Тұрғын үй құқығы

КІРІСПЕ 5

ТҰРҒЫН ҮЙГЕ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫ МӘСЕЛЕСІНІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕЛУ ТҮСІНІГІ МЕН ТҰРҒЫН ҮЙ ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ТҮРЛЕРІ 8
Тұрғын үй құқығына меншік құқығының пайда болуы 8
Тұрғын үй қатынастарының түрлері 10

ТҰРҒЫН ҮЙГЕ ЖЕКЕ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫН АЛУ ЖӘНЕ ТҰРҒЫН ҮЙГЕ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ТОҚТАТЫЛУЫ 14
Тұрғын үйге жеке меншік құқығын алу ережелері 14
Азаматтардың тұрғын үй.жайларды жекешелендіру жөніндегі заңдарды соттардың қолдану тәжірибесі 37
Тұрғын үйге жеке меншік құқығының тоқтатылу негіздері 45

ТҰРҒЫН ҮЙ ҚҰҚЫҒЫ МӘСЕЛЕСІНІҢ ПРАКТИКАДА КӨРІНІС ТАБУЫ 51
Тұрғын үй саясатының мемлекеттік бағдарламасы және оны жүзеге асыру механизмдері 51

ҚОРЫТЫНДЫ 55

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 60
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Тұрғын үй қатынастарын кешенді құқықтық реттеудің түпкі мақсаттары да жеткілікті түрде айқын болып табылады. Біріншіден, ол тұрғын үймен қамтамасыз етуде азаматтардың қажеттіліктерін жүзеге асыру үшін тиімді заңды нысандарды жасауға септеседі. Екіншіден, ол тұрғын үй иелері өздерінің соған деген құқықтарын жеткілікті шамада тәжірибе жүзінде асыру мүмкіндігіне ие болатын режим-ді қолдайды.
Заңнама жеке тұрғын үй құқықтық қатынастары ретінде тұрғын үй қорын (тұрғын үй қоры жалпы алғанда азаматтық құқықтардың объектісі болып. табылмайды) пайдаланумен байланысты құқықтық қатынастарды да ажыратады. Заңнамада тұрғын үй қорының мынадай анықтамасы берілген: «тұрғын үй қоры - Қазақстан Республикасы аумағындағы барлық меншік нысандарындағы тұрғын үйлер». Ол бірнеше түрге бөлінген. Ол өз кезегінде тұрғын үйге меншік құқығын жүзете асырумен және оларды пайдаланумен байланысты туындайтын жекелеген құқыктық қатынастардың құрылымы үшін манызды болып табылады.
Қазақстан Республикасы тұрғын үй қорының құрамына жеке тұрғын үй қоры мен мемлекеттік тұрғын үй қоры кіреді. Жеке тұрғын үй қоры мемлекеттік емес меншік нысанына негізделген азаматтар мен занды тұлғаларға меншік құқығы негізінде тиесілі тұрғын үйлерді қамтиды. Мемлекеттік тұрғын үй қорына меншік құқығымен мемлекетке (әкімшілік-аумақтық бөлініске) қарасты және жергілікті аткарушы органдардың қарамағындағы (мемлекеттік коммуналдық тұрғын үй қоры) не мемлекеттік кәсіпорын қарамағындағы (мемлекеттік кәсіпорынның тұрғын үй қоры) түрғын үйлер кіреді.
Сонымен, тұрғын үй қоры - бул азаматтардың (жеке тұлғалардың) тұрақты тұруы үшін және уақытша тұруы үшін де (пайдалану сипатына орай) арналған барлық үй-жайлардың жиынтығы деуге болады.
Жеке-құқықтық сипатқа ие тұрғын үй құқықтық қатынастары тұрғын үйлерді иелену мен пайдалану жөніндегі меншік құқығының және өзге де заттық құқықтардың туындауы мен тоқтатылуының, сондай-ақ тұрғын үйлерді пайдалану бойынша міндеттемелік құқықтардың негіздерімен байланысты. Бұл құқықтық қатынастардың маңыздылығы - олардың көмегімен тұрғын үйлерді пайдалану тәжірибе жүзінде жүзеге асатындығында және сол бір немесе өзге құқықтық қатынастар қатысушыларының өзара әрекеттестігінің меселелері шешілетіндігінде.
Тұрғын үй құқықтық қатынастарын жалпы сипаттай отырып, олар азаматтардың тұрғын үйлерді иелену мен пайдаланудағы қажеттіліктерін жүзеге асырумен, сондай-ақ тұрғын үй аясындағы азаматтардың құқықтарын сақтау жөніндегі мемлекет бақылауымен және тұрғын үй қорын пайдаланумен байланысты қоғамдық қатынастарды білдіретіндігін атап өтуге болады.
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры жөніндегі қатынастары жария құқықтық сипатқа ие.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

[1] Жилищное право // под.ред. И.А. Нрнмичева, П.В. Алексея. Москва, 2007 г.335 с.
[2] «Тұрғын үй құқығы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
[3] Ғ.А. Жайлин, Азаматтық Құқық Оқулық. Ерекше бөлім – Алматы, 2003 ж. – 387 б.
[4] Сергеев А.П., Толстой Ю.К. Гражданское право учебник в 3-х томах. М., Проспект 1998г.
[5] Иоффе О.С. Обезятельственное право. М., 1973г, 116 с.
[6] Басин Ю. Г. Ответственность за нарушение гражданско-правового обязательства. Уч. Пос. – Алматы; Әділет Пресс, 1997г, 3 с.
[7] Хейфец Ф.С. Недействительность сделок по российскому гражданскому праву. – М.: Юрист, 1999г, 315 с.
[8] Жанайдаров И.У. «Проблемы реализации права государственной собственности» // А.:1994 г, с. 865
[9] Киреева Т.Т., Климкин С.И. Последствия невозможности виндикации при потреблении или уничтожении вещи / Гражданское законодательство Республики Казахстан - толкование и комментирование / Под ред. А. Г. Диденко. - Алматы: Баспа, 1999. - Вып. 7, 325 с.
[10] А.В.Белявский Защита частной собственности. // Закон и время №5, 1999, 258 с.
[11] Т.Т.Киреева, С.Д.Климкин Судебная практика по делам о защите права собственности // Гражданский кодекс Республики Казахстан - толкование и комментирование. Общая часть / Под ред. А. Г. Диденко. Алматы: Баспа, 1997. - Вып. 3, , 412 с.
[12] Т.Т. Киреева Судебная практика по защите права собственности // Гражданский кодекс Республики Казахстан - толкование и комментирование.
[13] Л.О.Крассавчикова Гражданское право. Ч.1, М.:1998, 171 с.
[14] Грибанов В.П. Пределы осуществления и защиты гражданских прав. М., 1973.
[15] Бутнев В.В. Понятие механизма защиты субъективных гражданских прав // Механизм защиты субъективных гражданских прав: Сборник научных трудов. Ярославль, 1990. С. 16
[16] М.С.Кораблева Защита гражданских прав: новые аспекты // Актуальные проблемы гражданского права / Под ред. М.И.Брагинского. М., 1998. С. 86-88
[17] Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының нормативтік қаулылыраныың жинағы – Алматы, 2005 ж – 440 б.
[18] Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, Алматы 2007 ж. 287 б
[19] Ғ. Төлеуғалиев Қазақстан Республикасының Азаматтық құқықы, Алматы, 2001 ж – 376 бет.
[20] А.Т.Джусупов «Право собственности и иные вещные права» // А.: 1996г. С.41-44.
[21] Е.Б.Осипов «Некоторые аспекты залоговых правоотношений. В кн.: Актуальные вопросы коммерческого законодательства в Республике Казахстан и практика его применения» // Т.3 Алматы:1996 г. С. 79.
[22] Тулеугалиев Г.И., Муленов К.С. «Гражданское право Республики Казахстан» (общая часть) // Учебное пособие. А.:1998 г. С. 406-415
[23] Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. Гражданское право. Том 1, общая часть. Алматы, 2000.
[24] Гражданский кодекс Республики Казахстан (Особенная часть), Конмментарий. Отв. Ред.: М.К. Сулейменов, Ю.Г. Басин. – Алматы: Жеті жарғы, 2003. – 832 с.
[25] С.Н.Братусь Предмет и система советского гражданского права. М.Госюриздат. 1963. С.186-189
[26] А.П.Сергеев, Ю.К.Толстой Гражданское право. Учебник. Ч.1. М.:Проспект. 1998. С.335
[27] М.М.Агарков Обязательство по советскому гражданскому праву. М.1940. С.27
[28] Г.Ф.Шершеневич Учебник русского гражданского права. М.:СПАРК. 1995. С.142
[29] Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. Гражданское право. Том 1, общая часть. Алматы, 2000. С.344.
[30] Весельская Н.Р., Горячева Е.В. жилищное право Республики Казахстан: Уч.пос. – караганда, 2006.- 320 с.
[31] Иоффе О. С. Из истории цивилистической мысли // Гражданское право Алматы: ИПЦКазГЮУ, 1999.- С. 191.
[32] Басин Ю. Г. и др. Комментарий к Жилищному кодексу КазССР Ата: Казахстан, 1987.- С. 1
[33] Юридическая газета. - 18 октября 2000 года.
[34] Қазақстан Республикасының Жер кодексі 20.06.2003 // Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы. 2003. - № 9,13 б.
[35] Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы, Ерекше бөлімдері. Алматы, Юрист, 2003 ж.
[36] Қазақстан Республикасының «Лицензиялау туралы» заңы. 17 сәуір 1995 жыл.
[37] «Қазақстан Республикасында архитектуралық, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
[38] Богатых Е.А. Гражданское и трудовое право.-М.: ИНФРА-М,1996.
[39] Асцеулов А.Г., Жайлин Г.А Гражданское-правовая ответственность за вред, причиненный преступлением против личности.-Алматы: ИПУ КазГЮА 2000г.
[40] Тархов В.А. Гражданское право Чебоксары: Чув.Кітап баспасы, 1997 ж.
        
        |   |КІРІСПЕ                                                         |5   |
| | |8 |
| ... ҮЙГЕ ... ... ... ... ... ТҮСІНІГІ | |
| |МЕН ... ҮЙ ... ... | ... үй ... ... ... ... ... |8 ... үй қатынастарының түрлері |10 |
|2 | |14 |
| ... ҮЙГЕ ЖЕКЕ ... ... АЛУ ЖӘНЕ ... ҮЙГЕ ... | |
| ... ТОҚТАТЫЛУЫ | ... үйге жеке ... ... алу ... |14 ... ... үй-жайларды жекешелендіру жөніндегі заңдарды|37 |
| ... ... ... | ... үйге жеке ... құқығының тоқтатылу негіздері |45 |
|3 | |51 |
| ... ҮЙ ... ... ... КӨРІНІС ТАБУЫ | ... үй ... ... бағдарламасы және оны жүзеге |51 |
| ... ... | |
| | |55 |
| ... | |
| | |60 |
| ... ... ... | ... тақырыбының өзектілігі. Тұрғын үй қатынастарын кешенді
құқықтық реттеудің ... ... да ... түрде айқын болып
табылады. Біріншіден, ол ... ... ... ... азаматтардың
қажеттіліктерін жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ол тұрғын үй иелері өздерінің соған деген құқықтарын
жеткілікті шамада тәжірибе жүзінде ... ... ие ... режим-ді
қолдайды.
Заңнама жеке тұрғын үй құқықтық қатынастары ... ... үй ... үй қоры ... ... азаматтық құқықтардың объектісі болып.
табылмайды) пайдаланумен байланысты құқықтық ... да ... ... үй ... ... ... берілген: «тұрғын үй қоры -
Қазақстан Республикасы аумағындағы барлық меншік нысандарындағы тұрғын
үйлер». Ол бірнеше ... ... Ол өз ... тұрғын үйге меншік
құқығын жүзете асырумен және ... ... ... ... ... қатынастардың құрылымы үшін манызды болып табылады.
Қазақстан Республикасы тұрғын үй қорының құрамына жеке тұрғын үй ... ... ... үй қоры ... Жеке ... үй қоры ... емес
меншік нысанына негізделген азаматтар мен занды тұлғаларға меншік құқығы
негізінде тиесілі тұрғын үйлерді қамтиды. Мемлекеттік ... үй ... ... ... ... бөлініске) қарасты және
жергілікті аткарушы органдардың ... ... ... үй ... не мемлекеттік кәсіпорын қарамағындағы ... ... үй ... түрғын үйлер кіреді.
Сонымен, тұрғын үй қоры - бул азаматтардың (жеке тұлғалардың) ... үшін және ... ... үшін де ... ... орай) арналған
барлық үй-жайлардың жиынтығы деуге болады.
Жеке-құқықтық сипатқа ие тұрғын үй құқықтық қатынастары тұрғын үйлерді
иелену мен ... ... ... ... және өзге де ... ... мен ... сондай-ақ тұрғын үйлерді пайдалану
бойынша міндеттемелік құқықтардың негіздерімен байланысты. Бұл құқықтық
қатынастардың маңыздылығы - ... ... ... ... ... жүзінде жүзеге асатындығында және сол бір ... өзге ... ... ... ... ... үй ... қатынастарын жалпы сипаттай отырып, олар
азаматтардың тұрғын үйлерді ... мен ... ... жүзеге
асырумен, сондай-ақ тұрғын үй аясындағы азаматтардың құқықтарын сақтау
жөніндегі мемлекет бақылауымен және тұрғын үй қорын пайдаланумен ... ... ... атап ... ... Республикасының тұрғын үй қоры жөніндегі қатынастары жария
құқықтық сипатқа ие.
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері: Тұрғын үйге жеке меншік ... ... ... үйге ... ... ... зерттеу болып табылады.
Зерттеудің міндеттері. Қойылған мақсатқа байланысты мынадай міндеттер
анықталды:
- тұрғын үй құқықтық қатынастарының пайда болуының түсінігі мен ... ... ... сипаттау;
- тұрғын үйге жеке меншік құқығын алу ережелерін ашу;
- азаматтардың тұрғын ... ... ... заңдарды
соттардың қолдану тәжірибесін ашып көрсету;
- тұрғын үйге жеке меншік ... ... ... ... ... ... ... объектісі мен пәні болып
тұрғын үй саласында кездесетін құқықтық қатынастар мен тұрғын үйне меншік
құқығын алу мен ... ... ... ... пәні ... ... ... мемлекеттің
қағидасы ретіндегі орны, заңдылықты орнату мен ... және ... ... дамыттыру жолдары құрайды. ... ... ... ... ... жолындағы заңдылықты нығайтудың
құқықтық тетіктері зерделеуге жатады.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... заң актілері, отандық және шетелдік авторлардың
монографиялары, ... ... ... көрген мақалалар алынды.
Зерттеудің теориялық және практикалық маңыздылығы құқық шығармашылық
және осы ... ... одан әрі ... ... ... қолданушылық
практикада пайдалануға болады.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Азаматтардың меншік ... ... бірі ... ... ... ... үй ... туралы»
Заңға сәйкес азамат, егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, Қазақстан
Республикасы аумағының қай ... ... ... жеке ... түрде тұрғын үй сатып ала ... ... орай ... ... жүргізді: Ғ.А. Жайлин, Т.Т.Киреева, С.Д.Климкин, В.В. Бутнев, Ғ.
Төлеуғалиев, А.Т.Джусупов, Е.Б.Осипов, Тулеугалиев Г.И., Муленов ... ... ... ... қағаздар азаматтық құқықтардың объектілері
ретінде кеңінен танымал. Олар азаматтардың ... ... ... ... ... ... құқығының бұл объектісінің
ерекшеліктері арнайы заң актілерінде көрсетілген. Бұл ... ... Ю.Г., ... О. С., Кораблева М.С., Грибанов В.П., Крассавчикова Л.О.,
Киреева Т.Т.
Тұрғын үй құқығы тұрғысынан алып ... ... ... ... ... ... үйде жеке өзі (отбасымен бірге) тұру құқығы ретінде
қарастыру маңызды иелері және олардың отбасы ... ... ... үй ... қатынастары пайда болады. Бұл А.П.Сергеев, Ю.К.Толстой,
М.М.Агарков, Г.Ф.Шершеневич, О. С. Иоффе, А.Г. Асцеулов, Г.А. ... ... ... және ... негіздері
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңалығы.
Дипломдық жұмыстың құрылымы мен көлемі – студент ... ... ... ... табу ... ... мақсатқа жету
қисындылығына сәйкес құрылды. Зерттеу жұмысы кіріспеден, үш бөлімнен, ... ... және ... ... ... тұрады.
1 Тұрғын үйге меншік құқығы мәселесінің ... ... ... мен
тұрғын үй қатынастарының түрлері
1.1 Тұрғын үй құқығына меншік құқығының пайда болуы
Азаматтардың меншік объектісінің ... ... бірі ... ... ... үй ... туралы» Заңға сәйкес азамат, егер ... ... ... ... ... ... қай жерінде
тұратындығына қарамастан, жеке меншігіне заңды түрде тұрғын үй сатып ала
алады. Бұл орайда бір ... ... ... үйлердің саны мен
көлеміне шек қойылмайды [1].
Тұрғын үй немесе оның бір бөлігіне ... ... ... ... пайда болады:
1) үйдің бір бөлігін салу;
2) сатып алу — ... ... ... ... өмір бойы ... ұстау,
шартымен алып қою мәмілелері мен заңдарға қайшы келмейтін басқа да
азаматтық-құқықтық ... ... ... үйді ... ... ... ... түрде ауысуы ретімен
алу;
4) жалға алушының мемлекеттік тұрғын үй қорының үйінде әлі өзі тұратын
тұрғын үйді ... ... ... ... (сатып алу немесе тегін
алу) жолымен меншігіне алуы;
5) тұрғын үй (тұрғын үй-құрылыс) ... ... ... үй- ... пай ... ... сомасын төлеуі;
6) шарттық міндеттеме, соның ішінде азаматтың үй салуға өз қаражатымен
немесе еңбегіне қатысуы туралы шарт негізінде ... ... ... заңды тұлғалардың мемлекеттік емес меншік нысанына негізделген
тұрғын үйді сату не тегін беру жолымен оз ... ... ... ... ... мемлекеттік немесе заңды тұлғаның мемлекеттік меншік нысанына
негізделген ... үйді ... ... ... өз ... ... ... меншігіне беруі;
9) жеке меншікте болған тұрғын үйдің бұзылуы немесе күштеп алынуы
салдарынан тұрғын үйден айрылуының ... ... ... үй ... ... ... заң актілерінде тыйым салынбаған басқа
да негіздер бойынша («Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 12-бабы) [2].
Қазіргі кезде ... ... ... ... объектілері
ретінде кеңінен танымал. Олар азаматтардың меншік құқықтарының объектілері
болып есептеледі (АК-тің 129-140-баптары). ... ... ... ... ерекшеліктері арнайы заң актілерінде көрсетілген.
Жеке-құқықтық сипатқа ие тұрғын үй құқықтық қатынастары тұрғын үйлерді
иелену мен ... ... ... құқығының және өзге де ... ... мен ... ... ... үйлерді пайдалану
бойынша міндеттемелік құқықтардың негіздерімен байланысты. Бұл ... ... - ... ... ... ... пайдалану
тәжірибе жүзінде жүзеге асатындығында және сол бір ... өзге ... ... ... әрекеттестігінің меселелері
шешілетіндігінде.
Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... үйлерді иелену мен пайдаланудағы қажеттіліктерін жүзеге
асырумен, сондай-ақ тұрғын үй аясындағы азаматтардың құқықтарын сақтау
жөніндегі мемлекет ... және ... үй ... ... байланысты
қоғамдық қатынастарды білдіретіндігін атап өтуге болады.
Тұрғын ... ... ... ... қатынастар жалпы түрде
реттелетін Қазақстан Республикасының ... мен ... ... кодексімен қатар, тұрғын үй құқықтық қатынастары
арнайы ... де ... ... үй ... кешенді түрде
реттейтін заңды акті ... ... үй ... туралы» Қазақстан
Республикасының 16 сәуір 1997 жылғы заңы ... ... үй ... ... қол ... аса зор маңызға Қазақстан Республикасы
Президентінің 5 сәуір 1994 жылғы «Азаматтардың тұрғын үйге деген ... ету ... № 1 640 ... ие ... бұл жарлық қазіргі уақытта
да әрекет етуде.
Тұрғын үй қатынастарының бірқатар мәселелері заңдармен қатар ... ... ... де ... Қызметтік тұрғын ... ету ... ... ... үй ... туралы»
Заңынан басқа Қазақстан Республикасы министрлер кабинетінің 3 маусым 1993
жылғы «Қызметтік тұрғын үй-жайлар ... ... ... ... ... № 455 қаулысымен реттелген. Тұрғын үй ... ... ҚР ... 27 мамыр 1990 жылғы «Пәтер иелерінің
тұтынушы кооперативтерін және ... ... ... емес үй-жайларды
дамыту бойынша шаралар ... ... ... ... 17 ... 1997 ... ... меншік иелерінің тұтынушы
кооперативтерінің қызметін қолдау жөніндегі шаралар туралы» каулысында,
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 17 сәуір 1996 ... ... ... ... ... азаматтарға тұрғын үйді күтіп ұстауға және тұрғын ... ... ақы ... ... үй ... ақыларын беру туралы»
уақытша ережеде көрініс тапқан. ... үй ... ... ... «Тұрғын
үй қатынастары туралы» ҚP Занының 4-бабынан басқа Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 18 қазан 1999 ... ... ... үй-жайларды қайта
құруға (қайта жоспарлауға қайта жабдықтауға) рұқсат ету ... ... ... ережелері туралы» № 1 562 қаулысымен реттелген.
Жекелеген тұрғын үй құқықтық қатынастары. ... үйді ... ... емес ... ... тек ... көзделген жағдайларда ғана
жол беріледі. Тұрғын үй қорын мақсаты бойынша және басқа да ... ... ... ... үй ... ... ... бүлдіруге жол бермеу
талап етіледі. Тұрғын үйлерді ... ... ... ... ... ... ортаға залал келтірмеуге тиіс.
Тұрғын үйдегі тұрғын үй-жайлар тұрғын емес үй-жайларды қайта ... ... ... ... ... ... және жобаның құрылыс
нормалары мен ережелеріне сәйкес келуіне жауап беретін заңды ... ... ... жоба ... ... ... асыруға болады. Үй-жай қайта
жабдықтау жәае қайта жоспарлау басқа меншік иелерінің ... ... ... ... ... ... ... етіледі [3].
Бір тұрғын үйге бірнеше құқықтардың болуы оны ... ... алып ... ... ... (азаматтар, занды тұлғалар.
мемлекет) тұрғын үйді бірлесіп пайдалану үшін заңдарда тыйым салынбаған кез-
келген бірлестікке ... ... ... үй қорын басқаруды меншік иесі
жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қорын мемлекеттік есепке алу, ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен мемлекет үшін бірыңғай жүйе бойынша жүзеге асырылады.
Тұрғын үй құқықтық қатынастарынан туындайтын барлық дауларды шешу ... ... ... ... және оның ... мүшелерінің қатысуымен болатын тұрғын
үй құқықтық қатынастары. Қазақстан Республикасының тұрғын үй ... үй ... ... ... ... тұрғын үй құқықтық
қатынастарына жатқызған, ... олар ... ... үй ... ҚР ... ... Тұрғын үй құқығының аясында ен алдымен тұрғын
үйге жеке меншік құқығын алу ... ... ... ... атап ... жөн. ... өзінің тұрғын үйге деген құқығын оны
кез- келген заңды тәсіл арқылы иеленумен жүзеге ... ... үй ... ... алып қарағанда, меншік иесінің пайдалану
құқығын өзіне тиесілі үйде жеке өзі (отбасымен бірге) тұру құқығы ... ... ... және ... ... ... табылатын, ерекше
тұрғын үй құқықтық қатынастары пайда болады.
Меншік құқығы негізінде тұрғын үйдің ... ... ... ... ету ... деп ... ... категориясына жатқызбайтын
фактор ретінде қарастыруға болады. Және соның салдарынан бірқатар түрғын үй
құқықтық ... ... аясы ... ... үй қатынастарының түрлері
Тұрғын үйдің жеке меншік иелері мен мемлекеттің зандық мотивациялары
бір-бірінен елеулі тұрде ерекшеленетінін атан ... ... ... ... ... үйді жеке ... құқығы негізінде иелене отырып, екі ... ... ... а) тұрғын үйді азаматтық айналымдағы азаматтық
құқықтардың кез келген басқа да мүліктік объектісі ... ... ... б) ... үйді мақсатты объект ретінде иелену. Аталған мақсаттар
бір-біріне қарама-қайшы емес, және заңнама ... бір ... ... ... ... ... ... тұрғын үй азаматтық-
құқықтық мағынада зат функцияларын атқаруын тоқтатар еді. Бірақ, ... ... оны ... ... ... бір ойға ... қолданбауға да болмайды. Дәл осы ... ... ... ... ... ... ... элементі жасырынған.
Тұрғын үйлерді мемлекетпен иелену мақсатты сипатқа ие болғандықтан
жене ол халықты ... ... ... ету міндетін ... ... ... ... ... ие. Сирек
жағдайларда ғана мемлекет тұрғын үйлерді айналымға арналған заттар ретінде
иеленеді.
Меншік иесімен тұрғын үйді ... оның бір ... ... емес
мақсатта пайдалану үшін мемлекеттік органдардың рұқсаты талап етілмейді.
Бұл орайда меншік иесі құрылыс, тазалық, өртке қарсы және ... да ... мен ... ... тиіс, бұл тұрғын үйлер режимінен талап
етіледі. Егер құзіретті органдар міндетті нормалар мен ережелердің бұзылу
фактілерін не ... ... ... мен ... ... түрде
бұзуды анықтаса үй-жайдың меншік иесі зандармен көзделген жауапкершілікке
тартылады және оның ... ... ... сай емес ... пайдалану
құқығы шектелуі мүмкін [4].
Меншік иесімен қатар, тұрғын үйді, онымен бірдей ... ... ... оның ... ... де ... ... Оларды қоныстандыру
кезінде тұрғын үй тек олардың біреуі үшін арналғаны және ... ... ... ... ... ... иесі отбасының мүшелері
деп үнемі бірге тұратын ерлі-зайыптылар мен олардың балалары танылады. Ерлі-
зайыптылардың ... ... ... ... бар және ... ... ... тұратын балалары өзара келісім бойынша ғана меншік иесі
отбасының мүшелері деп танылуы мүмкін. Еңбекке жарамсыз асырауындағылар,
егер олар ... ... ... ... ... ... иесі отбасының мүшелері
деп таныла алады.
Тұрғын үйдің ... ... ... ... ... ... мүшелері
өздеріне меншік иесі берген тұрғын үйге өздерінің кәмелетке толмаған
балаларын тұрғыза алады. Отбасының ... ... ... меншік иесінің
келісімімен ғана жол беріледі.
Меншік иесімен отбасылық қатынастар тоқтатылған жағдайда отбасының
бұрынғы мүшелері тұрғын үйді жалға алу ... ... ... ... пайдалана алады. Меншік иесі отбасы мүшесімсн ... ... ... ... ... отбасының бұрынғы мүшесімен тұрғын үй-
жайды пайдалануды жоққа шығаруы мүмкін.
Меншік иесі ... ... ... ... үйді ... ұстау және
коммуналдық кызметтердің ақысын төлеу жөніндегі шығындарға қатысуға
міндетті.
Отбасының ... ... ... үйді ... құқығы тиісті
түрде қорғалады және олар өздерінің тұрғын үйді пайлалану құқығын бұзған
кез келген ... ... ... меншік иесінен де аталған бұзушылықты
жоюын талап ете алады. Меншік иесі ... ... ... ... ... ... ... өздерінің тұрғын үй-жайды пайдалануынан
туындайтын міндеттемелері бойынша ортақ ... ... ... үйге жеке ... ... ... ... тұрғын
үй заңнамасымен белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, ... ... ... ... бойынша жүзеге асады. Меншіктену
қатынастарын тоқтатудың ерекшелігі мынада: үй ... жер ... ... үшін алып ... ... ... жеке меншікке
жаңа тұрғын үйді беру көзделеді. Тұрғын үйге қатысты реквизиция қолданылған
кезде реквизицияланған тұрғын үйді ... ... ... ... үй
қатынастары тұралы» ҚР Заңының 29-бабының 2-тармағының 3-тармақшасы).
Бұдан шығатын ... - ... үйді ... ... еркінен тыс алып
қойған кезде, бірақ оған заңды жауапкершілік ... ... ... үйге ... ... ... ... кепілдіктері
әрекет етеді.
Меншік иесіндегі тұрғын үйді алып қою ... ... ... ... ... олар ... иесі ... мүшелерінде
де және басқа да тұрғындарда тоқтатылады. Бұл ... ... ... жер ... ... ... ... үшін алып қойған
(сатып алған) кезде, отбасы мүшелері тұрғын үйден ... және ... ... ... ... алынған тұрғын үйде тұру құқы-ғына ие болады.
Бұрынғы тұрғын үйде тұратын ... ... ... ... ... ... ... еркі бойынша (сату, сыйға тарту) тұрғын үйді меншіктену
құқығы тоқтатылған жағдайда, егер тұрғын үйді сатып алушымен жасалған ... ... ... меншік иесінің отбасы мүшелері меншік иесі
отбасының бұрынғы мүшелері және ... ... ... ... ... ... Егер тұрғын үйге меншік құқығын осылайша тоқтату
кәмелетке толмаған балалардың тұрғын үй ... ... ... ... үйді ... ... ... пен қамқорлық болғандарының
келісімі талап етіледі.
Кондоминиум. Көп пәтерлі тұрғын ... ... ... бір бөлігіне
меншік құқығы әр уақытта барлық ... ... ... ... байланысты. Осыны ескере отырып ... үй ... ... ... ... ... ... режимі енгізілген.
Кондоминиум қатынастарын бекіту тұрғын үйлер ... ... ... ... ... табылады, соның нәтижесінде тұрғын
үйлермен, олардың ... ... ... байланысты барлық мүлікті күтіп
ұстау жөніндегі ауыртпалықты көтеруді реттеу қажеттілігі ... ... бұл ... ... ... пайдалану органы атқарған.
Ол тұрғындардан сол бір немесе өзге ережелерді сақтауды талап ... ... бұл ... ол ... ... ... төбелердің, подвалдардың және т.б. жай-күйі үшін негізгі заңды
жауапкершілікте болды, осының ... ... ... ... үй ... ... оның сақталуын қамтамасыз ггумен байланысты
қатынастар ретінде белгілеуге болады. Қа-нргі уақытта, мемлекет ... ... ... ... функциялардың аз ғана бөлігін өзіне қалдыра отырып,
тұрғын үй қорын басқару, соңдай-ақ оны ... оның ... ... ... тікелей функцияларды пәтер иелерінің өздеріне берді.
Сондықтан кондоминиумды үлестік меншік сияқты, меншік қатынастарының
күрделендірілген нысаны ғана ... ... ... ... кәдімгі қатынастарында бірінші ... ... ... ... болу міндеті шығады, ал олардың мүлікті күтіп-ұстау
ауыртпалығын жүзеге асыруға қатысуын ... ету тек ... ... ғана көрінеді.
Кондоминиумда тұрғын үй-жайлардың барлық меншік ... үшін ... ие ... мүлікті басқару міндеті басымды болып табылады [5].
Кондоминиум объектісін тіркегеннен кейінгі бір айдан кешіктірмейтін
мерзімде үй-жайлардың меншік иелері ... ... ... нысаны
тұралы мөселені шешуге тиіс. Мұндай шешімге дейін кондоминиум объектісімен
біртұтас кешен ретінде байланысты міндеттемелер бойынша, сондай-ак, ... ... ... ортақтандырыла қамтамасыз ету жөніндегі
міндеттер бойынша меншік иелері ортақ жауапты болады.
Біртұтас инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету ... бар ... ... үй коммуналдық кешенді құрайтын көп пәтерлі ... ... онын бір ... ... ... ... басқарудың бір
нысаны ғана қолданылуы мүмкін.
Кондоминиум объектісін басқару ... оған ... ... Ондай нысандарға мыналар жатады:
1) егер барлық меншік иелерінің саны төрт адамнан аспаса,
олардың тікелей ... ... ... ... иелерінің кооперативі;
кондоминиум объектісін үшінші (сырт) жеке немесе ... ... ... және коммуналдық қызмет көрсету орны) тұлғалардың басқаруы;
Қазақстан Республикасының зандарына қайшы келмейтіи өзге де нысандар.
Кондоминиум обьектісін ... ... шарт ... тұрғын үй
пайдалану және коммуналдық қызмет көрсету орнына не тұрғын үй басқарушысына
берілетін құқықтар көлемі шартпен ... ... ... үй ... және ... ... ұйымдармен осындай қызмет көрсету туралы жеке шарттар жасасуға
құқылы.
Үй-жайлар (пәтерлер) иелері көпшілігінің шешімі бойынша ... ... ... ... ... ... бірге үй-жайлар иелерінің бір кооператив басқаратын
тұрғын үй-жайдың иелері көпшілік ... ... ... ... ... ... шығып, өзінің жеке кооперативін ... ... ... ... өзге нысанын қолдануға құқылы.
Кондоминиум кейбір жағдайларда мемлекеттік тұрғын үйді басқару үшін ... ... ... ... ... ... үйлер мен үй
жайларда, мемлекет жергілікті ... ... ... ... ... меншік иелерінің бірі ретінде ... ... ... ... ... басқару үшін меншік иелерінен ... ... ... ... ... үйге жеке меншік құқығын алу және тұрғын үйге ... ... ... үйге жеке ... ... алу ережелері
Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй туралы» заңының 12-бабына
сәйкес     тұрғын үйге немесе оның бiр ... ... ... ... ... үй ... бiр бөлiгiн) салу;
2) сатып алу-сату, айырбастау, сыйға тарту, өмiр бойы күтiп ... алып қою ... мен ... ... ... басқа да
азаматтық-құқықтық мәмiлелер жасасу;
3) ... үйдi ... ... ... ... түрде ауысуы 
ретiменалу;
4) жалға алушының мемлекеттiк тұрғын үй қорының үйiнде өзi ... үйдi ... ... ... ... ... алу ... тегiн
алу) жолымен меншiгiне алуы;
5) тұрғын үй (тұрғын үй-құрылыс) ... ... ... ... пай ... ... ... төлеуi;
6) шарттық мiндеттеме, соның iшiнде азаматтың үй салуға өз қаражатымен
немесе еңбегiмен қатысуы туралы шарт негiзiнде тұрғын ... ... ... ... ... емес ... нысанына негiзделген
тұрғын үйдi сату не тегiн беру ... өз ... ... ... меншiгiне беруi;
8) мемлекеттiң немесе заңды тұлғаның мемлекеттiк меншiк ... ... үйдi ... ... ... өзқызметкерiнiң не
өзге адамның меншiгiне беруi;
9) жеке меншiкте болған тұрғын ... ... ... ... алынуы
салдарынан тұрғын үйден айырылудың өтемi ретiнде тұрғын үй беру;
10) Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... бойынша пайда болады.
Қазақстан Республикасының әрекет етуші тұрғын үй заңнамасы шарттық
қатынастардың әртүрлігімен ... ... бір ... тұрғын үйлерді
жеке меншікке беруді көздесе, ал екінші бір ... ... ... ... үйді жеке ... беру ... ... негізінен мыналар
жатады:
Бұзылуға жататын үйді соның орнына сол ... ... ... жердегі жер
учаскесінде салынатын тұрғын үйді беру шартымен босату туралы ... ... ... ... орналасқан және бұзылуға тиісті
тұрғын үйлерде тұратын азаматтарды орнына басқа тұрғын үйлер беру шартымен
шығару үшін тұрғын ... беру ... ... шарттар азаматтарда берілетін тұрғын үйлерді пайдалану (жалға алу)
құқығының пайда болуын көздеуі мүмкін, бірақ бұл ... ... ... ... шектелген мүліктік мүдделері тиісті түрде отелуге тиіс
[6].
Аталған негіздер бойынша босатылатын (бұзылатын) тұрғын үй ... ... ... ... ... ... да ... шығарылмайды.
Онда оған жаңа тұрғын үйді жеке меншікке ... ... беру ... ... ... жеке меншікке беру туралы шарттарға, сондай-ақ тұрғын
үйдің (үйдің бір бөлігінің) немесе ... үй ... ... ... ... адамға немесе құрылысты қаржыландыруға өз қаражатымен
қатысқан адамға тұрғын үй беру ... шарт та ... үйді ... беру ... ... ... үй-жайды күрделі
жөндеуден өткізу уақытына бекітіледі. ... үй, ... ... ... келісімшарттарының шарттары бойынша беріледі, еңбек
келісім-шарттарының шарттарымен тұрғын үйлерді ... ... ... ету ... өтуі ... ... олардың әрекет етуі
басталғаннан ... ... бір ... өткеннен кейін беру көзделуі мүмкін.
Заңнамамен орнына басқа тұрғын үй беру жағдайымен бұзылуға ... үйді ... ... шарт ерекше реттелген. Жер ... ... үшін ... ... ... ... ... тұрғын үйді бұзушы құрылыс салушылар мен меншік иелерінің
(жалдаушылардың) ... ... ... үй-жайлардың орнына бұрынғы
меншік иелеріне (жалдаушыларға) нақ сол ... ... жер ... салынған тұрғын үйлерден меншігіне (жалға) тұрғын үй беру туралы
шарт жасалуы мүмкін.
Осындай ... ... ... ... ... ... ... көзделген талаптарға сай келетін жаңа тұрғын үй беруге міндетті.
Өз кезегінде бұзылуға тиісті тұрғын үй ... ... ... үй-жайларды шартта көрсетілген мерзімде босатуға міңдетті.
Шартта жаңа тұрғын үй берудің белгілі бір (өзге) мерзімдері, сондай-ақ
басқа да ... ... ... Атан ... ... болатын өтемақы
сомасы, тұрғын үйдің көлемі, қабаты, бөлмелер саны, отбасының құрамы
анықталады Көшірілуге ... ... жаңа ... үй ... ... ... мекенде орналасқан әрі техникалық жоне санитарлық нормаларга ... ... ... ... өтер ... ... болса,
орнатастырылады. Уақытша тұрғын үй-жайға ақы ... ... ... ... жүктеледі, бұл өз кезегінде оның тұрғын үй беру жөніндегі
өз міндітіп тұрақты негізде орындауы үшін ... ... шара ... жаңа ... үй ... көрсетілген мерзімде бермесе, құрылыс
салушы соттың шешімі бойынша өз ... ... ... ... айрылған
меншік иесіне (жалға алушыға) шарттың ережелерінде көзделғен талаптарға
сәйкес басқа тұрғын үй ... ... ... ... ... қатар, құрылыс
салушы шарттық міндеттемелердің бузылуы салдарынан келтірілген залалды да
өтеуге міндеттенеді.
Меншік құқығы негізінде ... үйді ... ... ... ... пайдалануды тікелей көздейтін негізгі құқықтық нысан болып ... ... ... ... ... үйді ... ... мүлікті жалдаудың
бірқатар ортақ белгілері тән, бірақ ол тікелей тұрғын үй заңнамасымен де
реттеледі.
Тұрғын үйді жалдау ... ... ... ... иесі ... оның
уөкілетті адамы (жалға беруші) азаматқа (жалға алушыға) жөне оның отбасы
мүшелеріне тұрғын үйді ақы ... ... ... ... ... ... үйді жалдау шарты консенсуалды, ақылы және екі жақты
шарт ретінде жасалады.
Заңнамада ... үйді ... ... ... екі тұрі нақты
ажыратылган; а) мемлекеттік тұрғын үй қорындагы тұрғын үйді жалдау ... жеке ... үй ... ... үйді ... шарты.
Жеке тұрғын үй қорындағы тұрғын үйді жалдау. ... иесі ... ... ... жскс ... ... тұлға) өзі тұратын тұрғын үйді,
не негізгі мақсаты жалға алушыларға тұрақты немесе уақытша тұру үшін берілу
болып табылатын тұрғын үйді жалға ... ... ... үй қорындағы тұрғын үйді жалдау шарттары (талаптары) жалға
беруші мен жалға алушы арасындағы шартпен де заңдармен де ... ... ... және ... иесі ... тұратын тұрғын үйді жалдау
шартының шарттары арасында ерекшелік жасалған.
Меншік иесі тұрмайтын ... үйді ол ... ... жасалған шарт
бойынша басқа адамға жалға бере алады.
Шарт тараптары болып жалға беруші - тұрғын үйдің ... иссі ... ... ... не ... оны ... беруге уәкілеттенген жеке
нсмесс занды тұлға және жалға ... - жеке ... ... ... ... ... ... ретінде, шарт тараптарынан басқа
бірқатар ... ... да ... — жалға алушы отбасының мүшелері,
уақытша тұрғындар жоне қосымша жалға алушылар - бола алады.
Тұрғын үй-жайға немесе ... ... ... ... ... ... ... құқықы басқа тұлғаға ауысқан жағдайда жалдау шарты жаңа меишік
иесі ... ... ... Шартты мұндай жағдайда тоқтату жалға алушы және
тұрғын үй-жайды жалға берген мепшік иесі ... ... ... пәні ... құрылыс, санитариялық, өртке қарсы және басқа да
міндстті талаптарға сәйкес келетін жеке тұрғын ... не ... ... ... ... ... [8].
Тараптардың және қалған тұрғындардың құқықтары мен міндеттері. ... ... ... пайдалануына шарт және тұрғын үй заңнамасының
талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... ұстау тәртібі тікелей шартпен анықталады.
Жалға алушы тұрғын үйді өзінің тұруы үшін және өз отбасының мүшелері
тұруы үшін ... ... ... ... ... ... үйді тек жеке
өзінің тұруы үшін пайдаланатындығы тікелей көзделуі мүмкін.
Егер жалға алу шартында өзгеше көзделмесе, ... ... ... ... ... жалдаушыларды және уақытша тұрғындарды қоныстандыруға
құқылы.
Жалға алушының негізгі міндеттері шартпен ... ... ... үйді ... ... үшін ақы ... көрініс табады.
Жалға алушы тұрғын үй-жайды мақсатына сай пайдалануға және оның бүлінуіне
жол бермеуғе, оны бұзбауға ... ... ... ... болса, жалға алушы жалға алынған үй-
жайды алты айға дейінгі мерзімге тастап кетуге құқылы.
Қосымша жалдаушылар ... ... тұру ... ... ... ... ... шартына сәйкес иеленеді қосымша жалдаушылардың
тұру шарттары, атап айтқанда, тұру мерзімі, ... ... ... ... ... тәртібі тұрғын үй-жайды жалға алушы мен қосымша жалдаушы
арасындағы шарт арқылы белгіленеді.
Қосымша жалдау ... ... ... ... ... не шартта
көрсетілген ахуал пайда болғанда жалға алушының талап етуі ... ... не өзге де ... ... ... шарттар қосымша
жалдаушыны кемінде бір ай бұрын ескерте отырып кез ... ... ... ... ... Жалдау шарты, сондай-ақ тұрғын үйге
меншік құқығы ... ... ... ... да тоқтатылады. Қосымша
жалдаушы шартты, егер қосымша жалдау шартында өзгеше көзделмеген болса, кез
келген уақытта бұзуға қукылы. Қосымша жалдау ... ... не оны ... ... ... қосымша жалдаушы басқа тұрғын үй-жай берілместен
шығарылуға ... ... ... ... үй-жайга уақытша тұрғындарды жалдау
шартын жасаспай-ақ тұрғызуға құқылы. Уақытша тұрғындардың тұру ... ... ... ... ... жалға алушының талап ... ... ... ... берілместен, кез келтен уақытта, кемінде жсті
күн бұрын ескерте отырып шығарылуға тиіс.
Жалдау шартының ... ... ... ... ... ... ... жалдаушылар мен уақытша тұрғындар жалдау шарты
тоқтатылган жагдайда басқа ... ... ... ... тиіс ... үй ... ... Қазақстан Республикасының Заңының 18-
бабында тұрғын үй иесiнiң негiзгi ... мен ... ... ... ... салынып бiтпеген тұрғын үйдiң иесi оны, сату
шартын ... ... өз ... ... ... ... сыйға тартуға,
айырбастауға, басқа адамдарға мұраға қалдыруға, кепiлге беруге, осы бапта
көзделген ерекшелiктердi ескере отырып, заң актiлерiнде ... ... де ... оған ... етуге құқылы.
Ипотекалық тұрғын үй қарызы қаражатының есебiнен толық нeмece iшiнара
сатып алынған тұрғын үйдi сатып ... ... ... ... ... ... иесiнiң ипотекалық тұрғын үй қарызы толық өтелгенге дейiн
кредитордың келiсiмiнсiз осы тұрғын үйге билiк етуге құқығы ... ... ... үйдi немесе оның бiр ... ... ... ... оған мемлекеттiк органдардың рұқсатын қажет етпейдi.
      Бұл құқықты меншiк иесi құрылыс, санитариялық, ... ... ... да ... ... мен ... ... жағдайда ғана iске
асырады.
      Егер құзыреттi органдар ... ... мен ... бұзу
фактiлерiн не тұрғын үйдi пайдалану басқа азаматтардың құқықтары мен
мүдделерiн айтарлықтай ... ... ... ... иесi Қазақстан
Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа тартылып, сонымен ... ... ... бұзушылықтарды және олардың зардаптарын жою ... ... ... үйде ... ... иелерi оны күтiп ұстау
жөнiндегi ортақ шығындарға қатысуға ... ... ... иесi ... егер меншiк иелерiнiң келiсiмiнде өзгеше белгiленбеген болса,
тұрғын үйдегi тұрғын үй-жайлардың пайдалы ... ... ... ... емес үй ... ... ... үйдiң жалпы алаңына қатынасымен
анықталады.
Сондай-ақ  «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының
Заңының 19-бабына сәйкес тұрғын үй, ... ... ... тұрғын үй
сатылған, сыйға тартылған, мұраға қалдырылған, кепiлге ... ... ... меншiктену (жердi пайдалану) құқығы тұрғын үйдiң жаңа ... ... ... иесi ие болған көлемде көшедi.
Тұрғын үйге (тұрғын жайға) бекiтiлiп берiлген жер учаскесiне тұрғын үй
иелерiнiң құқықтары Қазақстан ... жер ... ... ... ... ... мен ... балалары тұрғын үй
иесi отбасының мүшелерi деп танылады. Ерлi-зайыптылардың ... ... ... бар және ... ... ... ... тұратын
балалары өзара келiсiм бойынша ғана ... иесi ... ... ... ... Ерекше жағдайларда, егер меншiк иесiмен үнемi бiрге тұрса
және онымен кемiнде бес жыл ортақ шаруашылық жүргiзсе, басқа адамдардың ... үй иесi ... ... деп танылуы мүмкiн. Еңбекке жарамсыз
асырауындағылар, егер олар меншiк иесiмен үнемi бiрге ... ... ... мүшелерi болып табылады.
Меншiк иесiнiң өзiне тиесiлi тұрғын үйiне өзi қоныстандырған отбасының
мүшелерi, егер оларды ... ... ... ... ... үйдi онымен бiрдей пайдалануға құқылы. Олар ... ... ... ... үйге өздерiнiң кәмелетке толмаған балаларын тұрғызуға құқылы.
Отбасының басқа мүшелерiн тұрғызуға меншiк ... ... ғана ... ... иесiмен отбасылық қатынастар тоқтатылған ... ... ... ... үйдi, егер ... үй ... жазбаша
келiсiмде өзгеше көзделмеген болса, жалға алу мерзiмiн ... ... ... ... ... Бұл ... ... бұрынғы мүшелерi тұрғын
үйдi күтiп ұстау және коммуналдық қызметтердiң ақысын төлеу жөнiндегi
шығындарға қатысуға мiндеттi. ... үй иесi ... ... ... үйдi ... ... бұзған кез келген адамнан, соның iшiнде
меншiк иесiнен де аталған бұзушылықты жоюын талап ете ... ... ... ... ... ... ... мүшелерi) өздерiнiң тұрғын үй-
жайды пайдалануынан туындайтын мiндеттемелерi бойынша ортақ мүлiктiк
жауапкершiлікте ... ... үй ... ... үй тұрғын үйге мұқтаж, осы елді
мекенде тұрақты ... ... ... ... және халықтың
олеуметтік жагынан ... ... аз ... ... Қазақстан
Республикасы азаматтарының пайдалануына беріледі.
Мемлекеттік тұрғын үй ... ... үй ... ... ... ... ... бойынша мемлекетке тиесілі және ... ... ... ... ... үй ... немесе
мемлекеттік кәсіпорынның (мемлекеттік кәсіпорнның тұрғын үй қоры)
басқаруындағы тұрғын үй ... ... ... ... ... тұрғын үй қорынан тұрғын үй, сондай-ақ, тұрғын үйге мұқтаж
мемлекеттік қызметшілерге, бюджеттік ұйымдардың ... ... және ... ... кызмет атқаратын адамдарға
беріледі. ... ... ... үй ... ... үйге ... әлеуметтік жағынан қорғалуға жататын топтарына мыналар
кіреді:
Азамат (ері немесе зайыбымен және ... ... ... ... үй ... ... елді ... бір ғана тұрғын үйді
иеленуге құқылы бұған ерлі-зайыптылардың әрқайсысы осындай тұрғын ... ... ... ... ... ... тұрғын үй қорынан тұрғын үй берілуі мүмкін ... алу ... жері ... ... органдарда жүзеге асырылады.
Есепке әдеуметтік жағынан қорғалмаған азаматтар немесе тұрғын үйге ... ... ... ұйымдардың жұмысшылары, әскери
қызметшілер мен сайланбалы мемлекеттік ... ... ... алу үшін ... ... тізбесі мен нысанын Қазакстан
Республикасының Үкіметі бекітеді. Азаматтардан ... да бір ... ... ... ... ... салынады.
Азаматтардың өздерін және өздерінің жанұя мүшелерін мемлекеттік тұрғын
үй қорынан тұрғын үй ... ... ... есепке қою туралы арыздары
тұрғылықты жері бойынша тиісті жергілікті атқарушы органда бір ай ... ... алу ... одан бас ... ... шешімді бір айлық мерзім
өткенге шейін жергілікті атқарушы орган ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құқықтары бұзылған
азаматтар оларды қорғау ... ... ... ... алады.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй берілетін тұлғалар ... ... ... ... ... қабылдаудың негіздерін нақты
көрсету үшін заңнамада ... ... ... үй ... Заңының 72-бабы) мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру ... ... бас ... ... ... Сырт ... қарағанда аталған
тізім түпкілікті көрінгенмен, Қазақстан ... ... ... туралы» Заңының 73-ба-бының нормаларының мағынасы бойынша,
тұлғаны ... үй ... ... ... ... сонда көзделген
негіздер азаматтарды мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй берілуі мүмкін
тұлғалар ... ... ... бас тартудын да негіздері болуға тиіс. Сол
сияқты, есепке алудан бас ... ... егер бұл ... оны ... ... ... ... мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге
мұқтаждар есебінен шығарудың негіздері ... ... ... ... ... бес ... ішінде өз тұрғын үй жагдайларын
төменде көрсетілген жолдың бірімен қасақана нашарлатуы ... ... ... айналғаны анықталса, онда азаматты есепке қоюдан бас тартылуы
мүмкін, ал тұрғын үй есебіне негізсіз қойылған азамат одан ... ... Осы ... әкелетін бұзушылықтарға мыналар жатады:
1) тұрғын үй жайын айырбастау;
Қазақстан Республикасының дәл сол ... өзге елді ... ... ... ... ... тиесілі, тұру үшін жарамды
тұрғын үйді иелігінен шығаруы;
тұрғын үйдің оның өзінің кінәсінен бұзылуы ... ... ... оның ... ... үй ... ... үй берілуіне
мұқтаж болмаған кезде тұрғын үйінен кетуі;
жұбайынан, кәмелетке толмаған және ... ... ... ... ... ... басқа адамдарды тұрғызғаны.
Жоғарыда айтылғандай, 73-бапта азаматты ... үй ... ... белгіленген. Бұл тізімдегі негіздердің барлығы барлық жағдайларда
тұлғаны есепке алғаннан ксйіп пайда болады. Өмірлік ... ... ... ... ... ... ... дейін де пайда
болуы мүмкін. Мысалы, тұлға мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй ... ... жоқ ... да тұрғын үй есебіне алу туралы өтініш білдіруі
мүмкін. Мұндай жағдайда оны есепке алудан бас тартылуға ... Егер ... ... ... ... ... пайда болса, онда ол есептен
шығарылуға тиіс.
Бұдан басқа, азаматты мемлекеттік тұрғын үй қорынан ... үй ... ... ... (есепке алудан бас тарту) мына жағдайларда мүмкін
болады:
- егер ол басқа елді мекенге тұрақты тұру үшін кетсе;
- егер ... ... ... үй қорынан тұрғын үй берілуге
мұқтаждысы туралы шындыққа сай келмейтін ... ... ... алу
барысында осындай салдарға әкелетін заңсыз әрекеттерге тиісті лауазымды
тұлғалар да бой алдыруы мүмкін);
егер азамат жер ... алса және ... ... ... құрылысын
аяқтаса немесе тұрғын үйге ие болса.
Есепте тұрған азамат тұрақты тұру мақсатында ... ... ... жүріп
кетсе немесе қайтыс болса, оның тұрғын үй алу ... ... ... ... ... мүшелері үшін сақталады. Жанұяның қалған мүшелері үшін
мемлекеттік тұрғын үй қорынан ... үй ... ... деп ... ... ... бойынша жойылуы мүмкін.
Азаматты негізсіз есепке алып келген құқық бұзушылықтар ... оны ... ... қажетті негіздер (отбасы мүшелері санының көбеюі,
отбасының жиынтық табысының ... және т.б.) ... ... ол ... пайда болған күннен бастап тұрғын үйге мұқтаж деп ... ... ... үй ... үй ... ... ... өтініш берілген кезден бастап, тізімде белгіленген кезек
ретімен ... ... ... ... ... аз ... ... өзге де бюджеттік ұйымдардың қызметкерлері мен
әскери қызметшілер үшін жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... пайдалануға берілген немесе тұрғындар
босатқанына қарамастан, ... ... ... ... екі ... ... қезегінде тұрғандар арасында жүзеге асырылады. Бұл ... ... ... ... ... тұрғандардың санына қарай пропорционалды
түрде бөлінеді. Заңнамада тұрғын үйді бөлудің өзге де ... ... үйді ... тыс және ... ... алу Қазақстан
Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңын күшіне енгізу сәтінде
тұрғын үйге мұқтаж ... ... ... ... ... ... үй құқықтарының кепілдіктерін қолдаумен байланысты.
Бұған қоса ... ... ... ... дейін тізімге қойылған барлық
азаматтар үшін ... ... үй ... тұрғын үй алудың бұрынғы
тәртібі сақталады. Тұрғын үйді кезектен тыс алу мына жағдайларда көзделген:
- азаматтың тұрғын үйі ... ... ... орын ... ... ... тұру үшін жарамсыз болып қалса;
- тұлға ... ... ... ... ... ... ... тұрған үйіне кайтып оралғанда, ол
үйді оның бұзылуы немесе тұрғын емес үй-жай етіп ... ... беру ... ... ... ... ... үйінен айрылған ақталған адамдарға
бұрынғы тұрғын үйін қайтару мүмкін болмаса (бұл жағдайда тұрғын үй ... ... ... кейінгі бір жылдық ішінде мәлімделуге тиіс);
Кәмелетке толғанға дейін ата-анасынан айрылған жиырма жасқа толмаған
жетім балаларға. Әскери ... ... ... ... ... ... ... әскери қызметтен өту мерзіміне ұзартылады;
- тұлғаға ... ... ... ... ... ... үй ... тиісті болса немесе ол бұрынғы
тұрғын үйін ... ... ... ... ... үйі ... сақталмайтын жағдайда, егер бұл оның басқа
жерге көшуіне әкелсе, ... ... ... қызметке сайлануына
байланысты. Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары берілген
адамдар ... ... ... ... туралы заңдарда
белгіленген тәртіппен тұрғын үй алуға құқығы бар.
Азаматтар мемлекеттік тұрғын үй қорынан бірінші кезекте ... ... ... болады, егер олар Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй
қатынастары туралы» Заң ... ... ... ... ... болса ж»не
мына категорияларға жататын болса:
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй әр адамға кемінде он бес шаршы
метр және он сегіз ... ... ... пайдалы алаң мөлшерінде беріледі.
Тұрғын үйді бір азамат алатын барлық жағдайларда оған алаң ... жеке бір ... ... ... ... ... үй беру (әскери ... ... ... ... жұмыс істемейтін азаматтарға) нормалары азайтылуы
мүмкін. Бұл ... ... ... Үкіметінің шешімімен анықталады,
бірақ ол бір адамға қолданылатын ... ... кем емес ... ... бір ... бөлмеден кем емес болуға тиіс. Көрсетілген мөлшерден асатын
тұрғын үйдің алаңы артық деп саналады және ол тұрғын үйді пайдаланғаны үшін
жоғары ... ... ... алып ... ... ... ... аурулар тізімінде аталған кейбір ... ... ... шалдыққан азаматтарға бөлек қосымша бөлме беріледі. ... ... ... алаң артық деп саналмайды.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үй ... ... ... ... ... ... аптадан асқан әйелдің болуы
ескеріледі.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй берілетін кезде оған тікелей
заңнамамен ... ... ... ... ... тұру үшін
берілетін мемлекеттік тұрғын үй ... ... үй сол елді ... қарай тұрмысқа жайлы және мұқтаж адам есепте тұрған елді
мекенінің шегінде ... ... Егер ... үй ... ... ... ол тек мұқтаж адамның және оның отбасының кәмелетке толған ... ... ... ғана ... ... ... ... емес
тұрғын үйді беруге келісім алғаннан кейін және оны берген соң ... ... ... ... үй ... тұрғын үй беру кезінде бір бөлмеге ... ... әр ... ... ... ... олардың
келісімінсіз тұрғызуға жол берілмейді. Заңды өкілдікті реттейтін нормаларға
сәйкес әр ... ... ... ... ... бір бөлмеде бірге
тұруына келісім олардың ата-аналарымен, асыраушыларымен, қамқоршыларымен
немесе қорғаншыларымен берілуге тиіс.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй мүгедектерге, ... ... ... және ... ауыр ... ауыратын адамдарға берілетін
жағдайларда тұрғын үй ... ... ... ... ... ... бар тұрғын үйлерден алынады.
Сондай-ақ, сауықтыру жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... және тұруға қажетті
басқа да жағдайларды ескере отырып, үй-жайды таңдау құқығы беріледі.
Мемлекеттік тұрғын үй ... үй ... ... ... білдірушінің
тұрғылықты жері бойынша жергілікті атқарушы органның шешімі шығарылады.
Тұрғын үй мемлекеттік кәсіпорындардың тұрғын үй қорынан ... ... ... талап етілмейді. Тұрғын үйлерді мемлекеттік тұрғын үй
қорының үйлерінде беру жариялылыққа негізделеді. Оны соңғы жиырма төрт ... ... ... үй ... ... үй алу ... тұрған
адамдардың тізімін осы тізімдерде тұрған адамдардың талап етуі бойынша
танысуы үшін ... ... ... ... ... ... құрамы, есепке қойылған уақыты, мемлекеттік тұрғын үй қорынан
тұрғын үй ... ... ... және оның ... ... үй ... ... мәліметтер міндетті түрде енгізілуге тиіс.
Тұрғын үй қатынастары туралы заңнамада мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... босаған бөлігін беру тәртібі ... ... ... ... ... аз ... тұратын тұрғын үйдің тұрғын
бөлігі босаса, ол мұқтаждар есебінде кезекте тұрғандарға беріледі. Бұл
орайда ... ... үйде ... және ... бар ... ... мұқтаж ететін азаматтар босаған тұрғын алаңды пайдалануға алуда
басымды құқыққа ие болады.
Мемлекеттік тұрғын үй ... ... үй ... ... қарастырып көрейік. Тұрғындардың құқықтары мен міндеттері
мемлекеттік тұрғын үйлерді беру ... ... ... ... ... ... ... заңдық фактілердің бірі болып жергілікті ... ... ... ... ... үйді ... тарап (жалға
беруші) пен оны алған азаматтың құқықтары мен міңдеттерін реттейтін тұрғын
үйді жалдау шарты да бекітіледі.
Мұндай шарттың ... тән ... бірі ... оның ... нормаларына негізделетіні табылады. Мемлекеттік тұрғын үй ... үйді ... ... ... ... ... үй
қатынастары туралы» заңынан басқа, Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік
тұрғын үй қорынан тұрғып үйлерді ... ... және ... тәртібі
туралы» нұсқаумен реттеледі. Мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... ... ... оған ... ... табылады. Бұл қатынастарға тиісті
жағдайларда азаматтық заңнаманың да нормалары қолданылады.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді таңдау шарты бір ... ... ... ... ... кәсіпорынның әкімшілігі (жалға
беруші) мен азамат (жалға алушы) арасында бекітіледі. Шарт жазбаша нысанда
бскітіледі. Мұндай жолдау шарты, мәні ... ... ... ... ... шарт болып табылатынына қарамастан, мемлекеттік
тіркеуге алуға жатпайды. Заңнамада бұл ... ... ... ... ... ... бұл ... бірқатар жағдайларда
бекітілмейді, мұндай жағдайларда ... ... мен ... ... ... тұрғын үй қорында жалдау шартының пәні болып жеке тұрғын
үй табылады. Басқа бөлмеге (шектес бөлме) шығатын ... ... ... бөлме, бөлменің бір бөлігі, сондай-ақ пәтердегі қосалқы үй-жайлар
мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді жалдау шартының дербес пәні ... ... ... үй қорынан тұрғын үйді жалға алушы берілген тұрғын
үй жайда өзі, сондай-ақ отбасы мүшелерімен бірге тұруға ... ... ... ... бірге тұратын ерлі-зайыптылар мен олардың балалары
кіреді. Жалға алушымен ... ... ... ... ... ... ... өз отбасылары бар балалар өзара екі жақты келісім
бойынша отбасы ... ... ... ... ... ... меншік
иесінің отбасының мүшелері болып басқа да тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... болса жөне онымен бір ортақ шаруашылық
жүргізіп жатса. ... ... ... ... ... ... ... еңбекке
жарамсыз асырауындағы тұлғалар да табылады.
Отбасы мүшелері тұрғын үйді пайдалану бойынша жалға ... ... ... Олар ... тұрғын үй қорынан ... ... ... ... ... де ... Отбасының кәмелетке
толған мүшелері тұрғын үйді жалдау ... ... ... ... ... ... ортақ мүліктік жауапкершілікте болады.
Мемлекеттік тұрғын үй қорының тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда, бүкіл тұрғын үйді
бұрынғы шарттармен пайдалануға құқылы. Бұл ... олар ... алу ... ... ... ... сол бойынша міндеттерді атқарады.
Уақытша болмаған азаматта осы жағдайда уақытша сақталатын тұрғын ... деп ... ... ... ... ... алушының отбасы
мүшелері болуын тоқтатқан жағдайларда, олар өздерінің жалға алушымен теңдей
тұрғын үй ... мен ... оз ... ... ... қала ... алушы отбасының кәмелетке толған мүшесі жалға алушының және
отбасының кәмелетке толған ... ... ... ... жасалған
жалға алу шарты бойынша алғашқы жалға алушының орнына өзін жалға алушы деп
тануды талап ете ... ... ... ... ... ... ... болған
адамның отбасының кәмелетке толған кез келген мүшесіне нақ осындай құқық
беріледі. Жалға алушының ... ... үйді ... ... ... рәсімдеуді
қажет етеді.
Жалға алушы мемлекеттік тұрғын үй қорындағы өзі тұратын тұрғын үйге
отбасы мүшелерімен қатар жұбайын, балаларын, ... ... ... ... отбасы мүшелері болып табылмайтындар), басқа адамдарды
кіргізуге ... ... үшін ... ... ... ... отбасының
кәмелетке толмаған мүшелерінің жазбаша келісімі талап етіледі. Егер жалға
алушы өзінің кәмелетке ... ... ... жатса, отбасы мүшелерінің
келісімі талап етілмейді.
Кіргізілген тұлғалар, басқа ... ... ... ... тұрғын үй-
жайды пайдалану құқығына ие болады. Бұл ... еғер олар ... ... мүшелері ретінде кіргізілген жағдайда қолданылады. Алайда, бір
жағынан, жалға алушы мен оның отбасы мүшелері жоне ... ... ... ... ... сотінде бекітілетін жазбаша келісіммен
кіргізілген түлгалардын ... ... ... бойынша құқықтары
шектелуі мүмкін.
Мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... үйді ... ... ... билік етуде шектелген құқықтарға ие. Олар жалға алушының ... ... оның бір ... ... ... беруге құқылы екендігінен
көрінеді. Бүкіл тұрғын үйді ... ... беру ... үй заңнамасы
нормаларының мәнісі бойынша жүзеге асады, егер жалға алушы мен оның отбасы
мүшелерінде тұрғын үй ... ... ... ... ... болса, тұрғын
үй-жайды сақтаудың негіздері мен мерзімдері ... ... үй ... туралы» Заңының 85, 86 баптарына сәйкес анықталады.
Тұрғын үйді қосымша жалға беруге жол беріліп қана ... ... оған ... да ... ... егер ... алушы өзіне сақталатын
уақытша бос тұрған тұрғын үйге ешкімді тұрғызбаса онда үш ... ... ... ... ... оны жалға алушының келісімінен мемлекеттік
тұрғын үй қорындағы тұрғын үй жалға алушыға сақталатын ... ... ... ... ... басқа азаматтарға беруге құқылы. Жалға беруші
тұрғын үйді қосымша жалға берген ... ... ... ... ... ... ... мүшелері мерзімінен бұрын қайтып келген кезде ... ... ... ... оның отбасы мүшелерінің қайтып оралуына қарай
олар қосымша жалдаушы-ларды немесе ... ... ... ... ... дереу шығаруды талап етуге құқылы. Қосымша жалдаушылар немесе уақытша
тұрғындар тұрғын үйді ... бас ... ... олар жалға алушының
немесе оның отбасы мүшелерінің талап етуі бойынша мемлекеттік тұрғын ... ... ... үй ... ... ... ... үйді жалға алушының өзі қосымша жалға берсе онда қосымша
жалдау ... ... ... ... жеке ... үй ... ... үйді
жалдау шартын мерзімінен бұрын тоқтату туралы жалпы ... ... ... ... үйді ... алушының орнына жалға берушінің қосымша жалға
беруіне қатысты норманың қазіргі тарихи жағдайларға сәйкес келмейтіндігін
атап өткен жөн ... Бұл ... ... үйге ... ... қатты сезілген
уақыттағы тұрғын үй нарығының калыптасу ... ... ... үйді ... ... беру ... ... алушыға емес, жалға
берушіге беру оның мемлекеттік ... үйді ... ... ... ... және ... үйге ... азаматтар
құқықтарының сақталуына кері әсер етеді.
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үй алты ай ... ... ... ... оның отбасы мүшелері алты айдан артық ... ... ... үйді ... ... ұзартылуы мүмкін. Қазақстан
Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы Заңының ... ... ... ... ... ... үйді ... мерзімін ұзарту
туралы жалға алушының немесе ... ... ... ... беруші болып
табылатын органмен қарастырылады. Жалға алушы мен жалға беруші арасында
келісімге қол жеткізілмесе, дау сот ... ... ... ... үй ... тұрғын үй азаматтар үшін заңнамада басқа
тікелей көзделген жағдайларда ұзақ мерзімдерге сақталады. Соның ішінде,
тұрғын үйге деген құқық мына ... ... ... Рсспубликасының қарулы күштерінде немесе Қазақстан
Республикасының қатысуымен одан тыс жерлерде ... ... ... ... ... ... - ... мерзімі ішінде;
Мерзімді еңбек шарты (келісім шарт) бойынша немесе ... ... ... ... ... ... жұмыс істеген уақыты ішінде;
Қызметтік іс-сапар бойынша стажировкадан өту үшін, ... ... ... жұмыс істеу үшін және ... ... да ... ... шетелге кеткенде — шетелде болған
уақыты ішінде;
Оқуға кеткенде - оқу уақыты ішінде;
Балаларды балалар мекемесіне тәрбиелеуге орналастырғанда - ... ... ... ... ... ... ... немесе қорғанысының
(камқоршысының) қолында - балалар кәмелетке толғанға ... ... ... ... ... кеткенде бұл
міндеттерді тоқтатқанға дейінгі барлық уақытта;
Емделуге кеткенде — емделуде болған уақыты ішінде;
Қамауда болған не бас ... ... ... ... сол жерде
тұру мүмкіндігінен айыратын өзге де жазалау шаралары кезінде — қамауда
болған немесе ... ... ... ... Мемлекеттік тұрғын үй
қорындағы тұрғын үйге деген құқығынан айыру бұл жағдайда сот ... ... ... ... ... ... үйді пайдалану құқығы онда
болмаған адамдарға оқуын аяқтаған күннен, қарулы ... ... ... бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған ... ... ... алты ай бойы ... ... жалға алушы тұлғаны (оның отбасы мүшелерін) мемлекеттік
тұрғын үй қорындағы тұрғын үйді ... ... ... ... ... деп тану ... жүзеге аспайды. Мұндай тану үшін
арнайы сот тәртібі көзделген. Талапкер болып кейбір жағдайларда тұрғын үйді
оған ... ... ... мүдделі болатын жалға беруші - коммуналды орган
шығады және ... ... үй ... ... тұрғын үйді
пайдаланудағы құқықтық белгісіздікті жою және басқа мақсаттарда өзі жоқ
жалға ... ... үй ... ... ... ... ... Сондай-ақ мұндай
талап-арызды сотта жалға алушының отбасы мүшелері (бұрынғы ... ... ... ... ... ... оны ... тұрғын үй қорындағы
тұрғын үйді жалдау ... ... ... орындаудан босатпайды.
Бұған жалға алушының немесе ... ... ... үйді ... ... ... оған уақытша тұрғындар кіргізілген жағдайлар жатпайды.
Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үйге билік ету құқықтарының
бірі болып жалға ... ... ... ... үй ... ... мүмкіндігін
беру табылады. Алайда, қазіргі жағдайларда, мұндай тұрғын үй жайларды
ауыстыру одақтық ... ... ... қатал реттелетін болды.
Әлеуметтік тұрғыдан қорғалатын табысы аз азаматтарға, әскери калашықтарда,
шекара бекеттерінде немесе өзге де ... ... ... ... ... үй қорындағы тұрғын үйлерді ... ... бар ... ... ... ... аз азаматтарға берілетін тұрғын
үй дәл солай әлеуметтік тұрғыдан қорғалатын табысы аз ... ... ... үйге ... ... Бұл ... жүзеге асырылатын ауыстыру
азаматтың тұрғын үй жағдайларын қасақана ... әкеп ... ... бұл ... ол ... ... ... үй жағдайларын жақсартуға
мұқтаж адам болып шығады.
Егер қызмет (жұмыс) істеу үшін әскери қызметші (маман) басқа ... ... ... ... ... ... орын ... басқа
жерде де жүргізіле алады.
Мемлекеттік кәсіпорындардың тұрғын үй қорынан берілген тұрғын ... ... ... ... ... ... үй ... басқа тұрғын үйге ауыстырылуы мүмкін. Мұндай тұрғын
үйді ... ... үй ... ... үйге ... жол беріледі,
бірақ бұл жағдайда кәсіпорын әкімшілігінің ғана емес жергілікті атқарушы
органдардың да келісімі ... ... ... үй қорының үйлерінде тұрғын үй-жайларды мәжбүрлеп
ауыстыру ... ... ... үй ... ... ... ... үй қатынастарын реттейтін жаңа заңнамада ол көзделмеген. Сол
себепті, егер ... ... ... ... ... ... тұрғын үй қорындағы бір тұрғын үйді біртұтас жалдау шарты
бойынша тұруын ... ... онда олар ... ... ... бекітпестен тұрғын үйді пайдаланудың тәртібін айқындауға
құқылы. ... ... ... өз қатынастарын тоқтатқан отбасының кәмелетке
толған бұрынғы мүшелерінің әрқайсысымен тұрғын үйді ... ... ... ... үйді ... ... өз ... дербес пәндері бола
алатын тұрғын үй-жайлардың жоқтығына байланысты, техникалық тұрғыдан жүзеге
аса алмайтындығымен ... ... ... өз ... жеке ... ... болған жағдайдың өзінде Мемлекеттік тұрғын үй ... үйді ... ... ... табылатьтн субъекті тарапынан бұл мәселені
оңды шешу талап етіледі. Азаматтар ... үйді ... ... ... жеке
шарттарының орнына бір шартты бекітуді талап ете алады, еғер ... ... үй ... жеке ... үйде ... ... және бір
отбасыға біріккен болса. Бұл ... ... ... болып өздерінің арасынан
біреуі таңдалады.
Жалға алушы мен оның отбасы мүшелерінің негізгі міндеттсрі ... ... - ... үйдің бүлінуі мен бұзылуына жол бермеу арқылы
оны тиісті түрде пайдалану міндеті, сондай-ақ, оны тұру үшін ... үй ... ... сай ... ... ... ауытқулар
жасалуы мүмкін. Меселен, тұрғындар белгіленген ережелерге сәйкес ... ... ... алады [14].
Жалға алушы Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы үйлерде ... ... үшін және ... ... үшін төлем төлеуге міндетті.
Коммуналды тұрғын үй қорындағы үйлерде тұрғын үйді пайдаланғаны үшін төлем
жергілікті атқарушы органмен, ал ... ... ... үй
қорындағы үйлерде кәсіпорын әкімшілігімен белгіленеді. Тұрғын ... үшін ... ... өзге ... ... Республикасының
заңды актілерімен аяқталуы мүмкін. Тұрғын үйлердің меншік ... ... ... үшін ... Қазақстан Республикасының
Үкіметімен бекітілетін тарифтер бойынша алынады. Мемлекет ... ... мен ... ... ... үйді ... үшін және коммуналдық
қызметтерді тұтынғаны үшін ақы төлеу бойынша көмек көрсету жөнінде шаралар
қолданады.
Мұндай ... жеке ... ... тиесілі жеке тұрғын үйді ұстау
кезінде көрсетілмейді. ... үй ... ... бюджет есебінен қайсыбір
елді мекенде тұрақты тұратын және тұрғын үйдің меншік иелері ... ... ... ... ... ... үй ... мөлшері мен тәртібі жергілікті өкілді органдармен анықталады.
Жоғарыда айтылғандай тұрғын үйді пайдаланумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... мүшелеріне жүктеледі.
Мұндай міндет бір тұрғын үйде тұратын бірнеше жалға ... мен ... ... да ... ... ... ... тұрғын үйге
және коммуналдық қызметтерге төлем бойынша ортақ шығындарды бөлу тәртібі
олардың арасындағы келісіммен ... ... ... жағдайда - сот
тәртібінен анықталады.
Қазақстан Республикасының заңнамасымен тұрғын үйге және коммуналдық
қызметтерге ақы төлеу бойынша жеңілдіктер белгіленуі мүмкін.
Мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... үй жалдау шарты
бойынша бірқатар міндеттер жалға берушіге жүктеледі. Жергілікті атқарушы
орган немесе ... ... ... ... үй ... ... ету және оны ... түрде пайдалану үшін, сондай-ақ азаматтардың
тұрғын үй мен іргелес ... ... ... ... ... ... ... тәртіпке тұрғын үй пайдалану кызметтерін құрады немесе
шақырады. Тұрғын үй қорын пайдалану кызметтерінің қызметі ... ... ... және олар қорды сақтау мен оны тиісті түрде ұстап тұру үшін
тікелей жауапты ... үй — ... ... таза ... функциялардан басқа
өзгеде міндеттер жүктеледі, ол, өз ... ... үйді ... ... ... мен ... ... белгілі бір ықпал етеді. Олар
мыналарды қамтамасыз етеді:
Тұрғын үйлер мен тұрғын үй жайларға қоныстанған кезде не ... ... ... ... ... мен мерзімдерді сақтауды;
Ведомствоға қарасты тұрғын үй қорының бастапқы есебін, оны тіркеуге
алу мен техникалық инвентаризацияны жүргізуді;
Тұрғындардың мемлекеттік тұрғын үйді ... ... ... үй мен оған ... ... ... ... олар тұрып жатқан тұрғын
үй-жайларды не ортақ мүліктің жекелеген бөліктерін қайта жабдықтауды және
қайта құруды;
Тұрғын үйлерді ауыстыру мен ... қою ... ... ... ... ... ... құрылатын комиссиялар құрамында
Мсмлекеттік тұрғын үй ... ... жеке ... ... ... үйлерді
балансқа алуды.
Тұрғын үй пайдалану қызметтеріне тұрғын ... өз ... ... ... ... және ... жөндеу жүргізу міндеті
жүктелген. Тұрғын үйлерді ағымдағы және ... ... ... үшін
тандау олардың техникалық жағдайына қарай жүргізіледі. Күрделі жөндеуден
өткізгенде барлық қолданылған конструкциялар мен бөлшектердің ақаулықтары
жойылады, яғни ... ... ... ... ... тозу ... болады. Конструкциялар (болшектер) қайта қалпына келтіріледі немесе
неғұрлым ұзақ мерзімді және үнемділеріне ауыстырылады. ... ... ... ... ... ғимараттардың пайдаланушылық
және конструктивтік көрсеткіштері жақсарады. ... ... ... ... ... жүйелермен жабдықтар күрделі ... ... ... ... ... олардың пайдаланушылық
көрсеткіштерін қолдау мақсатында ... ... ... ... ... ... Жалға беруші тарап ұсақ ақаулықтарды (инженерлік
жүйелердің бекітулі құрылғыларының су өткізуі, ... ... ... да ... Бұл ... тексерістер уақытында немесе
бірден тұрғындардың мәлімдемелері бойынша ... ... жою ... ... ... ... су ... газ қүбырларын, электр же-лісін және
т.б. дүрыс жағдайда үстап тұру жалға алушыньщ міндеті болып табылады.
Тұрғып үй ... ... ... ... ... жыл ... жоспарлы (кезекті) жоне кезектен тыс тексерулер жүргізу
міндеті жүктелген. Солардың нәтижелері бойынша олар ... мен ... одан әрі ... ... ... тұралы
шешімдер қабылдайды. Авариялык және ескірген ... ... ... ... ... үшін тұрғын үй пайдалану ... ... да ... ... ... үй ... ... салынған немесе күрделі жөндеудің еткізілген үйлерді
пайдалануга ... ... ... ... ... ... ... етеді. Олар жабдықтар мен қүры-лымдардың токтаусыз жұмысын
қамтамасыз етсді, сол үшін инженерлік қамтамасыз етудің диспетчерлік жәнс
авариялық ... өз ... ... бекіту қажет. Жалға
алушылардың коммуналдық қызметтерді ... ... ... ал ол ... (ор ... ... ... қондыруга тиіс. Жалға беруші
тарапқа (тұрғын үй пайдалану қызметтері) қысқы кезенде тұрғын үйлерді
пайдалануға жыл ... ... ... ... ... жүктеледі.
Мемлекет меншік иелсрінің бірі ретінде мемлекеттік тұрғын үй корынап
тұрғын үй жайды ... ... ... ... ... жөніндегі әз
құқықтарын бсре аіады. Бұл жагдай да жалға алушы мсмлекеттік тұрғын ... ... ... үйді ... үшін ... төлемдерден басқа
ортақ мүлікті олардың үлесінс қарай үстау мен пайда-ланғаны үшін ... да ... ... алушының шығындарга қатысудағы үлесініи мөлшері кондоминиум
объектісін басқару ... ... ... алушыга кодоминиум
объектісін басқаруға қатысу ... беру қала ... ... немесе
мемлекеттік кәсіпорын жетекші-сінің шешімінен ресімделеді.
Жалға берушіге күрделі жондеуді ... ... ... ... ... ... үй беру ... жүктеледі.
Егер жондеу жұмыстары тұрғындарды шығарусыз жузеге аса алмайтын болса,
жалға беруші күрделі ... ... ... ... ... мен ... ... басқа тұр-гын үй береді. Осыған орай жалға берушіге
күрделі жөндеу жүргізілуге байланысты жаліа алушы кошірілген ... ... өтеу ... ... ... ... ... тек күрделі жөндеу кезеңіне ... ... ... ... сондай-ақ осы тұрғын үйде берілген коммуналдық қызметтер
үшін төлеуге міндетті.
Мемлекеттік қызметшілер мен ... ... ... ... ... ... тұлғалар өздері тұратын немесе
қызметтік тұрғын үйге теңестірілген ... үйді ... ... ... ... Ол үшін олар ... ... немесе
бюджетте ұйымдарда кемінде он жыл жұмыс ... ... Бұл ... ... ... болу мерзімі де кіреді. Аталған тұлғалар
Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» ... ... ... ... ... ... еңбек қатынастарын
тоқтатқан кезде, олар тұрып ... ... үйін ... істеу мерзіміне
қарамастан жекешелендіруге құқылы болады.
Әскери қызметшілер өздеріне қызмет бабы бойынша берілген тұрғын үйді
егер олар тұрғын үйді ... ... ... ... он ... кем ... болса, жекешелендіре алады. Егер олар еңбек сіңірген жылдары,
науқастануы ... ... ... ... қызметтен босаса, онда ... ... ... тұрғын үйді жекешелендіруге құқылы. Бұл ереже
әскери калашықтарда, ... ... және өзге ... объектілерде
орналасқан тұрғын үйлерге ... Осы ... ... ... де ... ... үйін, жекешелендіру мүмкін болмаған реттерде
жекешелендіру құқығы оған басқа жерден тиісінше тұрғын үй сатып алу (салу)
үшін оның ... ... ... ... үйді жекелендіруге жол беретін негіздер ... ... ... және ... есептегенде жиырма және одан да көп
жыл ... ... ... ... тұрғын үйді тегін
жекешелендіруге құқығы бар. ... ... бір рет қана ... ... ... үйге ... тұрғын үйді жекешелендіруге құқығы
болған ... осы ... ... ... ... қайтыс болса,
жекешелендіру құқығы қайтыс болған (қаза тапқан) тұлғаның отбасы мүшелеріне
ауысады.
Тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... ... туралыә Заңының 14-тарауымен мемлекеттік тұрғын үй қорындағы
тұрғын үйлерді пайдалану құқығын ... және ... ... ... ... үйді жалдау қатынастарын тоқтату негіздерін бөлудің басты
белгісі - қайсыбір негіздер бойынша тұрғын үйден шығару ... ... жаңа ... үй беріле ме немесе берілмейді ме. Тұрғын үй бұрынғының
орнына берілмейтін жағдайларда ... ... ... ... ... ... мүшелерінің) құқыққа қайшы тәртібін, мемлекеттік тұрғын ... сол ... өзге бір ... ... құқықтық режимін ескереді.
Жалға алушы кәмелетке толған отбасы мүшелерінің келісімімен кез келген
уақытта жалдау шартын бұзуға құқылы. Егер жалдаушы мен оның отбасы ... тұру ушін ... ... ... ... де ... үйді ... шарты
тоқтатылады. Бұл жағдайда ол кеткен күннен бастап бұзылды деп есептеледі.
Мемлекетті тұрғын үй қорынан тұрғын үйді жалдау шарты ... ... ... тек ... ... ... үй ... туралы»
Заңында көзделген негіздер бойынша ғана ... ... ... үйден
шығаруға жалдаушымен жалға алу шартын бұзу салдарынан, сондай-ақ бірқатар
басқа ... ... жол ... ... ... ... ... балаларды шығаруға шек қойылады, оларды мемлекеттік
тұрғын үй қорынан ... ... ... үй ... шығаруға жол
берілмейді.
Жалпы мемлекеттік тұрғын үй қорының тұрғын үйлерінен шығару әрқашан
басқа тұрғын үйді, кей ... ... ... ал кей жағдайларда
тұруға жарамды, берумен жүзеге асады.
Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы тұрғын үйді жалдау шарты бұзылады, ... ... ... ... ... ... үй ... отырып шығарылады,
егер:
Пәтер-үй орналасқан тұрғын үй (тұрғын ... ... үшін ... ... ... ... алынуға) байланысты
бұзылуға жататын болса;
Тұрғын үй онда одан әрі тұруға жарамсыздығына байланысты ... ... ... ... жататын болса;
- тұрғын үйді опырылып құлау (қирау) қаупі төніп ... ... үйді ... шарты, тұлғалардың құқыққа қайшы әрекеттері
салдарынан тұрғын үй алуынан басқа негіздер бойынша, жарамсыз деп танылса;
- тұрғын үйді ... ... ... ... тұру ... өзгерсе.
Жалға алушы мен онын отбасы мүшелері тұрып жатқан мемлекеттік тұрғын
үй қорындағы тұрғын үй ... ... ... оған ... онда оған жаңа ... үй ... ... Жалға алушының немесе жалға
берушінің талабы бойынша жаңа тұрғын үй күрделі жөндеудін нәтижесінде
тұрғын үй жай ... ... ... ... ... ... да артық алаң
пайда болатын жағдайда да беріледі. Күрделі жөндеудің нәтижесінде тұрғын ұй
кішірейген кезде, жалға алушыға оның талабы ... ... ... үй
қорынан заңнамамен белгіленген талаптарға сай келетін ... ... ... ... ... ... емес ... ұй емес, ал ... ... үй ... жағдайлардан басқа тұрмысқа жайлы емес тұрғын
үй ... ... ... ... ... ... шығару
кезінде де берілуі мүмкін.
Шығарылуына байланысты азаматтарға берілетін тұрғын үй, жалпы ережеге
сәйкес, оны беру нормаларына сүйене отырып ... және ... ... жайлы болуға тиіс. Ол шығарылған азаматтар тұрған үйден кіші
болмауға тиіс. Егер ... ... бір ... ... тұратын бөлек тұрғын үй
берілуге тиіс. Алайда, егер жалға алушыда нормаларға (артық алаңсыз) сүйене
отырып беріледі. Азаматтың ... ... ... ... ... ескеріледі.
Бұзылуға жататын тұрғын үйде он бес жылдан кем емес мерзімде тұрған
азаматтарга олардың беру бойынша ... ... ... ... ... ... салынған немесе олардың жанындағы тұрғын үйлерде
беріледі. Мұндай пәтер-үй берілгенге дейін азаматтар тұруға жарамды уақытша
тұрғын үймен ... ... ... ... үй ... ... шегінде орналасуға және
санитарлық пен техникалық нормаларға сай болуға тиіс.
Көшіру азаматтың тұрғын үй жағдайын ... әкеп ... ... ... ... ол тұрғын үй жағдайын жақсартуға мұқтаж болып
шығады. Бұзылатын, аварияға ... ... ... ... ... ... ... алушының шығындары жалға берушімен өтелуге тиіс.
Тұрғын үйден шығару барысында туындаған даулар сот ... ... ... ... шығару туралы талапты қанағаттандыра отырып, шығарылатын
азаматтарға берілетін тұрғын үй ... ... ... қабылдайды.
Мемлекеттік тұрғын үй қорындағы үйлерде тұрғын үйді ... алу ... деп ... сот шешімінде азамат көшірілуге жататын тұрғын үй
көрсетілмейді. Басқа тұрғын үйді беру ... ... ... ... ... ... ... занды тұлғага жүктеледі.
Басқа тұрғын үй-жай берместен шығару. Жалдаушы, оның ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй берілмей шығарылуы
мүмкін, егер:
- олар ... үйді ... ... ... ... олар тұрғын үйді заңнамамен белгіленген талаптарды бұза ... олар ... ... ... бұзу ... ... ... бөлмеде немесе бір тұрғын үйде тұруына мүмкіндік бермейтін болса;
- олар дәлелді себептерсіз тұрғын үйді пайдаланғаны үшін ақы ... алты ай бойы ... олар ... ... ... ... және ... ата-
аналық құқықтарынан айрылуына байланысты балаларымсн бірге ... ... деп ... олар ... үйге өз ... басып кіріп алса;
- олар құқыққа қайшы әрекет жасап, соның салдарынан тұрғын үйді жалға
алу шарты жарамсыз деп ... олар ... ... ... ... қарамастан өзге тұрғын үй
сатып алған болса.
Қызметтік үйлерге ... ... ... ... ... бар ... ... тұрғын үй-жайға жекешелендіру құқығы пайда
болғанға дейін ... ... ... бюджеттік ұйымдардағы (соған
байланысты қызметтікке теңестірілген тұрғын үй ... ... ... ... ... мен ... ... жұмысшылары
өздерімен бірге тұратын барлық ... қоса ... ... ... ... тиіс. Бұған төмендегі негіздер бойынша жұмыстан шығу
жағдайлары кірмейді.
Ұйымның (кәсіпорынның) таратылуы, қызметкерлер санының немесе штатының
қысқартылуы бойынша;
Одан әрі ... ... ... келтіретіп сырқатына байланысты;
- зейнет демалысына шығуына байланысты қызмет міндеттерін ... қаза ... ... ... да ... ... тұрғын үйге теңестірілген тұрғын үйді жекешелендіру құқығы
пайда болғанға дейін әскери қызметтен ... ... ... ... ... барлық адамдармен қоса басқа тұрғын үй-жай
берілместен сол үйден ... ... ... ... ... еңбек
сіңірген жылдары, ауруы бойынша жұмыстан шығарылған ... ... ... ... ... ... Егер олар өздері тұратын
тұрғын үйді жекешелендіруге құқығы ... ... бұл ... ... онда ... қызметшілерді (әскери қызметшілерді) үйден
шығаруға жол ... ... үй ... ... тұрғын үйлер жалдау шарты
бойынша ... ... ... сипатына байланысты жұмыс орны
бойынша тұруға тиісті азаматтарды тұрғызуға арналады. Оларға, мәселен, аула
сыпырушылар, тұрғын үй ... ... ... да ... көрсетуші
персоналы, полицияның учаскелік испекторлары және т.б. азаматтар жатады.
Өздерінің еңбек қатынастарының сипатына байланысты ... орны ... тиіс және ... ... үй ... мүмкін қызметкерлер санатының
тізбесі Қазақстан Республикасының ... ... ... үйлер
жергілікті атқарушы органдардың шешімімен қызметтік тұрғын үйлердің
қатарына кіргізіледі және олардың ... ... ... үй ... қызметтік тұрғын үйді беру және
пайдалану тәртібі де ... ... ... үйді ... ... қызметтік тұрғын үй жайда ... ... ... ... арқылы тұрып жатқан қызметкерге қызметтік
тұрғын үйді ... ... ... ... мен оны ... түрде
пайдалану үшін қолданылады.
Қызметтік тұрғын үйді пайдалануда бірқатар ... бар. ... ... үйде тұрып жатқан қызметкер уақытша болмаған ... ... ... бере ... және оған уақытша тұрғындарды да кіргізе
алмайды. Қызметтік тұрғын үйді жалға алу ... бір ... ... ... ... бойынша өзгертіле алмайды. Сондай-ақ ол отбасының басқа
мүшесін жалға алушы деп тану салдарынан да ... ... ... үйді ... ... органның келісімімен
мемлекеттік тұрғын үй ... ... ... үйлерді ауыстыруға жол
беріледі. Еңбек қатынастарына байланысты қызметтік тұрғын үй беріліп, ол
қатынастарды ... ... ... ... ... барлық
адамдармен қоса басқа тұрғын үй жай берілместен шығарылуға ... ... ... таратылуы, қызметкерлер санының немесе штатының
қысқартылуы. Қызметкердің одан әрі ... ... ... ... ... ... ... шығуы сияқты жағдайлар жатқызылмайды.
Қызмет міндеттерін атқару кезінде қаза тапқан қызметкердің отбасы мүшелері
үшін ... ... үй ... ... ... ... ... туралы талап еңбек қатынастарын
тоқтатқан ... ... үш ... ... ... мүмкін.
Мерзімді еңбек келісімшарты бойынша жұмыс істеген және осы ... ... ... ... оқу ... ... ... шығып қалған адамдар өздерімен бірге тұратын отбасы ... ... ... ... ... берілмей шығарылуға тиіс. Бұл мемлекеттік
тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын үй-жайларында
тұруға құқықты мерзімсіз еңбек келісім-шартының негізінде немесе ... ... ... ... ... ... алған
тұлғаларға таралмайды. Сондай-ақ жергілікті атқарушы органдардың, кәсіпорын
(мекеме) әкімшілігінің шешімімен ... ... ... ... ... ... үй қатынастары туралы»
Задының 114-бабының 1-тармағының ... ... ... пайдалану құқығын жаңа тұрғын үй ... ... ... сол ... ... нақты тұрған тұлғалар да сақтап
қалады. Жатақханаларда ... ... ... ... ... бермей
шығарудың, жоңғарыда қарастырылған, жалпы негіздері де қолданылады.
Азаматтар тұрғын үй және тұрғын үй құрылыс кооперативтерін құра алады
және соларға кіре ... ... ... екі ... ... ... жоқ. ... үй кооперативтері дайын тұрғын үй сатып
алу үшін азаматтардың қаражаттарын біріктіру үшін арналған. Одан әрі ... одан ... ... өзге де ... үй-жайлар беріледі.
Тұрғын үй құрылыс кооперативтері тұрғын үй ... оны ... ... ... ... ... ретінде пайдалану үшін
құрылады. Салық салдарынан ... ... ... ... ... қарым-қатынастар пайда болмай тұрмайды, олардың негізгі
мақсаты - азаматтардың тұрғын үйге ... ... ... жүзеге
асыруға әсер ету болып табылады. Олардың қатарына мердігерлік қатынастарды,
құрылыс материалдарын сатып ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Тұрғын үй құрылысы аяқталғаннан
кейін тұрғын үй-құрылыс кооперативі тұрғын үй кооперативінің ... ... ... үй ... үй-құрылыс) кооперативін басқару режимі
тұрғын үй иелерінің кооперативті де ... ... ... ... ... оның мүшелерінің көпшілігінің дауыстарымен жарналық
түрде шешуге артықшылық беріледі, алайда оның ... ... жеке дара ... ... де ... мүмкін.
Тұрғын үй немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативінің мүшелері енгізілген
немесе енгізілетін пай ... ... ... ... үй-жайларды
өзара бөлуге құқылы. Тұрғын үй-жайларды бөлу туралы шешім кооператив
қызметінің ... ... бірі ... ... ... ... ... шешімімен жүзеге асырылады. Сондай-ақ, кооперативтік
жалпы жиналысының шешімімен пай жарналарын енгізу (пай қорларының құрылу)
мерзімі мен олардың ... ... Кез ... ... ... жарна
пай жарнасының үштен бірінен кем болмауга тиіс.
Тұрғын үй және ... ... ... ... ... негізінде азаматтардың біріне отырып, тұрғын үйді салу ... ... ... қол ... ... ... қоса ... тұрғын
үй және тұрғын үй құрылыс кооперативтерін қолдауға бағытталған саясат
негіздері ... ... ол оны ... ... ... ... ие емес. Бұл жерде кооперативтердің,заңнамада ... ... ... қарыз бен өзге де материалдык ... ... болу ... сөз ... ... Кем дегенде тұрғын үй құрылысын
бірлестіру жолымен жеңілдікпен ... ... ... Тұрғың үй және
тұрғын үй-құрылыс кооперативтері материалдық көмекті меншіктің ... ... ... ... ... мен ... алатыны жоққа
шығарылмайды.
2.2 Азаматтардың тұрғын үй-жайларды жекешелендіру жөніндегі заңдарды
соттардың қолдану тәжірибесі
Жалға алушылардың ... ... үй ... ... ... заңдарымен белгіленген құқықтары мемлекеттік
басқару ... мен ... ... және ... органдардың
құжаттарымен шектелмейді. Мұндай құжаттар олар қабылданған ... ... ... ... және ... тиіс емес ... ... 5-тармағы,
Жалпы бөлім).
Азаматтарға Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуірдегі «Тұрғын
үй қатынастары туралы» заң ... ... ... ... ... үй қорынан берілген үй-жайлар осы заңда көрсетілген ретке ... ... ... ... ... ... ... басқа нысанына өтуі кезінде немесе олардың жойылуы кезінде
кәсіпорынның немесе мекеменің жедел ... ... ... үй қоры осы кәсіпорындардың және мекемелердің, басқа ... ... ... ... ... ... ... органдары қарамағына белгіленген рет бойынша азаматтардың ... үйге ... үйді ... ... сақтай отырып берілуі
тиіс. Соған қарамастан, егер мемлекеттік ... мен ... ... жеке ... ... ... өз есебіне тұрғын үй-жайлар
салып немесе сатып алса, онда мұндай үй-жайларды онда келісім шарт бойынша
тұрып жатқан ... тек ... ... ... ... ... ... жалдаушы мен отбасы мүшелерінің жекешелендіруден бас
тартуына байланысты жекешелендіруді ... ... ... мен атқарушы
органдар арасында азаматтық құқық тұралы дау ... ... ... ... өтініштері талап арыз өндірісі тәртібімен қаралады.
Мұндай кезде даудың мәні азаматтардың үй-жайды жекешелендіруге құқығы
болып табылатынын ескеру керек, сондықтан ... ... беру ... баж ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдер туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... 7) ... ... мөлшерде алынуы тиіс.
Тұрғын үй-жайдың мұраға берушіге, жату себебі бойынша сондай-ақ үлесті
жалпы бірлескен меншікке бөлу тұралы талап ... ... ... ... ... ... ... әзірленбесе, мемлекеттік баж
салығы талап арыз беру ... ... орай дау ... яғни ... ... арыз ... ... тұрғын үй-жайдың нақты құнына
қарай ... ... және ... ... басқа да міндетті төлемдер
тұралы» Қазақ-стан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 496-бабы ... 1) ... үй ... туралы Заңның 13-бабы 2-тармағына ... ... егер ... ... ... ... ... және онымен бірге тұрақты тұратын отбасы мүшелерінің, ... ... жоқ ... ... ... жеке ... ауысады.
Осыған орай, соттар нақты істерді қарау кезінде жекешелендірілген
пәтерде ... үйде ... ... бар ... адамдарды, олардың
жекешелендіру келісім ... ... ... қажет. Осылармен қатар
тұрғын үй-жайды жеке меншікке сатып алуға Қазақстан ... ... ... ғана ... ... ... отбасы мүшелерінің келісімімен
купон-дық механизмді қолдана отырып бір-ақ рет сатып алатындығы жөніндегі
заң талаптарын ескеруі тиіс. Мұндайда жеке меншік ... ... ... ... және оның ... ... ... алушы құқығымен тұрып
жатқан азаматтар жеке меншігіне жекешелендіру тәртібімен мемлекеттік тұрғын
үй-жай қорынан алынған үйді ... ... ... шарт пен ... ... ... хақысы бар.
Тұрғын үй-жайды оны пайдаланушының бірінің меншігіне беру келісім
шарттың дұрыстығы тұралы дау туған ... ... ... ... ... үй-жайға құқық беретін құжаттарды сот мәміленің ... үшін ... ... ... негіздер бойынша толық және жекелей
заңсыз деп тануы ... ... ... ... Кабинетінің 1992 жылғы 23 сәуірдегі
№ 374 қаулысымен мемлекеттік тұрғын үй қорындағы үй-жайды меншігіне ... ... ие ... ... ... Бұл ... қабыл-
данғанға дейін қарамағындағы тұрғын үй-жай, Қазақ КСР Президентінің 1990
жылғы 26 сәуірдегі «Ұлы Отан ... ... ... ... ... қаза ... ... қызметшілердің отбасына қосым-
ша жеңілдіктер беру туралы» Жарлығы ... ... ... ... ... ... осы ... сәйкес рәсімдеу тек осындай жеңілдіктер
берілген адамдарға жүргізіледі. ... ... ... ... үй ... ... толған мүшелерінің келісімімен
осындай жеңілдіктермен пайдаланатын адам мен оның отбасы мүшелерінің ... ... ... ... тиіс. Мұндай жекешелендірілген үй-
жайдың меншік иесі өзінің қарауына орай жекешелендіру келісім ... ... ... ... ... шешу ... шығаруға қарсы адамдардың пікірлері мен
қарсылықтарын анықтай отырып, соттар жеңілдікпен пайдаланатын ... ... ... құқығын рәсімдеуге келісім бергендердің жағдайы
мен жайын тексеруі тиіс.
Қажетті жағдайларда, жекешелендіруден бас ... ... ... алып ... ... ... ... мәнін түсінуге мүмкіндігі
жоқ болса немесе меншік иесі мұндай бас тартудың шарты жөніндегі келісімді
бұзса, соттар азаматтарға ... ... ... ... ... шартты заңсыз деп тану жөнінде қарсы ... арыз ... ... ... алушымен бірге тұратын және оның отбасы мүшелері болып
табылатын кәмелетке толмаған адамдар «Тұрғын үй қатынастары ... ... ... ... ... ... алу ... шартымен
туындайтын тең құқыққа ие болғандықтан, олар ... ... ... ... ... ... адамдармен (пайдаланушы-
лармен) бірдей осы тұрғын үй-жайға жалпы бірлескен меншіктің қатысушылары
бола ... үйді ... ... ... ... бас ... ... даулы үй-жайдың меншік иелерінің бірі
отбасының кәмелетке ... ... ... ... ... енгізуге
келіспеген кезде немесе кәмелетке толмағандардың мүддесін ... ... ... басқа адамдардың жекешелендіру келісім шартын ... ... ... ... ... ... арызбен баруға қақысы бар.
Жекешелендірілген тұрғын үй-жайдың меншік иесі болған ... ... ... оны басқа адамдар және мемлекеттің
заңмен қорғалатын ... мен ... ... оны өз ... ... және ... етуге хақысы бар.
Осыған орай жекешелендіру тәртібімен сатып ... ... ... ... жатқан азаматтардың жалпы меншігіне өтетіндіктен, мұндай
меншіктің бір бөлігінің оның қатысуымен ... тек осы үйге ... ... ... ғана ... екендігін соттар ескеруі ... ... ... үлестік меншігіне қатысушының өз үлесін
басқа адамға сатуы, басқа меншік иелері артықшылықпен сатып ... ... бас ... ... осы құқықты АК-тің 216-бабында ... ... ... кезде ғана мүмкін.
Азаматтардың жалпы меншігіне жекешелендіру тәртібімен берілген тұрғын
үй-жайды айырбастау тек барлық жалпы меншікке ... ... ... ... ... үй ... ... Заңының 29-
бабына орай (меншік иесінің еркінен тыс) тұрғын үйге меншіктену құқығын
тоқтату заң құжаттарында ... ... және ... бойынша меншік
иесінің міндеттемелері бойынша тұрғын үйді жер ... ... ... ... ... үшін үй ... жер учаскесін алып қоюға,
(сатып алу), ... және ... ... ... ... ... ... басқа жағдайларға орай
жолығудан ... ... ... ... иелерінің меншікке қатысушыларға олардың заттай үлесі ор-
нына ақшалай сомамен немесе басқа өтемдермен өтеу ... ... ... бірлескен меншіктің тоқтатылуына байланысты нақты істерді қарау
кезінде соттар мұндай ... ... ... келісімімен ғана
жіберілетінін ескеру керек.
Меншік иесі үлесінің ақшалай ... ... ... жолмен өтелуінің
мүмкіндігі және меншік иесінің ... ... сот ... ... ... ... сауда орнында сатылатыны, бұдан әрі ... ... ... ... ... олардың үлес мөлшеріне қарай бөлінетіні
Азаматтық кодексте (218-бап) қарастырылған.
Жекешелендірілген пәтерді (үйді) бөлу жөніндегі дауларды ... ... ... ... иесінің үлесі болмашы және нақты бөлуге болмайтын болса,
немесе үлесі бөлінетін меншік иесі жалпы мүлікті пайдалануға ... емес ... және ол ... ... ... ... басқа тұрғын
алаңымен қамтамасыз етілген болса, сондай-ақ егер ... ... ... жоқ ... ... меншік иесінің үлесін ақша тұрінде ... ... жөне ... келіспеген кезде көпшілік сауда орнынан сату жөнінде
шешім шығара ... үй ... ... ... ... ... сәйкес,
бірнеше адам тұратын үй (пәтер) тек қана жалға алушылар мен ... ... ... мүшелерінің келісімімен жекешелендіруі
мүмкін. Мұндай жағдайда тұрғын үй (пәтер) барлық ... ... ... ... болады. Тұрғын жайды заңның аталған талаптарын бұза ... ... ... ... ... ... ... орай
келісім шарттың заңсыздығын тануға апарып соғады. Мұндай дауларды шешу
кезінде ... ... ... ... ... ... шарттың
заңдылығына дау тумайтын жағдайда, тараптардың келісімі немесе олардың
кейбірінің талап етуі ... ... 401, ... ... мен ретті сақтау кезінде ғана орын алатынын ескеруі тиіс.
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік тұрғын үй қорын
жекешелендіру тұралы Ереженің 13-тармағына сәйкес осы ережеде
көрсетілмеген ... ... ... ... ... бас ... болмайды.
Мұндай кезде Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинетінің ... 3 ... № 82 ... ... ... үйді беруді рәсімдеу
тәртібі азаматтар сияқты ... ... үй ... ... ... ... беру міндеті жүктелген лауазымды ... ... ... ... ... Дегенмен, жекешелендіру тұралы жазбаша өтініш
пен осы үшін ... ... ... ... ... орынды
жекешелендірудің келісім шартына қол қойылғанға немесе ол тіркелгенге дейін
қайтыс болып, бұл азаматта ... ... ... келісім шартын
бекіту үшін заңды ... ... ... ... ... ... ... мұрагердің талап арызы бойынша заңды деп ... ... ... ... ... тірі ... ... тұрып жатқан тұрғын үйіне
жекешелендіру келісім шартын ... ... ... ... ... қайта
алған жоқ және оған қатысы жоқ себептерден келісім шартқа қол қоя ... ... ... ... ... басқару органының тұрғын үй-
жайды жекешелендіру ... ... ... бас ... ха-қысы жоқ.
Республика Министрлер Кабинетінің 1992 ... 24 ...... ... Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік тұрғын үй қорын
жекешелендіру тұралы ережесі сияқты, Қазақстан Республикасының 1997 жылғы
16 сәуірдегі "Тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын үй
қатарына енгізілген тұрғын үй (совхөздардағыдан басқасы) жекешелендіруге
жатпайтыны анықталған.
Бұрынғы заңдардан айырмашылығы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қызметтік тұрғын үйге ... ... үй ... ... үйге зәру ... ... ... қызметкерлеріне, әскери қызметшілерге және мемлекеттік
сайланбалы қызметке ие адамдарға берілетін тұрғын үйдің ... ... ... ... ... үйді жекешелендіруден туындайтын
дауларды қарау кезінде тұрғын үйдің құқықтық ... ... ... ... ... ... тұрғын үйді жалға алушылар өздері ор-
наласқан үй-жайды шектелген жағдайларда, тұрғын үйдің меншік иесінің
келісімімен ... ... ... ... ... тұрғын үй қорын жекешелендіру тұралы 1992 ... ... ... ... ... ... ... үшін жер
учаскесінің алынуы нәтижесінде олардың жеке меншігіндегі тұрғын үйді ... ... ... ... меншігіне тегін беру
қарастырылған. Соттар мұндай кезде ... ... ... ... иесі ... ... ғана жеке меншігіне берілетінін ескеруі
тиіс.
Жеке меншіктегі үйді бұзу кезінде үйдің меншік ... ... 1997 ... 16 ... ... үй ... ... сәйкес оның таңдауы бойынша жеке меншігіне жайлы тұрғын үй беріледі
немесе үйдің рыноктық құны келемінде өтем ... ... ... жалпы бірлескен қатысушысына оның үлесі
болып табылатын жеке пәтерді бөліп беру, оған тиесілі үлесін жеке бір-
біріне тыс ... ... ... ... ... ... пайдалану
қуқығын бере отырып, беліп бере алатын кезде ғана мүмкік [16].
Тұрғын үйге меншік құқығын тану, меншік иесіне үлесін бөліп беру ... үйді ... ... ... ... ... жөніндегі заңдарды
кол-дану тұралы істер бойынша сот ... ... ... ... ... ... ... жалпы отырысы қаулы
етеді.
Осындай санаттағы ... ... және ... ... ... ... ... сот қарауына дайындау барысында соттар тараптардың
тұрғын үйге ... ... және ... ... үлес ... ... ... мүлікті тіркеу органының үйді кімнің
атына және қандай үлесте тіркелгені тұралы анықтамасы, мұраға ... ... ... ... сыйлау тұралы келісімдер, тұрғын үйге немесе
оның бөлігіне меншік құқығын тану ... заң ... ... сот ... ... талап еткені жөн. Тұрғын үйдің және жер учаскесінің ... іс үшін ... бар ... да ... ... мүмкін.
Тұрғын үйге меншік құқығы туралы даулар бойынша істерді қараған кезде,
нақты жағдайларды ескере отырып, сот ... ... ... ... ... ... үйге егер келісімге сатып алушы ретінде көрсетілген
тұлғалар мен ... ... ... ... үйді бірігіп сатып алу ... қол ... және осы ... ... ... оны ... ... болса, жанұя мүшелерінің ортақ құқықтық меншігін тану туралы
талаптарды қанағаттандыруы мүмкін.
Құрылысы бітпеген ... ... белу ... ... тек жер ... басқаратын органның басқа тұлғаларды қосалқы қурылыс салушы-лар
ретінде келісімге кіргізуге рүқсаты болғанда ғана, сот ... ... ... ... Бұл мәселені шешу үшін іске жер ресурстарын басқару
және сәулет органдарын қатыстыру қажет. Бұл қағида ... ... бөлу ... ... ... ол ... ... біріккен меншігі
болып табылады және олардың үлестері тепе-тең ... ... ... Республикасы Азаматтық кодексінің (будан әрі - АК) 244-
бабының 3-тармағына сәйкес өз еркімен ... ... ... ... ... ... өз еркімен салынған объекті тұралы дау ... ... ... ... жер ... мүдделі тұлғаның біреуіне
беруі немесе сотқа өз еркімен құрылыс салынған жер учаскесі оған меншік
құқығы сот ... ... ... ... ... хабарлау мүмкін
екендігін ескеруі тиіс [18].
АК-нің ... ... ... ... ... - өз ... ... құрылыстарды мемлекет мұқтаждығына немесе
төтенше жағдайларға байланысты (Қазақстан Республикасы Жер ... ... ... ... ... ... жерді алуды түсіну
қажет.
Соттар үлесті меншіктегі үй-жайдың оған қатысушылардың ... ... ... өз арасында бөлінуі мүмкін екендігін ескеру керек.
Егер келісімге қол жетпесе, онда ... өз ... ... ... ... етуге құқылы. Мундайда, берілген ... мен ... ... ... әр ... ... өртке қарсы және
санитарлық нормаларды сақтай отырып, үй-жай мен тұрмыстық ... ... ... ... ... үлестеріне сәйкес бөлу
мүмкіндігі тұралы, тараптардың ұсынған нұсқаларымен қоса, тұрғын үй-жайды
бөлудің немесе пайдалануға ... ... ... ... ... ... үй мен ... құрылыстардың нақты бағасы, сондай-ақ бөлінуге жататын
үйдің әр бөлігінің бағасы ... ... ... ... шығындардың мөлшері,
тағы басқалары тұралы қорытынды алу үшін техникалық сараптама тағайындаудың
қажеттігі жөніндегі мәселені әр ... ... ... Сот шешілетін
мәселенің сипатына қарай сараптама жүргізуді құрылыс және ... ... ... ... ... іс ... құқығы
нормаларының талаптарын қатаң сақтай отырып, тағайындалуы және өткізілуі
тиіс. ... ... ... ... ... ... төленеді.
Қосалқы меншік иесіне оған тиесілі үлесін бөлу - оның меншігіне үйдің
оның үлесіне сәйкес белгілі бір ... және ... ... беру ... ... және бұл ... меншік құқығын жояды (АК
218-бабы). Пәтерлердегі қосалқы үй-жайлар (асхана, ... ... т.б.) ... ... қалдырылады және бөлуге жатпайды. Көп
пәтерлі тұрғын үйлердегі әр меншік иелерінің ортақ ... ... ... лифттер, жертөлелер, шатырлар және т.б.) үлестері заттай бөлініп
берілуі ... ... ... ... қатысушылардың тұрғын үйге қатысты құқықтары өз
үлестеріне сай тең болғандықтан, сот мүмкін болған жағдайда қурылыс-тардың
шаруашылық ... ... зиян ... ... ... бөлгенде тұрғын
үйдің және тұрғын емес құрылыстардың бағасы мен көлемі бойынша оның ... ... ... ... Құрылыстардың шаруашылық бағытына мөлшерсіз
зиян келтірілуі деп - үйдің ... ... ... ... ... ... тұрғын жайды тұрғын емес үй-жайға ай-налдыруды,
көлем мөлшерінің тарлығына байланысты немесе пайдалануға жайсыз ... ... ... ... ... ... бөліп беруді түсіну керек.
Үлестік меншіктегі тұрғын жайды заттай немесе одан ... ... ... ... ... АК-нің 218-бабының, 2-бөлімінің 4-
тармағында көрсетілген ... да, ... ... ... тұрғын
жайды пай-далану тәртібін, егер мұндай тәртіп тараптардың келісімдерімен
белгіленбесе, белгілеуді талап ету ... ... ... ... сот ... жайды пайдаланудың үлестерге
сәйкес келмеуі мүмкін нақты орныққан тәртібін әр қосалқы ... ... ... ... және ... пайдаланудың нақты мүмкіндігін
ескереді.
Тұрғын жайды ... ... ... әр ... ... ... меншіктегі үлес құқығына сәйкес, нақты бөлігі беріледі. Мундайда
тұрғын жайға құқық меншік жойылмайды. Бөлінген ... ... ... ... ... иесінің тиесілі үлесіне дәл сәйкес келмеуі де мүмкік ... ... ... ... оған ... ... ... мөлшердегі
үй-жай берілген болса, қалған қосалқы меншік иелерінің талабы бойынша ... ... ... бөлігін пайдаланғаны үшін төлем ақы ... ... ... бөлу ... болғанда тұрғын-жайдың бөлігі үшін
ақшалай өтемді бөлінушінің пайдасына, қосалқы меншік иелерінің пайдаларына,
егер олар оған ... ... ... ... ... ... билеу тек
мүлік иесінің қуқына жатады және ол ... ... ... ... мен негіздер арқылы айырылады.
Заттай белу мүмкіндігі болмағанда құқықтық меншіктегі тұрғын-жайдағы
үлестің ақшалай өтемі ... ... ... Егер келісімге
қоп жетпесе, бөлінуші меншік иесінің ... ... дау ... ... ... ... ... есепке ала отырып, өтем мөлшерін сот шешеді.
Мұндайда, тараптардың түсініктемелері, сараптамашылардың қорытындылары,
құрылыс ... ... ... ... ... сол ... ... жұмысшы күшіне жұмсалған төлемақы, ыңғайлылықтар мен үйдің
орналасқан жері (қала, ауыл, курорттық аймақ және т.б.), оның ... ... ... ... ... бағалауға эсер ететін басқа да
жағдайлар ескеріледі. Ақшалай өтем алған тұлға ... ... ... ... ... ... келісімінсіз тұрғын жайда тұру құқығын
жоғалтады, сондықтан ортақ меншік ... ... ... ... бойынша шығарылуы мүмкін.
Ерлі-зайыптылардың тұрғын-жайын бөлгенде, сот кәмелетке жасы ... ... және де ... егер ... ... себептермен табыс таппаса немесе ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкін
жанұя ... зиян ... ... ... ... ... отырып, ерлі-зайып үлестерінің ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үйді са-
луға олардың біреуінің туыстарының қатысқаны, ерлі-зайыптылардың біреуінің
үлесін ... ... бола ... ... талабы бойынша борышкердің тұрғын үйдегі үлесі
өндіріліп алынуы мүмкін болғандықтаң сот ... ... екі ... ... керек: а) несие берушінің талабын қанағаттандыру үшін
борышкердің басқа мүлкі болмауы тиіс; б) ортақ меншікке ... ... оның ... ... ... сай ... ... түсірілген каражат
есебінен борышты өтеуге құқылы. Мұндай шарттар болмағанда борышкердің ... ... ... жария етіліп сатуға жатады.
Үлесті бөліп беру және үйді пайдалану тәртібін белгілеу тұралы талап-
тар құрылыстың орналасқан ... ... ... жатады. Ортақ меншік-
тегі тұрғын-жайдағы үлестің мөлшері белгіленген жағдайда және ол ... ... ол ... емес ... ... ретінде мемлекеттік баж салығы
арқылы ... Егер ... өз ... ... ... ... ... беруді сүраса, талап бағасын талапты қанағаттандырғанда талапкердің
құқықтық меншігінің өсетін үлесінің нарықтық ... ... ... ... үйге жеке ... құқығының тоқтатылу негіздері
  Алайда тұрғын – үй қатынастары созылмалы ... ... ерте ме кеш пе заң ... ... ... ... ... мән-жайлар заңды фактілер
деп аталады және жалпы қабылданған жіктемеге ... ... мен ... ... ... жер сілкінісі болып, оның нәтижесінде тұрғын үй
құласа, онда оның тұрғындары ама қалса да, ... ... ... себебеі адамдар ... ... ... жоқ. ... қатынасы осы тұрғын –үймен пайдаланған адам өлген жағдайда да
орын алады. ... ... ... құққықтық қатынасының
тоқтатылуы заңды оқиғаның туындауымен байланысты, яғни адам ... емес ... ( ... не өлім) Тұрғын үй құқықтық қатынасының
тоқтатылуы мерзімнің өтуіне байланысты шарталуы мүмкін , егер ... ... ... ... ( ... ... ... жалға алуда),
тұру үшін тұрғын- жайдың жарамсыздығымен, коопертивтік ... ... және ... да ... ... ... ... өзі тұрғын-
үй ққұқықтық қатынасының тоқтатылуын байланыстыратын оқиғалар туралы ... ... ... айтылады. Сонымен, кооперативтік пәтерді сатып
алу тұрғын-үй құқықтық қатынасы тоқтатылды.
Қазіргі Азаматтық кодекстің бұрынғысынан бір ерекшелігі, ... ... мен өзге де ... ... ... ... арнайы
тарау енгізілуі болып табылады. Азаматтық кодекстің 249-бабы меншік құқығын
тоқтатудың негізгі үлгі тізімін ұсынады: ... ... ... иесі ... ... ... берген, меншік иесі меншік құқығынан бас тартқан,
мүлік қираған немесе жойылған және заң құжаттарында ... өзге ... ... ... ... айырылған жағдайда тоқтатылады. Меншік
қүқығын тоқтатудың ... ... ... ... бас ... ерекше
бөліп қараған жөн (АК-тің 250-бабы). Меншік құқығынан бас тарту болған
жағдайда мына бір жағдайды есте ... ... яғни ... ... ... осы мүлікке басқа тұлға меншік құқығын алған кезге ... ... ... меншік иесінің құқықтары мен міндеттерін тоқтатуға әкеп
соқтырмайды. Айталық, ... ... ... тұлға өзіне тиесілі жер
учаскесіне меншік құқығынан бас тарта алады, бұл жөнінде ол ... ... жер ... ... да болсын құқықтарын сақтау ниетінсіз өзінің
мүлікті иеленуден, пайдаланудан және оған ... ... ... айқын
дәлелдейтін басқа да әрекеттер жасайды. Жер учаскесінің меншік иесі ... ... ... ... жер ... құқықтарынан (басқа жакқа
кету, учаскені ұзақ уақыт бойы пайдаланбау және т.б.) бас ... ... ... ... бұл учаске иесіз мүлік ретінде
есепке алынады.
Иесіз мүлік ретінде ... ... ... ... бір жыл ... ... жер учаскесі жергілікті атқару органының талап етуі бойынша сот
шешімі негізінде мемлекет меншігіне ... ("Жер ... ... ... 2 ... ... ... мүлікті ықтиярынсыз алуға байланысты қатыпастарды
бүге-шігесіне дейін реттейді. Меншік құқығын алып кою үшін:
а) негіз заңда қарастырылған болуы керек;
ә) ... ... ... ... ... ... 1-тармағы меншік иесінің міндеттемелері
бойынша мүліктен ақы өндіріп алу ... ... ... өндіріп алу,
егер шартта өзгеше көзделмесе, тек сот шешімімен жүзеге асады (АК-тің ... ... ... бұл ... ... ... келеді. Ақы өндіріп
алудың басқалай жолы шарт арқылы болуы мүмкін. Ақы өндіріп алынатын ... ... ... ... заңдарда көзделген тәртіп бойынша меншік
құқығы көшетін адамның алып қойылған ... ... ... ... ... ... тоқтатылады.
Мүлікті меншік иесінен ыктиярынсыз алып қою заң құжаттарына сәйкес
белгілі бір адамға ... бола ... ... жүзеге асады (АК-тің 249-
бабы, 2-тармағы). Егер заң ... жол ... ... ... ... ... ... өзіне тиесілі бола алмайтын мүлік оның
меншігінде ... ... бұл ... ... иесі, егер заң құжаттарында
өзге ... ... осы ... ... құқығы пайда болған кезден
бастап бір жыл ішінде иеліктен айыруға тиіс. Егер меншік иесі ... ... ... айырмаса, ол сот шешімімен иеліктен
ықтиярынсыз айрылуға тиіс, бұл ... ... ... ... иеліктен айыру
жөніндегі шығындары шегеріліп, оның құны өтеледі.
Мұндай ... ... ... да қатысты, егер азаматтың немесе занды
тұлғаның меншігінде заң құжаттарымен жол берілген негіздер ... ... ... рұқсат қажет етілетін зат азаматтың немесе занды тұлғаның
меншігінде ... ... ал ... иесі оны ... бас ... бұл зат ... иесіне тиесілі бола алмайтын мүлік үшін белгіленген тәртіп бойынша
иеліктен айырылуға тиіс (АК-тің 252-бабы, 2-тармағы).
Ықтиярсыз алып қою ... ... да ... ... ... ... ... жұқпалы аурулар, індеттер және төтенше
сипаттағы озге де жағдайлар болған ретте мүлік қоғам ... ... ... және ... ... ... бойынша заң құжаттарында
белгіленген тәртіп пен жағдайларға меншік ... оған ... құны ... алып қойылуы болып табылады. Меншік иесіне реквизицияланған мүліктің
құны етелген баға-ны оның сот тәртібімен даулауына болады. Сондай-ақ мүлкі
реквизияланған адам ... ... ... ... ... ... ... өзіне қайтарып беруді сот арқылы талап етуге құқылы
екендігін ерекше атап өткен жөн ... ... ... заң ... ... ... ... меншік иесінен
жасаған кылмысы немесе өзге де құқық бұзушылығы үшін санкция ... ... ... алуы мүмкін екендігін білдіреді (АК-тің 254-бабы).
Тәркілеу тәркіленетін барлық мүліктің ... ... ... ... ... ... оған мынадай тұжырымдама
берілген, мүлікті тәркілеу дегеніміз сотталған адамның меншігі ... ... ... ... бір бөлігін мемлекеттің меншігіне мәжбүрлеп
өтеусіз алу, сондай-ақ мүлікті тәркілеу пайдакүнемдік ... ... үшін ... және ... ... ... бөлімінің тиісті
баптарыңда кезделген жағдайларда ғана тағайындалуы мүмкін.
Мүлікті ыктиярсыз ақысыз сот ... ... ... алып ... ... жүзеге асады: егер ... ... ... екі тарапта да жымысқы ниет болған ... ... ... алған-дарыньщ немесе алуға тиісті болғандарының бәрі сот шешімі
немесе үкімі бойынша тәркіленуге тиіс (АК-тің ... ... ... ... жак ... ... ... айрылады, сондай-ақ
келісімде көзделген мүлікті пайдаланудан да құр қалады.
Жерді және басқа табиғи ресурстарды алып ... ... ... ... ... тоқтатылуы мүмкін. Азаматтық кодекстің 255-бабына
сәйкес мемлекеттік органның меншік иесінен мүлікті алып қоюға тікелей
бағытталмаған ... ... ... ... ... ... үй, өзге де қора-
қопсы, құрылыстар мен өсімдіктер бар жер учаскесін алып қою туралы шешіміне
байланысты қозғалмайтын ... ... ... заң ... реттер мен тәртіп бойынша ғана меншік ... құны тең ... және өзге де ... ... етей ... немесе меншік
құқығының тоқтатылуынан келтірілген залалдарын толық көлемінде өтей отырып,
токтатылуына жол ... ... иесі ... ... тоқтатуға әкеп
соқтыратын шешіммен келіспеген жағдайда оны дау сот ... ... ... ... ... Дауды карау кезінде меншік иесіне
келтірілген залалдарды өтеудің ... ... де ... ... алып ... қала салу мен жер ... құжаттарында
тағайындалған, бекітілген тәртіпке сәйкес қала мен елді ... ... бас ... мен ... ... сызбасы негіз болады.
Меншік иесі меншік құқығын тоқтатуға әкеп ... ... ... оны дау сот тәртібімен шешілгенге дейін жүзеге ... ... ... ... ... ... келтірілген залалдарды өтеудің
барлық мәселелері де шешіледі.
Сот мүлікті алып қою мәселесін меншік иесіне құны тең ... ... ... ... ... өтей отырып немесе меншік құқығының тоқтатылуынан
келтірілген залалдарын толық көлемінде өтей отырып тоқтату арқылы ... ... ... ... ... алып ... ... талап бір жыл өткен соң, ... ... ... жер ... ... ... сәттен бастап
екі жылдан кешіктірмей қойылуға тиіс ("Жер туралы" ... ... шешу ... меншік иесіне келтірілген залалды қалпына келтіру
мәселесі де қаралады.
Осы баптың ережелері мемлекеттік ... ... ... ... су айдыны учаскелерін және басқа учаскелерді алып кою ... ... ... ... ... ... құқығы токтатылған
кезде кол-данылады (АК-тің 255-бабы, 3-тармағы)
Күтімсіз ұсталған мәдени және тарихи қазыналарды сатып алу оны ... ... ... оның мәнін жоғалту жағдайына жол берген кезде жүзеге
асады (АК-тің 256-бабы). Заң бұл объектілердің айрықша ... ... оның аса ... екендігін әрі мемлекетпен қорғалатынын зандастырады.
Бұл объектілер сот шешімімен сатып алу немесе жария ... ... ... ... ... ... 249-бабыпың 3,4-тармақтарына сәйкес меншік құқының
тоқтатылуы тізіміне жекешелендіру мен мемлекет иелігіне алу ... ... ... ... жеке ... ... емес
занды тұлғаларға және шетелдің занды тұлғаларына сату ... ... ... иесі ... ... ... занмен айқындалған іс-әрекет
шеңберінде жүзеге асады ("Жекешелендіру туралы" Президент Жарлығының 1-
бабы).
Мемлекет иелігіне алу дегеніміз, ... мен ... ... жеке
меншігіндегі мүліктерді мемлекет қарауына айналдыру болып табылады. Мұндай
үрдіс заң құжаттары негізінде жүзеге асады әрі ... ... ... ... заң ... ... ... осы құжаттарды
қабылдау нәтижесіңце меншік иесіне келтірілген залалдарды меншік ... ... ... ... ... (АК-тің 266-бабы).
Азаматтык кодекс мүліктің кездейсоқ жойылуы немесе ... ... ... ... ... ... және оның ... ... да ... Оған ... ... байланысты мәселелер де
жатады (мысалы, құрал-жабдыктардың тозуы, азық-түліктің бүлінуі ... ... ... ... ... ... аяқ астынан болатын
жағдайларға, төтеп бергізбейтін күштерге байланысты орын алады, ... ... ... де жауап бермейді. Ал мүліктің кездейсоқ ... иесі ... ... ... 190-бабы).
Затты құртып жіберу меншік иесінің еркімен де, еркінен тыс ... ... ... ... жағдай табиғат күшінің әсерінен немесе бөтеннің
мүлкін жойған субъектілердің теріс қылығынан орын алады делік. Оның ... ... иесі ... ... ... ... ... талап
етуге құқылы, ал егер мүлік сактандырылып қойылса және апат ... онда ... ... ... иесі ... ... ... заттык құқықтарын тоқтату
Азаматтық кодекстің 249-257 баптарыңдағы меншік құқығын тоқтату ережелері
арқылы жүзеге асады, сондай-ақ заң құжаттарында, ... ... ... ... ... ... иесімен жасасқан шартында белгіленген тәртіп
бойынша меншік иесінің шешімімен тоқтатылады (АК-тің 258-бабы).
«Тұрғын- үй ... ... ... ... 28-бабына сәйкес
тұрғын тұрғын үйге меншiк құқығы тұрғын үй иесi тұрғын үйдi басқа ... ... ... ... иесi ... ... жағдайда не тұрғын үй
жойылған (қираған) жағдайда, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексiнде көзделген өзге де ... ... ... үйге ... меншiкке қатысушылардың бiреуi өз үлесiн сатқан кезде ортақ үлесi
бар меншiкке басқа қатысушының сатып алуға ... ... ... ... ... ... алуға ортақ үлестi меншiкке қатысушылардың
бiрнешеуi ниет бiлдiрсе, ... ... ... ... сатушыға тиесiлi
болады. Тұрғын үйге ортақ меншiктегi үлестi басымдықпен сатып алу құқығын
iске асыру ... ... ... ... кодексiмен
белгiленедi.
Тұрғын үйге меншiк құқығын күштеп (меншiк ... ... ... ... ... ... ... жер учаскесiмен бiрге төлеттiрiп
алуды тұрғын үйге аудару;
2) реквизициялау;
3) тәркiлеу;
4) үй ... жер ... ... ... үшiн алу ... жағдайларында жол берiледi.
Тұрғын үйге меншiк құқығын күштеп ... ... ... ... ... бойынша:
1) тұрғын үйдiң және жер учаскесiнiң ... ... ... ... ... тоқтатылғанға дейiн төленетiн ақшалай өтем төленуге, сондай-
ақ меншiк иесiне ... ... орны ... толтырылуға;
2) меншiгiне тұрмысқа жайлы тұрғын үй ... ... ... жай)
берiлуге;
3) реквизициялауды туғызған төтенше жағдайлар тоқтатылғаннан кейiн
меншiк иесiне реквизициялаудан ... ... ... толық
төлеу арқылы реквизицияланған тұрғын үй қайтарылуға тиiс.
Тұрғын үйдi меншiктену құқығы ... ... ... иесi мен
алынатын тұрғын үйде тұратын барлық адамдар басқа тұрғын үй-жай берiлместен
шығарылуға тиiс.      
Тұрғын үйдi ... ... ... ... ... ... ... (бұрынғы мүшелерi) тұрғын үйден шығарылады және бұрынғы
тұрғын үйдiң өтемi ретiнде алынған тұрғын үйде тұру ... ... ... ... үйде тұратын басқа адамдар басқа тұрғын үй-жай
берiлмей ... ... еркi ... (сату, сыйға тарту) тұрғын үйдi (тұрғын үй-
жайды) ... ... ... ... егер ... үйдi ... ... шарт бойынша өзгеше көзделмесе, меншiк иесiнiң отбасы
мүшелерi, меншiк иесi отбасының бұрынғы мүшелерi және ... ... ... ... берiлмей шығарылады.
«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының Заңының ... ... ... ... ... жағдайы берілген. Үй-
жайлар иелерiнiң кооперативi мынадай жағдайларда:
1) жер учаскесi мемлекеттiк қажеттер үшiн ... ... ... ... ... басқарудың басқа нысанына көшу туралы үй-
жайлар иелерiнiң қабылдаған шешiмi ... өрт, жер ... ... өзге де ... ... ... елу
проценттен астамы зақымдалған (қираған) жағдайда тұрғын жайдың зақымдалған
(қираған) бөлiгiн ... ... ... үй-жайлар иелерiнiң қабылданған
шешiмi бойынша;
4) кондоминиумды тоқтатқан ретте тоқтатылуы мүмкiн.
Кооперативтi тоқтатқан ретте оның борыштарды өтегеннен ... ... егер ... ... арасындағы келiсiмде өзгеше көзделмесе,
кооператив мүшелерiнiң арасында олардың ортақ мүлiктегi үлестерiне мөлшерлi
бөлiнедi.
Кооперативтiң тоқтатылуы оның құрылуы сияқты ... ... үй ... ... ... көрініс табуы
3.1 Тұрғын үй саясатының мемлекеттік бағдарламасы және оны ... ... ... ... ету ... кезенде маңызды әлеуметтік
мәселелердің бipi болып табылады және coғaн орай ... 6ip ... ... ... емес. Әрине, ол оны бірден шешпейді, бipaқ бipтe-бipтe
азаматтарды тұрғын ... ... ... ... ... етуге қол жеткізе
отырып, бұл осы мәселені бақылауда ұстауға мүмкіңдік береді. Тұрғын ... ... ... саясаттын мазмұнын ... ... ... ... ... ... үй ... түрде ықпал етеді.
Тұрғын үй саясатының тарихына қысқаша тоқталып етейік. 1917 ... ... ... және ... өмір сүрген кезеңінде тұрғын
үй мәселесін шешудің әртурлі жолдарын бөлiп көрсетуге ... ... ... ... ... үймен байларға тиесілі тұрғын үйлерді қайта бөлу
есебінен қамтамасыз етілді. Кейіннен XX ғасырдың отызыншы жылдарында ... ... ... ... үй ... ... ... уақытта
барлығын тегін тұрғын үймен қамтамасыз ету ойластырылды. Бірақ азаматтарға
тұрғын үй ... ... ... оған ақы ... бойынша белгілі бip
нормаланған ставкалар енгізілді,өйткені экономикалық тұрғыдан ... ... үй беру ойға ... еді О.С. ... ... ... қатысты заңды тұлға институты 1918 жылдан бастап ... ... ... ... ... ... да бip елеулі ауқымдағы
шынайы ... бұл ... ... ... тікелей
орталықтандырылған қайта бөлу жүйесімен алмастыру процесіeci аяқталғанға
дейін ала ... ... ол ... қайшы процеске — тауарлы ақша
қатынастарын мүліктік ... ... ... ... мүліктік қатынастар
аясына қатысумен байланысты қатынастарға енгізуге — орын берген ... ... ... ... ... РСФСР-дің бipiнiшi
Азаматтық, Жарғысының (1922 ж.) жалпы нормаларында бекітілген, азаматтық,
құқық, қабілеттілігі ... ... ... ең ... және ... біpiнe айналады". Осы айтылған ой тұрғын үй ... ... ... ... ... 6ipre, ... ... қамтамасыз ету барлығын
тегін тұрғын үймен қамтамасыз ету туралы ұран ... ... ... басым болған аялардың біpi еді.Тұрғын үймен тегін
қамтамасыз ету ... ... ... бip ... ... ол ... ... өндірілген өнімді жеке тәртіпте
бөлуді көздеген аз ғана аялардың 6ipi болған ... ... ... ... ... қол жеткізілген пайыздары жария етілетін
бесжылдықтар жоспарлары тұрақты түрде сәтсіздікке ұшырай бастайды, ... ... үй ... ... ... ... ... ішінде КазССР қалалары,
тұрғындарының саны аз болмағанмен негізге алынған жүйенің ... ... ... ... ... ... ... соңғы талпынысы 1987 жылы жасалды.
Сол жылы “Тұрғын үй — 91” Бағдарламасы қабылданған болатын. Ол алғашқы бес
жыл ішінді 1987 ... 1 ... ... тұрған қалалардағы барлық
жануяларды тұрғын үймен ... ... ... ... ... ... әрқайсысы 6ip жыл ішінде пәтер ... тиіс ... Ол ... ... ... ... ... етудің бөліп тарату
жуйесі көптеген асыра пайдаланушылықтарға алып келіп отырды. “70—80 жылдары
Республикада бірқатар ... ... ... үй ... ... ... ... ауыткуға бой
алдырған көптеген фактілер орын алды, олар ... ... ... ... ... қарамастан тұрғын үй берудің тәртібін дөрекі
түрде бұзып отырды және іс ... ... ... өз ... андарын, жолдастарын, жерлестерін пәтерлермен қамтамасыз етіп
отырды. ... үйді ... ... тарату аясында тамыр-таныстық пен
коррупция жиі көpінic бepiп отырды, бұл көп жылдар бойы ... ... ... ... үй ... мерзімдерін елеулі түрде ұзартып қана
қойған жоқ сонымен қатар, ол кезектік ... ... ... ... ... зор ... келтірді.
1984 жылғы Қаз ССР-дің тұрғын үй кодексінің орнына, 1 ... 1992 ... ... ... “Жаңа” Тұрғын үй кодексі әлеуметік-
экономикалық жағдайлардың өзгергендігіне ... ecкi ... ... ... ... және ... тек "елеусіз жөндеуден” ғана
өткіздік. Осылайша, тұрғын үймен қамтамасыз етудің ecкi ... ... ... ... ... тұргын үйге деген құқығы
туралы декларация сақталып қалды.
Қайта қалыптасып келе жатқан нарықтық ... ... бұл ... емес ... және ол ... оның ... ... еді. Соның салдарынан 6 қыркүйек 1993 жылы Қазақстан Республикасы
Президентінің “Жаңа тұрғын үй ... ... ... ... ол ... ... ... бірте-бірте өзгеруіне және өз рөлін орындап
болуына байланысты өзінің заңды күшін тоқтатты. Нарық инфрақұрылымы мен
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... мынада сол кезенде
мемлекет акциялардың бақылаушы пакетін ... ... ... ... және ... салу ... бере отырып, құрылыс холдингілерің құқру
ниетімен “мемлекетік капитализмге” сенім артқан еді. Қaзipгi таңда құрылыс
жеке компаниялармен жүргізілуде және ... осы ... ... тек шарттық негізде құрылуда.Қазақстан Республикасы Президентінің
аталған Жарлығында осы ... орын ... ... атап ... Мемлекетік
тұрғын үй қорын жекешелендіру, баға еркіндігі және нарыққа өтудің өзге де
процестерің ... ... ... ... ... төмендеуі тұрғын үй аясындағы жағдайды елеулі түрде
өзгертіп. Жаңа тұрғын үй ... ... және оны ... негізгі
басымдықтарының бәріне айналдыру талап етілді.
Қазақстан Республикасы Президентінің 15 ... 1992 ... ... ... ... ... мен дамуының стратегиясын жүзеге асыру
жөніндегі шаралар туралы” № 853 қаулысын орындау аясында сол кезде жасап
шығарылған — жаңа ... үй ... ... ... аса ... ие ... Оның басқа нормативтікк актілерден ерекшелігі — ол
тоқтатылмайды және ... орай ... ... да ... ... ... үй ... анықтамасындағы бipiнші тармақпен мемлекеттікк тұрғын
үйді бөліп ... оны ... ... және ... ... ... кәсіпорындармен басым жағдайда еңбек етіп ... ... ... ... бipгe, ... ... үйге ... құқықтарын, соның ішінде, азаматтардың ... ... ... ... ... ету үшін ... міндеттенді. 'Тұрғын үй қорын жөндеу мен ... ... ... ... көзi ... ... үй ... иелерімен
тұрғын үй коммуналдық қызметтер үшін ақы төлеу қарастырылды. Азаматтардың
тұрғын үймен қамтамасыз етілу ... ... ... ... арқылы
қол жеткізу көзделген болатын. Олар: 1) тұрғын үй құрылысы процесінде
қатысатын азаматтар мен ... ... үшін ... ... құру;
2) қолда бар тұрғын үй қорының сақталуын қамтамасыз ету, тұрғын үйді
пайдалану мерзімін ұзарту; 3) ... ... ... үйге деген
құқықтарын сақтауға қатысты тұрғын үй саясатының сабақтастығын сақтау.
Қажетті ... ... ... ... ... ... қатардағы
азаматтарға тұрғын үйді өз қаражаттарының есебінен ... ... ... ... оны ... қаржыландырудың белглі бір жүйесін құру көзделді.
Бұл орайда, ... ... ... ең маңыздысы болып ипотекалық
несиелеу жүйесі табылады. Ол туралы ... рет ... ... осы ... ... Оған дейін мемлекет, сондай-ақ тұрғын үй ... ... да ... енгізуге талпынған еді, бірақ олар ... ... ... ... ... ... сақтап
отырғаны Қазақстан Республикасы Үкіметінің 22 тамыз 1997 ... ... үй ... жаңа ... жағдайларда жүзеге асыру туралы” №
1277 қаулысымен туындайды. Онда жеке ... ... үй алу үшін ... ... ... ... ... ғана қарастырылған.
Мемлекеттік ұтыс алушылық, тұрғын үй заемы, тұрғын үй ... ... ... жоқ ... ... құрылыс қорлары туралы” Қазақстан Рес- публикасының
Заңы қабылданған.Онда көзделген жүйе жалпылама ... ... үй ... бағдарламасымен көзделген несие жинақтаушы жүйені еске түсіреді.
Жаңа жүйенің ... ... ... ... мамандандырылған несие
жинақтаушы банктермен тұрғын үй құрылысына, оны сатып алу мен ... ... ... ... бойынша несиелер берілетін болады.
Оның тиімділігін мынадан көруге болады — несие ... ... бipгe ... ... да ... ... ... орай ол
проценттер, сондай-ақ өз міндетгтерін орындаған ... ... ... ... жолмен мемлекет бipтe-бipтe ... үй ... ... ... ... ... үй саясаты бағдарламасының
өзекті идеясы конституцияда бектілгендігін атап өткіміз ... ... ... ... үйге ... ... ... бұрын болған
көлемде мәлімдеуден бас тартты. Сонымен бipгe Қазақстан ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін ... Мұны ... ... ... қамтамасыз ету үшін кез келген
тәсідермен және заңды актілермен көзделген тәртіпте ... ... ... ... ... қысқаша тұжырымдар:
Дипломдық зерттеудің талдауы нәтижесінде қорытынды бөлімде автордың
қолы жеткен негізгі тұжырымдары мен ұсыныстары көрініс ... ... ... ... және оның ... мүшелерінің қатысуымен
болатын тұрғын үй құқықтық қатынастары. Қазақстан Республикасының тұрғын үй
заңнамасы тұрғын үй жөніндегі меншік ... ... ... ... ... ... өйткені олар тікелей «Тұрғын үй
қатынастары туралы» ҚР заңында ... үй ... ... ен алдымен тұрғын үйге жеке меншік құқығын
алу негіздерін қарастыру қажет болып табылатындығын атап өткен жөн. Азамат
өзінің ... үйге ... ... оны кез- ... ... ... ... жүзеге асыра алады.
Тұрғын үй құқығы тұрғысынан алып қарағанда, меншік иесінің пайдалану
құқығын өзіне тиесілі үйде жеке өзі (отбасымен ... тұру ... ... ... иелері және олардың отбасы мүшелері ... ... үй ... ... ... болады.
Меншік құқығы негізінде тұрғын үйдің болуы адамды тұрғын ... ету ... деп ... ... ... ... ... қарастыруға болады. Және соның салдарынан бірқатар түрғын үй
құқықтық катынастары қатысушыларының аясы ауысады.
Тұрғын үй немесе оның бір ... ... ... ... негіздер
бойынша пайда болады:
1) үйдің бір бөлігін салу;
2) сатып алу — сату, айырбастау, сыйға тарту, өмір бойы ... ... алып қою ... мен ... ... ... басқа да
азаматтық-құқықтық мәмілелер жасасу;
3) тұрғын үйді мұраға немесе кұқыктың әмбебап түрде ауысуы ... ... ... ... тұрғын үй қорының үйінде әлі өзі тұратын
тұрғын үйді немесе тұрғын үй-жайды жекешелендіру (сатып алу немесе ... ... ... алуы;
5) тұрғын үй (тұрғын үй-құрылыс) кооперативті мүшесінің тұрғын үй- ... пай ... ... сомасын төлеуі;
6) шарттық міндеттеме, соның ішінде азаматтың үй ... өз ... ... ... туралы шарт негізінде тұрғын үй-жайды меншікке
беру;
7) заңды тұлғалардың мемлекеттік емес меншік ... ... үйді сату не ... беру жолымен оз қызметкерлерінің немесе өзге
азаматтың меншігіне беруі;
8) мемлекеттік немесе заңды ... ... ... ... ... үйді заңда белгіленген шарттармен өз қызметкерінің не
өзге адамның меншігіне беруі;
9) жеке меншікте болған ... ... ... ... ... ... тұрғын үйден айрылуының өтемі ретінде тұрғын үй беру;
10) Қазақстан Республикасының заң актілерінде тыйым салынбаған ... ... ... («Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 12-бабы).
«Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақстан Республикасының ... ... ... үй иесiнiң негiзгi құқықтары мен мiндеттерi көрсетілген,
оларға:
Тұрғын үйдiң, сондай-ақ салынып бiтпеген тұрғын үйдiң иесi оны, ... ... ... өз ... ... ... сатуға, сыйға тартуға,
айырбастауға, басқа адамдарға ... ... ... ... осы ... ... ... отырып, заң актiлерiнде тыйым салынбаған
өзге де жолмен оған билiк етуге ... ... үй ... ... есебiнен толық нeмece iшiнара
сатып алынған тұрғын үйдi сатып алу-сату шарты мемлекеттiк тiркелген кезден
бастап меншiк иесiнiң ... ... үй ... ... өтелгенге дейiн
кредитордың келiсiмiнсiз осы тұрғын үйге билiк етуге құқығы жоқ.
Меншiк иесiнiң ... үйдi ... оның бiр ... ... емес
мақсатта пайдалануы оған мемлекеттiк органдардың рұқсатын қажет етпейдi.
      Бұл құқықты меншiк иесi құрылыс, ... ... ... ... да ... ... мен ... сақтаған жағдайда ғана iске
асырады.
      Егер ... ... ... ... мен ... бұзу
фактiлерiн не тұрғын үйдi пайдалану ... ... ... ... айтарлықтай бұзатын фактiлердi анықтаса, үй-жай иесi Қазақстан
Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа тартылып, сонымен бiрге
оған мұндай тәртiп бұзушылықтарды және ... ... жою ... ... үй ... ... ... Республикасының
Заңының 19-бабына сәйкес тұрғын үй, сондай-ақ салынып бiтпеген тұрғын үй
сатылған, сыйға ... ... ... ... ... ... ... меншiктену (жердi пайдалану) құқығы тұрғын үйдiң жаңа иесiне
тұрғын үйдiң ... иесi ие ... ... ... үйге ... жайға) бекiтiлiп берiлген жер учаскесiне тұрғын үй
иелерiнiң ... ... ... жер ... ... бiрге тұратын ерлi-зайыптылар мен олардың балалары ... ... ... ... деп танылады. Ерлi-зайыптылардың ата-аналары,
сондай-ақ өздерiнiң отбасы бар және меншiк иесiмен үнемi ... ... ... ... ... ғана ... иесi ... мүшелерi деп
танылуы мүмкiн. Ерекше жағдайларда, егер ... ... ... ... тұрса
және онымен кемiнде бес жыл ортақ шаруашылық жүргiзсе, басқа адамдардың ... үй иесi ... ... деп ... мүмкiн. Еңбекке жарамсыз
асырауындағылар, егер олар меншiк иесiмен үнемi бiрге тұрса, меншiк ... ... ... ... қойған міндеттерді шешуді бағалау. Жұмыcта көрсетілген мақсатқа
қол жетілді және зерттеудің міндеттері ... ... ... ... ... ... кодексіне енгізілуге
ұсыныстар тапты.
Жұмыстың нәтижелерін нақты қолдануға ... ... ... ... ... бұрынғысынан бір ерекшелігі, 14-тараудағы
«Меншік кұкығы мен өзге де заттык кұқықтардың ... ... ... ... ... ... Азаматтық кодекстің 249-бабы меншік құқығын
тоқтатудың негізгі үлгі тізімін ұсынады: меншік құқығы меншік иесі ... ... ... ... ... иесі ... ... бас тартқан,
мүлік қираған немесе жойылған және заң құжаттарында көзделген өзге ... ... ... құқығынан айырылған жағдайда тоқтатылады. Меншік
қүқығын тоқтатудың аталған негіздерінде меншік ... бас ... ... ... жөн ... ... құқығынан бас тарту болған жағдайда мына бір ... ... ... яғни ... ... бас ... осы ... басқа тұлға меншік
құқығын алған кезге дейін тиісті мүлікке қатысты меншік иесінің құқықтары
мен міндеттерін тоқтатуға әкеп ... ... ... ... ... ... тиесілі жер учаскесіне меншік құқығынан бас тарта алады, бұл
жөнінде ол жариялайды, не бұл жер ... ... да ... ... ... өзінің мүлікті иеленуден, пайдаланудан және оған билік
етуден шектейтінін айқын дәлелдейтін басқа да ... ... ... ... иесі ... жерді пайдаланушы меншік немесе жер
пайдалану құқықтарынан (басқа ... ... ... ұзақ ... ... және т.б.) бас ... дәлелдейтіндей іс-әрекет жасаған
жағдайда, бұл учаске иесіз мүлік ретінде есепке алынады.
Иесіз мүлік ретінде есепке алынған күннен бастап бір жыл ... ... жер ... ... ... органының талап етуі бойынша ... ... ... ... ... ("Жер туралы" Заңның 74-
бабы, 2 тармақ).
Заң меншік иесінен мүлікті ... ... ... ... дейін реттейді. Меншік құқығын алып кою үшін:
а) негіз заңда қарастырылған болуы керек;
ә) соттың ... ... ... ... ... 1-тармағы меншік иесінің міндеттемелері
бойынша мүліктен ақы өндіріп алу қатынасы енгізілген. Мұндай ... ... ... ... ... тек сот ... жүзеге асады (АК-тің 251
бабы, 1-тармағы), бірақ бұл ... ... ... келеді. Ақы өндіріп
алудың басқалай жолы шарт арқылы ... ... Ақы ... ... мүлікке
меншік иесінің меншік құқығы заңдарда көзделген тәртіп бойынша меншік
құқығы көшетін адамның алып ... ... ... ... пайда болған
кезден бастап тоқтатылады.
Мүлікті меншік иесінен ыктиярынсыз алып қою заң құжаттарына сәйкес
белгілі бір ... ... бола ... жағдайда жүзеге асады (АК-тің 249-
бабы, 2-тармағы). Егер заң құжаттарымен жол берілетін негіздер ... ... ... адамның өзіне тиесілі бола алмайтын мүлік оның
меншігінде болып ... бұл ... ... ... егер заң ... мерзімдер белгіленбесе, осы мүлікке меншік құқығы пайда болған ... бір жыл ... ... ... ... Егер ... иесі мүлікті
көрсетілген мерзімге иеліктен айырмаса, ол сот шешімімен ... ... ... бұл ... ... ... ... иеліктен айыру
жөніндегі шығындары шегеріліп, оның құны өтеледі.
  «Тұрғын- үй туралы» Қазақстан Республикасының ... ... ... ... үйге ... ... тұрғын үй иесi тұрғын үйдi басқа
адамның иелiгiне берген кезде, меншiк иесi қайтыс болған жағдайда не ... ... ... жағдайда, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... өзге де жағдайларда тоқтатылады.
Тұрғын үйге ортақ үлестi меншiкке қатысушылардың бiреуi өз үлесiн
сатқан кезде ортақ үлесi бар ... ... ... сатып алуға басым
құқығы болады.
Егер сатылатын үлестi сатып алуға ортақ үлестi меншiкке қатысушылардың
бiрнешеуi ниет бiлдiрсе, сатып алушыны ... ... ... тиесiлi
болады. Тұрғын үйге ортақ меншiктегi үлестi басымдықпен ... алу ... ... тәртiбi Қазақстан Республикасының ... ... үйге ... құқығын күштеп (меншiк иесiнiң еркiнен тыс)
тоқтатуға:
1) меншiк иесiнiң ... ... жер ... ... төлеттiрiп
алуды тұрғын үйге аудару;
2) реквизициялау;
3) тәркiлеу;
4) үй орналасқан жер учаскесiн мемлекеттiк қажеттер үшiн алу ... ... жол ... үй ... ... Қазақстан Республикасының Заңының 51-
бабында      үй-жайлар иелерiнiң кооперативiн тоқтату жағдайы берілген. ... ... ... ... ... жер учаскесi мемлекеттiк қажеттер үшiн алынған (сатып ... ... ... басқарудың басқа нысанына көшу туралы үй-
жайлар иелерiнiң қабылдаған шешiмi бойынша;
3) өрт, жер сiлкiнiсi немесе өзге де ... ... ... ... ... зақымдалған (қираған) жағдайда тұрғын жайдың зақымдалған
(қираған) бөлiгiн қалпына келтiрмеу жөнiнде үй-жайлар иелерiнiң қабылданған
шешiмi ... ... ... ... тоқтатылуы мүмкiн.
Кооперативтi тоқтатқан ретте оның борыштарды өтегеннен кейiн ... егер ... ... арасындағы келiсiмде өзгеше көзделмесе,
кооператив мүшелерiнiң арасында олардың ортақ мүлiктегi үлестерiне мөлшерлi
бөлiнедi.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
[1] Жилищное ... // ... И.А. ... П.В. ... ... г.335 с.
[2] «Тұрғын үй құқығы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
[3] Ғ.А. Жайлин, Азаматтық ... ... ... ...... 2003 ... 387 ... Сергеев А.П., Толстой Ю.К. Гражданское право учебник в 3-х ... ... ... ... О.С. ... право. М., 1973г, 116 с.
[6] Басин Ю. Г. Ответственность за ... ... Уч. Пос. – ... ... ... 1997г, 3 ... ... Ф.С. Недействительность сделок по российскому гражданскому
праву. – М.: Юрист, 1999г, 315 ... ... И.У. ... ... права государственной
собственности» // А.:1994 г, с. 865
[9] Киреева Т.Т., ... С.И. ... ... ... ... или уничтожении вещи / Гражданское законодательство Республики
Казахстан - толкование и комментирование / Под ред. А. Г. ... ... ... 1999. - Вып. 7, 325 ... ... ... частной собственности. // Закон и время №5,
1999, 258 ... ... ... ... ... по ... о защите права
собственности // Гражданский кодекс Республики Казахстан - ... ... ... часть / Под ред. А. Г. Диденко. Алматы: ... ... Вып. 3, , 412 ... Т.Т. Киреева Судебная практика по защите ... ... ... ... ... ... - толкование и комментирование.
[13] Л.О.Крассавчикова Гражданское право. Ч.1, М.:1998, 171 с.
[14] Грибанов В.П. Пределы осуществления и защиты ... ... ... Бутнев В.В. Понятие механизма защиты субъективных гражданских прав
// Механизм защиты субъективных гражданских ... ... ... трудов.
Ярославль, 1990. С. 16
[16] М.С.Кораблева Защита гражданских ... ... ... // ... ... ... / Под ред. ... М., 1998. С. 86-88
[17] Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының ... ...... 2005 ж – 440 ... ... ... Азаматтық кодексі, Алматы 2007 ж. 287 б
[19] Ғ. Төлеуғалиев Қазақстан Республикасының Азаматтық құқықы, Алматы,
2001 ж – 376 ... ... ... ... и иные ... ... // ... С.41-44.
[21] Е.Б.Осипов «Некоторые аспекты залоговых ... В ... ... ... законодательства в Республике Казахстан и
практика его применения» // Т.3 Алматы:1996 г. С. 79.
[22] Тулеугалиев Г.И., ... К.С. ... ... ... ... ... // Учебное пособие. А.:1998 г. С. 406-415
[23] ... М.К., ... Ю.Г. ... ... Том 1, ... ... 2000.
[24] Гражданский кодекс Республики Казахстан (Особенная часть),
Конмментарий. Отв. Ред.: М.К. ... Ю.Г. ...... Жеті ... – 832 ... С.Н.Братусь Предмет и система ... ... ... 1963. ... ... ... ... право. Учебник. Ч.1.
М.:Проспект. 1998. С.335
[27] М.М.Агарков Обязательство по ... ... ... ... ... ... русского гражданского права. М.:СПАРК.
1995. С.142
[29] Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. Гражданское право. Том 1, общая ... 2000. ... ... Н.Р., ... Е.В. ... ... ... Уч.пос. – караганда, 2006.- 320 с.
[31] Иоффе О. С. Из ... ... ... // Гражданское право
Алматы: ИПЦКазГЮУ, 1999.- С. 191.
[32] Басин Ю. Г. и др. ... к ... ... ... ... 1987.- С. 1
[33] Юридическая газета. - 18 октября 2000 года.
[34] Қазақстан Республикасының Жер ... ... // ... Парламентінің Жаршысы. 2003. - № 9,13 б.
[35] Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. ... ... ... ... 2003 ж.
[36] Қазақстан Республикасының «Лицензиялау туралы» заңы. 17 ... ... ... ... ... қала ... ... қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
[38] Богатых Е.А. Гражданское и трудовое право.-М.: ИНФРА-М,1996.
[39] Асцеулов А.Г., Жайлин Г.А Гражданское-правовая ответственность ... ... ... ... ... ИПУ ... ... Тархов В.А. Гражданское право Чебоксары: Чув.Кітап баспасы, 1997
ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тұрғын үй құқығының пәні, жүйесі, әдісі, қағидалары, қайнар көздері7 бет
Тұрғын үй-жайға меншік құқығы51 бет
Азаматтық құқық бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері23 бет
Ерлі-зайыптылардың құқықтары мен міндеттері жайлы19 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет
Ортақ меншік құқығы жайында18 бет
Римдік құқығымен термині мен көне рим құқығы4 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету134 бет
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй қатынастары азаматтық құқықтық қатынастар түрі ретінде86 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь