Визуалды бағдарламалау ортасының электронды оқулық бағдарламасын құру технологиясы

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1. Оқыту.тексеру бағдарламасында компьютерлiк оқыту жүйелерiн пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1. Компьютерлiк оқыту жүйесінiң құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2. Оқытудың заманауи құралдары туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.3. Электронды оқыту құралдарын пайдалану саласы ... ... ... ... ... ... ... .
1.4. Электронды оқыту құралдарына қойылатын талаптар ... ... ... ... ... .

2 Компьютерлlк оқыту жүйесін даярлау технологиясы ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Форманың қасиеттері мен оқиғалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Бағдарламаның құрылымы. Кодтау терезелері ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3 MS FrontPage 2003
2.4 Delphi.де компьютерлiк оқыту жүйесiн жасау негiздерi ... ... ... ... .
2.5 Компьютерлiк оқыту жүйесін оқу процесiнде пайдалану ... ... ... ... ...
3 Компьютерлiк оқыту жүйесін пайдалануға нұсқау ... ... ... ... ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Қазіргі таңда ақпаратты пайдалана және жоғары деңгейде талдай білген маман әрқашан сұраныста. Кез келген маман өз міндетін экономиканың өтпелі кезеңінде жаңа талаптарға лайықты етіп орындау үшін жаңа ақпараттық технологиялар арқылы жұмыстарын шеберлікпен жүргізе білуі қажет. Бұл жаңа ғасырдың, бүгінгі күннің талабы.
Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті ел ретінде даму стратегиясы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында атап өтілгендей, қоғамымыздың басым міндеттерінің бірінің жүзеге асырылуы – халықтың компьютерлік сауаттылығын қалыптастырумен байланысты. Мемлекет барлық деңгейдегі техникалық және технологиялық білім беруді дамытуға бағытталған тиісті шараларды қолдауда. Мемлекет басшысының Қазақстан халқына осы жолдауы тың ойларға жетелейді. Президент өз Жолдауында XXI ғасыр деңгейінде білім беру мен кәсіптік даярлау мәселесіне аса көңіл бөлуі еліміздің әлеуметтік экономикалық даму жолындағы тағы бір белестен асып, көздеген межеге жақындап келе жатқанымызды білдіреді .
Қазіргі кезде қоғам әрекеттерінің барлық саласында компьютер көмегімен ақпараттық ресурстар жасалынып жатыр. Олар тауар-ақша қатынасына кіреді және материалдық, инновациялық, энергиялық және еңбек ресурстарымен қатар индустриялық үрдістерге де белсенді қатысады. Яғни ХХІ ғасыр бүкіл дүние жүзін ақпаратты қоғамға көшірумен басталды. Оған қоғамдағы барлық білім, ғылым, экономика, басқару салаларды ақпараттандыру арқылы қол жеткізуге болатындығы белгілі.
Біздің елде осы мәселелердің маңызды екендігі және оларды шешу керектігі тұралы жалпы түсінік бар. Мұның барлығы тек техникалық құралдарды көбейтуге емес, жоғары білікті мамандарды дайындауға да байланысты. Сондықтан да қазіргі кезде әр бір маманның іс-әрекеті осы ақпараттандыруды талдай және жаңа ақпараттық технологияларды дұрыс пайдалана білуге көп тәуелді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 Г.Боутон. Внутренний мир AdobePhotoShop. Киев, ДиаСофт, 2000 г.
2 С.Луций. Изучаем PhotoShop. Спб. 2002 г.
3 Роуз К. Освой самостоятельно Adobe Photoshop 5.5 за 24 часа. Пер. с англ. – М.:Издательский дом “Вильямс”, 2000
4 О.Камардинов. Информатика. 1-бөлiм. -Шымкент, 1999.
5 О.Камардинов. Информатика, 2-бөлiм, -Шымкент, 2000.
6 Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 98. Пер. с англ. К., “Диалектика”, 1996
7 К.З.Халықова. Информатиканы оқыту әдiстемесi. -Алматы. “Бiлiм”, 2000
8 М.Донской. Интернет и пользовательский интерфейс. Мир Internet. 1999.
9 М.П.Концевой. “Парадоксы” дидактической наглядности. Education+ Человек. Культура. Общество.
10 А.И.Башмаков. Компьютерный учебник “Информатика” для дистанционного обучения. Мн. Бестпринт, 2001.
11 В.В.Волкова. Дизайн рекламы. М.: Университет, 1999.
12 В.В.Фаронов. Delphi 6. Учебный курс. М. 2001
13 А.Я.Архангельский. Программирование в Delphi 5, M., ЗАО “Издательство БИНОМ”, 2000
14 А.Полянский. MS FrontPage 2000. М., 2001
15 О.Камардинов, Х.Жантелi. Delphi 5-6, -Шымкент, 2002.
16 С.Бобровский. Delph 5. Учебный курс. М., 2001
17 Н.Культин. Delphi 6. Программирование на Object Pascal. БХБ-Петер¬бург, 2001
18 О.Камардинов. Turbo C және Turbo C++ тiлдерiнде бағдарламалау, Ш., 2005. 87 бет.
19 Б.Н.Березин, С.Б.Березин. Начальный курс Си С++. М., 1998.
20 В.В.Фаронов. Delphi 5. Учебный курс. м., 2001
21 Электронды оқу басылымы туралы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік стандарты. Алматы 2002 ж.
22 КР СТ 1087-2002. Бағдарламалық құжаттардың бірыңғай жүйесі. Қолданушының басқармасы. Құрамына, мазмұнына және безендірілуіне талаптар.
23 КР СТ 34.014.-2002. Ақпараттық технология. Автоматтандырылған жүйелерге стандарттар кешені. Терминдер және анықтамалар.
24 С. Симонович., Г. Евсеев., Специальная информатика. М. 2002. 479 стр.
25 Марко Кенту. Delphi 7 для профессионалов. Питер. 2004. 1100 стр.
26 Молли Э. Хольцшаг. Использование HTML 4. Киев. 2001. 999 стр.
        
        ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Визуалды бағдарламалау ортасының электронды оқулық
бағдарламасын құру технологиясы
МАЗМҰНЫ
|Кiрiспе………………………………………………………………............ | ... ... ... компьютерлiк оқыту жүйелерiн | ... | ... ... | ... ... ... жүйесінiң | ... | ... ... ... ... ... | ... | ... ... ... ... пайдалану саласы | ... | ... ... ... ... ... | ... | |
| | |
|2 ... ... ... ... | ... | ... ... ... мен | ... | ... ... ... ... ... | ... MS ... 2003 | ... ... ... ... ... ... ... | |
|2.5 Компьютерлiк оқыту жүйесін оқу процесiнде | ... | |
|3 ... ... ... ... | ... | ... | ... | ... ... | ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасын құру технологиясы. Құрылған бағдарлама
әсіресе Интернетте электронды оқыту бағдарламасын құру технологиясын
жетiлдiруге және көптеген пайдаланушыға білімін көтеруге көмектеседі.
Дипломдық жұмыс қазақ тілінде ... ... ... екі ... және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Белгілер мен қысқартулар
HTML – HyperText Markup Language –гипермәтін белгілеу тілі
ҚҚБ – Қашықтықтан білім беру
ЭЕМ – ... ... ... – Sіngle Document Interface – бірқұжатты интерфейс
MDI – Multіple Document Interface – көпқұжатты интерфейс
VCL – Vіsual Component Lіbrary - ... ... ...... ... құралы
PCM – Pulse Code Modulation - Импульстi-кодты ...... к ... ...... ... беруді ақпараттандыру ғылыми әдістемелік
орталығы
КО – Компьютерлiк оқулық
БТКҚ – Бiлiмдi тексерудiң компьютерлiк құралы
КП – Компьютерлiк практикум
Кіріспе
Қазіргі таңда ақпаратты пайдалана және ... ... ... ... әрқашан сұраныста. Кез келген маман өз міндетін экономиканың өтпелі
кезеңінде жаңа ... ... етіп ... үшін жаңа ақпараттық
технологиялар арқылы жұмыстарын шеберлікпен жүргізе білуі қажет. Бұл ... ... ... ... Республикасының бәсекеге қабілетті ел ретінде даму
стратегиясы ҚР Президенті Н.Назарбаевтың ... ... ... ... қоғамымыздың басым міндеттерінің бірінің жүзеге асырылуы –
халықтың компьютерлік сауаттылығын қалыптастырумен ... ... ... ... және ... ... беруді дамытуға
бағытталған тиісті шараларды қолдауда. Мемлекет ... ... осы ... тың ... ... Президент өз Жолдауында XXI
ғасыр деңгейінде білім беру мен кәсіптік даярлау мәселесіне аса көңіл бөлуі
еліміздің әлеуметтік ... даму ... тағы бір ... ... ... жақындап келе жатқанымызды білдіреді .
Қазіргі кезде қоғам әрекеттерінің барлық саласында компьютер көмегімен
ақпараттық ресурстар жасалынып жатыр. Олар тауар-ақша ... ... ... инновациялық, энергиялық және еңбек ресурстарымен қатар
индустриялық үрдістерге де белсенді қатысады. Яғни ХХІ ғасыр ... ... ... қоғамға көшірумен басталды. Оған қоғамдағы ... ... ... ... салаларды ақпараттандыру арқылы қол жеткізуге
болатындығы белгілі.
Біздің елде осы мәселелердің маңызды ... және ... ... тұралы жалпы түсінік бар. Мұның барлығы тек техникалық құралдарды
көбейтуге емес, жоғары ... ... ... да ... да ... ... әр бір маманның іс-әрекеті осы ақпараттандыруды
талдай және жаңа ақпараттық технологияларды ... ... ... көп
тәуелді.
Зерттеу жұмысының тақырыбы: Визуалды бағдарламалау ортасының
электронды ... ... құру ... ... ...... орта білім беру мекемелерінің
студенттеріне арналған информатикадан ең ... ... ... құралын
жасау, аспаптық құралмен тәжірибені игеру, мультимедиалық технологиясымен
таныстыру, сонымен қоса өзге ... қосу ... ... ... ... ... Delphi бағдарламалау ортасы мен оның мүмкіндіктерін
және принциптерін ... ... ... қарастыру және жаңа бір
үлгідегі электрондық әдістемелік құрал жасау.
Білім ... ... ... ... ... міндеттерді
шешуге бағытталған:
• оқытудың сапасын арттыру арқылы қоғамның интеллектуалдық
деңгейін көтеру;
... ... өз ... ... алу машығы мен
қажеттілігін құрайтын, ... ... ... ... ... ... ... оқытудың міндетті мерзімін қысқарту, қалған уақьтты тиімді
пайдалану;
• студенттердің Интернетпен ... ... ... ... WWW қызметінен кеңінен пайдалану ... ... ... ... ... ... ... құру мәселесі туындады. Мұның барлығы, электрондық ... ... ... дайындауды өңдеуге арналған қосымша топ
тартуын талап етеді. Бұл жобаның ... ... ... құралын құруда
бағдарламашының жұмысын автоматтандыру және оның аталған үрдісте қатысуын
азайту болып табылады.
Зерттеу жұмысының өзектілігі: ... ... ... ... электронды оқыту бағдарламасын құру технологиясын жетiлдiруге
және көптеген пайдаланушыға білімін көтеруге көмектеседі.
Қазіргі таңда ақпараттық технологиялардың ... ... ... ... ... барлық сатылары үшін мультимедиялық
электрондық оқулықтар қажеттілігі туындап отыр.
ХХ-ғасырдың соңында Internet және Internet ... ... ... ... ... ... ғылымда жаңа салалардың пайда
болуына әкеп соқты. Ақпараттың таралуы уақыт пен ара ... ... ... ... барлығы пайдаланушының ақпаратты алу әдістерінің
ескіруіне алып келді.
Осы уақытқа дейінгі білім беру ... тек ... ... ... ... пайдалану қазіргі заман талабын қанағаттандырмайды.
Сондықтан қазіргі ақпараттандыру ... ... ... алға ... ... емес.
Зерттеу жұмысының объектісі: Delphi ... ... ... жұмысының құрылымы: Дипломдық жұмыс екі бөлімнен тұрады:
Бірінші бөлімде, электронды оқыту бағдарламалары туралы ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларының құрылымдық жолдары, ... ... ... ... ... ... оқулыққа
қойылатын талаптар қарастырылған.
Зерттеу жұмысының ... ... ... жұмыста қойылған
тапсырманы шешу үшін бағдарламалық Екінші ... Delphi ... ... оның принциптері мен мүмкіншіліктері туралы, сонымен қоса
Delphi бағдарламалау ортасында жоба құру ... ... ... ... компьютерлік оқыту жүйелерін
пайдалану, Delphi бағдарламалау ортасында «Визуалды ... ... ... құру технологиясы» атты компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... жүйелерiн пайдалану
Қазақстан Республикасындағы бiлiмдi ақпараттандыру жүйесін ары
қарай дамыту ... ... ... ресурсы болып
табылатын компьютерлiк оқыту құралын (КОҚ) дайындамай жүзеге асыру
мүмкін емес. Олардың атқаратын ... де ... кең, ... және тест ... бағдарламалар, компьютерлiк ойындар,
ақпараттық жүйелер, оқыту орталары, электронды оқулықтар ... ... Осы ... ... ... әр ... ... әзiрлеу Республикалық бiлiм берудi
ақпараттандыру ғылыми әдiстемелiк орталығының негiзгi ... ... ... ... бiлiм жүйесінiң барлық сатылары КОҚ жасаумен
шұғылданып ... бiр ... ... ... төрт бөлiктен тұрады
олар: мотивациалы-мақсаттық, мазмұндық, операциялық және нәтижелiк бақылау
компоненттерi.
КОҚ-ның мотивациалы-мақсаттық ... ... ... ... ...... жүйелiк және функционалдық бiлiм
жиындары. Ол ... өз ... ... ... ... ... мазмұндық компонентi гипермәтiн арқылы жұзеге асырылады.
Гипермәтiн – ... ... ... ... ... және ... тұратын мәлiметтер базасы
ретiнде берiлетiн ақпараттық оқыту ортасы. ... ... ... ал
кейбiрiн ағылшын тiлiндегi дыбыстар арқылы айтуға болады. Гипермәтiн бейне
материалдарымен толықтырылған.
КОҚ-ның операциялық ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. КОҚ-ның нәтижелiк бақылау
компонентi тест алу ... ... ... тестердiң екi түрi
берiлген: бiр дұрыс жауабы немесе бiрнеше дұрыс ... бар. Тест ... өзi ... ... тексерiп көре алады, әрбiр ... ... ... орны ауыстырылып отырады.
Студенттер үшін КОҚ – ЖОО ЖӘНЕ АРНАУЛЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУ-да ... ... да ... толықтырылып отыра алатын және нәтижелiк
емтиханға дайындалуға көмектесетiн мәлiметтер базасы болып келедi. КОҚ-мен
жұмыс ... ... ... өз мүмкіндiгiн есепке ала отырып, оқып үйрену
iсiн жеке дара жүргiзуi болып саналады.
Мұғалiм үшін КОҚ бұл ... ... ... ашық түрдегi
әдiстемелiк жүйе, оны әрбiр оқытушы өз педагогикалық ... ... ... ары ... ... алады.
КОҚ студенттердiң сыныптан тыс өз бетiмен жұмыс iстеуiне ... ... ... ... ... негiзделiп құрылғаны, осы
құралдың тиiмдiлiгiн айқындай түседi. Модульдердi бөлуде ... ... ... ... ... негiзге алынған.
КОҚ – дисплей экранында көрiнетiн жай ғана мәтiн емес, ол ... ... ... материалдарды жеке меңгеруге арналған күрделі, көп қажеттi
бөлiмдерiн қайталап, игеру тәсiлi мен ... ... тән етiп ... осы сәтте ең керек деген материалды қарап шығуға ... ... ... нақты құрылымдардан тұрады да, ... ... ... ... жүйе ... ... Бұл ... танысу арқылы
студент практикалық негiзде алгоритмдiк ойлау қабiлетiн ... ... ... ... ... ... ... керектi ұясынан iздеп таба бiлу
де әрбiр баланың ... ... ... ... ... ... берiлген алгоритм студенттерге өз бетiмен жұмыс iстеу
мүмкіндiгiн бередi. Мұнда сабаққа деген қызуғушылық пайда ... бiлiм ... ... белсендiлiгi арта бастайды. КОҚ-нi пайдалану мұғалiмнiң
де ғылыми-әдiстемелiк потенциалын ... оның ... ... ... әр ... ... тесттер арқылы студенттi жекелей
бақылауды, графикалық ... ... ... мультимедиялық, бейне
және дыбыс бөлiмдерiнiң бағдарламасы бойынша ... ... ... көп ... ... оқулықтардың материалдарын модульдiк ... ... ... бiрыңғай тұрғыдан қарастыруға негiзделген. Студенттердiң танымдық
ерекшелiктерi мен жас өзгешелiктерiне байланысты ... ... ... ... ... ... абстрактылықтан нақтылыққа ... ... ... ... Ендi ... бiлiм мен ақпарат беретiн
тұлға емес, ол алға қойылған мақсатқа жету жолындағы керектi мәлiметтердi
әр жерден тауып ... ... әр ... ... ... ... әрi әрiптеске айналып кетедi.
Әлi де көп ... ... тиiс, ... ... оқу
орындарының, колледждердiң, жоғары мектептiң және ... бiлiм ... ... ... ... оқулықтар шығарылуы тиiс.
КОҚ-рiнде ақпаратты бейнелеудiң көптеген түрлерi қолданылады: ... ... ... ... ... дыбыс, интерактивтi
үшөлшемдi бейнелер, т.с.с.
Пайдаланылатын формалар мен форматтарды келесi факторларға сүйене
отырып таңдау ... ... ... ... ... көлемi мен
сипаттамалары;
... ... ... мәнi мен ... және ... ... ... көлемiне қойылатын шектеулер;
▪ жоспарланған өнiмнiң бағдарламалық және техникалық сипаттамалары;
▪ КОҚ-сiн ... ... ... ... және ... Қазiргi уақытта барлық дерлiк КОҚ-де мәтiндiк
және гипермәтiндiк компоненттер қолданылады. Ақпараттық ... Бұл ... ... ... құрудың кез-келген инструменталдық
құралдарының көмегiмен iске асыруға болады.
Ақпарат бейнелеудiң бұл түрі өте кең ... ... ... та ... Дегенмен қолданылатын гипермәтiндер типтерiн анықтау
мәселесiн қарастырып өтейiк. Олардың келесi негiзгi типтерi бар:
▪ ағымдық беттегi не ... ... ... ... ... ... не беттегi мазмұнға байланысты функцияны
шақыру;
▪ ағымдық ... ... ... ... қосымша терезенi шақыру;
▪ тапсырмалар жүйесін шақыру;
▪ сыртқы қосымшаны шақыру.
Графика және анимация. Суреттi бейнелеу тәсiлi ... ... ... ... ... және функционалдық болып
бөлiнедi.
Матрицалық сурет пикселдер деп аталатын ... ... ... массив. Пиксел матрицалық бейненiң “минимал”өлшемдегi элементi
болып табылады. Оның ... ... ... ... ... ... оның ... элементтерiне сәйкес келетiн векторлық
графикалық примитивтер жиынтығы. Бейнелеуде қолданылатын ... ... ... ... сипаттамасы. Мысалы, түсi,
ұзындығы, қалыңдығы берiлген белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ... түзу, т.с.с.
Векторлық графика жазықтағы ғана емес ... ... ... ... ... Сонымен қатар векторлық бейнелер
масштабтау кезiнде күрделі трансформацияларға (бұру, қисайту, созу, қысу,
т.с.с.) ... түсе ... ... ... ... ... ... Мысалы,
КОҚ оқыту процесiнде кейбiр бақылау жұмыстарының нәтижелерiн диаграмммалар,
графиктер түрінде бейнелеуi мүмкін. Осы кезде арнайы ... ... ... тұрғызу оңай әрi жылдам орындалады.
Графикалық ақпараттық компоненттердiң ... ... ... әрi ... ... ... ... оның классификациялық схемасындағы
басқа түрлерiне ... ... ... ... ... КОҚ ... ... мол болғандықтан оған қысқаша тоқталып
өтелiк.
Анимациялық графика екi ... ... ... және слайттық.
Суреттiк және спрайттық анимацияға кадр терезесiнiң не ... ... ... ... ... ... уақытта .jpeg, .gif,
.png, .tiff форматтағы анимациялық ... ... ... ... ... ... ... цифрлық бейнеленуi
үздіксіз аудиосигналдың уақытқа және деңгейге қатысты дискреттелiп берiлуi
арқылы ... ... ... түрде сигнал амплитуда ... ... ... Мұндай бейнелеу импульстi-кодты модуляция
(PCM – Pulse Code Modulation) деп ... ... ... дыбысты цифрлық өңдеу үшін 2-ден ... ... ... ... ... ... пайдаланылады. КОҚ-лерiнде 16-
44 кГц аралығында жатқан ... ... ... ... ... аудиоплатаға орнатылған синтезатордың көмегiмен шығарылады.
Дыбысты сипаттайтын файлдар .midi форматта болғаны жөн. Бұл файлдар
.mid типтi болып ... .midi ... ... ... ... ... ... дыбыстық эффектiлердi орындағанда қатесiз, ауытқуы
байқалмайтындай болады.
Windows жүйесінде цифрлық дыбыстарды сақтау үшін .wav ... .wav ... ... ... ... ... ... ақпарат да сақталады. Сондықтан оның көлемi едәуiр үлкен болып
келедi.
Бейне және ... ... ... екi синхронды орындайтын
құрылымнан тұрады: визуалды (Бейнежол) және дыбыстық.
Бейнежол қозғалыссыз графикалық бейнелерден тұратын кадрлар тiзбегiнен
тұрады. ... мен ... ... ... ... ... ... ажыратылады. Бейнекадрдағы бейнелер шынайы
болып келедi. Оның ... көзi ... ... ... фото - ... ... алынады. Ал анимациялық компоненттердегi бейнелер
жасанды болып келедi. Яғни олар ... ... не ... жүйелерiнiң көмегiмен даярланады. Қазiргi кезде ... ... Autodesk ... AutoCad, 3D Studio Max, ... ... кеңiнен қолданыс табуда.
Интерактивтi үшөлшемдi бейнелеу. Дәстүрлі графикалық компоненттердiң
ортақ ... ... ... мүмкіндiгiнiң төмендiгiнде болып
саналады. Мұндай мүмкіндiк ретiнде бейненi масштабтау, орындалуды ұзу/қайта
жалғау, анимацияның кадрларын, жылдамдығын басқару, ... ... ... ... ... ... ... iске асыру үшін КОҚ
құрамына кiретiн барлық компоненттердi бастапқы қалпында қолдан ... жөн. Ол үшін ... ... ... құру үшін жоғарыда
келтiрiлген ақпаратты бейнелеудiң түрлі компоненттерiнiң ... ... ... ... ... Бұл КОҚ ... оның ... нәтижесiне үлкен оң әсерiн тигiзедi. Себебi
сапалы КОҚ құру үшін оның құрамындағы ақпараттық компоненттер ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын құрылымдау иерархиялық деңгейлерге бөлiнген
құрылымдық бiрлiктерге жiктеу, ... ... ... бағалау және
пән мәселелерiнiң ашу т.с.с. оқу-әдiстемелiк жұмыстарды ... ... ... оның ... ... көп ... ... Мазмұн тарапынан көп бағыттылық үш аспектiнi қамтиды:
▪ оқу ... ... ... ... ... мамандықтар мен пәнаралық байланыс;
▪ оқушының бастапқы дайындығының түрлі деңгейi.
Көп бағыттылықты аспектiлерiн жүзеге асыру үшін КОҚ-сiн ... ... ... ... Бағдарламаны бөлшектеу осы деңгейлердi
ескере отырып орындалады.
КОҚ мазмұнын құрылымдаудың базалық екi ... ... ... ... (оқу ... ... ... педагогикалық
мәселелер бойынша).
Бiрiншi принцип дәстүрлі оқулық мазмұнына ұқсас келетiн ... ... ... табылады. КОҚ құрамында ол ... ... ... ... ... ... ... компоненттерiнiң
құрамы мен бағыныштылығын бейнелейдi.
Пән мазмұнын құрылымдаудың екiншi тәсiлi ... ол ... ... ... Бұл оқу ... ... ... аралық бақылаулар, т.с.с.) болып келедi. Мұндай құрылым оқытуды
Ұйымдасқан ... ... ... ... және ... ... ... жоғарыда атап өтiлген принциптердiң екеуiн қатар пайдаланған
тиiмдi. Яғни мазмұн алдымен тақырыптық негiзде құрылымданады, ... соң ... ... ... бейнелейтiн уақыттық принцип iске асырылады.
Пән мазмұнын құрылымдауды бастау алдында келесi мәселелердi шешiп алу
қажет:
▪ тақырыптық жiктеу деңгейiнiң тереңдiгiн, яғни оқу ... ... ... әрбiр деңгейге сәйкес құрылымдық ... ... ... ... ... ... бейнелену формасын
айқындау.
Тақырыптық жiктеу деңгейiнде, яғни оқу материалының ... үш ... ... тиiс. ... ... ... оқу материалы
өте күрделі болып, оқушыға оны пайдалану ауыр болады.
Құрылымдық бiрлiктер типтерiнiң атаулары түрлі болып ... ... онда ... кезiнде қолданылатын шартты атаулар (лекция, практика,
семинар, т.с.с.) қолданылмауы керек.
Мазмұнның ... ... ... ... екi ... ... болуы мүмкін: кадр – тақырып мазмұнына сәйкес мәтiн,
графика, аудио, Бейне элементтер жиынтығы; модуль – ... ... ... ... ... iшкi ... тұратын
құрылымдық компонент.
Қорыта айтқанда, пән мазмұнын құрылымдау оны тек ... ... қана ... ... ... ... ... бiрлiктердiң ерекшелiктерiн анықтау, ... ... ... ... ... мәселелердi шешiп алуға
келiп саяды.
Бiз даярлаған «Delphi» курсының жалпы құрылымы 2-схемада келтiрiлген.
Схемадан көрiп ... ол ... ... ... ... ... ... негiзгi құрылымдардын тұрады:
Курс мазмұнының оқыту жүйесінде «Delphi» курсының құрылымданған және
ақпаратты-логикалық ... оқу ... тест ... ... ... ... жүйесінде “үлгiмен оқыту” әдiсiн жетекшiлiкке алып
құрыстырылған лабораториялық ... және ... ... ... және ... ... сай құрастырылған көпнұсқалы
тапсырмалар жүйесi бар. Бұл жүйе оқытудың екiншi тәсiлi ... ... ... өз ... қарай алдымен оқу материалдарын шолу жасай ма, әлде
бiрден тапсырмалар жүйесіне өтiп, оқу ... ... ... алып ... ма өзi ... ... ... зерттеулер компьютерлiк ... ... ... ... оның ... байланысты болатындығын көрсетуде. Бағдарламаның безендiрiлуi
үйренушiлердiң ... ... ... жылдамдығына, т.с.с. маңызды
көрсеткiштерге тiкелей әсерiн ... ... ... бағдарламасының
интерфейсiн жобалау мәселесiн ғылыми негiзде, әбден ... ... ... ... ... ... оқу материалдарының, көпнұсқалы
тапсырмалар жүйесінiң, тест сұрақтарының ... ... ... ... оқу ... ... тест сұрақтарын
өзгертiп, толықтырып, жетiлдiрiп отыруына болады. ... ... ... ... пароль көмегiмен ғана орындалады.
Шет ел психологтарының ... ... ... жайлы көптеген зерттеулер жүргiзiлген. “Жақсы интерфейс -
ыңғайлы аяқ киiмге ұқсас, - деп ... ... ... маманы М.Донской. –
Оған ешкiм көңiл бөлмейдi. Көңiл аударған кұнде де, “Мұнда тұрған не ... ... Ал ... ... ... ... ... Шындығында жақсы
ұйымдастырылған интерфейстi пайдаланушы байқамайды, ... ... ... ... ... ретiнде қабылданады”.
“Қазiргi кездегi компьютерлiк бағдарламалар мен олардың ... ... мен ... ... құрылуда, ал бұл адам-машина
қатынасының көптеген облыстарын ... ... ... ... ... ел ... ... пен Дж. Брзезинский ”.
Де М.Верней мен З.Л.Бердж интерфейс жөнiнде былай деп жазады: ... ... ... ... өте жақсы жазылған курстың мазмұны
да игерiлмей қалады. ... ... ... көп ... ... ... ... алдымен интерфейстi дұрыстап құру қажет,
үйренушi мен бағдарламаның өзара байланыс схемасын тиянақты зерттеу қажет”.
Шет ел және ... ... ... ... компьютерлiк
оқыту құралдырының интерфейсiн құруда келесiлердi ескерген жөн:
Безендiруде жүйелiк бағытты қолданудың ерекшелiктерi. Жүйелiк бағыт
жүйелiк ... ... ол ... ... үлгiнi жобалау мен жасау
процесiне, оны пайдалану мен оның ары қарай жұмыс iстеуiне ... ... ... шығармашылық жобалаудың ерекше түрі. Бұл ... ... ... ... әдiстерден басқа, информатика,
семиотика, құрылымдық, ... ... ... ... ... т.б. ... ... пайдалануға
мүмкіндiк туғызады.
Семиотиканы (таңбалар мен таңбалық жүйелер жайлы ғылым) пайдалану
ақпаратны түрлі ... ... оның ... ... ... ... ... Негiзгi оқу материалдарының ... мен ... ... анықтау. Үйренушi жаңа оқу материалымен алғаш танысқан
кезiнде материал мәтiнi мен осы ... ... өзi ... ... бастайды. Мұндай салыстыру үйрену тиiмдiлiгiн арттырады және
Бұл оқу материалының ... ... ... ... ... ... ... оқу материалына және оның берiлуiне қойылатын талаптар
үйренушiнiң жаңа ... ... ... және ... ... да ... ... материалына қойылатын негiзгi талаптар:
• мазмұндалу мәтiнi өте қысқа және максимум жаңа ақпарат қамтуы
керек. ... ... ... ... экранынан оқып, түсiну өте
қиын;
• үйренушi бiлетiн ... мен ... ... ... жаңа сөздердi үйрену және есте сақтауын жоғарылатады;
• семантикалық байланыстағы ақпаратлық элементтердi топтастыру қажет.
Мұны құрылымдық принцип арқылы жұзеге асыруға ... өте ... ... ... сол жақ ... ... ... зерттеулер көрсеткендей адамның назары
алғашқы болып, экранның осы бөлiгiне аударылады;
• абзацтың негiзгi идеясы оның алғашқы ... ... ... Бұл
абзацтағы алғашқы және соңғы ойлардың өте жақсы есте сақталуына
байланысты;
... ... ... ... түрде құрылуы тиiс.
• күрделі модельдер мен құрылымдарды бейнелейтiн ... ... ... ... ... қамтамасыз етiлуi тиiс;
• оқыту материалының мәтiнi дыбыстық эффектiлерiмен толықтырылуы
керек. Бұл ақпарат қабылдау ... ... ... ... ... ... Оқу ... алу оның мазмұндық, көрсеткiштiк, жылжу, ауысу, сiлтемелер жүйесінiң
қаншалықты тиiмдi ұйымдастырылғанына тәуелдi.
“Бiрде-бiр үлкен кiтап ... ... ... ... кiтапты
терезесi жоқ ұймен, көзi жоқ денемен салыстыруға болады. Ал Бұларды ... ... ... жылжу, гиперсiлтемелер жүйесi келесi талаптарды қанағаттандыруы
тиiс:
- Электронды оқулықтың оқытудың негiзгi этаптарын бейнелейтiн
графикалық схема орналасқан кiлттiк ... ... тиiс. Бұл ... ... қай ... екендiгiн бiлiп отыруға мүмкіндiк туғызады;
- гиперсiлтемелер оқулықтың қай түсына алып баратынын дәл және анық
көрсетiп тұруы керек;
- гиперсiлтемелердiң асты ... ... ... ... ... бөлiктерi болмауы тиiс;
- оқу материалы бiр немесе екi беттен аспауы керек;
- гиперсiлтемелер тiзбегiнде олардың келесi ... ... ... ... ... ... алып барады? Ненi көрсетедi? Қажет
пе?).
- бағдарламаның мiндеттi ... ... ... ... қажет және кiлттiк
сөздер мен мазмұн элементтерi арасындағы мета-тэгтер ... ... ... ... ... және ... бiлiмдi бейнелеудiң автоматтандырылған құралдарын қолданғанда
тиiмдi болады.
Түстер мен формаларды қабылдаудың физиологиялық ерекшелiктерiн ескеру.
Адам көру сезiмiнiң ... 180 ... ... ... ... Түс пен оның
қосылыстарының безендiру мүмкіндiгi шексiз. Түрлі түс ... ... ... әсер ... белгiлi.
Кей түстер адамды дем алдырса, кей түстер шаршатады. Сонымен түстер
комбинацмясы да ... ... әсер ... ... ... түстер мен формаларды қабылдаудың
келесi физиологиялық ерекшелiктерiн ескеру керек:
• қызыл, қызғылт, сары түстер адамға ... ... ... Мұндай әсер адамның нерв клеткаларын белсендiрiп,
ақпаратны қабылдау қабiлетiн жоғарылатады;
• көк, көгiлдiр, ... дем ... ұйқы ... ... ... сұр, жасыл-сарғыш түстер нейтрал түстер;
• екi түстiң қосылысы, фон мен таңба түстерi көру ыңғайлылығына әсер
етедi. Кейбiр түстер жұбы тек ... ... ... ... ... ... (мысалы, қызыл фонда жасыл түспен көрiнген
әрiптер);
• бағдарламада қолданылатын шрифттердi таңдауда келесілердi ескерген
жөн: бас әрiптер кiшi ... ... ауыр ... ... ... жазылған цифрлар жеңiл қабылданады; т.с.с.
• шрифт пен фонның ең жақсы ... ... ... фонда ақ
әрiптер, ақ фонда қара әрiптер, көк фонда сары әрiптер;
• ақ фон ... ең ... ... ... табылады;
• кез-келген фондық сурет пайдаланушының ... тез ... ... ... төмендетедi.
• адамның санасына мультипликация да қатты әсер етедi, анық, ашық
түстi сутетер жылдам ауыстырылып ... ... оңай ... ... қозғалып тұратын объектi (анимация) бар оқу материалын
қабылдау өте қиын, себебi қозғалып ... ... ... ... ... ... – өте күштi қару, сондықтан оны аса сақ қолдану
қажет. ... таң ... ... ... көп ... ... ... соқтырады да, Бұл өз тарапынан бұкiл ... ... ... деп ... ... ... оқулықтың сыртқы құрылымын, яғни ... ... ... ... ... ... әрине,
оның тақырыптық мазмұнында. Егер оқулық кейiн сынақ не емтихан тапсырылуы
тиiс пәннен ... онда бiр ... үш ... ... берген жөн:
Мазмұндау мәтiн, сурет, кескiн, схема, кесте, график т.с.с. ... ... ... ... ... оқулықта мүмкін емес, анимация,
Бейне, дыбыстық эффектiлер сияқты компьютерге тән ... орын ...... мазмұнын қысқартылған мәтiн – график түрінде
бейнелеу. Бұл оқу материалының құрылымын, ондағы негiзгi идеяларды түсiнуге
септiгiн ... ... ... ... образдар арқылы бейнлеу
мазмұнды ассоциативтi түрде есте сақтауда үлкен көмек бередi.
Өзiн өзi бақылаудың тестiк жүйесi – оқу ... ... ... ... ... ... ... мен жауаптар түрінде
берiледi. Тестiк жүйе ... ... бiлiм ... ... пайдаланушы үшін оқулықтың ең қызықты бөлiгi болып табылуы
да ... Жүйе ... ... құрған тест сұрақтар қорынан тұрады.
Бұл тестер қорын сынақ және емтихан қабылдау кезiнде де пайдалануға болады.
Оқу ... ... үш ... ... ... бiр ... бiрнеше рет қайталап шығуына мүмкіндiк туғызады. Бұл оқу
материалын есте ... ... ... коммуникациялық технологияларды пайдалану
негiзiнде жаңа ... ... ... ... ... ... ... зерттеу iстерi оқулықтар шығарумен қатарласа
немесе оның ... ... ... ... ... ... және қолдану үшін оның түрлерiнiң
мүмкіндiктерi мен ерекшелiктерiн бiлу керек. Негiзгi КОҚ ... ... ... ... пән ... ... жүзеге асыра алатын педагогикалық мәселелерi бойынша;
▪ оқу материалын ... ... ... ... ... ... ... оқыту деңгейi бойынша;
▪ ақпаратны бейнелеу формасы бойынша.
Пән мазмұны бойынша КОҚ-рi ... ... ... болып бөлiнедi.
Жүзеге асыра алатын педагогикалық мәселелерi ... ... ... ... шеше ... ... қарастыру керек. Олар: пәндi оқудың
мақсатымен танысу, оның негiзгi ұғымдары мен тұжырымдарын түсiну; түрлі
деңгейдегi ... ... ... ... ... практикалық
есептерiн шешу дағдысы мен ебдейлiктерiн қадлыптастыру; эксперименттiк
жұмыстар жасау ... ... ... емес ... шешу қабiлетiн қалыптастыру; ... ... ... ... ... мен ... бекiту, орнықтыру; бiлiм
мен дағды деңгейiн бағалау.
Осы аталған педагогикалық мәселелердi шешу мүмкіндiгiне қарай КОҚ-рi
келесi топтарға жiктеледi:
• теориялық және ... ... ... ... ... көмекшi құралдар;
• кешендi құралдар.
Бiрiншi топқа келесi КОҚ-ры кiредi:
Компьютерлiк оқулық (КО) – баспа оқулық негiзiнде ... ... курс ... ... Ұғымдар мен процесстер жайлы ... ... ... ... ... компьютерлiк құралы (БТКҚ) – белгiлi пән бойынша
студенттiң теориялық ... ... ... көпнұсқалы, көпдеңгейлi
тапсырмалар жүйесi.
Практикалық дайындық КОҚ-рi:
Компьютерлiк ... (КП) – ... ... ... ... ... арасындағы байланыстарды анықтуға арналған тапсырмалар жинағы;
Компьютерлiк тренажер (КТ) – iс-әрекет дағдысын қалыптастыруға және
оған қатысты ... ... ... ... КОҚ-рi:
Компьютерлiк лабораториялық практикум (КЛП) – автоматтандырылған
лабораториялық жұмыстар жинағы; Компьютерлiк анықтамалық (КА) – пән ... ... ... ... ... ... құрал;
Кешендi құралдар қатарына келесi КОҚ-лерi енедi:
Компьютерлiк оқу курсы (КОК) – теориялық, практикалық және техникалық
дайындық ... мен ... ... ... ... бiр курс ... ... құрылымданған оқу материалдары;
Компьютерлiк ... ... (КБК) – ... ... үшін ... және стандартты емес жағдайлар туралы және ... ... ... ... ... ... бекiтуге арналған
материалдар жиынтығы.
Оқу материалдарын қамту көлемi бойынша интегралды және ... ... бар. ... КОҚ-рiнде курс мазмұны толығымен қамтылады және
теориялық бiлiм мен ... ... ... ... өзара тығыз
байланыста құрылады. Интегралды емес КОҚ-рi студенттiң кейбiр ... ... ... ... ... ... ... жергiлiктi және желiлiк болып бөлiнедi.
Желiлiк КОҚ-рi есептеу техникасының түріне қарай жергiлiктi желiге
бағытталған (Intranet) және ... ... ... ... ... Сонымен қатар желiлiк КОҚ студенттердiң өзара байланысын
қамтамасыз ету мүмкіндiгiне қарай да екi ... ... ... ... өзара байланыссыз.
Ақпаратны бейнелеу формасы бойынша мультимедиялық және ... ... ... ... ... ... оның ... мен iшкi компоненттерiнiң өзара қатынасы. Құрылым жүйенiң негiзгi
бағдарламалық бөлiктерi мен ақпараттық компоненттерiнiң байланысын және
сыртқы ... ... ... ... ... (модульдердi) жiктеу функционалдық принцип ... ... ... (массивтер, блоктар, файлдар,
берiлгенде қоры, т.с.с.) қызметi, ... ... ... қол жеткiзу тәсiлдерi т.с.с. белгiлерi бойынша бөлшектенедi.
Оқу материалы мен таспырмалар жүйесi ақпараттық және бағдарламалық
объектiлерге ... ... ... Оқу ... ... ... жүйесіне және сыртқы КОҚ-дарға сiлтеме жасайды,
ал тапсырмалар ... оқу ... және ... ... сiлтемелер
болады. Ендi оқу материалының құрылым мен оның тапсырмалар ... ... оқу ... қол ... ... үш ... элементтерi оқу материалының сәйкес ... ... ... ... блогы арқылы;
▪ көрсеткiштер арқылы (анықтамалық сөздiк, ... ... ... ... оқу ... ... ... арқылы;
Iздеу процесiн оқу материалдарын iздеу модулi (ОМIМ) толық мәтiндiк,
не кiлттiк сөздер көмегiмен ... ... ... ... ... ... қажет.
КОҚ орнатуға арналған ақпараттық компоненттер. Бұл ақпараттық
компоненттiң бiр ... ... ... ... ... ... ... КОҚ-ның қысқаша сипаттамасы, авторлары және авторлық ... ... ... ... жүйенiң орнатылуы, КОҚ конфигурациясының пайдаланушы
өзгерте алатын тұстары сипатталады және оны ... ... ... ... ... ... нәтижелерiн бейнелейтiн ақпараттық компоненттер.
Мұнда оқушылар модулi мен ... ... ... ... барысының
хаттамалары сақталады. Хаттамаларға пайдаланушының ... ... ... ... ... ... iстеу барысы оны оқуға кеткен уақытпен,
анықтамалық жүйелерге сiлтеме жасау ... өтiп ... ... ... ... бөлу ... ... модулiне оқушының игерiп жатқан пән бойынша ағымдық ... оқу ... ... ... ... ... ... кiрiстiрiледi.
Ендi КОҚ-ның құрылымдық схемасындағы негiзгi модiльдердiң атқаратын
қызметтерiн сипаттап ... Оқу ... ... iстеудi қамтамасыздандыру
модулiнiң (ОМЖҚМ) атқаратын негiзгi қызметтерi:
▪ мазмұн, сiлтемелер, анықтамалық ... ... ... ... оқу ... бiрлiктерiне қол жеткiзудi
қамтамсыз ету;
▪ оқу материалының белгiлi бiр ... ... ... ... ... оқу ... ... толық болу қажеттi демонстрациялық,
иллюстрациялық ... ... ... ... оқу ... ... ... жұмыс жасауды
ұйымдастыру;
▪ оқу материалының құрамына енгiзiлген тапсырмалар ... ... ... талдау жұмыстарын жүргiзу;
▪ Оқу материалын iздеу модулiнiң (ОМIМ) негiзгi ... ... ... ... ... жүйесi модулi (ТЖМ) келесi функцияларды
атқарады:
... ... ... ... ... ... ... не жүйеленген түрде берудi ұйымдастыру;
▪ тапсырмаларды бiртiндеп, кезеңдерге ... ... ... ... нәтижелерiн талдау және дұрыс орындалмаған
тапсырмалар үшін оқу материалының сәйкес бiрлiгiне сiлтеме жасау;
▪ пайдаланушының ... ... ... ... хаттамаларды
ұйымдастыру;
▪ пайдаланушының бiлiм деңгейiн тексеру және бағалау.
В) Тапсырмаларды тiркеу ... (ТТМ) ... ... ... Оқу ... ... ... (ОПБМ) оқытудағы психологиялық-
педагогикалық стратегияны ... iске ... ... етуi тиiс. Ол
келесiлерден тұрады.
▪ оқушының оқу материалымен және тапсырмалар ... ... ... ... ... ... отырып оқушының моделiн құру;
▪ оқушының бiлiм деңгейiн ... ... ... ... ... ... ... оқу
материалдары мен тапсырмалар жүйесін ... ... ... ... ... оқушының оқу барысы мен ... ... ... ... және ... ... ... КОҚ-нi орнату және
алғашқы рет iске қосқан кезде оқушы жайлы мәлiметтердi ... ... ... ... ... ... алғашқы тестен өту нәтижесi, т.с.с.
Д) Оқушылардың жұмыс хаттамалары модулi ...... ... ... ... не ... мәлiметтер берудi ұйымдастырады.
Е. Оқытушы интерфейсi модулi (ОИМ) – ... оқу ... ... ... ... ... ... стратегияның iске асуы туралы мәлiметтер модульдерi ... ... ... байланысты қамтамсыз етедi.
Ж.КОҚ-ның конфигурасын сипаттау модулi (КОҚКСМ) – пайдаланушыны ... ... ... ... ... ... етедi.
1.2 Оқытудың заманауи құралдары туралы түсінік
Аса жоғарғы сападағы графикалық ... ... ... динамикалық суреттеудің жүйелі немесе тармақталу
түріндегі мүмкіндіктерді түрлі түсті компьютерлік анимациасында қолдануға,
және оларды ... ... ... ... ... ... ... ыңғайлы және көрнекті дидактикалық материал беруге немесе
оқуға назар ... және ... ... ... ... ... Сондай–ақ, оларға ұқсас оқулықтарды бағалау, нәтижелі құралдарымен,
тиісті жабдықталу және ... ... ... ... және дағдыларды
қалыптастыруды қамтамасыз етеді..
Электрондық оқулықтарды жасаудағы маңызды ролі оқулықты әдістемелік
қамтамасыз етуді жобалау ... ... ... ... (білім
берудің) барлық негізгі кезеңдерін автоматтандыру - оқу ... ... және ... бағалаулардың ұсынысын жасауға дейін
көздеген. Соның арқасында барлық міндетті ... ... ... ... үлесімен ойындық жүріске, яғни кең ... ... ... ... ... ... интерактивтік және дауыс
жүргізу арқылы ... ... ... ... ... ... оның
жабдықталуымен (гипермәтінін жасау) және көрнекілік ... ... ... ... ... және компьютер экранында іске
асыру жеткіліксіз. Электрондық ... ... ... анықтамаға
айналдыру емес, оның негізгі принципіне мән беріледі.
Электрондық оқулық өз ... ... ... ... және тағы ... ... жинағының ЭЕМ магниттік
сақтаушыларда (қатты немесе жұмсақ дискілерде) қондырылуын, мазмұны негізгі
ғылыми оқулық тәртібін ұстауды ұсынады.
Әдеттегі электрондық ... жиі ... ал егер ... болсын десек, онда ол: практикалық кері ... ... ... ... ... табуға көмектеседі (соған қоса
контекстік іздеу), әдеттегі күрделі ... ... ... ... түсіндірулерге аз сұрай беріп уақытты үнемдейді, сонымен
қатар қысқаша мәтінмен - ... ... ... үлгі ... және ... түсініктемесі жеке адамға лайықтап жасалған, білімдерді тексеру арнайы
бөлімде қарастырылады.
Электрондық оқулықтың ... ... ... ... ... ерекшелеп көрсетуге болады:
• бақылаусыз оқыту;
• бақылаумен оқыту, оқытылған әрбір тарау (параграфтың) бойынша арнайы
бақылау ... ... ... ... тест ... ... электрондық нұсқасы бақылау құралдарына кедергі келтіруде,
дәл осы ... ... ... ... бақылау негізгі мәселе болып
келеді. Ұзақ уақыт бойы білім берудің дәстүрлі ... ... ... ... ... ... өткізілген еді.
Қазіргі кезеңде тестілеудің әртүрлі әдістері қолданылуда. Көбісі, бұл
позицияларды ... ... ... ... ... ... ... және мәселенің шешімін табуды шектейді. Жаңа технологияларды
қолдану арқылы қашықтықтан оқыту ... ... және ... ... ... Біз ... ... түрін құрдық, сайып
келгенде жаңа ... ... ... оқу ... ... ... үміттенуге болады, сонымен қатар білім
алушының ... ... ... ... ... ... ... білім алушының дербес жұмысы үшін, күндізгі ... ... ... ... ... ... баспа әдебиеттері болғандықтан, материалдардың қарқында дамуы,
есту және оның жадымызға әсері және т.б. оқулық ... ... ... ... оның ... ... қажеттіліктерімен, деңгейімен сәйкес
бейімделуді, ойдың мүмкіндіктеріне және шымдануға рұқсат етеді;
• көптеген есептеулерден және өзгертулерден азат етеді, ... ... ... ... ... санын қарап шығуға және көбірек
тапсырмаларды шешуге рұқсат ете білу;
• барлық жұмыс кезеңдерінде ... ... ... өте ... ... мүмкіндік беру;
• жұмысты көрнекі және ұқыпты ... ... және ... ... ... ... ... оқытушыға тапсыруға мүмкіндік
туғызады;
• шексіз шыдамды жетекшінің ... ... ... ... ... береді, қайталанатын және қайталанатын ... ... ... ... жету үшін ... өз ... ... игере білу қажет.
Электрондық оқулық оқытушы үшін ыңғайлы, себебі ол :
... және ... ... ... ... ... аз ... бірақ ең мазмұнын есепке алу және ЭО-мен ... ... ... үшін ... ... ... ... үнемдеуді, үлгілерін ұстауы және мақсаттарды
ықшамдауға, дәрісханада қарастырылатын және үйге ... ... ... етеді; студенттермен жұмыс жасағанда, әсіресе үй
тапсырмалардың және бақылау іс-шараларына тиісті бөлімінде дербестікке
мүмкіндік береді.
1.3 Электронды оқыту құралдарын ... ... ... Президенті Н.Назарбаевтың жыл сайынғы
халыққа ... ... ... ... ... және ... білім және ғылым
жолын жасап қарастыруды және ақпараттық технология бойынша дамыту ... ... ... ... деп ... атап көрсетеді. Бұл қазіргі Білім ... ... ... жаңа білім беру жүйесінің автоматтандырылған
мәліметтер қорын құруына алып келіп , ... оқу ... ... ... көшуді ұсынуда. Яғни, электронды журнал, электронды
оқулықтар мен қашықтан ... ... ... көтерілуіне жауапты болуға
міндеттейді.
Электрондық оқулық пен оқытудың ... ... ... процесін
үздіксіз және толық деңгейін бақылау, сонымен ... ... ... ... ... ... кез келген саласында ойлау жүйесін
қалыптастыруға шығармашылықпен еңбек етуіне жағдай жасайды.
Қазіргі уақытта электрондық оқулықтың ... ... ... ... жоқ. Электрондық оқулық дегеніміз- мултимедиялық оқулық, сондықтан
электрондық оқулықтың құрылымы сапалы жаңа деңгейде болуға ... ... ... ... ... оқу ... іздеп
отырмай, өтілген және оқушының ұмытып қалған материалдарын еске ... ... ... ... ... өзіне көрнекілік қолданған тиімді қажет
элементінің жанында жазуы болады.мазмұны қиындау бір ... ... ... ... ... және ... ... элемент болып
табылады. Бейнеклиптер уақыт масштабын өзгертуге және көріністерді ... жәй ... ... пайдалы. Электрондық оқулық таңдап алынған
хабарды көшіруге мүмкіншілік ... ... ... ең қажет
элементі-аудиохабарлар. Мысалы: құстардың дауыстарына қарай құс ... ... ... ... ... ... ... келеңсіз жақтарыда бар. Бұл
психология- педагогикалық талаптардың, пәнаралық ... ... Тағы да бір ең ... кемшілігі –фрагменттік бағдарлама. Ол
материалды толық қамтуы немесе оқулықтарды ... ... ... санитарлық, гигеналық нормалардың сақталмауы, компьютердің
графикалық мүмкіншілігінің қолданылуының нашарлығы және әлсіздігі.
Электрондық оқулықтарды қолданылу барысында оқушылардың ... ... күрт ... ... Сондай-ақ мұғалімдерге де
өздеріне қажетті әдістемелік, дидактикалық ... ... ... ... Заман талабына сай жас ... ... ... беруде элекрондық
оқулықтарды сабаққа пайдалану-оқытудың жаңа ... бір ... ... ... ... ... ... білім жүйесінен
қалыспайтын жас ұрпаққа білім беру жолындағы ортақ міндетті өз ... ... ... тәжірибе алмасып, кемшілік-жетістіктерді айтып
отырсақ жұмысымыз өнімді ... деп ... ... және оның ... Орта бiлiм беру ... ... ... негiзгi бағыттарының бiрi – ... ... ... ... ... ... үшiн жаңа ... электрондық түрге аудару қажет.
▪ Электрондық оқулықтың мазмұны ... ... ... ... ... ... және оның мына қасиеттердi
қанағаттандыруы жеткiлiктi: ... ... ... ... және ... ... оқулықтар ара қашықтықтан оқыту формасына негiзделiп
жасақталады және оны жүзеге асыру үшiн ... Осы ... ... ... жаттықтырушы, модельдеушi, дидактикалық
ойындар сияқты қолданбалы бағдарламалар ... ... ... ... ... оқып-үйренуiне және өзiндiк
жұмыс жасау қабiлетiн дамытуға мүмкiндiк бередi.
▪ Электрондық оқулықты құрастырған ... оның ... ... ... ... ... ... керек, себебi ол пайдаланушының
ақпаратты тез, әрi көрнекi түрде қабылдауына жағдай жасайды.
1.4 Электронды оқыту құралдарына қойылатын талаптар
... ... Онда кез ... ... ... ... ... ала
алады.
• Бейiмдiлiгi. Ұсынылып отырған оқу материалы барлық орындаушылар ... ... ... ... оқу ... әр ... ... берiлуi
мүмкiн.
• Модульдiк. Кез келген электрондық оқулықты дәстүрлi ... ... ... ... ... ... ... сұраныс көп болуы қажет және
сәйкес түсетiн пайданы да қарастыру қажет.
• Тұтынушыға бағдарлау.
• Электрондық оқулықтың құрамы:
• Аннотация;
• Пән туралы қысқаша ақпарат;
... ... ... ... және оның ... ... ... туралы
әдiстемелiк нұсқаулар;
• Ұсынылатын бiлiм беру бағдарламалары;
• Теориялық ... ... ... ... ... негiзделген оқу құралы;
• Теориялық материалдарға негiзделген оқу құралы;
• Зертханалық жұмыстарды орындауға негiзделген әдiстемелiк құрал;
... ... пен ... жұмыстарының тапсырмаларының тiзiмi;
• Бақылау тапсырмалары;
• Зертханалық жұмыстардың әдiстемелiк нұсқалары;
• Бiлiмдi бағалау критерийлерiн ... ... ... ... ... ... ... қолдану арқылы консультация түрлерi
мен графигi;
• әдебиеттер тiзiмi және Интернеттiң ... ... ... Озат ... ... ... ... материалдары;
• Озат мұғалiмдердiң жасақтаған қосымша авторлық материалдары;
• Үйренушiнiң жұмыс папкасы;
... ... ... Аталған құрам арқылы электрондық оқулықтың құрылымы тұрғызылады.
2 Компьютерлlк оқыту жүйесін даярлау технологиясы
Компьютерлiк оқыту жүйелерiн жобалауда жасау ... ... ... оның ... жұмыс жасауының алғышарттарының бiрi.
Инструменталдық жабдықтар ретiнде компьютерлiк оқыту жүйелерiн құру
барысында ... тиiс ... ... ... бағдарламалық
жүйелердi түсiнемiз. Негiзгi инструменталдық жабдықтар мен оларды қолдану
кезеңдерi 1 -суретте келтiрiлген.
Электронды оқулығын жасауда бiз Delphi ... ... ... осы ... ... толығырақ тоқталып
өтсек.
Wіndows терезесі арқылы Delphі-ді іске қосу командасы: Iске қосу ... – CodeGear RAD Studio 2009 ( CodeGear RAD Studio. ... ... төрт ... ... RAD Studio 2009 ... бірнеше бағдарламалық тілдердің
пакетінен құралған Net технологиясын арналып жасалған арнайы ... ... ... ... ... қолданылады:
1) Delphi 2009
2) Delphi For Net
3) C#
4) C++ Builder
5) Web ... (Html, ... CCS, ... RAD Studio 2009 бағдарламасының ерекшелігі ол Unicode – тық
жүйені қамтамасыз ете алады. Яғни бұл дегеніміз, Delphi 7 ... ... ... ... ... ... және ... оқып және жаза беретіндігі.
Бүгінде Delphi көптеген бағдарламшылар арасында сүйіспеншілікке ие,
бағдарлама жазу барысында ... оның ... ... ... терезесінің құрамына негізгі мәзір, саймандар
панелі және ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу командалары, аспаптар панеліне жиі
қолданылатын командаларды орындайтын жылдам түймелер ... 2009 ... ... - Delphі ... ... ... - ... (Form1);
3 - Объект инспекторы терезесі (Object Inspector);
4 - Бағдарламалық код терезесі (Unіt1.pas).
Негізгі ... ... ... мәзір Delphі ортасының жұмысын
басқаруға арналған. Ол командалардан тұратын мәзір пункттерінен тұрады және
тышқан не клавиатура ... ... ... пункттерінің құрамында түрлі
типтегі командалар бар. Команданың атауынан кейін үш нүкте тұрса, онда ... ... ... ... (мысалы, Fіle-Open… командасы). Егер
мәзір командасының соңында клавиштер комбинациясы жазулы тұрса, онда ... ... ... ... басу ... ... ... 1 - Негізгі терезе
Жағдайға қарай командаларды пайдалану мүмкін ... ... ... ешқандай проект ашылмай тұрса онда Fіle-Save ... ... ... ашық сұр ... ... ... мәзірі келесі мәзір пункттерінен тұрады:
Сурет 1.1. – Негізгі мәзір
• Fіle ... ... Edіt ... Search (Iздеу);
• Vіew (Ақпаратны көріп шығу);
• Refactor (Басқару панелі)
• Project ... ... Run ... іске ... ... ... DataBase ... қоры);
• Tools (Саймандар құралдар);
• Window (Терезені шақыру)
• Help (Көмек).
2.1 Форманың қасиеттері мен оқиғалары
Форма – проектілік қосымша ... ... ... ... ... мәзірі мен жинау, ашу, жабу түймелері бар Wіndows ... Ол Delphі іске ... ... ... ... ... құрылады да,
Form1 атауымен (тақырыбымен) көрінеді ... Кей ... ... ... ... Оны экранға шығару үшін Vіew-Forms командасын
беру жеткілікті.
Форма - проектілік қосымшаның интерфейстік ... яғни ... ... ... объектілер орнату және оларды безендіру арқылы өз
қосымшасының сыртқы бейнесін ... ... ең ... бір форма болады. Бірақ көп
жағдайларда күрделі қосымшаларда бірнеше форма қолданылуы ... ... кез ... ... ... ... деп аталады да, қалған формалар оған
бағынышты болады. Осыған байланысты Delphі-де құрылатын қосымшалар ... ... ... SDI (Sіngle Document ...... ... MDI (Multіple Document Interface – көпқұжатты интерфейс). ... ... ... ... ... алуға болады. Онда екі
құжатпен қатар жұмыс істеу мүмкін ... яғни жаңа ... ... жасау үшін
алдыңғы құжатты міндетті түрде жабу керек. Delphі жүйесінің өзі де ... ... Ал Borland C++ 4.5 ... ... MS Word ... - MDI ... қосымшалар. MDI типті қосымшаларда кем ... ... ... ... тұрады: түбірлік және туынды. Мұнда түбірлік форма
негізгі форма болып саналады. ... ... ... ... ... кете алмайды және бір уақыт мезгілінде олардың бірнешеуімен қатар
жұмыс ... ... ... ... SDI және MDI ... ... ... алуға болады.
Формалардың модальды деп аталатын түрі де бар. Бұл типтегі формалар
сұхбаттық терезелер түрінде ұйымдастырылады. ... ... ... күйінде қалады, яғни мұндай форма іске қосылып ... ... ... ... мүмкін емес. Модальды формалар пайдаланушыға
белгілі бір ... ... үшін ... ... ... TForm ... ... құрылады. TForm
класының қасиеттері, әдістері және оқиғалары форманың сыртқы түрін және
онымен ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Проектілік қосымша құрудың бірінші кезеңі форманың не онда орнатылған
компоненттің кейбір қасиеттерінің мәндерін өзгертуден басталады. Delphі-де
объектілердің ... мен ... ... Объект инспекторы (Object
Inspector) терезесіне енгізіліп қойылады.
Объект инспекторына объектінің ... ... үшін ... ... ... ... ... объектінің атауын таңдап алу
керек. Таңдау объектіге ... сол жақ ... бер рет ... арқылы
орындалуы да мүмкін. Инспектор терезесінің ... ... ... ... ... ... Мысалы, Delphі іске қосылған кезде ағымдық
форманың ... ... ... ... ... ... Терезенің екі қосымша беті бар: Propertіes (Қасиеттер) және
Events (Оқиғалар). Әдетте оның екі бағанға ... ... ... беті ... тұрады (2а-сурет). Беттің бірінші бағанына – объект
қасиетінің атауларының тізімі, екінші ...... ... ... ... ... тиіс қасиетке шертіп, екінші
бағанға сәйкес мәнді клавиатурадан енгізуіне не көрінген мәндер ... ... ... оқиғалар арқылы басқарылады. Мысалы, пайдаланушы
бағдарлама құру үшін алдымен формаға компонент орнатуы, форманы не формада
орналастырылған компонентті ... ... ... ... |ә) ... 2 - ... ... терезесi ... ... ... жеткілікті. Мысалы, формаға
байланысты оқиғалар саны – 35 ... Олар ... ... қосымша бетіне енгізілген. Терезеде оқиға атауларының алдына On
префиксі тіркестіріліп жазылған. Ол – атаудың ... ... ... ... ... ... бір рет шерту – OnClіck. Объектіге
орындалатын оқиғаны іске қосу Events ... ... ... ... тұсына тышқан түймесін екі рет шерту арқылы орындалады. ... соң Delphі ... ... ... атау ... оқиғаны
өңдеуіш процедура құрады. ґңдеуіш процедураның атауы объект және оқиға
атауынан тұрады. ... ... OnClіck ... ... ... ... Form1Clіck. Оқиғаны өңдеуіш процедура алғашқыда бос болады. Мұнда
пайдаланушы өз ... ... ... ... қосымша дайындау үшін визуалды компоненттер
кітапханасы (VCL – Vіsual Component Lіbrary) ... ... ... мағынасы және қызметі бойынша
топтастырылып, Delphі ... ... ... ... ... беттеріне орнатылып қойылған. Пайдаланушы палитрадағы
беттердің орналасуын өзгертуіне, беттерге жаңа ... ... ... Delphі іске қосылған кезде компоненттер палитрасының беті
ашылып тұрады (3-сурет).
Cурет 3 - ... ... ... ... ... мен ... қызметтері
(3.1. сурет):
Сурет 3.1. Standard бетінің компоненттері
1. Frames – Проектіде қолданылған компонеттер тізімі бар ... ... ... ... ... ... үшін шақыру;
2. MaіnMenu – Қосымшаның негізгі мәзірін құру;
3. PopupMenu – Контексті ... ... Label – ... ... Edіt – ... ... редакциялау және шығару;
6. Memo – Үлкен көлемдегі мәтінді ... ... және ... Button – ... ... бар командалық түйме;
8. CheckBox – Пайдаланушыға жалауша белгісін интерактивті түрде ... алып ... ... ... ... – Күй ... ... көп жағдайдың бірін
интерактивті түрде таңдауға мүмкіндік береді;
10. LіstBox – Тізімдерді ашық ... ... ComboBox – ... ... ... көрініп тұратындай етіп
ұйымдастыру. Компоненттегі ... ... ... ... ... ScrollBar – Форма не компонент бетіндегі ақпаратн көру облысын
өзгерту;
13. GroupBox – ... ... ... ... ...... ... сияқты. Айырмашы-лығы күй
тырғыштар тобының біреуі ғана таңдалады.
15. Panel – ... ... ... ... ... ... ActіonLіst – Қосымшаның пайдаланушы әрекетіне жауап беруін ... ... ... ... ... көп болғандықтан (200-ден астам) олар
орналасқан беттер экран бетінде көрінбеуі де мүмкін. Беттерді көрінетін ... ... ... оң жақ ... ... және оңға жылжу
түймелерін пайдаланылады.
1-кестеде Delphі-дің компоненттер палитрасының беттері және оларда
орналасқан компоненттер ... ... - ... палитрасының беттері
|Standard |Стандартты. Ең жиі қолданылатын компоненттер ... ... ... ... ... ... ... 95/98 және NT ... 32 ... компоненттер|
|System |Жүйелік. Таймер, ... ... ... жүйелік|
| |компоненттер ... Access ... ... Borland Database Engіne (BDE) ... |қол ... ... Controls |Берілгендерді басқару ... |Actіve Data Base (ADO) ... ... ... |
| ... ... |Borland Database Engіne (BDE) және Actіve Data Base |
| |(ADO) ... ... арқылы байланысу |
|Mіdas ... ... ... ... ... құру ... ... қосымшаларын құру ... ... ... ... ... ... |
|FastNet ... іске қосу ... ... |
| ... ... Cube ... жан-жақты талдау ... ... ... ... ... ... терезелер ... 3.1 ... 3.х ... ... ... |Түрлі үлгілер, толық аяқталмаған комопненттер ... ... ... ... ... ... тараған СОМ серверлерге арналған VCL |
| ... ... ... ... ... үшін ... сәйкес бетін ашып,
керек компонентті таңдап, курсорды форманың қажет тұсына алып ... ... рет ... ... ... екі рет ... арқылы да, оны форма бетіне
орнатуға болады. ... ... ... жоқ ... өшіру үшін оны
таңдап, клавиатурадан Delete клавишін басу жеткілікті.
Компонеттер палитрасы ... жаңа ... ... сайын
толықтырылып, компоненттер саны артып отыратынын естен шығармау керек.
Delphі-де ... ... ... код деп, ол енгізілетін
терезе бағдарламалық код терезесі не ... ... ... деп ... ... Delphі іске ... кезде ол форма терезесінің
астында көрінбей тұрады. Оны экранға ... ... ... ... не ... F12 ... басу ... терезесінің сол жақ бөлігінде Code Explorer (Код Зерттеушісі), ал
оң жағында ... ... ... жұмыс аумағы орналасқан. Код
Зерттеушісінде ... ... ... ... ... ... кез
келген элементке тышқан түймесін шертсе, ... ... ... ... ... ... терезесінің тақырыбы ағымдық файл атауымен сәйкес келеді.
Терезенің жұмыс аумағындағы бағдарлама коды синтаксистік мағынасына ... ... ... ... Мысалы, Object Pascal тілінің кілттік
сөздері (мысалы, type, class, т.с.с.) қалың шрифтпен, ал ... ... ... көк ... ... ... ... төменгі жағында үш элементтен тұратын күй қатары бар. ... ...... ... ... жол және баған индикаторы,
екінші элементі – бағдарламалық кодтың өзгертілуін ... ... және ...... ... ... 4 - ... код терезесі
2.2 Бағдарламаның құрылымы. Кодтау терезелері
Delphі-де проектінің негізгі бағдарламасының және модульдің коды
автоматты ... ... ... жағдайлар болмаса өзгертуді қажет
етпейтіндіктен, негізгі бағдарлама экранда ... ... ... ... ... ... (.dpr) деп те атайды. Оның кодын ашу үшін ... Source ... беру ... ... негізгі бағдарламаның
коды:
program Project1;
uses
Forms,
Unіt1 іn 'Unіt1.pas' ... ... ... бағдарламаның program кілттік cөзінен кейін ... ... ... ... ... ... файлының атауымен
сәйкес келеді.
uses сөзінен кейін бағдарлама жүктейтін модульдер тізімі енгізілген.
Бағдарламадағы Forms – ... ... ... ... ... ... Фигуралық жақша ішіндегілер – түсініктемелер.
{$R *.res} – ... ... ... және end қызметші сөздерінің арасына бағдарлама денесі жазылған.
Бағдарлама денесіндегі бірінші оператор қосымшаны инициалдайды (жүктелуге
дайындайды), екіншісі – Form1 ... ... ал ...... ... ... ... ешқандай өзгеріс енгізілмей, Delphі құрған
қалпында сақталады. Негізгі бағдарламаны проект файлы деп те атайды.
Проектілік қосымшада ... ... ... ... үшін модуль
құрылады. Модуль тақырыбы unіt ... ... ... ... ... нүктелі үтір (;) таңбасымен аяқталатын модуль атауы ... ... ... рет меншіктейтін атауы: Unіt1. Жаңа ... ... ... ... ... түрде құрылады:
unіt Unіt1;
іnterface
uses
Wіndows, Messages, SysUtіls, Varіants, Classes, Graphіcs,
Controls, Forms, Dіalogs;
type
TForm1 = class(TForm)
prіvate
{ Prіvate declaratіons }
publіc
{ Publіc declaratіons }
end;
var
Form1: TForm1;
іmplementatіon
{$R *.dfm}
end.
Модуль ... ... ... ашық ... ... ... іске асыру, орындау) сөздерінен басталатын негізгі
екі бөлімнен тұрады. іnterface бөліміне енгізілген ... ... ... ... ... функциялар, процедуралар)
бағдарламаның басқа модульдері де пайдалана алады. Ал іmplementatіon ... ... ... ... жазылатын бөлім. Сыртқы модульдер
модульді іске асыру бөліміндегі типтерге, айнымалыларға, функциялар ... қол ... ... ... uses ... ... ... жүктелетін модульдер
соңынан Delphі даярлаған форма класын жариялаудың дайындамасы енгізілген.
Мұндағы форма класы – TForm1. ... екі ... ... кластың жабық
бөлігі - рrіvate және кластың ашық бөлігі – рublіc. prіvate ... тек ... ... ... ғана қолданылады, ал басқа
модульдер мен кластар publіc - ашық ... ... ... ... жариялануы end; сөзімен аяқталады. Одан кейін орналасқан
var
Form1: TForm1;
жолында TForm1 класына енетін Form1 ... ... ... бөліміндегі {$R*.DFM} – .dfm кеңейтілуі ... ... ... ... ... ... оған ... форманың
сипаттамасы сақталған файлмен байланыстырады. Бұл файлға форма ... ... ... ... Ол ... қатар формада орнатылған
компоненттердің сипаттаммаларын да сақтайды.
Одан соңғы қатарларға бағдарламалаушы Delphі ... ... ... ... керек. Олардың тақырыптары модульдің
интерфейс бөлімінде автоматты түрде жазылып қойылады.
Кейде ... ... ... ... ... енгізіледі.
Бөлім модуль айнымалыларын инициалдап, бағдарламаны жүктеуге дайындау ... Егер ол ... бұл ... ... ... ... ... орындалады. Бөлім нұсқауларын begіn және end кілттік сөздерінің
арасына енгізу ... ... ... ... ... толтырылмаса,
begіn сөзі жазылмай, оған тек end. кілттік сөзі енгізіледі.
Delphі проектісі форма, модуль, ресурстар, проект параметрлерін ... ... ... Бұл ... ... ... құру
барысында автоматты түрде ... ... ... ... ресурстық файлдар Delphі жүйесінің құрамындағы редакторлар ... ... ... ... ... жүйеден тыс орындалуын
қамтамасыз ететін файлды компилятор іске ... ... Delphі ... ... ... Бұл файлды негізгі
бағдарлама деп те атайды. Қосымшаның ... осы ... ... ... тек ... ... ғана ... қажеттілігі
алдыңғы тақырыптарда ескертілген.
Delphі-де проектілік қосымша жаңа проект құрудан басталады. Әдетте
орта іске қосылған ... жаңа ... ... ... құрылады. Басқа
жағдайларда жаңа проект бірнеше тәсілдер арқылы ... ... ... ... ... ... ... Аспаптар панелінің жылдам түймелері арқылы.
Delphі-де жаңа проектіні ... ... ... ... жөн. ... тоқтап қалуы, ток көзінің ... ... ... көп ... ... ... жаңа бумада (каталогта) сақтаған дұрыс. Бұлай болмаған
жағдайда пайдаланушыға бір бумада сақталған көптеген проектілердің ішінен
өзіне қажеттісін табу ... ... ... проект құрамында көптеген
қосымша файлдар ... ... Ал бұл ... ... ... проект
файлының атауымен сәйкес. Жаңа буманы 7-суреттегі модульді сақтау ... ... ... ... ... ... бар. Ең ... Fіle-Save
All командасын пайдалану. Бұл команда проект құрамындағы барлық файлдардың
толық сақталуын қамтамасыз етеді. Команда алдымен ... ... ... Unіt1 As ... ... (5-сурет).
Cурет 5 - Модульді сақтау терезесі
Терезенің файл атауы енгізілетін сәйкес өрісінде автоматты ... ... ... көрініп тұрады. Оны өшіріп модуль атауын ... ... ... керек. Модульге автоматты түрде .pas кеңейтілуі
меншіктеледі.
Проект файлын сақтау үшін модуль файлы сақталып болған соң ... Project1 As ... ... ... жаңа атау ... Сохранить
түймесін шерту жеткілікті (6-сурет). Модуль файлының атауы мен проект
файлының атауы бірдей ... ... ... ... жүйе ... жайлы
хабарлама береді. Проект файлы .dpr кеңейтілуімен сақталады.
Cурет 6 - Проектіні ... ... ... ... ... ... үшін ... компоненттер палитрасынан
ол орналасқан бетті іздеп тауып алу қажет. Компонентті іздеп табуды
тышқан курсорын ... ... ... ... пайда болатын
түсініктеме мәтін арқылы жылдамдатуға болады. Компонент табылған
соң, оны ... ... ... үшін ... ... ... кейін
курсорды форманың компонент орналасатын тұсына апарып, тышқанның сол
жақ түймесін бір рет ... ... Мұны ... ... екі рет ... арқылы орындау да мүмкін. Бұл
жағдайда компонент форманың орта тұсына орналасады.
• Формаға ... ... ... ... ... Ол үшін ... бетіндегі компонентті таңдап алу керек.
Таңдалған компонент ... ... ... ... ... ... өлшемі өзгереді. Курсорды компонент
үстіне апарса, оның атауы, өлшемдері жайлы ... ... 7 - ... ... ... ... ... Memo,
Button компоненттері)
Форма бетіндегі компоненттер тобын белгілеп алуды екі түрлі тәсілмен
орындауға болады. Егер ... ... ... ... ... ... ... рамка жүргізу арқылы, басқа ... ... ... тұрып, тышқан көмегімен компоненттерді таңдау арқылы.
Белгіленіп алынған ... ... ... жылжыту, өлшемдерін, ортақ
қасиеттерін өзгерту, алмастыру буферіне көшіру мүмкін.
Бағдарламалық код жазу барысында және оны дұрыстауда Code Insіght (Код
білгірі) ... ... өте ... ... ... код жазу
барысында қасиеттер, әдістер, оқиғалар, аргументтер ... ... ... ... жайлы мәліметтер беріп отырады. Егер Code
Insіght қосылмай тұрса, оны автоматты ... іске ... етіп ... Ол үшін ... Tools-Edіtor Optіons командасын орындап, ... ... ... ... Code Insіght ... ашып, Code
completіon және Code parameters опцияларын жалаушамен белгілеу қажет.
Көмекші ... ... тағы бір ... ... ... ... Егер Code Insіght ... автоматты режимде жұмыс істеп тұрған
болса, объект ... соң ... ... ... ... ... әдістері мен оқиғаларының тізімі көрінеді. Пайдаланушы тізімнен
керектісін таңдап алып, жұмысын ары ... ... ... режим
қосылмай тұрса, нүкте символын енгізген соң, Ctrl+Бос орын клавиштерін басу
қажет.
Функциялар мен процедуралардың ... ... ... соң ... ... - ’(’ - ... кейін шақырылады. Егер
автоматты режим іске ... ... ... орын ... ... Сонымен қатар Code Insіght құралы қосымшаны ... ... не ... ... мәнін көруге мүмкіндік береді. Ол
үшін кодты қадамдап орындау немесе үзіліс ... ... ... ... ... не ... ... алып бару жеткілікті.
Бағдарламалық код жазудағы тағы бір көмекші құрал – Code Explorer (Код
Зерттеушісі). Ол Код терезесінің сол жақ ... ... ... ... ... ... ... барлық типтердің,
класстардың, қасиеттердің, әдістердің және айнымалылардың құрылымдық ағашын
бейнелейді. ... ... ... ... 8) ... ... ... ішінен жылдам тауып алуға болады. Егер объект жарияланып, оны іске
асыратын код ... ... онда бұл ... Код ... ... ... тұрады. Бағдарламалық код объектілерінің құрылымдық
ағашын көру үшін Object Browser ... ... да ... ... ... ... ... 8 – Құрылымдық ағашы
Тағы бір компонент осы оқулық ... ... ол ... Бұл ... ... HTML немесе басқада интернеттік тілінде
жазылған бағдарламаларды шақырып ... ... ... береді.
Сурет 8.1. – Internet саймандар тақтасындағы
WebBrowser компоненті
2.3. MS FrontPage 2003
FrontPage web-беттер мен web-түйiндер құруға арналған ... ... ... ... ... ... пайдаланушыға HTML тiлiне
қарағанда көптеген жеңiлдiктер бередi. Дегенмен HTML тiлiнде бағдарламалай
бiлу Электрондыте web-құжаттар ... ... ... ұйымдастыруға
мүмкіндiк бередi. Ортаның бағдарламалау режимiнде HTML ... ... ... 9 – MS ... ... ... iске қосу Пуск-Программы-Microsoft FrontPage
командасы арқылы орындалады. Орта Windows ... ... ... ... ... де ... яғни ... саймандар панелi мен
мәзiрiндегi командаларды пайдаланып бетке ... және ... ... ... мен ... жүйесін пайдаланып, web-
қҰжаттар арасында түрлі байланыстар орнатуға болады.
Front Page ортасында сонымен қатар ... ... ... ... мультимедиялық эффектiлердi, т.с.с. ... ... ... Office ... ... MS Word, MS Excel, MS Access, MS
PowerPoint ... ... OLE ... ... ... енгiзуге болады.
Сурет 10 - Саймандар панелі
FrontPage басқа қосымшалардан ерекшелiгi онда ... ... ... ... ... ... ... құжаттың бағдарламалық кодын,
яғни HTML кодын көруге мүмкіндiк бар. Ол үшін арнайы көру және ... iске қосу ... ... ... ... ... ... да алдын-ала көруге болады.
Сурет 11 – MS FrontPage 2003 орындалған бағдарлама
Ортада ... құру ең ... ... ... ... теру
мен форматтаудан басталады. Мәтiндi теру мен форматтау Word ... Орта ... ... жағында орналасқан Көру және
редакциялау режимдерiн пайдаланып, web-құжаттың HTML кодын және оны ... ... ... ... ... ... (Tables), Сурет ... ... ... ... ... ... ... Кесте және сурет кiрiстiрумен қатар web-құжатқа анимация, баннер,
басқару элементтерi бар форма, т.с.с. объектiлер ... ... ... ... Кiрiстiру (Insert) мәзiрiнiң көмегiмен кiрiстiрiледi.
Web-құжат iске қосылған кезде кесте iшiндегi файл ... ... ... ал ... 1-баннер не 2-баннер таңдалып, Iске қосу
түймесi басылса ... ... ... ... ортасында
гиперсiлтемелер жүйесін құру да тиiмдi Ұйымдастырылған. Гиперсiлтеменi
мәтiн не графикалық объект ... ... да ... ... Тек ... таңдалып мәзiрдiң Кiрiстiру (Insert) пунктiнен Гиперсiлтеме
(Hyperlink) командасы ... ... ... ... ... сызылған көк түстi етiп көрсетiледi.
Сурет 12 – Гипресілтеме қызметі
2.4 Delphi-де компьютерлiк оқыту жүйесiн жасау негiздерi
Сурет 13 – Электронды оқулықтың ... ... ... ... ... оқыту жүйесін жасаудың
алгоритмi:
1. Электронды оқулық жобасы;
2. Кіріспе;
3. Дәрістер;
4. ... және ... ... Тест ... ... ... ... шығу
9. Автор туралы мәліметтер
«Delphi» курсының компьютерлiк оқыту жүйесі формасы қазақы ою ... ... ... ... Есік ... ... және ... тұратын жазу қатары көрсетілген. Жүріп тұратын жазу
қатарында дипломдық жұмыстың тақырыбы ... ... 13.). ... ... ... іске ... ... жазылуы:
procedure TMainForm.FormCreate(Sender: TObject);
begin
AppPath := ExtractFilePath(ParamStr(0));
WebBrowser1.Navigate(Concat(AppPath, 'index.htm'));
end;
Мұндағы AppPath ... ... ... ... ... тікелей оқи алады. Ал MS FrontPage жасалған Index.htm ... ... ... ... 14 – ... ... 14 көрсетілендей оқулықта колледжді жарнамалай алатындай сурет
және дыбыстық файл қойылған. Дыбыстық файл К. Ахметованың «Абитурент» деген
өлеңін алып ... Және ... ... ... ... ... жүктеп, бастапқы
файлға қайта оралады. Html – ... ... 14.1. – ... код және оның ... 15 – ... ... мазмұны
Сурет 16 – Берілген курстық жұмыстың тақырыптары
Сурет 17- Дәрістер тізімі
Сурет 18 – №1 дәріс
Сурет 19 – Рефераттар ... 20 – ... ... 21 – ... ... 22 – ... әдебиеттер
Сурет 23 – Бағдарламадан шығу командасы
Бағдарламадан шығу төменде жазылған код арқылы іске асады.
2.5 Алгоритмдік сызбасы
Сурет 24 – ... ... ... ... жүйесінiң құрылымы
3 Бағдарлама коды
unit Ebook;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, jpeg, ExtCtrls, OleCtrls, SHDocVw;
type
TMainForm = class(TForm)
Image1: ... ... ... ... ... TLabel;
Label6: TLabel;
Label7: TLabel;
Label8: TLabel;
Image2: TImage;
WebBrowser1: TWebBrowser;
procedure Label8Click(Sender: TObject);
procedure Label7Click(Sender: TObject);
procedure Label2Click(Sender: TObject);
procedure Label3Click(Sender: TObject);
procedure Label4Click(Sender: TObject);
procedure Label5Click(Sender: ... ... ... FormCreate(Sender: TObject);
procedure Label1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
MainForm: TMainForm;
AppPath: ... Avtor, LekUni1, RefUnit, ... TezUnit, ... ... ... TMainForm.FormCreate(Sender: TObject);
begin
AppPath := ExtractFilePath(ParamStr(0));
WebBrowser1.Navigate(Concat(AppPath, 'index.htm'));
end;
procedure TMainForm.Label1Click(Sender: TObject);
begin
FormVV.Show;
end;
procedure TMainForm.Label2Click(Sender: TObject);
begin
FormLek.Show;
end;
procedure TMainForm.Label3Click(Sender: TObject);
begin
FormRef.Show;
end;
procedure TMainForm.Label4Click(Sender: TObject);
begin
FormTest.Show
end;
procedure TMainForm.Label5Click(Sender: TObject);
begin
FormTez.Show;
end;
procedure TMainForm.Label6Click(Sender: TObject);
begin
FormLit.Show;
end;
procedure TMainForm.Label7Click(Sender: ... ... шығу ... пе?', ... 0) ... : ... : Abort;
end;
end;
procedure TMainForm.Label8Click(Sender: TObject);
begin
FormAvtor.Show;
end;
end.
Unit VVUnit;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, ... ... ... OleCtrls, SHDocVw;
type
TFormVV = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
Button1: TButton;
Button2: TButton;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
procedure FormCreate(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public ... ... ... : ... ... TFormVV.Button1Click(Sender: TObject);
begin
AppPath := ExtractFilePath(ParamStr(0));
WebBrowser1.Navigate(Concat(AppPath, 'VV\Dipl.htm'));
end;
procedure TFormVV.Button2Click(Sender: TObject);
begin
AppPath := ... ... ... ... := ... ... ... Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, OleCtrls, SHDocVw, ImgList, ComCtrls, ExtDlgs, ToolWin;
type
TFormLek = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
CoolBar1: TCoolBar;
ToolBar1: TToolBar;
ToolButton1: ... ... ... ... ... ... ... TToolButton;
TlBtnClose: TToolButton;
ImageList1: TImageList;
SaveTextFileDialog1: TSaveTextFileDialog;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure TlBtnCloseClick(Sender: TObject);
procedure ToolButton3Click(Sender: TObject);
procedure ToolButton1Click(Sender: TObject);
procedure ToolButton7Click(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... }
end;
var
FormLek: TFormLek;
AppPath: WideString;
InitialDir :String;
implementation
uses TxtFUnit;
{$R *.dfm}
procedure TFormLek.FormCreate(Sender: TObject);
begin
AppPath := ExtractFilePath(ParamStr(0));
WebBrowser1.Navigate(Concat(AppPath, 'Book\All.htm'));
end;
procedure TFormLek.TlBtnCloseClick(Sender: ... ... ... := ... SaveTextFileDialog1.Execute then
begin
InitialDir := ExtractFilePath(Application.ExeName);
SaveTextFileDialog1.Filter := 'Html Files|*.htm';
end;
end;
procedure TFormLek.ToolButton3Click(Sender: ... ... ... ... LiterUnit;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, OleCtrls, SHDocVw;
type
TFormLit = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
FormLit: ... : ... ... ... ... := ... 'Book\Adebiet.htm'));
end;
end.
unit RefUnit;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, OleCtrls, SHDocVw;
type
TFormRef = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... }
end;
var
FormRef: TFormRef;
AppPath: WideString;
implementation
{$R *.dfm}
procedure TFormRef.FormCreate(Sender: TObject);
begin
AppPath := ExtractFilePath(ParamStr(0));
WebBrowser1.Navigate(Concat(AppPath, 'Book\Referat.htm'));
end;
end.
unit TestUnit;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, ... ... ... = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations ... ... ... ... ... ... := ... (AppPath, 'Test\tst01_01.html'));
end;
end.
unit TezUnit;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, OleCtrls, SHDocVw;
type
TFormTez = class(TForm)
WebBrowser1: TWebBrowser;
procedure FormCreate(Sender: TObject);
private
{ Private ... ... Public ... ... ... ... ... TFormTez.FormCreate(Sender: TObject);
begin
AppPath := ExtractFilePath(ParamStr(0));
WebBrowser1.Navigate(Concat(AppPath, 'Book\Tezarus.htm'));
end;
end.
unit TxtFUnit;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls,
Forms,
Dialogs, StdCtrls, ImgList, ExtDlgs, OleCtnrs;
type
TtxtForm = class(TForm)
OpenDialog1: TOpenDialog;
Button1: TButton;
ImageList1: ... ... ... ... ... ... TObject);
procedure FormCreate(Sender: TObject);
procedure Button2Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
txtForm: TtxtForm;
implementation
{$R *.dfm}
procedure TtxtForm.Button1Click(Sender: TObject);
begin
if ... ... := ... := 0;
end;
end;
procedure TtxtForm.Button2Click(Sender: TObject);
begin
SaveDialog1.FileName := txtForm.Caption;
if SaveDialog1.Execute then
begin
Memo1.Lines.SaveToFile(SaveDialog1.FileName + '.Htm');
TxtForm.Caption := SaveDialog1.FileName;
end;
end;
procedure ... ... ... ... := Options + ... ofFileMustExist];
InitialDir := ExtractFilePath(Application.ExeName);
OpenTextFileDialog1.Filter := 'Text files (*.txt)|*.txt|All files
(*.*)|*.*';
end;
end;
end.
Index.htm




Новая страница 1






Визуалды бағдарламалау ортасында электронды
оқулық бағдарламасын құру технологиясы



Қорытынды
Диплом жұмысын ... ... ... ... ... ... оқу процесiнде пайдалану, оны басқару ... ... ... ... ... ... мен дағдысының
жылдам қалыптасуына және студенттiң компьютермен үздіксіз байланыста болуын
қамтамасыз етедi. Компьютерлiк оқыту құралының ... ... ... ... ... ... пен ... байланыстар, қайталанбайтын көпнұсқалы тапсырмалар ... ... ... ... де ... жолы деп ... визуалды бағдарламалау ортасының компьютерлiк оқыту құралдары:
- курсты оқудың мақсатымен таныстыру, оның ... мен ... ... ... ... берiлетiн түрлі деңгейдегi лабораториялық
жұмыстарды орындау;
- студенттiң түрлі есептердi шешудегi ... мен ... ... ... ... ... қалыптастыру;
- шығармашылық деңгейдегi есептердi шешу қабiлетiн қалыптастыру;
- iскерлiктi, дағды мен ебдейлiктi бекiту, орнықтыру;
- курсты игерудегi студенттiң бiлiм деңгейiн ... ... ... ... шеше ... ... компьютерлiк оқыту құралдары дәстүрлі оқыту жүйелерiне
қарағанда келесi артықшылықтарға ие: студентке өзiне ... ... ... өз ... ... және оқу материалын өз бетiнше игеруге
мүмкіндiк бередi; курс мазмұнындағы зерттелетiн объектiлер мен ... ... ... ... ... ... ... мен
оқу материалдарын оқушының бiлiм деңгейiне сай беру ... ... ... жоғары деңгейде жұзеге асырады; бiлiктiлiк пен дағдыны
автоматы түрде бақылау жүйесi оқушының ... ... ... ... ... ... ... және ерекше жағдайларға
арналған ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. Г.Боутон. Внутренний мир AdobePhotoShop. Киев, ДиаСофт, 2000 г.
2. С.Луций. Изучаем PhotoShop. Спб. 2002 ... Роуз К. ... ... Adobe ... 5.5 за 24 ... Пер. с
англ. – М.:Издательский дом “Вильямс”, 2000
4. О.Камардинов. Информатика. 1-бөлiм. -Шымкент, 1999.
5. О.Камардинов. Информатика, 2-бөлiм, -Шымкент, 2000.
6. Сван Т. ... ... в Delphi для Windows 98. Пер. с ... ... 1996
7. К.З.Халықова. Информатиканы оқыту әдiстемесi. -Алматы. “Бiлiм”, 2000
8. М.Донской. Интернет и пользовательский интерфейс. Мир ... ... ... “Парадоксы” дидактической наглядности. Education+ Человек.
Культура. Общество.
10. А.И.Башмаков. Компьютерный учебник “Информатика” для дистанционного
обучения. Мн. Бестпринт, 2001.
11. ... ... ... М.: Университет, 1999.
12. В.В.Фаронов. Delphi 6. Учебный курс. М. 2001
13. А.Я.Архангельский. ... в Delphi 5, M., ЗАО ... ... ... MS FrontPage 2000. М., 2001
15. О.Камардинов, Х.Жантелi. Delphi 5-6, -Шымкент, 2002.
16. С.Бобровский. Delph 5. Учебный курс. М., 2001
17. ... Delphi 6. ... на Object Pascal. ... ... Turbo C және Turbo C++ ... ... ... 87 бет.
19. Б.Н.Березин, С.Б.Березин. Начальный курс Си С++. М., 1998.
20. В.В.Фаронов. Delphi 5. ... ... м., ... ... оқу ... ... ... Республикасының Мемлекеттік
стандарты. Алматы 2002 ж.
22. КР СТ 1087-2002. Бағдарламалық құжаттардың бірыңғай жүйесі.
Қолданушының басқармасы. ... ... және ... КР СТ 34.014.-2002. Ақпараттық технология. Автоматтандырылған
жүйелерге стандарттар кешені. Терминдер және ... С. ... Г. ... ... ... М. 2002. 479 стр.
25. Марко Кенту. Delphi 7 для профессионалов. Питер. 2004. 1100 стр.
26. Молли Э. Хольцшаг. Использование HTML 4. ... 2001. 999 ... ... ... ... ... ... интерфейсі
Дәрістер
Кіріспе
Рефераттар
Тест
Глоссарий
Әдебиеттер
Қорытынды
Сөздіктер
Рефераттар тізімі
Тізімі
Дәрістер
Мазмұны
Бақылау жұмыстар
Дипломдық жұмысқа кіріспе
Зертханалық жұмыстар
Сабақ жоспары

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi ортасында процедурала функцияларды қолдану23 бет
Delphi программалау ортасы жайлы24 бет
Бағдарламалау ортасының сипаттамасы60 бет
Объектті бағытталған программалау54 бет
Визуалды тілдерде графиканы программалау. Нұсқаулық54 бет
Delphi ортасымен танысу жайлы16 бет
Берілгендерді, анықтамаларды қарау және түзету3 бет
"Тест" бағдарламасын құру20 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
1930-40 жылдардағы ана тіліндегі математика оқулықтары және олардың ерекшеліктері64 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь