніндегі құтқару, авариялық-қалпына келтіру және басқа да ... ... ... ... ... шұғыл медициналық жәрдем көрсету, халықты және зардап шеккен ... ... ... төтенше жағдайлар салдарынан азаматтардың денсаулығы мен мүлкіне, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізуші объектілерге келген ... өтеу ... ... ... ... ... және ... сипаттағы төтенше жағдайлар саласындағы құқықтарыҚазақстан Республикасы азаматтарының табиғижәне техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласында:
- Қазақстан Республикасы аумағындағы ... бір ... ... ... ... ... мумкін қатер туралы және қажетті қауіпсіздік. шаралары туралы хабардар болуға;
- Азаматтарды, ... орта мен ... ... объектілерді тетенше жағдайлардан және олар тигізетін зардаптардан қорғау ... ... ... ... мен ... ... басқару органдарына тікелей жүгінуге, жеке және үжымдық ундеулер ... ... ... алдын алу мен оларды жою жоніндегі шараларға қатысуға, ұжымдық және жеке қорғану құралдарын, азаматтарды ... ... ... да ... пайдалануға;
- төтенше жағдайлар пайда болған ретте өмірін, денсаулығын және жеке мүлкін қорғауға;
Қазақстан Респупликасы азаматтарының ... және ... ... ... ... ... міндеттеріҚазақстан Республикасының азаматтары табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар саласында:
- ... ... ... жағдайлар және азаматтарды,. қоршаған орта мен шаруашылық жүргізуші объектілерді олардан қорғау салаеындағы заңдарын сақтауғә;
- төтенше жағдайлардың пайда болуына әкеп соқ-тыруы ... ... ... және апат ... ... ... хабардар етуге;
- тұрмыста, күнделікті еңбек және шаруашылық қызметінде қауіпсіздік шараларын ... ... ... ... болуына әкеп соқтыруы мүмкін өндірістік және технологиялық тәртіптің, қаушсіздік талаптарыньң бұзылуына жол бермеуге;
- азаматтық ... ... ... ... ... болу ... ... немесе олар пайда болған кезде жүріп-тұрудың белгіленген ережелері мен іс-қимыл тәртібін білуге, негізгі қорғану әдістерін, зар-дап шеккендерге алғашқы ... ... ... ... ... ... және жеке-дара құралдарын пайдалану ережелерін оқып-үйренуге, өздерінің осы білімі мен ... ... ... ... ... төтенше жағдайларды жою жөнінде өткізілетін оқу-жаттытуларға қатысуға, халықты, қоршаған. орта-ны және шаруашылық жүргізуші объектілерді қорғау қүралдарына үқыпты қарауға міндетті.
Жергілікті өкілді және ... ... мен ... ... ... ... табиғи және тежногендік сипаттағы төтөнше жағдайлар саласындағы өкілеттігі
Жергілікті өкілді және атқарушы органдар тиісті аумақтағы табиғи және техкогендік сипаттағы төтенше ... ... алу мен ... жою үшін жауапты болады
Жергілікті өкілді Органдар табиғи және техногендік сипаттағы ... ... ... ... ... ... мен ... бас-шыларының төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды жою жөніндегі шаралар туралы есептерін тың-дайды;
- төтенше жағдайлардың алдын алу мен ... жою ... ... қорлар, сондай-ақ материалдық-техникалық, азық-тулік, медициналық жәнебасқа ресурстардың жергілікті қорларьш құру туралы шешім-дер>> қабылдайды;
- төтенше ... ... ... ... қоғамдық
тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету, олардың ал-дын алу мен оларды жою жөнінде міндетті ережелер ... ... ... ... үшін ... ... көзделеді. Мідетті ережелер Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмеуге тиіс және дереу күшіне ... ... ... ... және ... ... ... жағдайлар саласында:
- төтенше жағдайлардың алдын алу мен оларды
жою жөніндегі шараларды ұйымдастырады;
- мемлекеттік ... ... ... тетен-ше жағдайлардың пайда болуына өкеп соққан авария-ны, зілззла мек апа.тты тергеуге қатысады, лауазымды адамдарды, азаматтар мен ұйьшдарды ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті төтендіе жағдайларға жатқызады, сол тетенше жағдай-лардың таралу ауқьшы мек аймақтарын анықтайды;
- халықты жәке ұйымдарды қажетті ... ... ... ... алу мен ... жою ... ... туралы хабардар етеді;
- тетеипіе жағдайлардың алдын әлу мек оларды жою жөншдегі шараларды жергілікті қорлардан ... ... ... ... ... ... және басқа ресурстар-дың жергілікті қорларын қүрьш пайдаланады;
- төтенше жағдайларды жою кезінде қолданылып жүрген ... ... ... ... және ... ... қарамастан, ұйымдәр-дың материалдық-техникалық ресурстарын жүмьтлды-рады;
- төтенше жағдайлар салдарынан зардап шеккен халықтың және қызметкерлердің әлеуметтік қорғалуын, азаматтардың ... мен ... ... ... және ... ... ... келтірілген зиянның өтелуін, медициналық қызмет көрсетуді, төтенше ... ... ... және ... ... үшін ... мен жеңілдіктер алуды өз құзіреті шегінде қамтамасыз етеді:
- төтенше жағдайлар жойылғаннан кейін қоршаған ортаны ... ... меи ... ... ... қалпына келтіру жөніндегі шараларды жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы аумағында жергілікті өзін-өзі басқару орындарының ... және ... ... ... ... ... алу мен олар-ды жою ісіне қатысуына жол беріледі, бұл халықтың жергілікті мәні бар ... ... ... ... ... ... ... басқару органдарының ұйымдастырылуы мен қызметі тәртібін заңда белгілен-ген шектерде азаматтардың өздері анықтайды.
Жоспар.
I Кіріспе.
II Негізгі бөлім.
2.1 Техногенді сипаттағы төтенше ... ... ... ... ... ... болу ... Химиялық қауіпті обьектідегі апаттар.
2.4. Радиакциялық қауіпті обьектілердегі апаттар.
2.5. Өрт және жарылыс қаупі бар обьектілердегі ... ... ... Табиғи сипаттағы төтенше жағдайдың сипаттамасы.
III Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
* Malimetter.kz
* Қазақстан Республикасының азаматтарының ... және ... ... ... құқықтары
* Уикипедия
АҚ
Медбиофизика және тіршілік ... ... ... ... ... апаттар.
Орындаған: Серікбаева Ж.Т.
131 ЖМ
Тексерген: Айгожин А.А.
Астана-2013 жыл

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласы «құтқару қызметінің» төтенше жағдайлар кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыруы және өткізуі40 бет
Антропогендік және экологиялық апаттар11 бет
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
Тіршілік әрекеттерінің қауіпсіздігі және оны ұйымдастыру негіздері80 бет
Техногенді сипатты төтенше жағдайлар,олардың түрлері. табиғи сипаттағы төтенше жағдайлардың классификациясы6 бет
ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. Ұжымдық және жеке қорғану құралдары. Санитарлы өңдеу Алкогализм, шылым шегу, нашақорлық және адам денсаулығы мәселелері. Автономды өмір сүру жағдайында тіршілік ету аймағының ерекшілігін бағдарлау6 бет
Төтенше жағдайдың психологиялық аспектілері5 бет
Төтенше жағдайлардың алдын алудың және оларды жоюдың мемлекеттiк жүйесiн дамытудың 2004-2010 жылдарға арналған бағдарламасы27 бет
Қазақстанда болатын апаттар. табиғи апаттар және техногендік апаттар5 бет
"Табиғи сипаттағы ТЖ кезінде жүргізілетін апаттық-құтқару жұмыстарының түрлері"3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь