Инвестицияларды қаржыландыру көздері экономикалық мәні мен мазмұны

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1 Инвестициялық іс.әрекеттің механизмі мен қағидалары
1.1 Инвестиция және инвестициялық іс.әрекеттің мәні
1.2 Инвестициялық іс.әрекеттің механизмі мен қағидалары
1.3 Инвестициялық қызметті құқықтық қамтамасыз етудің қажетттілігі

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАСЫМ САЛАЛАРДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯНЫ РЕТТЕУДІ ТАЛДАУ
2.1 Басымды салалардағы инвестициялық іс.әрекеттің қазіргі жағдайы
2.2 Қазақстан Республикасында инвестициялық іс.әрекетті қолдау
2.3 Инвестициялық іс.әрекеттің негізгі қиыншылықтары

3. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ІС.ӘРЕКЕТ ҚИЫНШЫЛЫҚТАРЫН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ЖӘНЕ НЕГІЗГІ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 ҚР іс.әрекеті шетел тәжірибесі негізінде жетілдіру
3.2 2003.2015 жылдарда республикадағы индустриалды.инновацияық
даму стратегиясындағы инвестицияны пайдаланудың негізгі бағыттары

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Инвестициялық іс-әрекет экономика дамуында маңызды рөл ойнайды. Отандық экономиканың дағдарыстан шығуы ең алдымен инвестициялық процесті қалпына келтірумен байланысты. Инвестициялық үрдісті мемлекеттік реттеу ел ішіндегі жинақ көзін ынталандыру және шетел кәсіпкерлік капиталының мол тартылуына бағытталған.
Мемлекеттің экономикалық дамуының позитивті процесі инвестиция тартусыз мүмкін емес. Негізгі капиталға инвестициялар әрбір елдің әлеуметтік-экономикалық даму перспективасын анықтайды, әсіресе өтпелі экономикасы бар елдер, оның ішіне енетін Қазақстан үшін.
Қазақстан экономикасының дамуы өндірістерді құру және қолданыстағы өндірістік инфрақұрылымның модернизациясы. Бұл елге мол инвестициялардың тартылуымен қатар олардың ұтымды пайдалануды талап етеді. Шетел инвестицияларының ағымы және олардың тиімділігі қолайлы инвестициялық климатқа байланысты. Инвестициялық климатты модельдеу шетел инвесторларын тарту мен қолданудың мемлекеттік саясатын дайындаудың маңызды буыны болып табылады, өйткені ол, біріншіден, шетел инвесторына әсер етуші факторлардың жүйесін береді; екіншіден, елдегі жағдайды терең бағалауға мүмкіндік береді; үшіншіден, шетелдік серіктестердің іс-әрекетінің мотивтерін түсінуге мүмкіндік береді [1].
Аймақта қолайлы инвестициялық климат жасау – бұл әртүрлі толық кешенді шаралар алу, осы кезең үшін аймақтағы инвестициялық климатты бағалаудың салыстырмалы талдауының негізі болып табылатын көрсеткіштер жүйесі.
1.Аймақ нарығы потенциалының сипаттамасы;
2. Табиғи және еңбек ресурстарымен қамтылуы;
3. Экономикалық рефомалардың күйі мен алға жылжуы;
4. Инвестициялық қызмет үшін заңдық базаның болуы;
. Саяси климаттың тұрақтылығы мен бағыттылығы. Экономиканың басымды салаларын дамытуға шетел инвестициясын тартуда негізгі факторлар болып төмендегілер есептеледі:
- минералдық ресурстарға бай жер қойнауларын барлау мен ашу мүмкіндігін;
- өнімді экспорттаудан ақшалай түсімнің үлкен үлесінің болатындығы;
- осы сферадағы ынтымақтастықтың екі жақты тиімділігі;
- республика заңнамаларында инвесторлар үшін қолайлы жағдайдың болуы.
Қазіргі кезде қолайлы инвестициялық климат жасау еліміздің дамуында маңызды рөл атқаратыны сөзсіз.
Курстық жұмыстың мақсаты – экономикалық жағдайлар тұрғысынан еліміздегі инвестициялық климаттың жай күйін оқып-үйрену, зерттеу. Осы мақсатпен төмендегідей міндеттер қойылды:
- инвестицияның экономикалық мазмұнына шолу;
- еліміздің инвестициялық саясатын зерттеу;
- инвестициялық климатты жетілдіру жолдарын келтіру.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ

1. “Инвестициялар туралы” Қазақстан Респуликасы Заңы 2003 ж. 8 қаңтар.
2. Шетел инвестициярлары туралы. Қазақстан Респуликасы Заңы 1994 жылы 27 желтоқсан № 226.
3. Мыльник Д.Г. Инновационный менеджмент - М.:2001
4. Қазақстан Респуликасы Конституциясы. Алматы, 1998 ж.
5. Қазақстан Респуликасының Азаматтық Кодексі. Алматы, 1995 ж.
6. “Қазақстан-2030” Стратегиясы. Алматы, 1997 ж.
7. Тура инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы. Қазақстан Респуликасы Заңы 1997 жылы 28 ақпан.
8. Экономиканың басым салаларында инвестициялық іс-әрекетін жүзеге асырушы инвесторлармен елісімшартқа отыру барысында жеңілдіктер мен преференциялар беру процедураларын жеңілдеті туралы. Қазақстан Респуликасы Инвестиция жөніндегі Агенттігі төрағасының бұйрығы. 2000 ж. 14 сәуір.
9. Индустрия және сауда министрлігінің, инвестиция жөніндегі комитетінің статистикалық және аналитикалық мәліметтері.
10. Инвестицияны тиімді бағалау. / Саясат.-2003 -№ 10.
11. Прямые иностранные инвестиции: деятельность ТНК и глобализация. // МЭ и МО-2003-№2 б.42-47.
12. Сараев А. Инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеу мәселелері // Ақиқат.-2000-№4-72-75 б.
13. Доронина А.Г. Регулирование иностранных инвестиций. // проблемы международного частного права. – М:2000
14. Мороз С. Қазіргі кездегі инвестициялар жағдайы // Қазақстан жоғары мектебі – 2003-№1 б. 161-166.
15. Инвестиционная активность как главный индикатор // Евразийское сообщество -2004-№1-б 1033-108.
16. Караваев В. Шетел инвестицияларын мемлекеттік реттеу // Проблема теории и практики управления.-2002-№2
17. Инвесторлар мүддесі мен мемлекет мүддесінің оңтайлы арақатынасы // Егемен Қазақстан.-2000 ж. 9 желтоқсан.
18. Каренов Р.С. Теория и практика менеджмента - Алматы: Ғылым, 1999-264 б.
19. Каренов Р.С. Производственный менеджмент – Алматы: Ғылым, 1996-232 б.
20. Каренов Р.С. Инновационный менеджмент – Алматы: Ғылым, 1997-184 б.
21. Каренов Р.С. Государственное регулирование экономики – Алматы: Ғылым, 1998 ж.
        
        1 Инвестицияның әдістемелік мазмұны	
1.1 Инвестиция және инвестициялық іс-әрекеттің мәні
Инвестициялар - кәсіпкерлік қызметтің және нәтижесінде пайда (табыс) құралатын немесе әлеуметтік ... қол ... ... ... да ... ... жұмсалған мүліктік және интеллектуалдық құндылықтардың барлық түрлері, ел ішіндегі және ... ... ... ұзақ ... ... ... инвестициялар және қаржы инвестициялары болып бөлінеді. Нақты инвестициялар - капиталдың өнеркәсіпке, ауыл ... ... және т.б. ... ... ... - мемлекеттен, басқа да кәсіпорындардан, инвестициялық қорлардан бағалы қағаздар мен акцияларды сатып алуға бағытталған.
Бірінші жағдайда инвестор, ... ... ... ... - ... ... қорлар мен айналым қорларына ұлғайтады. Екінші жағдайда инвестор бағалы қағаздардан дивиденд алу арқылы өзінің қаржы капиталын ұлғайтады.
Барлық инвестициялар екі негізгі ... ... ... ... құрушы) және портфельді. Нақты инвестициялар - бұл негізінен құралдардың (капиталдың) тікелей өндіріс құралдары мен тұтыну затына ұзақ ... ... Олар ... ... ұзақ ... жобаға салынатын қаржы салымдарын білдіреді және нақты актив иеленумен байланысты. Сонымен бірге ... ... оның ... ... ... қолданылуы мүмкін. Бұл жағдайда банк те нақты инвестициялауды жүзеге асырушы ... ... ... ... - ... қағаздар сатып алумен және олардан тиімді портфель ... ... ... ... ... Берілген жағдайда инвестордың негізгі міндеті - қор нарығында құнды қағаздарды сату мен сатып алу ... ... ... ... ... ... ... құру мен басқару. Портфель - бір тұтасқа жинақталған инвестициялық құндылықтардың шоғырлануы [2].
Нақты инвестицияларды кейде тікелей деп атайды, өйткені олар ... ... ... қатысады, мәселен, ғимаратқа, жабдыққа, тауарлық-материалдық қорларға және т.б. құралдар салымы.
Қаржылық мүлікке ... бас ... ... ... ... алу, ... ... басқа да құнды қағаздарын, қарыз беру құқығын сатып алу - ... ... деп ... ... материалды емес инвестицияларды да бөліп қарастырады - патенттер, лицензиялар, ноу-хау сатып алуға, персонал дайындау мен қайта дайындауға, ... және ... ... мен ... және т.б. ... шығындар.
Реинвестициялар - бұл қайтадан босаған инвестициялық ресурстар, ... жаңа ... ... мен ... алуға және басқа мақсатқа қолданылады. Бұндай инвестициялар бар объектіні жаңаға аустыруға, технологиялық жабдық немесе үрдіс рационализациясы мен модернизациясына, шығару көлемін ... ... ... ... жаңа ... ... өткізудің жаңа нарығын ұйымдастырумен байланысты диверсификацияға, кәсіпорынның перспективада өмір сүруін қамтамасыз етуге (мәселен, жарнамаға, қоршаған ортаны қорғауға және т.б.) ... ... ... ... ... және оның модернизациясына бағытталған жаңа инвестициялар сомасы жинақ инвестицияларды құрайды.
Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық іс-әрекетінің маңызды бір бөлігі өзінің өндірістік-экономикалық ... ... және әрі ... ... ... бұл саладағы іс-әрекеті - инвестициялық іс-әрекет деп аталады. Қазақстан Республикасының "Нақты инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы" Заңы ... ... ... ... атқаруға байланысты кәсіпкершілік іс-әрекет жатады.
Инвестициялық іс-әрекет - коммерциялық ұйымдардың жарғылық капиталына қатысуға немесе кәсіпкерлік қызметі үшін қолданылатын бекітілген ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың іс-әрекеті.
Инвестициялық іс-әрекеттердің субъектілеріне инвесторлар (инвестициялық іс-әрекетті жүргізетін жеке және заңды тұлғалар), тапсырыс ... ... ... ... іс-әрекеттің объектілерін қолданушылар, сонымен бірге жеткізушелер, заңды тұлғалар (банктер, қамсыздандыру ... ... ... және ... да ... ... қатысушылары жатады. Тапсырыс берушілерге - инвесторлар және басқа инвестициялық жобаны іске асырушы және заңды тұлғалар жатады.
Инвестициялық жоба - ... ... ... кеңейту және жаңарту, жаңаны құруға инвестиция қамтитын шаралар кешені.
Инвестициялық преференциялар - ... ... ... сәйкес инвестициялық жобаларды іске асырушы ҚР-ң заңды ... ... ... сипаттағы артықшылықтар.
Инвестор - ҚР-да инвестицияны іске асыратын жеке немесе заңды тұлға.
Инвестициялық ... - ... ... ... ... ... мен мемлекеттік органдар арасындағы шарттық міндеттемелерден туындайтын талас.
Мемлекеттік натурлық гранттар - ... ... ... инвестициялық жобаны жүзеге асыруға ақысыз меншікке немесе жер ... ... ... ... меншігі болып табылатын мүлік.
Құзыретті орган - келісімшартқа отыру және орындалу барысын бақылауменен тікелей байланысты құқықтары ... ... ... ... ... ... механизмі мен қағидалары
Инвестициялық іс-әрекет - мемлекеттің жүргізетін құрылымдық саясатымен тығыз байланысты құрылымдық саясат экономиканың ... ... ... және қызмет етудің жаңа ресурс үнемдеуші, жоғары технологиялы және экологиялық ... ... ... ...
Құрылымдық қайта құру институционалдық реформалармен қатар Қазақстанда болып жатырған ... ... ... ... бағытталған нарықтық шаруашылыққа трансформациалануда маңызды бағыт болып табылады.
Мемлекеттік инвестициялық іс-әрекеттің басты мехнизімінің бірі мемлекеттік қаржы болып табылады. Мемлекеттік ... - ... ... ... ... басты комплексі болып табылады. Олар мемлекеттік бюджеттен және бюджеттен тыс ... ... ... ... ... ... өндірістің көп бөлігі бөлінеді: Жапония мен Ресейде - шамамен 1/3, Франция мен Нидерланд ... - 1/2, ... - 2/3 ... ... ... ... және жүйесі
Ұйымның, басқарудың интеграциялық құрылымдарының инвестициялық қызметін дамыту мен ... ... ... ... ... құруды талап етеді. Ұйымның инвестициялық қызметі заңды және жеке ... ... ... ... ... және ... ұйымдардың қатысуы арқылы жүреді. Жалпы түрде қаржыландыру жүйесі өзара байланысты бөлімнен тұрады (1 сурет).
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қорлар;
- мемлекеттік несие жүйесі;
- сақтандыру жүйесі.
Қаржыландыру жүйесі
Мемлекттік қаржы
Шаруашылық етуші субъектілер қаржысы
Сурет 1- ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстарының орталықтанған қорын жинақтау формасы болып табылады және мемлекеттік билік органдарының қызмет етуін, елдің ... ... ... ... ... әлеуметтік мәдени шараларын қамтамасыз етуге арналған. Оның көмегімен қоғамдық өндірістің және тұтастай елдің даму қарқынына әсер ету ... ... ... ... жүзеге асады.
Бюджеттен тыс қорлар үкімет пен жергілікті басқару органдарының ... ... ... олар ... ... ... қаржы ресурстары. Бюджеттен тыс қорлардың негізгілері: зейнетақы қоры, сақтандыру қорлары.
Нарықтық экономика жағдайында ... ... бөлу және ... функцияларын атқарады.
Бөлуші қызмет нақты бір шаруашылық етуші субъектіні қажетті қаржы ресурстарымен қаматамасыз етуге ... ... ... қаржы ағымы мен олардың көлемдік шығындарын талдауға әкеледі. Бұл функциялардың ... ... ... ... ... ресурстарын қаншалықты тиімді пайдаланғаны туралы тұжырым жасауға мумкіндік береді. Бақылау функциясы жүзеге асырылуының құралы ретінде қаржы ақпараты бар. Бұндай ... ... ... ... ... ... статистикалық және оперативті есептілігінде болады.
Ұйымның инвестициялық қызметтегі қаржыландыру жүйесі бірнеше мәселелері ... ... Бұл ... шешімі дегеніміз ұйымның инвестициялық қызметін негізгі және айналым құралдарымен мүліктік құқықпен, материалдық емес активтермен, ... жер ... ... қамтамасыз ету. Ұйымды инвестициямен қамтамасыз етуде қаржыландыру келесі кезеңнен өтуі қажет:
- ұйымның инвестициялық қызметін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ала ... ... ... әзірлеу;
- жедел қаржы жоспарын әзірлеу;
- әлеуетті инвесторлармен келісімшартқа отыру.
Ұйымның инвестициялық қызметінің ... ... ... ... ... керек:
* қаржыландыру жүйесінің максимальді нәтижеге мақсатты бағытталуы;
* инвестициялық қызметтің заңды қорғалуы және қаржылық негізділігі;
* қаржыландыру көздерінің неғұрлым көп ... ... ... жүйесінің нақты жағдайда икемділігі мен бейімділігі.
Инвестициялық қызметті жақсы ұйымдастырылған қаржыландыру
жүйесінің болуы ... ... ... тиімділігін қамтамасыз ете алады. Нәтижесінде бұл жүйе стратегиялық мақсатқа, сонымен бірге тактикалық мақсатқа жетуге әсер ... ... ... Инвестициялық қызметті қаржыландыру көздері көп көлемділігімен және көп түрлілігімен ерекшеленеді. Жалпы түрде ... ... ... қаржыландыру көздері үш түрге бөлінеді (2 сурет).
Меншікті
Тартылған
Қарызға алынған
Қаржы көздерінің түрлері
Сурет 2- ... ... ... жеке ... ... ... ... пайда, амортизациялық аударымдар, жеке және заңды тұлғалардың жинақтары ретінде болады. Одан ... жеке ... ... ... апатынан, авария, айыппұл, пеня шығындарын төлейтін сақтандыру органдарының құралдары да жатқызылады.
Тартылған қаржы ресурстары акция, еңбек колективі жеке және ... ... ... ... және басқа салымдарынан түседі. Қарызға алынған құралдар облигациялық займдар, банктік және ... ... ... ... ... алынған қаржы құралдарына шетел инвестицияларын жатқызуға болады. Шетел инвестициялауында шетел мемлекеттері, халықаралық ... және ... ... жеке дара ұйымдар, институционалды инвесторлар, банктер, несие мекемелері қатысады (3 сурет).
Нақты инвестициялық жобаларды қаржыландыру үшін ... ... де, ұйым ... де ... ... ... ... тәжірбиесі: АҚШ және Оңтүстік Шығыс Азия тәжірибесі
Елдің өнеркәсіптік құрылымын модернизациялау аясындағы макроэкономикалық саясаттың негізгі мақсаты - ... ... ... үшін жағдай жасау. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өзінің өнеркәсіптік құрылымын аз уақыт ішінде модернизациялаған ... ... ... ... ... ... Батыс Европа елдері) жалпы ұлттық өнім құрамындағы инвестицияның жоғары ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру АҚШ-та 60 жылдардың басында да, 80 жылдарда да жүргізілді.
Оңтүстік Шығыс Азия елдері мемлекеттің инвестициялық ... ... әсер ... ... ... белсенді пайдаланды: мемлекеттік инвестициялар, тек инфрақұрылымға ғана емес, сонымен қатар басқа да салаларға; инвестициялардың салықтық ынталандырушылары; құрал-жабдықтың импортына кедендік баж ... ... ... ... ... ... әсер ету және оларды нарықтық деңгейден төмен ұстау.
Мемлекеттік несие және бағаларды ... ... ... қаржыландыруда маңызды рөлді банктік несие ойынады. Мемлекет несие құны мен оның ағымының бағытына белсенді әсер етті.АҚШ ... ... ... 80 ... ... ... мен ... құлдырауы қатар келген жағдай, белгілі бір деңгейде 90 жылдардың ... ... ... ... ... ... ... корпорация қызметін қаржыландырудағы айырмашылықтарына қарамастан, басты рөлді ішкі көздер (бөлінбеген пайда мен ... ... және ... ... ... ... бірге акционерлік капиталдың рөлі әлсіз болды (Тайваньді есептемегенде). Әлемдік Банк мамандарының айтуынша: "Тек экономиканың ... ... ... және ... ... құру мен ... арттыруға күш салынды. Бұл нарықтардың маңызы өссе де, осы ... ... даму ... ... ... ... басты факторы болмады".
Дамушы елдердің инвестициялық бағдарламаларын қаржыландыруда мемлекеттік қаржылық институттар маңызды рөл ойнады. Мәселен, Оңтүстік Кореяның ... ... ... ... басым болды, себебі жеке банктік несиелік институттар 80 жылдардың бірінші жартысында пайда болды және 90 жылдардың басында рудименттік күйде болды.
Мемлекеттік ... ... ... ... құрылымын модернизациялауда маңызды орын алды, әсіресе алғашқы сатысында. 1955 жылы мемлекеттік қаржылық институттар займы арқылы жапон фирмаларындағы жаңа өнеркәсіптік ... ... ... 32%-ы ... 1965 ж. - 16%, 1980 ж. - 17,6% және 1990 ж. - ... ... дамуына үлкен әсер еткен үш мемлекеттік қаржылық институт болды. Олар - Даму ... ... Банк және ... ... ... жөніндегі Корпорация. 80 жылдардың басында жапон фирмаларына ұсынылған займдар үлесі: металл бұйымдарының ... - 15,7%, қара ... - 12,4%, ... материалдары өндірісінде - 12,9%, жалпы ... ... - 8,4%, ... ... - 7,7%, ... ... - 6,3%, электротехникалық машина жасауда - ... Даму ... ... ... ... функция атқарды. Жоғары дәрежеде осы займ есебінде электроэнергетика, газ және сумен қамту ... ... сала ... ... ... жартысынан көбі). Сонымен қоса мемлекет тұрғысынан басымды саналатын қызмет аясында жеке ... ... ... ... ... ... банкінің займдары әдетте инвестициялық жоба құнының 30-50%-ын жауып отырды және 5 жылдан 15 жылға дейін, ... ... жеке банк ... гөрі ... ... ... ... займ алатын фирмаларға банкте соманың 10%-ын құратын депозит ашу ... ... ... Азия ... ... ... мемлекеттік ынталандырудың маңызды бағыты - пайыздық мөлшерлеме деңгейін реттеу.
Американдық экономист А. Амсден айтуынша, "Оңтүстік Кореялық 25 ... ... ... көп ... ұзақ ... несие таңдаулы фирмаларға белгілі салалалдың дамуын ынталандыру мақсатында теріс ... ... ... ... үкіметпен бөлінді".
Әлемдік Банк мамандары аталған елдерде салықтық, тарифтік және валюталық саясат инвестор-фирмалардың инвестициялық тәуекелділігінің бір бөлігін азайтты және қалыпта ... ... ... ... ... капитал импортын бақылады және инвестициялық тауарларға төменгі баға ... ... ... ... ... ... тәжірибесі экономикалық даму инвестициялау бағытында экономикалық белсенділікті ынталандырушы бағалық диспропорцияны мемлекеттің жасау қабілетіне тәуелді". 1986 жылы Оңтүстік ... ... 110 ... оған қоса газ, ... ... ... ... теледидар бағаларын бақылады. Осыған байланысты тек дифференциаланған өнім өндіруші фирмалардың баға бәсекелестігін жасау ... ... ... ... фирмаларды шығынды азайтуға ынталандыру үшін импорт алмастыратын өнім бағасын ... 1960 ж. ... ... ... ... ... әлемдік бағадан 25% жоғары сатуға рұқсат етілді, 1964 ж. - тек 15%, 1968 ж. - тек 10%, 1973 ж. - ... баға ... әсер ету ... ... ... мысалын келтіруге болады, 1987 ж. ішкі бағамен есептелген таза өнім құны әлемдік баға ... ... ... қара ... - 284%, ... ... - 163%, ағаш өңдеу өнеркәсібінде - 82%, көлік-машина жасауда - 65%, целлюлозды-қағаз өнеркәсібінде - 29%, жалпы машина жасауда - 19%, ... ... ... - ... ... ... реттеудің әртүрлі формаларына тоқталды. 1960жж. Дж. Кеннеди әкімшілігі металлургия фирмаларының өніміне бағаның өсуін тоқтату ... ... ... Р. ... ... де 1970 жж. бірінші жартысында бағаны бақылауда кең ... ... ... ... Ұзақ ... табиғи газ бірнеше жылдар мұнай өнімдері бағасына мемлекеттік бақылау жүргізілді.
1970 жж. екінші жартысында Канада ... 3 жыл ... ... ... ... ... ... инвестициялық үрдіс пен елдің экономикалық өсуін ынталандыру мақсатында мемлекеттік реттеу тудыратын бағалық диспропорцияны қолдану мүмкіндігі оның әлем ... ену ... ... ... ... ... ... шетел инвестицияларын тарту мен қолдануды талдау
2.1 Қазақстан Республикасындада тікелей шетел инвестицияларын тарту мен қолданудың ... ... мен ... ... ... ... ... шетел инвестицияларын (әрі қарай ТШИ) тартудың дұрыстығын көрсетеді. Қазақстан экономикасында инвестиция және қолайлы инвестициялық климат құру ең ауыр және ... ... ... ... ... саласы шетел ресурстарын мол көлемде қажет етеді.
Шетел ресурстары экономикалық белсенділікті жандандыру мен экономикалық өсудің тұрақты жолына шығу үшін ғана ... ... ... ... ... салаларының моральдік және физикалық тозған негізгі қорын ауыстыру үшін қажет.
Өтпелі экономикасы бар елдермен салыстырғанда Қазақстандағы ТШИ ... ... ... Алайда ТМД елдері ішінде бұл көрсеткіш жан басына шаққанда алдыңғы орынды алады. 1994-2000 жж. Қазақстан ... ... ... ТШИ 80 АҚШ ... ... Венгриямен салыстырғанда жан басына келетін ТШИ жылына 220 долл. және Чех ... бұл ... 134 ... ... ... ... бұл елдерге тартуда мынадай факторлардың әсет еткені туралы айтқан жөн, Венгрия мен ... ... ... ... ... мен ... ... қосылу перспективасы, ТШИ ауқымы жоғары.
Компаниялардың өз қызметін осы және басқа елдерде жасау туралы шешім қабылдаудағы мотивтері ... ... ... ... ... екі ірі топқа бөлуге болады. Бір жағдайда ... ... елде ... ... сату және қызмет көрсетумен айналысады, екіншіде - ... ... сату ... басқа елге экспорттау мақсатында, аталған елде өндірістік қуаттарды қалыптастыру құралдарын инвестициялайды. Қазақстан және басқа да бұрынғы ... ... үшін бұл ... іске ... ... ... бар. ТМД елдеріне (әсіресе Ресей мен Қазақстан) өз қаржыларын салушы шетел инвесторларының пікірінше ең басты мәселе - ... пен ... қана ... ... ауысатын салық заңы. Маңыздылығына байланысты келесі мәселелер аталады: ... ... мен ... ... ... етуге қатысты кедендік реттеу, макроэкономикалық жағдайдың тұрақсыздығы, дамымаған банктік сектор, бухгалтерлік есеп жүйесі, содан кейін ғана ... ... ... ... ... бойынша Қазақстанға 2000-2012 жылдар аралығында келген ТШИ көлемі 29,9 млрд. АҚШ долл. тұрады. Қазақстанға әр ... ... ... ... ... 1 ... АҚШ долларынан кем болмаған.
Тікелей шетел инвестицияларының ең көп ағымы 2012 жылы 4607,6 млн. АҚШ долл. болды. Ол 2010 ... ... 51 млн. АҚШ ... ... ... тура инвестициялардың өсуі - жағымды жәйт. Жедел қайтарымды және ақылы ақша құралдары болып табылатын портфельді және басқа ... ... ... ... ... ... мен, ... технологиялармен және менеджмент пен маркетингтің жаңа әдістерін қолданумен тығыз байланысты. Сонымен қатар, тура инвестициялар ... ... ... ... болуына әкелмейді.
Әлемнің 40 елі Қазақстанда тура инвестицияларды жүзеге асыруда. Бұл ... АҚШ, ... және ... бар. ... ... ... салушылар тек дамыған елдер емес, сонымен қатар, Оңтүстік Корея, Сингапур, Малайзия ... ... ... ... ... ... - ... Венгрия және т.б.
Қазақстанға 2000 жылдар басында жеке инвестициялардың экспорты бойынша ... ... ... АҚШ ... ... ие болды. Американдық тура шетел инвестицияларының жалпы көлемі 2000-2012 жж. 8,9 ... (29,9 ... ... Егер ... ... ... АҚШ-тан келген инвестициялар көлемі 966,9 млн. долл. құраса, ал 2001 жылы ... ... екі ... - 412 млн. АҚШ ... ... Соңғы төрт жылда олардың көлемі 150-400 млн. долл. өзгерген. 2010 жылдан бастап тікелей шетел инвестицияларының ... өсе ... және 2012 жылы оның ... 1 ... АҚШ ... жетті.
АҚШ компаниялары, әсіресе, мұнай-газ өнеркәсібінде, электроэнергия өндірісінде, өңдеу өнеркәсібінде, тамақ және темекі салаларында белсенділік танытты.
Келесі ірі ... - ... ... ... ... ... жж. салған салымдары 4046,3 млн. АҚШ долл. (келген ТШИ-ның 13,6 пайызын) құрады. Бірақ олардың көлемі 2012 жылы 25,7 млн. АҚШ ... 2012 жылы 622,7 млн. АҚШ ... ... 2012 ... ... ... ... ағымы 528,5 млн. АҚШ долл. болды. Ол 2011 жылмен салыстырғанда 101,2 млн. АҚШ долл. ... ... ... ... ең ... - ... ... Қазақстан экономикасына 1803,5 млн. АҚШ долл. салған. Тікелей шетел инвестицияларының көп ағымы 2010 жылы 720 млн. АҚШ ... ал ... ... инвестиция салымы 90 млн. АҚШ долл. аспаған.
Азия елдерінің ішінде Қытай (1235,6 ... ... және ... (620,6 млн. ... ... ... ... шетел инвестицияларының ірі салымшылары Италия (2136,9 млн. АҚШ долл.), Швейцария (1862,3 млн. АҚШ ... ... (2193,6 млн. АҚШ ... ... (1089,9 млн. АҚШ долл.) мемлекеттері 2000-2012 жж. 7 млрд. АҚШ долл. салған. ТМД елдері де ... ... ... ... ... ... ... 1 млрд. АҚШ долл. құраған.
Кестеде тікелей шетел инвестицияларының үлестері елдер бойынша көрсетілген.Шетел компаниялары үшін ең көп ... ... ... ... және салалардағы тез сатып алынатын жобалар, халықтардың сұранысына ие болатын өнімдер.
2.2Қазақстанда инвестициялық іс-әрекетті мемлекеттік қолдау жүйесі
Экономиканың басымды салаларында қызметін жүзеге ... ... ... мен ... беру ... мемлекеттік қолдау инвестициялық қарекетті тек ынталандырып қоймай, сонымен қатар отандық өндірістің дамуына, жаңа жұмыс орындарының пайда болуына әсер ... ... ... ... базасы белсенді дамуда. ҚР мынадай заң мен ... ... ... ... ... ... ... ж. және 03.06.03 ж. өзгерістерімен)
"ҚР Ұлттық банкі туралы" (30.03.95 ж. 10.07.03 ж. өзгерістерімен)
"Бағалы ... ... ... (02.07.03 ж.)
"Бюджетке салық және басқа да міндетті түсімдер туралы" (12.06.01 ж.)
Инвестициялық жеңілдіктер беру 2003 жылдың 8 қаңтарында қабылданған "Инвестиция туралы" ... ... Бұл заң ... ... және ... негіздерін ынталандырып, Қазақстан Республикасында инвесторлардың инвестиция салудағы құқықтарын қорғап, инвестицияны ... ... ... ... ... қатысуымен келіспеушілікті шешу тәртіптерін айқындайды.
Инвестицияны мемлекеттік қолдау шараларының жаңа механизмдері біршама жаңа артықшылықтарға мүмкіндік береді.
Алдымен, Заңда ... та, ... ... да ... ... ... ... Инвестициялық жеңілдіктер беру туралы өтініштерді қарау мерзімі қысқартылып (отыз жұмыс күніне ... ... ... ... ... беру ... ... Сондай-ақ қазіргі заң инвестиция көлемінің минимал шегін қоймайды. Бұл оның, қызметтің басым түрлерінде ... ... ... және орта бизнес кәсіпорындарын қоса есептегендігі, қолданылу аясын кеңейтеді.
Шетелдік және отандық ... ... ... ұйымдардың тексерулерін жүргізгенде, инвестициялық таластарды шешуде, табыстарды есептеп, бөлуде, ... - ақ ... ... мен ... ... ... ... зияндарды қайтаруда әділетті болады.
Заңға сәйкес өкілетті органмен контракт ... ... ... преференциялар беріледі:
1. инвестициялық салықтық преференциялар;
2. кедендік баж салығынан босату;
3. ... ... ... ... ... белгіленген активтегі инвестиция көлеміне тәуелді анықталатын мерзімге ... ... та он ... ... ... ... төмендегідей салықтық преференциялар беріледі:
- Корпоративтік табыс салығына преференциялар бойынша корпоративтік табыс салығын төлеуден босатуға немесе жылдық жиынтық табыстан, преференцияның күші ... ... ... белгіленген активті пайдалануды енгізу бағасын бірдей үлеспен шегеруге мүмкіндік береді.
- ... ... ... ... ... жоба шеңберіндегі белгіленген активті жаңадан пайдалануды енгізгенде салық төлеушіге мүлікке салық төлеуден босату құқығын береді.
* ... ... ... салықтық базасы болып, бухгалтерлік есептің мәліметі бойынша анықталатын, ... ... ... орташа жылдық қалдық құны есептеледі. Заңды тұлғалармен жеке кәсіпкерлер мүлікке ... ... ... обьектінің орташа жылдық құнының 1%-ын есептейді.
- Жерге салық преференциялары бойынша ... ... ... ... ... ... үшін ... және қолданылатын жер учаскелеріне жер салығын төлеуден босату құқығын береді.
Қолданылатын заңнамаға сәйкес жердің белгілі-бір категориялары салық ... ... Бұл ... ... жеке категориялар үшін базалық салық ставкасы, белгілі-бір критерийлер негізінде анықталады:
- ... ... ... ... үшін базалық ставкалары 1 гектарға есептелген және топырақтың құнарлылық сапасы мен бонитет балына сараланған. Базалық ставка мөлшері бонитет балы 1 ... 0,48 ... 100 балл ... 202,65 ... дейін ауытқиды.
- Елді мекендердің жерлері үшін (тұрғын үй фондылары мен құрылыс жерлерін қоса есептелгенде) - ... ... ... ... ... 1 ... метр ... есептегенде ауылдық жерлердегі тұрғын үй фондыларында 0,09 ... ... ... 28,95 ... ... ... салық преференцияларының қолданыла басталу мерзімі Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес келісімшартпен ... ... ... ... ... ... ... қызметі үшін, сондай-ақ келісімшартпен жер қойнауын пайдаланушылар үшін ... ... ... берілмейді.
Мемлекеттік натурлық грант берілген Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларына белгіленген активке байланысты инвестициялық салықтық преференциялар берілмейді.
Кедендік баж салығынан босату ... ... ... асыру үшін керекті құралдар мен оларға қажетті қосымша бөлшектерді импорттау кезінде болады. ... ... ... ... ... ... мен оған керекті қосымша бөлшектерді шығармайтын болғанда;
- Инвестициялық жобаны жүзеге асыруға байланысты құрал-жабдықтар мен оған қажетті қосымша бөлшектерді Қазақстан ... ... ... ... шығармайтын болғанда;
- Қазақстан Республикасы аумағында шығарылатын құрал-жабдықтар мен оған ... ... ... ... жоба ... ... ... сәйкеспейтін болғанда.
Кедендік баж салығынан босату мүмкін болатын ұзартуларымен бір ... ... ... та ... ... бастап бес жылдан артық емес уақытқа беріледі.
Кедендік баж салығынан босату және оның мерзімін ұзарту туралы шешімді инвестиция туралы құзіреті бар ұйым ... ... ... кедендік баж салығының ставкасы жалпы кедендік - тарифтік саясат шеңберінде белгіленеді және СЭҚ КС кодтауға ... ... ... кезде 11 мыңға тарта тауарлық ұстаным бар.
Экспорттық баж салығы ІМҚ терісін және металл сынақтарын шығарғанда ғана ... ... ... баж ... ... ... ... (импорттық баж салығының орташа ставкасы) 7,9% құрайды.
Мемлекеттік натурлық гранттар Заңда ... ... ... ... ... мемлекеттік мүлікті және жер ресурстарын жекеге немесе қолдануға беруді басқару аясындағы сәйкес мемлекеттік органдардың келісімімен құзыретті органдармен беріледі.
Мемлекеттік натурлық ... ... ... Қазақстан Республикасындағы заңды тұлғаның белгіленген активтегі инвестиция көлемінің (инвестициялық жобаның ... 30 ... ... ... климаттың жақсаруы Үкіметтің қызметіндегі артықшылықты істердің бірі болуы, халықаралық эксперттердің бағалауынша Қазақстан ТМД ... ... ... ... ... ... деп танылды.
Қазақстан нарықтық экономикалы ел ретінде Европамен де, АҚШ-пен де мойындалды.
Қазақстанға екінші жыл Шығыс Европа деңгейіне сәйкес келетін ... ... ... ... ... жетекші халықаралық "Mood's" рейтингтік агенттігі Қазақстанға инвестициялық категорияға жататын жаңа ... ... ... ... ... ... and Poors" агенттігі Қазақстанның шетелдік ұзақ мерзімді "ББ"-дан "ББ қосуға" дейін валюталық міндеттемесі бойынша несиетік рейтингісін және ... ... ... ... ... ... агенттіктің есебінше, рейтингтің өсуі республиканың тұрақты экономикалық өсу тенденциясын, сондай-ақ мемлекеттік бюджет дифициті мен сыртқы бережақты төмен деңгейде ұстау ... ... ... ... саясаттың тиімділігін көрсетеді.
Мемлекеттің нарықтық реформаларға ерекше көңіл бөлуі банк секторына деген сеніммен қатар жүруі қаржы ... ... ... ... мен бюджеттің теріс, қолайсыз жағдайларға тәуелділігі бірте-бірте төмендеуде деп көрсетеді рейтингтік агенттік.
Инвестициялардың ... ... ... ... ... өндіріс пен экспорт өсуі, мұнай бағасының түсіп кетуі жағдайында да Қазақстан жоғары экономикалық өсуді күтеді[10].
2.3 Инвестициялық ... ... ... ... тура халықаралық инвестицияларды тарту саясатының негізгі мақсаты модернизация мен құрылымды қайта құруға, халықтың жоғары сапалы өмір ... ... ... қолдану арқылы қол жеткізу.
Алайда ТШИ тартуды қолдануда республикада бірнеше мәселелер бар:
1. ТШИ құрылымы қазіргі таңда шикізаттық бағытта және ... тек ... ... ... ... ... кәсіпорын мұнайды максимальды өндіру технологияларын қолдану, кен орындарын тиянақты зерттеу ... ... ... ... ... ... қызығушылықты шикізат байлығына ғана танытуда.
2. Аймақтық талдау ... ... ... ... билік күшімен әлсіз анықталады. Бұл дегеніміз, яғни ынталандыру тетігі әлі ... ... ... ... ... шешім қабылдауда өз алдыңа тәуелсіз емес.
3. Шетел инвестициялардың шикізаттық бағыты республика экономикасының құрылымындағы диспропорцияны онсыз да ... ... ... ... Пайданың көп бөлігі шетелде қалуда (оның ішінде дайын күйде: мұнай ... ... ... ... ... және с.с ... экспортының негізгі салалары). ТШИ бұл жағдайда елдің сыртқы борышында көріне бастады және экономикалық өсуге түрткі болмайды.
4. ТШИ "Капитал ... ... ... ... ... ... және БК ... капиталының үлкен ағымына әкелмейді. Жергілікті ресурстарды қолданғаннан кейін түскен пайда ... ... ... Мұндай қызмет ТШИ мақсатына қайшы келеді, шын мәнінде, ешқандай пайда әкелмейді, керісінше "капитал ағымы" орын ... ... ТШИ ... статистикасы" бұрмаланған, ал ТШИ көбіне жаңа технологиялардың, жұмыс орындарының және тәжірибенің ағымын емес, сауда-коммерциялық шағын ... ... ... ... ... ... ірі ... келуі елге валюталық түсімдердің азаюынан сыртқы қарызының өсуіне әкеледі. Егер де, ... ... ... ... жоқ және оның ... болып мемлекет бола алады, тәуелсіз кәсепкерлік инвестицияларда жағдай неғұрлым күрделі. Шетел инвестициясының ағымына негізгі ынталандыру болып тек ... ... ... бола ... ... ағым ... ... шамасына жеткен соң сапалық срезде өзінің шекті мәніне жетеді (шикізаттық кәсіпорын санымен және шикізаттық қор өлшемімен байланысты) [11]. ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың көзі ретінде ТШИ басымдылығымен анықталады.
ТШИ тартудың мүмкін жағымсыз жақтарын обьективтік бағалаудың ... - бұл ... ... ... ... пайдалануға мүмкін болады. ТШИ тартудың жетілдіру үрдісінің практикалық және теориялық мәселелерінің кейбіріне тоқталайық.
Кейбір экономистердің ... ... ... шетел инвесторларының дивиденд республика экспортының маңызды бөлігін құрайды, яғни сыртқа шығарылатын өнім көлемінің номиналды өсімі экспорттық ... ... ... ... ере ... ол ... балансының ағымдық шотында теріс әсер етеді.
Өлшеулі ағымның себебін талдай келе бірінші кезекте инвесторлардың ... ... ... және ... мамандардың бағасы бойынша инвесторларды бәрінен бұрын мына факторлар тоқтатады:
- елдегі еркін экономикалық аймақтардың жеткіліксіздігі;
- тұрақтық құбылмалы және тиянақсыз ... ... ... тұтастай алғанда тұрақсыздығы;
- экологиялық норманы ескеруде кәсіпорын жауапкершілігі мәселесінде саясаттың жоқтығы;
- транспорттық инфрақұрылымның дамымағандығы, Қазақстан мен сыртқы әлем ... әуе ... ... ... ... ... ... тауар тасымалы үшін жер үсті тасымалы жүйесінің (мұнай құбыры мен газ қүбырын қоса алғанда) барабар еместігі.
Осы қорытындыларды растайтын ... да ... ... ... ... ... Кеңестік қызметтің тексеру мәліметіне сәйкес кейбір инвесторларда ел туралы ... ... ... Осы ... ... ... факторлар келтіріледі:
1. Инвестициялық жобаларды іріктеудің жетілмеген, тәртіпсіз, шиеленіскен жүйесі ... ... ... инвестиция салудан бас тартуға мәжбүр етеді.
2. Шетел инвесторларына ықыластың кәсіпкерге емес, ... ... ... ... ... ... ... Шиеленіскендік, қайшылық, заңды аумалы-төкпелі қолдану және толығымен елемеу.
4. Заңды сақтау мен келісімшарттық қарым-қатынасты қамтамасыз ... ... ... жоқтығы.
5. Инфрақұрылымның шетел фирмаларының қажеттілігіне сәйкес келмеуі.
6. Корпорациялар үшін тұрақсыз, әрдайым өзгеретін салық режимі.
Салық және инвестициялар бойынша Халықаралық ... ... ірі ... ... ... әлеуметтік сұрау нәтижелері газет бетіне жарияланып, Қазақстанның іскерлік қызығушылық білдіретін ... бес ... ... ірі ... ... ... ресурстардың молдығы;
- стратегиялық іскерлік орналасуы;
- аймақтағы басқа бәсекелестердің алдына шығу тілегі;
- инвестициядан ... ... ... ... ... ... ... тартымдылау болып төмендегілер табылады:
- мұнай мен газ қоры;
- өндіріс;
- қызмет саласы (бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... ... ... шетел инвесторларын іскерлік мәселені шешудің бюрократиялық әдісі, қаржылық тәуекелділік, тарифтік барьерлер, шаруашылық қатынастарға ... ... ... жиі ... мен әлсіз инфрақұрылым тежейді, кей кезде үркітеді.
ТШИ теориялық пайдасының практикаға сәйкес келмеуі және бұрмалануы келесі мысалдан көрінеді, ... ... ... ... ... өз елінен импорттайды. Мысалы, қонақ үй және туристік кешендердің ... ... жақ ... ... өз ... әкеледі. Елге жаңа технологиялар аз тартылады. Тіпті акцияның бақылау пакеті мен кәсіпорынды сатып алуда инвесторлар өндірістік ... ... ... Көне ... ... ... және ... алады. "Ноу-хау" - технология деңгейінде салмақты капитал ... ... ... ... ... ... ... мүддесінің уақытша екенін білдіреді [12].
Нәтижесінде қазіргі уақытта бірде бір біріккен немесе шетел кәсіпорындары мұнай өндірудің максимальді ... мен ... ... ... қолданылуын қамтамасыз ететін кен орындарын толық зерттеу, технологиялық сұлба өңдеу жұмыстарын орындамайды.
Жер қойнауы байлығын қолдану барысында ... ... құру ... ... ... БК ... ... кей кезде құлдырауына әкелетін әртүрлі қателіктер жіберілді және жіберілуде. Іс жүзінде тіркеу мәселелерінің келісімшарттық мәселелерімен араласып кеткені байқалады. Нәтижесінде, ... ... ... көбінде салық салу мәселелері және құрылтайшылар компитенциясына енбейтін экономикалық көрсеткіштер бар.
Сөйтіп, ТШИ тартуда көңіл ... ... ... ... ... әлі де ...
Екінші жағынан, бұл жағдайды түзетуде ешқандай шаралар қолға алынбауда деп ... ... ... ... тартуда ең басты бағыт ақырғы өңдеу салалары. Қазіргі таңда Қазақстанда рудалардың, ... ... ... - энергетикалық ресурстары сирек кездесетін асыл металдың қоры, пайдалы қазбаны өңдіру мен ... ... ... ... бола ... ... ... базасы, жоғары тауарлық дайын өнім өндіру өндірісі жоқ. Республикада білім ... ... ... өнім ... сала жоқ, ... ... ... индустриясы әлсіз дамыған, химия өнеркәсібінің ауылшаруашылық өнімін өңдеу ... ... ... Өнеркәсіптің алдыңғы салаларында - қара және түсті металлургия, химия кешенінде энергияны көп қажет ететін, экологиялық лас технологияларды, ... және ... ... ... ... үлесі жоғары [13].
Осы мәселелерді шешу үшін және экономикалық дамуға жету ... ... ... ... ... ... ауытқу үшін ҚР - ң 2003-2015 жылдардағы индустриалды - инновациялық даму ... ... ... - ... ... ... ... инвестициялық саясаттың мақсаты мемлекеттің қолдауынсыз жеке сектордың әлі жетпейтін салаларға инвестиция тарту мен қолданудың сәйкес механизмдері мен қаржыландыру көзін ... ... ... ... ... жүргізу шикізаттық емес өндірісті дамыту мақсатында мемлекеттік инвестицияны жүзеге асыру және жеке инвестицияларды ынталандыру шараларының кешенін ... ... табу ... ... инвесторларға да, кәсіпорындарға инвестициялық жобаларды дайындауға көмек көрсететін аймақтарда ... ... ... құру үшін ... ... шараларды өткізуден басқа, инвесторлармен, әсіресе, индустриалды-инновациялық дамудың ірі инвестициялық жобаларын бірігіп іске ... ... ... ... ... көшу ... ... үшін жағымды ортаның қалыптасуына әсер етуші болып ең алдымен, экономикалық және ... ... жеке ... қолдау, инфрақұрылым мен банк жүйесінің дамығандығы, сонымен қатар шетел инвесторларына қатысты заңнаманың нақтылығы мен ... ... ... ... жаңа ... ... ... радикалды өзгерістер қажет. Біздің ойымызша ішкі және сыртқы нарықтарға бәсекеқабілетті ... өнім ... ... ... белгілі дәрежеде мемлекеттік көмек көрсетілуі тиіс.
Тіпті ең дамыған елдерде де біріккен кәсіпорындарға қолдау көрсету сыртқы экономикалық саясатта лайықты орынға ие. ... ... ... мардымсыз арендалық ақыға бос жерлер мен ғимараттар беріледі. Энергия, су және жылу тарифтерін ... ... ... ... деңгейдегі әкімшілік басшыларының ұстанғаны дұрыс. Бұл жаңа жұмыс орнының пайда ... ... ... ... ... прессаларының хабарламаларының негізінде қалыптасқан пікірге байланысты, қазақстанда шынымен жағымды ... ... ... ету үшін әлі де жұмыстану қажет екеніне қарамастан, тікелей ... ... ... ... ... кең шеңбері бар, алайда неғұрлым маңыздылары мүмкіндігінше жедел шешімін табу қажет. Абсолютті ... ... ... ... ... келтіру. Инвестицияны қай жерде жүзеге асыру туралы шешім қабылдау кезінде инвесторларды салықтық жеңілдіктер қызықтырмайды, ашық және ... ... ... жүйе ... [14].
Қорытындылай келгенде, басты мәселелердің бірі кеден органдарының жұмыстарын ретке келтіру болып табылады, өйткені инвесторлардың айтуынша бұнда сыбайластық пен немқұрайдылық ... тура ... көп ... өндірістік салада шоғырланғанына қарамастан, олардың салалық құрылымы отын-энергетикалдық кешенінің гипертрофиялық жағына бағытталғаны байқалады.
Осы құрылымдық бұрмалаушылықтың ... ... ... ... ... даму ... ... және шетел инвесторларын тартуда сараптаушы әдісті жүзеге асырушы экономикалық саясаттың нақты шараларының жоқтығы.
3 ... ... ... ... ... ШЕШУ ... ЖӘНЕ ... ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 ҚР инвестициялық іс-әрекетін шетел тәжірибесі негізінде жетілдіру
Шетел капиталының ағымы және оны тиімді мемлеткеттік реттеу ... оң әсер ... ... ... ... және ... даму деңгейі дамушы елдердегі, оның құрамына Қазақстан да енеді, жеке кәсіпкерлікті нығайтуға мүмкіндік береді. Қаржы құралдарын мобилизациялау мемлекеттің ... ... мен ... тауар өндірушілердің әлемдік нарыққа шығуына, өндірістің түрлі саласына жаңа ... ... ... ... ... республика экономикасына шетел капиталының ассимиляциясы жолында кедергі келтіретін жағдайлар бар: ... және ... ... ... құқықтық базаның және нарықтық жағдайдың жетілмегендігі.
Ішкі инвестициялардың өсуіне қарамастан, Қазақстан экономикасында ... ... ... рөл ... ... ... негізгі бөлігі қолда бар қуаттарды қайта қалыпқа келтіруге емес, жаңаны құруға салынады. Бұл жағдайда шетел инвестициялары ... ... ... ... ... ... кері тенденцияны кеңейту жағдайында негізгі бағыт ретінде. Шетел инвестицияларының ішкі инвестициялардың өсуі мен ... ... ... Әсіресе, бұл тура инвестицияларға қатысты, себебі олармен бірге Қазақстанға тек ақша емес, әлемдік нарықтарда компания-инвесторлармен жинақталған ... ... ... ... ... өсуі Қазақстанның әлемдік нарыққа енуінің және жергілікті ... ... ... ... ... индикаторы [15].
Қазақстанда және басқа ТМД елдеріндегі тура шетел ... ... ... тәжірибесі мен практикасын зерттеу, инвестиция мүмкіндігі мен масштабы бірнеше факторға ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылық;
- елде жүргізілетін экономикалық реформалардың нарықтық объективтілігі;
- қолайлы инвестициялық климат;
- басқа елде ұқсас инвестициялық шешімдердің өміршеңдігі мен мүмкін ... ... ... ... ашықтығы және тұрақтылығы;
- жарамды, қолайлы өндірістік және нарықтық инфрақұрылым;
- табиғи ресурстардың баршылығы мен құны;
- валютаның еркін ... мен ... ... ... ... ... және тура шетел инвестицияларының өсуіне қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... ... бағдарлама дайындалды. Шетел тәжірибесін есепке ала отырып осы бағыттағы Қазақстан үшін енуі ... ... ... ... ... инвесторлары үшін жеңілдіктер мен преференциялар жүйесін жеке салалар мен аймақтарда құру (жеке жағдайда өнім бөлу ... ... және ... ... ... ... ... аймақтар құру);
- жергілікті билік пен шаруашылық субъектілер арасында меншікті нақты айқын бөлу;
- тұрақты экономикалық және сыртқы сауда ... ... ... және өнімді бөлу бойынша нормативті базаны қоса алғанда;
- салық ауыртпалығын төмендету мен салық құрылымын оңайлату;
- жерге жекеменшік енгізу;
- ... ... ... ... ... ... негізін салымның басымды бағытын анықтау мен сәйкес қаржыландыру көзін табу құрайды.
Приоритетті бағытты және бағдарламалық шараларды таңдау барысында мыналарды есте ... ... ... ... ... ... ... қуатты және жабдықты тиім қолдану мүмкіндігі;
- қызмет етуші жұмыс орындарымен толықтыру және жаңа ... ... ... өнім ... ұлғайту;
- инвестиция қайтарымдылығы және ең алдымен, жоғары қор қайтарымдылық есебінен капитал салымының мерзімін қысқарту;
- әртүрлі көздерден инвестиция тарту мүмкіндігі.
Бюджеттен тыс ... үшін ... ... мен ... жеңілдіктер жүйесі мемлекеттік қаржыландыру орнын басуы керек. Аталған мәселе бойынша макро деңгейде бірнеше аспектілерді бөлуге болады: мынадай жағдай ... ... ... ... мен ... ... жаңа құрылып жатырғанда, мемлекеттік қаржыландыру интенсивті төмендеуде.
Инвестиция салу туралы шешім қабылдауны негізгі шарт инвестициялық жобаның тиімділігін шынайы ... Бұл ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мен өзін-өзі қайтару принципі негізінде құрайтын кәсіпорындар деңгейінде де, жобаны жүзеге асыруға қаржы бөлуші инвестициялық институттар деңгейінде де, ... ... ... және ... бағдарламаны қаржыландыру мен қолдауға бюджеттік ассигнация бөлуші органдар масштабында пайда болады.
Инвестициялық климатты ... мен ... және ... ... ... тарту үшін келесі шарттар бекітілген:
- республика деңгейінде бақылау үшін арнайы банктік шоттарды амортизациялық шегерімдерді орналастыру ... ... шешу ... ... ... мақсатты инвестициялауға амортизациялық шегерімдерді қолдану процесіне қатаң мемлекеттік бақылау жүргізуді қамтамасыз ету;
- халық жинақтарын міндетті сақтандыру жүйесін бекіте ... ... ... ... сенімін арттыру шараларын жүргізу арқылы ішкі жинақ потенциалын жүзеге асыру;
- инвестициялық климатты ... және ... ... ... ... ... жергілікті сот органдарының шешімдерін орындалуын қамтамасыз ету, келісімшарт міндеттемелерін сақтау, отандық және шетел инвесторларына тең ... ... ... ... ... ... сақтау және кәсіпорынның негізгі капиталына инвестиция міндеттемелерін бақылау шараларын заңды түрде бекіту;
- әрі қарайғы экономикалық даму мен ынтымақтастық үшін ... ... ... ... ... ... өзінің белсенділігін арттырудың жарамды тәсілдерін табу қажет;
- инвестициялық белсенділікті арттыру үшін қор нарығының дамуын жүзеге асыру;
- есептеу тәсілінің қарапайымдылығы мен ... және ... ... ... етуші факторларды алушы рейтингтік бағаның ортақ жүйесін әзірлеу;
- аймақтың инвестициялық ... ... яғни ... ... ... ... ... 2010-2012 жылдарда республикада индустриалды инновациялық даму стратегиясындағы инвестицияны пайдаланудың негізгі бағыттары
Қазіргі кезде мемлекет тарапынан инвестицияны ынталандыру шараларында кәсіпорындардың ... ... ... шикізаттық емес секторында кешенді түрде қолдауға көңіл бөлінуде.
Инвестицияны мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру мен тиімділігін арттыратын, өндірістік инфрақұрылым мен өңдеуші өнеркәсіптің дамуын, сыртқы және ішкі инвестицияларды елімізге тартуды ойластыратын даму ... ... ... Даму ... ұзақ мерзімді және орташа мерзімді төмен пайыздық несиелер беру, соның ішінде экспорттық, сондай-ақ басқа да несиелік институттар ұсынатын зайымдар мен ... ... ... алу ... жеке ... мен ... инициативасын қаржылық қолдауды жүзеге асырады.
Қазақстанның Даму Банкінің жұмыс істеу себебі, ... жүйе ... ... ... пен банк жүйесінде пайыздық мөлшерлемені төмендету қажеттілігінен экономикаға ұзақ мерзімді және төмен пайзды несиемен қамтамасыз ете алмайтындықтан болып отыр. Сондай-ақ ҚДБ өз ... кең ... ... ... және аймақтық жобаларды орындауға шоғырландырады және де Банк ұсынатын инвестициялық жобаға несиенің минимальді көлемі 5 млн. АҚШ долларына барабар.
Қазақстанның Инвестициялық ... (ҚИҚ) ... ... болсын, шетелдік болсын кәсіпорынның жарғылық капиталына бөлшектік және бақылаусыз қатысу арқылы экономиканың шикізаттық емес жеке секторының инициативасына ... ... ... ... ... ... жетіспеуі жағдайында, жобаны қаржыландыруды жеңілдету үшін ҚИҚ жарғылық капиталға қатысу арқылы (акция сатып алу) бірге қаржыландыра алады, бірақ та ... ... ие ... өзі ... жаңа ... ... ... етіп қоймай, соның ішіне жоғары технологиялы бағалы қағаздар нарығының дамуына да мүмкіндік ... қор ... ... ... ... ынталандыруға бағыталған, ал бұл керек десеңіз кейбір дамыған елдерде толық дәрежеде жоқ екен. Бұл ... ... ... ... ... биотехнология және т.б. сияқты экономиканың жоғары технологиялы салаларын құру мен дамытуға керек. Қор қызметінің басты мақсаты ... ... ... ... ... ... технологиялы және ғылымды көп керек ететін өндірісті дамыту.
Қордың негізгі міндеттері:
- инновациялық инфрақұрылым элементтерін жасауға қатысу (технополистер және ... ... ... т.б.);
- отандық және дүниежүзілік деңгейдегі ірі венчурлық инвесторлармен бірге венчурлық қорлар құру;
- жоғары технологиялық және ғылымды көп қажет ететін ... ... жаңа ... ... ... ... және қызмет етіп жүрген кәсіпорындардың жарғылық капиталына қатысу;
- грант ұсыну арқылы, экономикалық-технологиялық дамуы және коммерциялық тиімділігі тұрғысынан ... ... ... көрсету, тауарлар, жаңа технологиялар жасауға бағытталған жекелеген ғылыми зерттеулер мен тәжірибе конструкторлық жұмыстарды қаржыландыру.
Экспортты сақтандыру корпорациясының негізгі міндеттері ... және ... ... сақтандыру және қайта сақтандыру жолымен қазақстандық өндірушілердің тауарларымен қызмет көрсетулерін экспорттауға тікелей ықпал ету.
Экспортты сақтандыру ... ... ... ... ... үшін ... зерттеулер жүргізіп, потенциалды өткізу нарығы туралы ақпараттарды анықтайды және таратады. Бұл қаржылық және әкімшілік көзқарастар тұрғысынан экспорттық транзакцияны ... ... ... ... жүзі ... ... ... табылады.
Мемлекеттік органдар мен жоғарыда айтылған Қазақстандық дамыту институттарының өзара байланысының көрсеткіші деп инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшін инвесторларды мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Тура инвестицияның қатысуымен инвестициялық жобаларды бірігіп қаржыландыруға артықшылықтар беріледі.
Жалпы алғанда тұрақты қызмет етуі орталықсыздандыру, мамандандыру, бәсекелестік ... ... даму ... біртұтас жүйені құрайды.
Одан басқа, сервистік даму институттары маркетингтік және аналитикалық зерттеу Орталығы мен ... және ... ... ... ... олар мемлекет жүргізетін индустриалды-инновациялық саясатты экспертті-аналитикалық және техникалық қолдауды іске асыруы тиіс.
Маркетингтік-аналитикалық зерттеу Орталығының міндеті - бәсекеге ... ... мен жаңа ... үшін ... пен ... ... және трансферттік технология Орталығының негізгі міндеті - технологияны трансферттеу жолымен Қазақстан экономикасының нақты ... ... ... ... ... дамудың инфрақұрылымын жасау.
Қазақстан ТМД елдері арасында бірінші болып экономикалық дамуды басқарудың принципті жаңа жүйесі - ... ... ... (ҰИЖ) құра ... негізгі төрт элементтен тұрады. Бұл ғылыми потенциал, ... ... ... және инновациялық инфрақұрылым.
Бұл жүйеде технопарктер маңызды орындардың бірін иемденеді, өйткені олар ... ... ... ... яғни, ірі кәсіпорын болсын немесе жекеленген ғалым болсын қазіргі заманғы ғылыми талдауларды жүзеге асыруға толық ... ... Бұл - ... ... ... және ... алаңдарды жеңілдікпен арендалау, алдыңғы қатарлы зертханалық қондырғылар, маркетинг бойынша кәсіби кеңестер алу, ... алу, ... ... ... ... ... сәйкес олар екі деңгейде қалыптастырылмақ: ұлттық және аймақтық деңгейдегі парктер.
Қазіргі ... үш ... ... ... (АЭА) бар, олар салықтық және кедендік преференциялды режимінде қызмет етеді. Мәселен каспий аймағында орналасқан ... ... ... АЭА ... теңізбен тасымал базасы, теңіз инфрақұрылымын дамыту үшін құрылыс объектілері мен өндірісін жасау жобасын жүзеге асыруда. "Астана - жаңа ... АЭА ... ... сол жақ жағалауында тұрғын және өндірістік объектілер құрылысының жобалары жүзеге асырылуда. Алматы түбіндегі Алатау ауылында ұлттық деңгейдегі парк - ... ... ... ... ... ... аймақтық технопарктер: Оралда "Алгоритм", Қарағанды және Алматыдағы аймақтық технопарктер қалыптаса бастады.
Шетелдік инвесторлар мен даму ... ... жаңа ... технологиялы өндірістерді қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінуде.
Дамыған шетелдер мен көрші ... ... ... ... ... ... келісімдер жүргізілуде.
Кәсіпорындарды ынталандыру бағытында салықтық заңнамаларға өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... үшін ... жобаны іске қосқан күннен бастап он жылға дейінгі мерзімде ... ... ... нормасы енгізілуде.
Тозған негізгі қорларды жаңартуға ынталандыру үшін амортизациялық есептеулердің жаңа әдістеріне көшу жоспарлануда.
Қорытынды
Курстық жұмысты зерттеу барысында келесідедей ... ... ... Инвестициялар - кәсіпкерлік қызметтің және нәтижесінде пайда
(табыс) құралатын немесе әлеуметтік ... қол ... ... ... да түрлерінің объектілеріне жұмсалған мүліктік және интеллектуалдық құндылықтардың барлық түрлері, ел ішіндегі және ... ... ... ұзақ ... жұмсалымы.
* Теориялық көзқарастан инвестиция екі топқа бөлінеді:
* тікелей (тура)
* портфельді.
3. Экономиканың басымды салаларын дамытуға шетел инвестициясын тартуда ... ... ... ... ... ... ... ақшалай түсімнің үлкен үлесінің болатындығы;
- осы сферадағы ынтымақтастықтың екі жақты тиімділігі;
- республика заңнамаларында инвесторлар үшін қолайлы жағдайдың болуы.
Шетел капиталын тарту ... ... ... ... ... ал ірі ... кәсіпорындар бюджетке аударымдардың негізгі көздерінің бірі болып табылады. Шетел ... ... ... даму ... ... ішкі ... ... да ұмытуға болмайды. Еліміздегі ең ірі потенциалды инвесторлар ретінде республика тұрғындары бола алады. Қазақстан тұрғындарының инвестициялық потенциалы жеткілікті дәрежеде ... ... ... бөлігі тау-кен өндірісі, өңдеу өнеркәсібі, электроэнергия және су өндіру және бөлу, ... ... ... ... ... жақсартуда республиканың банктік жүйесіннің рейтингін жоғарылату оң жағдай тудырды. Қазақстанның ... ... ... және ... тәуекелі аз ірі банктері ат салысуда. Олар: "Казкоммерцбанк", "БанкЦентрКредит" және т.б.
Қазақстан экономикасының нақты секторын мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... ... ... тұрақты кеңиді.
Қазіргі кезде инвестициялық іс-әрекетті мемлекеттік реттеу барысында келесі негізгі қиыншылықтар байқалады:
- елдегі еркін экономикалық аймақтардың жеткіліксіздігі;
- тұрақтық құбылмалы және ... ... ... ... ... ... тұрақсыздығы;
- экологиялық норманы ескеруде кәсіпорын жауапкершілігі мәселесінде саясаттың жоқтығы;
- транспорттық инфрақұрылымның дамымағандығы, Қазақстан мен сыртқы әлем арасында әуе жолдарының ... ... ... ... ... тауар тасымалы үшін жер үсті тасымалы жүйесінің (мұнай құбыры мен газ қүбырын қоса ... ... ... ... шешу жолдары болып келесілерді келтіруге болады:
* Елдегі еркін экономикалық аймақтар санын ұлғайтып,
инвесторларды қолдауды одан әрі жалғастыру;
* ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің, әсіресе салық инспекторлары, құқық
қорғау органдары қызметкерлерінің өз ісіне тиянақты, адал болуын қадағалау. Жоғары квалификациялы және компетентті мамандар дайындау.
* ... ... ... ... ... тек ... көзі деп ... басшыларының тәжірибесін, менеджерге тән біліктілігін отандық инвесторларының үйренуін алға қою қажет;
* Ақпараттық-таныстыру шараларын өткізумен қатар, ... ... ... ... орындалуы экономикамыздың қарқынды дамуына әкелетіні анық және оған толық мүмкіндік бар. ... жер ... жер үсті ... өте бай. ... ... қатар экономикамыздың ақсап тұрған салаларын дамыту арқылы қуатты серпіндер ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ
* "Инвестициялар туралы" Қазақстан Респуликасы Заңы 2003 ж. 8 ... ... ... ... ... Респуликасы Заңы 1994 жылы 27 желтоқсан № 226.
* Мыльник Д.Г. ... ... - ... Қазақстан Респуликасы Конституциясы. Алматы, 1998 ж.
* Қазақстан Респуликасының Азаматтық ... ... 1995 ... ... ... Алматы, 1997 ж.
* Тура инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы. Қазақстан Респуликасы Заңы 1997 жылы 28 ақпан.
* Экономиканың басым ... ... ... ... ... инвесторлармен елісімшартқа отыру барысында жеңілдіктер мен преференциялар беру процедураларын жеңілдеті туралы. ... ... ... ... Агенттігі төрағасының бұйрығы. 2000 ж. 14 сәуір.
* Индустрия және сауда министрлігінің, ... ... ... ... және ... ... ... тиімді бағалау. / Саясат.-2003 -№ 10.
* Прямые иностранные инвестиции: деятельность ТНК и ... // МЭ и ... ... ... А. ... ... мемлекеттік реттеу мәселелері // Ақиқат.-2000-№4-72-75 б.
* Доронина А.Г. Регулирование иностранных инвестиций. // ... ... ... ... - ... ... С. ... кездегі инвестициялар жағдайы // Қазақстан жоғары мектебі - 2003-№1 б. 161-166.
* Инвестиционная активность как главный индикатор // ... ... ... ... Караваев В. Шетел инвестицияларын мемлекеттік реттеу // Проблема теории и практики ... ... ... мен ... мүддесінің оңтайлы арақатынасы // Егемен Қазақстан.-2000 ж. 9 желтоқсан.
* ... Р.С. ... и ... ... - ... ... 1999-264 ... Каренов Р.С. Производственный менеджмент - Алматы: ... 1996-232 ... ... Р.С. ... ... - ... ... 1997-184 б.
* Каренов Р.С. Государственное регулирование экономики - ... ... 1998 ж.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестицияларды қаржыландыру және несиелеу47 бет
Шағын және орта бизнестегі салықтардың экономикалық мәні9 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Компаияның инвестициялық стратегиясын қалыптастыру32 бет
Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің қаржылық аспектісі қазақстан республикасындағы инвестиция35 бет
«Инвестиция мемлекеттік реттеу обьектісі ретінде»72 бет
Аймақтағы инвестициялық іс-әрекетті басқару77 бет
Аймақты дамытудағы жүргiзiлген инвестициялық саясаттың тиiмдiлiгi48 бет
Аймақтың инвестициялық тартымдылығын бағалау мен мемлекеттік реттеу45 бет
Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктердің, еншілестердің және тәуелді серіктестіктердің инвестициясының есебі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь