Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі және оқу пәндеріндегі мемлекет және құқық теориясы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I.МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫНЫҢ ПӘНІ МЕН ӘДІСТЕРІ, АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Мемлекет және құқық теориясы . іргелі ғылым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Мемлекет және құқық теориясының функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.3. Мемлекет және құқық теориясының әдістері, оларды жүйелеу негіздері ... ... ..13

II. ГУМАНИТАРЛЫҚ ҒЫЛЫМДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЖӘНЕ ОҚУ ПӘНДЕРІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.1. Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі мемлекет және құқық теориясы пәнінің рөлі мен орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.2. Мемлекет және құқық теориясы заң ғылымдары жүйесінде ... ... ... ... ... ... ... ...18

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
КІРІСПЕ
Бүгінде экономика мен өз мемлекеттілігіміздің берік іргетасын қамтамасыз етіп, біз қағидаттық жаңа кезеңге сенімді қадам бастық. Мұның өзі Қазақстанның одан әрі дамуын тұрлаулы, осы заманғы және болашағы зор экономикалық, әлеуметтік, саяси және әкімшілік негізге қоюға мүмкіндік береді. Мемлекет пен құқық теориясы – нақты заң ғылымдарына және құқық салаларына қатысты маңызды жалпы теоретикалық және әдістемелік функцияларды орындайтын ең базалық заң ғылымдарының бірі. Ол өзі ғана емес, сонымен қатар басқа заң ғылымдары аттап өте алмайтын түсініктер мен категорияларға сүйенеді. Бұған қоса, мемлекет және құқық теориясында өнделетін қорытындылар мен ережелер нақты заң ғылымдар үшін өз пәнін ғылыми игеруде бағыт қызметін атқарады.
Мемлекет және құқық теориясы жоғары кәсіби білімі бар заңгерді дайындаудың жалпы жүйесіндегі мәнге ие. Біріншіден, бұл ғылым құқықтану және мемлекеттанудың бастапқы түсініктерімен, ережелерімен категорияларымен таныстырады, екіншіден, мемлекет және құқық теориясы әдістемелік ғылым болып табылады, онда заң ғылымдарындағы арнайы сұрақтарды шешу үшін фундаменталды болып табылатын, маңызды теориялық ережелер өнделеді; үшіншіден, ол құқықтануда салалық ғылымдар сұрақтарын зерттейтін интегративті ғылым ролінде шығады.
Мемлекеттік-құқықтық білімдер жүйесінде базалық тұрғыларды иемденіп мемлекет және құқық теориясы студенттерге мемлекет пен құқықтың мәнін, қоғамдық тағайындалуы, олардың басқа әлеуметтік құбылыстармен байланыстары, мемлекет пен құқықтың пайда болу және дамуының заңдылықтары туралы білімдер береді. Ол мемлекет пен құқықтың негізгі түсініктері мен категориялары туралы алғашқы түсініктер береді, оларсыз салалық және басқа заң пәндерінің нақты білімдерін игеру мүмкін емес. Мемлекет пен құқықтың жалпы теориясын оқу, студенттердің игерген білімдері негізінде мемлекеттік-құқықтық құбылыстардың мәнін және әлеуметтік тағайындалуын дербес сипаттауды, қазіргі заманның барлық мемлекеттік-құқықтық мәселелеріне шығармашылық жағынан келуді, қоғамдық өмірдің күрделі саяси-құқықтық құбылыстарына дұрыс бағалауды беруді, олардың мәнін, негізгі үдістерін, орнын, ролін, функцияларын және қоғамдық өмірдің басқа құбылыстары мен байланыстарын ашуды, сонымен қатар әртүрлі өмірлік жағдайларда алынған білімдерді қолдануды өңдеуге бағытталған. Бұл ғылым жалпы құқықтық мәдениетті қалайды, студенттерде заңдық көзқарастың ғылыми негізін қалыптастырады.
Қолданылған әдебиеттер
1. Алексеев С.С. Философия прав. М., 1997.
2. Баймаханов М.Т. О необходимости переосмысления некоторых научно-методологических вопросов теории государства и права // Науч. Труды «Әділет». 1999. №
1(5)7
3. Гегель Г.В.Ф. Философия права. М., 1990.
4. Зиманов С.З. Место общей теории права в советском правоведении // Сов.Государство и право. 1984. № 47
5. Зиманов С.З. Правовая наука: сфера и предмет // Сов. Государство и право. 1982. № 10
6. Ибраев А.С., Культелеева Т.Т. Вопросы изучения государство и права // Вестник КазГУ. 1988. № 9.
7. Историческое и логическое в познании государства и права / А.И. Королев, Л.С. Явич.Л., 1988.
8. Карбонье Ж. Юридическая социология. М.: Прогресс,1986.
9. Керимов Д.А. Методология права: Предмет, функции, проблемы философии права. М.,2000.
10. Козлов В.А. Проблемы предмета и методологии общей теории права. Л., 1989.
11. Лапаева В.В. Конкретго-социологические исследования в праве. М., 1988.
12. Лукич Р. Методология права. М., 1981.
13. Марача В., Матюхин А. Социокультурный анализ политико-правового пространства /
/ Науч. тр. «Әділет». 1999. № 1(5)7
14. Мартышин О.В. Совместимы ли основные типы понимания права // Государство и
право. 2003. № 6.
15. Нерсесянц В.С. Философия права: Учеб. М., 1997.
        
        МАЗМҰНЫ
 
КІРІСПЕ................................................................
.......................................................3
 
I.МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫНЫҢ ПӘНІ МЕН ӘДІСТЕРІ, ... ... және ... ...... ... және ... ... ... және ... ... әдістері, оларды жүйелеу
негіздері..........13
 
II. ГУМАНИТАРЛЫҚ ҒЫЛЫМДАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЖӘНЕ ОҚУ ... ... ... ... ... ... мемлекет және құқық теориясы
пәнінің ... ... ... және ... ... заң ... ... мен өз ... берік іргетасын
қамтамасыз етіп, біз қағидаттық жаңа кезеңге сенімді ... ... ... ... одан әрі ... ... осы заманғы және болашағы зор
экономикалық, әлеуметтік, саяси және ... ... ... ... ... пен құқық теориясы – нақты заң ... және ... ... ... ... ... және әдістемелік
 функцияларды орындайтын ең ... заң ... ... Ол өзі ... ... ...  басқа заң ғылымдары аттап өте алмайтын түсініктер мен
 категорияларға ... ... ... ... және ... теориясында
 өнделетін қорытындылар мен ережелер нақты заң ғылымдар үшін өз ... ... ... қызметін атқарады.
Мемлекет және құқық теориясы  жоғары кәсіби білімі бар ... ... ... мәнге ие. Біріншіден, бұл ғылым құқықтану
және  мемлекеттанудың ... ... ... ... ... ... және ... теориясы
әдістемелік ғылым болып табылады, онда заң ғылымдарындағы арнайы сұрақтарды
шешу үшін фундаменталды ... ... ... ... ... ... ол құқықтануда салалық ғылымдар сұрақтарын зерттейтін
интегративті ғылым ролінде шығады.
Мемлекеттік-құқықтық білімдер жүйесінде базалық ... ... және ... ... ... ... пен ... мәнін,
қоғамдық тағайындалуы, олардың басқа әлеуметтік құбылыстармен байланыстары,
мемлекет пен құқықтың ... болу және ... ... туралы
білімдер береді. Ол мемлекет пен құқықтың негізгі ... ... ... ... ... ... ... салалық және  басқа
заң пәндерінің нақты білімдерін игеру мүмкін емес. Мемлекет пен құқықтың
жалпы  теориясын оқу, ... ... ... негізінде мемлекеттік-
құқықтық құбылыстардың мәнін және әлеуметтік ... ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық мәселелеріне
 шығармашылық жағынан келуді, қоғамдық өмірдің күрделі ... ... ... беруді, олардың мәнін, негізгі үдістерін,
орнын, ролін, ... және ... ... ...  құбылыстары мен
байланыстарын ашуды, сонымен қатар әртүрлі өмірлік жағдайларда алынған
білімдерді  қолдануды ... ... Бұл ... ... ... ... студенттерде заңдық көзқарастың ... ... және ... ... ... оқып зерттемейінше салалық заң
ғылымдарын және басқару сипатындағы пәндерді жемісті игеру ... ... және ... теориясының жалпы ғылыми теориялық маңызы
түсінігін  ашу негізгі ... ... ... Осы ... ... ... бір ... қол жеткізуге болады.
I. МЕМЛЕКЕТ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫНЫҢ ПӘНІ МЕН ӘДІСТЕРІ, АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТТЕРІ
1.1 Мемлекет және құқық ...... ... пен ... ... дегеніміз – қоғамның жалпы заңдылықтарын,
құқықтық өмірді ұйымдастырудың принциптерін және ... ... ... бір жүйедегі қоғамтану ғылымы.
Мемлекет және құқықтың жалпы теориясының пәні – мемлекет пен құқықтың
пайда болуының, дамуының және ... ... ... ... келген ғылымның өз пәні, өзі зерттейтін заңдылықтарының анықталған
шеңбері болады. Зандылықтар дегеніміз – белгілі бір құбылыстардың маңызын
білдіретін ... ... ... пен ... ... ... ... өмір сүруі мен дамуының жалпы
заңдылықтары құрайды.
Сонымен, өзіне тән ... ... ... ... пен ... ... ... беруімізге болады:
а) мемлекет пен құқық теориясы қоғамдық ғылым, себебі ол қоғамдық
өмірдің анықталған бөлігі – ... пен ... ... тікелей мемлекеттік-құқықтық құбылыстарды ... ... ... ... ... қатысты жалпы мәселелерді
зерттейтіндіктен, жалпы теориялық құқықтық ғылым;
 в) тереңдетілген ... мен ... ... ... ... негіз салушы (фундаменталды) ғылым;
 г) салалық заң ғылымдарымен өзара байланысты бағыт ... ... ... ... ... кіріспе ғылым, себебі ол  мемлекеттік-
құқықтық құбылыстарға біртұтас сипаттама беру ... ... ... ... ... пен ... ... пәнінің өзіне тән ерекшеліктерін білу үшін
зерттелетін ғылымның басқа да қоғамдық және құқықтық ғылымдармен байланысын
қарастыруымыз ... ... ... ең ... ... - ... пен
құқық тек мемлекет пен құқық теориясының ғана емес, ... да ... ... ... ... ... ... логика
тәріздес қоғамдық ғылымдардың зерттеу обьектілеріне жатады. 
Мемлекет пен құқық теориясы мен басқа қоғамдық ғылымдардың ... ... екі ... ... ... ие болады. Біріншіден,
мемлекеттік құқықтық құбылыстарды зерттеу кезінде басқа ... ... ... ... ... мемлекет пен құқықты зерттеу
кезінде басқа қоғамдық ғылымдардың жеткен ... ... ... ... ... ... басқа құбылыстармен байланысып
жатқандықтан, қоғамдық ... ... ... - ... ... және тағы ... зерттеу  заң ғылымдарының, соның ішінде мемлекет
пен құқық теориясының көмегінсіз ... бола ... ... пен ... ... ... ... ғылымдармен
байланысы екі түрлі сипатқа ие болады. Бір жағынан, мемлекет пен ... ... ... ... ... ... ... ғылымдар мемлекет пен құқық теориясының тұжырымдарына сүйенеді.
Бұндай қорытынды ғылыми білімнің бірлігі мен ... ... ... ... ерекшеліктеріне келсек, олар мемлекеттік құқықтық
шынайылықтың өзекті мәселелерін арнайы зерттеумен шұғылданады. ... ... өз ... ерекшеліктеріне байланысты бірнеше
топтарға жіктеуге болады.
Теориялық құқықтық ғылымдар мемлекеттік құқықтық ... ... ... ... ... ... құқықтық ғылымдар мемлекеттік -
құқықтық  мекемелердің (мемлекет пен ... ... ... ... ... ... (саяси құқықтық ілімдер ... даму ... ... ... ... ... азаматтық,
әкімшілік, еңбек және т.б.) нақты ... ... мен ... ... құқықтық практиканы зерттейді.
Қолданбалы құқықтық ғылымдар (криминалистика, сот медицинасы, сот
психиатриясы және т.б.) табиғи және ... ... ... ... шешу үшін ... ... жүйесінде мемлекет және құқық теориясының алатын орны
ерекше. ... және ... ... мен ... ... олардың мемлекет пен құқықты тұтас қарайтындығына байланысты,
айырмашылығы тарихи-заңдық ғылымдар зерттеу ... ... даму ... ... ... тарихи әдістерді қолдана
отырып зерттейді, теория осы құбылыстарды тұжырымдап, ... ... ... анықтауға тырысады, логикалық әдісті қолданады.
Салалық заңдық ғылымдарға қатысты мемлекет және құқық ... роль ... Ол ... пен ... дамуы мен қызмет
етуінің барынша жалпы ... ... ... ... ... ... ортақ мәселелерді қарастырады, әдістемелік, бағыттаушы роль
атқарады. Сонымен қатар өзі де салалық заң ... ... ... яғни ... фактілі материалдарды өңдеп, қажетіне жаратады. Мемлекет
және құқық теориясының өзге заңдық ғылымдармен ... ... ... екі ... ... ... көз ... ғылымның зерттеу пәнімен қатар зерттеу әдістері де болады.
Методология ...... алу үшін ... ... ... және ... жиынтығы. Мемлекет пен құқық теориясының зерттеу
әдістері екі үлкен топтан құралады:
-жалпы ғылымдық зерттеу әдістері
- жеке ғылымдық ... ... ... ... ...... ғылымдармен қолданылатын
жалпы зерттеу әдістері, барлығына ... ... ... ... ... жатқызуымызға болады. Қазіргі кезеңде жалпы ғылыми
зерттеулер материализм мен ... ... ... ... ... ...... білім алу үшін
қолданылатын ережелер, тәсілдер, әдістер жиынтығы. Олар зерттеу ... мен ... ... ... ... ... негізінен ғылыми ақпарат жинау кезінде
қолданылады. Оларға жататындар: бағдарлау – мемлекет пен құқық ... ... ... ... мен ... мекемелер жатады.
Сұрау, анкета жүргізу, сұхбаттасу, сараптама және т.б. ... ... ... аймақтағы нақты әрекеті туралы мәлімет
жинауға болады.
Мемлекет пен құқық теориясында ... ... ... бірі ... ... Логика – ойлау тәсілдері мен әдістері туралы ғылым. Заң
ғылымының зерттеу процесінде анализ және ... ... де ...... және ... ... ... күрделі обьектілерді
талдау, құрамды бөліктерден жіктеп ... ... – сол ... ... қосу ... белгілі бір объектіні, затты құрастыру.
Жеке ғылыми зерттеу әдістерінің түрлеріне: ... ... ... ... ... жатады.
Формалды – заңдық әдіс заңдық ... ... ... ... ... жүргізуге, құқықтық нұсқауларды түсіндіруге
мүмкіндік береді.
Жүйелік тәсіл – қоғамдағы ... ... ... ... зерттеу.
Функционалдық тәсіл – қоғамдағы заңды ... ... ... ... ... жіктеп зерттеу жүргізу.
Статистикалық әдіс – заңды құбылыстардың санды ... ... ... ... ... әдіс – болған құбылыстың үлгісін жасап, сол арқылы істің
мазмұнын, көлемін ... ... ... жүргізу.
Әлеуметтік тәсіл – жүйелік, функционалдық, стстистикалық, үлгілік
тәсілдер арқылы жүргізілген ... ... ... ... ...... әдіс – ... мемлекеттерді, құқықтарды
салыстырмалы зерттеу және олардың тарихи даму процестерінде теңестірмелі
әдіспен зерттеу жүргізу.
Мемлекет және құқық ... ... ... ... пен құқық
теориясы екі үлкен бөлімге бөлініп қарастырылуда: мемлекет теориясы және
құқық ... ... ... ... ... ... болуының және тарихи дамуының  жалпы мәселелері, мемлекеттің ... ... ... мен үлгілері, қоғамның саяси жүйесіндегі
мемлекеттің алатын орны мәселелері қарастырылады. Ал, құқық теориясында
құқық ... ... ... ... және ... ... құқық нормалары
және жүйесі, құқықтық нормативтік актілер, құқықтық сана, құқықтық қатынас,
құқықты жүзеге асыру, құқықбұзушылық, құқықтық ... ... ... да басқа көкейтесті мәселелер қарастырылады.
Мемлекет және құқық теориясының қазіргі заңгердің заңдық дүниетанымы
мен құқықтық мәдениетін қалыптастырудағы ... ... және ... теориясы, оның дамуы.
1.2 Мемлекет және құқық теориясының функциялары
Мемлекет мәні – оның мазмұнын, мақсатын, қызмет ... яғни ... ... ... ... ... ерекшелік. Мемлекет мәнін
қарастыру барысында оның екі жағына назар аудару ... ... ... ... билікті ұйымдастырушы болып табылады. Бұл мемлекет мәнінің
формалды жағы көрсетеді. Екіншіден, бұл ұйым ... ... ... анықтау қажет, бұл оның мәндік жағын білдіреді.
Мемлекет ... ... екі ... таптық және жалпы әлеуметтік
қөзқараспен қатар, мемлекет ... ... ... ... ... да ... Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... теориясы.
Мемлекет функциясы – қоғам дамуының белгілі бір ... ... мәні мен ... ... ... оның ... ... функциясы әр ... ... ... ғылымда мемлекет функциясын ішкі және сыртқы қызмет деп
бөле қарастырған. Ішкі қызмет елдің өз ішінде жүзеге асырылады және ... іске ... ... ... ... - мемлекеттің өзге елдермен
қарым-қатынасын қамтиды. Бұл жерде айта кететін мәселе, мемлекет функциясын
ішкі және сыртқы деп ... ... ... кез ... ... ... мемлекет функциясын төрт топқа жіктеу
танылған:
- мемлекеттің экономикалық функциясы. Оған экономиканың дұрыс қызмет
етуін және дамуын ... ... ... меншік нысандарын қорғау,
сыртқы экономикалық байланыстарды ұйымдастыру және ... ... ету ... ... және қоғамдық қауіпсіздікті, сондай-
ақ әлеуметтік және ұлттық келісімді ... ету, ... ... күштердің қарсылығын басу, ел ... ішкі және ... қол ... ... ... шешу ... функциясы. Мемлекет тұрғындарының құқықтары
мен бостандықтарын қорғау, ... ... ... ... іске ... тұрғындардың қажетті өмір сүру
деңгейін қолдау, еңбек жағдайын, оның ақысын, тіршілік деңгейін қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... басым
идеологияны қолдау, білім беруді ұйымдастыру, ғылымға, мәдениетке қолдау
көрсету ... ... ... ... жүзеге асыру нысандары құқықтық және
ұйымдастырушылық ... ... ... нысандарға құқық
шығармашылық (нормативті ... ... және ... ... қолдану
(нормативті актілерді іске асыру) және құқық қорғау ... және ... мен ... ... ... ... ... алу және
кінәлі жанды заңды ... ... ... ... ... ... ... тапсырыстар, бағаны реттеу және т.б.), саяси (әртүрлі саяси
ағымдарды ортақ ... ... ... ... және ... (халыққа үндеу, күнделікті тәрбиелеу жұмыстары, үгіт-насихат
және т.б.) және тікелей ұйымдастырушылық (жоспарлау, бағдарлау, ... т.б.) ... ... ... болады. Ал әдіс-тәсілдерінің
қатарынан сендіру немесе мәжбүрлеу, көтермелеу ... ... ... ... – сан алуан мемлекеттердің өздеріне тиісті
тұтастай алынған маңызды қасиеттері мен ... ... және ... ... ... мемлекет типологиясына екі түрлі
көзқарас орын ... ... және ... көзқарас бойынша жіктеудің негізгі өлшемі ... ... - ... ... ұлттық, психологиялық ерекшеліктер
алынады. Қазіргі таңда өркениеттің әртүрлі түсінігі бар екенін ескерсе, осы
тұрғыдан ... де сан ... ... ... ... сипатына байланысты шығыстық, батыстық және аралас ... ... ... ... көне, ортағасырлық және қазіргі
мемлекеттер деп бөлуге болады. Тарихи және мәдени даму сипатына байланысты
шаруалық, ... және ... ... бөлінеді. Экономикалық
даму деңгейіне байланысты жоғары дамыған, орташа дамыған және ... ... ... ... ... ... ... белгілер (қоғамдық-экономикалық формация)
қолданылады. Аталған көзқарастың өкілдерінің ... ... ... ... ... ... ... ол қондырмалық құбылыстардың: мемлекет
пен құқықтың да типін ... ... ... дегеніміз
белгілі бір экономикалық формацияға сәйкес пайда болған, олардың таптық
мәнін көрсететін мемлекеттің негізгі ... ... ... сай ... құл ... феодалдық, буржуазиялық,
социалистік (соңғы кездері бұларға азиаттық өндіріс тәсіліне ... мен ... ... қарастырылуда) болып бөлінеді.
Қазіргі кезеңде мемлекет типологиясына қатысты мәселе қарастырылғанда,
көпшілік формациялық көзқарасқа жүгінетіндігіне қарамастан, оның да ... ... бар ... ... ... ... ... типтеу мәселесі жатады. Мемлекет типологиясындағы келелі
мәселелердің бірі ... ... ... ... де ... бағасын
алмағанын атап кетуге болады. Бұндай мемлекеттер жалпы ұлттық мүддені:
тәуелсіздік алу, ұлттық экономиканы, мәдениетті ... ... ... ... ... қалыптасады да, өз мүддесін қанағаттандырғаннан
кейін саяси аренадан кетеді.
Мемлекет жəне ... ... ... ... жəне ... үш негізгі функциясы бар:
1. Теориялық-танымдық функция – мемлекеттік-құқықтық құбылыстарды тек
сыртқы, техникалық-заңды жағынан ғана ... ... ... ... ... мəндік белгілері тұрғысынан да ғылыми түсіндіруге
негізделген. Бұл, өз ... ... ... ... ... ... ... басымдылықтары мен бағыттары
туралы ғылыми болжамдарды қалыптастыруды қамтамасыз етеді.
2. Тəжірибелік-қолданбалы функция. Мемлекет жəне ... ... ... заң ... ... ... ... жетілдіруге, заңнама мен оны
қолдану тəжірибесін жақсартуға жəне дамытуға бағытталаған ұсыныстар жасауға
қызмет ... ... ... ... жəне ... ... құқықтық тəрбиелеу
мəселелерін шешуге, адамдарда демократия, ... ... ... ... ... жəне т.б. күрделі мəселелерге қатысты
шынайы ғылыми көзқарастардың қалыптасуына жəрдемдесуі қажет.
№ 1 кесте
1. ... ... ... ... ...... ... негізгі бағыттары, олардан мемлекеттің мəні мен
мақсаты көрініс табады. Мемлекеттің функциялары оның ... ... олар ... ... ... ... ... жəне оның
өзгеруіне қарай өздері де өзгереді. ... ... ...
ауыспалы сипаттағы категория. Олар ... ... ... ... ... да ... ... функцияларының түрлері. Мемлекет функцияларын түрлерге
бөлуді əртүрлі негіздер бойынша жүзеге асыруға болады:
а) əрекет ету ұзақтығына ... ... ... жəне уақытша болып
бөлінеді. Тұрақты функциялар мемлекет дамуының барлық кезеңдерінде жүзеге
асырылса, ... ... ... ... ... бір ... шешумен
өз əрекетін жояды.
ə) маңыздылығына қарай – негізгі жəне қосымша функциялар;
б) қоғамдық өмірдің қай ... ... ... ...... ... функциялар.
Мемлекеттің ішкі функциялары – оның алдында тұрған ішкі міндеттерді
шешудегі қызметінің негізгі бағыттары. Ішкі функцияларға ... ... жəне ... құқықтары мен бостандықтарын қорғау, құқықтық тəртіпті
қамтамасыз ету функциясы, экономикалық функция, ... салу ... ... ... ... ... жəне мəдени функция.
Мемлекеттің сыртқы функциялары – оның ... ... ... ... ... ... ... бағыттары. Сыртқы
функцияларға мыналар жатады: мемлекетті қорғау ... ... ... ... ... ... одақтасу функциясы жəне т.б.
3. Мемлекет функцияларын жүзеге асырудың ... ... ... жүзеге асыруға бағытталған оның органдарының ... ... ... ... ... болады: құқықтық ... ... ... ... ... ... ... – бұл нормативтік актілерді дайындау мен шығаруға
қатысты қызмет;
ə) құқыққолданушы – бұл құқық ... ... ... ... ... ... ... байланысты қызмет, бұл заңдарды
орындау мен басқарушылық сипаттағы əртүрлі мəселелерді ... ... ... құқыққорғаушы – бұл адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын
қорғауға, құқықбұзушылықтардың алдын алуға жəне кінəлі тұлғаларды ... ... жəне т.б. ... ... нысандарға мыналар жатады:
а) ұйымдастырушылық-реттеуші – бұл белгілі бір құрылымдардың ... ... ... ... т.б. ... ... қызмет етуін қамтамасыз етуге бағытталған ағымдағы жұмысы;
ə) ұйымдастырушылық-шаруашылық – бұл ... ... ... ... т.б. ... ... ... жұмыс;
б) ұйымдастырушылық-идеологиялық – бұл жаңадан қабылданған нормативтік
актілерді түсіндірумен, қоғамдық ... ... жəне ... ... ... функцияларын орындауды ... ... ... ... ... Мемлекет және құқық теориясының әдістері, оларды жүйелеу негіздері
Мемлекет жəне құқық теориясының əдістері. Ғылым əдісі – бұл ... ... ... ... мен ... жиынтығы. Мемлекет жəне
құқық теориясы өз пəнін зерттеу үшін көптеген ... ... ... ... ... ... болады:
1. Жалпы əдістер – ... ... ... ... ... бағыттар. Оларға мыналар жатады:
а) метафизика. Ол мемлекет пен ... ... жəне ... ... ... ... Өз ішінде материалистік жəне идеалистік болып бөлінеді.
Материалистік диалектика бұл құбылыстарды қоғамдағы əлеуметтік-экономикалық
өзгерістермен, нақты айтқанда, жеке меншіктің пайда болуымен жəне ... ... ... ... мемлекет пен құқық нақты бір
тарихи кезеңге сəйкес, ... ... даму ... ... ... өз кезегінде, объективтік ... ... ... ... ... Объективтік идеализм мемлекет
пен құқықтың пайда болу ... мен өмір сүру ... ... ... ... ... ... санасымен байланыстырады.
2. Жалпы ғылыми əдістер – жалпы əдістер сияқты бүкіл ғылыми танымды
толығымен қамтымайды, оның ... ... ғана ... Оларға
мыналар жатады:
а) талдау – күрделі мемлекеттік-құқықтық құбылысты шартты түрде
жекелеген бөліктерге ... ...... оның ... бөліктерін шартты түрде біріктіре
отырып зерттеу;
б) жүйелік əдіс – объектінің тұтастығын ашуға, ондағы əртүрлі байланыс
түрлерін анықтауға бағыттайды;
в) функционалды əдіс – бір ... ... ... функцияларын анықтауға бағыттайды.
3. Жеке ғылыми əдістер – мемлекет жəне құқық ... ... жəне ... ... ... ... ... пайда болатын əдістер. Оларға мыналар жатады:
а) нақты-əлеуметтанушылық əдіс – сұраудың, ... ... т.б. ... ... ... ... іс жүзіндегі жүріс-тұрысы туралы мəліметтер алуға мүмкіндік
береді;
ə) статистикалық əдіс – ... бір ... ... ... ... мүмкіндік береді;
б) кибернетикалық əдіс – кибернетиканың түсініктері, заңдары жəне
техникалық құралдарының ... ... ... құбылыстарды
тануға мүмкіндік береді.
4. Жеке құқықтық əдістер – тек заң ғылымдарына ғана тəн болып ... ... ... ... əдіс – заң ... ... ... жүзеге асыруға, құқықтық ережелердің мазмұнын
түсіндіруге жəне т.б. мүмкіндік береді;
ə) ... əдіс – ... ... ... не ... элементтерін олардың жалпы жəне арнайы қасиеттерін анықтау
мақсатында салыстыруға мүмкіндік береді.
Нормативтік-құқықтық ... ... ... мен түрлері.
Жүйелеу – бұл нормативтік актілерді реттеу, ... ... бір ... Ол ... ... ... арттыру үшін, көпшілікке
түсінікті болуын қамтамасыз ету үшін қажет.
Жүйелеудің түрлері:
1. ... – бұл ... ... мазмұнын өзгертпестен бір
жинаққа біріктіру арқылы жүйелеу нысаны. Мұндай жинақта ... акт ... ... ... ... ... ... хронологиялық
(оларды қабылдау уақыты бойынша), тақырыптық (белгілі бір тақырып бойынша)
жəне т.б. Инкорпорацияны кім жүзеге ... ... ... ... ... ... ... официозды жəне бейресми. Ресми жинақ
құқықшығарушы ... өзі ... ... ... ... орын ... ... болып құқықшығарушы органның ... ... ... ... ... оның ресми көрініс ... ... ... ... ... ... ... болып ғылыми
мекемелердің, баспалардың өз ынтасы бойынша, құқықшығарушы органның арнайы
өкілеттіктерісіз шығарған заңнама жинақтары табылады.
2. Консолидация – бұл ... ... ... ... ... ... арқылы жүйелеу нысаны. Инкорпорациядан айырмашылығы –
мұндай жинақта əрбір акт өзінің дербес мəнін ... ... ... ... ... бір ... түріне қатыстылығы белгісі бойынша
біріктіріледі (табиғатты қорғау, білім жəне ... ... – бұл ... ... мазмұндарын өзгертудің
нəтижесінде оларды біртұтас актіге ... ... ... нысаны.
Кодификация процесінде ескірген материалдар мен нормалардағы ... ... жаңа ... ... ... ... ... мен логикалығы қамтамасыз етіледі. Кодификациялық актінің дəстүрлі
қалыптасқан түрі болып ... ... ол – бір ... ... ... бір саласын жан-жақты реттеуге мүмкіндік беретін ... ... мен ... ... ... ... ... оның
ішкі құрылымы болып табылатын өз жүйесі бар.
Алайда, бұл түсініктерді ... ... ... ажыратқан жөн:
1) егер құқық жүйесінің алғашқы элементі болып норма табылса, заңнама
жүйесінің алғашқы элементі болып нормативтік акт ... егер ... ... ... ... ... тапса, заңнама жүйесі
нысан түрінде көрініс табады;
3) егер құқық жүйесі объективтік түрде, қоғамдық ... ... ... ... ... сипатқа ие, себебі, заңшығарушыға
тəуелді болып келеді;
4) егер құқық жүйесі негізгі, алғашқы ... ... ... ... ... ие, ... алғашықысы екіншісі үшін негізгі база ... ... ... мен ... жүйесі көлемі бойынша ... бір ... ... барлық түрлерін қамтымайды, себебі,
құқық заңнамамамен қатар əдет нормаларынан, нормативтік ... ... ... де ... ... ... ... нормалардың
атауларынан басқа да элементтерді қамтиды – преамбулалар, тараулардың
бөлімдердің, баптардың атаулары жəне ... ... ... ... ЖӘНЕ ОҚУ ... ... ҚҰҚЫҚ ТЕОРИЯСЫ
2.1 Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі мемлекет және құқық теориясы
пәнінің  рөлі мен ... жəне ... ... ... ... ... өз зерттеу пəні
болады. Ол дегеніміз осы ғылымның объективтік шындықты ... ... жəне ... ... пəні ... ... жəне ... пайда
болуы, дамуы мен қызмет туінің жалпы заңдылықтары мен заң ғылымдарының
негізгі түсініктерінің жүйесі табылады. Бұл ... ... атап ... ... жəне ... ... ... бір мемлекет пен құқықтың ... ... ... болуы, дамуы мен қызмет етуін, сонымен қатар, жалпы
заң ғылымдарына тəн құқық нормасы, құқықтық қатынас, құқық ... ... ... ... зерттейді.
Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі мемлекет жəне құқық теориясы. Өз
жиынтығында ... ... ... ... ... ... ... үш топқа
бөлуге болады:
1) техникалық ғылымдар;
2) жаратылыстану ғылымдары;
3) гуманитарлық ғылымдар.
Гуманитарлық ғылымдар қоғамды, ... ... ... ... ... Заң ...... ғылымдардың бір түрі,
себебі, мемлекет пен құқық ... ... ... ... Заң
ғылымдарын мынадай түрлерге бөлуге болады:
– мемлекет жəне құқық теориясы;
– тарихи-құқықтық ... ... жəне ... тарихы, саяси жəне
құқықтық ілімдер тарихы);
– салалық заң ғылымдары (конституциялық, азаматтық, ... ... ... ... ... ... ... сот медицинасы, сот
психиатриясы жəне т.б.).
Мемлекет жəне құқық теориясы гуманитарлық ғылымдар ... ... ... ... ... жəне т.б. ... түседі. Солай, философияның көмегімен мемлекет жəне құқық
теориясының дүниетанымдық ... ... оның ... ... ... жалпы əдістемесі қалыптасады. Өз
кезегінде, мемлекет жəне құқық ... ... ... үшін нақты материалдар береді.
Құқықтық реттеу пəні мен ... ... ... ... ... ... ... нормаларын салаларға бөлу үшін екі ... ... ... ... пəні мен ... ... пəні – бұл құқық реттейтін қоғамдық қатынастар. Ол
басты ... ... ... ... ... ... объективтік түрде
қалыптасады жəне олардың белгілі бір сипаты сəйкес ... ... ... ... ... ... құқығының, ал отбасы қатынастары отбасы-неке құқығының
реттеу пəні болып табылады.
Қосымша ... ... ... реттеу əдісі табылады. Егер пəн құқықтың
нені реттейтініне жауап берсе, əдіс оның қалай реттейтінін көрсетеді.
Құқықтық реттеу əдісі – бұл ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын заңды құралдардың жиынтығы.
Құқықтық ... ... ... ... болады:
1) императивтік – бұл тыйымдарға, міндеттерге, жазаларға негізделген
биліктік ережелер, субординация əдісі;
2) диспозитивтік – рұқсат етуге ... ... ... əдісі;
3) марапаттаушы – белгілі бір жақсы жүріс-тұрыс үшін марапаттау əдісі;
4) ұсынушылық – мемлекет пен қоғам үшін тиімді ... ... ... беру ... ... – бұл ... бір қоғамдық қатынастар түрін (саласын)
реттейтін заң нормаларының жиынтығы.
Құқық саласының белгілері;
- ... ... өз пəні ... ... ... өз заңнамасы, яғни, дербес кодекстері болады;
- құқық субъектілерінің құқықтық жағдайын реттейтін, ... ... ... ... тəсілдерін жəне құқықтық нормаларды жүзеге асыруға
бағытталған мемлекеттік-құқықтық шараларды орнықтыратын ерекше заңды режимі
болады.
Құқық ... ... ... ... бұлар басты құқықтық режимдерді ... ... ... ... ... ең ... конституциялық құқық, одан
кейін материалдық құқықтар – азаматтық, қылмыстық, əкімшілік құқықтар жəне
оларға сəйкес іс жүргізу-
шілік салалар – ... іс ... ... іс ... ... іс ... құқықтары орналасқан;
2) арнайы салалар; бұларда құқықтық ... ... ... ... ... ... жер құқығы, қаржылық құқық,
əлеуметтік қамтамасыз ету құқығы, отбасы құқығы, түзеу-еңбек құқығы;
3) ... ... ... ... жəне ... ... ... бірігуі тəн: шаруашылық құқық, аграрлық құқық, ... ... ... прокурорлық қадағалау, теңіз құқығы.
2.2 Мемлекет және құқық теориясы заң ғылымдары жүйесінде
Заң ... ... ... жəне ... ... ... Заң
ғылымдары жүйесіндегі мемлекет жəне құқық теориясының орнын оның ... ... ... ... ала ... ... болады.
Мемлекет жəне құқық теориясы мен тарихи-құқықтық ғылымдарға тəн ортақ белгі
– олар мемлекет пен құқықты зерттейді. Ал айырмашылықтары мынада – ... ... ... құбылыстардың даму үдерісін
хронологиялық тəртіпте ... ... жəне ... ... ... жалпы сипаттама береді, мемлекет пен құқықтың мəнін, олардың
қызмет ету заңдылықтарын жəне т.б. ... заң ... ... ... жəне құқық ... ... ... ол ... пен ... ... болуы, қызмет
етуі мен дамуының жалпы заңдылықтарын зерттейді. Ал кез-келген ... пəні ... ... тек нақты бір саласымен ... ... ... ... ... жəне ... ... барлық
салаларға ортақ мəселелерді зерттейді, ... ... жəне ... ... мен ... негізінде салалық заң
ғылымдарының түсініктері мен институттары қалыптасады.
№ 2 кесте
№ 3 кесте
Заңдардың түсінігі, белгілері жəне ... Заң – бұл заң ... ... немесе референдум арқылы ерекше тəртіпте қабылданған, халықтың
еркін білдіретін, жоғары заң ... ие жəне ... ... ... ... ... белгілері:
1. Заң – бұл құқықтық жүйеге заң нормаларын енгізуге, оларды жоюға
немесе өзгертуге байланысты ... ... ... ... Заң – бұл ... ... қатаң анықталған жоғары органдарының
актісі.
3. Заң жоғары заң күшіне ие. Бұл мынаны білдіреді: а) қалған ... ... ... ... жəне ... ... болмауы тиіс.
Кез-келген басқа акт заңға қайшы келген ... ... ... ə) заңды кез-келген басқа орган бекіте алмайды; б) оны қабылдаған
органнан басқа ешкім ... ... ... оның күшін жоя алмайды.
4. Заң – бұл құқықтық жүйеде бұрын болмаған жəне ... ... ... ... ... нормалардан құралған нормативтік
акт.
Заңның түрлері:
1) Конституция – бұл басқарудың жəне мемлекеттік құрылымның ... ... ... ... ... ... адам мен
азаматтың құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... ...... көзделген жəне онымен
байланысты мəселелерге ... ... жай ... – бұл ... ... ... ... əлеуметтік,
рухани жақтарына арналған ағымдағы заңнама актілері.
Қорытынды
Қорытындылап айтатын болсақ бұл жұмыста мемлекет және құқық
теориясының пәні мен ... ... ... ... ... және ... жалпы теориясының пәні – мемлекет пен құқықтың
пайда болуының, ... және ... ... ... заңдылықтары.
Кез келген ғылымның өз пәні, өзі зерттейтін заңдылықтарының анықталған
шеңбері болады. Зандылықтар дегеніміз – белгілі бір ... ... ... ... ... пен ... теориясының пәнін
мемлекеттік-құқықтық құбылыстардың өмір сүруі мен ... ... ... ... тән ... ... ... мемлекет пен құқық
теориясына мынандай сипат беруімізге болады:
а) мемлекет пен құқық теориясы қоғамдық ғылым, ... ол ... ... ...... пен ... зерттейді;
 ә) тікелей мемлекеттік-құқықтық құбылыстарды зерттейтіндіктен,
құқықтық ғылым;
 б) ... ... ... ... жалпы мәселелерді
зерттейтіндіктен, жалпы теориялық құқықтық ғылым;
 в) тереңдетілген байланыстар мен ... ... ... жасайтындықтан, негіз салушы (фундаменталды) ғылым;
 г) салалық заң ғылымдарымен өзара байланысты ... ... ... ғылым;
 д)  құқықтық ғылым курсына кіріспе ғылым, себебі ол  мемлекеттік-
құқықтық ... ... ... беру кезіндегі ... ... ... ... және ... теориясы курсының жүйесі. Мемлекет пен ... екі ... ... ... ... ... теориясы және
құқық теориясы. Мемлекет теориясында мемлекет түсінігінің, мемлекеттіліктің
пайда болуының және тарихи дамуының  жалпы ... ... ... ... ... мен ... қоғамның саяси жүйесіндегі
мемлекеттің алатын орны мәселелері қарастырылды.
Мемлекет жəне құқық теориясының əдістері. Ғылым ... – бұл ... ... ... ... мен ... ... Мемлекет жəне
құқық теориясы өз пəнін зерттеу үшін көптеген əдістерді ... ... ... ... ... ... Жалпы əдістер – ойлаудың кешенді қағидаларын ... ... ... Оларға мыналар жатады:
а) метафизика. Ол мемлекет пен құқықты мəңгілік жəне ... ... ... диалектика. Өз ішінде материалистік жəне идеалистік болып бөлінеді.
Материалистік диалектика бұл құбылыстарды қоғамдағы əлеуметтік-экономикалық
өзгерістермен, нақты айтқанда, жеке ... ... ... жəне қоғамның
таптарға бөлінуімен байланыстырады, яғни, мемлекет пен құқық нақты ... ... ... ... ... даму ... ... диалектика, өз кезегінде, объективтік ... ... ... ... ... ... идеализм мемлекет
пен құқықтың пайда болу себептері мен өмір сүру жағдайын құдайдың күшімен,
ал субъективтік идеализм адамның санасымен ... ... ... əдістер – жалпы əдістер сияқты бүкіл ғылыми танымды
толығымен қамтымайды, оның жекелеген кезеңдерінде ғана ... Жеке ... ... – мемлекет жəне құқық теориясының техникалық,
жаратылыстану жəне ... ... ... ... қабылдауы
нəтижесінде пайда болатын əдістер.
4. Жеке құқықтық əдістер – тек заң ғылымдарына ғана тəн болып ... заң ... ... ... жəне ... ... сипатты иеленеді; ол мемлекет пен құқықтың пайда болуы, қызмет
етуі мен ... ... ... зерттейді. Ал кез-келген салалық
ғылымның пəні қоғамдық қатынастардың тек нақты бір ... ... ... ... ... ... жəне құқық теориясы барлық
салаларға ортақ мəселелерді зерттейді, яғни, ... жəне ... ... мен ... ... салалық заң
ғылымдарының түсініктері мен институттары ... ... ... С.С. Философия прав. М., 1997.
2. Баймаханов М.Т. О необходимости переосмысления ... ... ... ... ... и ... // Науч. Труды
«Әділет». 1999. №
1(5)7
3. Гегель Г.В.Ф. Философия права. М., 1990.
4. Зиманов С.З. Место ... ... ... в ... ... //
Сов.Государство и право. 1984. № 47
5. Зиманов С.З. Правовая наука: ... и ... // Сов. ... ... 1982. № ... Ибраев А.С., Культелеева Т.Т. Вопросы изучения государство и права //
Вестник КазГУ. 1988. № 9.
7. Историческое и ... в ... ... и ... / А.И. ... Явич.Л., 1988.
8. Карбонье Ж. Юридическая социология. М.: ... ... Д.А. ... ... ... функции, проблемы философии
права. М.,2000.
10. Козлов В.А. Проблемы ... и ... ... ... ... ... Лапаева В.В. Конкретго-социологические исследования в праве. М., ... ... Р. ... ... М., ... ... В., Матюхин А. Социокультурный анализ политико-правового
пространства /
/ Науч. тр. «Әділет». 1999. № ... ... О.В. ... ли ... типы понимания права //
Государство и
право. 2003. № 6.
15. Нерсесянц В.С. Философия права: Учеб. М., 1997.
-----------------------
Əдістемелік ... ... жəне ... теориясының функциялары
Қоғамдық ғылым
Саяси-заңды
ғылым
Мемлекет жəне құқық теориясы — мемлекет пен құқықтың олардың қоғамдағы
мəні, мақсаты жəне дамуы туралы ... жəне ... ... ... білімдер жүйесі
Идеалистік
Материалис-
тік
Функцио-налдық
Жүйелік
Салыстырмалы
құқықтық
Формальды заңдық
Тарихи жəне т.б.
Статистикалық
Нақты-əлеуметтік
Синтез
Анализ
Диалектика
Метафизика
Ортақ ғылыми əдістер
Жеке ғылыми əдістер
Жеке құқықтық əдістер
Жалпы əдістер
Мемлекет жəне құқық теориясының əдістері — бұл ... ... ... мен ... жəне ... теориясының пəні — мемлекет пен құқықтың пайда
болуының, əрекет етуінің жəне ... ... ... ... заң ... жəне ... ... пен құқық туралы жалпы тарихи ғылымдар

- Мемлекет жəне құқық тарихы;
- ... жəне ... ... ... заң ... ... құқық;
- Əкімшілік құқық;
- Азаматтық құқық;
- Қылмыстық құқық жəне т.б.
Қолданбалы заң ғылымдары

- Криминалистика;
- Сот медицинасы;
- Сот ... жəне ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет және құқық теориясының пәні мен әдістері, атқаратын қызметтері48 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Ғылыми таным3 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
Мемлекет құқық теориясының пайда болуы6 бет
Ғылыми концепциялар мәселесі7 бет
Delphi ортасында Гуманитарлық-техникалық бөлім меңгерушінің автоматтандырылған жұмыс орыны81 бет
Адам туралы ғылымдар жүйесіндегі педагогиканың ролі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь