НАТО құрылуы және қарым-қатынастары

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 2
І ТАРАУ. НАТО.ның ҚҰРЫЛУЫ ЖӘНЕ МАҚСАТТАРЫ 5
1.1 НАТО.ның құрылу тарихы 5
1.2 НАТО.ның негізгі құжаттары 12
1.3 Ядролық саясат 16
1.4 НАТО.ның негізгі құрылымдары 17
ІІ ТАРАУ. НАТО.ның ДАМУЫ 23
2.1 НАТО жүйесіндегі әріптестік институты 23
2.2 НАТО.ның кеңеюі 25
ІІІ.ТАРАУ. НАТО.ның БАСҚА ЕЛДЕРМЕН ҚАРЫМ.ҚАТЫНАСЫ 27
3.1 НАТО және Ресей қатынастары 27
3.2 Қазақстан мен НАТО қарым.қатынастары 28
ҚОРЫТЫНДЫ 33
ҚОЛДАНЫЛҒАН ДЕРЕКТЕР 35
КІРІСПЕ

Варшава шарты ұйымы тарағаннан кейін қазіргі заманғы дүние жүзінде НАТО-ның рөлі жаңаша көрінеді. Онда біздің жақындасуымызға қолайлы міндет бар-Шығыс және Орталық Еуропа мен ТМД елдерінің демократиялық дамуына жәрдемдесу, өзінің мүмкіндіктеріне қарай аймақтық қақтығыстардың алдын алу міндеті бар. НАТО, сондай-ақ Еуропа қоғамдастығы да, бұрынғы Одақтың республикалары арасындағы өзінің ықпалын кеңейтуге мүдделі Солтүстік Атлантика ынтымақтастығы кеңесі шеңберінде қорғаныс саласындағы диалогты, серіктестік пен ынтымақтастықты, сондай-ақ екі жақты байланыстар мен алмасуларды дамытуға әзірлік көрсетті, НАТО-ға мүше елдер осы мақсатта өздері жинаған айтарлықтай сараптық потенциал мен қорғаныс сипатындағы мәселелерді шешу тәжірибесін беруге міндеттеме алды.
Тақырыптың өзектілігі. Мен бұл тақырыпты алып отырған себебім НАТО әлемдегі ең ұлы әскери ұйым, оның басқарушысы және қолдаушысы - Америка Құрама Штаттары. НАТО курстық жұмысын жаза отырып мен тек қана Әскери Одақтың ғана саясатын, мақсатын біле ғана қоймай сондай да АҚШ-тың әлем сахнасындағы негізгі идеяларын, оның ролін тереңірек білгім келді. Ал Солтүстік Атлантикалық Одаққа келсек ол АҚШ-тың әлемге шығудың негізгі жолдарының бірі.
Зерттелу деңгейі. Менің тақырыбымның зерттелу деңгейі халықаралық деңгейде болып отыр, НАТО әсіресе әскери жағдайларда негіз болып қаралады. Бірақ қазір НАТО ақырындап саяси жағдайларды да шешуде.
Деректік негізі. НАТО Әскери Одағы туралы оқулықтар қазақ тілінде өте аз, жоқ десек те қате болмас еді. Мен орыс тіліндегі кітаптардағы тақырыптарды, газет журналдағы мақалаларды, интернет жүйесінен кейбір жаңалықтарды алып қазақ тіліне аудардым. Қуанышыма сәйкес, НАТО әлемдегі ең ірі ұйым болғаннан кейін, біздің еліміздің ғалымдары да оған үлкен мән беруде, олардың газет-журналдағы мақалалары, менің курстық жұмысыма зор үлес қосты. Менің тақырыбымның негізі НАТО-ның құрылуы және мақсаттары жайлы болған соң, НАТО-ның түпкі тарихына түсіп ескі жылдардағы кітаптарды да өз жұмысымда қолдандым. Мен тек шетел кітаптарын ғана қолданбай, сондай ақ өз мемлекетіміздің елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың “Тәуелсіздігіміздің бес жылы”, “Сындарлы он жыл” деген кітаптарын, одан басқа Сыртқы Істер Министрі Қасымжомарт Тоқаевтың “Беласу” , “Қазақстан Республикасының Дипломатиясы”, “Внешняя политика Казахстана в условиях глобализации” кітаптарын өз жұмысымда қолдандым.
Методологиялық негізі: НАТО халықаралық ұйым болғаннан кейін мен Қазақстанның Сыртқы Істер Министрі Қасымжомарт Тоқаевтің еңбектерін негіз ретінде пайдаландым. НАТО-ның ең күшті мүшесі АҚШ болғаннан кейін, НАТО-ның басшылығын сол мемлекет жүргізеді деп айтуға болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ДЕРЕКТЕР

1. Жалпы теориялық әдебиеттер:

1. Назарбаев Н. Сындарлы он жыл – Алматы: Атамұра, 2003ж.

2. Назарбаев Н. Тәуелсіздігіміздің бес жылы. – Алматы: Қазақстан, 1996.
3. Тоқаев Қ. Внешняя политика Казахстана в условиях глобализации. -Алматы: САҚ, 2000.
4. Тоқаев Қ. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы. -Алматы: Гаухар, 2002.
5. Тоқаев Қ. Беласу – Алматы: Гаухар, 2003.
6. Тоқаев Қ. Под стягом независимости. – Алматы: Білім, 1997.

2. Деректер:

1. Бжезинский З. Великая шахматная доска. Первая Мировая Держава.-М: МО, 1999.
2. Атаев Т. США, НАТО и Турция.- М: Прогресс, 1973.
3. Владимиров С.Л. Варшавский договор и НАТО: два курса две полтики.-М: МО, 1979.
4. Ворощев Г.А и др. Атлантические союзники: новые тенденции в соперничестве. М: МО, 1983.
5. Государство НАТО и военные конфликты. –М: Наука, 1987.
6. Лихоталь А. Антлантический Альянс: Дефицит ответственности в условиях ядерного противостояния – М: МО, 1987
7. Дж. Гренвилл. История 20 века.– М: Аквариум 1999.
8. Протопов А.,. Козьменко В.М, Елманова Н.С. История международной и внешней политики России. – Москва, 2001.
9. Благовалин С.Е. Военно-экономические связи стран НАТО: цели, маштабы, формы реализации. -М: ИМЭМО, 1988.
10. Новейшая история стран Европы и Америки.- Москва: Владоск – ИМПЭ им. Грибоедова А.С., 2001.
11. Ефремов. А.А. Европейская безопасность НАТО: Банкротство политики “устрашения”.
12. Кортунов А. и другие “Вашингтон против освободившихся стран” Москва, 1986.
13. Васильев А. Факелы Персидского залива.- Москва, 1976.

2.Монографиялар мен мақалалар, зерттеулер.

1. С. Абдулпаттаев. Қазақстанның Европа елдерімен қатынасы. Ақиқат 2001 – 10.
2. Совет Североатлантического сотрудничество и будущее Европы. Международная жизнь . 1992 -3,4.
3. Дж. Робертсон. Ядро коалиции составляет НАТО и Россия. Международная жизнь. 2003 –1.
4. Черепахин В. Восток для НАТО дело прибыльное; Российские вести 2000 – 22-28 ноября.
5. М. Шәкен. НАТО жүйесіндегі әріптестік институтының пайда болуы. Хабаршы 2002 – 1.
6. Документы с сервера www.dіplomat.ru
7. М. Алтынбаев. Егемен Қазақстан – 2004 – 119,120.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 2
І ТАРАУ. НАТО-ның ҚҰРЫЛУЫ ЖӘНЕ ... ... ... құрылу тарихы 5
1.2 НАТО-ның негізгі құжаттары 12
1.3 Ядролық саясат ... ... ... құрылымдары 17
ІІ ТАРАУ. НАТО-ның ДАМУЫ ... НАТО ... ... ... ... НАТО-ның кеңеюі 25
ІІІ-ТАРАУ. НАТО-ның БАСҚА ЕЛДЕРМЕН ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ ... НАТО және ... ... ... ... мен НАТО қарым-қатынастары 28
ҚОРЫТЫНДЫ 33
ҚОЛДАНЫЛҒАН ДЕРЕКТЕР 35
КІРІСПЕ
Варшава ... ... ... ... ... заманғы дүние жүзінде НАТО-
ның рөлі жаңаша көрінеді. Онда біздің жақындасуымызға қолайлы міндет ... және ... ... мен ТМД елдерінің демократиялық ... ... ... ... ... қақтығыстардың алдын алу
міндеті бар. НАТО, сондай-ақ Еуропа қоғамдастығы да, бұрынғы ... ... ... ... ... мүдделі Солтүстік
Атлантика ынтымақтастығы кеңесі шеңберінде қорғаныс саласындағы диалогты,
серіктестік пен ... ... екі ... ... ... дамытуға әзірлік көрсетті, НАТО-ға мүше елдер осы мақсатта
өздері жинаған айтарлықтай сараптық ... мен ... ... шешу ... ... ... ... өзектілігі. Мен бұл тақырыпты алып отырған себебім НАТО
әлемдегі ең ұлы ... ... оның ... және ... - ... ... НАТО курстық жұмысын жаза отырып мен тек қана Әскери
Одақтың ғана саясатын, мақсатын біле ғана ... ... да ... ... ... ... оның ... тереңірек білгім келді. Ал
Солтүстік Атлантикалық Одаққа келсек ол ... ... ... ... ... деңгейі. Менің тақырыбымның зерттелу деңгейі халықаралық
деңгейде болып отыр, НАТО әсіресе ... ... ... болып қаралады.
Бірақ қазір НАТО ақырындап саяси жағдайларды да шешуде.
Деректік негізі. НАТО Әскери ... ... ... ... тілінде өте
аз, жоқ десек те қате болмас еді. Мен орыс ... ... ... ... ... ... ... кейбір
жаңалықтарды алып қазақ тіліне аудардым. Қуанышыма сәйкес, НАТО әлемдегі ең
ірі ұйым болғаннан кейін, біздің еліміздің ... да оған ... ... олардың газет-журналдағы мақалалары, менің курстық жұмысыма зор
үлес қосты. ... ... ... ... ... және ... ... соң, НАТО-ның түпкі тарихына түсіп ескі жылдардағы кітаптарды
да өз жұмысымда қолдандым. Мен тек шетел кітаптарын ғана қолданбай, сондай
ақ өз ... ... ... ... ... ... “Сындарлы он жыл” деген кітаптарын, одан басқа Сыртқы Істер Министрі
Қасымжомарт ... ... ... ... “Внешняя политика Казахстана в условиях глобализации”
кітаптарын өз жұмысымда қолдандым.
Методологиялық ... НАТО ... ұйым ... ... ... ... Істер Министрі Қасымжомарт Тоқаевтің еңбектерін негіз
ретінде пайдаландым. НАТО-ның ең күшті мүшесі АҚШ ... ... ... сол ... ... деп ... болады.
қатынасы туралы болып отыр. Қазақстан мен АҚШ халықаралық ... ... ... ... ... іздестіруді жалғастыра
береді. Бұл тұрғыда Н.Назарбаевтың 1999 ... 23-25 ... ... мерекелік саммитіне қатысқанын атап көрсеткен орынды. Біздің
мемлекетіміздің басшысы Құрама Штаттардың ... және ... ... ... ... ... Азиядағы сенім шаралары мен
қауіпсіздікті нығайту жөніндегі Қазақстанның ... ... ... ... оның ... ... сақтауда үлкен ролі бар екенін
атап көрсетті. Ол Н.Назарбаевтың ... пен ... ... ... ... НАТО Ресеймен тығыз жұмыс істеуі тиіс деген
пікірімен келісті. НАТО-ның Бас хатшысы Х.Соланның 1997 ... ... ... ... ... ғылым саласында және әсіресе
Қазақстан үшін маңызды ... ... ... ... ... ... бағыттары белгіленді. Бас хатшы сондай-ақ аймақтық
қауіпсіздік мәселелері бойынша ақпарат алмасуды ұсынды. 2000 ... ... ... Бас Хатшысы Дж.Робертсон Қазақстанға ресми сапары болды.
Альянс басшысы Президент Н.Назарбаевпен, ... екі ... ... ... ... ... ... Қазақстандық тарап Альянспен кеңейтілген әріптестікке, бірінші
кезекте әскери кадрларды даярлау мен ... ... ... ... ... ... мәлімдеді.
Ғылыми жаңалығы. Соңғы жылдар ішінде НАТО ... ... ... ... ... ... ... құру жүзеге асырылды.
Мұндай процестер жалғасуда. ... ... ... әскери құрылыс
стратегиясы елеулі өзгерістерге ұшырады, НАТО-ға мүше елдердің ... ... ... және ... жеке ... мен ... ... қысқарды. НАТО-ны әскери ұйымнан саяси-әскери ұйымға айналдыру
процесі күшейді. Бұрын ... және ... ... ... да
қатысушыларына бағытталған кейбір әскери және саяси доктриналар қайта
қаралды.[3]
Мақсаты. Менің бұл жұмыстағы мақсатым ... ... ... мәселелерін ашып көрсету, оны саяси ... ... білу ... ... ең ... ... ол ... бұрынғы саясатымен
қазіргі саясатын,
- Қазақстан мен қарым-қатынастарын терең ашып ... ... ... қарастыру болып табылады.
Жұмыстың тәжірибелік маңызы. НАТО-ның саясатын және Қазақстан ... осы ... ... ... деп ... ... ... қазақ бөлімдері осы жұмысымды алып оқыса НАТО туралы көптеген
жағдайларды түсінеді. Бұл ... тек қана ... оқу ... ... ғана ... сондайда халықаралық қатынастар туралы мәлімет
алғысы келген адамдарға да ... ... ... құрылымы: курстық жұмыс кіріспеден үш тараудан,
қорытынды және пайдаланылған ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... құрылу тарихы
АҚШ-тың бұрында қазірде ашық айтылмасада тусінуге болатын күндесі
бар, ол бұрынғы КСРО, қазіргі Ресей. ... да ... ... ... де үлкен ролі бар.
Соғыстан кейінгі жылдары КСРО-ның Шығыс Еуропадағы ... ... ... АҚШ ... жағынан тежеуді толықтыру үшін әскери
одақты құру ұсынысымен шықты. 1949 жылы АҚШ пен ... 11 ел ... ... ... - ұжымдық қауіпсіздендіру негізінде құрылған
одақты құрды. НАТО-ның мүшесі болған бір елге ... ... ... ... де ... деп ... оған НАТО-ға мүше елдердің барлығы бірігіп
тойтарыс беруі тиіс болды.[4]
Солтүстік Атлантика Шарты Ұйымы ... ... 1949 жылы 12 ... ... ... ... Құрама Штаттары, Бельгия, Канада, Дания,
Франция, Исландия, Италия, Люксембург, ... ... ... ... 1949 жылы 4 ... Вашингтон қаласында қол ... ... ... ... шарты сол мемлекеттердің ортақ
қорғанысын, коллективтік қауіпсіздігін және ең бастысы Кеңес Одағының қоқан-
лоққысына қарсы ... ... ... Бұл Одақ ... ... ... яғни қырғи-қабақ соғыстың жаңадан басталып келе жатқан ... ... ... ... ... ... алдындағы әлсіздігін мойындаған
еді және бұл ... ... АҚШ ... НАТО ... ... ... Құрама Штаттарымен құрылған және капиталистік
мемлекеттердің ... ... ... одақ ... ... ... ... екінші президенттігінің халықаралық
шиеленісушіліктің күшейуімен, совет-американдық қатынастардың шиеленісуі
өтіп жатқан кезеңі ... ... ... ... ... орталарында ойлағандай, күшіне
енген «Маршалл жоспарың экономикалық негіз және ... ... ... ... ... кету ... Еуропаның капиталистік
мемлекеттерінің АҚШ ... ... ... дайындық мәселелері
Вашингтонда ... ... ... ... ... мемлекеттері 1947 жылы өзара қорғанысқа арналған структурасын
жасай бастады, өйткені олар Кеңес Одағы алдында өздерін ... ... ... деп ... Бұл ... ... 1948 жылдың наурызында 5
мемлекет, яғни, Бельгия, Франция, Люксембург, Нидерланды және ... ... қол ... бұл НАТО ... ... ... уақытта Вашингтонда әскери ... ... ... ... қарастырылып жатты. АҚШ-тың жақтаушылары, бұл
одақсыз Батыс Еуропаға КСРО орбитасына қосылу ... ... тұр ... ... ... күшімен ресурстары ұлғайып, қарым-қатынас күштері өзгеріп,
АҚШ-тың өте ... ... ... ... деді.
1948 жылы маусымда сайлау науқанының қайнау кезінде, сенат көпшілігі 64
қарсы 4 А.Ванденберг ... ... бұл ... ... одақтарға көмек көрсетуді қолдады. Бірінші рет АҚШ ... ... ... ... ... ... орналасқан шетел
мемлекеттеріне әскери көмек көрсету қолдау алды.
Сенаттағы көпшілік республикашылдарға жатты. 1948 жылғы ... ... ... алдында республикашылдар конгресте ... ... ... ... ... жағдайда жалтаруын
көрсеткісі ... ... бұл ... ... ... ... ... етті.
Олар АҚШ әскери ұйымымен көптеген капиталистік елдердің қосылуына жұмыс
жасады.
Сайлаудан кейін АҚШ үкіметі белсенді және ашық түрде ... ... ... ... басталуына арналған 1949 жылғы 20 қаңтардағы
сөзінде Трумэн былай ... ... біз ... ... ортақ келісім жасап
жатырмыз, ол Солтүстік Атлантиканың қауіпсіздігін нығайтуға арналады… Біз
Рио-де-Жанейрода Батыс ... үшін ... ... ... ... ... ... Атлантиканың қорғанысы туралы келісім-шартты жіберуге
үміттенемін.”
Екі жарым айдан кейін 1949 жылдың 4 сәуірінде 12 ... ... ... ... ... ... ... туралы келісім-шартқа
қол қойды, ол НАТО деп ... Оған қол ... АҚШ, ... Бельгия,
Дания, Франция, Исландия, ... ... ... ... ... ... Стокгольмге өте қатты қысым көрсетуде
болды. Ал ... екі ... ... да нейтралитетін сақтаған Швеция,
әскери ұйымға кірмеуді таңдады, бұл ұйым үшінші дүниежүзілік соғысқа ... ... ұйым деп ... Кішкене уақыттан кейін АҚШ Греция
мен Туркияны солтүстікатлантика мемлекеті деп жариялап 1952 жылы ... ... ... 1955 жылы ... ... ... Республикасы ресми түрде толыққұқықты мүше болып әскери ұйымға
кірді. Ал соңында 1982 жылы Испания , 1999 ... ... ... Чехия
және Венгрия НАТО-ға қосылды.
Мұнан былайда АҚШ ... ... ... жасады. Бірақ НАТО олардың
ішіндегі ең қажеттісі, АҚШ ... ... ... ... аударған, соғыстан кейінгі Вашингтонның глобальді саясатын көрсеткен,
әлемдік социалистік жүйеге және ұлттық-босату, әлемдегі ... ... ... бағытталған ұйым болып қала берді.
Достық кезеңіндегі 1949 жылдың 4 сәуірінде әскери ұйымның ... ... қол қоюы АҚШ ... ... ... ... ... жасалынған АҚШ конституциясы, мәнісінде ... ... ... ... ... жасау мүмкіншілігін бермеді. Дәлірек
айтқанда ол ұйымға беріктік ... ал ... ... ... ... ... ... прерогативін АҚШ конституциясы конгресстің артында
ғана қалдырды. Әрбір конгресс ... ... ... тиіс ... ... конгресстердегі үкіметтің актілерімен шешімдері оған өте қатты
керек емес еді. ... ... ... ... ... жасай алатын
еді және келісімде белгіленген болса олар ... ... ... ... ... ... ұйым туралы келісім-шарт жасай алды. Бірақ үкіметпен
сенаттың мұндай актілері конгресске соғыс жариялауды міндеттемеді.
Егер АҚШ-тағы мемлекет ... ... ... ... ... онда конгресстің екі палатасындадағы көпшілік ... үшін ... ... ... әскери ұйымға негізделген қорытындысына, конгресс
дағдылы соғыс жарияламайды. Сонда да конгресстің одақ туралы ... ... ... ... сенімділік болмады. Сондықтан ешкімнің де АҚШ-
тың әскери одағының беріктігіне сенімі болмады.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін мүлдем басқа жағдай ... ... ... одақ ... ала ғана ... сол ... және ... да бола алды. ... ... ... НАТО ... ... және ... күштерін жасады, оған кіретіндер:
құрыдағы әскерлер, ... және ... ... ... ... ... ... мемлекеттері АҚШ-қа достық кезеңінде өз
аумағында қарулы күштерді ұстауға ... ... 1953 жылы ... ... қарулы күштерінің саны 427 мың адамды құрады.
“Кеңес Одағынан әскери қауіп - ... ... ... ... ... НАТО ... ... жылға ысырапшыл қару жарысын күшейтуде, өзінің
ядролық потенциалын дамытуда, Құрама Штаттары бұрыннан келе жатқан мақсатты
көздейді.[5]
АҚШ-тың Президенті және оның қызметкерлері ... ... ... ... жазылған Батыстық жартышардың қорғанысы туралы
келісім-шартыменен салыстырды. Бұл туралы Трумэн ... ... ... ... ... ... айтып кеткен еді. Екі келісім
шарт бір ... ... ... Рио-де-Жанейрода былай деп жарияланған,
егер бір американдық елге ... ... онда ... ... шабуыл жасалынды деп қаралады, Солтүстік Атлантикалық пакттің
5-і тарауында былай делінеді: “Екі келісуші жақтар былай деп таниды, ... ... бір ... ... ... онда ... ... Америкада шабуыл олардың бәріне қарсы ... деп ... да ... 1947 ... 2 қыркүйектегі келісім,
мәнісінде Вашингтондағы 1949 жылғы 4 сәуірінде ... ... ... ... ... ... ... сол елдердің біреуіне
шабуыл немесе қауіп-қатер төне қалған жағдайда тез ... ... ... ... ол тез ... дағдылы қимыл жасауды қарастырмады.
Бұдан бөлек келісімнің 20-шы тарауында былай ... бір де бір ... ... ... күштерді қолдану жағдайына қатысуға міндетті емес.
Әрбір қатысушы өзінің суверинететті құқығын ... ... ... ма ... па , өзі ... ... ... келісімінде мұндай түсіндірме жоқ. НАТО-ның
американдық ... 1947 жылы ... ... айырмашылығы бар,
өйткені ол регионалдық пакт емес.
Формальді түрде келісімнің 1949 жылдың 4 сәуіріндегі преамбулінде былай
айтылған, НАТО-ның ... ... Факт ... ... ... ... ... және шабуылшы одақ ретінде құрды.
Қорғаныс деп аталмыш Солтүстік-Атлантикалық пакт 1949 жылы құрыла
салысымен шабуылшы ... ... ... ... ... ол ... әуе-
күштерінің КСРО-ға атомдық жарылғаштармен шабуыл жасауын қарастырды.
Республикалық партияның ... ... ... ... Пентагонның
стратегиялық жоспарын сынай отырып, мынандай қорытындыға келді: “Соғыс
бастала салысымен, ... ... ... ... ... қарсы
құрыдағы соғыста пайдалануы қарастырылды. Келешекте, Наполеон мен Гитлерге
қатерлі болған бағытпен басып ену ... ... ... Тафт та ... ... АҚШ ... ... Одақты құра
отырып босқадан босқа, БҰҰ Уставының 51 тарауына сілтенеді, ол тарауда :
“егер БҰҰ-ның мүшесіне ... ... ... онда ... және
индивидуальдік өзін өзі қорғау құқығын пайдалану” туралы айтылады. Осылай
бола тұрып Тафт бұл ... ... ... ... бір мемлекеттің басқа
мемлекетке қарулы күштер жіберуге құқығы жоқ ... ... ... да Тафт ... ... принциптерін бұзып отырғанын
дәлелдей отырып былай деп жазды: “ Ол ... ... ... ... ... Бұл Устав қарулы күштерді жеке мемлекеттердің арасында келісім орната
отырып қысқартпақшы. ... пакт ... ... ... қойылған және халықаралық достықты құқық пен әділеттілікті пайдалана
отырып қамтамасыз етуді жоққа шығаруда. Ол ... екі ... ... Бұл ... еш ... ... ... көрсетіп отыр, ал қарулы
жарыс өткен шақта соғысқа әкелген.”
Осылайша республикалық партияның авторитетті көшбасшысы, ... ... жауы ... Тафт НАТО-ны аттестациялады, ал АҚШ-тың үкіметі және
оның одақтастары НАТО-ны қорғаныс және ... ... ұйым ... ... ... және Вашингтонның үкімет адамдары ... 1948 ... ... ... ... ... және
маусымдағы Батыс Берлинге еркін кіру мүмкіндігін ... ... ... ... 1948 ... ... жағдайға жауапты шара деген
түсіндірмесі, ... ... ... қорғаныс және бейбітшілік
сүйгіш түсіндірмесі сияқты алдамшы болды. 1946-1947 жж. ... ... ... ... және ... ... жағдай дайындады. Осы
белсенді дайындықтың нәтижесінде “қырғи-қабақ ... ... ... жылдың қыркүйегінде үкіметтің Турция мен Грецияға әскери және
экономикалық “көмек” беру туралы сұрағының ... ... ... Кеңес Одағына қарсы біріктіру дайындықтарының басы ... ... ... ... және ... ... 50 жылға Брюсселдік
пакт жасалған кезде, АҚШ үкіметі президенттік кампанияның нағыз ... өзін ... ... ... деп ... ... ... бірақ оны рухтандырды, оған бата ... және ... ... ... ... ... егер де Еуропада біреуінің ... ... ... ... көмек беруге міндеттеме алды. 1948
жылдың 17 ... яғни қол қою ... ... ... ... “бұл
пакттің барлық мүмкін көмек ... ... ... ... ... ... көмек беру мақсатында АҚШ сенаты 1948 жылы 11 ... ... ... Сол ... АҚШ ... Лондонға өзінің
уәкілдерін жіберуді шешті, олар ... ... ... әскери
сұрақтарын талқылауға барды.
1948 жылы 6 маусымда АҚШ пен Брюсселдік пактте құрылған мемлекеттердің
арасында жасырын келіс-сөздер ... Бұл ... ... ... деп ... ... өте құпия жағдайда жүргізілді. Арнаулы
қауіпсіздік жүйесі қолданылды- аз ғана ... саны ... Тек ... адам ... осы ... ... документтерге еркін
кіру рұқсаты берілді.” Бұл ... ... ... да ... ... ... Еуропалық мемлекеттермен бір уақытта,
ойластырылған антисоветтік курсқа қатыстыруға дайындады.
1949 жылы Еуропалық Одақ ... оған ... ... ... ... ... айдан кейін НАТО құрылды.
Осылайша НАТО-ны екі жылдан астам уақыт дайындады.
Тарихи дәстүрлермен АҚШ-тың ... ... ... ... ұзақ ... ... себепші болды. АҚШ үкіметі қолайлы
формулировка табылғаннан кейін ғана, сенаттың ... ... ... ... ал НАТО-ның басқа мүшелері ... ... еді. Бұл ... ... ... ... барлық жақты
көмек көрсететін міндеттемеге ептеді.
Солтүстік Атлантикалық келісімнің 11 тарауында: “Бұл келісім бекітілді
және оның шарттары конституциялық ... ... ... оның
мүшелерімен орындалады. Мұндай формулировканың 1947 жылы Рио-де-Жанейрода
жасалынған келісімдегі түсіндірмеден айырмашылығы, ол келісушілердің ... ғана ... ... ... қойды. Тек қана АҚШ ... ... ... ... ... ... ... кемірек қолайлы жағдайда қалды. АҚШ НАТО-ны құра отырып өзіне
әскери ұйымды басқарушы ролін қамтамасыз ете ғана ... ... ... ... да ... етті.
1949 жылдың 2 сәуірінде Трумэн НАТО-ны құру ... ... ... ... ... ... Тафт бекітуге қарсы дауыс
берді. Ол ... ... ... ... ... ... ол Солтүстік
Атлантикалық пактпен келіседі егер бұл пакт ... ... ... ... ... ... ... және Ванденберг, Коннели, американдық
гарнизондардың көпшілігі Батыс Еуропада үздіксіз дислоцияламайды, ол қарулы
болмайды және НАТО келісімі АҚШ-ты ... ... бұл ... ... деп сендірді. Бұл куәландырулар сенаттың ... ... ... ... ... ... ... өзінде ақ АҚШ-
тың үкіметі Батыс Германияның ... ... ... түрде сөз сөйледі.
1950 жылдың қыркүйегінде мемлекеттік ... ... ... Германияның
ремилитаризациясына және НАТО-ның қарулы күштерінің 12 дивизиясына кіруге
шақырды.
1949 жылдың 21 ... ... ... (82 ... 13) Солтүстік-
Атлантикалық келісімін қолдады. 13 қарсы дауыс беруші сенаторлардың ... ... олар кәрі ... ... ... ... кейін 25 шілдеде президент Трумэн сенатпен бекітілген
келісімге қол қойды. АҚШ тез арада 10 еуропалық ... ... ... ... ... ... ... пактті бекітсе де, АҚШ-
тың бұл пакттегі ролі туралы ... ары ... ... де және ... да ... берді. Елеулі алауыздық НАТО-ны қаржыландыру және Батыс
Еуропаның Құрама Штаттармен қарулануы туралы әңгімеде көрсетіледі.
АҚШ-тың НАТО-лық әріптестері ынтымақтастықты ол кезде Кеңестер ... ... ... ... ... елдеріне) қарсы дамытты. Мысалы, “1949
жылдың 5 сәуірінде НАТО-ның ... ... ... ... ... өзі уәде еткен) әскери және қаржылай көмек көрсету ... ... ... көмек көрсету туралы бағдарламаны АҚШ үкіметі шұғыл түрде
жасап, 1949 жылдың 25 шілдесінде “Шетелдік ... ... ... ... ... ... бекітуіне ұсынды. Заң жобасын конгресс
мақұлдағаннан кейін шұғыл түрде заң іске ... 1951 жылы АҚШ ... ... қамтамасыз ету туралы” заң қабылдады. Бұл заңның
негізінде НАТО-ның ... ... ... ... техникаларымен
жабдықтауға таяудағы үш жыл бойы несие бөлінді”. НАТО-ның ... ... ... саны көп ... Бірақ бұл ынтымықтастықтар
негізінен қарулану, “кеңестік қауіптің” ... алу ... ... жылы 17 ... НАТО-ның Кеңесі құрылды. Оған Солтүстік
Атлантикалық пактке мүше мемлекеттердің сыртқы ... ... ... ... ... бұл кеңес НАТО-ның ортақ қарулы күштерін қалыптастыру
шешімін қабылдады.
НАТО-ның қарулы күштері, 1950 жылдан ... ... ... ... 1950 жылы құрылды, және ... ... мұны ... ... деп ... Соғыс 1953 жылы келісіммен аяқталды.
1950 жылы 18 ... ... ... осы ... ... болып тағайындалады. НАТО кеңесі жоғарғы ... ... ... Солтүстік Атлантикалық пактке кіретін ... ... ... бастықтары (начальники) кірді және оған қарулы күштері жоқ
Исландияда кірді, ол бұл құрылған әскери ... ... ... ... мемлекеттерінің штабтарының бастықтары жылына аз дегенде 2 рет жиналу
керек. Бұл жиналыстардың ... ... ... ... ... ... ... істейді. НАТО-ның қарулы ... ... бар – ... штаб ... Брюсселде), атлантикалық -
Норфолкідегі штаб (Виржиния штабы) және Ла-Маншеде – ... ... ... ... ... ... ... оның кеңесінің алдында
жауапты, ал ол қатысушы елдердің сыртқы ... ... ... ... құрылуынан кейін көп кешікпей, 1949 жылы 6 ... ... ... ... ... ... туралы акт қабылдады, бұл акт НАТО-ға
әскери көмек ретінде 1314 млн.долл. қаржы бөлуді ... ... ... ... жоқ. ... ... Еуропадағы одақтастары өздері
қарулана алмайды, сондықтан оларды Құрама Штаттары қаруландыру ... ... ... ... ... 2002 ... ... НАТО-ның Париж
саммитінде американдықтар ұлттық қарулы күштерін технологиялық жаңартуда
артта қалып отырғандары үшін ... ... ... ... ... да, ... ... халықаралық терроризмге қарсы тұруға мүлде
қауқары жарамайтын 2 ... ... танк бар. ... ... ... ... мен ... бөлімшелерін әлемнің ең шалғай
аудандарына жеткізе алатын бар болғаны 4-ақ ұшақ бар ... ал ... ... саны 200-ге жетіп отыр. Американдықтар қазіргі заманғы соңғы
қару-жарақ түрлерін ... ... ... ала ... ... ... антитеррорлық операциялар кезінде әбден көз жеткізді.[7]
Шынымен де конгресс НАТО-ның мүшелеріне ... ... ... ... ... бөле ... нақты компенсациялар талап етті.
Солтүстік Атлантикалық пакт формальді түрде тең дәрежелі ... ... ... ... 1949 ... 6 қазанындағы конгресстің акті
американдықтардың өзінің одақтастарына әскери көмек ... АҚШ үшін ... ... құқық екенін ескертті. Американдық үкіметтен әр мемлекетке
деген көмектің ... мен ... ... ғана ... ол өзінің
қарауына байланысты қай уақытта болса да бұл көмектің ... ... 6 ... конгресстегі акт АҚШ Солтүстік ... ... ... бола ғана ... сол ... осы ... ұйымның
қарулануы туралы негізгі сұрақтардың ... және ... ... ... ... ... 1950 ... басында АҚШ үкіметі белсенді түрде НАТО
қарулы күштері ұйымын құру туралы сұрақты өз ... ... бұл ... туралы Трумэн былай деп жазды: ... ... ... көп ... Батыс Германияның Еуропаны қорғауға ... ... ... ... ... ... ... Еуропа
қорғанысына арьергардты жағдай қаупі төніп тұр. Батыс Германияның көмегімен
ол жерде жеткілікті мықты, Шығыстан ... ... ... ... ... ... ... болады.” 1950 жылдың қыркүйегінде Ачесон
Нью-Йорктен ол жақта болып жатқан НАТО-ның сессиясы туралы және оның ... ... ... ... жеке ... ... деп
жазды: “Мен алыс Шығыстағы ... ... ... және бұл
қорғаныс германның қатысуысыз мүмкін еместігін дәлелдеп келе ... ... ... желтоқсанында Брюсселден жазған хабарламасында, НАТО кеңесінің
мәжілісінде өткізген уақытында, Ачесон былай деп ... ... ... қатысуы алдында тұрған кедергіні алып тастадық.”
1952 жылдың мамырында АҚШ, Англия және Франция ... ... ... қол ... – бұл ... ... Еуропалық қорғаныс
бірлестігімен жобаланып болғаннан кейін НАТО-ға қосылуын қарастырды. Бұл
келісімнің бекітілуі 3 ... ... 1955 ... ... ... ресми
түрде НАТО-ға толыққұқықты мүше болып кірді. Вашингтонда батысгермандық
әскерге, ... ... ... ... ... ... қарай бастады.
1.2 НАТО-ның негізгі құжаттары
Өткен кездегідей Американың “Империялық” билігінің арқасында ең күшті
одақ шықты, ол одақ экономикалық және ... ... ... ... ... қолдана алады және америкалық ... ... ... ... күшін, американдық социалдық және саяси
элитаның арасындағы бақталастық үшін жаратылғандай болды.[8]
1949 жылдың 4 ... ... ... ... Атлантикалық
келісімі – НАТО-ның негізгі құжатына жазылған ... ... жаңа ... ... ... Ұйымы хартиясына адал болуынан басқа, келісімнің
қол қоюшылары барлық ... және ... ... ... өмір сүру
туралы тілегін растайтынын ... ... ... табанды түрде өз
күштерін бейбітшілік қорғау және қауіпсіздік үшін ұйымдастыруға ниеттенді.
Сол үшін олар ... ... ... ... қол ... жылдың желтоқсанында Брюссельде АҚШ-тың тақауымен НАТО Кеңесінің
сессиясы жаңа американдық орта қашықтық ракеталарын өндіру және ... ... ... шешім қабылдады. Ең басты мәселе ол
Батысеуропа ... ... ФРГ, ... ... ... ... ... ракеталар) және Першинг-2 (баллистикалық
ракеталар) ... ... ... ... Келісімнің 1 бабы былай дейді, келісуші жақтар,
Ұлттар Ұйымы Хартиясында көрсетілгендей, барлық халықаралық қақтығыстарды
шешуге ... егер ... ... ... ... ... ... бейбітшілік, қауіпсіздік және әділеттілік қауіпті жағдайда
қалмауы керек.
2 бап келісуші жақтардың ары ... ... ... бейбіт
түрде дамыту жолын ұстайтындығын растайды.
3 бапта келісуші жақтардың Альянстың мақсаттарын ... ... ... ... қорғаныс тәсілдерін дамытуға және нығайтуға
арналған дайындықтары туралы айтылады.
Солтүстік атлантикалық Келісімнің 5 бабы егер ... бір ... ... ... Альянстың өзіне БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесінің
көмегінсіз уәкілдік құқығын берді. Бірақ ... ... ... және ... шаралары туралы мәліметте болуы керек. Қауіпсіздік
Кеңесі тәртіп және заң орнату үшін ... ... ... ... шаралары тоқтатылуы қажет.
9 бап НАТО Кеңесінің арнайы ... ... ол ... қажет
шешімдерді қабылдайды. Америка, 10 және 11 баптарда ... ... және ... ... ... және оның ... ішіндегі
басқарушысы екенін куәландырады. АҚШ, 10 бапқа ... ... ... ... ... ... ... ұсынысты тек қана
еуропалық мемлекеттер бере алады), және ... да ... ... ... ... ... міндетті.
12 бап одақтастарға Біріккен Ұлттар Ұйымы Хартиясында көрсетілгендей
бейбітшілік және қауіпсіздік ұстанатын ... ... және ... ... отырып, қол қойылғаннан кейін 10 жыл ... соң, ... ... ... жылы 20 ... ... қол қойылған келісім Альянсқа заңдық
правосы бар ... ... ... ол ... ... правосы бар мекеме
сияқты, өз жекеменшігін ұстауға ... бар. Сол ... ... ... бақылауды, экспорт-импортты және ... ... ... ... ... Сол ... Альянстың ішінде
және комитетте одақтас мемлекеттердің уәкілдерінің статусын мәлімдейді,
олардың ... ... ... ... ... одан ... мемлекет
соның қажеттігін сезсе, онда шіркеулік қарауылдың да статусын ... ... ... ... және көптеген ұсақ істермен жұмыс
істеуге арналған Протокол бар.
1991 жылы ... ... НАТО ... ... қаулыны
қарастыруға болады, ол қаулы Орталық және Шығыс Еуропа мемлекеттерімен жаңа
геосаясаттық жағдайда қарым-қатынас жасайтынын ... ... 4 ... Альянстың Еуропадағы Қауіпсіздік және
Ынтымақтастық жөніндегі ұйымын құру мәселесінде ... ролі ... ... ... және ... жөніндегі ұйымның мақсаттары мен
жұмыстарына абсолютті түрде жолын қуатындығы айтылады және Еуропадағы
Қауіпсіздік және ... ... ... Еуропада демократияны
орнатуға көмекші екенін растайды.
Копенгагендік қаулының 6 ... (1-5 ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты үлкен
шаттықтарын көрсетеді), былай делінеді: Біз барлық ... ... және ... Еуропадағы реформаларды қолдауды жалғастырамыз, бұл
мақсат демократиялық басқару жүйесін ... және адам ... ... жылы 8 ... Рим ... ... ... және
Ынтымақтастық туралы Римдік Декларация деп аталатын құжат жасап шығарды, ол
құжатта өзінің жаңа стратегиясы ... ... ... ... 2 және 5 ... ... ... мақсаттарына саяси
тәсілдермен жету мүмкін еместігі хабарланды. Сол жерде де НАТО ... ... ... ... ... Жаңа доктрина туралы жағдайда
НАТО-ның кризисті болдырмау жағдайына қалай қатысатыны туралы қаулы бар. ... ... ... бұл қатынаста бұрынғыдан да ... ... ... ... айтылады. Альянстың кризис кезіндегі жағдайына
арналған 42 тарауында, ерекше акцент НАТО-ның Альянстың мемлекет мүшелеріне
әскери ... ... ... қандай шара қолданылатындығы ... ... тағы да ... ... ... ... айтылады. Рим
Декларациясында бірінші рет Кеңес Одағына, Шығыс және Орталық Еуропа
мемлекеттеріне ... ... ... ... ... ... саммитіне, елшілік дәрежесіндегі жүйелі кездесулерге, комитеттерге
қатысуға шақыру туралы айтылды.
НАТО-ның ең негізгі құжаты ол ... ... ... ... ... 1994 жылы 11 ... ... НАТО-ның штаб-
пәтерінде Бейбітшілік жолындағы Әріптестік бағдарламасына Шақыру бастырылып
шығарылды. Ол шақыруда, НАТО Альянстың кеңейуін ... және ... ... ... ... Альянс Вашингтон Келісімінің 10 бабын еске
түсіреді, ол бапта ... жаңа ... ашық ... ... кейін Ресеймен келісім жүргізу жалғасты, Ресейдің Бейбітшілік
жолындағы Әріптестік бағдарламасына қатысуы және Ресей-НАТО мекемесін ... ... ... ... таза орыс ... былай деп
жазылды: НАТО терең трансформацияны жүзеге асыруда, және бұл процесс ... ... 1991 жылы ... өзінің стратегиялық доктринасын еуропалық
қауіпсіздіктегі жаңа орнын білу үшін қайта қарады. Осыған сәйкес НАТО мәнді
түрде қысқартты және ... жай ... және ... күштерін ары қарай
адаптациялауда. Вашингтон Келісіміндегі өз ... ... ... ... ... НАТО ... саяси жұмыстарын кеңейтті және
кеңейтуін жалғастырды, ол Босния мен Герцеговинадағыдай, Біріккен ... мен ... ... және ... жөніндегі Ұйымына
бейбітшілік және кризисті тәртіптеу сферасында қолдау көрсетті, оның бұлай
істеген себебі жаңа ... ... ... ... ... тығыз әрекеттесуі болды.
1994 жылғы 10-11 қаңтарда Брюссельде ... ... мүше ... мен ... ... кездесуінде НАТО “Бейбітшілік
жолындағы әріптестік туралы өзінің бастамасын ресми түрде ұсынды ... ... ... ... мен оның ... ... ... қауіпсіздік саласында жаңа ... ... ... ... мен ... құжатты” қамтыған
“Бейбітшілік жолындағы әріптестіктің” алғашқы құжаттарында қандай да бір
мемлекеттің ... ... ... ... ... қарсы күш
қолдану қаупін туғызудан ... оны ... ... ... ... ... тұту және ... бейбіт жолмен шешу міндеттемелері
баяндалады. “Негізгі құжаттар” қарулы күштерге қатысты демократиялық
бақылауды ... ету; ... ... жоспарлауда және әскери
бюджетті жасауда құпияға жол бермеу (“транспаренттілік”); ... ... ... ... мен ... жөніндегі БҰҰ-ның
немесе ЕҚЫҰ-ның мандаты бойынша операцияларды өткізу ... ... ... сияқты НАТО-мен ынтымақтасатын мемлекеттердің нақты
міндеттері айтылады. Бұдан ... ... ... ... ... ... мүше ... қарулы күштерімен жоғары деңгейдегі өзара
іс-қимылға дайын күштерді қалыптастыру”, ... егер ... ... ... ... ... тәуелсіздігіне немесе
қауіпсіздігіне тікелей қауіп бар” деп санаса НАТО-мен консультациялар
өткізу ... ... ... ... ... ... ... Солтүстік
Атлантика одағы сессиясының декларациясында “Солтүстік Атлантика одағының
саяси және әскери құрылымдарын одан әрі жаңғырту сөз ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қауіпсіздіктің еуропалық
жүйесінің пайда болуын қарастыру…” ... ... ... жоғарыда аталған құжаттарында жаңа мемлекеттердің есебінен
НАТО-ны ұлғайту процесінің ... ... ... бұл орайда бүкіл
Еуропадағы қауіпсіздік саласындағы жағдайды басшылыққа алу ... ... ... ... саясат
Солтүстікатлантикалық пакт – бұл батыс елдердің ұйымы, оның ... ең ... ел – АҚШ. НАТО – бұл ... және ... ... ... ... бұл одақты өздерінің глобальды ынталарын қорғап отырған
жоғары мемлекеттер басқарады. [11]
Үлкен ұйым ... ... олар ... ... кепілін
ойлады.
Альянс мүшелерінің қауіпсіздігінің ең басты кепілдігі ол стратегиялық
ядролық күштері. Альянстың ... және ... ... ... ... Альянстың мүшелерінің ядролық сұраққа үлкен мән беруін
қажет етті. Еуропада орналасқан НАТО-ны ... ... ... ... ... солтүстік американдық және Еуропалық мүшелерінің
арасында керекті саяси және ... ... ... ... мен аз ... ... ... ракеталардың
азайтылуына байланысты бұл күштер енді 2 белгілеу ұшақтарынан құралады.
Мүше мемлекеттердің Қорғаныс министрліктері жыл сайын ядролық жоспарлау
тобында кездеседі, бұл ... ... ... байланысты сұрақтарды
талқылауға арналады. Альянстың саясаты әр қашанда бақылаудың астында
болады. Оның ... ... ... ... жаңа ... және ... ... процедуралары туралы, үнемі
ортақ шешімдер қабылданады.
Саяси салада болған ... ... жау ... ... ... ... әскери салада – алдыңғы шептер – саны аз ... ... ... ... Блок күштері орталық аймақтағы алғы
шептерден ... ... ... ... ... ядролық саясаты
мен стратегиясының кейбір аспектілеріне оң сипатта түзету ... ... ... құрылымдары
Бас Хатшы
Бас хатшы консультациялардың басқаруымен Альянста қабылданған ... ... ... Ол НАТО ... ... жүйелерін істеу
Комитетінде, ядролық жүйе жасау Комитетінде және басқа екі ... ... ... Ол ... және ... ... ... уәкілі болып келеді.
НАТО Кеңесі
Вашингтон Келісімінің 2 бабына сәйкес Жоғарғы орган НАТО Кеңесі болып
келеді. ... ... ... тек қана ... Келісіммен шешім
қабылдауға құқықты. Кеңес аптасына бір рет жиналады. Ол сондай да ... ...... ... ... ... үкіметтердің
уәкілдерінің қатысуымен болады, бірақ шешімнің мәнісін өзгертпейді –
шешімнің сол ... күші ... ... Кеңеске Комитеттің екінші
структурасын құру құқығын берді. Барлық Альянстың 19 мүше ... ... ... ... құқығы бар.
НАТО ӘСКЕРИ ҚҰРЫЛЫМЫ[13]
НАТО-ның АЗАМАТТЫҚ және ӘСКЕРИ ҚҰРЫЛЫМЫ
Мемлекеттік биліктер
Тұрақты ... ... ... ... ... ӘСКЕРИ ПЕРСОНАЛЫ
НАТО-ның Басты Комитеттері
( жалғасы)
НАТО-ның Басты Комитеттері
ІІ ТАРАУ. НАТО-ның ДАМУЫ
2.1 НАТО жүйесіндегі әріптестік институты
НАТО жүйесіндегі әріптестік институтының қалыптасып ... ... ... атап ... 1989 ... ... Батыс пен Шығыс арасындағы
бұрынғы идеологиялық тіке-тірес салдарынан ... ... ... ... ... ... ... М.С. Горбачев басқарған
Кеңестік жетекшіліктің Батыс елдерімен ... ... ... ... ұзақ ... бойы халықаралық қатынастар атмосферасын улап
келген мәселелерді ашық диалогтар мен ... ... ... ... ... ... ... саяси сахнадан кетуі және әлемдегі
биополярлық жүйенің ... сөз жоқ ... пен ... ... ... қарама-қайшылық жағдайды жойғанымен жаңа ... ... ... жаңа ... ... болуына алып келді. Бұл
қатерлер аймақтық қақтығыстардың ... ... ... ... билеуге деген ұмтылыстарынан туындаған және т.б
себептерге байланысты) кезінде НАТО мен ... ... ... ... қырып жоятын қарулар (ядролық, химиялық және биологиялық) мен
оларды тасымалдайтын баллистикалық зымырандарды жасау ... ... ... ... ... ТМД елдері мен дамушы елдердегі әлеуметтік-
экономикалық қиыншылықтар, халықаралық терроризмнің белсенділігінің күн
санап арта ... ... ... ... ... ... жойылуы және жоғарыда аталынып
өткен қатерлер НАТО-ның болашақ мақсаттары мен стратегиясы жөнінде ... ... ... ... 1990 жылғы Лондон декларациясы (өзгеріп жатқан дүниедегі Солтүстік
Альянстың жаңа ролі мен міндеттері туралы).
2. 1991 ... ... және ... ... Рим
декларациясы”
3. 1991 жылғы “Альянстың жаңа стратегиялық ... ... ... НАТО Кеңесінің “Бейбітшілік үшін Әріптестік”
бағдарламасына қосылу туралы мәлімдемесі.
Әрине НАТО “жүйесінде” қырғи-қабақ соғыс жылдарында ... ... ... ... болатын. Негізінен бұл шаралардың
бастамасы АҚШ болды.
1989 жылдан бастап, Еуропадағы саяси ... ... ... ... ... ... жаңа мәселелерді алып келді. 1991 ... ... жаңа ... ... ... ету мен жаңа ... болған ғаламдық мәселелердің бір-бірінен
бөлінбейтіндігін, керісінше олардың бір-бірінен тәуелділігін ескере ... ... мен ... ... ... ... сақтауды көздейтін альянстың негізін қалайтын мақсаттарды
мақұлдап, ... ... ... үш ... ... ... берді”. Олардың біріншісі диалог. Диалогтар арқылы альянс кез-
келген мемлекет немесе мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... реттеу, жаппай қырып-жоятын қарулар
мен оларды жасау ... ... ... ... ... алмасуға
және нақты ұсыныстар жасауға дайын. Ал бұл ... ... ... ... ... ... ... әріптестік институтының қалыптасуына қолайлы жағдай
жасайтын келесі бір құрамдас ...... ... ... бұрынғыдай Батыс пен Шығыс арасында ... ... ... ... ... ... биополярлық жүйе жойылғаннан
кейінгі пайда болған жаңа қатерлерге қарсы ынтымақтаса әрекет етуге шақыру.
Альянстың жаңа стратегиялық ... ... ... ... ұжымдық қорғаныс қабілетін сақтап қалу. Альянс әрекетінің ... ... мүше ... ... ... ... ... іс-қимылдар мен көпжақты ынтымақтастық болып
табылады”. Оның мәні – НАТО ... ... ... ... ... іргетасы бола отырып, одақтастар арасындағы кез келген
мәселелер ... ... ... ... және ... ... ... бақылап, альянсқа мүше мемлекеттердің
территориясына кез келген шабуылға ... ... ... ... білдіреді.
1991 жылғы Рим декларациясы НАТО-ның болашақтағы ... ... ... ... ... НАТО ... әріптестік
институттарының пайда болу процесіндегі ... ... ... Декларацияда жаңадан пайда болған мәселелер болашақта Еуропа мен
Солтүстік Америка елдерін біріктіретін ... ... ... ... ... мүше ... бұл ... реттеу
барысында қоян-қолтық континент аралық деңгейде қолға алады деп ... Рим ... тағы бір ... ... ... ... ... ғаламдық немесе аймақтық көлемде пайда ... ... алу ... альянс жаңа қорғаныс ... ... ... ... жатады. Бұл жүйенің ауқымында НАТО-ЕҚЫҰ, Еуропалық одақ және
Еуропа кеңесінің осы саладағы (яғни, ... ... ... ... ... қиындықтарды шешуге бағытталған қызметтерін толықтырушы буын
болатындығында. Бұл дегеніміз – НАТО ... ... ... экономикалық,
экологиялық және қауіпсіздік мәселелерінің ғаламдану жағдайында ... ... ... бірлесе әрекет етеді деген сөз. Рим
декларациясының нақты іс ... іске ... ... ... альянс пен
Орталық және Шығыс Еуропа мемлекеттері арасында ынтымақтастық пен кеңесулер
жүйесінің дамытылып, институционализациялануын айтуға болады.
Солтүстік Атлантикалық Кеңестің 1994 ... ... ... пен ... жүйесінде пайда болатын барлық мәселелерді ... ... ... және әскери құрылымын өзгертуге дайын екендігі”
туралы тұжырымды НАТО-ның ендігі жерде ЖТМ ... ... ... ... ... ... бірлесе шешуге деген үндеу деп
қарастыруға болады. Себебі, ТМД территориясындағы ... ... ... және Шығыс және Орталық Еуропа мемлекеттерінің өздерінің
қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... НАТО ... ... ... ... жаңа мәлімдеме қабылдауына себеп болды. Атап ... ... жаңа ... (Орталық және Шығыс Еуропа мен ... ... ... ... ... есік ашық екендігін мәлімдей отырып,
ТМД елдері НАТО-мен әскери-гуманитарлық ... ... ... ... ... кезде НАТО жүйесінде альянстың қызметінің барлық
саласы мен бағыты ... ... ... ... ... ... жасалған деп бағалауға болады. 1997 жылдың 27 мамырына
дейін НАТО-ның ... ... ... ... ... туындаған НАТО-Ресей
қарым-қатынасындағы шиеленіскен даулы мәселе, НАТО-Ресей ... ... ... қол ... ... ... НАТО жүйесінде әріптестік
жүйенің қалыптасуындағы маңызды оқиға деп қарастыруға болады. Қазіргі кезде
НАТО мен ... ... ... ... ... ... одан ары ... бұл саладағы өз қызметін жалғастыра беретіндігіне
толық негіз ... деп ... ... ... кеңеюі
Мұндай іс Орталық және Оңтүстік-Шығыс Еуропа, Балтия және ... ... ... ... ... Олар ... ... қолшатырын” алуға тырысты. Бұл блокқа қатысу, ... ... ... ... және ... ... елдерін, сондай-ақ кейбір бұрынғы одақтас
республикаларды (ең алдымен Балтық жағалауы елдері) ... ... ... ... ... шиеленістіруі мүмкін. Осы елдердің
көпшілігі саясатта да, ... да ... ... ... емес. Бұл жағдай НАТО-ға қатысты ... ... ... болсақ, Еуропада жаңа бөлу ... ... ... ... ... ... венгерлік Вышеград қаласында Венгрия, Чехословакия
және Польшаның сыртқы істер министрлері Варшава келісім шарты одағының
тезірек ... ... ... Сол жылдың маусымында Варшава Шарты Одағы
таратылды.
1994 жылдың қаңтарында Брюссельде НАТО-ның сессиясы ... ... ... ... Ол ресми түрде барлығына ашық ... сол ... ақ ... мен ... 20 ... және Ресей қол қойды.
Жаңа ғасырдың басында бағдарламаға қатысушы елдердің саны екі есеге ... ... ... 16+1 ... мүшелері және әріптес мемлекет)
формуласы ... ... ... жасалынды.
1994 жылы мамырда Варшава Шарты Одағының бұрынғы мүшелері (Польша,
Чехия, ... ... ... ... және ... ... Батысеуропа елдерінен берілетін “ассоциацияланылған ... алу ... ... қол ... Сол жылдың аяғында НАТО елдері
блоктың Шығысқа қарай кеңеюі жайлы негізгі шешім қабылдады.
Бұл шешім Ресейдің көңілін ... Бұл ... ... ... еуропалық елдердің әскери-саяси одағының жақындауы ... ... ... ... ... емес еді, ... ... еді. НАТО-ға шығысеуропа мемлекеттерінің кіруі, олардың
әскерлерінің блоктың стандарттарына ... ... ... ... ... ... ... ғасырымыздың соңғы он жылында
халықаралық ... ... ... ... ... Бұл ... ... қосылуына сәйкес 1990 жылдардың басында басталып еді. Батыстың
көптеген ... ... өз ... ... ... керек” деген
ойларын жиі айтып тұрды, және “НАТО-ның Юрисдикция немесе әскери ... ... ... ... жылжымайды” (АҚШ-тың мемлекеттік
хатшысы Д.Бейкер). Бірақ ауызша міндеттемелер ... ... ... дегеніміз халықаралық құқық бойынша НАТО-ның Шығысқа кеңеюіне ешқандай
кедергінің жоқ екенін білдірді.
1997 ... ... ... мен АҚШ ... ... ... саяси міндеттеме туралы және НАТО-ға жаңа мүшелерді
ресми түрде қабылдау туралы ... ... ... Бұл ... 1997 жылы
27 мамырда қол қойылды. Ол “бір-біріне қатынас бойынша негіз болатын, ... НАТО ... ... және ... акті” деп аталды. Ол жерде
келісушілердің мақсаты ... және ... ... ... ұзақ және ... ... әлем құру ... НАТО-
ның елдері жаңа мүшелердің аумағына ... ... ... ... ... деңгейін сақтау, сияқты міндеттемелерді алды. НАТО–ның 16
мүшесі мен ... ... ... ... ... ... жылдың маусымында НАТО елдері жаңа мүшелер ... ... ... ... ... 12 ... өз тілектерін білдірді. 1999 жылы
бірінші болып Венгрия, Чехия және ... ... ... кезекте Румыния
және Словения болды. Ал Украина және ... ... ... ... ... НАТО-ның БАСҚА ЕЛДЕРМЕН ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ
3.1 НАТО және Ресей қатынастары
Әлемдік істерде ұзақ ... бойы өте ... ... ... ... екі ... табиғи бөлім болды: әділетті әрі
мықты әлем үшін жүйелі күрес саясаты, ... ... және ... ... соғыстың алдын алу мақсатын ұстайтын Варшава ... ... және ... ... блок ... ... ынталылығына және
социализмге, бостандыққа, елдердің тәуелсіздігіне ... ... ... ... ... ... ... соғыстың аяқталуымен болды, сол үшінде
оның істері Кеңес Одағына және ... ... ... бағытталған еді.
Сол сияқты НАТО іске қосу ... ... ... Варшава бітімінің бұрынғы
қатынасқан мемлекеттерімен және ТМД мемлекеттерімен жұмыс істейді. Бұл ... ... ... ... ... ... өздерінің шарттарын қойып,
ресейлік шикізатты ең төменгі ... ... ... ... ... шараларына өте қатты алаңдады, және НАТО-ның ... ... ... ... шараларды білдірмейді және Солтүстік Атлантикалық Шарт
Еуропадағы ... ... ... ол ешқандай мемлекетке қарсы
емес деп айтты. НАТО блогы бұрынғы социолистік ... және ... ... ... ... ... ... шақырды.
Бұл Ресей мен АҚШ арасындағы Солтүстік Атлантикалық пактке Варшава шарты
бойынша КСРО-ның бұрынғы одақтастарымен ... ... және ТМД ... ... ... тек уақытша компромисс болды.
2003 жылы Дж. Робертсон былай деп ... ... мүше ... ... өзара сенімсіздіктен және ескірген стереотиптерден құтылып, өз
күштерін бірлестіруге шешім қабылдады.
Ескі қарама-қарсы көзқарастар туралы аз ... ... ... тұру туралы ойланды.
20 мемлекеттің және үкіметтің басшылары, 2002 жылы Ресей-НАТО кеңесін
құра отырып, бізге осы мақсатқа жету үшін жол ... Және ... ... деңгейде - Қорғаныс және Сыртқы Істер Министрлері, ... ... және ... ... ... және ...
соңғы кезде ынталы жұмыс жасауда, олар бізді бүкіл реттегі сұрақтар ... ... ... ... жылдың ақпанында Буш әкімшілігі Кеңес Одағымен қару-жарақты
бақылауға алумен Шығыс және ... ... ... ... ... айға ... екі ... және көпжақты келіссөздерден кейін КСРО
1945 жылы алған өз құқықтарынан бас тартып, НАТО-ның тең ... ... ... Германияны құруға келісім берді. Бұл мәселені ... шарт ... 1990 ... 12- ... қабылданды.
Бірнеше ай бұрын Вашингтондағы кездесуде президенттер Буш пен Горбачев
Германияның қайта қосылуы мәселесін ... еді. Осы ... ... және екі ел ... ... Еуропадағы қауіпсіздік
пен қарым-қатынас туралы кеңестің ролі (1975), еуропалық ... ... ... ... де ... АҚШ пен КСРО арасындағы ... ... ... реттеу, азаматтық авиацияны дамыту, атом
энергиясын қолдану және ... ... ... және ... жағалауында
екі интернационалды парктерді құру туралы келісімдерге қол жеткізілді.
1990 жылдың 19-қарашасында президент Буш пен 21 ... ... ... ... мен ... ... ... шартқа қол қойды. Бұл
Хельсинки процесіне қатысушы мемлекет ... үш ... ... ... ел, АҚШ, Канада және Албаниядан басқа ... ... ... шарт ... күрделі және алға бағытталған келісім болды.
Онда НАТО және бұрынғы Варшава Шарты елдерінің Атлантика жағалауынан Уралға
дейін орналастырған ... ... ... самолеттар мен артиллерия
зеңбіректері жайлы не ... ... ... ... ... барлық жағдайында “вето” құқығын алғысы келді. Оған
табанды түрде жоқ делінді, бірақ “Ресей-НАТО” ... ... ... ... және ... сұрақтарда дауыс беру құқығын берді. Содан кейін
Ресейдің ... ... ... ... ... ... құжатты қабылдатуға бет бұрды. Ресей НАТО-ға мынадай шаралар қойды:
НАТО-ға қабылданып ... ... ... ... ... керек,
қарапайым қаруды көбейтпеу керек, Варшава келісімінен қалған инфрақұрылымды
қолданбау керек және т.б.
3.2 Қазақстан мен НАТО қарым-қатынастары
Қазақстан мен НАТО-ның ... ... ... Бас хатшысы
М.Вернердің 1992 жылғы қарашадағы Алматыға сапары кезінде және ... 1993 ... ... НАТО-ның штаб-пәтеріне жауап сапары
кезінде басталды. Содан бері Альянстың саяси және ... ... ... ... рет ... жылы Қазақстан Шығыс Еуропа мен бұрынғы Кеңес Одағының тәуелсіз
мемлекеттерімен ынтымақтастықты жолға қою үшін ... ... ... - ... ... ... ... (қазір – Еуро
Атлантикалық әріптестік кеңесі) мүшесі ... ... мен ... ... бойынша өзара іс-қимылы іскерлік пен өзара тиімді сипат алуда.
1994 жылғы 27 ... ... ... ... атты ... қол қойып, Қазақстан Бағдарламаға қатысушы 19-шы мемлекет болды.
1994 жылғы желтоқсанда ... ... ... ... ... ... ... тапсырды, ол құжат ұлттық қорғанысты
жоспарлау мен қаржыландыруды, қарулы күштерге демократиялық бақылау жасауды
қамтамасыз етуді, ... пен ... ... қолдау
жөніндегі миссияларды жүзеге асыруға жекелеген бөлімшемелерді әзірлеу
мақсатында бірлескен жаттығуларды ... мен ... ... күштер
үшін кадрлар даярлауды қамтиді.[20]
Әскери байланыстарды қатаң салыстырылған шеңберде диверсификациялау,
Еуропа қауіпсіздігі жүйесіне белсенді ... ... ... ... ... Қорытынды актісінің он принципінің арасында ... ... ... территориялық тұтастығы мен күш
қолданбау ... күш ... деп ... ... бар. Бір ... ... НАТО-мен байланысты кеңейту және Еуропадағы Қауіпсіздік пен
ынтымақтастық жөніндегі кеңестің жұмысына қосылу ниетін ... ал ... ... ... ... бірі ... кеңеске қатысушы болып
отырмыз.
Қазақстан ядролық қаруды таратпау туралы келісімге қосылды. ... ... ... ... ... ... ... – ядролық
потенциалсыз территориялық тұтастық пен тиіспеушілік кепілдігіне ие
болу.[21]
Біздің ... ... Азия ... ішінде алғашқылырдың бірі
болып НАТО-ның “Жоспарлау және шолу процесі” (ПАРП) бағдарламасына қосылды.
НАТО-ның “БЖӘ” бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... қатысып келе жатқанына жеті ... ... ... ... ... ... ... армияның сарбаздары мен сардарлары әлемнің алдыңғы
қатарлы елдерінің әскери қызметшілерімен тең дәрежеде үзеңгі ... ... ... ... және шолу ... ... қосылысымен 2003
жылдың шілдесінде “Қазақстан мен НАТО-ның Техникалық ... ... ... ету жөніндегі ұйымы материалдық-техникалық қамтамасыз ету
саласындағы ынтымақтастыққа қатысты ... ... ... ... уақытта Қорғаныс министрлігі меморандумды іске асыруға
бағытталған алғашқы кезектегі міндеттерді айқындады.
Өткен жылы ... ... ... бойынша біз тұңғыш рет
Альянс+1 форматының деңгейіне шықтық.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... НАТО елдерімен әскери-техникалық ынтымақтастық
нәтижесінде ... 2002 жылы ... НАТО ... ... Өткен жылдың соңында қол қойылған меморандумға сәйкес “Қазбат”
бітімгершілік батальоны БҰҰ “Көгілдір каскаларының” құрамына ... ... ... ... та серпінді жүргізілген
бірлескен келіссөздердің ... ... ... үшін ... ... айтуым керек. Өйткені ядролық қару, өз еркімен ядролық жарақтан бас
тартып отырған мемлекеттің қорғанысы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... талқыланды. Бұл проблемалардың ерекшелігінің өзі өзара
сенім деңгейінің барынша биік болуын және екі жақтың да ... ... ... еді. Біз АҚШ пен Қазақстан арасындағы қарым-қатынастарда
осындай өзара ... ... ... қол ... деп ... мәні алдыңғы күні Вашингтонда Президент Клинтон және мен қол қойған
“Демократиялық әріптестік туралы хартияда” бейнеленген.
Егер тұтас қазақстан-американ ... ... сөз ... ... біздің Қазақстан аумағындағы ядролық жарақтың тағдыры ... ... ... әр ... ... ұзақ мерзімді достық, өзара сенім мен
құрмет қатынастарына негізделген кең ... ... әрі ... ... ілгерілей бердік деу керек. Қазірдің өзінде саясат,
экономика, мәдениет, білім ... ... ... мен ... денсаулық
сақтау және басқа салалардағы байланысты күшейту жөніндегі ... ... ... қауіпсіздігін, тәуелсіздігін, аумақтық тұтастығы
мен демократиялық дамуын қамтамасыз ету мәселелерінің де ... ... Бұл ... ... екі жақты негізде де, сондай-ақ жұмыс
істеп жатқан халықаралық және аймақтық қауіпсіздік құрылымдарының: ... ... пен ... ... кеңестің, Солтүстік
Атлантикалық ынтымақтастық кеңесінің шеңберінде де ... ... Біз “он ... ... кеңейту жөніндегі бастамасына да
Европадағы және оған ... ... ... ... ... ... уақтылы әрі келешегі біршама кемел шара ретінде қараймыз. ... ... ... ... әріптестік” бағдарламасының шеңберінде
ашылатын аймақтық қауіпсіздік пен қатысушы елдердің ... ... ... де ... ... ... мен НАТО арасындағы саяси байланыстар да нығаюда. 1998 жылы
Қазақстанның сыртқы саяси және қорғаныс ведомстволалары басшыларының Альянс
басшылығымен және оған ... ... ... ... ... ... өткізілді. Бір мезгілде Қазақстанның экологиялық
проблемаларын шешудегі (Семей, Арал) Альянстың мүмкіндіктерін пайдалану,
“Ғылым ... ... ... ... елдердің НАТО елдері
ғалымдарының осы заманғы ғылыми-техникалық әзірлемелеріне қол жеткізуге,
сондай-ақ ұлттық ... мен ... ... жолындағы жобаларды жүзеге
асыруда қаржылық көмек алуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... басымдық берілетін жобаларына, оның ішінде Каспий
экологиясы жөніндегі жобаға қатысып келеді. ... ... екі ... ... ... ... сарапшылырының мақылдауына
ие болды (екеуі де ядролық және қауіпсіздік проблемаларына қатысты).
Біздің еліміздің басшылығы Қазақстанның ... ... ... басымдықтарын белгіледі. Бірінші кезекте ... ... ... ... назар аударылады. Еуразия аймағындағы қауіпсіздік пен
тұрақтылықтың проблемалары бойынша ақпарат алмасу, ... ... ... және ... жария дипломатияның тетіктеріне
қатысты мәселелер бойынша ... ... ... ... ... ... Терроризм, экстремизм, есірткілердің заңсыз айналымы сияқты
жаңа қауіп-қатерді ауыздықтау үшін НАТО ... ... ... ... күші, жұрттың күткеніндей, Антитеррористік коалицияның
жауынгерлік өзегі болды. Кезінде, 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі террористер
шабуылы тұтастай альянсқа әскери шабуыл ... ... ... ... рет 1949 ... ... ... туралы келісімнің
ережесіндегі 5 бапқа жүгінім жасалды, онда ... бір ... ... ... елдерге қарсы шара қолдану үшін альянсқа қатысушыларды
міндеттеу көзделген болатын.
Альянсқа қатысушылардың ... ... НАТО әуе ... ... бақылауының 7 жүйесін, Шығыс Жерорта теңізіндегі НАТО-ның әскери-
теңіз ... ... және НАТО ... мен ... ... жүргізілетін әскери әрекеттерге жұмылдыру, сондай-ақ
Ауғанстанның шаруашылығы мен қауіпсіздігін қалпына ... ... ... мен НАТО ... қарым-қатынаста дұрыс шешімін тапты.
“Бейбітшілік жолындағы әріптестік” бағдарламасы – осы ... ... ... ... ... Оған ... 46 ... қатысып
отыр, оның ішінде Қазақстан да бар. ... ... ... ... ... ... Солтүстік Атлантика Одағының біздің қоғамды
демократияландыру, экономиканы жаңғырту бағытымызды қолдауы, сондай-ақ,
республиканың жас ... ... тік ... кетуіне көмек көрсетуі
қызықтырады”.
2000 жылы 3 шілдеде НАТО-ның бас хатшысы лорд Джон ... ... өз ... ол ... және ... ... қарсы
бірігіп күрес жүргізудің қажеттілігін баса ... НАТО және ... ... ... бойынша ынтымақтастық келісіміне қол қойды,
оның мақсаты – НАТО Қазақстанға стихиялық апат (жер ... су ... бола ... күнде көмек көрсетуге, Саржал ауданындағы радиологиялық
жағдайдың ... жол ... т.б. үшін ... дайын екендігін атап
көрсетуде. НАТО және Қазақстан әскери қызметкерлерінің қатысуымен ... ... ... ... ... ... ... келеді. Осының
айғағы ретінде жыл сайын “Центразбат” жаттығулары өткізілуде.[26]
Қазақстанның өкілдері сыртқы істер мен ... ... ... ... ай ... кеңес, Саяси, Әскери-саяси
басшылық комитеттерінің, Экономикалық Директораттың, ... мен ... ... ... ... ... тереңдету
жөніндегі НАТО комитетінің, Еуро Азиялық әріптестік кеңесі елдерінің қарулы
күштерінің бас штабының бастықтарының форумдары мен комитеттерінің ... ... ол ... ең ... әрі ең ... ... одақ, заманымыздың
өзгеруіне байланысты оның құрылымында да, саясатында да көптеген өзгерістер
болды.
Енді әлемді дүр ... ... ... сұмдық шықты. Осыған
қарсы төтеп беруге НАТО-ның әбден дайын ... ... ... Оның ... ... ... ... және қолайсыз, әлемге пайдалы әлде
зиянды жақтарын әр адам ... ... тең ... ... одағы болса да, ондағы басқарушы және
қолдаушы ол – Америка Құрама Штаттары. НАТО-ның саясатынан АҚШ-тың саясатын
да ... ... ... бұрыннан келе жатқан мақсаты бүкіл әлемді ... ... ол ... ... ... де, сол мақсатқа белсенді түрде
жылжып келе жатыр. Ал ... ... ... кеңеюі оңды жақтарынан
көрінуде, оған мысал ретінде: оның өз ... ... ... ... ... ... болып жатыр. Бұл дегеніміз
НАТО-ның сөздері бұл мемлекеттерде үлкен роль атқарады.
НАТО-ның кеңеюі әлі де ... ... ... ал ... әлемдегі
күшті мемлекет екенін олар жақсы біледі. Егер олар оған қарсы тұратын
болса, Ресейліктердің ... ... ... ... Сондықтан НАТО мен тек
келісім шарттар ғана жасау ... ... ... ... толық құқықты мүше болу ниеті жоқ. Бірақ өзінің
сыртқы саясатының принциптерін негізге ала ... ... ... ... ... ... ... кеңестен кейінгі республикалардың әскери-
саяси ынтымақтастығын жандандыру, бүкіл Еуразия кеңістігінде сенім ... ... үшін ... ... деп ... Сонымен бірге НАТО-мен
бірге бірлескен жобаларға қатыса отырып, Қазақстан, ең алдымен жеке қарулы
күштерінің әзірлік ... ... ... етіп ... ... басқа да Тәуелсіз мемлекеттер осы мақсатты ұстанады. НАТО
ұлы әскери одақ ... ... ол ... бір ... ... бола алады, кейбір мемлекеттер осы мақсатты ұстанып
НАТО мен келісімдер жасауда.
НАТО-ның мүше мемлекеттерінің саны жылдан жылға ... және ол ... ... та да оңды жолмен үлкейтуде.
НАТО ұсынған “Бейбітшілік ... ... ... ... ... және ... қорғаныс қабілетін арттыру
мүдделерін қамтамасыз етуге трансатлантикалық құрылымдардың ... ... ... ... НАТО институттарымен түрлі нысандағы
ынтымақтастығы ... ... ... ... Батыс елдерімен өзара толық түсіністікке қол жеткізуге
бағытталған.
НАТО өз қарулы ... ... ... ... тек қана ... ... ... сенімдеміз.
Халықаралық қатынастар тарихында НАТО құрылуында үлкен рол атқарған
халықаралық ... ... ... ... ... ... әлемге алып келді. Бұған себеп қырғиқабақ соғыстың
аяқталуы. 1990 жылғы Париж келісімінен ... ... пен ... ... ... ... ... бір-бірін жау деп санамайды деді.
1990 жылы НАТО ... мен ... ... ... ... ... ұйым ретінде тіркеді. «Тынықмұхиттық диалог»
және «Бейбітшілік үшін серіктестік» ұранымен НАТО-ның ... тағы ... ... мүше ... ... ... ... атлант альянсы бұрын белгілі бір аймақты қамтыса, бүгінгі
күні ол осы аймақтан ары ... ... Яғни ... ... жүйеге
өзінің ықпалын тигізуде. Бұл ... ... ... деп те ... күні НАТО ОБСЕ мен ... да басып озып кете алады. Өйткені
бұл ұйымдар гетерогенді ... ... оның ... ... ... ... позициясы алдыңғы қатарлы ... ... ... күні ... ... ұйым деп те ... ... Ол қорғаныс
жүйесінен басқа экономика, экология, ақпараттық және ... ... ... ... ... ... жүйесі емес, яғни жоғарыда
айтып кеткендей ... ... осы ... ... ... болатын. Бірақ бұрында оның ауқымы шағын болатын. Ал ... ... ... ауқымды қамтып жатыр.
Қорыта айтқанда, НАТО-ның құрылуы халықаралық қатынастарға өз ықпалын
тигізуде. Ол қорғаныс мәселелерімен қатар экономикалық, экология мәселелерн
талқылауда. ... ... енді НАТО ... ұйымнан әмбебап ұйымға
айналды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ДЕРЕКТЕР
1. Жалпы теориялық ... ... Н. ... он жыл – ... ... ... ... Н. Тәуелсіздігіміздің бес жылы. – Алматы: Қазақстан, 1996.
3. Тоқаев Қ. Внешняя политика ... в ... ... САҚ, ... ... Қ. ... Республикасының Дипломатиясы. -Алматы: Гаухар,
2002.
5. Тоқаев Қ. Беласу – Алматы: Гаухар, 2003.
6. Тоқаев Қ. Под стягом ...... ... ... ... Бжезинский З. Великая шахматная доска. Первая Мировая Держава.-М:
МО, 1999.
2. Атаев Т. США, НАТО и ... М: ... ... ... С.Л. ... ... и НАТО: два курса две полтики.-
М: МО, 1979.
4. Ворощев Г.А и др. Атлантические союзники: новые ... ... М: МО, ... ... НАТО и ... конфликты. –М: Наука, 1987.
6. Лихоталь А. ... ... ... ... ... ... ... – М: МО, 1987
7. Дж. Гренвилл. История 20 века.– М: Аквариум 1999.
8. Протопов А.,. Козьменко В.М, Елманова Н.С. ... ... ... ... ...... 2001.
9. Благовалин С.Е. Военно-экономические связи стран ... ... ... ... -М: ИМЭМО, 1988.
10. Новейшая история стран Европы и Америки.- Москва: Владоск – ИМПЭ
им. ... А.С., ... ... А.А. Европейская безопасность НАТО: Банкротство политики
“устрашения”.
12. Кортунов А. и другие “Вашингтон против освободившихся ... ... ... А. ... Персидского залива.- Москва, 1976.
2.Монографиялар мен мақалалар, зерттеулер.
2.
3. 1. С. Абдулпаттаев. Қазақстанның Европа елдерімен қатынасы. ... ... ... 2. ... ... ... и будущее Европы.
Международная жизнь . 1992 -3,4.
5. 3. Дж. ... Ядро ... ... НАТО и ... ... 2003 ... 4. Черепахин В. Восток для НАТО дело прибыльное; Российские ... ... 22-28 ... 5. М. ... НАТО ... ... ... пайда болуы.
Хабаршы 2002 – 1.
8. 6. Документы с ... ... 7. М. ... ... ... – 2004 – ... Н. ... Тәуелсіздігіміздің бес жылы.- Алматы: “Қазақстан”,1996.-
123.б.
[2] Қ. Тоқаев “Беласу”. - Алматы: “Қазақстан”,2003.-203.б.
[3] ² Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы. Алматы, ... Т.С ... АҚШ ... ... Алматы, 1996.-173. б.
[5] А.А Лихоталь. НАТО. Атлантический Альянс: дефициты ответственности в
условиях ... ... ... МО-1987 . С. 13 .
[6]М.Шәкен. НАТО жүйесіндегі әріптестік институттың пайда болу мәселесі.
Хабаршы. Алматы 2002 –1. ... ². ... ... ... З. Бжезинский. Великая шахматная доска.-М: Медународные Отношения,
1999.-С. 20.
[9] Г.А Воронцов, А.И Уткин. Атлантические ... ... ... ... ... ... ... ². Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы.-Алматы,2002.-320.б.
[11] Т.Атаев. США, НАТО и ... М: ... 1973.- ... ². Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы.-Алматы,2002.-318.б.
[13] Дж. Робертсон. Ядро коалиции состовляет НАТО и ... ... 2003 ... ... НАТО ... әріптестік институттың пайда болу мәселесі.
Хабаршы. Алматы, 2002-1. 104. б.
[15] Тоқаев Қ. Қазақстан ... ... ... ... ... стран Европы и Америки. М: Владоск-ИМПЭ им Грибоедова
А.С. 2001.- с.454
[17] С.Владимиров, Л.Теплов. Варшавский ... и ... два ... ... М: Международные Отношения, 1979.-С.37
[18] Дж.Робертсон. «Ядро коалиции состовляют НАТО и Россия»- «Международная
жизнь» - ... Т.С ... АҚШ ... ... ². Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы.- Алматы, 2002.-
321.б.
[21] Н.Назарбаев. Тәуелсіздігіміздің бес жылы.-Алматы: Қазақстан, ... ... ... ... ... ... ... Тәуелсіздігіміздің бес жылы.-Алматы: Қазақстан, 1996.-
207.б.
[24] ². Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы.-Алматы, 2002.-
325.б.
[25] Н.Назарбаев. Сындарлы он жыл.-Алматы: Атамұра, 2003.-42.б.
[26] С.Абдулпаттаев. ... ... ... ... ... 10
саны.
-----------------------
Еуропаның Жоғарғы қолбасшысы
Касто ... пен ... ... ... ... ... ... ... ... ... Әскери Персонал
ХӘП
Брюссель ... және ... ... ... ... ... ... Комитеттер
Жауапкершілік облысы
-саяси сұрақтар
-әскери-саяси сұрақтар
-серіктестік және бірлестік
-тексеру координациясы
-экономика
-информация
-күш беретін жоспарлау
-ядролық жоспарлау
-бюджет
-инвестициялық қауіпсіздік бағдарламасы
-қарулы күштер бірлестігі
-стандартизация
-қорғаныс облысындағы өңдеу
-әуе қорғанысы
-материалдық-техникалық қолдау
-азаматтық жоспарлау
-еуропалық аэрокосмустік ... және ... ... ... ... ортаны қорғау
-қауіпсіздік
Бас Хатшы
НАТО-ның Қорғаныс Комитеті
Солтүстік-Атлантикалық Кеңес
Ядролық ... ... ... ... және ... жүйелердің бөлімшелері
Қарулы күштер және Стандартизациялау
бөлімшелері
Барлаушы Бөлімдері
Саясат пен Жоспарлау Бөлімдері
Оперативті Бөлімдері
Материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімшелері
Жағдайларды
Басқару
Орталығы
ХЭП Басқару Бастығы
СОЛТҮСТІК АТЛАНТИКАЛЫҚ ОДАҚ
Бірін-бірі тексерудің Стандарттау ... ... ... ... бақылау бойынша дайындық
Қаруды тарату бойынша бірлескен комитет
Бейбітшілік жолындағы
Әріптестік бағдарламның әскери-саяси Жос
Саяси ... ... және ... деңгейдегі)
Ядролық Жоспарлау Тобы
Қорғаныс Жоспарлау Комитеті
Орындаушы Жұмысшы тобы
Қаруды тарату бойынша басты әскери-саяси тобы
Қорғаныс Комитеті
Мәдениет және Ақпараттық қатынастар бойынша Комитет
Атлантикалық Саясат ... ... ... және ... ... ... Комитет
Ресурстар бойынша Басты Кеңес
СОЛТҮСТІК АТЛАНТИКАЛЫҚ ОДАҚ
НАТО-ның мұнайлы трубопроводы бойынша Комитеті
Ақпарат және ... ... ... НАТО-ның Комитеті
НАТО-ны стандартизациялау тобы
Тылмен қамтамасыз етуге арналған НАТО-ның басты конференциясы
Азаматтық Жоспарлаудың басты Комитеті
Қаруды ... ... ... ... ... әуе ... ... Комитеті
Қарулы күштердің мемлекеттік директорларының конференциясы
НАТО-ның әуе қорғаныс ... ... және ... ... ... ... бойынша Комитет
Жаңа қоғамның мәселелері бойынша Комитет
НАТО қауіпсіздігінің ... ...

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан мен Біріккен Ұлттар Ұйымы29 бет
Ангела Меркельдің сыртқы саясаты107 бет
Ауғанстан Ислам Республикасы5 бет
АҚШ пен НАТО: ланкестікпен күрес7 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымының қазіргі таңдағы халықаралық қатынастардағы ролі45 бет
Еуропалық Одақ елдерінің ішкі саясатындағы лаңкестік мәселесімен күресу62 бет
Жаһандағы қауіпсіздік мәселесі26 бет
Солтүстік атлантикакалық шарт ұйымы қызметінің халықаралық-құқықтық қырлары87 бет
Солтүстік-атлант Альянс7 бет
Солтүстік-атлант альянсы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь