Н. Назарбаевтің саяси портреті

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
Ел дағдарысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
КОКП және Н. Назарбаев ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
Назарбаевтің жаңа билік құруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
Жаңа мемлекет пен жаңа мақсат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Кіріспе

Тұңғыш Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев жайлы әңгімелеудің өзі – бақыт. Олай деудің себебі – басынан бейнеті арылмаған, «мың өліп, мың тірілген» қазақ халқының тәуелсіздіктің қыл бұғауынан мәңгілік азат болуы – осы есіммен тікелей байланысты. Ата-бабаларымыз жылдар бойы қан төгіп, күрессе де ала алмаған тәуелсіздікке біз тек өткен ғасырдың соңын ала ғана қол жеткіздік. Осыған орай 1991 жылы 16 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» заңға қол қойған осы тұңғыш Елбасымыз болды.
1940 жылы 6 шілдеде Алматы облысы, Қарасай ауданының Шамалған ауылындағы қарапайым қазақтың отбасында дүниеге келген Нұрсұлтан Назарбаев жасынан отбасына мейірімді, іні-қарындастарына қамқор, ата-анасының нағыз сүйеніші болып өсті. Шаруаға икемді, тіл алғыш, үлкен-кішіге ілтипатты бала үй-ішіне азық-түлік, малына жем-шөп тасумен өзі де айналысатын болған. Мектепте озат оқып, ылғи алдыңғы қатарда көрінетін, сыныптас достарынан да көмегін аямайтын. Мінезі орнықты, ісіне тындырымды да сабырлы Нұрсұлтан жаңалыққа жаны құмар жігіт болып өсті. Ол алғаш, барлық алғыр балалар сияқты, ұшқыш болуды армандаған, кейін ол ойынан бас тартты. Сөйтіп ол Днепродзержинск техникалық училищесін, Қарағанды металлургия комбинатына қарасты жоғары техникалық оқу орнын, жоғары партия мектебін бітірді.
Нұрсұлтан Назарбаев қазір экономика ғылымдарының докторы, академик. Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен жасалған игілікті істерге тоқталатын болсақ, ең бастысы, 40 жыл бойы 459 рет жер беті және жер асты ядролық жарылысын жасап, адамзат баласына ажал оғын төгіп келген Семей ядролық сынақ полигоны жабылды. Астананы Елордаға көшірудің де ұлт тұтастығын, ел тыныштығын ойлаған Елбасының көреген бастамасы екендігі бүгінде баршаға аян. Қазіл бұл қала әлемді таңғалдырып отырған, қазақ халқының ұлттық мақтанышына айналған сәулетті де сәнді елордаға айналды.
Қаншама ірі мемлекеттік мәселелер Елбасы көрегендігімен әрдайым оңтайлы шешімін табуда. Қытай мен Ресей сияқты алып мемлекеттермен арадағы шекараның жайы – Нұрсұлтан Әбішұлы бейбіт жолмен шешкен халықаралық мағынадағы ең сүбелі мәселелердің бірі емес пе?! Сондықтан да Нұрсұлтан Назарбаевтің КСРО-ның ыдырау мен жаңа мемлекет құру кезіндегі ең шыншыл және айқын саяси портретін алса болады деп ойлаймын.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қасымбеков М. Елін сүйген, елі сүйген Елбасы.- Астана: Елорда, 2005.-200б.
2. Салқынұлы С. Тұңғыш Президент және Қазақстан Республикасының тарихы: ғылыми монография.- Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2007.- 239б.
3. Толмачев Г. И. Елбасы. Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Н. Ә. Назарбаев туралы деректі повесть.- Алматы: Дәуір, 200.-247б.
4. Қасымбеков М. Қазақстан Республикасының президенттік институтының қалыптасуы. Становление института президенства в Республике Казахстан.-Астана: Елорда, 2000.-54б.
5. Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаев туралы кітаптар: библиографиялық көрсеткіш - А. Сағынғали, К. Ақтаева.-Астана: ҚР ТПМ, 2010.-52б.
        
        АЛМАТЫ ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС УНИВЕРСИТЕТІ
Әлеуметтік пәндер кафедрасы
Саясаттану пәні бойынша
Семестрлік жұмыс №1
Тақырыбы: Н. Назарбаевтің саяси портреті
Орындаған: РЭТк-11-03 ... ... ... аға оқ. ... ... 2014
Мазмұны
Кіріспе.......................................................................................................................3
Ел дағдарысы...........................................................................................................4
КОКП және Н. Назарбаев.......................................................................................4
Назарбаевтің жаңа билік құруы.............................................................................7
Жаңа мемлекет пен жаңа мақсат..........................................................................10
Қорытынды............................................................................................................14
Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................................15
Кіріспе
Тұңғыш Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев ... ... өзі - ... Олай ... себебі - басынан бейнеті арылмаған, қазақ ... ... қыл ... ... азат ... - осы ... ... байланысты. Ата-бабаларымыз жылдар бойы қан төгіп, күрессе де ала алмаған тәуелсіздікке біз тек өткен ғасырдың соңын ала ғана қол ... ... орай 1991 жылы 16 ... ... қол ... осы тұңғыш Елбасымыз болды.
1940 жылы 6 шілдеде ... ... ... ... ... ауылындағы қарапайым қазақтың отбасында дүниеге келген Нұрсұлтан Назарбаев жасынан отбасына мейірімді, іні-қарындастарына қамқор, ата-анасының нағыз сүйеніші ... ... ... ... тіл ... ... ілтипатты бала үй-ішіне азық-түлік, малына жем-шөп тасумен өзі де айналысатын болған. ... озат ... ылғи ... ... ... ... ... да көмегін аямайтын. Мінезі орнықты, ісіне тындырымды да сабырлы ... ... жаны ... ... болып өсті. Ол алғаш, барлық алғыр балалар сияқты, ұшқыш болуды армандаған, кейін ол ойынан бас тартты. Сөйтіп ол ... ... ... ... ... ... қарасты жоғары техникалық оқу орнын, жоғары партия мектебін бітірді.
Нұрсұлтан Назарбаев қазір экономика ғылымдарының ... ... ... бастамасымен жасалған игілікті істерге тоқталатын болсақ, ең бастысы, 40 жыл бойы 459 рет жер беті және жер асты ... ... ... ... баласына ажал оғын төгіп келген Семей ядролық сынақ ... ... ... ... ... де ұлт ... ел тыныштығын ойлаған Елбасының көреген бастамасы екендігі бүгінде баршаға аян. Қазіл бұл қала әлемді таңғалдырып ... ... ... ... ... ... ... де сәнді елордаға айналды.
Қаншама ірі мемлекеттік мәселелер Елбасы көрегендігімен ... ... ... ... ... мен ... сияқты алып мемлекеттермен арадағы шекараның жайы - Нұрсұлтан ... ... ... ... ... ... ең сүбелі мәселелердің бірі емес пе?! Сондықтан да Нұрсұлтан Назарбаевтің КСРО-ның ыдырау мен жаңа мемлекет құру ... ең ... және ... ... ... алса ... деп ойлаймын.
Ел дағдарысы
Қазақстан тәуелсіздігінің таңсәрі шағында тағайындалған ... ... ... ... жаңа ... негізін қалыптастыруға мүмкіндік жасады және экономикадағы өтпелі кезеңді еңсеруге, республиканың саяси жүйесін реформалауға қажетті жағдайларды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... күрделі ахуалда жүзеге асырылды.
1990 жылғы 24 сәуірде Қазақстанда президенттік ... ... ... КСР ... ... мәжілісінде Нұрсұлтан Назарбаев ел Президенті болып сайланды. Одан ... ... ... ... енгізу тәуел - сіз Қазақстанның саяси жүйесінің қалып - тасуына шешуші ықпал жасап, КСРО ыды - раған соң ... ... ... - ... ... еткен аса маңызды оқиға болғанын көрсетті.
Қазақстандағы президенттік инсти - тут - тың бастауы кеңес қоғамы мен мем - ле - ... ... ... ... КСРО-дағы аса терең дағдарыс кезеңіне сәйкес келді. Ол экономика саласында аса ... ... ... экономикасы құрылым - дарының диспропорциясынан айқын көрінген ... ... ... - ныс - ... ... жоспарлы экономи - ка - ның іріп-шіруі тұрғындардың өмір сүру деңгейінің күрт төмендеуіне, әлеуметтік шиеленістің өршуіне алып келді.
Онсыз да күрделі ... - ми - ... ... ... ... Одағы аумағы бой - ынша жылдам тұтанған этносаралық жанжалдар өртімен тереңдей түсті. Оның үстіне одақтық орталық пен кезінде қуаты тас ... КОКП ... ... не ... де дұрыс жағына қарай өзгертуге қабілетсіздік танытып, өзінің әлсіздігін мойындаған ... ... ... міңгірлеген, қарама-қайшы саясаты, оның КСРО-дағы экономикалық және саяси реформаларды ... ашық ... ... ... сол жыл - дардағы страте - гия - лық күн тәртібін нақты ... - дау - ға итер - ме - ле - ге - ні - не: ком - пар - ... ара ... ажы - ... мемле - кет - тік бас - қа - ру - дың жаңа фор - ма - ... ... мен ... - стан еге - мен - дігін одақтық орта - лыққа қатысты ны - ғайту болғанына таң - - ... ... ... және Н. ... ... мау - сы - ... ... Ком - пар - тиясы Орталық Ко - митетінің бірінші хатшы - лығына сайланған Нұр - сұл - - тан ... ... - қы ... ... - де өзі - не жаһандық әлем құ - ... өз - гер - ту мис - ... ... ... әлі де бол - са өзі де ... қабілетті деген ұста - ным - ға шынайы сенімінен ауыт - қыған жоқ. Мұ - ны таза ... тұр - ... ... де бо - ла - тын еді. ... көптеген кеңес адамдары сияқты коммунистік пар - тия ши - ... ... 1989 ... 18 ... өткен қа - лалық және аудандық пар - тия комитеттері бі - рін - ші ... рес - ... ... ... сөзі өз пар - тия - ... үндеу сияқты әсер қалдырған еді:
"Партияға қоғамды өзінің ... ... ... ... ... үшін алға қойған міндеттерді шешуде тым бол - маса бір қадам оның ... ... ... Біз көп жағдайда бір жерді таптап тұрамыз, шұғыл даму ... ... ... ... мысалына айналған үдерістерден қалыс жүреміз. Бірінші ке - ... бұл ... ... жұмысының демократияландыру мен жариялылық, олардың демократиялық централизм шеңберіндегі өз бетінше қызмет ... ... ... ашықтығы мәселелеріне қатысты. Консервативтіліктің тамырын іздеп, оралымсыздықтардың, қандай да бір ... ... жаңа ... баяу реакциясының себептерін сараптай бастасаң-ақ жылдар бойы партия орта - ... ... ... ... ... ... ... жұрдай, жо - ғарыдан түсетін кез келген тапсырманы ... ... дәл, ... босаң орын - дауға әзір адамдар қалыптасқанына көз жеткізесің. Мұндай адам-автомат әкім - шіл-әміршіл жүйенің нағыз орындаушы ... ... Бәз ... ... ... ... ... партия комитеттерінде кездес - тірмейсің, олар баяғыда-ақ ... деп ... ... мүмкін. Шын мә - нін - де, қайта құру жылдарында кадрлар құ - ... ... ... ... ... ... жанына жақын көрген - дерден арылуға қол жеткізілді. ... ... ... ... ... ... кейінгі 10 айда Нұрсұлтан Әбішұлы бір ғана ... ... үде - ... ... қалмай, партиялық және мемлекеттік, шаруашылық орган - дарды бөлуге бағытталған, сөйтіп, нақты билікті Кеңестерге, ішкіпартиялық өмірді ... ... ... ... республика партия ұйымдарының өз бетінше жұмыс істеуін жоғарылатуға бағытталған белсенді ұйымдастырушылық жұмыстарды бастап кетті. Партия комитеттерінің жетекшілерін баламалы ... ... және ... ... беру ... сайлау тетігі кеңінен қолданылды. Екі және одан да көп үміткерден 141 қалалық және аудандық комитеттер ... оның ... 59 ... ... ... Сондай-ақ баламалы негізде Гурьев, Қарағанды, Көкшетау және Шымкент облыстық партия комитеттерінің бірінші хатшылары ... ... ... ко - ми - ... 70 ... ... және ... - дық комитеттер 80 пайызға жаңарды. 1985 жылмен салыстырғанда Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетіндегі номенклатуралық ... ... ... ... және ... партия комитеттері 50 пайызға қысқарды.
"Номенклатуралық механизмді демон - таждау жөніндегі жұмыстар сөзсіз жал - ғастырылуы тиіс, - деп ... ... ... 1990 ... 8 ... өткен Қазақстан Компар - тиясы ХVІІ съезінің ... - Бұл ... бір ... ... тық - ... кадрларды орналастыруда әкімші - лендіру дегенді еш білдірмейді... Аппарат қажет, бірақ ол жаңарған, өз қызметін жан-жақты орындауға ... ... ... ... ... ыдырау үдерістері оны сауықтыруға деген барлық әрекеттердің алдын орап отырды. Оралымсыздықтар, кей тұстарда парт - ... ... ... ... ... ... ... мен бастамаларын түсінбеу - шіліктерге, қабылдамауларға ұшыратып қана қоймай, тіпті кейбір жағдайларда дұшпандық көзқарас туындатты. ... ... ... бір ... көптеген жергілікті басшылардың бейнесінде оны сөз жүзінде қолдаға - нымен, іс жүзінде ескіліктің пұшпағына жармасып, демократиялық ... мен ... ... барынша тежеп бақты. Нарықтық экономикаға саналы түрде қарсы шығушылардың қатарына биліктегі ... ... ... ... дилетанттар келіп қосылды.
"Ештеңені өзгертпеңдер. Бізге қалған ғұмырымызды тыныш өткізуге мүмкіндік беріңдер. Содан кейін не істесеңдер, соны істеңдер!" - ... ... ... ... ... су ... да ... деген ұстаным сол кездегі көптеген басшы адамдарға тән ... ... 30 ... КОКП Орталық Комитетінің Бас хатшысы М.Горбачевтің қатысуымен өткен Қазақ - стан республикалық активінің жиналы - сында ... ... іс ... ... ... қойды: "Бүгінде "таза" социализм дегенді жан - дары қалмай жақтаушылар халықтың өмірін жақсартуға тіпті де бас ауырт - пайды. ... ... ... олар ... жеке ... өз артықшылықтарын сақтап қалу үшін күресуде.
Мемлекет басшысы ретінде Сіз, Ми - хаил Сергеевич, мұны көрмеуіңіз мүмкін ... ... ... ... ... уақыты келді. Қай жаққа жүру керек екенін Сіз айқындап бердіңіз: жаңғырулар арқылы жүру, ал экономикада - ... ... алу. Енді ... ... ... - осы қозғалысқа кедергілерді еңсеруге қарай ұмтылу қажет секілді".
Және ең басты ... ... өзі ... ... отыр. Сондықтан Нұрсұлтан Әбішұлының сол жерде айтқан келесі сөзі көрегендік болды:
"Билікті басып алудың кез келген әрекеті, оның ... ... мен ... қорғау органдарын пайдалану арқылы жасалған әрекет зорлық-зомбылықтың жаңаша сипат алуынан басқа ештеңе бермейді және ешқандай ... да алып ... ... ... ... құдай сақтасын, әрине, бізде жаппай толқулар етек алады - тұрғындар тарапынан ... ... ең ... ... ... ... тәжірибесін толықтай аластау көрініс береді. Ал бұл қорытындысында мемлекеттік басқарудың қазіргі жүйесі жойылып, кең ауқымды репрессиялар ... ... ... ... ... оң образы түпкілікті қиратылады дегенді білдіреді".
Араға 2,5 ай өтіп, Н.Назар - баевтың ең жаман деген күдігі ... ... 1991 ... 19-21 ... ... ... "тамыз бүлігі" деген атпен кірген, Төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекеттік комитет (ТЖМК) деген биліктің ... ... өз ... алатыны туралы жариялаған оқиғалар етек алды. КОКП ... - ... ... ... ... ... ... бұл әрекеті Коммунистік партияны түбегейлі масқа - ралап, ... ... ... ... КОКП ... мен ... алып ... тарихына нүкте қойылды.
Нұрсұлтан Назарбаев сол кезде Қазақ - стан ... ... ... ... сөз ... Онда ол ... іс-әрекеттерін шешімді түрде айыптап, өзінің реформалар мен демократия бағытынан ... ... ... бір ... ... КОКП қатарынан шығатынын мәлімдеді. Бұл кейіннен болған жәйттер еді. Ал оған ... ... ... үшін ... басы ашық ... еді: ... ... қағидатты жаңа құрылымдарын құру қажет, республикада болашаққа серпінділікті қамтамасыз ете алатын жас басшылар мен атқарушы кадрлар шоғырын қалыптастыру ... Және ... ... іс ... ... бастаушысы, оның негізгі құрылғысы ретінде көрінген президенттік институт болды.
Назарбаевтің жаңа билік құруы
КСРО-да президенттік институты 1990 жылдың наурызында КСРО пре - ... ... ... ... ... ... болғаны белгілі. Мұндай институттар Қазақ КСР-ін қоса алғанда одақтас республикаларда да құрыла бастады.
Нұрсұлтан Назарбаев үшін бұл еге - мендікке ... ... ... ... ... ... КОКП-ның пай - дасыз да мағынасыз ықпалынан алшақ - таудың ыңғайлы мүмкіндігі ... Оның ... ... - ... Жо - ... Кеңес Төрағасы Е.Асанбаев, Пре - мьер-Министр Ұ.Қараманов, депутаттар С.Дрожжин, И.Жаңғоразов, С.Сартаев, босатылған негізде ... пен ... ... ... ... ... алқалы саяси-консультатив - тік орган құру ісіне үлкен энтузиазммен кіріскені сондықтан. Бұл органның тиімділігіне бағаны Президент біршама кейінірек ... Осы ... іс ... ... ... іске қабілетті құ - рылымдары жоқ кезде Президенттік кеңес мемлекеттік құрылыс, ... - ... және ... ... ... ... сараптамалық-тал - дамалық қызмет көрсету мен ұсыныстар жасауда айтарлықтай бағалы қызмет атқарды.
Басшылығына Н.Әбіқаев, оның бірінші орынбасарлығына В.Ни ... - ... ... ... ... - менов, Ғ.Шалахметов, М.Бабуш - кин, Т.Сауранбеков, Г.Бердюгин және басқалар болған Мемлекет басшысының Кеңсесі (кейіннен Президент пен Министрлер ... ... ... Президент Әкімшілігі) құрылысы да сондай "нөлдік сатыда" тұрды. Ол ... ... ... ... және Президент - тің баспасөз қызметі функция - ларын орындайтын құрылымдар болған жоқ. Сондықтан Президенттің қызметін ұйымдастырушылық-хаттамалық және ... ... ету ... мен ... ... жалпы сектор қыз - меткерлері атқарды. Мәселе "темір шы - мылдықтың" ... ... ... - тың ескі ... мен ... ... ... кету қажет болса, саяси менедж - менттің жаңа эстетикасы ... ... әлі ... ... еді. Оның үстіне, кеңестік жүйенің негізін құрайтын, тіпті жердің өзін тіреп тұр деп елестетілетін мемлекеттік ... пен ... КОКП ... ... ... бас ... көптеген адамдардың санасына сыймады.
Президент жаңа басқару құрылымдарын жасақтау ... ... жап - пай ... ... ... тап ... Бірінші кезекте, әрине, тұяқ серпу үстіндегі КОКП тарапынан. Бұл арада 1990 жылдың сәуірі мен 1991 жыл - дың ... ... ... билік олимпінде екі аппарат қатар жұмыс істегенін қаперге сала кету қажет: Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің аппараты мен Қазақ КСР Президентінің ... Бұл ... ... ... ... ... ... өткір проблемалардың алдыңғы қатарында кадрлар тапшылығы тұрды. Бір жағынан, президенттіктің идеясын бөлісетін, халықтың жағдайын ... және ... ... ... ... ... қызметкерлер мүлдем жетіспеді. Екінші жағынан, көптеген кәсіби мамандар мұндай жұмысқа келгісі келмеді. ... да ... ... бар еді. Оны Егор ... туралы естелігінде Анатолий Чубайс былай деп көрсетті: "Сол шақтарда "ақылды адамдар билікке келмеді" - өйткені, ... проб - ... шаш ... болғаны өз алдына, адамдар пайдасыз горбачевтік көпірме сөзге әбден ықылық ата тойып біткен болатын".
Президент командасына, еш ... ... ... ... ... ... мен әрбір білікті қызметкердің келуіне септігін тигізді. Қосарланған саяси билік жағдайындағы мұндай ... ... ... ... тән еді. Ал ... драманың сюжеті күн өткен сайын барынша өткір сипат ала түсті.
Мұндай жағдайлар туралы сол кездері Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті Жалпы бөлімінің ... ... ... ... былай деп еске алады: "1990-1991 жылдары, Қазақ КСР Президенті сайланғаннан ... сырт ... ОК және ... аппаратта - ры арасында қандай да бір ... - ... ... ... ... Бірақ мәселеге тереңірек қарасаң, көптеген пар - тия функционерлері "бір үзім нандарын", яғни ... ... бір ... алып қойғанымен келісе алмады. Мысалы, ОК Аппаратының бөлім ... ... ... меңгерушісі өздерін мәртебелері бойынша Президент Аппаратындағы сондай қызметкерлерден жоғары санады. Осыдан келіп менмендік пен ... ... орын ... ... олар ... де ... ... ұмтылып, оларын Президент Аппаратында да коммунистер жұмыс істейді, демек, барлығы партиялық тәртіпке бағынуы тиіс деген ұстаныммен түсіндіргілері келді".
Одақтас республикалар ... - лары ... ... ... ... ... адамға қатысты кеңестік қоғамда ежелден мынадай көзқарас қалыптасқан ... ... ... миссиялары - Бірінші хатшыға көмектесу емес, Орталықтың "құлағы және көзі" ретінде олардың ... ... жыл бойы КОКП ... жеке - ... хатшылары бүкіл Одақтан іріктеліп шақырылған партияның облыстық комитеттері хатшылары, ұйымдастыру бөлімінің меңгерушілері және өзге де ... ... ... ... ... семинарлар, кеңестер мен кезде - сулер ұйымдастырды. Олар ... ... ... ... ... ... ... де күніміз туады. Прези - денттік құрылымдарға тойтарыс беруге дайындалыңдар..." болды. Басқосуға қа - тысушылардың ең өткірлері осы ұста - ... ... ... ... бел - гісі ретінде пікірталастарда өздерінің оппоненттеріне улы тілдерін безеп: "Президенттік ойындарын ойнап болсын. Содан кейін біз ... ... ... - мыз!" деп ... ... жоқ.
Енді қалыптаса бастаған президенттік институттың келесі бір күтпеген идеологиялық қарсыласы Жоғарғы ... ... ... ... ... ... билік Кеңестерге" ұранымен екінші тыныстары ашылған Жоғарғы Кеңес басшылығындағы Халық депутаттарының кеңесі бір қарағанда Президенттің табиғи одақтасы ... тиіс еді. ... олай ... жоқ.
Сол кезеңде қалыптасқан саяси ахуалға түсініктеме берген белгілі қырғыз саясатшысы және қоғамтанушысы, Қырғызстанның Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... Назарбаев. Көшбасшылық заңдылықтары" кітабында былай деп жазды: ... ... ... ... ... ... ... - дығы оны президенттік билікке, демо - кратиялық реформаларға ... ... ... мен ... ... ... ... толқын - дарында жүзу Жоғарғы Кеңестің мемле - кеттік билік пен қоғамды ... ... ... көрсетті. Жаңа демократиялық институттар құрып, солар арқылы демократияландырудың қақпасын ашудың орнына, Парламенттің өзі ... үшін ... ... аренасына айналды...".
Биліктің барлығын өзінің қолына шоғырландырғанымен, әлеуметтік-экономикалық дағдарыс өрши ... ... ... одан шығудың жолын көрсете алмағаны өз алдына, елдің ... ... ... ... ете ... ... жүйесі іс жүзінде Қазақстанды одан әрі дамыту жолында тежегішке айналды. ... ... ... ... екі ... орталығы, яғни қосөкіметтік пайда болды. Оның біреуі жергілікті жерлердегі кеңестік мекемелер - дің ... ... ... ... ... (ескі кадрлардың баратын орнына айналған) маңына шоғырланса, екіншісі Президенттің (мұнда демокра - тия - лық және нарықтық жаңарулардың жақтастары ... ... ... - ... - деп ... ... - беков.
Дәл осы кезеңде көп жағдайда Қазақстандағы саяси ... одан арғы ... ... ... пен ... ... ... қарсы тұрушылықтың негізгі желісі көрініс берді. Президенттік-парламенттік қарсы тұрушылықтың апофеозы Жоғарғы Кеңестің мемлекеттік институт ретіндегі жойылуымен аяқталған 1993-1995 жылдардағы ... екі ... ... ... ... пен жаңа ... институттың құрылуы идеологиялық қана емес, тіпті этнос - аралық жарылу шегіндегі ... ... ... ... ... - ... ... құру жолында "этностық тазалауға" түпкілікті кірісуге дайындалуы туралы өсек-аяң, осыған сәйкес көрініс берген жергілікті емес ұлттар өкілдерінің ... мен ... Пар - ... алаңын ғана емес, бүкіл ел аумағын қамтыды. Ал жекелеген облыс - тық ... ... ... мен ірі ... ... ... - ... әсіресе, республиканың солтүс - тік өңірлерінде ашық бопсаға көшкен жергілікті көсемсымақтар туған Отаны - мызды бөлшектеуге кетәрі емес ниет танытқандықтан, ... ... ... шын ... қылаң берді.
2009 жылдың 4 тамызында Воронеж - дің "Коммуна" газетінде Л.Суркованың Қостанай облыстық партия комитетінің бұрынғы бірінші ... ... ... ... ... аты-жөнін әдейі атамай отырмын, оқырман бұған түсіністікпен қарайды ғой деп ойлаймын) воронеждік жерлесіне арнаған мақаласы шықты. "Ол ... ... ұна - май - тын ... шұқи ... Н.На - ... таласа алатын, сонымен бір мезгілде, өз пікірінде қалатын", делінеді мақалада. Журналиспен әңгімесінде оның ... ... ... ... ... ал ... ... әдеп - тіліктен болар, кейбір мәселелердің тігісін жатқыза жазған секілді. Өйткені, мақала ... және ... ... болғандар сол кезеңдерде Н.Назарбаевпен жәй таласып қана қоймай, оған ашық қарсы шықты және ... ... ... ... Несін айтамыз, апанында мазаланған аю секілді мінез танытқандар сол тұста баршылық еді.
Оның үстіне, ... ... ... ... ... тебушілік үрдісі жағдайларында адамдарды сепаратистік және ирредентистік партизандыққа итермелеген арандатушы-суфлерлер де жеткілікті болатын. Нұрсұлтан Әбішұлы М.Горбачевтің қатысуымен ... ... ... ... кеңесте жарылып-бөлінуді аңсайтындарға бағыттап және жалпыға естірте қатаң ескерту жасады:
"Бәзбіреулерге тұтас өңірлердегі жоғары деңгейлі ширығу қалпын қолдау өте ... ... ... түрде немесе, жұмсартып айтқанда, өзінің алысты болжай алмайтындығы салдарынан осы үдерістерді ... ... ... мысалды көптеп келтіруге болады: осы арада Закавказьедегі азамат соғысынан бастап Ресейдің кейбір облыстарындағы шовинистік, тіпті монархистік көңіл-күй ауанының күшейе ... ... ... та жеткілікті ғой деп ойлаймын. Михаил Сергеевич, бізді шетелдердегі ... - ... ... ... ... қабыл - дайтын кейбір интеллигенция өкілдерінің жел тигізбей, қамқорлықпен аялайтын ұлыдержавалық шовинизм өскіндері алаңдатады. Егер өз Отаныңды орнық - ... ... ... өзге ... - ... ... қамқорлығың мен олардың проблемалары көлегейлейтін болса, онда, мәселен, өзіңді зиялымын деп осы ... ... ... ... ... ... ... Ал елімізде кең тара - лыммен тараған шулы трактаттың авторы бүкіл әлемге белорустар мен украиндар өздерінің орыс екенін жорта ұмытып ... ... ... жері ... жері емес ... деп ... жария етті емес пе? Бұл өмірді тек сталиндік лагерьлердің тікенек сымдарының сыртынан ғана көрген адам ... ... ... мен ... туралы не білуі мүмкін? Ең жақсы сезімдермен ойнап, бір халықты бір халыққа ... ... кем ... ... ... ... қой деп ... барлық қиындықтарға қара - мас - тан, нақ сол 1990 -1991 ... ... ... ... ... ... іс жүзінде Қазақстанның институттық негіздерін қалыптастырып, болашақ егемендігіміздің іргетасын қалады.
1990 жылдың 25 ... ... ... ... ... ... декларация қабылданды. Декларация елдің толық мемлекеттік тәуелсіздігі жолындағы ... ... одан әрі ... ... ... жас ... ... негіз қалаушы заңнамалық актісі болды. Оның үстіне, құжат мемлекеттік билікті заңнамалық, атқарушылық және сот жүйелеріне бөлу қағидатын бекітті. Осы ... ... ... заң ... - шы ... ... ... алса, Президент Мемлекет басшысы ретінде - бұйрықты-атқарушылық билік - ке, Жоғарғы Сот сот билігіне ие ... ... сол ... ... ... мемлекеттік басқару құ - рылымдарындағы реформаға бағытталған келесі қадамы да ... еді. ... бай - ла - ... 1990 жылдың 20 қарашасында Қазақстан Президенті "Қазақ КСР-індегі мемлекеттік билік ... ... мен ... және ... КСР Конституциясына (Негізгі Заң) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Заңға қол қойды. Жаңа заңға сәйкес Вице-президент, Премьер-Министр және мемлекеттік кеңесшілер ... ... ... Кеңесі таратылды және Министрлер Кабинеті құрылды; Президент жанынан консультативті-кеңесші орган - Республика ... ... ... ... мемлекеттік биліктің жергілікті органдары қайта құрылып, олар ... ... ... деп ... ... өкілеттіктері айтарлықтай кеңейтілді.
1991 жылдың 29 тамызында Семей ядролық полигонының жабылуы, 1991 жылдың 2 қазанында ғарышқа қазақтың ... ... ... ... ұшуы мен 1991 ... 1 ... ... Президентінің алғаш рет өткізілген бүкілхалықтық сайлауы тәуелсіздік жолындағы өзіндік бір белес болды. Сол сайлауда абсолютті ... ... ... ... ел Президенті болып сайланғаны белгілі. Ал 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасы өзінің тәуелсіздігіне қол жеткізді.
1991 ... 10 ... ... ... сөзінде Нұрсұлтан Әбішұлы жас мемлекеттің алдында тұрған бірінші кезектегі міндеттер ауқымын нақты айқындап берді. Шын мәнінде бұл алдағы 20 ... ... ... ... ... белгілеген стратегия - лық бағдарламаға айналды. Осының арқасында бүгінде тәуелсіз Қазақстанды бүкіл әлем танып және құрметтеп отыр.
Ең алғашқы жарияланған "Қазақстан-2030" ... ... ... ұзақ ... ел ... ... ... туралы, осы сапарда өтетін өткелдер, алатын асулар туралы Елбасының ойын, арманын жария етті. Өте алысты көздеген стратегиялық ... әлем ... көп ... ... ... елдерінің осындай стратегиялық жоба жасау тәжірибелері бар. "Қазақстан-2030" осындай әлем ... ... ... стратегиялық жобаларға жатады. Ұзақ жолда қоғамның әр саласында қол жеткізетін тиянақты көрсеткіштері болмаса да бұл ... елде ... ... жүйе - сі мен ... ... ... жария етті. Жақында осы Стратегияның алғаш - қы он жылдығында қойылған мақсаттарының ... ... ... ... бір ел үшін ... маңызы бар "2003-2015 жылдарға арналған мемлекеттің индустриялық-инновациялық даму бағдар - ламасы" еді. Қазақстанда өндірісті әртарап - ... ... ... салаларының жедел дамуына арналған бағдарлама. Инновация - ларды экономиканың шешуші ... ... ... бағдарлама. Қазақстан эконо - микасын индустриялық сатыға көтеруге жасалған жоба. Экономикадағы шикізат ... ... ... ... жедел дамыту салдарынан туған сыңаржақтықтан арылу үшін жасалған бағдарлама. Осы Стратегияның Қазақ елі үшін маңызы зор екеніне ешкім күмән ... екі ... ... қоғам үшін дағдарысты жағдайларда уақыт факторы аса зор ... ие ... ... ... республикаларындағы өрши түсіп отырған қысымды ахуал, таяу айларда біз бетпе-бет келетін проблема - лардың өткірлігі ырғалып-жырғалуға уақыт қалдырмай, ... ... және ... ... танытуға мәжбүрлейді.
Қазір әркімге дерлік түсінікті жәйт - тарих бізге өндірістік қатынастарда түбегейлі өзгерістерден басқа таңдау ... жоқ. ... ... ... бет ... ... ... екендігі де баршаға белгілі болса керек. Осы ... ... ... ... шаралар бүгінде анық жеткіліксіз. Олардың кейбіреулері шектеулі, келесі біреулері ... ... ескі ... жүйе ... ... консервативті күштердің жасырын және айқын тежеулерімен бетпе-бет қалып ... ... ... ... ... үшін ... жедел шаралар қабылдау қажет, өйткені, қазіргі кезде дағдарыс өзінің сындарлы шегіне жақындап келеді.
Біздерге бірінші ... ... ... ... алу ... ... - бұл билікті нақты бөлумен байланысты қадамдар, яғни атқарушы органдарды басқарудың тиімді жүйесін құруға мүмкіндік беретін вертикалды президент - тік ... ... Бұл - ... ... ... ... ... объективті трансформация - лау. Бұл - депутаттар корпусы мен жел - буаз ... ... ... ... қысқарту қажеттігімен байланысты туындап отырған жәйт. Бұл экстремизм мен ұлттық алауыздық ұста - на - тын ... мен ... ... сөзсіз тыйым салу, республика - ның аумақтық тұтастығына қарсы бағыт - ... ... ... ... плю - ра - ... ... Бұл - құқық тәртібін нығайту мен заңдылықты сақтау жөнін - дегі ... ... Бұл - ... - кеттік саясаттың негіз қалаушы қағидаты ретінде саяси тұрақтылықтың басымдығы, барлық қазақстандықтардың тең құ - ... ... ... ... сақтау.
Біздің әрқайсымыз өтпелі кезеңнің қиындықтарын - бағаның өсуін, инфляцияны, тапшылықты, өмір дең - ... ... ... ... сезіну - деміз. Айналамыздағы өмір соншалықты жайлы емес. Сайлауалды кездесулерім барысында айтқандарымдай, мен өмір ... ... тез ... деп уәде бере ... және ... де келмейді. Және де егер мен бұл туралы айтпасам, алдарыңызда шындықтан қашқақтағаным ... еді. ... ... ... ... сеніммен осылардың бәрінен өтуіміз керек".
Қорытынды
Тәуелсіз еліміздің Тұңғыш Пре - зи - ... ... ... ... - ... барша қазақстандықтармен бірге Қызылжар өңі - рінің ... - да - ры да ... ... ... тұ - ... ... Отанымыз - Қазақ - стан - ның даңқын асырған Елбасы - ... ... ... ... ... ыстық ықыласы баршаға мәлім. Прези - дентіміздің ел ішіндегі абырой-беделі де, ... ... де ... ... сайын ұдайы арта түсуде.
Бүгінгі аға ұрпақ және біз - орта буын ... ... Әбіш - ... үлкен саясат алаңына жұл - дызы ерекше жарқырап шыққанын жақсы білеміз. Елбасымыз еліміздің әлі азаттық ... ... ... ... болған кезінің өзінде-ақ Кеңес Одағына кеңінен танымал саяси қайраткер ретінде ерек - ше - лен - гені ... Ал Ке - ңес ... ыды - рап, ... ... ... өз ... жа - рия - ... тұста Қазақ - стан - ның бірін - ші басшысы болып Нұрсұлтан На - зарбаевтың қалуы еліміздің көп - этнос - ты ... өзін ... ын - ... шақырып келе жат - қан күмәнсіз көшбасшы - сының төңі - регіне ... топ - та - ... ... ... ертеңгі күніне ерек - ше сенім бер - ген аса маңызды фактор болған - ды - ғы дау - сыз. ... Одақ тара - ған соң одан ... ... ... ... бұрқ ете ... ... ұлт - ара - лық жанжалдар мен азамат - тық қақ - ты - ғыстардан ... ... - - ста - ... аман ... бір ... ... де осында екендігі ақи - қат. Нұрсұлтан Назарбаевтің 80-ші жылдардың соңында жылдары КОКП-ға қарсы шығып, өз халқының берекесін ойлауы, КСРО ... ... бос ... қалмас үшін жүргізген саясаты, оның негізгі саяси портреті болып келеді. Былайша айтқанда оны көренкті сяаси ұлға ... "Бе - реке басы - ... ... ... дана - лығын сан мәрте есімізге салып, еліміздегі тыныш - тық - ты көздің қа - рашығындай сақ - тау - ға ... ... - мыз - дың көп ұза - май ... халқы Ассам - блеясын құрудағы басты мақсаты да осы еді.
Қазіргі кезде Елбасымыздың жүргізетін саясатында Қазақстан индустриясының дамуы мен ... ... ... ... ... болып келеді. Оған мысал ретінде жыл сайын ... ... жаңа ... ... мен Expo 2017 ... ... ... Осының бәрін ескере отырып, Нұрсұлтан Назарбаевтің білгір ... ... көре ... ... ... М. Елін ... елі сүйген Елбасы.- Астана: Елорда, 2005.-200б.
* Салқынұлы С. Тұңғыш Президент және Қазақстан Республикасының тарихы: ғылыми монография.- Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2007.- ... ... Г. И. ... ... ... тұңғыш Президенті Н. Ә. Назарбаев туралы деректі повесть.- Алматы: Дәуір, 200.-247б.
* Қасымбеков М. Қазақстан Республикасының президенттік институтының қалыптасуы. ... ... ... в ... Казахстан.-Астана: Елорда, 2000.-54б.
* Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Н.Ә. Назарбаев туралы кітаптар: библиографиялық көрсеткіш - А. Сағынғали, К. Ақтаева.-Астана: ҚР ТПМ, ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатындағы Н. Назарбаевтің ролі12 бет
Нарық экономика жағдайындағы еңбек ақыны реттеудің теориялық аспектілері82 бет
Химия зауытындағы экстракция процесінің автоматтандырылуын жобалау28 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау мен дамыту туралы10 бет
Қазақстан Республикасындағы инфляциялық жағдайды талдау51 бет
Қазақстан Экономикасын Кластерлер көтереді38 бет
Қытайдың батыс бөлікті игеру стратегиясы және оның Қазақстан-Қытай қатынасына әсері7 бет
"Ыбырай – шағын әңгіме шебері" тақырыбындағы ашық сабақ3 бет
Қазақстанның егемендік алуы және дамуы50 бет
Абайдың махаббат лирикасы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь