Қ.Р-ның салық жүйесінің даму барысы

ЖОСПАР

I ТАРАУ.Салықтар және салық жүйесінің теориялық.әдістемелік негіздері
1.1. Салық ұғымы оның әлеуметтік.экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2.Салық жүйесінің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3. Салық алуды ұйымдастырудың негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9

II ТАРАУ.Қ.Р.ның салық жүйесінің даму барысы
2.1. Жалпы мемлекеттік салықтардың салық жүйесіндегі рөлі ... ... ... ... ... ...12
2.2. Жергілікті салықтардың даму ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

III ТАРАУ. Қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасының салық саясатының даму үдерісі
3.1. Қ.Р.ғы салық саясатын жетілдіру бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
3.2. Қазақстанда шет мемлекеттер салық жүйесін қолдану ерекшеліктері ... 29

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34
Қосымша мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .36
КІРІСПЕ

Мемлекеттің тұрақты экономикасын құруда салықтар маңызды орын алады. Экономикалық мазмұн тұрғысынан салық дегеніміз тұрғын, кәсіпорын (фирма) мен ұйымдардан заңға негізделіп алынатын міндетті төлем жүйесі. Салық мәселесі мен салық салудың тамыры ғасырларға тереңдеп кеткен. Салық – нарықтық қатынастардың бір бөлігі, оның қызмет етуі елдегі экономикалық реформалардың нәтижелілігімен тығыз байланысты. Өз кезегінде жүргізілген салықтық реформаның тиімділігі мемлекеттің экономикалық дағдарысын, проблемаларын шешуші қызметін атқаруда. Яғни салық – бұл белгілі бір көлемде, белгілі бір мерзімде жалпы мемлекеттік қажеттіліктер үшін өкілетті мемлекеттік органдардың актілер негізінде бюджетке төленетін заңды және жеке тұлғалардың қайтарымсыз төлемдері. Салық мәселесімен А.Нұрымов, Б.Ермекбаева, Н.Мамыров, К.Ілиясов, Ө.Шеденов, Құлпыбаев сияқты белгілі ғалымдар айналысады. Бүгінгі күні еліміздің салық жүйесі біршама өзгерістерге ұшырап, дамып және нығайып келеді. Мысалы, 2006 жылғы Елбасының Жолдауына зерделей үңілгенде мұндағы әр тұжырым мұқият зерттеулермен, сараптаулармен, нақты болжаулармен түйінделгенін ұғынамыз. Президент биылғы Жолдауында Қазақстанның әлемнің бәсекеге барынша қабілетті әрі серпінді дамып келе жатқан мемлекеттерінің қатарына қалай қосылуы жолындағы негізгі жеті басым бағытты айқындаған екен. Сол басымдардың ішінде салық мәселесіне біршама өзгерістер енгізілді. Екінші басым бағыт Қазақстанды жаңа белеске көтеру-тұрлаулы экономикалық өрлеудің іргетасы болмақ. Яғни экономикалық саланы жаңарту және жаңғырту, қарқынды дамыту жолдарын ұстануымыз қажет деп қарастырылған. Мысалы, екінші басымдықты нақты іске асару мақсатында Президент Үкіметке мыналарды тапсырды:
1.Валюталық операцияларды жүзеге асару тәртібін оңайлату арқылы «Валюталық реттеу туралы»Заңға тәуелді актілерді әзірлеу жұмыстарын аяқтайтын болсын. 2. 2007жылдан бастап қосымша құн салығының ставкасын 1% -ға , ал 2008-2009 жылдары қосымша тағы да 1-2%-ға азайту. 3. 2008жылдан бастап әлеуметтік салық шамамен 30% -ға азайтылып, ол жұмыс берушілерді жұмысшылар жалақысын өсіруге ынталандыруы керек. 2007жылдан бастап, барлық жеке тұлғалар үшін табыс салығының10%-дық белгіленген мөлшерлемесі енгізілсін. Еңбек ақысы аз жұмысшылар санатының табыс деңгейін сақтау мақсатында айлық есептік көрсеткіштің орнына олардың салық салынатын табысынан ең аз жалақы мөлшерін алып тастауды ұсынамын. 4.2007 жылдың 1 қантарынан бастап шағын бизнес субъектілері үшін салық салудың кемітілген бірыңғай мөлшерлемесі енгізілсін. 5.Алты ай ішінде жоғарыда айтылған Салық қызметінің арнайы бөлімін құру жөнінде нақты ұсыныс әзірленсін және т.б. Осы аталған мәселе – курстық жұмыстың өзектілігін көрсетеді. Салықтар – мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі болып табылады. Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады. Салықтар мемлекеттің егемендігінің бір көрінісі. Осынысымен салықтар мемлекет меншігі мен заемдарынан түсетін табыстан ерекшеленеді. Курстық жұмыстың мақсаты – мемлекеттің экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз етудегі салықтардың алатын орны мен рөліне талдау жасау болып табылады.
Курстық жұмыстың міндеті – қойылған мақсатқа жету, ол үшін салықтың мәнін, мазмұнын, атқаратын қызметін, шет елдік салық салу тәжірибесін, салық салу саясатының даму жағдайын, оны жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда қарай отырып, оны практикамен ұштастыру, қорытынды жасау болып табылады.
Курстық жұмыста Қазақстан Республикасының салық жүйесіне толық сипаттама берілген. Қазіргі кездегі салықтардың мәнін, маңызын, нарықтық экономикадағы алатын орнын, негізгі проблемаларын және жетілдіру жолдарын қарастырдық.
Салық салудың негізгі мақсаты – мемлекет қазынасын толтыру, еліміздің экономикасын дамыту, әлеуметтік жағдайды жақсарту және кәсіпорын, тұрғындар қаржыларын қоғамдық қажеттілікке тарту болып табылады. Салықсыз мемлекеттің және онымен байланысты барлығының да өмір сүруі мүмкін емес. Қазіргі кездегі салықтардың маңызы мен рөлі мемлекеттік органдарды қаржы ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді. Салықтар ұлттық табысты мемлекеттендірудің басты құралы. Олардың макроэкономикалық рөлі артып келеді, мұны ЖҰӨ-нің көлеміндегі салық үлесінің ұлғаюынан көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті арттырудың, ұдайы өндіріс процесіне әрекет етудің басты бір тұтқасы ретінде – жаңа сипатқа ие болуда. Мұндай ықпал көп бағытта жүргізуде.
Курстық жұмыстың құрылымы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттерден және қосымша мәліметтерден тұрады. Бірінші бөлімде салықтың мәні, мазмұны, атқаратын қызметтері, түрлері және салық салуды ұйымдастырй туралы жазылған.
Екінші бөлімінде Қазақстан Республикасының жалпы және жергілікті салықтарының көрсеткіштеріне экономикалық талдау жасалған.
Үшінші бөлімінде Қазақстан Республикасының салық саясатының жетілдіру жағдайы, шет мелекеттердің салық жүйесінің ерекшеліктері туралы жазылған. Сонымен, мемлекеттің нарықтық экономикасын құруға әсер етуіне көмектесетін экономикалық тетіктердің ішіндегі салықтың мәні зор.
Қолданылған әдебиеттер
1.Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы. Жетісу №26, 2006 жыл 4 наурыз.
2.Ермекбаева Б.Ж., „Салықтар және салық салу”,- Алматы: „Қазақ Университеті”, 2003.
3.Ілиясов Н.Қ., Құлпыбаев С. “Қаржы”- Алматы: 2005.
4. Шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ө.С., Комягин Б.И. „Жалпы экономикалық теория”,- Оқулық. Алматы: 2002.
4. Ілиясов Ң.Қ., Нұрлыбаев С. „Қаржы” Алматы 2005 ж.
5. Мамыров Н.Қ., Тлеужанова М.Ә. „Макроэкономика”,- Оқулық Алматы: Экономика, 2003.
6. „Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер” туралы Қазақстан Республикасының Салық Кодексі,- Алматы: 2004.
7. Худяков А.И., Бродский Г.М. „Теория налогообложения”,- Издательство норма – К Алматы: 2002.
8. проф.В.Д. Камаева „Экономическая теория”,- под редакцией д-р экономических наук, Москва, ИМПЭ: 1998.
9.Алданыш Нұрымов, “Налоги и финансы рыночной экономики”,- “Елорда” Астана: 2004.
10. Әубәкіров Я, Нәрібаев К. „Экономикалық теория негіздері”,- 1998.
11.Ермекбаева Б.Ж. “ Шет мемлекеттер салығы”,- Алматы: 2004.
12. Найманбаев С.М. “Салықтық құқық”, - Алматы: “Жеті жарғы” 2005.
13.” Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер” туралы ҚР-ң Салық Кодексі,- Алматы: 2005.
14.Смағұлова Г.С. “Аймақтық экономиканы басқару мәселелері”,- Алматы: Экономика 2005.
15. “ Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер” туралы ҚР-ң Салық Кодексі,- Алматы: 2006.
16.”Қаржы қаражат” экономикалық журналы 5/2001 “Налоговые проблемы”.
17.Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. “Налоги и налогообложение”,- Алматы: Рауан 1995.
18.Искакова З.Д. “Реформирование налоговой системы в разрешении проблемы формирования доходов государственного бюджета Казахстана”,- Вестник. Серия экономика. Алматы: №3(43) 2004.
19.„Қазақстанның нарықтық экономикасының қаржы-несиелік проблемалары”,- Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті, Алматы: 200.
20. „Қаржы қаражат” экономикалық журналы. 12/99 „Салық жүйесін жандандыру жолдары”.
21.Карагусова Г. “Сущность налогообложения”,- Алматы: 2000.
22.Сейдахметов Ф.С. “ Налоги в Казахстане”,- Алматы: 2002.
23. Масаимова С.Ж. „Мировой опыт налогового стимулирования развития производства” –Вестник КазЭУ 8/2003.
24.Туралыкова Е. “ Совершенствование налоговой системы РК”,- // Бухгалтер и налоги №6-2004.
25.Алибеков М.О. “ О главном налоговом реформировании”,- // Аль-Пари, №9, 2000.
26. Сахариев С.С., Сахариева А.С. „Жаңа кезең – экономикалық теориясы”,- Алматы: „Данекер” 2004.
27.www.minfin.kz Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігі сайты
28.www.аfn.kz
        
        ЖОСПАР
I ТАРАУ.Салықтар және салық жүйесінің теориялық-әдістемелік негіздері
1.1. Салық ұғымы оның әлеуметтік-экономикалық мәні...................................5
1.2.Салық жүйесінің даму тарихы.........................................................................7
1.3. Салық алуды ... ... ... ... жүйесінің даму барысы
2.1. Жалпы мемлекеттік салықтардың салық жүйесіндегі рөлі.......................12
2.2. Жергілікті салықтардың даму ерекшеліктері..............................................21
III ТАРАУ. ... ... ... Республикасының салық саясатының даму үдерісі
3.1. Қ.Р-ғы салық саясатын жетілдіру бағыттары..............................................23
3.2. ... шет ... ... ... қолдану ерекшеліктері....29
Қорытынды....................................................................................................32
Қолданылған әдебиеттер...............................................................................34
Қосымша мәліметтер.....................................................................................36
КІРІСПЕ
Мемлекеттің тұрақты экономикасын құруда салықтар маңызды орын алады. Экономикалық мазмұн тұрғысынан салық дегеніміз ... ... ... мен ... заңға негізделіп алынатын міндетті төлем жүйесі. Салық мәселесі мен салық салудың тамыры ғасырларға тереңдеп кеткен. Салық - ... ... бір ... оның ... етуі елдегі экономикалық реформалардың нәтижелілігімен тығыз байланысты. Өз кезегінде жүргізілген ... ... ... ... ... ... проблемаларын шешуші қызметін атқаруда. Яғни салық - бұл белгілі бір көлемде, ... бір ... ... ... қажеттіліктер үшін өкілетті мемлекеттік органдардың актілер негізінде бюджетке ... ... және жеке ... ... ... ... ... А.Нұрымов, Б.Ермекбаева, Н.Мамыров, К.Ілиясов, Ө.Шеденов, Құлпыбаев сияқты белгілі ғалымдар айналысады. Бүгінгі күні еліміздің салық жүйесі ... ... ... ... және ... ... ... 2006 жылғы Елбасының Жолдауына зерделей үңілгенде мұндағы әр тұжырым мұқият зерттеулермен, сараптаулармен, нақты болжаулармен түйінделгенін ұғынамыз. Президент биылғы ... ... ... ... ... қабілетті әрі серпінді дамып келе жатқан мемлекеттерінің қатарына қалай қосылуы жолындағы негізгі жеті басым бағытты айқындаған екен. Сол басымдардың ... ... ... ... ... ... Екінші басым бағыт Қазақстанды жаңа белеске көтеру-тұрлаулы экономикалық өрлеудің іргетасы ... Яғни ... ... ... және ... қарқынды дамыту жолдарын ұстануымыз қажет деп қарастырылған. Мысалы, ... ... ... іске ... ... Президент Үкіметке мыналарды тапсырды:
1.Валюталық операцияларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... әзірлеу жұмыстарын аяқтайтын болсын. 2. 2007жылдан бастап қосымша құн салығының ... 1% -ға , ал ... ... ... тағы да ... ... 3. 2008жылдан бастап әлеуметтік салық шамамен 30% -ға азайтылып, ол жұмыс ... ... ... ... ... керек. 2007жылдан бастап, барлық жеке тұлғалар үшін табыс салығының10%-дық белгіленген мөлшерлемесі енгізілсін. Еңбек ақысы аз жұмысшылар санатының табыс деңгейін ... ... ... ... ... орнына олардың салық салынатын табысынан ең аз жалақы мөлшерін алып тастауды ... ... ... 1 ... ... шағын бизнес субъектілері үшін салық салудың кемітілген бірыңғай мөлшерлемесі енгізілсін. 5.Алты ай ішінде жоғарыда айтылған ... ... ... бөлімін құру жөнінде нақты ұсыныс әзірленсін және ... ... ... - ... ... өзектілігін көрсетеді. Салықтар - ... ... ... ... көзі болып табылады. Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру ... ... ... ... ... пайдаланады. Салықтар мемлекеттің егемендігінің бір көрінісі. ... ... ... ... мен ... ... табыстан ерекшеленеді. Курстық жұмыстың мақсаты - мемлекеттің экономикалық тұрақтылығын қамтамасыз етудегі салықтардың алатын орны мен ... ... ... ... табылады.
Курстық жұмыстың міндеті - қойылған мақсатқа жету, ол үшін салықтың мәнін, ... ... ... шет ... ... салу ... ... салу саясатының даму жағдайын, оны жетілдіру жолдарын теориялық ... ... ... оны ... ... ... жасау болып табылады.
Курстық жұмыста Қазақстан Республикасының салық жүйесіне толық ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикадағы алатын орнын, негізгі проблемаларын және жетілдіру жолдарын ... ... ... ... ... - ... қазынасын толтыру, еліміздің экономикасын дамыту, әлеуметтік жағдайды жақсарту және кәсіпорын, тұрғындар қаржыларын қоғамдық қажеттілікке тарту болып табылады. Салықсыз мемлекеттің және ... ... ... да өмір ... мүмкін емес. Қазіргі кездегі салықтардың маңызы мен рөлі мемлекеттік органдарды қаржы ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді. ... ... ... ... басты құралы. Олардың макроэкономикалық рөлі артып келеді, мұны ЖҰӨ-нің көлеміндегі салық үлесінің ұлғаюынан көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті ... ... ... ... ... ... басты бір тұтқасы ретінде - жаңа сипатқа ие болуда. Мұндай ықпал көп ... ... ... ... ... кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттерден және қосымша мәліметтерден тұрады. Бірінші бөлімде салықтың ... ... ... ... ... және салық салуды ұйымдастырй туралы жазылған.
Екінші бөлімінде Қазақстан Республикасының жалпы және ... ... ... экономикалық талдау жасалған.
Үшінші бөлімінде Қазақстан Республикасының салық саясатының жетілдіру жағдайы, шет мелекеттердің салық жүйесінің ерекшеліктері туралы жазылған. Сонымен, ... ... ... құруға әсер етуіне көмектесетін экономикалық тетіктердің ішіндегі салықтың мәні зор.
I ТАРАУ.Салықтар және ... ... ... негіздері
+ Салық ұғымы оның әлеуметтік-экономикалық мәні
Ұйымдық-құқықтық жағынан салықтар-бұл мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгіленген,белгілі бір мөлшерде және мерзімде бюджетке төленетін ... және ... ... ... ақшалай төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні олардың өзінің функциялары мен ... ... ... үшін мемлекет жұмылдыратын ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылады.салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады. Салықтар мелекетпен бірге пайда болды және ... өмір ... ... ... ... ... ... бүкіл тарихы бойына салық нысандары мен әдістері өзгерді,игерілді мемлекеттің қажеттіліктерімен сұрау салуларына бейімделді.Салықтар тауар-ақша қатынастарының ахуалына әсер ете отырып,олардың ... ... ... ... ... ... ... құрылцымен жаңаруымен қабаттаса жүреді.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық-экономикалық құрылысымен саяси іс-бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі-ұлттық ... ... ... ... ... ... мемлекеттің кірістері және бюджеттің кірістерін қалыптастырудың шешуші көзі болып табылады. Салықтарда мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде көрінеді ал ... ... ... ... ман рөлі ... экономикалық құрылысымен,мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады.Белгілі философ Фрэнсис Бэкон салықтарды ... ... ... ... борышы деген еді.
Қазақстан Республикасы Конститутциясының 35-бабында:заңды түрде белгіленген салықтарды,алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің ... әрі ... ... ... ... ... салық жүктемесін (салық ауыртпалығын) бөлудіңі екі қағидаты ... ... ... ... ... ... қағидаты.
Алынған игіліктерге және төлем қабілеттілігіне салық салудың қағидаттарын пайдалану салық мөлшерлемелерін белгілеуге және табыстың өсуіне ... ... ... саяды.
Салықты ұтымды ұйымдастырудың классикалық қағидаттарын бұрын А.Смит ұсынған еді.Олар ... ... ... ... әрқайсысының табысына сәйкес алынуы тиіс (әділеттілік қағидаты);
2)салықтардың мөлшерімен оны төлеу мерзімі алдын ала және дәл анықталуы керек ... ... ... салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта және тиімді әдіспен алынуы тиіс(қолайлылық қағидаты);
4)салықты алудың шығындары өте аз болуы ... ... ... ... ... салуда зорлық-зомбылықты жоқ етті,бұл процеске реттемелеуді енгізді және А.Смитке деп қорытынды жасауға мүмкіндік берді.
Салық салудың қазіргі қағидаттары мынаған саяды.
* ... ... ... қағидаты екі аспектіде қарастырылады:
а) жету-салық төлеушілердің табыстарына тең жағдайда біркелкі салық салынады;
б) ... ... ... салық салу табыстардың бір бөлігін қайта бөлу үшін прогрессивті шәкіл бойынша сараланған мөлшерлемелерді қолдана отырып жүргізілуі тиіс.
* ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс,ол рабайсыз әрі күрделі болмауы тиіс.
* Салықтардың анықтылығы-алдын ала белгіленген шарттар мен талаптардың мықғымас теңдігі елдің барлық аумағында және ... ... ... ... үшін ... мен ... біркелкілігі.
* Жеңілдіктердің ең аз саны. Жеңілдіктер құндық үйлесімдерді бұрмалайды және ... салу ... тең емес ... әдейі қояды.
* Салық салудың экономикалық бейтараптығы. Салықтар экономиканың жұмыс істеуін ... және ... ... ... ... ... Экономикалық қатынастар бойынша осы елдің басқа әріптес елдермен ... ... ... бойынша салық мөлшерлемелерінің салыстырмалылығы.
Қазақстанның салықзаңнамасында сонымен бірге салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... айқындылығы әділдігі салық жүйесінің біртұтастығы және салық заңнамасының жариялылығы қағидаттары негізделеді. Салық төлеуші салық ззаңнамасына сәйкес салықтық міндеттемелерін толық көлемінде ... ... және ... ... ... міндетті.Еліміздегі салық салу жалпыға бірдей және міндетті болып табылады.Жеке сипаттағы салық жеңілдіктерін беруге тиым ... ... ... оның ... ... ... салық төлеушілерге қатысты біріңғай болып табылады.Салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні мен мазмұны олар атқаратын функцияларда толық ашыла түседі.Қазіргі ... ... ... және ... бөлу сияқты 3 негізгі функция орындайды.
Фискалдық функция-барлық мемлекеттерге тән негізгі функция.оның ... ... қор ... өзі ... ... міндеттерін арттыра түседі.Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің кірістерін толыстыра отырып,экономиканы әлеуметтік-мәдени шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.
Салықтардың реттеуші фукнциясы мемлекеттің экономикалық ... ... ... пайда болды.Ол ұлттық шаруашылықтың дамуына қабылданатын бағдарламаларға сәйкес ықпал етеді.Бұл ... ... ... ... ... алу ... ... шегімдер пайдаланылады.Бұл реттеуіштер қоғамдық ұдайы өндірістің құрылымымен үйлесіміне қорланумен тұтыну ... ... ... бөлу ... арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлігі мемлекеттің ... ... ... іс-әрекеттерінің ауқымы жалпы ұлттық өнімде салықтардың алатын үлесі арқылы анықталады,ол ұлттық ... ... ... ... ... ... - ... саласындағы шаралар жүйесін қоғамның оның нақтылы кезеңіндегі әлеуметтік-экономикалық жіне басқа мақсаттар мен міндеттеріне қарай әзірленген ... ... ... ... Салық жүйесінің даму тарихы
ұғымымен ұғымы тығыз байланысты.Мемлекетте алынатын салық түрлерінің оны құрумен алудың нысандарымен әдістерінің салық службасы ... ... ... ... ... жүйесін құрайды.1991 ж дейін,яғни КСРО ыдырағанға дейін елде көбінесе экономиканы басқарудың әміршіл-әкімшіл жүйесіне бағаларға қатаң мемлекеттік ... ... ... ... ... ... етті. Бюджеттің басты кіріс көздерінің бірі болған айналым салығы тіркелеген бөлшек сауда және көтерме сатып алу ... ... және ... реттеп отыруға бағытталған болатын.Қазақстан егемендікке ие болғаннан кейін 1991-1995 ж ... ... ... ... ... жаңа ... ... қалыптасты.
1991 ж желтоқсанның 25-нен бастап біздің елімізде тұңғыш салық жүйесі жұмыс істей бастады.Ол заңға негізделді.Бұл заң ... ... ... ... ... ... түрлерін олардың бюджетке түрлерін олардың бюджетке түсу тәртібін белгілеген алғашқы құжат еді.Осы заңға сәйкес Қазақстанда 1992 ж ... 1-нен ... 13 ... ... салық 18 жергілікті салықтармен алымдар енгізілді.
Қ.Р-ның Үкіметі 1995 ж басында салық реформасының ұзақ мерзімді тұжырымдамасын қабылдап,онда ... ... ... мен ... ... ... халықаралық салық салу қағидаттарына сәйкестендіру көзделеді.Осыған байланысты 1995 ж 24-де ... ... заң күші бар ... ... ... 42 салықтармен алымдар едәуір қысқартылып,олардың саны небәрі 11 ... ... ... бұл ... 440-1 ... сәйкес заң мәртебесін алды.Осы уақыт аралықтарында президент жарлықтарымен және Қ.Р-ның заңдарымен бұл заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Барлық өркениетті елдерде ... ... ... ... ... бойынша жіктеледі:
* салық салу объектілері бойынша;
* салықты алатын және салықтан жиналған сомаға билік жасайтын органға қарай;
* пайдалану тәртібі бойынша;
* ... ... ... ... салу ... ... олар тура және жанама салықтар болып бөлінеді.Тура салықтар-салық төлеушінің кірісімен мүлкінен тікелей төленген салықтар.Олар өз ... ... және жеке ... ... салықтар салық төлеушілердің мүлкінің кейбір түрлеріне салынады.Жеке тура салықтар бұл жеке ... ... ... ... ... салынатын салықтар.Нақты салықтардан айырмашылығы жеке салық салу әрбір салық төлеушінің жеке табысымен мүлкін ... ... ... да ... салықтар-бағаға немесе тарифке үстеме түрінде белгіленетін салық төлеушінің кірістері мен мүлкіне тікелей байланысты емес салықтар.Жанама салықтарға ... ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық қызметтен түсетін түсімдер де жатады.[2]
Жанама салықтар мемлекеттің фискалдық мүдделерін білдіреді.Салықты алатын және оған билік жасайтын органға қарай орталық және ... ... ... ... қарай салықтар жалпы жіне мақсатты(арнаулы)болып бөлінеді.Жалпы салықтартиісті деңгейлердің ... ... және ... ... ... пайдаланылады.Мақсатты салықтардың нысаналы арналымы болады.Объектінің экономикалық белгілері бойынша табысқа салынатын салықтар және тұтынуға салынатын салықтар ... ... ... ... ... ... ... объектіден алған табыстарынан алынады.Тұтынуға салынатын салықтар-бұл тауарлар мен қызметтер көрсетуі тұтыну кезінде төленетін шығынға төленетін салық.
Салық салу объектілерін ... алу және ... ... ... қарай салық алудың мынадай әдісі қолданылады:
* кадастрлық[3] салық төлеушінің мағлұмдамасы бойынша табысты алу көзінен ... ... ... ... ... ... табыстың көлемі қажетті жеңілдіктерді шагерімдерді көрсетеді және салық сомасын есептеп төлейді.
Олар салықтардың түрлері бойынша салық мағлұмдамасын есепті ... ... ... ... ... табыс салығын,жеке табыс салығын,көлік құралдарына салынатын салықты,жер салығын төлеушілер салық ... олар ... ... ... кезеңінен кейінгі жылдың 31-наурызына
дейін береді.
-үшінші әдіс бойынша салық төлеуші жұмыс істейтін ұйымның мекеменің ... одан ... ... ... ... есептеп ұстайды.
-төртінші әдіспен салық кәсіпкерлік қызметтің сан алуан түрлеріне патент негізінде төленеді.Патент-арнаулы салық режімін ... ... ... және ... сомасының бюджетке төленгендлігін растайтын құжат.
Салықтық есептің екі әдісі ... және ... ... ... бойынша табыстармен шегерімдер ақы төлеудің уақытына қарамастан жұмысты орындау қызмет ... және ... алу ... тиеп жіберу мезетінен бастап есепке алынады.Кассалық әдіске сәйкес ... мен ... ... ... қызмет көрсету мүлікті жөнелту мен кірістеу және ол бойынша жасалынған ақы төлеу мезетінен бастап есепке алынады.
1.3. Салық алуды ... ... ... ... салық қатынастары нысандарының элементтерін,яғни салық түрлерінің нақты атауларын сондай-ақ оларды қолданудың тәртібімен әдістерін іс-қимылының тәсілдерін кіріктіретін исалық механизмін құруға және оның ... ... ... ... ... байланысты элементтерден тұратын арнаулы нұсқаулық қолданылады.[4]
Негізгі салық элементтеріне мыналар жатады:салық субъектісі,салық салынушы,объектісі,салық базасы,салық салудың өлшемі,салық мөлшерлемесі,үлес,салықпұл,салық жеңілдіктері,салық төлеудің мерзімімен ... және ... салу ... ... ... ... Ол - ... және бюджетке басқа төлемдерді төлеуші тұлға,алайда нарық ... ... ... ... ... тұлғаға-салық салынушыға аударылуы мүмкін.
Салық салынушылар - нақты ... ... ... ... ... жеке ... ... салық төлеушілер,яғни мемлекет азаматтары.
Мүлік пен іс-әрекеттер салық объектілері және салық салуға байланысты объектілер болып табылады,олардың болуына байланысты салық төлеушінің салықтық ... ... ... салу ... мен ... ... байланысты объектінің құндық,заттай немесе өзге де сипаттамалары,олардың негізінде бюджетке төленуі тиіс ... және ... да ... ... сомасы анықталады.
Салықтың негізгі базасы мыналар болып табылады:
* табысқа салынатын салық.Бұған корпарациялық табыс салығы мен жеке ... ... ... тауарларға салынатын салықтар.Олар қосылған құнға салынатын салықтарды,кеден баждарын кіріктіреді;
* капиталға салынатын салықтар.Оған жер ... ... ... ... және ... жатады;
Салық өлшемі-есеп қисап үшін белгіленген салық объектісін өлшеу бірлігі (теңге,табыс,айналым,т.б.,жердің 1 гектары,тауарды өлшеу бірлігі және басқалары).
Салық мөлшерлемесі.Салық мөлшерлемесі ... ... ... бірлігіне салық есептеулерінің шамасын білдіреді.Ол салық базасының өлшем бірлігіне пайызбен немесе ... ... ... салу ... мөлшерлемелердің мынадай түрлерін ажыратады:
* тұрақты (берік) салық мөлшерлемесі.Олар табыс көзіне қарамастан салық салу бірлігіне абсолюттік ... ... ( ... 1 ... 1 текше метрне);
* үйлесімді салық мөлшерлемесі.Олар салық объектісіне ... ... ... есепке алмай) бірдей пайыздық қатынаста іс әрекет етеді;
* прогрессивті салық мөлшерлемесі.Олар табыстың өсуіне қарай төмендейді және табысы көп ... ... ... келеді, ал табысы аз адамдардың иығына ауыртпалық ... ... мен ... да ... ... ... белгіленген уақыт кезеңі салық кезеңі деп түсініледі,ол аяқталған соң салық базасы анықталады және ... ... ... ... мен басқа да міндетті төлемдердің сомасы есептеледі.
Салықпұл-субъектінің бір объектіден ... ... ... ... ... ... ... салықтан толық немесе ішінара босату. Салық жеңілдіктеріне мыналар жатады:
* Салық ... ... ... ... ... босатылатын салық обънктісінің ең аз бөлігі;
* табыстың есептелген сомасынан шегерілетін шегерімдер (асыраудағы ... ... ... ... ... бойынша;күрделі қаржыларға әлеуметтік объектілерді ұстауға,табиғат қорғау шараларына жұмсалатын шығындардың сомасынан пайдаға салынатын салық бойынша және т.б.);
* салық ... ... ... кіріктірілмейтін сома (мысалы,босату кезіндегі ұйғарымды жәрдемақы,халықтан алынатын табыс салығы бойынша өтемақы төлемдерінің сомасы);
* салық салудың жеке субъектілері мен төлеушілердің санаттары үшін ... ... ... ... ... ... төлеу мерзімін ұзату және салық бойынша бересіні есептен шығару да жатады.Жеңілдік кезеңі салықтар бойынша заңмен белгіленген ... іс ... ... ... төлеушілер мен салық органдарының құқықтары мен міндеттіліктері билікпен басқару органдарының салық заңнамасымен реттеледі.Салықтық бақылау салық службасы ... ... ... ... ... ... қорларына міндетті зейнетақы жарналарының толық және уақытылы аударылуын бақылауы.Салықтық бақылау мынадай нысандарда ... ... ... ... ... есебі;
* салық салу объектілерімен салық салумен байланысты объектілерді есепке алу;
* бюджетке түсетін түсімдерді есепке алу;
* ... ... ... ... төлеушілерді есепке алу ;
* салық тексерістері;
* коммерциялық бақылау;
* салық төлеушілердің ... ... ... ... фискалдық жады бар бақылау касса машиналарын қолдану ережелері;
* акцизделетін тауарлардың кейбір түрлерін ... және ... ... ... ... ... айналдырылған мүлікті есепке алу,бағалау және сату тәртібін сақтауды тексеру;
* уәкілетті органдарға бақылау жасау.
Кедендік бақылау ... өз ... ... ... ... ... шекарасы арқылы тауарлардың өтуімен байланысты төленуге тиіс салықтарды және бюджетке төленетін ... да ... ... ... алу ... салықтық бақылауды Салық кодексіне және кеден заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.
Салық ... ... ... және оның ... ... ... туралы салық службасы органдары алған кез келген мәліметтер құрайды.Салық заңнамасын бұзған салық төлеушілерге олардың жасырған сомасын төмендеткен табыстарын төлеттіріп алу,бұзу ... ... ... ... еселенген көлемде айыппұлдар бюджетке төленетін төлемдер мерзімін өткізіп алғаны үшін өсімдер түрінде санкциялар қолданылады.
II ... ... ... даму барысы
2.1. Жалпы мемлекеттік салықтардың салық жүйесіндегі рөлі
Қазақстан Республикасының 1991 жылдың 25 желтоқсанында қабылданған Қазақстан Республикасындағы Салық жүйесі туралы Заң ... ... ... ... ең ... бастамасы болып табылады. Бұл еліміздің экономикасын реформалаудағы күрделі жұмыстардың бірі болып саналады. Осы кезеңдерде елде ... ... ... және ... ... ... ... атап айтқанда, меншіктің көптеген түрлерінің дамуы, шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекет арасындағы қатынастардың құқықтық негізде жүргізілуі және тағы да ... ... іске аса ... Заң ... ... рет ... Республикасында 42 салық түрі қызмет етті және олар 3 топқа бөлінді: жалпы мемлекеттік салықтар-10; міндетті түрде төленетін жергілікті салықтар мен ... ... мен ... ... ... ... салықтар бар.Олар мемлекеттік бюджеттің қайнар көзі ретінде саналады. Жыл сайын ... ... ... заңына сәйкес,мемлекеттік салықтан бөлінгін бюджет табысына түсіп ... ... ... ... жататындар:заңды және жеке тұлғалардың табысынан алынатын салық;бағалы қағаздар операциясынан салық;арнайы төлемдер мен жер байлығын пайдаланғандар ... ... 1 ... ... ... бойынша кірістердің шамамен 40 пайызын салықтық түсімдер құрайды,яғни 284719,3 млн теңге. 2009 жылғы 1 желтоқсанға ... ... ... ... бойынша жоспары 106,5% орындалды немесе 121,4 млрд.теңгеге асыра орындалғаны байқалады. Салықтық емес ... 6,4 ... ... ... ... пайызы 93,0% құрады. Негізгі капиталды сатудан түсетінтүсімдербойынша жоспар13,2 млрд.теңгеге немесе 70,7% орындалмаған. Трансферттер түсімдері 89,1%-ға орындалды. 2010 ... 1 ... ... ... ... ... бойынша 105,8 % орындалды немесе 141,3 млрд.теңгеге асыра ... ... емес ... ... ... ... 15,3 ... теңгеге асыра орындалды. Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер және трансферттердің ... ... ... ... және ... 150,0 ... ... жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша салықтар мен төлемдер бойынша бересі 199,0 млрд. теңгені құрады. 2010 жылғы 1 қаңтармен салыстырғанда ... 98,7 ... ... артты. Оның 89,5 млрд. теңгесі фирмалардың және жалған кәсіпорындардың қызметінің жолын кесу бойынша жүргізілген салықтық тексерулер ... ... ... ... салықтық тексеру актілері бойынша және жалған кәсіпорындар контрагенттерінің ... ... ... бойынша 9,2 млрд. теңге жете есептелді.[5] Жалпы мемлекеттік салықтардың ішіндегі едәуір орынды алатын корпоративтік табыс салығы болып табылады.Корпоративтік табыс салығы салықтық ... және ... ... ... ерекше орын алады(тиісінше 25,8% және 17,5% ға жуық). Бұл салықты мемлекеттік мекемелерді ... ... ... тұлға резиденттері сондай ақ Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе қазақстан республикасындағы көздерден табыс алатын заңды тұлға ... ... ... табыс,төлем көзінен салық салынатын табыс және Қ.Р да қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын заңды тұлға бейрезиденттердің таза табысы ... ... ... ... ... ... табылады. 2009 жылы корпоративтік табыс салығы бойынша 495,9 млрд.теңге жоспарда бюджетке 489,4 ... ... ... 98,7%. Жоспардың асыра орындалуы ҚР қызметін тұрақты мекеме арқылы ... ... ... ҚР ... табыстар алатын бейрезидент заңды тұлғалардың салық салынатын табысының өсуі нәтижесінде бейрезидент заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... ... табыс салығы бойынша жоспардағы 688,6 млрд.теңгенің орнына бюджетке 670,0 млрд.теңге түсті немесе 97,3%. 2011 ... 1 ... ... табыс салығы бойынша жоспардағы 887,8 млрд. теңгенің орнына ... 883,4 ... ... ... ... жекелей салық төлеушілер бойынша ай сайынғы аванстық төлемдердің азаюы есебінен атқарылу ... ... 2012 жылы ... ... салығы мемлекеттік бюджетке факті бойынша 669987991 млн.тг. түсірсе, бұл жоспар бойынша 887810129 млн.тг. болу ... еді. ... -4637526 ... ... асыра орындалды деген сөз.
2.1 сурет. Бюджетке түскен салықтық түсімдер динамикасы
Төлем көзінен ұсталатын салығының мынадай мөлшерлерде мөлшерлемелері ... ... ... мен ... ... және Салықтық кодексте белгіленген тәртіппен ауыстырылатын залалдардың сомасына азайтылған салық салынатын табысы -20%;
егер ауыл шаруашлығы өнімдерін өндіруші заңды тұлғалардың ... мен ... ... және ... ... ... ... ауыстырылатын шығындар сомасына азайтылған салық салынатын табысы ауыл шаруашылығы өнімін, бал ара шаруашылығы өнімін өндіру жөніндегі ... ақ өзі ... ... ... ... ... мен ... жөніндегі қызметті жүзеге асырудан алынған жағдайда, мұндай табыс-10%;
бейрезиденттердің Қазақстан Республикасындағы көздерден алатын табыстарын қоспағанда, ... ... ... салынатын табыстар төлем көзінен-15%.
Салықтық кодексті қолданысқа енгізу туралы Қазақстан Республикасының 2008 ... 10 ... ... KP3 ... ... ... тұру кезеңінде корпоративтік табыс салығы мөлшерлемесінің мынадай мөлшерлемелері қолданыста болды:
* 2011 жылдың 1 қаңтарынан 2013 жылдың 1 ... ... ... 2013 ... 1 қаңтарынан 2014 жылдың 1 қаңтарына дейін - 17%;
* 2014 ... 1 ... ... ... ... ... ұсталынатын копоративтік табыс салығының - 15%.
Сақтандыру, қайта сақтандыру келісімшарттары ... ... ... салығын мынадай мөлшерлемелер бойынша:
-aффилиирленген тұлғалардың сақтандыру, қайта сақтандыруды қоспағанда, жинақтаушы емес сақтандыру, қайта сақтандыру бойынша олардың ... ... ... салынатын табыс сомасының - 4% ;
-aнуитеттік сақтандырууды қоспағанда, жинақтаушы сақтандыру, қайта ... ... ... сақтандыру, сондай ақ аффилиирленген тұлғаларды сақтандыру, қайта сақтаныду қызметін қоспағанда жинақтаушы емес сақтандыру, қайта сақтандыру бойынша қызметінен түсетін салық салынатын ... ... ... ... ... -12%;
-аффирлиирленген тұлғаларды сақтандыру, қайта сақтандыру бойынша - 8% төлейді.
Арнаулы экономикалық аймақтардың аумағында ... және ... ... ... асыру кезінде пайдаланылатын салық салу объектілері бойынша:
1) жер салығын есептеу кезінде тиісті мөлшерлемеге 0 ... ... ... есептеу кезінде салық салу объектілерінің жылдық орташа құнына 0 пайыздық мөлшерлеме қолданылады.
Корпоративтік табыс салығына арналған салық кезеңі 1қаңтардан 31 ... ... ... жыл ... табылады. Корпоративтік табыс салығының төлеушісі орналасқан жері ... ... ... ... табыс салығы бойынша мағлұмдаманы орпоративтік табыс салығының төлеушісі орналасқан жері бойынша ... ... ... ... салығы бойынша мағлұмдаманы 31наурыздан кешіктірмей табыс етеді.
Статистикалық анықтамаларға сәйкес 2012 жылы мемлекеттік бюджеттегі корпоративтік табыс ... ... 101 357 9 ... ... ... Ал ... бұл ... 206 630 миллион теңгені құрады. Бір жылға түзету енгізілген бюджеттің атқарылуы 20,4% болды. 2011 жылдың қаңтар наурызымен 2012 жылдың қаңтар ... ... 199,9% ... ... арналған республикалық бюджеттің жобасы 2011-2015 жылдардағы макроэкономикалық көрсеткіштерінің базалық болжамы ... ... ... болжамы корпоративтік табыс салығы ставкасы бойынша 20%-ын мөлшерінде қалыптастырылды, 2010 жылы ... ... ... бойынша игеруге толық қол жеткізілмеді. Мәселен, корпоративтік табыс салығы 98,7% атқарылды. Жыл ... ... ... ... 2010 жылы ... салық төлеушілердің аванстық төлемдерді азайтуы есебінен резидент емес заңды тұлғалардан алынатын ... ... ... ... ... ... жоқ (87,9%). Төлем көзінен ұсталатын резидент емес заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығы ... ... ... ... және ... төлемдері көлемінің азаюына байланысты банк секторы бойынша ( АҚ, АҚ) түсімдердің азаюынан жоспар 95,9%-ға атқарылды.
2.2 сурет. Корпоративтік табыс салығының ... ... ... ... тағы бір түрі ... құн салығы. Қазіргі кезде стандартқа сәйкес және экономикалық термин ретінде деп аталып жүр.Қосылған құнға салынатын салықты 1954 жылы ... ... ... ... ... қабілетті салық ретінде бейнеледі. 1968жылы толығымен енгізіліп болды.
Тұтынуға салынатын салықтардың ішіндегі ең күрделісі-1992 жылы енгізілген қосылған құн салығы. Салық ... ... оны ... ... ... ... ... бағаны көтеру жолымен толықтырады және салықты төлеуді сатып алушыға аударады.
ҚҚС қазіргі кезде Қазақстан Республикасының бюджет кірістерінің аса ... ... бірі ... ... жылы ... ... кірістерінің жалпы сомасында бұл төлемнің үлес салмағы 17,3% ды,ал жалпы салықтық түсімдерде 25,4%ды құрады.
Салық салынатын айналым бойынща бюджетке төлеуге жататын ҚҚС ... ... ... мен ... ... салық сомасы арасындағы айырма ретінде анықталады. ҚҚС бойынща есепке жатқызу үйлесімді немесе бөліністік әдіс бойынша ... Үш ... ... ... ... тізбектік қозғалысы кезіндегі 12 пайыздық мөлшерлемедегі ҚҚСтың әіс әрекет механизмінің сызбасын мына сандық мысалдан бақылауға болады.
2.1-кесте. ҚҚС-тың іс әрекет механизмі
Дайындаушы ... алу ... ... айналым(2 гр.+3гр)
Есептелген ҚҚС
(4 гр, x12%:100)
Тауарларды
(қызметтерді)сату құны
(4 гр+5гр)
Бұрын төленген ҚҚС есепке ... ... ... ... ... құн ... ... тәртібі белгіленген. Мысалы,ауыл шаруашлығы шикізатын қайта өңдеуді жүзеге асыратын ... ... ҚҚС қа ... ... ... Қазақстан Республикасы аумағына тауарларды уақытша әкелгенде ҚҚС ты төлеуден босату қарастырылады.
2001 жылы қосылған құн салығының ... 20% дан 16% ... ... 15% ға ... ... ... Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауына сәйкес ҚҚС тың мөлшерлемесі 2007-2009 жылдары жыл ... 1% ға ... ... ... салық салынатын айналым мен салық салынатын импорттың мөлшеріне оның мөлшерлемесі 10% ды құрады. Ал 2011-2012 жылдары бұл ... 10% ... ... ... ... құн салығы бойынша салық кезеңі болып таыблады. Егер алдыңғы тоқсан ... ... ... тиіс ... құн ... ... айлық сомасы 1000 айлық есептік көрсеткіштен кем болса,онда салық кезеңі тоқсан болып табылады. Қосылған құн салығын төлеуші әрбір ... ... үшін ... құн ... бойыншадекларацияны салық кезеңінен кейінгі айдың 15 нен кешіктірмей табыс етуге міндетті. Импортталатын тауарларға салынатын ҚҚС бойынша 362,8 ... ... іс ... ... 365,8 ... ... немесе 100,9%-ға атқарылды. Орындалмаудың негізгі себебі импортталатын ... ... ... әкелінетін автокөлік құралдарының азаюы болып табылады. Іште өндірілетін ... ... ... ... ... ... 197,1%-ға орындалды немесе жоспарланған 83,8 млрд.теңге сомада бюджетке 165,2 млрд.теңге түсті. Тәуекелділікті Басқару Жүйесінің (ТБЖ) қағидаттарын қолдану есебінен ... ... ... ҚҚС ... ... ... есебінен. Салық төлеушілерден ҚҚС қайтару туралы талапты қамтитын салықтық өтініштерді немесе декларацияларды алған кезде әр ... ... ТБЖ ... ... тестілейді.
2009 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша бюджеттен өтеу 187,8 ... ... ... және ... ... пайдаланғаны үшін түсімдер бойынша 162,3 млрд.теңге жоспарда бюджетке 180,5 млрд.теңге түсті, атқарылу пайызы 111,2%-ды құрады. Жоспардың аса орындалуы ... ... үшін ақы ... ірі ... бойынша 72,3 млрд.теңге жоспарда бюджетке 82,7 млрд.теңге түсті немесе 114,3% қоршаған ортаға эмиссия үшін төлемақының базалық және шекті ... ... ... лимиттен тыс шығарылымдар үшін төлейтін ірі түсімдері 2008 жылдың 4 тоқсаны есебі бойынша түсімдермен шартталған, сонымен қатар 12.02.2009 жылғы №133-IV ҚР ... ҚР ... ... ... өзгерістер енгізгендіктен, онда шырақтағы табиғи және жол жөнекей газдың жануынан түскен тасталулар ставкасымен толықтырылу себебінен қалыптасты. Ішкі ... ... ... ҚҚС ... ... 150,9 %-ға ... ... 177,6 млрд.теңге соманың орнына бюджетке 267,9 млрд.теңге түсті. 2010 жылғы 1 желтоқсандағы ... ... ... ҚҚС қайтару сомасы 195,6 млрд. теңгені құрады. Импортталатын тауарларға салынатын ҚҚС ... ... 394,7 ... ... орнына іс жүзінде 389,5 млрд.теңге немесе жоспардың 98,7 %-ы ... ... ... ... ... алдын ала деректері бойынша 2010 жылдың қаңтар-қазанында өткен жылдың тиісті кезеңіне қарағанда импорт көлемінің 12,2%-ға ... ... ... Ішкі өндіріс тауарларына ҚҚС бойынша 118,2 % ... ... ... 258,9 ... ... ... ... 306,0 млрд. теңге түсті. Артығымен орындалуы бюджеттен ҚҚС ... ... ... ... ... 11 ... ... 231,8 млрд.теңге қайтарылды. Импортталатын тауарларға салынатын ҚҚС бойынша жоспардағы 525,1 млрд. теңгенің орнына елге ... өсуі ... ... 543,5 ... теңгені немесе жоспардың 103,5%-ын құрады. Айталық, 2010 жылғы тиісті кезеңге қарағанда 2011 жылғы қаңтар-қыркүйектегі өсім 27,0 %-ды құрады.2012 жылы ... ... ... 43 ... ... ... 657413552 млн.тг. түссе,жоспар бойынша 783916087 млн.тг. болуы ... еді. ... 65572 ... ... Іште өндірілетін тауарларға ҚҚС 267893952 млн.тг. атқарылды, жоспар бойынша 258863547 млн.тг. еді, 47093544 млн.тг. асыра орындалды жоспар іске асырылды деуге ... ... ... ... ҚҚС ... ... кірістердің 389519600 млн.тг. түсірсе, жоспар бойынша 525052540 млн.тг ге жоспарланды. Атқарылуы 1847944 млн.тг. асыра орындалды.
Қазақстан Республикасы аумағында өңдірілетін және оның ... ... ... салынатын салық акциз болып табылады. Мемлекеттік бюджет кірістерінде олар 1,4%құрайды.
Акциздер акцизделетін тауарларға және қызметтредің акцизделетін ... ... ... ... және ... алушы төлейтін жанама салықтардың түрі. Акциздердің өзінің айрықшалықты ерекшеліктеріне қарай монополды түрде ... ... мен ... сұранымы болатын тауарларды өндірушілер төлейді. Акциздер қызметтерге де салынуы мүмкін,бұл ретте салық ... ... ... ... әмбебаптық және дара болып бөлінеді. Әмбебаптық акциздар тауарлар мен қызметтердің құнына пайызбен ... ... ... ... ... ... ... салықтарды жатқызуға болады. Дара акциздер айтарлықтай көп болуы мүмкін. Мәселен,акциздер мына ... ... ... барлық түріне,алкоголь өнімі,темекі бұйымдары,бензин,дизель отыны және т.б жатады. Акциз мөлшерлемелері натуралдық нысандағы өлшем бірлігіне ... ... ... ... ... мына ... сигареттерге, фильтірсіз сигареттерге,папиростарға,сигариллдерге,сигараларға,темекіге 2011жылғы 1қаңтардан 2014 жыл 1қаңтарға дейін жаңа акциз ... ... 2009 жылы ... ... ... бойынша 16,8 млрд.теңге жоспарда іс жүзінде 16,4 млрд.теңге түсті немесе 97,8%-ға атқарылды. Жоспардың орындалмау себебі акцизделетін тауарлардың ... ... ... ... ... төленген соманың қайтарылуы болып табылады. 2010 жылыішкі өндіріс тауарларына ... ... ... жоспар 105,4 %-ға орындалды немесе жоспардағы 40,9 ... ... ... 43,1 млрд.теңгені құрады, оның ішінде:
алкоголь өнімдеріне салынатын ... ... ... кезеңде жоспар 110,9 %-ға орындалды;
темекі бұйымдарына салынатын акциздербойынша атқарылу 103,4%-ды құрады.
бензинге және дизель отынына салынатын акциздер бойыншажоспар 103,3%-ға ... ... ... ... ... ... ... 17,7 млрд. теңгенің орнына іс жүзінде 13,0 млрд.теңге түсті немесе 73,3%-ға орындалды. Жоспардың орындалмау себебі акцизделетін тауарлардың импорты көлемінің азаюы ... ... ... және ... ресурстарды пайдаланғаны үшін түсімдер бойынша есепті кезеңдегі жоспардағы 184,7 млрд.теңге теңгенің ... ... 201,2 ... ... немесе атқарылу 109,0 %-ды құрады. Жоспарды артығымен орындау мына түсімдер ... ...
- ... ... ... ... жоспардағы 9,6 млрд. теңгенің орнына бюджетке 9,8 млрд. теңге түсті немесе минералдық шикізаттың бағаларының ... ... ... 102,2 %-ды ... ... ... ... салынатын салық бойынша мұнай секторы ұйымдарынан түскен түсімдерді қоспағандажоспардағы 97,4 ... ... ... іс ... 109,9 ... ... немесе өндіру көлемінің және минералды шикізатты сату бағасының артуына байланысты 112,8% түсті;экспортқа салынатын рента салығы бойынша жоспардағы 2,0 млрд. теңгенің ... ... 2,7 ... ... ... 133,8 % ... ... орындалу көмір экспортының артуына байланысты;
- тарихи шығындарды өтеу бойынша жоспардағы 4,5 млрд. теңгенің орнына бюджетке 5,4 млрд. теңге түсті немесе 120,3%. Осы ... ... ... ... және жасалған келісімшарт сомасына байланысты.Қоршаған ортаға эмиссия үшін ақы төлеу бойынша жоспардағы 54,2 млрд. теңгенің орнына 53,4 млрд.теңге түсті ... 98,6 %-ды ... ... 1 желтоқсанында тұтас алғандаакциздербойынша жоспардағы 66,9 млрд. теңгенің орнына бюджетке 69,9 млрд. теңге немесе 104,4% ... және ... ... ... ... ... ... есепті кезеңде 271,4 млрд. теңгенің орнына бюджетке 275,1 млрд. теңге ... 101,4 % ... ... ... ... мына түсімдер бойынша минералды шикізатқа әлемдік бағаның өсуі есебінен қалыптасты.
2012 жылы акциздер барлығы 56087480 млн.тг пайда факті бойынша түсірді, ... ... бұл 66927239 ... ге ... ... ... жыл
2012 жыл
Жоспар
16,8 млрд
40,9 млрд
66,9 млрд
66,9 млрд
факт
16,4 млрд
43,1 млрд
69,9 млрд
56,8 млрд
Қ.Р ның Қаржы Министрлігінің бюллетені мәліметтеріне сүйене ... ... ... ... соң салық кезеңінен кейінгі айдың 15 нен кешіктірмей,салық төлеуші өзі ... жері ... ... ... ... жөніндегі декларация табыс етуге міндетті. Акциздер бойынша түсімдер 66,2 %-ға атқарылды, бұл жекелеген акцизделетін тауарлар (фильтрлі темекілер, сыра және ... оның ... ... ... ... ... өндіріс құрылымының өзгеруіне байланысты ішкі нарыққа қайта бағдарлау әсер етті;
жеңіл автомобилдерге берілетін акциздер бойынша жоспардың атқарылмауы 2010 жылғы 1 ... ... ... ... ... 2010 ... 1 шiлдедегi № 682 қаулысы өз күшіне енуіне байланысты болды, оған сәйкес жеке тұлғалар кедендiк баждарды бiрыңғай ставка бойынша ... және ; ... ... салынатын акциздер бойынша жоспардың орындалмауына акциз ставкасының 1000 дана үшін 750 ... 950 ... ... ... ... алыс ... келетін импорт көлемінің төмендеуі әсер етті.
2.2. Жергілікті салықтардың даму ерекшеліктері
Жегілікті салық пен алымға жататындар:заңды және жеке тұлғалар мүлкінің салығы,көлік,құрал жабдығы ... ... ... және жеке ... ... ... кейбір түрлерімен айналысуға құқылы адамдардан алым,аукцион сатылымдарынан алынатын ... ... ... ... ... табыс бөлігіндегі салықтық түсімдердің үлес салмағы, %
Аймақтар
Жылдар
2009
2010
2011
Ақмола
56,5
45,8
45,2
Ақтөбе
85,2
93,9
92,1
Алматы
47,9
54,7
57,5
Атырау
98,2
85,8
87,7
Шығыс Қазақстан
81,3
76,0
64,1
Жамбыл
52,4
41,4
28,2
Батыс Қазақстан
93,7
84,5
89,3
Қызылорда
78,8
51,0
42,8
Қарағанды
96,1
96,3
88,3
Қостанай
79,0
67,0
65,4
Маңғыстау
97,4
97,8
93,2
Павлодар
88,7
93,5
93,1
Солтүстік Қазақстан
55,1
51,6
49,6
Оңтүстік Қазақстан
47,4
54,2
45,4
Астана қаласы
81,3
81,1
67,3
Алматы қаласы
94,7
96,4
88,7
[Қайнар ... ... ... ... ... ...
1- ... мәліметтернегізінде экономикалық әлуеті жоғары облыстардың бюджетінің табысбөлігін құрайтын ... ... де ... ... ... ... Бұл тенденция Маңғыстау, Павлодар, Ақтөбе, Батыс Қазақстан сияқты экономикасы қарқынды дамып отырған облыстар үшін тән. Нарықта өту ... ... ... ... негізгі толықтырушы болып келген заңды тұлғалар табысына салынатын салық 2008 жылдан ... ... ... ... ... ... ... уақытта жергілікті бюджеттерді жеке табыс салығы, әлеуметтік салық республика аумағында өндірілген ішімдік өнімдеріне салынатын акциздер, жер ... т.б. ... ойын ... өткізуге пайдаланатын дербес компьютерлерді,ойын жолдарын (боулинг кегельбан);картты(картинг);бильярд үстелдерін пайдалана ... ... ... ... дара ... мен ... тұлғалар тіркелген салықты төлеушілер болып табылады. Ойын өткізу үшін пайдаланылатын тиісті ойын құрылғылары тіркелген салық салу объекті болып ... ... ... салу бірлігіне салықтың ең төменгі және ең жоғарғы базалық мөлшерлемелерінің мөлшері төменгі ... ... ... ... ... салу
объектінің атауы
Тіркелген салықтың базалық мөлшерлемелерінің ең төменгі мөлшері(АЕК)
Тіркелген салықтың базалық мөлшерлемелерінің ең жоғарғы мөлшері(АЕК)
1
2
3
4
1.
Бір ойыншымен ойын ... ... ойын ... артық ойыншылардың қатысуымен ойын өткізуге арналған ұтыссыз ойын автоматы
1
18
3.
Ойын өткізу үшін пайдаланылатын дербес ... ... ... салу ... айдың 15ін қоса алғанға дейін пайдалану енгізу кезінде тіркелген салық белгіленген мөлшерлеме 15 нен ... ... ... S ... ... ... салу ... айдың 15 не дейін шығып қалған кезде тіркелген ... ... ... ұшін деп, 15 нен кейіг белгіленген мөлшерлеме бойынша есептеледі. Тіркелген салық есепті салық кезеңінен кейінгі екінші ... 25нен ... ... ... ... ... ... салық төлеуші ретінде тіркеу есебінің орны бойынша бюджетке төленуге тиіс. Тіркелген салық бойынша ... ... ... ... ... ... 15 нен кешіктірілией салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша салық органына табыс етіледі.
Әрбір жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... салу объектілерінің құны жеке тұлғалар үшін салық базасы болып табылады.
Жеке ... ... ... ... ... мен ... тәртібі Қазақстан республикасының Салық кодексіне байланысты жүргізіледі. Жеке ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 1991 жылғы 24 желтоқсандағы Заңына сәйкес жеке адамдардың мүлкіне салынатын салық жыл сайын ... ... мен ... түгенденген ұүнынан 0,1% нарқы бойынша,ал ол болмаған кезде осы құрылыстардың мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін қолданылатын бағамен төленеді.
* 1995жылғы 24 сәуірдегі Қазастан Республикасы Президентінің Жарлығына сәйкес жеке тұлғаның ... ... ... ... ... салынатын мүліктің түгендемелік құнынан 0,5% көлемінде мүлік ... ... ... ... ... жеке ... мүлік салығына өзгерістер енгізілді,салық ставкалары екі есе төмендеді,ол 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілді(6 қосымша).
Салықты есептеу ... жеке ... ... салу ... ... ... есептеуді салық кезеңінің 1 тамызынан кешіктірілмейтін мерзімде тиісті салық ... ... ... ... ... ... төлеушінің тұрғылықты жеріне қарамастан салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша салық ... ... ... ... ... салық төлеушінің салық төлеуден босатылу құқығы туындаған кезде осы ... ... ... ... ... ... ... есептеу жүргізіледі. Бюджетке салық төлеу салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша есепті салық кезеңінің 1 ... ... ... ... салынатын салық 2009 жылы78,7 млрд.теңге жоспардабюджетке 89,4 млрд.теңге түсті, немесе 113,6%, ... ... ... ... ... ... ... 10,7 млрд.теңге түсті. Ал 2010 жыл бұл көрсеткіш бойынша жоспар 102,3%-ға орындалды немесе жоспардағы274,4 млрд. ... ... ... 280,6 ... ... ... ... бойынша жоспар 102,0 %-ға атқарылды, жоспардағы 221,5 млрд. теңгенің орнына бюджетке 255,8 млрд.теңге түсті. 2011 жылы мүлікке ... ... ... бойынша 108750973 млрд.тг болса,жүзеге асқаны 114940402,3 млрд тг. Ауытқу 6189429 млрд.тг. ... ... ... салықтық түсімдердегі ҚҚС үлесі
Салықтық емес түсімдер 2010 жылы жоспардағы80,4 млрд.теңгенің орнына іс жүзінде 95,7 млрд.теңге түсті, ... ... ... ... негізгі асыра орындалуы мынадай түсімдер есебінен түсіндіріледі:
7,6 млрд.теңге сомасындағы жоспарланбайтын айыппұлдар;
7,1 ... ... ... жоспарланбаған дивидендтер.
III ТАРАУ. Қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасының салық саясатының даму үдерісі
3.1. ... ... ... ... ... мемлекеттің егемендігінің бір көрінісі. Осынысымен салықтар мемлекет ... мен ... ... ... ... ... ... әрқашанда ақша шығару немесе Заң әділеттілігі сияқты мемлекеттің егемен құқы болып табылады. Экономистердің анықтауы бойынша салық саясаты қаржы саясатының бір ... ... ... ... ... мазмұны мен мәні қоғамның әлеуметтік-экономикалық құрылысы билік басында тұрған тұлғамен шарттастырылады. Салық саясаты мемлекеттің мемлекеттік шығындарды, салық салу және ... ... ... ... бойынша толық жұмысбастылықты,төлем балансының тепе-теңдігін қамтамасыз етуге және экономикалық өсуге бағытталған іс-шарасы деп ... ... ... ... ... ... қаражаттарды орталықтандыруды, оптимизациялауды салық жүйесі арқылы жүзеге асыруды мақсат тұтады, яғни ... ... ... ... осы ... ... мемлекет бюджетін толықтыру және бұл қаржыларды ең басты - әлеуметтік салаға бөлу, бұл үздіксіз ... ... ... ... ... саясатын өз алдына бөлмейді және мемлекет шығындарының барысын қарастырып алмай салықтардың қызметін ... Олар оны: ... - ең ... ... ... ... мен ... орындауын қамтамасыз етеді деп түсіндіреді. Бұл саясатты олар мемлекеттік ... ... ... салықтар мен сальдо көлемінің үкіметтің жұмысбастылықтың, өндіріс көлемінің және инфляция деңгейін өзгерту мақсатындағы арнайы шешімдерінің нәтижесінде анықталатын ... ... яғни ... ... деп атап ... ... - ақ дискрициондық емес салық саясаты ұғымы бар, ал аталған өлшемдердің, жиынтық табыстың циклдық ауытқулары кезінде өзгеруі, бұл ... таза ... ... ... түсуін, ЖҰӨ-ң өсуі немесе төмендеуі кезендерінде не өсіреді не азайтады, бұл өз кезегінде экономикаға тұрақтандыру әсерін ... Бұл ... ... таза ... ... - ... түсетін салықтық түсімдер мен Үкімет төлеген трансферттер сомасының айырмасы. Осыған орай ... ... ... ... қажеттіліктерін және қоғамдық байлықтың өсуін қамтамасыз етуге қабілетті мемлекет және басқаpу ... ... ... және экономикалық мақсатты тактикалық және стратегиялық құқықтық әрекеті деп те қабылдауға болады.
Салық саясатын жүргізудің негізгі бастамасы - ... ... ... ... алу немесе құқықтық Ережені қамтамасыз ету ғана емес, сондай - ақ салық салу ... ... ... - ... ... жан ... бағалау. Мысалы, құлдыру кезеңінде жиынтық сұранысты көтеру мақсатында, әдейілеп бюджет тапшылығы қолдан жасалады, яғни бұл мемлекеттік шығындарды ... ... ... ... ... ... асырылады. Ол жаңа жұмыс орындарын ашуды, қаржыландыруды көздеуі ... ал ... ... кезеңінде бюджеттік артықшылық тудырылуы мүмкін.
Салық саясаты ағымдық қана емес, болашақ кезеңге де бағытталады, яғни бұл ағымдық кезеңге ... ... ... ... ... Егер де ... қоғамдық корпоративті және жеке экономикалық мүдделерді ұштастыруды ... ... ... онда ... мен ... бірігіп, бір болады. Ағымдық кезеңде салық салуды үйлестірулердің ... ... - ... ... ... ... қана ... мемлекет экономикасын залалдандырады. Ресей экономисі, салық төңірегіндегі еңбектердің авторы Черник Д.Г. - ... ... ... ... ... ... және жеке кәсіпкерлікке қаржылық әсер етеді деп санайды. Салық саясаты қаржы құралдарын ... ... мен ... ... ... ... құбылыс, ол өз кезегінде салық механизмдері, яғни тетіктері арқылы жүзеге асады,олар: салық салу элементтері: субъект, объект, салық көзі, салық ставкасы, ... ... ... ... оклады, салық жеңілдіктері, салық төлеу мерзімі мен тәртібі, салық төлеушінің және салық қызметі органдарының құқы мен ... ... ... ... ... ... шаралары. Мұнда осы тетіктер арқылы бір жағынан экономика субъектілерінен ... ... ... ... алу ... ал келесі жағынан олардың іскерлік қабілеттілігінің деңгейін түсірмеу де ... ... Бұл ... ... ... компромис негізінде жүзеге асырылуы тиіс.
Жоғары дамыған салықтық қатынастар жағдайында салық саясаты ұлттық табысты өндіріс құрылымын территориялық ... ... ... ... табыс деңгейін өзгерту мақсатында қайта бөлу үшін қолданылады. Жалпы салық саясатының жүргізілу барысындағынегізгімақсаты:
* Мемлекеттіңжалпышаруашылығынреттеуүшінжағдайтуғызу
* ... ... 10 жыл ... мемлекет салық жүйесінің перманенттіре формалау жағдайында болып отыр. Салық жүйесін жетілдіру жолдары шексіз, өйткені қоғам дамуындағы әрбір жаңа ... ... ... өз ... бар, бұл өз кезегінде мемлекетпен шаруашылық субъектілері арасындағы мәселелерді адекватты түрде шешуді талап етеді. Салықәкімшілігі - ... ... гөрі ... төлеу тиімдірек деген деңгейге әлі жеткен жоқ.Салық жүйесінде әлі күнге дейін нашар жиналатын салықтар көлемі өте ... ... ... шаруашылық қызметін нашарлатады, бұл өз кезегінде бизнестің дамуына кері әсерін тигізеді. Мемлекеттік мүлікті түгендеу процесі өте баяу жүруде, дегенмен ... ... ... яғни ... төлеуден жалтарынатын қарапайым коммерциялық ұйымдар жиі кездеседі. Қазақстан Республикасындағы салық саясатын жетілдіру мақсаттары қандай? Бұл өте ... ... бірі ... ... Орта ... дамуда - бұл экономикадағы салық жүктемесін төмендету, ... ... ... ... ... шешуде қаржы ресурстарын шоғырландыру, бюджеттік кірістердің әлемдік бағалар ... ... ... ... ... ... құру және ... қатынастардың тиімді жүйесін қалыптастыру болып табылады. Салық реформасы салық төлеушілерге ... ... ... салық жүйесін жеңілдетуге, салық салу шарттарын реттеуге және салық әкімшілігінің сапасын жоғарлатуға бағытталған. Салық төлеушілер тиімді сот ... ... ... және ... инспекторларының озбырлығынан қорғануы тиіс. Сонымен қатар салық төлеушілер салықтарды уақытында төлемегенде, жауапкершілігі қатаң түрде болуы керек. Жалпы алғанда еліміздің салық жүйесін ... ... ... ... ... ...
* Салық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
* Салық жүйесін максималды ... ...
* ... ... ... мақсатында, салық прессингін әзірлеу;
* салық прессингін әлсіздендіру;
* салықтарды алудың парасатты ... ... ету;
* ... және жанама салықтарды оңтайлы түрде байланыстыру;
Соңғы жылдары нарықтық экономикасы дамыған ... ... ... өте ... ... ... ал ... салықтарға бағдарлану мынаны куәландырады: яғни әкімшілігінің тікелей салықтарды ... ... ... ... ... ...
* тұрақты салық салынатын базасы бар мүлік салықтарының рөлін ...
* ... ... ... тәртібін жүзеге асыратын салық заңдарымен басқа да ... ...
* ... субъектілерінің нақты шығындарымен олардың өндірістік қызметімен байланысты салық салудың максималды есебі;
* жеке тұлғаларға салынатын табыс салығын жетілдіру;
* инфляциялық ... ... мен ... салудың икемді шәкілін талдау;
* салықтарды төлеу кезінде еркінділік принципін дамыту;
Яғни бұның негізгі ... ... ... ... уақытында салық заңдарының өзгеруі жөнінде хабарлауы, салықтарды төлеу және есептеу туралы консультациялық қызметтер көрсету болып табылады.Сонымен бірге айта кету керек, көп ... ... ... ... ... және ... төлеушілердің әр түрлі банктерде көптеген шоттарды ашу кезіндегі салық ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықты дамытатын салық жүйесі керек. Солардың бірі - ... ... ... ... ... тұрақтылығы - экономиканың дамуының негізгі кілті болып табылады. Салықтарда ... және ... ... бір ... ... жүреді. Неғұрлым салық салу жүйесі тұрақты болса, соғұрлым кәсіпкер өзін сенімді ... ... Яғни ... ... ... өткізілген келісімдердің және басқа да шаруашылық шешімдердің жүзеге асыру нәтижесі қандай ... ... және ... нақты түрде есептей алады.
Белгісіздік - кәсіпкерліктің жауы болып табылады. Кәсіпкерлік қызмет әрқашанда тәуекелдікпен ... ... ... Егер ... ... ... ... жүйесінің тұрақсыздығы ставкалардың салық алу шарттарының шексіз түрде өзгеруі қосылса, онда тәуекелдік деңгейі екі есе үлкейеді.Сонымен ... ... ... ... ... ... ... қандай болатынын нақты білмей, бюджетке түсетін табыстар бөлігі мен кәсіпкерге түсетін пайда мөлшерін анықтау мүмкін емес. Салық жүйесінің тұрақтылығы ... ... ... ... ... өмір бойы тұрақтандыруды білдірмейді. Яғни салық жүйесінің бір қалыпта ... ... ... ... ... кез ... жүйесі қоғамдық құрылыстың сипатын, мемлекеттік экономикалық жағдайларын, әлеуметтік-саяси жағдайлардың тұрақтылығын, халықтардың өкіметке деген сенімділік деңгейін бейнелеп ... ... ... ... яғни ... мен ... төленетін басқа да міндетті төлемдер және тағы басқалары бірнеше жыл ішінде тұрақты ... ... ... ... салу ... тұрақты деп санауға болады, егер де санкциялар мен жеңілдіктер, салық жүйесінің құрамы, салық салудың принциптері ... ... ... үшін өте ... ... ... барлығы салық жүйесіндамытудаөтеүлкенрөлатқарады.
3.2. Қазақстанда шет мемлекеттер салық жүйесін қолдану ерекшеліктері
Салық жүйесін көпжылдардан ... ... ... ... ... және экономикалық байланыс жасап келе жатқан Ұлыбритания, Германия, Америка Құрама Штаттарының салық жүйесімен қысқаша да ... ... беру өте ... ... ... ... ... бері 10-11 жыл ішінде көптеген елдермен тығыз қарым-қатынас жасап, ел экономикасын дамыту инвестиция тарту ... ... ... ... айқын. Экономиканы реформалаудағы маңызды саланың бірі - салық жүйесін реформалау, еліміздің салық жүйесін ... ... ... Осы ... ... ... ... мен Америка Құрама Штаттарының салық ісіндегі тәжірибесімен танысу болашақ салық мамандарына, қаржыгерлер мен кәсіпкерлерге өз ... ... деп ... ... ... жүйесі ерекшеліктері:
Германия екі деңгейге бөлінген мемлекеттік билігі бар ... ... ... ... ... орай оның ... салу ... федерацияның, федерация мүшелері-жерлердің және осы жерлердің құрамдас бөлігі болып есептелетін қоғамдастықтардың мүдделерін (бюджеттерін) көздей отырып құрылғанын ... ... ... ... ... ... федералдық салықтар мен жерлердің және қоғамдастықтардың салықтарынан тұрады. Жалпы ... ... ... салынатын табыс салығы; декларация бойынша төленетін табыс салығы; корпорациялық салық; капиталдан ... ... ... ... ... ... салынатын салық; импорт айналымынан алынатын салық жатады.
Федералдық ... ... ... ... ... және арақ ... алынатын акциздер; сақтандыру салығы; жерлердің салықтарына: автомобиль иелерінен алынатын салық; ... ... ... ... ... ... ... мұраға және сыйға тартуға салынатын салық; қоғамдастықтардың салықтарына: жер салығы; кәсіпқойлық салық ... ... ... ... ... көрінісі ретінде мына келесідей жәйтті атап өтуге ... ... ... айтарлықтай мол Бавария, Вюртемберг, солтүстік Рейн-Вестфалия жерлері онша дами қоймаған Саксония, Шлезвиг-Гольштейн жерлеріне өз қаржылық ... бір ... ... беріп отырады. Сонымен, Германиядағы салықтар мына: жеке ... ... ... ... ... салық; қосылған құнға салынатын салық; мүлікке салынатын салық; жер салығы; жер учаскесін ... алу ... ... салық; сақтандыру жарналары; мұраға және сыйға тартуға салынатын салық; автомобильдік салық; ... ... ... ... ... және темекі өнімдеріне салынатын акциздер; Германия аумағында мұнай және газ өндіруді дамыту үшін алынатын кедендік баждар мен ... ... ... ... ... ... ... негізгі түрлерге бөлінеді.
Салық салу туралы заңдар шығару, салықтарды алу және ... ... ... ... ... ... реттелінеді. Федералдық билік органдарына кедендік баждар мен қаржылық монополияларға қатысты заңдарды шығаруға ... ... ... ... Қалған салықтар мен алымдар бойынша бәсекелесу заңдары шығарылады. Осы заңдарды шығару ... ... және жер ... ... ... ... ... алу жөніндегі әкімшілік құзыреттер Бас кедендік басқармаларға және қаржылық басқармаларға бөлініп берілген. Осы Бас ... ... өз ... ... және ... қоғамдастық ауқымында жүзеге асыратын федералдық қаржылық органдар болып табылады.
Ал қаржылық басқармалар жергілікті деңгейдегі салықтар мен ... ... ... ... ат салысады.
Ұлыбританияның салық жүйесінің ерекшеліктері:
Өткен жүзжылдықта қалыптасып, құрылған Ұлыбританияның салық жүйесі 1973 және 1987 ... ... ... ... Осы ... ... ... негізгі шараларға: жеке табыс салығының төменгі ставкасын ... 20 ... ... ... ... ... салынатын табыс салығын 20,24 және 40 ... ... ... алу; ... ... ... салық салуды енгізу және т.б. жатқызылған еді. Ұлыбританияның қазіргі кездегі салық жүйесіндегі ... (өз ... ... ... ... ... ... алынатын табыс салығы; корпорацияға салынатын табыс салығы; ... ... ... ... ... ... салынатын салық; қосылған құнға салынатын салық; елтаңбалық алым; баждар және акциздер.
Жергілікті ... ... ... ... мен ... жер ... тұрғын үйлерге, дүкендерге және мекемелерге салынатын ... ... ... заңдарының негізі ретінде: 1970 жылғы халықтан және корпорациялардан алынатын табыс салығына қатысты заң Актісін, 1979 ... ... ... ... ... ... Актіні және 1996 жылғы корпорациядан алынатын ... ... ... атап көрсетуге болады. Британия парламентінің заң шығарушылық билігі және осыған орай салықтық құзыреті Англияға ... ... және ... Ирландияға таралды. Ұлыбританияның Үкіметі мен Қазынашылығы салық жүйесін басқаруды жүзеге асырады.
Ал салық қызметін ұйымдастыруды жүзеге асыру міндеті ... ... Ішкі ... ... ... міндеті үкімет департаменттері: Ішкі кірістер басқармасы мен Баждар және акциздер басқармасына жүктелген. Бұл жерде айта кететін бір қызықты ... ... алым ең ... көне ... ... ... себебі ол салық салу жүйесіне 1694 жылы енгізілген болатын.
Францияның салық ... ... ... ... салықтар табыс салықтары, тұтынуға салынатын салықтар және капиталға салынатын салықтар болып аса ірі үш ... ... ... ... Франциядағы салық салу көбінесе тұтынуға салынатын салыққа бағытталған. Франциядағы фиксалдық жүйедегі тікелей ... ... ... ... ал ... салықтардың деңгейі аса жоғары болып табылады.
Францияның салық жүйесінің негізін құрайтын салықтар орталық және жергілікті ... ... ... Негізгі орталық салықтарға мыналар: қосылған құнға салынатын салық; ақшалай капиталдардың табысына салынатын салық; жылжымайтын мүліктерден түскен ... ... ... ... ... ... ... салық; мұраға және сыйға тартуға салынатын салық; капиталдың ... ... ... елтаңбалық және тіркеуалымы; тіркеу салығы (алымы) жатады.
Жергілікті салықтар жүйесіне мына келесідей салықтар мен ... ... үйге ... салық; кәсіптік салық; жер салығы; құрылыс салынған учаскелерден алынатын жер салығы; құрал- жабдықтарға салынатын ... ... ... ... ... жою үшін алынатын салық; рудниктерге салынатын департаменттік және ... ... ... ... ұстауға алынатын баж; автокөлік құралдарынан алынатын баж; ... үшін ... ... енгізілген.
Бүгінде Францияның салық жүйесі үш әкімшілік аумақтық бірліктер жүйесін қамтиды. Оларға регион, департамент және коммуна жүйесі жатады. ... ... ... ... коммуна өз ерекшеліктері мен мұқтаждықтарына сай қосымша салықтар енгізуге құқылы. Мәселен, Иль-де Франс регионында құрал-жабдықтарға салынатын арнаулы салық ... ... ... ... ... (АӘБ) ... осы салықты Эссон, О-де-Сен, Сен-э-Марнь, Сен-Дени, Валь-де-Марн, Валь-де Уаз және Эвелин департаменттерінде ... ... ... осы ... ... Ор, Сен-Маритин, Басс-Сен, Мерт-Э-Мозеле, Басс-Ран, О-Ранн аумақтарында да әртүрлі ... ... ... ... ... салық жүйесін басқаруды жүзеге асыратын бірден-бір орган Экономика және Қаржы министірлігі болып табылады.
Қорытынды
Сонымен ... ... ... - ... ... ... ... дамытудың негізгі көзі болып табылады. Салықтар - шаруашылық жүргізуші субъектілердің, жеке ... ... екі ... мемлекеттік орталықтандырылған қаржы көздерін құруға байланысты туындайтын қаржылық қатынастарды сипаттайтын экономикалық категория.
Салықтардың экономикалық мәні олардың өзінің функциялары мен міндеттерін жүзеге ... үшін ... ... ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылатындығында. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін алған күннен бастап қысқа мерзімде қоғамның қажеттіліктерін қамтамасыз ететін өзінің салық ... ... ... Яғни 1991 жылы ... ... байланысты заң актілерін қабылдау мемлекеттің басты мақсаты болды. Бұл актілердің құрамына 14 заң актілері, ... ... ең ... ... ... ... жүйесі туралы" заңы кірді. Атап айтқанда, осы заң ... ... ... ... ... ... мен төлемдер өндіріп алуды реттеу, сонымен қатар салық төлеушілердің құқықтары мен міндеттерін және төлемдердің бюджетке толығымен, әрі ... ... ... ... „Салық Кодексін" Қазақстан Республикасымен қатар ТМД елдері де қабылдады. Елімізде ... ... ... ... ... заңы 45 ... және ... Республикасы Президентінің үш жарлығынан құралған. Салық реформасын ... ... ең ... оның стратегиялық мақсаттарын, негізгі бағыттарын және өткізу мерзімін анықтау керек еді. Бұл салық реформасын жүргізуде кеткен ... ... бірі ... ... ... әлемдік тәжірибеде жалпы қабылданған принциптердің есебі негізінде құрылуы керек болды. Оларға әділдік, қарапайымдылық және экономикалық бейтараптылық принциптері жатады. ... ... ... ... ... Президентінің жарлығымен 1995 жылдың 1-ші шілдесінде жүзеге асқан „Бюджетке төленетін салықтар мен басқа да міндетті төлемдер" туралы заңында көрініс тапты. Оның ... ... ... жатқызуға болады: салық ауыртпалығын бюджетке төленетін салықтар мен басқа да міндетті төлемдер ... ... ... ... салық салудың халықаралық практикасының прогрессивтік тәжірибесіне жету, салық жүйесінде ... ... және ... ... ету. ... ... ... бағыттары келесі:
* салық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
* салық жүйесін максималды ықшамдау, яғни ... мен ... бір ... емес түсіндірмелерді алып тастау;
* салық ставкаларын төмендету арқылы, ... ... ...
* ... және ... салықтарды оқтайлы түрде ұштастыру;
* тұрақты салық ... ... бар, ... ... ... ... жеке тұлғаларға салық салуды, инфляциялық процесс есебімен салық салудың икемді шәкілін өндіруді жетілдіру және тағы ... ... ... ... ... өте ... орын алады. Яғни, мемлекеттегі бюджетаралық қатынастар жүйесін жетілдіруде мына төмендегі ұсынымдарды ұсынуға болады:
* бюджет ... ... ... кірістер мен шығыстарды оқтайлы түрде шектеу міндетін шешу, бұны ... ...
* ... ... ... деңгейін жоғарлату;
* жасанды түрде қалыптасатын аймақтық бюджеттердің демеу қаржысын жою.
Сонымен қатар, ... ... ... және ... ... ... Олардың қатарына мыналарды жатқызуға болады: экономиканы құрайтын аймақтардың жеткілікті дамуы, функционалдық қамсыздандыру, экономиканы ... ... ... ... ... және ... деңгейлерін дамыту, Қазақстан экономикасының салық жүйесін қамтамасыз ету және тиімді салық салу негіздері ретінде экономикалық бәсекеге қабілеттілігін дамыту.
Сонымен, қорыта ... ... ... осы бағыттарды қаржы және салық саясатын жетілдіруде мақсатты түрде жүзеге асыру үшін, қаржы ағынында мемлекеттің реттеуші және бақылаушы ... ... ... деп ... Бұл өз ... мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін нығайтуды қамтамасыз етеді.
Қолданылған әдебиеттер
1.Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы. Жетісу №26, 2006 жыл 4 ... Б.Ж., ... және ... салу",- Алматы: „Қазақ Университеті", 2003.
3.Ілиясов Н.Қ., Құлпыбаев С. "Қаржы"- Алматы: 2005.
4. Шеденов Ө.Қ., Байжомартов Ө.С., ... Б.И. ... ... ... ... Алматы: 2002.
4. Ілиясов Ң.Қ., Нұрлыбаев С. „Қаржы" Алматы 2005 ... ... Н.Қ., ... М.Ә. ... ... Алматы: Экономика, 2003.
6. „Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер" туралы Қазақстан Республикасының ... ... ... 2004.
7. ... А.И., ... Г.М. ... ... Издательство норма - К Алматы: 2002.
8. проф.В.Д. Камаева „Экономическая теория",- под редакцией д-р экономических наук, Москва, ... ... ... ... и ... ... ... "Елорда" Астана: 2004.
10. Әубәкіров Я, Нәрібаев К. „Экономикалық теория негіздері",- 1998.
11.Ермекбаева Б.Ж. " Шет ... ... ... 2004.
12. Найманбаев С.М. "Салықтық құқық", - Алматы: "Жеті жарғы" 2005.
13." Салық және ... ... ... да міндетті төлемдер" туралы ҚР-ң Салық Кодексі,- Алматы: 2005.
14.Смағұлова Г.С. "Аймақтық экономиканы басқару ... ... ... ... " ... және ... ... басқа да міндетті төлемдер" туралы ҚР-ң Салық Кодексі,- Алматы: 2006.
16."Қаржы қаражат" ... ... 5/2001 ... ... К.К., ... А.Б., ... Б.Ж. "Налоги и налогообложение",- Алматы: Рауан 1995.
18.Искакова З.Д. "Реформирование налоговой системы в разрешении проблемы формирования доходов государственного бюджета Казахстана",- Вестник. ... ... ... №3(43) ... ... ... қаржы-несиелік проблемалары",- Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті, Алматы: 200.
20. „Қаржы қаражат" экономикалық журналы. 12/99 ... ... ... ... Г. ... ... ... 2000.
22.Сейдахметов Ф.С. " Налоги в Казахстане",- Алматы: 2002.
23. Масаимова С.Ж. „Мировой опыт ... ... ... ... - Вестник КазЭУ 8/2003.
24.Туралыкова Е. " Совершенствование налоговой системы РК",- // Бухгалтер и ... ... М.О. " О ... ... ... // ... №9, 2000.
26. Сахариев С.С., Сахариева А.С. „Жаңа ... - ... ... ... ... 2004. ... Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігі сайты
28.www.аfn.kz
Қосымша мәліметтер
1.Ұлттық табыстың ... ... ... ... экономикалық қызметтен түсетін түсімдер: кеден баждары,экспортқа және импортқа салынатын салық түріндегі кірістер,ішкі рынокта сатылатын ... ... мен ... фактуралық құнының айырмасы
3.Кадастр- 1) жан басылық салық салуға жататын адамдар тізімі; 2) салықтарды(жер, үй, кәсіпшілік ... ... үшін ... объектілерді бағалау және олардың орташа табыстығы туралы мәліметтер болатын реестр
4.
5 ... ... ... ... ... ... ж. мемлекеттік бюджет кірістерінің атқарылуы
мың теңге
Төлемінің атауы
01.12.2011 ж арналған МБ жоспары
01.12.2011 ж ... МБ ... ... % ... ж арналған РБ жоспары
01.12.2011 ж арналған РБ фактісі
Ауытқу ... % ... ж ... ЖБ ... ж ... ЖБ ... ... % ... қоры ... ... ж ... МБ ... +Ұлттық қоры жинағы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Салықтық түсімдер
3 525 336 665
3 613 922 ... 586 ... 650 577 ... 731 064 ... 487 097
103,0
874 758 902
882 857 854
8 098 952
100,9
3 110 906 564
6 636 243 ... ... ...
887 810 ... 442 ... 367 526
99,5
887 810 129
883 442 603
-4 367 526
99,5
0
0
0
0,0
1 023 064 618
1 906 507 221
Жеке табыс салығы
328 975 ... 845 ... 869 ... 975 ... 845 223
4 869 926
101,5
333 845 223
Әлеуметтік салық
264 715 675
260 780 048
-3 935 627
98,5
0
0
0
0,0
264 715 675
260 780 048
-3 935 628
98,5
260 780 ... ... ... 750 ... 940 402
6 189 429
105,7
0
0
0
0,0
108 750 973
114 940 402
6 189 429
105,7
114 940 402
Жер салығы
12 206 ... 649 ... ... 206 ... 649 ... ... 649 ... құралдарына салынатын салық
26 984 509
28 302 813
1 318 304
104,9
0
0
0
0,0
26 984 509
28 302 ... 318 ... 302 ... жер салығы
635 116
759 113
123 997
119,5
0
0
0
0,0
635 116
759 113
123 997
119,5
759 113
Қосылған құн салығы
783 916 087
849 489 043
65 572 956
108,4
783 916 ... 489 ... 572 ... 489 ... Ішкі ... тауарларына ҚҚС
258 863 547
305 957 091
47 093 ... 863 ... 957 ... 093 544
118,2
0
0
0
0,0
305 957 091
2) Импортталатын тауарларға ҚҚС, барлығы
525 052 540
543 531 951
18 479 411
103,5
525 052 540
543 531 ... 479 ... 531 ... ... 927 239
69 903 016
2 975 777
104,4
14 969 586
17 506 570
2 536 984
116,9
51 957 ... 396 ... ... 903 ... Ішкі ... ... ... акциздер
51 957 653
52 396 446
438 794
0,0
0
0
0
0,0
51 957 653
52 396 446
438 794
100,8
52 396 ... ... ... салынатын акциздер
14 969 586
17 506 570
2 536 983
116,9
14 969 586
17 506 570
2 536 984
116,9
0
0
0
0,0
17 506 570
Табиғи және ... да ... ... үшін ... 358 478
275 143 729
3 785 251
101,4
208 394 417
214 463 065
6 068 648
102,9
62 964 061
60 680 664
-2 283 397
96,4
2 087 841 ... 362 985 ... 754 ... 797 375
1 042 879
110,7
2 280 686
2 387 705
107 019
104,7
7 473 810
8 409 670
935 860
112,5
10 797 ... ойын ... ... 458 298
5 650 968
192 670
103,5
4 170 003
4 229 812
59 809
101,4
1 288 295
1 421 156
132 862
110,3
5 650 ... ... және ... ... ... салықтар
733 758 721
744 019 885
10 261 164
101,4
733 758 721
744 019 885
10 261 164
101,4
0
0
0
0,0
744 019 885
Басқада салықтар
4 072
3 ... ... ... 486
Мемлекеттік баж
24 081 109
24 195 763
114 654
100,5
15 274 456
15 522 849
248 ... 806 ... 672 ... ... 195 763
Салықтық емес түсімдер
86 502 577
114 652 002
28 149 425
132,5
69 575 212
92 283 ... 707 ... 194 ... 642 ... 447 ... 889 ... 541 ... капиталды сатудан түсетін түсімдер
34 922 337
42 821 435
7 899 098
122,6
7 070 620
13 997 251
6 926 631
198,0
27 851 717
28 824 ... ... ... 514 776
БАРЛЫҒЫ кірістер (3 санат)
3 646 761 579
3 771 396 151
124 634 ... 727 223 ... 837 345 ... 121 ... 805 ... 324 ... 519 ... 125 489 272
6 896 885 423
Трансферттердің түсімі
1 200 000 ... 160 000 ... 000 ... 301 220 ... 272 645 ... 574 635
97,8
1 514 935 011
1 517 398 431
2 463 420
100,2
0
1 160 000 ... 846 761 ... 931 396 ... 634 572
101,7
4 028 444 138
4 109 991 104
81 546 966
102,0
2 434 740 055
2 451 722 ... 982 ... 125 489 ... 056 885 ... ... мен ... 273 780 ... 305 058 406
31 277 558
102,5
1 273 780 847
1 305 058 406
31 277 ... ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк жүйесінің ұсынатын қызмет түрлерінің жағдайына және дамуына талдау жасай отырып, коммерциялық банктердің қаржы-несие саласындағы алар орны мен тиімділігі, негізгі бағыттары70 бет
Қазіргі кезеңдегі банк жүйесінің қалыптасуын бағалау және оның даму жолдары»85 бет
ҚР-дағы несие жүйесінің дамуының қазіргі тенденциялары57 бет
«Бобровка + » ЖШС-ның қызметі барысында қалыптасатын жағдайды және шығындарын талдау56 бет
АІІБ-ның тергеу бөлімінде өткен өндірістік тәжірибе есебі4 бет
Аналитикалық химия пәнінен дәрістер жинағы59 бет
Қазіргі кездегі ресейдің сыртқы қарызы4 бет
Қазақстанның Европа одағы елдерімен қатынасы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь