Педагогикалық зерттеу əдістемесі мен əдістер жүйесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 . 4 бет
1 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
1.1 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ... 5 . 8 бет
1.2 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ƏДІСТЕМЕСІ МЕН ƏДІСТЕР ЖҮЙЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
8 . 14 ет
2 ҒЫЛЫМИ .ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІНІҢ НЕГІЗДЕРІ
2.1 ҒЫЛЫМИ.ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ ... ... . 15 . 20 бет
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 21 бет
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... 22 бет
КІРІСПЕ
Әрбір ғылым өзінің дербес әдіснамасын, зерттеу әдістерін жасайды. Педагогиканың да өзіне тән ғылыми - зерттеу әдістері бар. Бұл әдістерді зерттеуші әрбір педагогикалық құбылыстың ерекшеліктеріне сәйкес қолданылады.
Тәрбие мен оқытудың нәтижесі тек қана мұғалімнің тиімді әдістері қолдана білуі мен педагогикалық шеберлігіне байланысты емес, ол оқушылардың қабілеттілігіне, жан – жақты да мұны және осы сияқты толып жатқан факторларға байланысты. Басқа дәл ғылымдарға (физика, математика, химия) қарағанда педагогикалық құбылыстарды зерттеудің өзіндік ерекшеліктері бар. Мысалы, дәл ғылымдар бойынша экспериментті қайталап жүргізуге болады. Егер бұрынғы жағдай ескеріліп, сол кезеңдегі материалдар пайдаланылса, эксперименттің нәтижесі өзгермейді. Ал педагогика ғылымы бойынша экспериментті қайталап жургізу тиімді нәтиже бермейді. Себебі, педагогикалық зерттеудің объектісі — баланы тарбиелеу. Сондықтан педагогикалық процесте және кейбір сыртқы факторлар (даму барысында оқушыларда пайда болатын өзгерістер, әлеуметтік және микроортада кездесетін түрлі жағдайлар және т. б.) әсер етеді. Міне, осы тұрғыдан қарағанда ғыдыми педагогикалық зерттеу әдістері баланың денсаулығына яғни келтірмейтіндей және оқу-тәрбие процесін жетілдіру бағытында қолданылуы қажет.
Педагогика ғылымында қолданылатын зерттеу әдістеріне бақылау, әңгіме, мектеп құжаттары, оқушылардың жұмыстары, эксперимент және т.б. жатады.
Бұл педагогикалық мәселелерді зерттеуде жиі қолданылып жүрген әдістердің бірі. Бақылау деп әдеттегі жағдайда педагогикалық құбылыстарды қабылдау арқылы тануды айтады. Ғылыми бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда бақылаудың мақсаты мен міндеттері, обьектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу тәжірибе учаскесіндегі оқушылардың жұмыстары), жүргізу әдісі мен техиикасы дұрыс көрсетілуі тиіс. Ғылыми негізінде шығар-машылықпен жасалған жоспар зерттеу жұмысының нәтнжелі болуына игі әсер етеді. Ғылыми бақылау зерттелетін педагогикалық құбылысты дұрыс және шын дәлдікпен жазып алуды талап етеді. Сондықтан бақылаудың нәтижесі зерттеушінің педагогикалық іскерлігіне, қабілетіне және оның жоғары дәрежелі сауаттылығына байланысты.
Педагогикалық бақылау — бұл белгілі бір құбылысты ұзақ және жоспарлы түрде зерттеудің таным әдісі. Зерттелетін тақырыптық мақсаты мен мазмұнына қарап, бақылауды жаппай және жоспарлы түрде жүргізуге болады. Оқу-тәрбие процесінде жалпы мәселелерді зерттеу үшін (сабақ үстіндегі оқушылардың таным іс-әрекеті, оқушылар зейінін жандандыру, балалар ұжымының іс-әрекеті және т. б.) жаппай бақылау әдісі пайдаланады. Жеке мәселелерді (кейбір оқушылардың кітаппен, картамен істейтін жұмыстарын, жеке оқушының мінез-құлқын бақылау) зерттеу үшін ішінара бақылау әдісі қолданылады. Бақылау нәтижелері дұрыс шығу үшін түрлі формулаларды, кестелерді, фотосуреттерді, схемаларды, әсіресе техникалық құралдарды, қиноға түсіру, магнитофонға жазу және т. б. кеңінен пайдаланылады. Бақылау материалдары арнайы күнделікке, хатнамаға жазылады.
Кейде педагогикалық бақылау материалдарын зерттеуші сауалнама мәліметтерімен толықтырылады. Оқушылардың мектеп қызметкерлерінің, ата – аналардың сұрақтарға берген жауаптары зерттеліп отырған проблемаға қорытынды жасау үшін зор тірек.
Бақылау әдісі зерттеу жұмысының алғашқы кезеңдерінде қолданылады. Бақылау әдісі арқылы педагогикалық құбылыстың процесі (оқушы санасында болатын психикалық процесс) жайлы толық сенімді мәліметтерді алуға болады. Бақылау әдісіне сүйеніп, оқушылардың сырттай мінез – құлқын түрлі іс - әрекеттерін, сұрақтарға берген жауаптарын зерттеп жазып алуға болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1 Т.Бегалиев «Педагогика оқу құралы».
2 Ш.Таубаева, З.Исаева. «Педагогический эксперимент».
3 Ш.Т.Таубаева. «Исследовательская культура учителя»
4 Е.Дайрабаев, А.Дайрабаева «Педагогика пәнінің негіздері».
5 Айзенк Г.Д.Ж «Просвещение»
6 Б.Байкутова «Диогностика готовности к школьному обучению»
7 Педагогикалық ізденіс
8 Бердібаева «Психологиялық өңдеу нәтижесін статсткалық өңдеуден өткізу»
9 С.А.Мусаева. «Білімгерлердің ғылыми зерттеу жұмысын ұйымдыстыру».
10 А.Ерназаров, М.Жайлауова «Дүниетануды оқыту әдістемесі мен курстық және дипломдық жұмыстар»
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ...............................................................................
3 - 4 бет
1
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
1.1
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ...
5 - 8 ... ... ... МЕН ... ...
8 - 14 ... ... ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІНІҢ НЕГІЗДЕРІ
2.1
ҒЫЛЫМИ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ.........
15 - 20 бет
ҚОРЫТЫНДЫ .....................................................................
21 бет
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ............................
22 ... ... ... ... дербес әдіснамасын, зерттеу әдістерін жасайды. Педагогиканың да өзіне тән ғылыми - зерттеу әдістері бар. Бұл әдістерді зерттеуші әрбір педагогикалық ... ... ... ... мен ... ... тек қана мұғалімнің тиімді әдістері қолдана білуі мен педагогикалық шеберлігіне байланысты емес, ол оқушылардың қабілеттілігіне, жан - ... да мұны және осы ... ... ... факторларға байланысты. Басқа дәл ғылымдарға (физика, математика, химия) қарағанда педагогикалық құбылыстарды зерттеудің өзіндік ерекшеліктері бар. ... дәл ... ... ... ... ... болады. Егер бұрынғы жағдай ескеріліп, сол кезеңдегі материалдар пайдаланылса, эксперименттің нәтижесі өзгермейді. Ал педагогика ... ... ... ... ... ... ... бермейді. Себебі, педагогикалық зерттеудің объектісі -- баланы тарбиелеу. Сондықтан педагогикалық процесте және кейбір сыртқы факторлар (даму барысында оқушыларда ... ... ... ... және ... ... ... жағдайлар және т. б.) әсер етеді. Міне, осы тұрғыдан қарағанда ғыдыми педагогикалық зерттеу әдістері баланың денсаулығына яғни келтірмейтіндей және оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... ғылымында қолданылатын зерттеу әдістеріне бақылау, әңгіме, мектеп құжаттары, оқушылардың жұмыстары, эксперимент және т.б. ... ... ... зерттеуде жиі қолданылып жүрген әдістердің бірі. Бақылау деп әдеттегі ... ... ... ... ... ... айтады. Ғылыми бақылау арнайы жоспар бойынша жүргізіледі. Жоспарда бақылаудың мақсаты мен міндеттері, обьектісі (сабақ, саяхат, лабораториядағы, шеберханадағы, оқу ... ... ... ... ... ... мен техиикасы дұрыс көрсетілуі тиіс. Ғылыми негізінде шығар-машылықпен жасалған жоспар зерттеу жұмысының нәтнжелі болуына игі әсер етеді. ... ... ... педагогикалық құбылысты дұрыс және шын дәлдікпен жазып алуды талап етеді. Сондықтан бақылаудың нәтижесі зерттеушінің педагогикалық іскерлігіне, қабілетіне және оның ... ... ... байланысты.
Педагогикалық бақылау -- бұл белгілі бір құбылысты ұзақ және ... ... ... ... әдісі. Зерттелетін тақырыптық мақсаты мен мазмұнына қарап, бақылауды жаппай және ... ... ... ... ... ... жалпы мәселелерді зерттеу үшін (сабақ үстіндегі оқушылардың таным іс-әрекеті, оқушылар зейінін жандандыру, балалар ұжымының ... және т. б.) ... ... ... ... Жеке ... ... оқушылардың кітаппен, картамен істейтін жұмыстарын, жеке оқушының мінез-құлқын бақылау) зерттеу үшін ішінара бақылау ... ... ... ... ... шығу үшін ... ... кестелерді, фотосуреттерді, схемаларды, әсіресе техникалық құралдарды, қиноға түсіру, магнитофонға жазу және т. б. ... ... ... ... ... ... ... жазылады.
Кейде педагогикалық бақылау материалдарын зерттеуші сауалнама мәліметтерімен толықтырылады. Оқушылардың ... ... ата - ... ... ... жауаптары зерттеліп отырған проблемаға қорытынды жасау үшін зор тірек.
Бақылау әдісі зерттеу жұмысының алғашқы кезеңдерінде қолданылады. Бақылау әдісі арқылы ... ... ... (оқушы санасында болатын психикалық процесс) жайлы толық сенімді мәліметтерді алуға болады. Бақылау әдісіне сүйеніп, оқушылардың сырттай мінез - ... ... іс - ... ... ... ... ... жазып алуға болады.
1 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
1.1 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУЛЕРДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ
Педагогика саласындағы зерттеулер - бұл білім ... оның ... мен ... ... ... мен ... ... жаңа мəліметтерді алуға бағытталған ғылыми ізденіс процесі жəне оның нəтижесі. Педагогикалық зерттеулердің міндеті- деректер мен ... ... жəне ... ... ала ... ... ... педагогикалық зерттеулер іргелі (фундаменталды), қолданбалы жəне болжам-жобалау (разработки) деңгейіндегі болып үш ... ... ... ... ... ... теориялық жəне практикалық жетістіктерін қорытушы жалпы тұжырымдамалар алынады немесе болжам жобалаумен педагогикалық жүйелерді дамытудың ... ... ... ... - бұл ... ... ... тараптарын тереңдей тануға, алуан қырлы педагогикалық қызметтің заңдылықтарын ашуға бағдарланған істер. Болжам жоба - ... ... ... ... ... нақты ғылыми-практикалық ұсыныстар дұрыстығын дəлелдеп, оларды практикалық айналымға қосу бағытында істелетін ... ... ... ... ... қабылдаған əдіснамалық тиектерге орай жүргізіледі. Педагогикада олардың қатарына - ... тиіс ... ... нысан жəне оның дені (предмет), мақсат, міндеттер мен болжамдар, қорғалуы тиіс идеялар - ... ... ... сапасын танытушы негізгі көрсеткіштер: зерттеу көкейкестілігі, жаңалығы, теориялық жəне практикалық маңыздылығы.
Зерттеу бағдарламасы, ... екі ... ... ... жəне ... (орындау-процедуралық). Алғы бөлімде тақырып көкейкестілігі негізделеді, проблема нақтыланады, зерттеу нысаны мен ... ... мен ... ... ... ... ... зерттеу нысаны бастапқы жүйелі талдауға салынып, қызметтік болжам жасалады. Ал екіншіде - ... ... ... түзіледі, сонымен бірге ідер алды деректерді жинақтау мен оларды іріктеудің реті жəне негізгі шаралары жасалады.
Зерттеу көкейкестілігін негіздеудің мəні- оқу мен ... ... жəне ... ... ... да ... үшін ... проблемалардың қажеттігін, дер кезінде зерттеліп, шешімін табудың маңыздылығын түсіндіру. Көкейкесті зерттеулер белгілі ... аса ... де ... ... ... береді, педагогикалық ғылымға қойылатын қоғамның əлеуметтік тапсырысын бейнелейді, практикада орын алған келелі қайшылықтарды ашады. Көкейкестілік ... ... ... ... пен ... əрі ерекше жағдайларға тəуелді. Жалпыланған күйде көкейкестілік ғылыми ... мен ... ... ... сұраныс (қандай да қажеттілікті қамтамасыз ету үшін) пен дер кезеңдегі ғылым мен практиканың мүмкіндігі арасындағы ... ... ... ... ... шешімі қалтқысыз табылуы қажет, өте күрделі де қоғамдық маңызға ие болған проблемалармен ұштасқан əлеуметтік тапсырыс нақты тақырыптың негіздеме ... ... ... Ал бұл, өз ... ... ... ғылым аймағында зерттелу дəрежесінен туындайды. Егер əлеуметтік тапсырыс педагогикалық практиканы талдаудың нəтижесінде ұсынылатын болса, ғылыми проблеманың өз ... ... Оның ... ... ... ... ... негізгі қарама-қарсылықтарды баяндап беру. Əдетте, проблема шешімі зерттеу мақсатын құрайды. Мақсат - қайта түзіліп, өрнектелетін проблема.
Проблема ... ... соң, ... ... ... ... келеді. Нысанға педагогикалық процесс, педагогикалық болмыстың бір саласы немесе қайшылықтарымен жүз берген қандай да педагогикалық ... ... ... ... ... өз ішінде нақты не əлі де күмəнді қайшылықтарды қамтып, проблемдік ситуацияларды туындатқан жағдайлардың баршасы нысан есептелінеді. Танымдық процесс бағытталғанның ... ... ... дені ... - ... бөлшегі, бір тарапты, яғни бұл түбегейлі зерттеуді қажет еткен ... ... не ... ... өте ... сапа-қасиеттері, қырлары мен сырлары. Зерттеу мақсаты, объекті жəне деніне сəйкес, əдетте, болжамды (гипотезаны) тексеру мен дəйектеуге ... ... ... ... Гипотеза - бұл шынайылылығы əлі дəлелденуі ... ... ... бар болжамдар жиынтығы.
Ғылыми жаңалылық тиегі аяқталған зерттеулердің сапасын бағалау үшін ... Ол ... ... əлі ... ... ... тобына енбеген білім заңдылықтары, олардың құрылымы мен механизмдері, мазмұны, принциптері мен технологиясын сипаттаушы теориялық жəне практикалық қорытындылардың мазмұнын өрнектейді. ... ... ... ... маңызға ие болса, соншалықты практикалық қажеттілікке ие. Зерттеулер нəтижесінде түзілген ... ... ... ашылған заңдылықтар, əдістер, бағыттар, көзқарастар, проблеманы айқындау моделі орындалған ғылыми істердің теориялық маңызын ... Ал ... ... ... жаңа ... ... жəне т.б. дайындауға арқау болуында.
Жаңалылық тиектері, теориялық жəне практикалық маңыздылық зерттеу типтеріне орай ... ... ... ... жаңа білімдердің пайда болу уақытына да тəуелді келеді.
Зерттеу ізденістерінің логикасы мен қозғалысты өзгермелілігі (динамикасы) бірнеше сатылық-эмпирикалық, гипотетикалық, ... ... ... прогностикалық- жұмыстар орындауды қажет етеді.
Зерттеудің эмпирикалық сатысында зерттеу нысанының қызметтік бағамы алынады, шынайы оқу-білім тəжірибесі, ... ... ... мен ... мəнін түсіну қажеттігі арасындағы қарама-қарсылықтар көрінеді, ғылыми проблема өрнектеледі. Эмпирикалық талдаудың басты нəтижесі - ... ... ... ... ... бірақ əлі тұтастығы тексеріліп, бекуі қажет болжамдар мен шамалаулар жүйесінен түзелетін зерттеу гипотезасынан көрінеді.
Гипотетикалық сатыдағы ізденіс ... ... ... ... ... ... ... мен олардың мəнін айқындап алу қажеттігі арасындағы қарама-қарсылықтарды ... алу, ... соң ... эмпирикалық деңгейінен оның теориялық (эксперименталды-теориялық) деңгейіне өтудің дайындық жағдайларын жасау.
Теориялық саты зерттеулерінде назарға алынған нысан ... ... жəне ... ... мен ол ... ... ... қажеттігі арасындағы қайшылықтарды үйлестіру жұмыстары орындалады.
Теорияның белгілі қалыпқа келуі прогностикалық сатыға жол ашады, осының нəтижесінде ... ... ... танылған зерттеу нысаны жөніндегі соңғы алынған идеялық ақпараттар мен олардың ендігі, жаңа жағдайларда даму ... ... ... ... ... арасындағы текетіресті шешу талабы қойылады. Теорияның міндеті - осы сан қилы ... ... ... негіз болу.
1.2 ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ƏДІСТЕМЕСІ МЕН ƏДІСТЕР ЖҮЙЕСІ
Зерттеу əдістемесінің (методика) дайындығы ғылыми ізденіс логикасына орай ... Бұл ... өте ... де сан қилы ... байланысты нысан болған білімдену процесін аса жоғары шынайылылықпен зерттеуге мүмкіндік беретін теориялық жəне эмпирикалық əдістер (метод) тобынан ... ... ... бір бөлігін қолданудан назарға алынған проблема жан-жақты айқындалады, оның барша қырлары мен шектері түгелдей зерттеуден өтеді. Педагогикалық ... ... ... ... - бұл педагогикалық құбылыстарды зерттеу, олар жөніндегі ғылыми ақпараттарды жинақтап, заңдылықты байланыстар, қатынастарды анықтау, оның нəтижесінде ғылыми теория қалыптастыру мақсатымен ... ... ... мен ... өзі. ... көп ... де сан ... бірақ жүйелестіре келгенде, бұлардың бəрі үш топқа ажыралады: 1) педагогикалық тəжірибені зерттеу əдістері; 2) теориялық зерттеу əдістері, 3) математикалық əдістер. ... ... ... ... - білім беру процесін ұйымдастырудың көз алдымызда қалыптасқан тəжірибесін зерт-теудің жолдары. Зерттеуге озат тəжірибе, яғни ... ... мен ... ... қызметтері бірдей алынады. Олардың жұмыстарында кезігетін қиындықтар педагогикалық процесс қайшылықтарымен, пайда болған не енді ... ... ... ... ... ... тəжірибені зерттеу барысында келесідей əдістер қолданылады: бақылау, əңгімелесу, интервью, ... ... ... ... жəне ... жұмыстарын көзден өткеру, педагогикалық құжаттармен танысу. Бақылау - зерттеу барысында нақты дерек материал жинақтау мақсатымен қандай да педагогикалық ... ... ... ... ... міндетті түрде хатталады. Бақылау нақты нысанмен жете ... орай ... ала ... ... ... жүргізіледі. Бақылау жұмысы келесі кезеңдерге бөлінеді: 1) міндеттері мен мақсаттарын ... 2) ... ... оның ... жəне ... ... 3) бақылау жəне оның барысында ақпарат топтастыруға оңтайлы əрі ... ... ... 4) ... ... түсіру формасын ойластыру; 5) жинақталған ақпараттарды өңдеу жəне ... ... ... ... ... - ... ... жүргізіп жатқан топтың мүшесі ретінде қатысады; сырттай бақылау- зерттеуші ізденіс жұмыстарына ... ... ашық жəне ... бақылау; тұтастай жəне таңдамалы бақылау.
Бақылау - ... ... ең оңай ... ... ... ... де жоқ емес: көп жағдайларда бақылау барысындағы не соңғы нəтижеге зерттеушінің тұлғалық-əлеуметтік жеке - дара бітістері (көзқарасы, мүддесі, жан ... ... ... оның ... да ... ... себепші болуы мүмкін.
Сұхбат əдісі - қажетті ақпаратты алу немесе бақылау ... ... ... құбылыстың мəнін аша түсу мақсатымен дербес не қосымша қолданылатын зерттеу тəсілі. Сұхбат айқындалуы тиіс нақты сұрақтар бойынша күні ілгері ... ... ... ... ... ... сұхбаттас кісінің жауаптары хатталмайды. Сұхбаттасудың екінші бір түрі педагогикаға əлеуметтану саласынан енген - ... алу. Бұл ... ... ... ала ... бірізділікпен қойылып барады. Интервью жауаптары анық жазылып, хатталады.
Анкеттеу - ауқымды материал жинақтау үшін қолданылады. Сұрақ ... ... ... ... ... мен ... алу бетпе-бет əңгімелесумен жүргізіледі, ал анкеттеу - сырттай орындалады. Аталған ... ... ... ... сұрақтардың мазмұны мен құрылымына тəуелді. Сауалнама түзуде ескерілетін жəйттер: 1) алынатын ақпараттың сипатын ... ... жөн; 2) ... ... бірнеше баламалы өрнегі болғаны қажет; 3) сауалнаманың бірнеше ... ... ол ... ... ... ... 4) сауалнама кемшіліктері түзетіліп, пайдалануға ақырға редакциясының ұсынылуы дұрыс.
Құнды материал ... ... ... ... əдісімен де алынады. Олар: шəкірттер орындаған жазба, графикалық, шығармашылық жəне бақылау ... ... ... ... ... қосалқы бөлшектер, кейбір пəн дəптерлері. Мұндай жұмыстар оқушылардың даралық қабілеттерінен дерек береді, олардың ... да бір ... ... жəне ... ... деңгейін көрсетеді. Мектеп құжаттарымен танысу əдісін қолдана отырып, оқушының жеке ісі (личное дело), дəрігерлік карта, күнделік, ... не ... ... жəне сол ... ... ... танысу арқылы зерттеуші оқу-тəрбие, білім игеру процесін ұйымдастыру ... ... ... ... ... жөніндегі ақпараттармен қаруланады. Педагогикалық зерттеудің қандайда бір əдіс не тəсілінің педагогикалық тиімділігін анықтау үшін арнайы ұйымдастырылған тексеру ... ... ... ... ... эксперимент міндеттері:1) жобаланған педагогикалық құбылыс жəне оның іске асуында көрініс беретін себеп-салдарлы байланыстар мəнін зерттеу; 2) педагогикалық құбылысқа зерттеушінің белсенді ... ... 3) ... ықпал мен ықпалдастықтың нəтижесін өлшестіру. Эксперимент келесі кезеңмен өткізіледі:
- теориялық (проблема қою, зерттеу мақсатын, нысанын жəне ... ... ... мен ... ...
- ... (зерттеу əдістемесі мен оның оның жоспарын айқындау, бағдарлама түзіп, алынған нəтижелерді өңдеу əдістерін нақ-тылау);
- эксперимент жұмысы - ... ... ... ... ... ... ... бақылау, тəжірибені басқару жəне зерттеушілердің жауап əрекеттерін бағалау);
- талдау - сандық жəне сапалық сарапқа салу; алынған ... ... ... қорытынды жасап, практикалық ұсыныстар енгізу.
Эксперимент түрлері: табиғи (қалыпты оқу-тəрбие процесі жағдайында) жəне ... - ... да ... ... ... үшін жасанды жағдайлар түзу (экспериментке алынған балалар тобы өз ... ... Көп ... ... ... қолданылады. Ол зерттеуге алынған педагогикалық құбылыс мазмұны, мақсаты жəне т.б. орай ұзаққа созылған не ... ... ... ... ... ... ... процестің нақты жағдайымен танысуға бағытталған болса, деректеуші (констатирующий) аталып, ал оқушы не сынып ұжымының дамуына қажет жағдайларды анықтауға арналған күнде ... ... ... ... ... деп ... ... жасау экспериментінде салыстырып баруға керек бақылау топтары ... ... ... ... оны ... ... жете білу ... бұл зерттеу барысында ұйымдастырушының аса үлкен сыпайылығы мен əдептілігі, көрегендігі мен ... ... ... түзу ... де ... ...
Жоғарыда аталған əдістер тобы педагогикалық құбылыстар танудың эмпирикалық мақсатымен байланысты келеді, яғни ... ... ... ... ... Ал осы ... ... деректік материалдың мəн-мағынасын ашып, заңдары мен заңдылықтарын анықтау зерттеудің теориялық талдау əдісімен орындалады. Теориялық талдау - ... ... кей ... ... ... мен ... ... қарастыру үшін қажет. Жеке деректерді талдаумен оларды жүйелі топтарға біріктіреміз, əрбіріндегі жалпылық пен даралықты ескере отырып, ортақ принциптер мен ... ... ... ... (синтез) процесімен қатар жүргізе отырып, зерттеудегі педагогикалық құбылыстың мəн-жайына ... ... жəне ... ... - ... ... алынған ақпаратты қорытындылаудың логикалық əдістері. Индуктив əдіс - ойдың жеке ... ... ойға ... ... дедуктив - жалпы пікірден жеке қорытынды жасауға қолданылады.
Теориялық əдістің қажеттігі ... ... ... белгілеп, жинақталған деректердің бағасын шығарудан туындайды. Теориялық əдіс көптеген əдебиеттермен таныс болуды талап етеді:
- жалпы адамтану, ... ... ... ... ...
- ... жəне арнайы педагогикалық əдебиеттер;
- педагогикалық мерзімді басылымдар ;
- мектеп, тəрбие, мұғалім жөніндегі көркем шығармалар;
- педагогикалық ... ...
- ... жəне онымен сыбайлас пəндер бойынша оқулықтар мен - əдістемелік қолданбалар.
Əдебиеттермен танысудың ... қай ... ... ... жақсы зерттелгенін, қандай проблемалардың дау-дамайлы жəне қай мəселелердің əлі тың жатқанын білуге болады.
Əдебиеттермен жұмыс істеу əдістерінің түрі сан-алуан. Олар ... ... ... ... ... түзу - ... ... байланысты іріктеліп алынған деректік əдебиеттер тізімі; реферат жазу - жалпы тақырып бойынша бір не ... ... ... қысқартылып берілген мазмұны; конспектілеу - жұмыстың маңызды ... мен ... ... ... материалдарды мұқият қамтыған жазбалар; аннотациялау - ... пен ... ... ... ... ақпар жазу; сілтеме (цитата) беру - əдеби деректе келтірілген ой, пікір не санды өзгертпестен мəтінге ендіре жазу. ... ... жəне ... ... ... эксперимент жолымен алынған деректемелерді өңдеу үшін, сондай-ақ зерттеліп жатқан құбылыстар арасындағы сандық тəуелділіктерді анықтау мақсатында қолданылып, эксперимент нəтижесін бағалауға, қортындылар ... ... ... ... ... ... Математикалық əдістер арасында педагогикада ең көп қолданымға келетіндері: тіркеу (регистрация), ранжирование (тəртіпке келтіру), өлшемге түсіру (декодирование). ... ... ... ... ... орташа сандық шамасы айқындалады: орта арифметикалық (салыстырып бақылау жəне эксперименттік топтардың жазба жұмыстарында жіберілген қателердің орташа санын шығару үшін); ... - ... орта ... ... ... он екі ... болса, бағаның өсу дəрежесімен өрнектелген тізімде алтыншысының бағасы - медиана ); ... ... - ... ... ... ... ауытқу, баламалар коэфиценті жəне т.б.
Мұндай есептерді жүргізу үшін белгілі формулалар, анықтама таблицалар қабылданған. Осы ... ... ... ... тəуелділіктері графиктер, диаграммалар, таблицалар түрінде өрнектеледі.
Педагогика ғылымында жас зерттеушілердің араласуын күтіп жатқан, əлі анықталмай елеусіз болған ... ... мен ... ... тың ... ... жемісті дами түсуінің басты шарты - ғалымдар мен педагог-практиктердің бірлікті іс-əрекеті. Егер осы ... жəне ... ... ... ... ... ... жете білумен жүргізілетін болса ғана, педагогтың өз тəжірибесі де, басқалардың да педагогикалық ұсыныстары мақсатты бағытта зерттеліп, талданады, соның ... ... ... ... табыстары мен жаңалықтары ғылыми тұғырға орнығуы сөзсіз.
2 ҒЫЛЫМИ - ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІНІҢ НЕГІЗДЕРІ
2.1 ҒЫЛЫМИ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
Педагогика - ... ... ... ... ... ағарту жүйесі тәрбие мен білім берудің барлық салаларына ғылыми болжам жасау мақсатында және ... ... ... - теориялық, практикалық жағынан терең талдау үшін педагогика ғылымында мынадай зерттеу әдістерінің жүйесі қолданылады:
* ... ... Бұл ... зерттеулерді қолданып жүрген ең көп тараған әдісі. Байқау, ең ... ... ... ... ... көздейді, байқалатын объектіліерді бөліп алып, әдетте фактілер мен белгілерді тіркеп ... күні ... ... ... бойынша жүргізіледі.
* Әңгімелесу әдісі. Педагогикалық зерттеу әдісі ретінде өз алдына дербес қолданылады және байқау әдісімен толықтырылып отырады. Әңгімелесу әдісі күні ... ... ... бойынша анықталуға тиісті зерттеу мақсаттарына сай жүргізіледі. Әңгімелердің барысы, ... ... ... ... ...
* Интервью алу әдісі. Бұл педагогикаға әңгімелесу әдісінің бір түрі ретінде социологиялық зерттеулерден ауысқан. Әдетте жүргізілген әңгімелеоден айырмашылығы интервью ... ... ... ала ... ... бір ізді дәйектілікпен әңгімелесушінің жауаптары жазылып алынады.
* ... ... ... қолдануда зерттеліп отырған проблемаға байланысты көпшілік пікірін білу және осы коллективтегі әр ... ... ... т.б. мәселелердің объективті деректері, субъективті салыстыру анықталады.
* Мектеп құжаттарын зерттеу. Бұл әдіс оқушының жеке іс-қағаздарын, медициналық ... ... ... ... күнделіктерін, жиналыстар мен мәжілістердің протоколдарын оқып үйрену, талдау, жинақтау мақсатында қолданылады.
* Педагогикалық эксперимент ... ... ... педагогикалық тиімділігін анықтай түсу мақсатына сай жұмыстың қандай да болсын әдістері мен жолдарын зерттеу үшін арнаулы ұйымдастырылған әдіс. Педагогикалық ... ... ... бар: ... ... ... мақсатын көздейтін эксперимент.
* Кибернетикалық және математикалық әдістерді педагогикалық ... ... Бұл ... түрлі педагогикалық құбылыстардың өзара сандық байланыстарын, олардың өлшемін, сапалық ерекшеліктерін айқындау үшін қолданылады. Педагогикалық зерттеулерді математикалық әдістерді қолдану ... ... ... ... ... ... үшін ... Педагогикалық үрдістерді модельдеу. Модельдеу педагогикада кибернетикалық идеялар мен әдістерді пайдаланумен байланысты, олар негізінен алғанда қарапайым деңгейде, яғни озат тәжірибені ... ... ... ... ... жіне оны ... рет қңдеп, жүйеге келтіруге педагогикалық зеттеу дәрежесін көтеруге көмектеседі.
* Зерттеулердің нәтижесін тәжірибеге ... ... - ... зерттеудің ең басты қорытындысы болып есептеледі. Зерттеулердің ... ... ... - бұл ... ... ... ... Үздіксіз, бір ізді, мақсатты түрде жүргізілген зерттеу жұмысының нәтижесінде айқындалған заңдылықты, педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... оқулықтар жасау арқылы мектептің озат тәрбиесімен дәлелденіп, тиімділігі жан жақты айқындалған зерттеулердің кепілі болуы керек. Педагогикалық жаңалықтарды, озат тәжірибені, ғылыми-теориялық ... ... ... ... ... ... ... тексеріп, оның нәтижелерін шығару тиімділігін көрсету, педагогикалық ынтымақтастық идеясын жүзеге асыру - қазіргі мектептің, педагогикалық ғылымның, әрбір мұғалімнің ... ... даму ... ғылыми зерттеулердің көлемі жалпы білім салаларының қарқынмен өсуінен ғылымдардың өз алдына жеке даралану және мамандықтарға ... ... ... ... ... отыр. Жалпы ғылымдағы бұл жағдайссоңғы кезде педагогика ңылымынжа да ерекше ... ... ... педагогикалық зерттеулер- педагогикалық ғылымның жаңа даму процесі, дамудың бір түрі, оқытудың заңнамалық обьективті ашылуларына ... ... мен ... ... ... ... ... болып табылады : зерттеудің тақырыбын анықтау; зерттеудің есебінің құрылысы; қолда бар мағлұматтың ... ала ... ... мен ... ... әдісінің мәні және тапсырманы табу сатысы; гипотездің шығу типтері; теориялық және экспериментті тексеру; анализ және ... ... ... ... ... ... ғылыми интерпритациясы; нәтиженің теориялық құрылуыжәне ғылыми зерттеу әдістемесі ұсынған оқытудың - ... ... ... ... Педагогикада зерттеудің 3 сатысын ерекше атап өтеді: эмпирикалық, теориялық және ... ... ... ... жаңа ... және ... ... олардың негізгісін қамтиды. Екінші орында- жылжу және негізгі орнығу, ортақ педагогикалық заңнама, ерте ... ... ... ... ету, ... ... алдын ала болжау және құбылыс пен фактіні алдын ала көру. Үшінші сатысы, әдістемелік, ... база ... және ... зерттеу ортақ принципте орнығады және педагогикалық құбылыстың ... ... ... ... ... көп тараған педагогикалық түрлерге нақты тоқталсақ, эмпирикалық және ... ... ... ... зерттеліп жатқан педагогикалық обьектіге бағытталған және берілген бақылауларға сүиену және экспериментті. Теориялық болып жатқанға ... және ... ... ... даму және ... ... ... тануға бағытталған оның нақты байланысы және заңнамасы.
Зерттеудің эмпирикалық әдісінің сатысына жатады: бақылау, анкеталар, әңгімелесу, оқушылардың оқу негізінанықтау, оқыту және ... ... ... ... тексеру, педагогикалық экспермент. Осындай фиксациялық құбылыстың пайда болуына қызмет етеді, оларды суреттеу, байланыс көзіне түсуші құбылыстар, ... ... ... фактілерге келтіру.
Теориялық зерттеудің әдістеріне жатады: анализ және ... ... мен ... сонымен қатар логикалық әдістер - ұқсастық әдіс, әртүрлілігі, ... ... ... және ... ... әдісі. Осы әдістер бағытталған теорияны қамтудың құрылуына, орнықтырылу және зерттеліп жатқан ... ... Атап өту ... ... - эмпирикалықжәне теорилық сатыларды түсіну диалектикалық жағынан өзара байланыста. Мысалы, педагогикалық тәжірибенің ... ... - ... ... әсер ... қолданып жатқан жылжымалы гипотезге, оның қамтылуы мен ... ... ... ... ... ... ... барлығынан сырттай шектету, процестің шығуы, заңнамалық міннің ашылуы, сыртқы және ішкі түсінігі және т.б. ... әдіс ... ... ... ... құбылыс сатысы, теорияның - оның, мәнінің сатысы.
Қол жеткізгендердің мағынасы бай болмағаны ме эмпирикалық ... көз ... ... ... ... ... жасанды ғылыми білім жоқ. Ф.Энгельс жазған: Тек негізгі теориялық әдістің дұрысы мүмкін, обьективті ... ... ... ... Кез келген педагогикалық құбылыс оның педагогикалық ... ... ... қарастыру керек, басқа құбылыстардың және фактілердің ... ... ... ... ... құбылыста бөлінуі мен оның жеке жақтарын қарастырылуы мүмкін, белгілерін, ерекшеліктерінің құрамы. Анализ ең ... ... ы ... көмектеседі: бір фактіні басқа лардан бөлуге, олардың ... және ... ... ... ... ... жиі ... және қандай тым сирек берілген, жіне кездейсоқ құбылысы не болып ... ... ... педагогикалық құбылыстың әрқашан синтезбен бірігіп жүру, синтезге және оның ... ... ... фактіні анализдеу, топтастыру және оларды жүйелендіру, біз олардың ортақ және негізгі болып табыламыз. Анализ бен синтез зерттеушіге жинақталған ... ... ... ... ... ... мәніне кіруге, барды жоқтан бөлуге, екінші сатыдағы, бөлшектердің арасынан табу және жеке маңызды бөлігі, әртүрлігін ... ... ... ... ... мінездік тану . Синтез және анлизбен абстракциялау және нақтылық ... ... ... ... атап өткен, .
Абстракциялау - ойдың қандай да бір ... ... ... ... заттың өзіненғ оның басқа құрамынан процессі. Педагогикалықзерттеулерде жеткілікті абстракцияның екі түрі қолданылады - ... және ... ... ... түрі көп ... бөлініп алынудан тұрады, ортақ бірдей белгілердің құбылысы. Екіншісініде, ереже ретінде, іс бір затпен ... ... ... ... ... құрамына бөледі.
Теориялық әдістің зерттеу жүйесіне үлкен орынды индукция мен дидукция ой түйін алады, логикалық ... ... ... ... және ... іс ...
Анализ үшін мұндай қиын социологикалық құбылыс, педагогикалық болып табылатын, логикалық формальді әдісімен ... ... ... ... ... және оны ... қолдануды білу керек.
Теориялық әдістерді зерттеу сол және басқа кез келген педагогикалық зерттеулерді оның негізгі алға ... ойы, ... ... ... ... Олар шешуші мағынаны жинақталған педагогикалық фактілердің бағасы үшін ... ... ... және процестердің жаңа үлгісін құрастыру үшін. Теориялық үлгілердің бір түрі ойлау эксперименті ... ... ... шынайы обьектілер құрастырылып, мысалы: тәрбие құбылыстарының соңын немесе басқасының қтуі, оның ішінде құрылым мен ... және ... ... ... бұл ... және ... әр түрлі обьектілермен қарама қайшылығы.
Конкретизация, бізге белгілі, өзінің логикалық түрін көрсетеді, қарама қарсы абстракциялау, ол ойды шынайы құбылыстың ерте ... ... ... бекітеді. Осы әдістердің күші олардың практикамен бөлінбейтін білдіреді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Педагогика саласындағы зерттеулер - бұл ... ... оның ... мен ... ... ... мен ... жөніндегі жаңа мəліметтерді алуға бағытталған ғылыми ізденіс процесі жəне оның нəтижесі. Педагогикалық зерттеулердің міндеті- деректер мен ... ... жəне ... ... ала болжастыру.
Бағытталу тұрғысынан педагогикалық зерттеулер іргелі (фундаменталды), ... жəне ... ... ... үш ... бөлінеді. Іргелі зерттеулер нəтижесінде педагогиканың теориялық жəне практикалық жетістіктерін қорытушы жалпы тұжырымдамалар алынады ... ... ... ... жүйелерді дамытудың моделдері ұсынылады. Қолданбалы зерттеулер - бұл ... ... ... ... тереңдей тануға, алуан қырлы педагогикалық қызметтің заңдылықтарын ашуға бағдарланған істер. Болжам жоба - бұрыннан белгілі теориялық көзқарастарға ... ... ... ... дұрыстығын дəлелдеп, оларды практикалық айналымға қосу бағытында істелетін жұмыс.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Т.Бегалиев .
* Ш.Таубаева, З.Исаева. .
* Ш.Т.Таубаева.
* Е.Дайрабаев, ... .
* ... Г.Д.Ж
* ...
* ... ... ...
* С.А.Мусаева. .
* А.Ерназаров, М.Жайлауова

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Педагогиканың əдіснамасы 8 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
Білім басқарудың мемлекеттік – қоғамдық жүйелері10 бет
Жоғары мектепте оқытудың ерекшеліктері8 бет
Мектепішілік басқарудағы тың енгізулер бағдары4 бет
Мектептегі білім беру мазмұны мен оқыту әдістері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь