Бастауыш сыныпта дене тәрбиесі сабақтарында ұлттық ойындардың тәрбиелік мәні

Жоспар:

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
а) Ұлттық ойындардың мазмұны мен күрделілігі
ә) Ұлт ойынының тәрбиелік маңызы туралы пікірлер
б) Бала өміріндегі ұлттық және спорттық қимыл.қозғалыстың және ойынның алатын орны
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Қазақтың белгілі ғалым ағартушылары Абай Құнанбаев, Шоқан Уалиханов, Ыбырай Алтынсарин халық ойындарын балаларға білім берудегі тәрбиелік мәнін жоғары бағалап, өткен ұрпақтын дәстүрі мен салтын құрметтеп, адамдардың ойы мен іс-әрекетін танып түсінуде жастардың эстетикалық адамгершілік ой талабының өсуінде оның атқаратын қызметін жоғары бағалады. Қазақтың ұлттық дене шынықтыру мәдениеті жеке тұлғаның жалпы мәдениетінің құрамдас бір бөлігі ретінде мектептегі кезеңнен қалыптаса бастайды. Сондықтан оны пайдалану тек қозғалғалмалы біліктілік, дағдыларды дамытып қана қоймайды, сонымен қатар мектеп оқушыларынан қазақтың ұлттық спорт түрлеріне деген көзқарасын қалыптастырып, дене жаттығулары мен ойындарын өз беттерінше дамытуға тәрбиелеп, оқу-ойын материалдарын бір жүйе ретінде олардың руханилығын, адамгершілігін, дене тәрбиесін тәрбиелеуге баулуды қарастырады. Бұндай жағдай Қазақстан Республикасының оқушыларының көпшілігінде ұлттық спортпен, ұлттық ойындармен, дене жаттығуларымен жүйелі түрде айналысуға деген мұқтаждықтың, осы саладағы өз бетінше жүргізілетін сабақтардың ғылыми негізделген әдістемесінің жоқтығын, сонымен қатар көптеген жалпыға міндетті білім беру мекемелерінде, мектептерде (әсіресе, ауыл мектептерінде) оқудың материалдық базасының нашарлығынан, оқушылардың оқитын орындары да қашықта болғандықтан, мектептен тыс сабақтар мүлдем жүргізілмейді. Осы жоғарыда айтқан мәселелердің бәрі аталған тақырыптың әлі де болса жан-жақты толық зерттеуді қажет ететіндігін көрсетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. К.Бержанов, С.Мусин. Педагогика тарихы. - Алматы: Мектеп, 1972.
2. Е.Сағындықов. Ұлттық ойындарды тәрбие жұмысында қолдану. - Алматы, 1992.
3. К.Сейталиев. Тәрбие теориясы. - Алматы, 1986.
4. Ж. Қоянбаев, Р.Қоянбаев. Педагогика. - Алматы, 1998.
5. Қуаныш Т.Ш. Дене тәрбиесінің ілімі. Алматы, 2005.
6. К.Бержанов, С.Мусин. Педагогика тарихы. - Алматы: Мектеп, 1972.
7. Уанбаев Е.К., Уанбаева Ф.Ж. Дене тәрбиесі және спорттың теориясы мен әдістемесі. - Өскемен: ШҚМУ баспасы, 2006. – 270 б.
        
        Тақырыбы: Бастауыш сыныпта дене тәрбиесі сабақтарында ұлттық ойындардың
тәрбиелік мәні
Жоспар:
І. ... ... ... ... ... ... мен ... Ұлт ойынының тәрбиелік маңызы туралы пікірлер
б) Бала өміріндегі ұлттық және спорттық  қимыл-қозғалыстың және ойынның
алатын орны
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... ағартушылары Абай Құнанбаев, Шоқан Уалиханов, Ыбырай
Алтынсарин халық ойындарын балаларға білім берудегі тәрбиелік мәнін ... ... ... ... мен салтын құрметтеп, адамдардың ойы мен іс-
әрекетін танып түсінуде жастардың эстетикалық адамгершілік ой талабының
өсуінде оның ... ... ... бағалады. Қазақтың ұлттық дене
шынықтыру ... жеке ... ... ... құрамдас бір бөлігі
ретінде мектептегі кезеңнен қалыптаса бастайды. Сондықтан оны пайдалану тек
қозғалғалмалы біліктілік, дағдыларды дамытып қана ... ... ... ... ... ... спорт түрлеріне деген көзқарасын
қалыптастырып, дене ... мен ... өз ... дамытуға
тәрбиелеп, оқу-ойын материалдарын бір жүйе ретінде ... ... дене ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының оқушыларының көпшілігінде ұлттық спортпен,
ұлттық ойындармен, дене ... ... ... ... ... осы ... өз ... жүргізілетін сабақтардың ғылыми
негізделген әдістемесінің жоқтығын, сонымен ... ... ... ... беру ... ... ... ауыл мектептерінде) оқудың
материалдық базасының нашарлығынан, оқушылардың оқитын орындары да ... ... тыс ... ... ... Осы жоғарыда
айтқан мәселелердің бәрі аталған тақырыптың әлі де болса жан-жақты толық
зерттеуді қажет ететіндігін көрсетеді.
Ұлттық ... ... мен ... ... ... ... ... байланысты және балалардың жас ерекшіліктерін ескере отырып,
төменгі, орта және жоғарғы сынып оқушылары ойнайтын ойындар деп ... ... ... ... ... не ... ... тұрған
педагогикалық міндеттеріне байланысты таңдап алу ... Дене ... және ... ... ... ... оның ішінде ұлттық
ойындарын қолдану арнайы ... ... ... ... ... және
эстафеталық қозғалыс ойындарын ұйымдастыра отырып оқушылардың қызығушылығын
арттыру, ... ... және ... ... ... ... спорттық ойын сабақтарында, жеңіл атлетика, ... ... дене ... ... және жаттықтыру сабақтарында
кеңінен қолдануға болады. Ұлттық ойындардың дене ... ... ... ... ... өткізудегі пайдасы мол. Жалпы ойындарды жүйелі
түрде пайдалану, ... ... ... субъект ретінде
тәрбиелеуге ықпал етеді. Ұлттық ойындар жаттығулар ... ... ... ... күйге түсіреді. Көңіл күйді көтеру, көңілдену,
тактикалық ... ... ... ... ... тез сезіну,келешек
істелетін жұмыстарға дайындалу, жинақталу ... ... ... жаттығуларын ойша қайталау арқылы барлық ... ... ... Ұлы педагог В.И.Сухомлинский: «Ойынсыз, музыкасыз, ертегісіз,
шығармашылықсыз, қиялсыз толық мәніндегі ақыл-ой ... ... ... ... ... ақыл-ойы, парасаты ұлттық салт-сананы сіңіру арқылы
баии түседі. Оқу үрдісінде ұлттық ойын элементтерін пайдалану ... мен ... сай ... ... ғана оның ... ... арта ... Соның нәтижесінде өзі ... ... ... пен қызмет түрлерін жаңғыртады. Мәселен, қазақтың ұлттық ойындары:
«Бәйге», «Көкпар», «Алтын сақа», «Хан ... «Қыз ... ... серек,көк серек», «Соқыр теке», «Асық ойыны», «Ине, жіп және ... ... ... ту», «Мысық пен Тышқан»,«Теңге алу», т.б.
балалардың еңбекке ... ... мен ... арттырады. Ойын
дегеніміз – адамның ақыл-ойын ... ... ... ойдан-ойға
жетелейтін, тынысы кең, алысқа меңзейтін, қиял мен қанат бітіретін ғажайып
нәрсе. Оқушыларды әсіресе, ... ... ... ... секілді
ұлттық ойындарға қатыстыру өте тиімді екеніне көз жеткізу қиын емес. ... жаңа ... ... ... ... кезінде қолдану керек
деген пікір бар. Оқушы ойынның үстінде не ... ... ... қарай түрлі баға алуы мүмкін. Мұғалім әр оқушының еңбегін
бағалап, ... ... ... ... ... ... ... ол
баланы зеректікке, білгірлікке баулиды. Бабаларымыздың асыл қазыналарына
деген көзқарасын құрметтеуге сөз ... ... ... ... ... ... еңбекке баулу сабағын ұлттық ойындар арқылы
сабақтасытырып түсіндіру пән тақырыптарын тез, жылдам ... ... ... сөздік қорын байыта түседі. Ұлттық спорт түрлерi мен халық
ойындары жеткiншек ұрпақты үйлесiмдi тәрбиелеудiң ажырамас бөлiгi ... ... дене ... ... ... бойы ... ... өткен халық ойындары мен ұлттық ... ... ... ... ... ... бай ... пайдалану қажет. Ойын
баланың барлық қабілетінің дамуына, ... ... ... ... ... ... ... тек балаларды
алдандыру, ойнату әдісі деп қарамай, олардың мінез-құлқының ... деп ... ... Ойын ... ... іс-әрекеті ретінде
психологиялық, анатомиялық-физиологиялық, педагогикалық маңызы зор
қызметтер атқарады. Ойын ... даму ... ... ... ... ... ... ие бола отырып, адамның жеке тұлға реттінде
қалыптасуына ықпал етеді. Ойынды әрбір адам ойнап өседі, ойынды көп ... ... кең, жаны ... ... нәзік, нағыз сезімтал тұлға
болмақ. Ал кей балалар ойында шынайы өмірді ... кей ... ... ... ... ... және ... ойынға араласуына әсер
ететін қызықты ойынның түрлері өте көп. ... ... ... ... деп тегін айтылмаған. Демек, кезінде ұлттық ойындарды көп ойнап,
жүгіріп, далада, таза ауада жүру ... ... ... та сергек өсуінің
көзі болған және де балалар ойын ... ... ... ... ... болуға, халқына адал қызмет етуге бағытталған. Сондықтан білім
берудің жаңа технологиясын ... дене ... ... жаңа
технологиялық әдіспен оқушылардың жас ерекшеліктеріне, денсаулықтарына
байланысты, ұлттық ойындарды спорттық ойын ... ... ... іріктеп алып пайдалануға кез ... дене ... ... бар. Қоғамымыздың іргетасын нығайту үшін бүгінгі жастарға
үлгілі, өнегелі тәрбие беру — ... ... ... ... ... ... мен адамның айналадағы ... жеке ... ... ... ... ... тәрбиелеу
мақсатын халқымыздың мәдени рухани ... ... ... оның ... дарыту арқылы жүзеге асыруға болады. ... ... ... тән ... ... ... сияқты қасиеттер, табиғатқа деген қарым-қатынасындағы біздің халыққа
тән ерекшеліктер. Жас ұрпақ өз ... ... асыл ... ... ... ... ... Халық ойынды тәрбие құралы деп
таныған. Ойынды ... ... ... ... ... ... халқының асыл мұраларын бойына сіңіріп, кейінгі ұрпаққа ... оны ... ... нақты әдістемелік құралдар жоқтың
қасы. Зерттеу жұмысында орыс тілінде жазылған әдебиеттер қолданылды. Соның
нәтижесінде ... ... ... ... ... ... адам, отбасы, өскелең жас ұрпақты тәрбиелеу туралы арман-
мақсаттарын, орныққан пікірлерін, ... ... ... ... мен ... ... мен қазіргінің арасындағы
байланысты көрсетеді. Ол тарихи даму ... ... мәні ... ... ... т.б. жиналып, ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады. Ең
алдымен, халық педагогикасы өскелең ұрпақтың еңбек пен өмір сүру бейнесінің
негізі болып, ... ... ... ... ... халықтық
педлагогикада еңбек тәрбиесі өте ертеден бастау алады. Ертеден келе жатқан
еңбек тәрбиесінің әдіс-тәсілдер құралы, сөз жоқ, ... ... ... адамның қалыптасуы мен тәрбиеленуінде бір ұрпақтан екінші ұрпаққа
өмірлік тәжірибе береді және халықтың даму ... ... роль ... ету ... ... ... ақыл-ой, эстетикалық дамуы мен ... ... ... ... ең бір көне ... ... ... ойын жатады.
Ойын арқылы бала қоршаған ортаны өз бетінше ... ... ... ... іске ... қоршаған адамдардың іс-
әрекетіне еліктейді. Соның нәтижесінде өзі көрген жағдайларды ... пен ... ... ... ... қазақтың ұлттық ойындары:
«Бәйге», «Көкпар», «Алтын сақа», «Хан талапай», «Қыз ... ... ... еңбекке деген қарым-қатынасы мен ... ... ...... ақыл-ойын дамытатын, қызықтыра отырып ойдан-ойға
жетелейтін, ... кең, ... ... қиял мен ... бітіретін ғажайып
нәрсе. Ұлы педагог В.И.Сухомлинский: «Ойынсыз, музыкасыз, ертегісіз,
творчествосыз, фантазиясыз ... ... ... ... ...
дейді. Демек, шәкірттің ақыл-ойы, парасаты ұлттық салт-сананы сіңіру арқылы
баии түседі. Оқу үрдісінде ұлттық ойын ... ... ... мен ... сай ... Сонда ғана оның танымдық, тәрбиелік
маңызы арта түседі. Оқушыларды әсіресе, «Сиқырлы қоржын», «Көкпар», «Асық»
секілді  ... ... ... өте тиімді екеніне көз жеткізу қиын
емес. Бұл ойындарды жаңа материалды бекіту немесе қайталау ... ... ... пікір бар. Оқушы ойынның үстінде не соңында өзінің қатысу
белсенділігіне қарай ... баға алуы ... ... әр ... еңбегін
бағалап, ынталандырып отыруы тиіс. Ойынның ... ... ... ... зеректікке, білгірлікке баулиды.Бабаларымыздың асыл қазыналарына
деген көзқарасын құрметтеуге сөз әсемдігін сезінуге үйретеді. Батылдыққа,
өжеттікке ... ... ... ... сабағын ұлттық ойындар арқылы
сабақтасытырып түсіндіру пән ... тез, ... ... ... Оқушының сөздік қорын байыта түседі.
Ұлт ... ... ... ... ... ... ұлы
перзенттерінің бірі, аса көрнекті жазушы М.Әуезов: «Біздің халқымыздың өмір
кешкен ұзақ жылдарында өздері қызықтаған алуан өнері бар ғой. Ойын ... ... ... ... ... көзін қуантып, көңілін шаттандыру
ғана ... ... ... бір ... ... болған», — деп тегіннен
тегін айтпаса керек. Одан кейінгі кезеңде қазақ халқының бай ... ... және оның ... ұлт ... ... ... пікір айтқандар К.А.Покровский, ... ... ... А.Левшин, Н.Пантусов, Ф.Лазаревский, П.П.Пашин,
Г.С.Запряжский, А.Шиле, А.Харунзин, А.Горячкин, ... ... т.б. ... делінген. Е.Сағындықов өз еңбегінде: «Қазақтың ұлт
ойындары тақырыпқа өте бай және әр ... ... — дей ... ... ... үш ... бөліп топтастырған. Ә.Диваев «Игры киргизских
детей» атты еңбегінде тарихта алғаш рет қазақтың ұлттық ойындарын үш ... ... ... ... ... ойынына тоқталғандардың бірі –
орыс ғалымы А.Алекторов. Мәселен, оның «О рождении и воспитании ... ... и ... ... (Орынбор, 1891) атты еңбегіңн атауға
болады. М.Жұмабаев ойындарды халық мәдениетінен бастау алар ... ... ... өсу ... ... дене шынықтыру тәрбиесінің
негізгі элементі деп ... ... ... ... ... ... М.Тәнекеев, Б.Төтенаев, М.Балғымбаев, Ә.Бүркітбаев, т.б.
есімдерін атауға болады. Кеңес Одағы ... ... ... маңызы
мен қажеттілігін көрегендікпен қарастырған ғалым Б.Төтенаев «Қазақтың
ұлттық ойындары» ... 1994) атты ... ... ... ... ... ойын шарттарын жазып, жастар үшін тәрбиелік мәнін зерделеп,
ойын білдірген. Сабақта және тәрбиеде, яғни ... мен ... ... ... ұтымды пайдаланса, алдымен еңбекке баулу және
дене шынықтыру пәндерінде оқушылардың өз ... ... ... ... ... теориялық тұрғыдан негізделсе, онда оқушылардың
білімге ... ... ... және халықтың асыл мұрасын бойына
сіңіріп, ұлттық сананы қалыптастыруға болады.
Қай халықтың болмасын, оның ұлттық ... ... бір ... ... дене ... байланысты тұрғыдан ерекше қасиеттері болады.
Сондықтан халық арасында қалыптасқан ойындар туралы ... ... және ... дұрыс зерттеу мен талдауды ... ... ... ... ел ... беделі, тарихи қоғамдағы алатын
орны және болашақ ұрпақты өсірудегі қажеттілігі, оның шығу ... ... ... ... ... ... да көп ... Осы мәселеге
байланысты зертелеген ғылыми еңбектерді біз хронологиялық шектігіне қарай
бірнеше топқа ... ... ... ... ... ... ... алғашқы орыс әскери шенеуніктері
мен миссионерлерінің көшпенділер хақындағы зерттеу жұмыстары;
• Кеңес заманы кезеңіндегі Орта Азия және Қазақстан халықтарының ұлттық
ойындары ... ... ... ... ... жасына дейінгі балаларды дене шынықтыруға баулу әдістерін
педагогикалық сипаттағы ... ... ... ... ... ... ... (1992 жылдан бүгінге
дейін)аталған тақырыпқа қатысты ізденістер.
Алғашқы топтама еңбектің ... ... ... ... ... Ол ... «Игры киргизских детей» атты еңбегінде
тарихта алғаш рет қазақтың ұлттық ойындарын үш ... ... ... ... топтағы ойын түріне рулық-қауымдық ... ... ... ... ... топтамадағы дәстүрлі ойындарға қозғалыс
ойындарын, үшінші топқа – спорттық ойын ... ... ... ... халық ойындары  балалардың іс-әрекетін, қимыл-
қозғалысын дамытумен қатар денсаулығын шыңдауда ... ... ... ... «Как ... ... детей» деген мақаласында: «бала
бас бармағын көтеріп оған пайғамбарымыз не дейді  деп көк аспанға қарап,
құдай тәңірінен ... ... — дей ... «Бес ... ... мен ... алға тартады және аталған мақалада саусақ пен қимыл-қозғалыс
жасау әрекеті негізінде ... ... ... ... ... ... ... сөз етіледі.
Қазақ балаларының ұлттық ойынына тоқталғандардың бірі – орыс ... ... оның «О ... и ... детей киргизов,
правилах и власти родителей» (Орынбор, 1891) атты еңбегін атауға болады.
Автор бұл еңбегінде көшпенді қазақ халқының өмір сүру ... ... ... ... ... өсу ... дейін ұлттық ойын мен қимыл-
қозғалыс әрекетінің алатын орны және ... ... мен ... ... ... жеке халық ойындарының қажетті жақтарын
ашып көрсетеді. Қазақтың ... ... ... ... ... ... ойындарының балаларға білім берудегі
тәрбиелік мәнін жоғары бағалап, ... ... ... мен ... ... ойы мен  ... ... түсінуде жастардың эстетикалық,
адамгершілік ой талабының өсуіне оның ... ... ... ... ... ... ... бастау алар қайнар көзі, ойлау
қабілетінің өсу қажеттілігі, ... дене ... ... негізгі
элементі деп тұжырымдайды. Ұлттық ойындар халық ... ... ... ... ... ойындарда халықтың өмір сүру әдісі,
тұрмыс-тіршілік еңбегі, ұлттық дәстүрлері, батырлық-батылдық ... ... ... ... ... т.б. құндылықтарға мән
берілуі – халық данышпандығының белгісі. ХХ ғасырдың ... өмір ... ... ... ... ойындарын былайша жіктейді:
1. Жалпы ойындар;
2. Қарсыласу мен күресу сипатындағы ойындар;
3. Ашық алаңқайдағы ойындар;
4. Қыс мезгіліндегі ойындар;
5. Демалыс ойындары;
6. Ат үстіндегі ... ... ... ... ... ... ойындардан ажыратып, алғаш рет
бөліп қараған ғалым М.Гуннер қазақ ойындарына ... ... ... ұлттық ойындарды оқу үрдісінде пайдалануға ұсыныс ... ... айта ... бір ... ... КСР ... ... Кеңесінің 1943
жылғы шешіміне сәйкес 1949 жылы ... ... ... ... казахских
народно-национальных видов спорта» атты еңбегі М.Гуннердің толықтырып,
өңделген кітабы. ХХ ... ... ... ... қазақ, өзбек,
қырғыз, түркімен, қалмақ, т.б. отар ... ... ... ... ... ... ... тармағы – халық ... ... ... ... ... ... ... зерттеуді Түркістан генерал-
губернаторы арнайы шенеуніктер мен миссионер ғалымдарға жүктеген. ... ... ... ... ... атты ... Ферғана және
Сырдария аймақтарын мекендеген өзбек халқының ұлттық ... ... ... ... ... ... зерттеген.Ізденіс барысында автор
Ферғана балаларының күнделікті ... ... келе ... ... тушты бошимга» ойыны Ташкенттегі сарт балаларына таныс емес
екендігін ... Ал ... ... ... «Перепелиный спорт
у Ташкентских сартов» атты мақаласына өзбек халқының ойын ... ... жыл ... ... ... «Құстар ойынын»
(тауық, қаз, т.б.) ойнаудың ережесі, ойын ... ... ... ... ... ... ... дәстүрлі халық ойындары ... ... ... ... қарамастан, сол тоталитаризм кезінде
дәстүрлі ұлттық ... ... ... қатарында М.Тәнекеев,
Б.Төтенаев, М.Балғымбаев, Ә.Бүркітбаев, т.б. есімдерін атауға болады.
Әсіресе ... ... ... және ... ойындарын зерттеген
деректерінің өзі жеке мәселе. Оның негізгі еңбектері Қазақстандағы ... дене ... ... арналған. Ең бастысы, ол дене тәрбиесінің
халықтық ... ... ... ... негізін қалаған
М.Тәнекеевтің авторлығымен шыққан алғашқы туынды «Казахские национальные
виды спорта и ... ... 1957). Бұл ... ... ... ... ереже тәтіптерін таразылап, халық ойынының қажетті
жақтарын ашып, сонымен қатар басқа да ... ... ... ... ... анықтама беріп жіктеп, құнды мұрағат деркетеріне сүйене
отырып, ғылыми ... ... ... Ғалым негізінен Қазақстандағы
Қазан төңкерісіне дейінгі кезеңде дене ... ... ... ... ... ... рет, дене мәдениеті мен спорттың екі даму бағытын
қара халқтық және ... деп ... оны ... ... яғни ... ... қарастырады. Сонымен бірге ғалым зерттеуіне
әскери  қолданбалы маңызы бар кейбір ... және ойын ... ... ... патшалық өкіметінің саяси көзқарасын көрсетеді. М.Тәнекеевтің
аталған еңбегінде таптық-формациялық идеологиялық көзқарас тұрғысынан сол
заманға сай зерттелгеніне қарамастан, бүгінгі күні өз ... ... ... аса ... еңбек болып табылады. М.Тәнекеевтің басшылығымен
бұдан басқа да бірнеше ғылыми монографиялық еңбектер жазылды.  Кеңестік
кезеңдегі ... ... ... мен қажеттілдігін көрегендікпен
қарастырған ғалым Б.Төтенаев «Қазақтың ұлттық ... ... 1994) ... ... ... ... бірнеше топқа бөліп, ойын шарттарын
жазып, жастар үшін тәрбиелік мәнін ... ойын ... ... ... ... ... мен ұлттық ойындар ... және ... ... ... керекті қасиеттілігін
зерттеген басқа да қомақты ... ... ... ... ... ... ... «Ұлттық ойындарды оқу-тәрбие ісінде
пайдалану» (Алматы, 1993) деп аталады. Ғылыми еңбекте қазақ ... ... ... ... ойындарын жекелеген классификацияларға
топтап, оны сабақта және ... тыс ... ... ... ... ... ... ойындарына педагогикалық талдау ... ... ... ... ... ... авторлығымен
1985 жылы жазылған «Спорттық ұлттық ойын түрлері және оның ... ... ұлт ... ... мен ... ... ойындарының  балалардың
күнделікті өміріндегі алатын орны, тәрбиелік маңызы және ат спорты мен
ұлттық ... ... ... М. ... ... ұлттық
спорт ойыны түрлері» (Алматы, 1985) атты еңбегіндегі ат спортына ... ... ... жарыс, аударыспақ, жамбы ату, ... ... ... ... ... талдау жасалады. Бала өміріндегі
ұлттық және спорттық  қимыл-қозғалыстың және ... ... ... Бала
өміріндегі ұлттық және спорттық  қимыл-қозғалыстың және ойынның алатын
орны, ... және ... ... ... тұрмыстық күйімен, еңбек түрімен
және мазмұнымен салыстырылса, қаладағы қажеттіліктің бір тұсы ... ... ... ... ... А.Усова өз еңбегінде ойынның
мәнін баланың дербес іс-әрекеті, айналасындағы өзгерістерді танып-білуге,
белсенді әрекет ... жол ашуы ... ... Автордың айтуынша
шынайы өмірде ... аты – ... Өз ... әлі ... ... жан. ... өмір ... ілесіп кете барады. Ол ойын
үстінде ол бейнебір ... адам ... өз ... ... ... ... тәрбие мен оқыту барысндағы спорттық жаттығулар ... ... ... Н.Михайленко, Д.Куклова және тағы
басқалар ерекше ... ... ... ойын мен ... және
дидактикалық құралдарға ғана сүйеніп, мектепке дейінгі балалық кезді заттар
жөнінде жекелеген нақты түсініктер, жинақтау ... деп ... ... ... Бұл ... дене ... мен ... ақыл-ой дамуына, жалпы
түсінік пен ұғымның қалыптасуында, маңызды ... ... ... ... ... ... организм  деп аударған. И.Давыдов
ойын-ойыншық және дидактикалық ... ғана ... ... ... ... ... ... жекелеген нақты түсініктер жинақтау кезеңі
деп түсіну қателік деп дәлелдейді. Бұл кезде дене ... мен ... ... ... пен ... ... ... ойлау
операциялары: талдау, салыстыру, қорыту қабілеттеріне ... ... ... Д.Хухлаеваның пікірінше, дене шынықтыру жаттығуларын ойынмен
ұштастырған сәтте ... ... ... бейімділігінің қалыптасуы
айқын сезіледі, сондықтан дене шынықтыру ... ... ... ... шыдамдылық пен тез қимыл-әрекеттің символы ... ... ... ... ... ... жыл
мезгіліне сәйкес қыс айларында ойналатын ойындар, топ болып ойнайтын, жеке
бір балаға ... ... ... ... ... ... ... Ойын түрлері мен шарттарын бала жасына қарай
бөліп классификация жасап, бірнеше халық ойындарын ұсынған. Олардың ішінде
«Қояндар» (2-3 ... ... мен ит және ... (4 ... ... мен ... (5-6 ... арналған) қозғалмалы ойындарын
зерттеп, қолданысқа түсірген. А.Быкованың басшылығымен баспадан шыққан
«Физическое ... в ... ... ... ... әр ... ... қарай өткізетін қарым-қатынас ойындарын ұйымдастыру және
оны өткізу әдістері, т.б. мәселелер қарастырылған. Мысалы, қозғалып ... ... ... ... ... ... ... үйрету, сонымен
қатар барлық баланың қабылдау қабілеті ... емес ... ... мен ... әлсіз балалар арасындағы тепе-теңдікті ... ... әр ... ... ... арқылы шыңдау, ұмтылдыру, бірнеше рет
бір ойынды ойнату барысындағы баланың физиологиялық ... ... ... сенімділігінің артуы ғылыми еңбектің құндылығын
жоғарылатады.
Қорытынды
Еліміздің егемендік алуы Қазақстандағы дене ... ... ... басқаша сын көзбен қарауды талап етеді. Осы орайда соңғы жылдары
біздің қарастырып отырған ... ... орай ... ... ... ... Е.Мұхиддинов қазақтың ұлттық ... ... ... ... ... ... Дене
шынықтыру пәнінің теориялық дәлелдемесін қазақтың ұлттық ... ... ... алып ... мен ... ... білім беретін қазақ мектептерінің дене
шынықтыру жүйесінде қазақ этнопедагогикасы ... оның ... ... мен ұлттық ойындарды тиімді пайдаланудың ... ... ... отырып талдау жасаса,
А.Айтпаеваның ғылыми еңбегінде орыс тілінде ... ... ... ... ... ... ретінде қазақ халқының ойындарын
пайдаланудың теориялық-әдістемелік негіздері ... ... ... ... ... ... ... қазақтың ұлттық
ойындарының басқа халықтардың ұлттық ойындарынан айырмашылығы — оның ... болу ... ... ... ... бір тәрбиелік мақсат
бірлігін көздейтінінде.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.  К.Бержанов, С.Мусин. ... ... - ... ... ... ... ... ойындарды тәрбие жұмысында қолдану. - Алматы, 1992.
3.  К.Сейталиев. Тәрбие теориясы. - Алматы, 1986.
4. Ж. Қоянбаев, Р.Қоянбаев. Педагогика. - ... ... ... Т.Ш. Дене ... ... Алматы, 2005.
6. К.Бержанов, С.Мусин. Педагогика тарихы. - ... ... ... ... Е.К., ... Ф.Ж. Дене ... және спорттың теориясы мен
әдістемесі. - Өскемен: ШҚМУ ... 2006. – 270 б.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық ойындарды ұйымдастыру ерекшеліктері20 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
Түрік тілін үйретуде оқулықтың және көрнекі құралдардың алатын орны10 бет
Қазақ тілін оқытуда қолданылатын оқу-әдістмемелік кешендер34 бет
2 – сынып математика сабақтарында оқытудың тәрбиелік функциясын жүзеге асыру64 бет
2- сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасы элементтерін қолдану53 бет
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
5-7 сынып оқушыларына технология сабақтарында ағашты өңдеудің әдістемесі69 бет
Абай шығармаларының тәрбиелік мәні30 бет
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь