Қазақстан Республикасы сайлау құқығы және сайлау жүйесі

Кіріспе
1. Сайлау құқығының түсінігі мен қағидалары.
2. Сайлау еркінің кепілдігі.
3. Сайлау жүйесінің түсінігі.
4. ҚР сайлау жүйесінің ерекшеліктері.
5. Республикалық референдум: түсінігі мен қағидалары.
Қорытынды
Жұмыс – ҚР Конституциялық құқық пәнінің маңызды институты болып есептелетін Қазақстан Республикасы сайлау құқығы және сайлау жүйесі мәселесіне арналған. Зерттеу тақырыбының көкейкестілігі, құқықтық институттың проблемалық тұрғыда ғылыми зерттелмегенімен түсіндіріледі.
Дүние жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің тепе-тең және мажорлық екі жүйесі бар. Тепе-тең сайлау жүйесі алған дауыстар мен жеңіп алынған мандаттар арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады. Тепе-тең жүенің жұмыс істеуі үшін бірқатар ерекше шарттардың болуы қажет.
Бірінші – үлкен аумақтық сайлау округтерін тепе-тең жүйенің ерекшеліктеріне лайық өзгертуге болады.
Екінші – тепе-тең жүйенің тиімді жұмыс істеуі үшін кемінде қалыптасқан екі партияның болуы қажет. осЫған орай Қазақстанда әлі де саяси партиялар әлсіз және азаматтардың елеулі бөлігі саяси партиялардан тыс тұруына байланысты, теп – тең сайлау жүйесі қабылданған жоқ.
Қазақ КСР-ның 1978 жылғы Конституциясында мемлекеттік билікті халықтың халық депутаттары Кеңестері арқылы жүзеге асыра алатындығы көзделген. Басқаша айтқанда, азаматтар мемлекет өмірінің барлық мәселелерін шеше алатын өкілеттіктері бар өкілдерін Кеңестерге сайлайды. Қазақ ҚСР Конституциясында мемлекет өмірінің барынша маңызды мәселелері бүкілхалықтық талқылауға енгізіледі, сондай-ақ бүкілхалықтық дауысқа (референдумға) қойылады. Тек халықтың еркінің қандай: императивтіқ немесе консультативтік сипатта ма болатыны түсініксіз еді.
1. Н. Ә. Назарбаев Қазақстан-2030. Президенттің Қазақстан халқына жолдауы Егемен Қазақстан, 11.10.1997ж.
2. ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы, 6 ақпан 2008 ж.
3. 2007 ж. Назарбаев Н.А. Обращение к студенческой молодежи Казахстана. Казахстанская правда, 06.01.1998г.
4. Назарбаев Н.А. На пороге ХХ1 века, Алматы, 1996г.
5. Назарбаев Н.А. Конституция служит народу: Доклад на торжественном собрании, посвященном дню Конституции 29.08.96г. Казахстанская правда, 30.08.1996г.
6. Назарбаев Н.А. Дух и суть нашего Основного Закона подчинены интересам человека. Обращение Президента к казахстанцам в связи с Днем Конституции. Казахстанская правда, 30.08.1997г.
7. Назарбаев Н.А. «Будущее благополучие страны - начинать строить сегодня». Казахстанская правда, 11.10.1997г.
8. С.А. Табанов, А.Ә. Оразова «Күрделі заманның өтпелі кезеңдеріндегі қазақ қоғамы ата заңдарының» (конституцияларының) Алматы, 2005жг.
9. «Конституционное право РК» Акадеимческий курс. Сапаргалиев Г.С.
10. «Конституционное право РК» Копабаев О.К., Копабаева А.О. Электронды кітап
11. Сапаргалиев Г.С. Конституционное право РК. А., 1998г.
12. Сапарғалиев Ғ.С. ҚР Конституциялық құқығы. А., 2004 ж.
13. Козлова Е.И., Кутафин О.Е. Конституционное право РФ. М., 1996г
14. Коваленко А.И. Конституционное право РФ. М., 1995г.
15. Амандыкова С.К. Конституционное право РК. Караганда, 1998г.
16. Амандықова С.К. ҚР Конституциялық құқығы. Астана, 2001 ж.
17. Толковый словарь Конституции РК. Алматы, 1995г.
        
        ҚР Білім және Ғылым Министрлігі
Заңтану пәндер кафедрасы
ҚР Конституциялық құқық пәні бойынша
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫБЫ: ... ... ... ... және сайлау жүйесі»
Орындаған:
Тексерген:
АЛМАТЫ - 2011
Жоспар:
Кіріспе
1. Сайлау құқығының түсінігі мен қағидалары.
2. Сайлау еркінің ... ... ... ... ҚР ... жүйесінің ерекшеліктері.
5. Республикалық референдум: түсінігі мен қағидалары.
Қорытынды
Кіріспе
Жұмыс – ҚР Конституциялық құқық пәнінің маңызды институты болып
есептелетін Қазақстан Республикасы сайлау ... және ... ... ... ... ... ... құқықтық
институттың проблемалық тұрғыда ғылыми зерттелмегенімен түсіндіріледі.
Дүние жүзі ... ... ... тепе-тең және
мажорлық екі жүйесі бар. Тепе-тең ... ... ... ... мен
жеңіп алынған мандаттар арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады.
Тепе-тең жүенің жұмыс істеуі үшін ... ... ... болуы
қажет.
Бірінші – үлкен аумақтық сайлау округтерін тепе-тең жүйенің
ерекшеліктеріне лайық өзгертуге болады.
Екінші – ... ... ... ... істеуі үшін кемінде
қалыптасқан екі партияның болуы қажет. осЫған орай Қазақстанда әлі ... ... ... және ... ... бөлігі саяси
партиялардан тыс тұруына байланысты, теп – тең ... ... ... ... 1978 жылғы Конституциясында мемлекеттік билікті
халықтың халық ... ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, азаматтар мемлекет өмірінің барлық
мәселелерін шеше ... ... бар ... ... ... ҚСР ... мемлекет өмірінің барынша
маңызды мәселелері бүкілхалықтық талқылауға енгізіледі, сондай-ақ
бүкілхалықтық дауысқа ... ... Тек ... ... ... ... ... сипатта ма болатыны
түсініксіз еді.
ҚР-ның 1995 ж. Конституциясы республика референдумға ... ... ... ... ... ... референдум
өткізу туралы шешім қабылдауға ... ... ... ... ... ... республикалық референдум тағайындау
туралы тек бастама білдіре алады. Ол бастамасымен Президентке жүгіне
алады. Осы бастаманы ... ... ... ... ... бар.
Зерттеудің нысаны ҚР Конституциялық ... ... ... ... ... және ... жүйесі мәселесі болып табылады.
Жұмыстың мақсаты – қарастырып отырған проблемемыздың негізін
анықтау және талдау, сонымен қатар ... мен ... ... ... ... ... кету.
Курстық жұмыстың теориялық базасы – Констиуциялық құқық саласында
алдыңғы қатарлы ... және ... ... (РФ) ... ... және ... мәні – ... отырған
институттың құқықтық негізін ашудағы теориялық және практикалық
мәселелерді кешенді ... шешу ... ... Сайлау құқығының түсінгі мен қағидалары
Президентті, Парламен Сенаты мен Мәжілісі, ... ... ... ... ... ... мүшелерін сайлауды
ұйымдастыру мен өткізу тәртібі принциптері бекітілген заңдық нормалар
жиынтығы ... ... ... болып табылады. Сайлаулар референдуммен
қатар, халықтық биліктің жоғары нысаны бола ... ... бір ... ... азаматтардың мемлекеттік билік органдары және
жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... ете ... ... және өз ... арқылы мемлекет ісін
басқаруға қатысу құқығын жүзеге асыруға ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... жетілдіріп
отырады.
Сайлау заңдылықтарын реформалау 1993 ... ... ... және 1993 ... 2 ... “Қазақстан
Республикасындағы сайлаулар туралы” ҚР-ның Кодексінен басталды. ҚР-ның
1995 ... жаңа ... ... ... одан әрі ... ... Мұндай нормативтік акт ҚР Президентінің “ Қазақстан
Республикасындағы ... ... ” 1995 ... 28 қыркүйектегі
конституциялық заң күші бар Жарлығы ... Ол ... ... ... ... ... ... заңы деп
өзгертті. (Аталған заңға ҚР-ның 1997 жылғы 19 ... ... 8 ... ... ... 6 ... №285-1 және 1999
жылғы 6 мамырдағы №375-1 Конституциялық заңдарымен өзгертулер мен
толықтырулар енгізілді.
Жалпы ... ... ... ... және ... ... құқығы
болып бөлінеді.
Жалпыға бірдей белсенді сайлау құқығы - Республиканың он сегіз
жасқа толған ... ... ... ... ... жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге
көзқарасына, нанымына, тұрғылықты ... ... кез ... ... ... сайлауда дауыс беруге қатысу құқығы.
Бәсең сайлау құқығы - Қазақстан Республикасы азаматы
беруге қатысу құқығы.
Бәсең сайлау ... - ... ... азаматтарының
Қазақстан Республикасының Президенттігіне, ... ... ... ... ... ... мен мәжілісі,
Маслихаттар депутаттығына) және жергілікті өзін - өзі басқару органына
мүше болып сайлану құқығы.
Белсенді ... ... ... ... ... бар.
Олардың арасында азаматтың белгілі бір жасқа толуы, белгілі бір
аумақта тұруы, іс- ... ... ... ... болып
табылады.
Бәсең сайлау құқығын реттейтін басқа қосымша талаптар да
бар. Бұл талаптар сайланбалы лауазымдарға ... ... ... жас шама ... жас ... ... отырықшылық
цензасы, білім цензасы, мүліктік ценза жатады. Мысалға, жас шама, ... ... ... ... Маслихат депутаттығына
кандидаттарға қатысты ... ... ... жасы 40-тан асқан Қазақстан Республикасының азаматы бола
алады, Парламент Сенатының депутаты жасы 30-ға депутаты жасы ... ... ... ... бола ... ... ... кандитат үшін 25—жастық, ал маслихат
депутаттығына кандидаттар үшін 20 жастық жас шамасы ... ... ... жас ... ... белгіленген. Отырықшылық цензасы
заңдылықтарымен ... және ... ... ... кандидаттарға қатысты белгіленген.
Сайлау төте және жанама болуы мүмкін. Жанама сайлау
жолымен ... ... ... сайланады. Төте сайлау жолымен
Республика Президентін, ... ... және ... ... ... ... ... мүшелерін
сайлау жүзеге асырылады.
Сайлау құқығы принциптері.
Сайлау құқығы принциптері Конституцияға және Республиканың
сайлау заңдарында бекітілген.
Негізгі принцип жалпыға бірдейлік, ... және ... ... ... ... 18 жасқа толған барлық азаматтардың
сайлауға қатысу мүмкіндігі болып табылады( Конституциялық ... ... ... ... жалпыға бірдейлік принципі тиісті сайланбалы
органға сайлану мүмкіндігін білдіреді. Сайлау туралы ... 4 - бабы ... ... және ... ... ... ұлтына, тіліне, дінге көзқараліне, ұлтына, тіліне,
дінге көзқарасына нанымына, тұрғылықты жеріне ... ... ... нанымына, тұрғылықты жеріне немесе кез-келген басқа
жағдайларға ... ... ... шектеуге жол бермейді. Сайлау
құқығын шентеу сот іс - ... ... деп ... ... ... бас ... ... орындарында отырған азаматтарға
қатысты қолданылады.Олардың сайлауға қатысуға құқығы жоқ ... ... ... ... ... ... ... сайлаушылар кез-келген
сайлауға тең негіздерде қатысады және ... ... ... ... ие ... ... ... (Сайлау туралы Конституциялық
зеңның 5-бабы).Тең сайлау құқығы сондай-ақ ... ... ... өзін-өзі басқару органдарына кандидаттардың
да сайлауға тең негіздерде қатыса алатындықтарынан көрінеді. ... тек бір ... ғана ... және ол өзі ... ... ... құқығы принципі Президентті, Парламент Мәжілісі,
Маслихат депутаттарын және ... ... ... органдары
мүшелерін сайлаған кезде қолданылады, оларды азаматтар ... ... ... заңның 6-бабы ).
Жанама сайлау ... ... ... Республикасы
Парламенттінің Сенаты депутаттарын ... ... ... ... ... жанама сайлау құқығы
жолымен жүзіге асырылады.ПарламентСенатының ... ... . ... тиісті облыстың , астананың және республикалық
маңызы бар қаланың жергілікті басқару органының ... ... ... болып табылады.
Жасырын дауыс беру құқығы сайлаушылардың еркін білдіруіне
қандай да болсын бақылау жасау және ... ... ... ... ... жоққа шығарады.Бұл принципті іске асыру арқылы
сайлаушының еркін білдіру құпиясы сақталады.
Сайлау ... ... бір ... ... ... ... ... азаматтардың сайлау және сайлану
құқығын ... ... ... ... ... ... әрбір сайлаушы сайлауға қалай қатысуды өзі шешеді ... ... де ... да бір ... ... ... ... жоқ.Сонымен қатар барлықкандидаттарға заңға сәйкес сайлау
алдындағы қызмет үшін тең мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... дауыс беруін тиісті дәрежеде ... ... ... ... тұлғаларының қызметімен қматамасыз етіледі.
Сайлаудың жариялығы принципі – демократиялық принциптердің
бірі, ол сайлауды ... мен ... ... мен ... ... ... ... ақпарат құралдарының жан-жақты
көрсетуімен қамтамасыз етіледі. Сайлау ... ... ... ... арқылы хабарланады.
Сайлаушылар депутаттыққа кандидаттар туралы, ... ... ... ... ... құқылы.
§2. Сайлау еркінің кепілдігі.
Қазақстан Республикасының зандылықтары Республикада сайлау
бостандығына кепілдік береді. ... ... ... ... ... ... құқығының бұзылмауына жауап беретін және
бақылау жасайтын не жауап беретін және бақылау жасайтын мемлекеттік
органдар органдардың қызметімен ... ... ... ... ... ... ... қызметтен босатылады. Кандидаттарға сайлау өткізуге бөлінген
Республикалық бюджет ... осы ... ... ... ... орны ... ... кепілдіктер беріледі:
Оларды тіркелген күннен бастап және сайлау ... ... ... ... ... ... ... сот
тәртібімен қолданылатын әкімшілік жазалау шатібімен қолданылатын
әкімшілік ... ... ... ... ... ... сайлау комиссиясының, тиісті аумақтық немесе округтік ... ... ... ... ... ... ... қылмыс жасағаннан басқа реттерде ұстауға болмайды.
Сонымен ... ... ... ... ... ... басқару органдары мүшелігіне
кандидататарды олар тіркелген күннен бастап және ... ... ... ... ке ... ... келісімінсіз жұмысынан
босатуға, басқа жұмысқа немесе лауазымға ауыстыруға, сондай-ақ іс-
сападай-ақ іс- сапарларға ... не ... ... ... заңында оның талаптарын бұзғаны үшін жауаптылық
көзделген. ... ... ... ... ... ... жағдайда
оларға ескерту жасалады, ал қайтадан бұзған жағдайда ... ... ... ... тізімді тіркеу туралы шешімнің күшін
жояды.
Мемлекеттік органдардың сайлау бостандығын қамтамасыз ету ... ... ... мен ішкі ... органдары үшін, сондай-ақ
тұрғын үй қорын пайдалану жөніндегі ұйымдар үшін ... беру күні ... ... күн ... күні болып табылады.
2. Ішкі істер органдары мен ... үй ... ... ... сайлау комиссиялары қажет ететін, тиісінше , мынадай
1). Дауыс беруді өткізуді кезінде ... ... пен ... ... ету ... ... ... нақтаылау
3). Дауыс беретін күні сайлау комиссияларының қызметінде туындаған
басқа да мәселелер жөнінде ... ... ... .
Сайлау туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық.
1. Республика азаматының өз сайлау құқығын, еркін жүзеге асыруға,
сайлау ... ... ... ... ... қоқан-лоққы жасау,
сатып алу жолымен немесе өзге әдіспен кедергі жасайтын, кандидаттар
туралы көрінеу ... ... ... не ... ... ... нұқсан келтіретін өзге де іс-әрекеттер жасайтын
адамдар, сондай-ақ сайлау күні және ... ... күні ... ... ... жұмысына араласқан және ... ... ... ... ... дауыстарды санауға
және сайлау қорытындыларын анықтауға байланысты міндеттерді орындауға
кедергі жасаған , кандидаттардың ... ... ... ... мен ... заңды қызметіне кедергі жасаған
адамдар заңда белгіленген тәртіппен жауапты болады.
2. ... ... ... ... ... көрінеу қате санаған,
дауыс беру құпиясын бұзған немесе осы Конституциялық заңды өзге ... жол ... ... ... ... мемлекеттік
органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының лауазымды
адамдары мен ... ... ... ... тартылады.
3. Кандидат, саяси партия осы Конституциялық заңның талаптарын бұзған
жағдайда оларға ескерту жасалады, ал қайталап бұзған жағдайда ... ... ... ... тізімді тіркеу туралы шешімнің
күшін жояды.
§3. Сайлау жүйесінің түсінігі.
Сайлау жүйесі дегеніміз – ... ... ... және ... ... ... көмегі арқылы дауыс беру
нәтижелері анықталады.
Дүние жүзі мемлекеттерінде сайлау жүйесінің тепе-тең және
мажорлық екі жүйесі бар. Тепе-тең ... ... ... ... мен
жеңіп алынған мандаттар арасындағы тепе-теңдік принципіне құрылады.
ҚР-да өткізілетін сайлаулардың барлығында дерлік ... ... ... ... ... принципі қолданылады. Бұл жүйе
халықаралық тілмен айтқанда мажоритарлық сайлау ... ... ... ... ... кейінгі уақытта, Парламент Мәжілісі
депутаттарын сайлаған кезде пропорционаоды ... ... ... ... екі түрі бар:
1) абсолютті көпшілік:
- егер дауыс беруге тыңдаушылардың елу пайыздан астамы ... ... өтті деп ... ... ... ... ... сайлаушылар санының елу ... ... ... сайланған болып саналатын жағдайда;
2) салыстырмалы көпшілік:
- қайта дауыс беру кезінде басқа кандидатқа қарағанда дауыс ... ... ... ... ... ... ... саналған жағдайда;
Қазақстан Республикасының сайлау жүйесінде ... әдіс те, ... ... ... ... де
қолданылады.(Сайлау туралы Конституциялық заңның ... ... мен ... ... ... кезде 1-турда абсолютті
көпшілік принципі, 2-турда салыстырмалы көпшілік принципі қолданылады:
- 1-турда дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың елу пайыздан ... ... ... ... беру кезінде басқа кандидатқа қарағанда дауыс ... ... ... ... ... ... ... беру кезінде бірден-бір кандидат ... ... ... ... ... сайлаушылар санының елу пайыздан
астамының дауысын алған кандидат сайланған болып саналады.
Мәжіліс депутаттарының бір ... ... ... ... ... ... ... ҚР 1998 жылғы 6
қарашадағы №285-1 Конституциялық заңымен, сондай-ақ ҚР 1999 жылғы ... №375-1 ... ... ... ... өзгертулер
енгізілді. ҚР Конституциясы 50-бабының 3-тармағы “Он депутат бара-бар
өкілдік жүйесі бойынша және біртұтас ... ... ... ... ... ... негізінде сайланады” деген ережемен
толықтырылды. Сөйтіп, бұл бап толықтырылды. ... бұл ... ... ... ... ... болуына және сайлаушығы
өзінің саяси көзқарасын дәлірек айқындауға мүмкіндік береді. Саяси
партиялар сайлау ... ... ... ие бола ... ... ... ... сайлауға тек саяси партиялар
қатысады. Саяси партиялар Мәжіліс депутаттығына сайлану үшін партиялық
тізімдер жасайды. Тізімге адамдарды орналастыру ... ... ... ... ... ... қатысуы ол туралы
Республиканың Орталық Сайлау комиссиясы шешім шығарғаннан кейін ғана
мүмкін болады.
Дауыс беру кезінде ... өз ... ... депутаттыққа
кандидатқа емес, белгілі бір партияға береді. Дауыс беру қорытындысы
бойынша сайлауға қатысушылар санының жеті және одан да көп ... ... ... болып саналады. Жеті пайыздық кедергіден өткен
саяси партияларды жақтап дауыс берген ... ... ... ... ... аумағы бойынша бөлінетін депутаттық
мандаттар санына бөлінеді. Алынған нәтиже алғашқы сайлаудың жеке саны
(квота) болып табылады.
Депутаттық ... ... ... ... ... ... ... саны алғашқы сайлау жеке санына бөлінеді. санды бөлу
нәтижесінде алынған тұтас бөлік партиялық тізім құрған ... ... ... ... саны ... ... ... сайлау органдары жүйесі.
Қазақстан Республикасында сайлауды әзірлеу мен өткізуді
ұйымдастыратын мемлекеттік сайлау органдары сайлау комиссиялары болып
табылады(Сайлау ... ... ... ... ... ... ... Республиканың Орталық сайлау комиссиясы
2. Аумақтық сайлау комиссиялары
3. ... ... ... Учаскелік сайлау комиссиялары құрайды.
Сайлау комиссиялары өкілдіктерінің мерзімі 5 жыл.
Сайлау ... ... ... ... ... ... құрылу тәртібін, құрамын және қызметін реттейді.Орталық
сайлау комиссиясы Республика сайлау комиссияларының ... ... ... және ... ... орган болып табылады.
Орталық сайлау комиссиясы Республика Президентінің ұсынуы
бойынша Парламент Мәжілісі қызметке ... және ... ... ... ... ... ... және
мүшелерінен тұрады. Төраға мен хатшының жоғары білімі болуға тиіс.
Конституциялық заңның 12-бабына сәйкес ... ... ... өкілеттіктері бар.
- Республика аумағында сайлау ... ... ... ... ...... ... қолданылуын қамтамасыз етеді.
- сайлау комиссияларына басшылықты жүзеге асырады.
- Президенттікке кандидаттарды тіркейді .
- ... ... ... ... ... ... сайлау органдары аумақтық сайлау комиссиялары болып
табылады. Аумақтық ... ... ... ... бар ... және Республика бар қалалары және ... ... ... сайлау комиссиялары жатады. Облыстық
сайлау комиссиялары облыс әкімдерінің ұсынуы ... ... ... ... бойынша құрылады және Президент , Парламент және
сайлау комиссиялары жатады. ... ... ... ... ұсынуы бойынша Орталық сайлау комиссиясының шешімі бойынша
құрылады және Президент , Парламент және ... ... ... ... ... ... ... сайлауын
ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз етеді .Төменгі тұрған аумақтық
сайлау комиссиялары тиісті ... ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша құрылады. Олардың
құрамына 9 адамнан 15 адамға дейін кіреді , сайлау ... 10 ... ал ... өзін-өзі ... ... ... ... ... сайлау комиссияларының құрамы 7
күннен еншіктірмей бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.
Аумақтық сайлау комиссияларының өкілеттіктері:
- әкімшілік-аумақтық ... ... ... туралы заңдардың
атқарылуына бақылауды жүзіге асырады
- Президентті , Парламенттің және ... ... ... ... органдарының мүшелерін сайлауды әзерлеу
мен өткізуді қамтамасыз етеді
- ... ... ... ... ... ... заңның 15-16 баптарымен реттеледі. Олар Орталық
сайлау комиссиясының шешімімен облыс (республикалық маңызы ... және ... ... ... ... ...
сайлау округтерінде Парламент Мәжілісі және ... ... ... мен ... ... ... ... жеті адамнан тұрады
Округтік сайлау комиссиярының өкілеттіктері:
- тиісті сайлау округінің аумағында сайлау ... ... ... жүзеге асырады;
- Парламент Мәжілісі және Мәслихат депутаттарын сайлаудың өткізілуін
ұйымдастырады;
- учаскелік сайлау комиссияларының қызметін ұйымдастырып ... ... ... және ... ... ... ... Округ бойынша дауыс беру үшін учаскелердің рет ... ... ... ... сайлау органы учаскелік сайлау комиссиялары болып
табылады (Сайлау туралы Конституциялық ... 17, 18 ... ... әкімдердің ұсынуы бойынша жоғары тұрған тиісті сайлау
комиссияларының ... ... ... жеті ... ... тиісті сайлау учаскелерінде ... ... және ... ... жергілікті өзін-өзі
басқару органдарының ... ... ... мен ... етеді.
Учаскелік сайлау комиссияларының өкілеттіктері:
- сайлау шараларын жүргізеді;
- учаскелік комиссияның орналасқан жері туралы ... ... ... ... ... ... ... беруге арналған үй-жай дайындайды;
- дауыс беруді ұйымдастырады;
- дауыс санауды жүргізуді және учаскедегі дауыс беру ... ... мен ... ... ... ... түсінігі мен қағидалары.
Республикалық референдум - ... ... ... ... ... ... өмірінің өзге де неғұрылым маңызды мәселеріне арналған
шешімдердің жобалары бойынша бүкіл халықтық дауыс ... ... ... ... ... ... демократия, яғни халықтың мемлекеттік
мәселелерді шешуге тура қатынасу нысандарының бірі ... ... ... ... ... бар ... азаматтары қатысады.
Конституциялық құқыққа референдумның мынадай:
Императивтік, консультативтік, конституциялық, заң ... ... ... ... ... ... ... халықтың тура еркін білдіру жолымен
референдум кезінде қабылданған шешімінің ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билік органдары
қайсы бір маңызды мәселе бойынша ... (заң, ... да ... ... ... кезде халықтың пікірі айқындалады.
Конституциялық референдум кезінде конституцияның немесе ... ... мен ... ... ... ... қаьылдау туралы әңгіме болады.
Заң шығарушы референдум халықтың дауыс ... заң ... ... ... ... ... мәселені шешу үшін
көзделген. Конституция, конституциямен белгіленген шарттарға орай,
құзыретті ... ... ... ... ... құзыретті органның заңда
(конституцияда) ... ... ... өз ... ... ... алатындығын білдіреді. Референдум
мемлекеттің бүкіл көлемінде немесе мемлекеттің ... бір ... ... КСР-нің 1978 жылғы Конституциясында мемлекеттік би ... ... ... Кеңестері арқылы жүзеге асыра алатындығы
көзделген. Қазақ КСР ... ... ... ... ... ... ... енгізіледі, сондай-ақ
бүкілхалықтық дауысқа (референдумға) қойылады. Тек ... ... ... ... консультативтік сипатта ма болатыны түс
ініксіз еді. Мемлкет өмірінің ең маңызды ... ... ... оның
орнына Коммунистік партия шешетіндіктен, референдумның айқындалм аған
сипаты оның маңызына жәй қарай салудың сипаты болды.
Қазақстан Республикасының 1995 ... ... ... ... ... ... ... Біріншіден, президент
республикалық референдумға ... ... ... ... ... субъект болып т абылады. Оның үстігне
мұндай шешімді Президентке жеке ... ... ... ... ... ... референдум тағайындау туралы
т ек бастама білдіре алады. Осындай бастамамен Парламент президентке
жүгіне алады. Парламенттің ... ... ... ... ... ... да, ... да құқығы бар.
Үшіншіден, 1995 жылғы ... ... ... ... ... принциптерінің бірі ретінде орнықтырды.
Конституцияның 1-бабында мемлекет ... ... ... ... референдумдағы дауыс ... ... ... ... ... ... ... мәселелердің бірі Конституцияға өзгерістер мен
толықтырулар енгізу болып табылатындығы белгіленген. Оның ... ... ... ... ... ... және оны ... асыру
мақсатында ҚР Президенті 1995 ж. 2 қарашада “Республикалық ... ... заң күші бар ... шығарды. Жарлықта
республиеалық референдум Конституция, конституциялық заңдар, заңдар
және ... ... ... ... аса ... жөнінде шешімдер жобалары бойынша бүкілхалықтық дауыс беру
ретінде белгіленді. Тиісінше республикалық референдім мақсаты:
• Республика Конституциясын, конституциялық ... ... ... ... мен ... ... болуы
мүмкін. Бұл, Парламент заң шығаруышы органы ... ... ... ... ... ... биліктің бастауы ретіндегі конституциялық
қағидасын жүзеге асыра ... ... ... заңдар қабылдап, оларға өзгертулер ... ... ... ... ... ... ... бойынша шешімдері. Мемлкет өмірінде қандай
мәселелердің мейлінше маңызды екендігін алдын ала анықтау
қиын. Тек ... ... бар бір ... жөнінде батыл
айтуға болады: ол Президент өкілеттігінің мерзімінен ұзарту
туралы.
«Республикалық ... ... ... ... ... болатын мәселелер тізбесін береді. Бұл тізбеге
Конституция қағидалары мен ... ... ... ... мәселелер:
адамдар мен азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... мен аумақтық тұтастығын, республиканың
басқару нысанын өзгерту;
республиканың әкімшілік-аумақтық құрылымы мен шекарасын өзгерту;
сот төрелігі, қорғаныс, ... ... ... және ... ... пен ... ... пен кешірім жасау;
Республика Прези дентінің, Парламент Палаталарының және
Үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... шарттарынан туындайтын міндеттемелерді
орындау мәселелері референдумға енгізілмейді;
Ат алған мәселелердің ... ... ... ... Мұндай мәселелерді референдумға енгізу саяси
жағдайды тұрақсыздандыруға, әлеуметтік жанжалға, мемлекеттік органдар
қызметінің берексін кетіруге, ұлттық ... ... ... ... шарттарын орындауға кедергі келтіруге әкеліп
соқтыруы мүмкін.
Қазақстан Республикасының жасы 18-ге толған барлық азаматы шығу
тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайларына, ... ... ... ... көзқарасына, сеніміне, тұратын жеріне
немесе өзге де кез келген мән-жайға ... ... ... ... ... еркін білдіру бостандығы мен еріктілік
принципі негізінде жалпыға бірдей, тең және төте ... ... ... ... қорыта келгенде, қарастырға ... ... ... ... және ... жүйесі тақырыбына арналған. Бұл
тақырыпта үш сұрақты қарастырып ... ... ... ... ... ... сайлау құқығы - Қазақстан Республикасы азаматтарының
Қазақстан Республикасының Президенттігіне, ... ... ... ... ... ... мен мәжілісі,
Маслихаттар депутаттығына) және жергілікті өзін - өзі басқару органына
мүше болып сайлану құқығы.
Белсенді ... ... ... ... талаптар бар.
Олардың арасында азаматтың белгілі бір жасқа толуы, ... ... ... іс- ... ... ... ... болып
табылады.
Жалпы сайлау жүйесі дегеніміз - заңмен белгіленген ережелер,
принциптер және бағамдардың жиынтығы, олардың көмегі арқылы ... ... ... ... ... ... заңдарының,
заңдарының және мемлекеттік өмірінің өзге де неғұрылым маңызды
мәселеріне ... ... ... бойынша бүкіл халықтық дауыс
беру арқылы жүргізілетіндігін қарастырып өттік. Осы ... ... ... ... ... референдумның
сегіз түрін талқыладық. Олардың әрбір түріне тоқталып талқылап өттік.
Республиткалық референдумды тағайындау мен әзерлеудің ... келе ... ... ... ... ... шешімді Президент тиісті Жарлық ... ... ... ... ... өткізу мерзімін
айта кететін болсақ референдум оны ... ... ... ... бастап бір айдан ерте емес және үш ... кеш емес ... ... жағдайларда Республика Президенті референдум
өткізудің ... ... ... ... әдебиеттер:
Нормативтік құқықтық актілер:
1. “Қазақ Советтік Социалисттік Республикасының Мемлекеттік егемендігі
туралы”Жалпы Декларация, 1990 жыл 25 ... ... ... ... ... ... ... Конституциялық заңы, 1991 жыл 16 желтоқсан.
3. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1993 жыл 28 қаңтар.
4. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995 жыл 30 ... ... ... ... ... мен толықтырулар
енгізу туралы” Қазақстан Республикасының Заңы, 1998 жыл 7 қазан
6. ... ... ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасының «Егемен Қазақстан» Астана,
Ақорда, 2007 ж. мамырдың 21-і. №254-III ҚРЗ.
7. Сборник законодательных ... «10 лет ... РК» ... 2005 ... ... ... ... Декларация, 1948 жыл 10 желтоқсан.
9. “Азаматтық және саяси құқықтар ... ... ... 1966 жыл ... “Қазақстан Республикасының сайлау туралы” Қазақстан Республикасының
Конституциялық заңы, 1995 жыл 28 ... ... ... ... ... ... заңы, 1995 жыл 2 қараша.
12. “Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы” ҚР-ның Заңы, 1991 жыл ... ... Н. Ә. ... ... Президенттің Қазақстан халқына жолдауы
Егемен Қазақстан, 11.10.1997ж.
2. ҚР Президентінің ... ... ... 6 ... 2008 ... 2007 ж. ... Н.А. Обращение к студенческой молодежи Казахстана.
Казахстанская правда, 06.01.1998г.
4. Назарбаев Н.А. На ... ХХ1 ... ... ... ... Н.А. ... ... народу: Доклад на торжественном
собрании, посвященном дню Конституции 29.08.96г. ... ... ... Н.А. Дух и суть ... ... ... ... интересам
человека. Обращение Президента к казахстанцам в связи с ... ... ... ... ... Н.А. «Будущее благополучие страны - начинать строить сегодня».
Казахстанская правда, 11.10.1997г.
8. С.А. Табанов, А.Ә. Оразова ... ... ... кезеңдеріндегі қазақ
қоғамы ата заңдарының» (конституцияларының) Алматы, 2005жг.
9. «Конституционное право РК» Акадеимческий курс. Сапаргалиев Г.С.
10. «Конституционное право РК» ... О.К., ... А.О. ... ... Г.С. ... ... РК. А., ... Сапарғалиев Ғ.С. ҚР Конституциялық құқығы. А., 2004 ж.
13. Козлова Е.И., Кутафин О.Е. Конституционное право РФ. М., 1996г
14. Коваленко А.И. Конституционное ... РФ. М., ... ... С.К. ... ... РК. ... ... Амандықова С.К. ҚР Конституциялық құқығы. Астана, 2001 ж.
17. Толковый словарь Конституции РК. ... 1995г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сайлау құқығы3 бет
Сайлау құқығы жайлы10 бет
Сайлау құқығы және оның негізгі қағидалары10 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау жүйесі. ҚР Азаматтық құқығы туралы жалпы ұғым12 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы16 бет
Қазақстан Республикасындағы сайлау құқығы мен сайлау жүйесінің түсінігі6 бет
Қазақстан Республикасының сайлау құқығы мен сайлау жүйесі4 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
Дәрістік кешен87 бет
Конституциялық құқық пәнінен дәрістер78 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь