Электрондық ақшалар және олардың Қазақстан аумағында қолданылуы

МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1 ЭЛЕКТРОНДЫҚ АҚШАЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛУ ЖӘНЕ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ

1.1 Төлем құрал ретіндегі электрондық ақшалардың даму эволюциясы ... .5.7
1.2 Электрондық ақшалардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.10
1.3 Электрондық ақшамен есеп айырысу түріндегі әлемдік қаржы нарығы...10.13

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНДАҒЫ ЭЛЕКТРОНДЫҚ АҚШАЛАРДЫҢ ДАМУЫН БАҒАЛАУ

2.1 Қазақстандағы коммерциялық банктердің пластикалық карточкалармен операцияларын ұйымдастыру тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14.16
2.2 Банктердегі пластикалық карточкалар айналымын құқықтық реттеу ... 16.19
2.3 АҚ «БТА Банк» 2005 . 2007 ж.ж. пластикалық карточкалармен қызметіне талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19.22
3 . ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ПЛАСТИКАЛЫҚ
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Пластикалық карточкаларды пайдаланудағы туындайтын мәселелер ... 23.26
3.2 Пластикалық карточкалар айналымын жетілдіру жолдары ... ... ... ... 26.28
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
КІРІСПЕ

Сонғы он жылда Қазақстан өзінің төлем жүйелерін жалпы әлемдік үрдістер мен талаптарға сай, ең озық тәжірибелерді негізге ала отырып дамытуда үлкен табыстарға қол жеткізді.
Ел экономикасының қарқынды дамуы жағдайында жылдан-жылға төлем жүйелері арқылы жасалатын қолма-қол ақшасыз төлемдердің тұрақты өсуі байқалады.
Электрондық қолма-қол ақшаның Ұлттық жүйесінің техникалық-экономикалық негіздемесін және пластикалық карточкалардың интеграцияланған жүйесінің дизайнын әзірледі, оларға сәйкес электрондық қолма-қол ақшаны және дебеттік-кредиттік карточкаларды дамытуға болжам жасалды. Сонымен қатар электрондық қолма-қол ақша жүйесі іс жүзінде кәдімгі банкноттар мен металл ақшаларға толық ұқсас болуға арналған еді.
Жобада қолма-қол электрондық ақшаны, сондай-ақ дебеттік және кредиттік карточкаларды пайдалана отырып, тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге ақы төлеу бойынша шағын бөлшек төлемдерді жүзеге асыру көзделді. Электрондық қолма-қол ақшаны инфляциядан қорғауға мүмкіндік туғызу үшін шетел валютасын электрондық әмиянда сақтауға қосымша ұсыныс берілді.
Ұлттық Банктің банкноттар мен металл ақшаларды сатқан жағдайдағы сияқты электрондық ақшаны екінші деңгейдегі банктерге сату арқылы оны айналымға шығару көзделді. Мұндай жағдайда айналыстағы ақша массасы екі бөлікке бөлінер еді: электрондық ақша және банкноттар, металл ақшалар.
Жоба негізінен сол кезеңдегі Қазақстан Республикасының банк жүйесінің даму деңгейіне сәйкес қажет болмады. Қазіргі кезде осы жобаны кезең-кезеңімен іске асыру үшін барлық алғышарттар бар. Біріншіден, екінші деңгейдегі банктердің ақпараттық инфрақүрылымы осы кезең ішінде белгілі бір дамуға қол жеткізді. Екіншіден, Қазақстан Республикасында ТМД елдерінің арасында неғұрлым дамыған, банкаралық есеп айырысуларды қамтамасыз ететін төлем жүйесі қалыптасты.
Халық тауарлар мен көрсетілген қызметтер үшін Қазақстан Республикасының кез келген жерінде және осы карточканы ұстаушыға қандай банктің қызмет көрсететініне қарамастан есеп айырысуға мүмкінді
Пластикалық карточка - банк шотын басқаруға қол жеткізудін кілті болып табылатын құрал. Пластикалық карточкасы (бұдан әрі - карточка) белгілі бір мерзімге шығарылады, жарамдылық мерзімі карточканын бетінде көрсетіледі.
Жоғарыдағы айтылғандардан курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігін көреміз. Себебі, қазіргі уақытта пластикалық карточкаларды пайдалану өте тиімді. Ол әрі уақытты тиімдейді, әрі қауіпсіздіктің кепілі болады және де адам өміріне көптеген мүмкіншіліктер мен жеңілдіктер туғызады.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Л.Л.Любимов, И.В.Липсиц “Основы экономики”, Москва "Просвещение", 1994 г.
2. Кэмпбелл Р.Макконнелл, Стэнли Л.Брю “Экономикс” т.1. 1992 ж.
3. М.С. Саниев “Ақша, Несие, Банктер”, Алматы-2001ж
4. Максимова В.Ф., Шишов А.Л. “Теория рыночной экономики” т.1. ч.2., Москва, Соминтэк, 1992г.
5. “Деньги и кредит” 12/1995г. Изд. “Финансы и статистика”.
6. Эдвин Дж.долан “Деньги, банки и денежно-кредитная политика”. Санкт-Петербург "Санкт-Петербург Оркестр" 1994г.
7. “Деньги, кредит, банки”. Справочное пособие. Под редакцией Г.И.Кравцовой, 1994г.
8. “Қазақстан Респудликасының Банк құқығы” Алматы, “Жеты Жаргы”, 2000г.
9. “Ақша, Несие, Банктер”, Г.С.Сейтқасымов, Алматы 1996г.
10. “Ақша, Несие, Банктер”, 2003-07.
11. “Ақша, Несие, Банктер”, 2002-11.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1 ЭЛЕКТРОНДЫҚ АҚШАЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛУ ЖӘНЕ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1. Төлем құрал ретіндегі электрондық ... даму ... ... ... ... ... есеп ... түріндегі әлемдік қаржы нарығы...10-13
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНДАҒЫ ЭЛЕКТРОНДЫҚ
АҚШАЛАРДЫҢ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... құқықтық реттеу....16-19
2.3 АҚ «БТА Банк» 2005 - 2007 ж.ж. пластикалық карточкалармен қызметіне
талдау......................................................................
......................19-22
3 . ... ... ... ... ... карточкаларды пайдаланудағы туындайтын мәселелер....23-26
3.2 Пластикалық карточкалар айналымын жетілдіру жолдары................26-
28
Қорытынды...................................................................
.......................................29
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
..............30
КІРІСПЕ
Сонғы он жылда Қазақстан өзінің төлем ... ... ... ... талаптарға сай, ең озық тәжірибелерді негізге ала отырып дамытуда үлкен
табыстарға қол жеткізді.
Ел ... ... ... ... ... ... арқылы жасалатын қолма-қол ақшасыз төлемдердің тұрақты өсуі
байқалады.
Электрондық ... ... ... ... ... және ... карточкалардың интеграцияланған жүйесінің
дизайнын әзірледі, оларға сәйкес электрондық қолма-қол ақшаны және дебеттік-
кредиттік карточкаларды дамытуға болжам жасалды. Сонымен ... ... ақша ... іс жүзінде кәдімгі банкноттар мен металл ақшаларға
толық ұқсас болуға арналған еді.
Жобада қолма-қол электрондық ... ... ... және ... ... ... тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге ақы
төлеу бойынша шағын бөлшек ... ... ... ... ... ... инфляциядан қорғауға мүмкіндік туғызу үшін шетел валютасын
электрондық әмиянда сақтауға қосымша ұсыныс берілді.
Ұлттық Банктің банкноттар мен ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктерге сату арқылы оны
айналымға шығару ... ... ... айналыстағы ақша массасы екі
бөлікке бөлінер еді: электрондық ақша және ... ... ... негізінен сол кезеңдегі Қазақстан Республикасының банк жүйесінің
даму ... ... ... ... ... ... осы жобаны кезең-
кезеңімен іске асыру үшін ... ... бар. ... ... ... ақпараттық инфрақүрылымы осы кезең ішінде белгілі бір
дамуға қол жеткізді. Екіншіден, Қазақстан Республикасында ТМД ... ... ... ... есеп ... ... ететін
төлем жүйесі қалыптасты.
Халық тауарлар мен көрсетілген ... үшін ... кез ... ... және осы карточканы ұстаушыға қандай
банктің қызмет көрсететініне қарамастан есеп айырысуға мүмкінді
Пластикалық карточка - банк ... ... қол ... ... ... ... ... карточкасы (бұдан әрі - карточка)
белгілі бір мерзімге шығарылады, жарамдылық мерзімі карточканын ... ... ... ... ... өзектілігін
көреміз. Себебі, қазіргі уақытта пластикалық карточкаларды ... ... Ол әрі ... ... әрі ... ... ... және де
адам өміріне көптеген мүмкіншіліктер мен жеңілдіктер туғызады.
Осыған байланысты курстық жұмыстың мақсаты пластикалық карточкалармен
есеп айырысу және оның ... ... ... ... ... ... үшін төмендегідей міндеттер қойылады:
• Электрондық ақшалардың мәнін және мазмұнын ашу;
... ... ... анықтау;
• Электрондық ақшамен есеп айырысудың шетелдік тәжірибесін қарастыру;
• Электрондық ақша жүйесіндегі ... емес есеп ... ... ... ... ... коммерциялық банктің электрондық ақша
нарығы жағдайына талдау жасау;
• Банк жүйесіндегі электрондық ақшамен есеп ... ... ... ... ... есеп ... механизмінің шешу жолдары
анықтау.
2. ЭЛЕКТРОНДЫҚ АҚШАЛАРДЫҢ ҚҰРЫЛУ ЖӘНЕ ДАМУЫНЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 ... ... ... ... ... даму ... ... күрт жылдам таралуы, олардың жаппай қаржылық
құралға айналуы, ... ... ... арасында олардың кең
танымалдылығының ұдайы өсуі жүйеге қатысушылардың негізгі категорияларына,
яғни, банктерге, ... ... және ... ... есеп ... ... сөзсіз табысты болып табылатындығының нақты куәсі. Қандай да бір
кәсіпорынның тұрақты жұмыс ... ... ... етуі үшін ... ... ... ... сақталуы тиіс: сенімділік, өтімділік ... ... ... ... XX ... ... ... кеңінен қолданыла бастағанына қарамастан, Қазақстандағы
төлем карточкаларының нарығы 1994 жылдан бастап қана дами ... ... ... ... бойынша магнитті жолағы бар және
микропроцессорлық карточкаларға ... ... ... бар ... - XX жүз ... ... ... төлем құралы, ол өз кемшіліктеріне қарамастан дамыған
елдерде кеңінен ... ... ... ... ... деңгейі, жады көлемі мен ... ... ... ... бар ... ... елеулі артықшылықтары бар,
бірақ олардың дамыған елдердегі ... ... ... ... ... ... бар карточкаларды пайдалануға негізделген ірі
инвестициялар ... ... ... ... аз ... бері
қолданатын елдердің қатарына жататын Қазақстан Республикасының да ... жаңа ... ... көшу жолында серпіліс жасауына
мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... көмегімен қолма-қолсыз сатып алуға мүмкіндік беретін
пластикалық карточкалар ... ... ... ... ... ... қысқа уақыт ішінде есептен шығарылады.
Мамандардың көрсетуі бойынша төлем карточкасы Қазақстандағы ... ... ... Ол тек ... ... ғана ауыстырып қана
қоймайды, сонымен бірге құжаттарға да өзгерістер ... ... ... мен ... ... ұсынады). Әлемде екі жарым миллиардтан
астам адам тауарлармен қызмет көрсету үшін төлем карточкаларын есеп ... ... ... ... ... ... алу және өзге де
есептеулердің құралы ретінде қолданылады, ... олар ... ... ... әрі ... әрі ... болады.
Банктің есеп айырысу-кассалық, операциялары екі формада жүзеге асады:
Қолма-қол ақшалар мен қолма-қолсыз ақшалармен есеп айырысу.
Есеп айырысу операцияларының басым бөлігі ... ... ... ... есеп ...... банкте
ашқан шоттары көмегімен, олардың, тапсырмасы негізінде бір шоттан екінші
бір шотқа аударылатын төлемдердіц жиынтыгы.
Мұндағы, ... ...... ... ... аударымдар көмегімен пайдаланылатын клиенттердің шоттардағы
сақтаған акшалары (депозиттер).
Пластикалық карточкасын ұстаушысының ... ... ... ... ... ... ... немесе төлем
карточкалары жүйесінің ішкі ережелеріне және/немесе кәсіпкер мен клиенттің
арасында, ... ... ... ... ... ... шартқа
сәйкес өзге де тәсілмен берілген хабарлар ... ... ... ... жоғарыда аталған хабар кіммен берілгенін анықтау егер мүмкін
болмаған ... ... ... ... ... төлем үшін жауапкершілік
кәсіпкердің авторлықты алған-алмағанына қарамастан сол кәсіпкердің өзіне
жүктеледі. ... ... ... ... ... кез келген түзетуге жол
берілмейді.
Пластикалық карточкасын пайдалану арқылы шетелдік валютаны сатып алу
төлемді сатылған ... ... ... ... ... сатып алынған
шетелдік валютаның сомасына сәйкес ... ... ... Эмитент
заңнама талаптарына қайшы келмейтін, оған берілген төлем ... ... ... ... төлемдер сомасына шектеуге қоюға құқылы.
Төлем карточкаларын пайдалану арқылы төлемді жүзеге асырғаннан кейін төлем
карточкасын ұстаушыға сауда чегі немесе ... ... ... ... ... ... ... жасалған төлем құжатының (жапсырма парақтың)
данасы берілуі тиіс. Сауда чегінде төмендегідей реквизиттер ... ... ... оның жазылған күні, айы және жылы; ... ... ... ... төлемнің сомасы мен валютасы; төлем карточкасының
реквизиттері. Сауда чегінде косымша реквизиттер ... ... ... пайдалану арқылы Қазақстан Ұлттық Банкісімен
лицензиялауға ... ... ... ... ... ... құжаттар (шарт, келісім-шарт, келісім және т.б.) негізінде ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын
экспорттық-импорттық операциялар бойынша бес мың ... ... ... сомаға төлемдерге жол берілмейді. ... ... ... ... Үәкілетті банктерге жүктеледі. Үәкілетті
банктің талабы бойынша клиент банкке төлем карточкасын ... ... ... ... ... ... растайтын құжаттарды ұсынады.
Құжаттарды ұсыну мерзімін ... банк ... ... ол ... ... аспауы тиіс. Үәкілетті банк ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы заңнамасын бұзу фактілерін анықтаған жағдайда, Үәкілетті банк
ондай ... ... ... ... бес жұмыс күні ішінде ... ... ... ... ... ... Қазақстан Ұлттық
банкіне хабарлауға міндетті.
Пластикалық карточканы пайдалану ... ... ... ... ... ... құжаты төмендегідей жағдайларда, егер: Ережелермен
белгіленген талаптар, ... ... ... жасау мен үсыну
тәртібіне тиісті шарттардың тэртіптерін бұзушылықпен жасалса; қолдан ... ... ... санкцияланбаған не санкцияланған болып, бірақ төлем
құжаты эмитентке төлем карточкалары жүйесінің ішкі ережелерін бұзушылықпен
ұсынылса, қабылдауға жатпауы мүмкін.
Пластикалық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде төлем карточкасы блок жасалмаса, оның әрекет
ету ... өтіп ... және ... ... оның ... ... ... ішкі ережелеріне сәйкес, сол арқылы төлем жүзеге
асқан төлемді ... ... үшін ... ... ... болып
табылады. Төлемді санкцияландырылу талаптары бұзылумен және қолдан жасалған
төлем карточкаларын ... ... ... төлем
санкцияландырылмаған болып табылады.
2. ... ... ... кезде коммерциялық банктердің айналысқа енгізген пластикалық
карточкалардың түрлері көп.
Негізгі карточка - банк шотының иесіне өз ... қол ... ... ... карточкасы.
Қосымша карточка - жекелеген шоты болмайтын төлем карточкасы, негізгі
карточка шотынын белгілі бір лимитін басқару құқығын береді.
Электрондық ... - ... ... ... ... өндеу құралдарын қолданатын байланыс жүйелері арқылы жүзеге асыратын
банктер және ... ... ... мен ... алушылар арасындағы
төлемдер жиынтығы.
Электронды ақшалар пластикалық карточка ... ... Олар ... ... ... ... ... карточка - банкте арнайы карточкалық қара жаты
бар, клиент арасындағы келісімшартқа сәйкес шоттан ... ... ... ... ақша ... ... мен ... үшін төлеуге арналған төлем құралы.
• Кредиттік карточка - оның эмитенті мен ... иесі ... ... ... ... тауарлар мен қызметтер
үшін төлемді жасауға, не қолма-қол ақша ... ... ... ... ... деңгейдегі банктер дебеттік және
кредиттік ... ... және ... түрлерін кеңінен
қолдануда.
Қазіргі кезде жалақы алуға арналған дебеттік карточкалар да ... ... ... ... ... теңгемен ашылады.
Несиелік карточкалар бөлшек сауда айналымында және ... ... ... ... ... ... карточкалардың мынадай
түрлері қолданылады: банктік, ... ... ... ... алуға
арналған, туризм және ойын-сауық шараларын төлеуге ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады.
Пластикалық карточкалардың кең тараған түрлері.
• Электрондық
• Классикалық
• Алтын
• Платина
• Жалақы карта
• Зейнетақы карта
Есеп айырысуды Интернет желісінде жүргізетіндер үшін ... ... ... ... Клиентке карточка деректемелері, нөмірі бар, әрекет
мерзімі, сәйкестендіру коды және клиенттің мәліметтері көрсетілген ... ... ... оқу ... ... ... ... үшін
шығарылады. ІІС карточкасы бойынша осындай логотип койылған барлық жердегі
тауарлар мен ... ... ... алуға болады. Қазақстанда
казірдің өзінде ІQІС карточкасымен женілдік беретін 50-ден астам ... ... - ... орталықтары, боулинг-орталықтары, кафелер, музейлер,
түнгі клубтар, сондай-ақ барлық халықаралық әуе компаниялары.
ІQІС таралған дүние жүзіндегі кез келген елде ... ... ... және медициналық көмек алуға болады. Көмек желісі тәулік бойы
жұмыс істейді және ... 4 ... ... ... ... жауап бере алады. ІАРА дисконттық ... ... ... ... әуе ... ... ... қонақ үйлерінен орын ... ... ... ... ... косымша сервистік кызметі - шет ... ... ... жүкті 48 сағаттын ішінде тауып беру
мүмкіндігі (95 пайыздык кепілдігі) бар.
Пластикалық карточкалардың артықшылықтары.
Карточкамен есеп айырысу ... ... жүзі ... ондаған миллион
сауда нүктесі мен сервис орнынын қызметін пайдалануға болады. ... ... ... болады. Қай елде жүргенінізге қарамастан, ... ... ... сол ... ... ... Ақша
айырбастауда қолданылатын бағам, әдетте, валюта айырбастайтын пункттердегі
бағамнан төмен болады.
Бүкіл әлем бойынша банкоматтардын кеңейтілген желісі тәулік бойы ... ... ... ... көмегімен барған елдің валютасына
барынша жылдам қол жеткізе алады. ... ... ... ... ... ақшаны банктен алу.
Банктен қолма-қол ақша алу операциясын жүргізудін сауда немесе қызмет
үшін ақы төлеу ... ... жоқ ... ... ... ақшаны
банкоматтан алу. Банкомат түрлері мен моделі сан алуан. Дегенмен, бұған
қарамастан, ... ... ... ... бар, ... білу ... кез
келген елде жүріп, кез келген банкоматтан қолма-қол ақша алуға болады.
Біріншіден, банкоматтын бәрінде де ... ... ... ... және принтер болады; екі пернетақта бар: біреуі - сандық, екіншісі
-меню тармақтарын таңдау үшін (ен соңғы ... ... ... жабдықталған, екінші пернетақта ... ... ... ... ... ... жүзі бойынша банкоматтан қолма-қол ақша
алудың кағидаты біркелкі болады және ... ... ... ... ... ... Кардридердің үстіндегі немесе астындағы
схемалық суретте карточканы қалай салу көрсетіледі (жолағын жоғары ... ... ... ... ... кері каратып). Егер карточка ... ... ... онда бұл ... ... ... ... салғаннан кейін, ол әрі қарай өтіп кетсе, банкомат
экранында алғашкы меню ... ... ... - бүл ... ... ... ... тандау үшін оған сәйкес келетін тиісті батырманы басасыз.
Келесі ... ... ... ... ... ... сандық
пернетақтада теріледі, кодты тергеннен кейін пернетақтадағы ... ... басу ... Егер кателесіп кетсеңіз, «Болдырмау» деген пернені
басыңыз да, операцияны кайтадан бастаныз.
Келесі қадам - ... ... ... ... ... ... акша алу мен картшоттағы ақша қалдығы туралы ... ... ... ... шот ... ... ... кейбір төлем түрлерін
жүргізуге (мәселен, байланыс кызметі үшін), шотқа акша ... ... ... ... жиынтығы тұтастай алғанда банкомат пен ондағы
бағдарламалык ... ету ... ... ... ... ... іске ... болатын операция - бұл қолма-қол ақша алу.
Бұл операция ... меню ... ... ... басу ... бастысы - ақша сомасын тандау. Әдетте, менюде белгіленген сома
түрлерінін бірнешеуі және өзге ... ... ... ... ақша ... ... ... қажеттісін тандап, тиісті
тармақ тұсындағы пернені басасыз немесе «өзге ... ... ... алып,
қажетті соманы көрсетуге болады. Менюде көрсетілетін белгіленген сомадан
басқа ақша сомасы пернетақта көмегімен енгізіледі. Бір ... ... ... ... ең ... ... банкоматқа салынатын ақша банкноттарының
номиналына байланысты. ... ... ... енгізіп, тандауды
аяқтайтын меню тармағын таңдап алынады.
Операцияның соңында чектін қажеттігі туралы ... ... ... да ... Чектің керек немесе керек емес ... ... ... бере ... ... ... банктердің пластикалық карточкаларының
көмегімен қол жеткізуге болатын операциялар:
• Қолма-қол ақша алу;
• Карточкаңыз бойынша соңғы 10 ... ... ... және карточка
балансын алып отыру;
• Мобильдік байланыс, кәбілдік теледидар, Қазақтелеком қызметі үшін
ақы ... ... қол ... ... ... да ... ... бір карточкасынан екіншісіне ақша аудару - «Саrеlо
Саrсі»;
• «Карточкалық ... ақша ... ... ... кредит лимитін ашу;
• «Мобильдік банкинг» қызметіне қосылу;
• Қазақстан банкілерінде ... ... ... ... ... отыру;
• «Қазақстанның түрғын үй-құрылыс жинақ банкі» АҚ-да ... ашу ... ... ... ... есеп айырысу түріндегі әлемдік қаржы нарығы
Дамыған шет мемлекеттердегі халықаралық төлем карточкалары көптеген
қаржы ұйымдары реттеп ... Оның ... ... ... ... ... ... аяғында өсіп келе жатқан сауда тапшылығы, ... ... ... қос ... қатынастарға әсерін тигізді.
Құрама Штаттары екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп жылдар бойы тауарлық
артықшылықты ... ... ... және ... жыл-дары мұнай бағасы
тұрақтылығының бұзылуы және осы тұрақсыздықтың салдарынан болған өндірістің
әлемдік құлдырауы ... ... ... ... Сол ... ... халықаралық бәсекелестікте ... ... ... ... ... әсіресе
индустриалды елдердің, халықаралық ... ... ... ... ... байқалды.
Басқа мемлекеттер жетіліп келе жатқандықтан, АҚШ-тың экспорттық
өндіріс ... ... бұл ... АҚШ-тың нарығын өз
тауарларымен толтырып тастауы алаңдатты. ... ... ... ... гөрі экспортқа әділетсіз бейімделу сауда саясатын
жүргізгендігін және құрыш өнеркәсібі сияқты жеке салаларға қаржылай көмек
көрсету ... өз ... ... ... ... ... ... нақтылады. Американдықтар үшін бүл алаңдаушылық аз бол-
андай, АҚШ-та негізделген көп ұлтты ... осы ... ... ... елге ... ... Технологияның дамуы бұндай әрекеттерге қолайлы
болғандықтан, кейбір кәсіпорындар шет елде ... ... ... ... аздығын және өндірістік шығындарды кемітуге басқа
да шаралардың барын пайдаланды.
Кейінгі жылдары ... ... ... ... ... ... алып ... басқа мемлекеттердің экономикалық өсімі мен
доллардың құнсыздануы ұлғайған сайын экспорт пен ... ... кеми ... ... ... ... ... төлем және сауда балансының
тапшылығы тағы да ... ... ... ... ... ... ... тез қарқынмен дами ... ... ... ... тауарлары баяу ... ... ... ... сатып алу карқыны жоғары болды.
Сонымен қатар, Азиядағы қаржы ... ... ... ... ... тауарларға қарағанда әлде қайда арзандатып, доллар
құнының түсуіне әкеп ... ... ... ... балансының
тапшылығы 1997 жылға қарай 110 ... ... ... және ... ... лауазым иелері сауда балансының осындай күйіне әртүрлі
қарады. Қымбат емес шетелдік ... ... ... ... ... ... деп санаған инфляциядан сактап қалды. Алайда, дәл сол
кезде американдық сыртқы ... және ... ... ... шетелдік тауарлардың толып кетуі өз өндіріс салаларына кедергі
жасайды деп ... ... ... несиегерлердің сауда балансының
тапшылығын ... әзір ... ... ... ... несиегерлерді бұл рөл жалықтырып жібереді ме деген ой ... ... осы жай ... ... ... доллар құнының төмендеуіне
алып келуі мүмкін еді, және ... ... ... ... ... шет ... төлем балансының құрылымын қарастырып
өтелік. АҚШ және дамыған Еуропа елдерінде операцияларының ... ... ... ... ... негізгі екі бөлімді біріктіреді.
Сауда балансы - экспорт бойынша түсіммен және ... ... ... Егер тауар шығару оны әкелуден астам болса, онда
активтік сауда балансы болады, ал егер импорт ... ... ... ... ... ... мемлекеттерде) онда сауда балансының
пассивтік сальдосы пайда болады.
Өркендеген елдердің ... АҚШ) ... ... ... ... ... ... Жапония, Жаңа индустриалды мемлекеттердің)
импорттық тауарларын белсенді түрде әкелуінің нәтижесі болуы мүмкін.
Көрсетілген кызметтер балансы (немесе оны ... ... деп те ... - ол ... бойынша да және экономикалық мазмүны
бойынша да әр түрлі, сонымен бірге коммерциялық емес ... ... мен ... ... ... қатарында: жүк тасымалы,
байланыс, сақтандыру, комиссиялық операциялар, халықаралық ... ... ... ... ... ... және саудалық өкілдіктердің
жұмысын ұйымдастыру, лицензия беру, техникалық көмек, ... ... ... өнер табысы, шетелдегі әскери шығындар және ... ... ... ... бойынша проценттер және ... ... ... ... кызмет түрлеріне енгізілген,
бірақ экономикалық мазмұны бойынша олар капитал және несие қозғалыстарына
жатады.
"Бір жакты аударым" деген ... ... оған ... ... ... экономикалық көмек ретіндегі субсидия (жәрдем
ақша), зейнетақы, халықаралық ұйымдарға төленетін ... жеке ... ... ... жеке ... - ... ... Испанияға, Грецияға,
Партугалияға, Пәкістанға, Египетке және с.с. басқа да елдерге - валюталық
түсімнің ... ... ... ... елдер үшін (ГФР, Францияға,
Швейцарияға, Ұлыбританияға, АҚШ-қа және с.с.) ... ... - ... жетімсіздік тарауы.
Капитал және несие козғалыстарынын балансы - ол жеке және мемлекеттік
капиталдарды әкелу мен ... ... ... және ... ... ... төлемдер мен түсімдердің арақатысы. Кәсіпкерлер
капиталының қозғалысы ... ... ... ... ... ... жұмсау (бағалы қағаздарға) формасында жүзеге асырылады.
Қарыз ... ... ... ұзақ ... орта мерзімді және
қыска мерзімді несие түрлерінде болады. ... ... ... жағдайында "ыстық ақшаның" стихиялы қозғалысы пайда болып,
капитал жоғарылау ... табу және ... ... ... қозғалысында
болады. Төлем балансыныц осы аталған бөлімінде "қателер және қалдырып кету"
деген ... ... ... және ... ... ... стихиялы қозғалысындағы дәлсіздіктер көрсетіледі.
Дамушы елдердің көбісі нетто-қарыздар мемлекет болып есептеледі. Ол
түскен "жалынды ақша" легінен ... ... ... көп ... ... ... ... сыртқы қарыз проблемасы шиеленісуде.
Қорыта айтқанда, халықаралық есеп ... ... ... төлем
балансы, есеп ... ... ... ... макроэкономикалық көрсеткіштер жүйесінде ... ... Ішкі ... өнім (ІЖӨ - ВВП) мен ұлттық табысты анықтағанда
халықаралық талаптар мен міндеттемелердің таза ... ... ... ... ... оның ... негізгі және
баланстандырушы болып екіге бөлінеді. Негізгі тарауларға - ... мен ұзақ ... ... ... ал баланстандырушы
тарауларға - валюталық резервтердің козғалысы, қысқа мерзімді активтердің
өзгерістері, шетел көмегінің кейбір ... ... ... ... ... ... несиелері және т.б. төлем балансының
сальдосын толыктырушы көздер жатады. Баланстың негізгі және баланстандырушы
тарауларының қорытынды көрсеткіштері бірін-бірі ... ... ... яғни
баланс формальды тепе-тең болуы қажет. Егер төлемдер негізгі тараулардың
түсімдерінен артық болса, онда ... ... ... ... ... ... бойынша ол үшін займдар мен
кәсіпкерлердің әкелген капиталы ... Бұл ... ... ... ... әдіс, себебі қарыздар - елдер займдардың
негізгі сомасын, оған қоса проценттік өсім және дивидендтер төлеуі қажет.
Есеп айырысу негізінен ... ... ... ... бір ... ... ... түрінде жүргізіледі. Ол үшін ... ... ... ... ... шоттар ашады: лоро (шетел
банктердің үлттық банктерде) және ностро (осы банктың шетел банкте ... есеп ... бір ... ... валюталар өз елінен
тыс занды төлем құралы бола алмайтындықтан жалпы ... ... ... ... ... ... ... халықаралық есеп айырысуда
девиз пайдаланады.
Девиз - халықаралық есеп айырысуда әр түрлі төлем ... ... ... шетелдік валютадан тұратын төлем ... ... ... ... банктік карточкалар, аккретитивтер, төлем
бұйрықтары және т.б. жатады.
Халықарылық Банктік карточкалар (кредиттік, ... т.б.) ... ... ... ... тауар сатып алғаны және қызмет көрсету
үшін төлем ... ... ... ақша ... Халықаралық есеп
айырысуда 1999 жылдан бастап доллармен қатар ЕО ... ... - ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚАРЖЫ-НАРЫҒЫНДАҒЫ ЭЛЕКТРОНДЫҚ АҚШАЛАРДЫҢ
ДАМУЫН БАҒАЛАУ
2.1 Қазақстандағы коммерциялық банктердің пластикалық карточкалармен
операцияларын ұйымдастыру тәртібі
Пластикалық карточкалармен қызмет көрсету процесінде ... ... ... ... ... ... ... банк болып
табылады, ол шарттар мен лимиттерді айқындайды, сондықтан оның екі ... ... және ... Оның ... ... ... иесі ақшаны пайдалануға белгіленген лимит шегінде белгілі бір
ақша сомасын енгізеді. Несие карточкасы бойынша ақша ... ... ... ала ... банк оны ... ... ... оны
пайдаланғаны үшін банкке тиісті сыйақы беріледі.
• Карточкалар ... бір ... ... жеке ... болуы мүмкін, мұның өзі қызметкерлердің қызметтік
шығындарын қадағалап ... ... ... Карточкаларды
бірыңғайландыру штрих-код (аздау қорғалған), магнитгік ... ... ... және чип (смарт-картамен)
кемектерімен ... ... ... ... ... ... шоттарының жағдайын
банк филиалында орнатылған ... ... ... ... ... Карточка иесі айына бір рет шот бойынша ... ... ... ала алады, онда операция түрлері,
операцияның күні, орны көрсетілген карточка шоты барлық қозғалыс
көрсетіледі. Карт-шоттағы ... ... ... ... ... сыйақы (мүлде) есептеледі.
Пластикалық карталар ішкі және сырткы сауданы, туризмді дамытуға,
еліміздің салық жүйесін ... ... ... ... ... ... деген сенімді күшейтуге, оның өтімділігі мен ... ... ... ... ... жаңадан бір
проблемаларды алға тартады, бұл ... ... ... ... бұрын-сонды белгілі бір уақытқа дейін кездеспеген плас-
тикалық карточкалармен алаяқтық жасау ... ... ... ... ... келу ... банк қызметінің дамуы барысында кездесіп отыр.
Қазақстандық кейбір мерзімді баспасөзде ... ... ... ... ... ... ... жиі қайталанатын
кідірістер, сатушылардың тауарға немесе қызметке пластикалық карточкамен -
төлеудегі бас тартушылық, ... ... ... ... жүйелерімен, әлемдік ... ... ... ... блоктау тәрізді проблемалармен ұшырасып
отырғандығы жазылуда, бірақта ... ең ... ... ... ... жасау болып табылады. Мәселен, пластикалық
карточкаларды қолдан ... ... ... ... ... 25 есе ... ... байланысты Қазақстанның банк жүйесі алдында проблеманы тек
техникалық тұрғыдан шешу ғана емес, сонымен бірге оны ... ... ... ... ... кезінде тараптардын материалдық
жауапкершілігінің өзара қарым-катынасын реттейтін нормативтік құкықтық
актілерді әзірлеу ... тұр, ... ... құқық қорғау органдары
мен банк клиенттерінің пластикалық карточкамен алаяқтыктың (кардерлер —
пластикалық карточкалармен алаяқтық жасаушылар) себептері мен ... ... ... ... ... ... ... Республикасында
кылмыскерлер халықаралық және мемлекеттік пайдаланудағы төлем карточкаларын
қолдан жасау арқылы біркатар банктерге шабуыл жасады, ... ... алу ... банк ... ... 23 оқиға
тіркелген, бүл орайда ондай қылмыс санынын өсе түсуі байқалады.
Қазақстанда пластикалық карточкаларға ... ... ... ... ... ол бойынша комиссиялық сыйақы теңгелік
карточкамен бір ... ... ... ... ... ... екі процент сыйақы ұсталады. Төлем карточкаларын шығаруды 14 ... ... бұл ... 3 мың терминалды, 2 мың импринтерлер мен 650
банкоматты пайдалану арқылы бір жарым мың ... ... ... ... ... тез дамып кетті, көбі ондай болады
деп ойлаған да жоқ, мәселен, 2003 жыңың бірінші ... ... ... теңгеге 12,9 миллион транс-акциялар жасалды. [
Қазақстандағы жаңа бағыттың бірі пошталық төлем карточкаларын енгізу
болып табылады. ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкі
Басқармасының 2000 жылғы 24 тамыздағы №331 қаулысымен ... ... ... ... ... мен ... Ережелерінің
негізінде төлем карточкаларымен байланысты аталған банк қызметін реттейді.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... жұмыс істеуінін жалпы талаптарының және төлем карточкаларының
ұлттық банкаралық жүйесінің ... ... ... ... күні Қазақстан өзінің Ұлттық төлем жүйелерін қалыптастыру мен
дамытуда ТМД елдері ішінде өзгелерден ... ... ... ... ... келеді. Көршілеріміз Ресей, Қырғызстан жене басқа да елдерде
төлем жүйелерін реформалаудың қазіргі жағдайы мен барысы Қазақстанда 90-шы
жылдардың орта ... ... ... ... ... ... ... экономикасының қарқынды дамуы жағдайында жылдан-жылға төлем
жүйелері арқылы жасалатын ... ... ... түрақты өсуі
байқалады. Тек қана, үстіміздегі жылдың 9 айы ішінде төлем жүйелері арқылы
сомасы 66 трлн. ... ... ... саны 18,2 млн. ... ... ... ... осы кезеңімен салыстырғанда төлемдер саны 10%-га (1,7
млн. транзакцияға), ал ... ... (29,1 ... тг.) ... Бұл ... ... әрбір ай сайын еліміздің төлем жүйелерінде жалпы сомасы ... ... ... жалпы ішкі өнімінің (7,6 трлн тг.) көлеміне бара-бар
келетін ақша аударымдары жүзеге ... ... ... ... ... Ұлттық банкаралық төлем ... ... ... 1993 жылы ... 1993 ... 1995 ... дейінгі кезең
ішінде Ұлттық Банктің тапсырысы ... ІВМ ... (АҚШ) және ... тобы Электрондық қолма-қол ақшаның Ұлттық ... ... ... және ... карточкалардың интеграцияланған
жүйесінің дизайнын әзірледі, оларға сәйкес электрондық ... ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар электрондық қолма-қол ақша жүйесі іс жүзінде кәдімгі банкноттар мен
металл ақшаларға толық ... ... ... еді. Осы ... іске ... - ... ... -электрондық әмияны (тауарларды және қызмет
көрсетуді сатушылармен есеп ... үшін ... және ... әлі пайдаланылмаған ақша сомасы туралы деректер және ... ... ... ... ... бар ... ... болуы керек еді.
2. Банктердегі пластикалық карточкалар айналымын құқықтық реттеу
Банктік болып табылатын карт-шоттарды ашу, ... және жабу ... ... ... ... ... ... де, шетелдік валютамен
де ашылуы мүмкін. Төлем карточкаларын пайдалану аркылы ... ... ... ... ... ақша ... көлемінде де, сонымен
қатар эмитент ұсынған заем ... ... де) ... ... ... ... арқылы төлемді жүзеге асыру үшін заемді беру
эмитент пен клиент арасында жасалған ... заем ... ... ... ... ... беру және карт-шотты ашу кезінде ... ... жол ... онда ... карточкасын телеу туралы шарттың, банк
шотының және/немесе банктік заем шартының ... ... ... ... мен ... ... пен клиент арасында
жасалған ... заем ... ... Төлемнің бір карт-шотында
эмитент пен клиенттің арасында жасалған төлем карточкасын беру туралы шарт
негізінде берілген ... ... бір ... әр түрлі жүйелерінің
бірнеше төлем ... ... ... ... асырылатын төлемнің бір
карт-шотында көрсетуге рүқсат етіледі. Занды ... - ... ... ... валютамен карт-шотқа салу не одан алу ... - ... ... ... ... ... тыс ... жолсапарға
немесе өкілдік шығындарды жүзеге асыру ... ғана және ... ... ... ... етіледі. Занды тұлғаның карт-шотына
ақшаны шетелдік валютамен енгізуге, сондай-ақ оның ... ... ... ... ... ... берешекті жабу үшін жол
беріледі. Занды түлғаның карт-шотына шетелдік ... ақша ... ... ... ашылған аталған занды тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... - резиденті өзінің карт-шотына
ақшаны аударуды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... тыс ... ... төлем карточкасын ұстаушының
жолсапары туралы бұйрықты және өзге де растайтын ... ... ... ... ... ... құжаттарды, не корпоративті
төлем карточкасын ... ... ... болған берешекті растайтын
құжаттарды ұсынуға міндетті. Өзінің карт-шотын ... үшін ... - ... ... ... шетеддік валютаны иеленуі не
тек Қазақстан Республикасы аумағынан тыс жерге жолсапар мен ... ... ... және ... еместерге еңбекақы төлеуге жол
беріледі.
Қазақстан Үкіметінің 1999 жылғы 28 қыркүйектегі №1464 «Мемлекеттік
бюджет есебінен ... ... ... жәрдемақылар мен
өзге де ақшалай төлемдерді төлеу ... ... ... ... ... мекемелер енбекақыны, степендияларды және өзге де
ақшалай төлемдерді ... ... ... ... ... Қазақстан
Ұлттық Банкінің лицензиясы бар, және белгіленген заңнама тәрбімен тендерді
ұтып алған ұйымдар арқылы жүзеге ... ... жеке ... ... ... ... және өзге де ... төлемдерді
қабылдау, төлеу және есептеу бойынша жұмсалатын шығындар мемлекеттік бюджет
есебінен жүзеге асырылады.
«Төлемдер және ақша аударымы ... ... ... ... карточкасы оны
ұстаушы арқылы төлемді жүзеге асыру мақсатында, сондай-ақ қолма-қол ақшаны
алу үшін оның эмитенті белгілеген ... өзге де ... ... ... ... ... ... карточкасының эмитенті болып
табылатын банкпен немесе ондай эмитентпен немесе эмитенттің шартынсыз төлем
карточкаларын қамтитын банкпен шарт ... ... ... ... ... ... ... көрсететін) үйымдардың категорияларын
Үкімет белгілейді, олар Қазақстан аумағында сауда операцияларын (қызмет
көрсетуді) жүзеге ... ... ... ... ... арқылы
төлемдерді қабылдауға міндетті. Төлем карточкаларын пайдалануға байланысты
төлем ... ... мен ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын төлемді қабылдау туралы
сауда ұйымдарының ... ... ... ... ... ... Сауда
ұйымдарда аталған ұйымның төлемді қабылдау сомасында төлем ... ... ... ... ... ... жасаған банкке қатысты
ақшалай талабының құқығы пайда болады. Аталған банкте үйымының ақша ... ... ... болады.
«Төлемдер және ақша аударымы туралы» заңға сәйкес төлем карточкасы оны
ұстаушы арқылы төлемді жүзеге асыру мақсатында, сондай-ақ қолма-қол ... үшін оның ... ... ... өзге де ... жасау
үшін қолданылады. Төлем карточкасы төлем карточкасының эмитенті болып
табылатын банкпен немесе ... ... ... ... ... карточкаларын қамтитын банкпен шарт жасасқан ... ... ... ... Сауда (қызмет көрсететін) ұйымдардың
категорияларын Үкімет ... олар ... ... сауда
операцияларын (қызмет көрсетуді) жүзеге асыру кезінде төлем кар-точкаларын
пайдалану арқылы төлемдерді қабылдауға міндетті. ... ... ... ... ... құкықтары мен міндеттері
көрсетілген төлем карточкаларын ... ... ... ... ... туралы сауда (қызмет көрсету) ұйымдарының келісім берген сәтінен
бастап пайда болады. Сауда (қызмет көрсетуші) ұйымдарда ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуі туралы
ондай ұйымдармен келісім жасаған банкке қатысты ақшалай ... ... ... Аталған банкте сауда (қызмет көрсету) ұйымының ақша талабын
орындау міндеттілігі пайда болады.
Қазақстан Ұлттық Банкі Басқармасы 2002 жылғы 25 ... ... ... ... ... ... ... банкаралық жүйесінің жұмыс істеуінің ... ... ... карточкалардың негізінде төлем карточкаларының Ұлттық
банкаралық жүйесінің ұйымдастырылуы мен ... ... және ... ... ... арқылы қолма-қолсыз төлемді жүзеге асырумен
және қолма-қол ақша алумен және/ ... өзге ... ... ... ... ... Бұл жүйе төлем карточкаларын
пайдалану арқылы төлемдерді жүзеге асыруды қамтамасыз ... ... ... және ... ... жиынтығын білдіреді. Оның басты мақсаты төлем карточкалары
жүйесін ұстаушыға қолма-қолсыз төлем ... ... ... қолма-қол
ақшаны алу және/немесе төлем карточкалары жүйесін пайдалану арқылы өзге
операцияларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру және қолма-қол ... алу ... ... ... өндеу және беру жөніндегі жүйенің банк-
қатысушыларына ... ... және ... ... жүзеге асыру
олардың арасында жасалған шарт негізінде процессингтік ұйымдар арқылы
ұсынылады. ... ... ... ... ... мен ... ... мен міндеттері, төлем құжаттарын алмасудың тәсілері мен тәртібі
және төлемдер ... өзге ... ... ... ... және банк ... ... тәртібі, карточка жүйесін пайдалану
арқылы жүзеге ... ... ... нәтижесі бойынша ақша
аударымдарының мерзімдері мен тәсілдері, карточка жүйесін ... және ... ... ... банк жүйесінің және процессингтік ұйымның шарт
талабын орындамағаны үшін жауапкершілік, карточка ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешудің рэсімі,
сондай-ақ шартты бұзу және шарт ... ... ... ... ... ... ... бойынша бір-біріне төлейтін
комиссиялық сыйақысының мөлшері жүйенің ... ... ... ... АҚ «БТА ... 2005 - 2007 ж.ж. пластикалық карточкалармен
қызметіне талдау
2008 жылдың 24 қаңтарында «Тұран Әлем Банкі» АҚ ребрендинг жүргізуге
байланысты ... ... ... министрлігінің Тіркеу қызметі
комитетінде қайта тіркеуден өтіп, № 3903-1900-АҚ куәлігін алды және ... АҚ деп ... ... 2007 ... ... айында банк қолға алған
Ребрендингті жүргізудің басты алғышарты табысты банк конгломератын құруға
бағытталған жаңа стратегияның қабылдануы болды. Ребрендинг жүргізуге
байланысты ... Әлем ... АҚ ... ... Әділет
министрлігінің Тіркеу қызметі комитетінде қайта тіркеуден өтіп, № 3903-1900-
АҚ тиісті куәлігін алды және бұрынғы атауын «БТА банкі» АҚ-ына ... ... «БТА ... АҚ ... ... сегментіне қатысатын қары
тобын құрайды. БТА — Қазақстандағы жүйе құрушы банк, ТМД аумағындағы ... ... ... БТА ... ... ... ... 25,5
млрд., меншікті жиынтық капиталы 3,8 млрд. АҚШ долларын ... ... ... ... ... және орта бизнеске несие беру мен
ипотекалық несиелендіру салаларындағы көшбасшылық ... ... ... 24 қаңтарында «Тұран Әлем Банкі» АҚ ребрендинг жүргізуге
байланысты ... ... ... ... ... ... ... тіркеуден өтіп, № 3 903-1900-АҚ куәлігін алды және «БТА
Банкі» АҚ деп ... ... 2007 ... қараша айында банк қолға ... ... ... ... ... банк ... құруға
бағытталған жаңа стратегияның қабылдануы болды.
АҚ «БТАБанк» карточкаларының мүмкіндіктері:
• Қазақстан Республикасының аумағында немесе одан тыс жерлерде болсын
тэулік бойы ... қол ... алу, ... өзі ... елдің
валютасында қолма-қол ақша алу мүмкіндігі;
• Карт-шот ... ... ... ... мүмкіндігімен қоса карт-
шотты теңгеде, АҚШ долларында және еурода жүргізу;
• Карт-шотты өз ... ... ... түлғалардың (туыстардың,
достардың) толықтыру мүмкіндігі;
• Төлем карточкасы бойынша ... алу ... ... ... ... ... бойынша көшірме алу (электрондық
пошта бойынша, қолма-қол түрде, Интернет-банкинг ... ... ... көшірмелер алу);
• Банкоматтар арқылы үялы ... пен ... ... ... төлеу;
• Несие бойынша берешек сомасын, үялы байланыс, кабельді телевидение
және т.б. ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасына қатысу;
• Интернет-банкинг арқылы карт-шотпен қашықтықта жүргізу;
• Карточка бойынша жүргізілген операциялар туралы QМQ-хабарламалар алу;
... ... мен ... үшін ... ... ... жеңілдіктерге ие болу;
• Төлем карточкалары арқылы ... ... ... ... ... ... ие ... карточкаларын қолдану ... жыл ... ... БТА Банкі қашан да алдыңғы қатарлы технологияларды қолдануға
тырысады және өзінің төлем карточкаларының мүмкіндіктері аумағын ... жүзі ... 27 млн. ... ... өндіріс орындары тауарлар
мен көрсетілген қызметтерге ... ... үшін ... ... ... Ал қолма-қол ақшаларыңызды дүние жүзі бойынша
орналасқан 1 млн-нан астам ... және ... ... астам
банктің бөлімшелерінен карточкаларыңыз арқылы ала аласыздар.
Банктің әртүрлі дәрежедегі тұрғындарға, заңды тұлғаларға, сондай-ақ,
банктің жақтаушыларына ұсынатын қызмет түрлері, карточкалардың ... және жеке ... ... сапалы қызмет көрсету түрлері - осының
барлығы банк таңдауда талас ... ... ... ... ... саласында болашағы - «БТА ... ... ... ... ... ... ... және Көмір өндіру Департаментінің ... ... СМЕ ... ... ... және өзге де компаниялардың
қызметкерлері жалақыларын әдеттегідей ... ... ... әр ... ... ... күн ... банкомат арқылы ала алады. Сондай-ақ,
банк айлық жалақыларын кешке қарай емес, таңертеңгі ... ... ... мен ... ... үзіліссіз жүмыс істеуін
қамтамассыз ету үшін ... Әлем банк ... озық ... 2006 жылдың қаңтар-ақпан айларында жаңа телекоммуникациялық
желіні салу аяқталады. Сонымен ... ... ... ... ... ... тұруы үшін резервті радиоканалдар орналастырылады.
Банк - клиенті болып табылатын «Миттал Стил ... ... ... есеп-айырысу бөлімі Республика даңғылы, 1/1 мекен-
жайында орналасады. Ғимарат 340 шаршы метр алаңын алып жатыр, екі
есеп-айырысу ... бар. ... ... ақша айырбастау пункті және
екі банкомат орналасқан. Есеп-айырысу бөлімі ... ... сай ... және білікті мамандармен қамтамассыз етілген. Мүнда касса
қызметкерлерінен басқа, ақша ... ... ... және
несиелік инспекторлар мен карточка жөніндегі менеджерлер қызмет жасайды.
Олар негізгі операцияларды: коммуналды төлемдерді ... ... ... мен ... ... ... жүзеге асыруға көмектеседі. Ал
несие алғылары келетідер үшін ТӘБ ең ... ... ... ... кепілдендіруі бойынша несие ұсынады.
«Миттал Стил Теміртау» АҚ компаниясының жұмысшылары мен инженерлік-
техникалық қызметкерлеріне ... ... ... мен ПИН-
кодтар жайлы хабарландырылады. Қызметкерлерге карточкаларды қалай ... ... ... ... ... ... қолданушыларға
қосымша ақпараттар ілінеді. Қаңтар айынан бастап тәулік бойғы ... ... ... көрсетеді. Карточка жөніндегі барлық
сүрақтарға қалалық нөмірден тегін ... ... ... ... қызметкерлері алғашқы екі айдың жалақысын алатын уақытта әрбір
банкоматтардың алдында ТӘБ-тің жалдамасымен, ақша ... ... ... ... ... үшін кеңесшілер /промоутерлер/
тұрады.
«Миттал Стил Теміртау» қызметкерлеріне банк арнайы тегін карточкалар
шығарады. ... ақша алу үшін ... ... құны 0,7 ... ... ... төмендетілді. Карточка шотында қалған сома бойынша жылдық
1 пайыз көлемде төлем енгізілді.
Кез келген ақпарат түрін берудегі интернеттің қолайлылығы мен ... ... ... ... жеріне қарамастан байланысты
қолдау мүмкіндігін клиенттерді тартуға және оларға ... ... ... жүгінетін алдыңғы қатарлы көптеген компаниялар
жоғары бағалады. Мұндай компаниялардың қатарында банк те бар. ... ... ... ... ... дамыту және электронды
элемдегі байланыстың озық әдісінің ... ... ... ... ... нығаюы алдыңғы қатарлы банктерде интернет-банкинг жүйесін енгізіп
және оны дамытуға түрткі болды. Пластикалық карталар.
«БТА ... өз ... ең ... ... ... жүйелерінің
карталарын шығарады және олар бойынша қызмет көрсетеді.
АҚ «БТА ... ... ... ... ... ... ... жеке-жеке сипаттамалар беруге болады:
• Электрондық
• Классикалық
• Алтын;
• Платина;
• Аmerican Express;
• Жалақы карта;
3 . ... ... ... ЕСЕП ... ... МЕН ШЕШУ ... Пластикалық карточкаларды пайдаланудағы туындайтын мәселелер
Қазақстандық кейбір мерзімді баспасөзде Қазақстандағы пластикалық
карточка клиенттерінің ... ... ... ... жиі қайталанатын
кідірістер, сатушылардың тауарға немесе қызметке пластикалық ... бас ... ... карточкалармен операцияларды
халықаралық төлем ... ... ... дарысқа орай
эмитенттелген банктермен ... ... ... ... ... ... ... ең басты проблема пластикалық
карточкалармен алаяктық жасау ... ... ... пластикалық
карточкаларды қолдан жасауға байланысты банктердің жоғалтқандары соңғы
жылда 25 есе ... ... ... байланысты Қазақстанның банк жүйесі
алдында проблеманы тек техникалық түрғыдан шепгу ғана ... ... ... ... ... яғни пластикалық карточкамен алаяқтык кезінде
тараптардын материалдық жауапкершілігінің өзара қарым-катынасын ... ... ... ... ... тұр, ... ... қорғау органдары мен банк клиенттерінің пластикалық карточкамен
алаяқтыктың (кардерлер — пластикалық ... ... ... мен ... жою жөніндегі езара бірлескен іс-қимылы ... ... ... ... және мемлекеттік
пайдаланудағы төлем карточкаларын қолдан жасау арқылы біркатар ... ... ... ... ... алу ... банк жүйесіне
санкцияландырылмаған 23 оқиға тіркелген, бұл орайда ондай қылмыс ... ... ... ... ... ... ... кағаздар болып
табылмайтын өзге де төлем және есеп ... ... ... ... ... ... үшін ... жауаптылық Қылмыстық кодекстің 207-
бабында белгіленген. Қылмыстың тікелей объекті — төлем ... ... ... және есеп ... ... ... шығаруды реттейтін
қоғамдык катынастар. Қылмыстың заты — ... және есеп ... ... ... ... өзге есеп ... құжаттары.
Төлем және есеп карточкалары банктегі ағымдағы есеп, банк ... ... ... ... ... болып табылады. Өз есеп күжаттарына
(бағалы кағаз болып табылмайтын) — ... ... ... ... және ... тенестірілген заңмен белгіленген қүжаттар
жатады.
Қылмыстың(субъективіті нышанына мына нысандардағы ... ... ... ... төлем және есеп карточкаларын дайындау;
2) осы заттарды ... ... ... бұл ... ... ... 206-
бабына талдау жасағанда толық ашып кеттік. Қылмыс осы әрекеттердің біреуін
істеген ... ... ... деп ... ... бүл ... ... жатады.
Қылмыс субъективтік жағынан тікелей қасақаналықпен және арнаулы мақсат
— жалған төлем карточкаларын, өзге есеп ... ... ... ... ала ... ... Қылмыстың субъекті 16-ға толған, кез
келген адам. Осы ... ... алым ... ... алу ... ... ... салықтың бір түрі. Көбінесе көпшілік қолды тұтыну
тауарларын, ... ... ... ... баска да кең тараған
кызметтерге салынатып салыктың бір түрі. Ол тауар ... ... ... үшін ... ... ... сөйтіп ол табыс
көзіне айналады. Осыған байланысты салыктың осы түрін төлегендерге акциздік
алым маркалары беріледі.
Қылмыстың ... жағы ... ... ... ... ... зиян келтіруге әкеп соқкан акцизделетін тауарлардық акциздік
алым жене есепке алу — бақылау маркасымен таңбалаудың тәртібі мен ... ... зиян он ... ... ... жүз есе алатын ... ... алым және ... алу — ... ... ... ... акциздік маркаларды алу;
4) сол сияқты колдан жасалған акциздік есепке алу — бақылау
маркаларды пайдалану;
5) колдан ... ... ... алу — ... ... ... көрсетілген дайындау, алу, пайдалану, өткізу әрекеттерінің
түсінігі Қылмыстық кодекстің 206, 207-баптарына талдау ... ... ... көрсеткіштен жүз есе алатын сомада келтірілген залал едәуір
залал деп ... ... ... қылмыс материалдық кұрамға жатады.
Көбіне жалған акциздік марканы және (немесе) ... алу ... ... ... ... немесе алу, сондай-ақ пайдалану немесе өткізу осы
қылмыс құрамының ауырлататын түрі болып табылады.
Банкоматтарды нығайтуды ескере отырып жалақы беру ... ... ... ... ... - 21,6%) ... ... уақытта жалақы ағымдағы шот
бойынша ғана ... ... да ... ... бұл сома ... (кесте бойынша) біріктіру ... ... ... ... ... өсуі ... мысалы, 2003 жылмен салыстырғанда өткен 2004
жылы ол ... ал 2002 ... ... 2003 жылы ... ұлғайды.
Өткен 2007 жылы екінші деңгейдегі банктердің және есеп айырысу-касса
операцияларын ... ... ... ... 198,4 ... ... зейнетақылар мен жәрдемақылар төленді, бұл есеп ... 2007 жылы ... ... ... ... ... ... құрады.
Қазіргі жағдайларда Қазақстанда экономикалық қызмет субъектілеріне
төлем құралдарын кеңінен ауқымын таңдауға ... ... ... мерзімдері, банк қызметтерінің құны жағынан және нақты шаруашылық
операцияларын ескере отырып ... ... ... сай ... ... мүмкіндігі бар. Тұтастай алғанда, республикада түрлі төлем
құралдарын пайдаланудың жыл сайын ұлғайып бара жатқаны
байқалады. Дегенмен, тұтыну ... ... ... емес есеп
айырысулардың жай-күйін талдау оның даму ... ... ... ... ... ... Осы ... қолма-қол төлем нысандары
кеңінен қолданылатыны байқалып отыр. Бөлшек сауда ... ... ... емес есеп ... үлес салмағының төмен болуы
(3%-дан аспайды) осы саладағы төлемдердің негізгі массасы банк жүйесінен
тыс жүзеге ... ... әкеп ... Бұл ақша ... ... ... және көлеңкелі экономиканың өсуіне ықпал етеді.
Қолма-қол айналым үстем рыноктарда ақша ағынын іс жүзінде ... ... ... ... ... ақша ... ... ақша үлесінің
салыстырмалы түрде мол болуы (23%) негізінен қолма-қол ақша арқылы қызмет
көрсетілетін көлеңкелі ... ... ... ... айғақтайды.
Екінші жағынан, бұл көрсеткішті Қазақстанда қолма-қол ақша ... ... ... ... төлем карточкаларын пайдалана отырып жасалатын
қолма-қол емес төлемдер ... жете дами ... ... ... ... төлем карточкалары базасында төлем
жүйелерінің дамуында бірқатар оң үрдістер ... ... ... қолма-
қол ақша алу жөніндегі операциялардың өсуімен салыстырғанда қолма-қол ... ... оза өсуі ... ... ... 2005 жылдың бірінші жарты
жылдығында төлем карточкалары пайдаланылған қолма-қол емес төлемдер саны ... ... ... 2,4 млн. ... ... 2004 ... ... салыстырғанда тиісінше 3,2 есе және 3,1 есе ... 2005 ... ... ... қолма-қол ақша алу жөніндегі операциялар саны
351,6 млрд. теңге сомасына 20,4 млн. ... ... бұл ... 2004
жылдың бірінші жарты жылдығымен салыстырғанда өсу сан жағынан 30,1%-ды және
сомасы жағынан 49%-ды құрады.
Бүгінгі таңда Республикада орта ... 5 ... бір ... ... 2005 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша айналыста 276
млн. төлем карточкасы бар, ал төлем карточкаларын ұстаушылар саны 2,63 ... ... 2007 ... ... ... жылдығында қазақстандық
эмитенттердің төлем ... ... ... ... ... 380,6 ... теңгені құрады.
Сондай-ақ, қызмет көрсетілетін төлем карточкалары желісінің одан әрі
кеңеюі байқалып отыр. 2005 жылғы 1 шілдедегі ... ... ... ... ... ... ... 2387 сауда кәсіпорны жұмыс істейді.
Бұл ретте, 2007 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша банкоматтар саны ... ... ... саны 5152 ... ал ... ... ... құрады. Әлемдік үрдістерді ескере отырып, түрлі ... ... ... ... ... ... келіп, төлем
карточкаларын төлем құралы ретінде пайдалануды одан әрі кеңейту ... ... ... ... емес төлемдер үлесін ұлғайтуда маңызды
ілгерілеуді қамтамасыз етуге болады деген тұжырым жасауға ... ... ... ... ... ... ... жүйесін оның ішінде банктердің ... ... ... ... ... төлем жүйесін
Еуропалық одақ стандарттарына толық жақындату және төлем құралдарының ... ... мен ... ... ... ... төлем карточкаларына қызмет көрсету жөніндегі
қызметті шоғырландыру ... ... ... ... ... ... дамыту қажет.
Бұдан басқа, ТМД елдерінің (ЕуроАзЭҚ немесе басқа құрылымның) нақты
уақыт режимінде ... ... ... ... ... жалпы төлем
жүйесін құру, сондай-ақ Қазақстанның төлем жүйесін ТМД мен шет ... ету ... ... болып табылады.
Қазіргі уақытта Қазақстанның төлем жүйесі ... ... ... ... ... ... ... барлық талаптарына
сай келеді. Бұл ретте, төлем жүйелерінде пайдаланылатын нормативтік ... ... ... ... және ... ... одақ елдеріндегі соңғы ... ... ... ... ... жүйелерін ... ... ... ... ... ... ... Одақ
стандарттарына жақындату жөніндегі іс-шаралар шеңберінде Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... енгізу мен дамытуға бағыттауды жоспарлайды. Микропроцессорлық
карточкалар негізінде төлем карточкаларын енгізу бағытында алғашқы ... да - ... ... ... ... төлем карточкаларының ұлттық банкаралық ... ... ... ... ... ... негізінде төлем карточкаларын пайдалану болашақта халыққа,
сауда-сервис кәсіпорындарына оларға қай банк ... ... ... ... ... бірыңғай "төлем" кеңістігін құруға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... ... ... ... ақша ... кеңейтуге, эмиссияға
жұмсалатын шығыстарды азайтуға және қолма-қол ақшаға қызмет көрсетуге,
сондай-ақ ... ... ... құралдарынан (мысалы, чек сияқты) жаңа
тиімдірек төлем құралдарының түрлеріне көшуге ... ... ... үшін ... Банктің бастамасы бойынша Төлем
карточкаларының ұлттық банкаралық ... ... ... - ... акционерлік қоғамы (бұдан әрі - Процессинг ... ... ... ... ... ... ... төлем карточкаларын,
сондай-ақ халықаралық төлем жүйелерінің төлем карталарын пайдалана ... ... ... маршрутизациялау мен клиринг бойынша міндеттер
жүктелді.
Процессинг орталығының қызметі, сондай-ақ микропроцессорлық карталар
базасында электронды коммерция жүйелерін құру және ... ... ... және жеке ... мемлекеттік мекемелерге
қызмет көрсету; әлеуметтік мэселелер: сақтандыру, ... ... ... ... ... қалдықтар бойынша көшірмелер
жөнінде қызмет көрсету ... ... және т.б. ... ... Микропроцессорлық карточкалар негізінде төлем карточкаларының ұлттық
банкаралық ... ... ұзақ ... ... ... ... айналыстағы ақша массасын тиімді басқару ... ... ... тұрақтылығына қауіп төндіруі немесе төлем жүйесіне
сенімді жоюы ықтимал жүйелік және ... да ... ... жаңа әрі ... ... аз, ... емес және қолайлы
төлем және қаржы қызметтерін көрсету әдістерін дамыту болып ... ... ... ... ... ... жүйесін ендіру үшін мынадай іс-шараларды дәйекті түрде іске
асыру қажет:
- жүйені қүруға байланысты қүқықтық қатынастарды ... ... ... (қызмет көрсету) үйымдарының
төлеуге төлем карточкаларын қабылдауға дайындығын анықтау;
- төлем карточкаларын пайдаланумен әлуетті ... ... ... ... карточкаларын ұстаушылар үшін салдарлар
мен әлуетті тәуекелдерді анықтау.
• Бұдан басқа, қызметін мынадай ... ... ... ... Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы (ҚБЕО) елдің төлем
жүйесін дамытуда маңызды роль ... ТМД ... ... ... ... ... құруға қатысу
(ЕурАзЭҚ немесе басқа қүрылым);
• Төлем жүйесін сату жөніндегі қызметтер көрсетуді ... және ... мен ... да елдерге ұсыныс;
• Қазақстандық және сол сияқты шетелдік қаржы институттарын қоса ... ... одан әрі ... ... ... ... ... жүйесіне хабарламалар қабылдауға
және беруге қосымша мүмкіндік беру үшін ... ... ... Ақша ... ... ... және ҚБЕО клирингінде жаңа қаржы
құралдарын дамыту;
• Қазақстанның жұмыс істеп тұрған төлем жүйесін және Ақпарат ... ... ... ... әрі - АКҚАЖ) негізгі
ақпаратты басқару жүйесімен (РКІ) ... ... үшін ... ... ... ... хабарламалар
қабылдауға және беруге қосымша мүмкіндіктер жасау үшін ... ... ... карточкалары қазіргі заманғы төлем құралдары саласында
болашағы зор бағыттардың бірі ... ... ... ақшамен
салыстырғанда төлем карточкаларының ... ... ... ... бар, ... өзінде 3 млн. қазақстандық, оның ішінде
студенттер мен зейнеткерлер, жеке кәсіпкерлер мен мемлекеттік ... ... мен ... ... төлем карточкаларын
пайдаланады. Қазіргі таңда Қазақстанда әр ... ... 3,14 млн. ... ... ... ... ... төлем терминалдары көмегімен қолма-
қолсыз сатып алуға мүмкіндік беретін пластикалық ... ... ... ... ... клиенттің шотынан қысқа уақыт ішінде есептен
шығарылады. Мамандардың көрсетуі бойынша төлем карточкасы ... ... ... ... Ол тек ... ... ғана ауыстырып
қана қоймайды, сонымен бірге ... да ... ... ... ... мен ... ... ұсынады). Әлемде екі жарым
миллиардтан астам адам ... ... ... үшін ... ... ... ... ретінде пайдаланады, соңдай-ақ еңбек ақыны алу және
өзге де есептеулердің құралы ... ... ... олар ... есеп ... әрі ыңғайлы әрі сенімді болады
Қазіргі уақытта Қазақстандағы магнитті жолағы бар төлем карточкалары
негізіндегі жергілікті және ... ... ... ... ... ... ... жасалынатын ұсақ төлемдер рыногын
қанағаттандыра алмайды. Магнитті ... бар ... ... негізінде,
"оnline" режимінде (тауарларға және қызмет көрсетуге ақы төлеу сәтінде
сауда терминалының процессинг орталығымен тікелей ... ... ... ... ... төлемдер бойынша ақпарат алмасу режимі) ғана
жұмыс істейтін төлем жүйелерін пайдалану ... ... ... ... ... ұсақ ... ... көрсету тиімсіз.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасындағы телекоммуникациялық желінің даму
дәрежесі авторизацияның қажетті деңгейін жаппай ... ете ... ... оның ... ... жүзеге асыру мақсатында, сондай-ақ
оның эмитенті белгілеген ... ... ... алу, ... ... ... ... үшін қолданады. Төлем карточкасының эмитенті болып
табылатын банкпен немесе сондай эмитентпен шарт ... ... ... шартсыз төлем карточкаларына қызмет көрсететін банкпен ... ... ... ... көрсету) ұйымдарында ғана төлем карточкасы
пайдаланылуы мүмкін.
Төлемге қатысушылардың төлем карточкаларын пайдалануға байланысты
құқықтары мен ... ... ... ... ұйымы ұсынылған төлем
карточкасын пайдалана отырып жүзеге асырылған төлемді ... ... ... ... бастап туындайды.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Л.Л.Любимов, И.В.Липсиц “Основы экономики”, Москва ... ... ... ... ... Л.Брю “Экономикс” т.1. 1992 ж.
3. М.С. Саниев “Ақша, Несие, Банктер”, Алматы-2001ж
4. Максимова В.Ф., ... А.Л. ... ... ... т.1. ... Соминтэк, 1992г.
5. “Деньги и кредит” 12/1995г. Изд. “Финансы и статистика”.
6. Эдвин ... ... ... и ... ... ... "Санкт-Петербург Оркестр" 1994г.
7. “Деньги, кредит, банки”. Справочное пособие. Под редакцией
Г.И.Кравцовой, ... ... ... Банк ... ... ... ... “Ақша, Несие, Банктер”, Г.С.Сейтқасымов, Алматы 1996г.
10. “Ақша, Несие, Банктер”, 2003-07.
11. “Ақша, Несие, ... 2002-11.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның түрлері24 бет
Несие ақшалар және олардың экономикалық маңызы27 бет
Түгендеу5 бет
Ақша массасы мен ақша базасының құрылымын реттеу7 бет
Авторлық құқық12 бет
Акциздер4 бет
Евразиялық экономикалық қауымдастығына мүше - мемлекеттердің аумағына жануарлар, жануар текті шикізаттарға қойылатын ветеринариялық талаптар11 бет
Евразиялық экономикалық қауымдастығына мүше мемлекеттердің аумағына жануарлар, жануар текті шикізаттарға қойылатын ветеринариялық талаптар. Жануарларды айдап жеткізу кезіндегі ветеринариялық-санитариялық қадағалау15 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аймақтар8 бет
Жер сілкінісі туралы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь