Адам және азаматтың жеке құқықтары мен бостандықтары

Кіріспе
1. Адамның конституциялық.құқықтық мәртебесінің түсінігі.
2. ҚР Конституциялық құқықтары мен бостандықтары, міндеттерінің жүйесі.
3. Конституциялық құқықтар мен бостандықтардың кепілдіктерін жүзеге асыру.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Адамдар мен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ететін нышан, рәмізі, әрі кепілі деп Коституциямыздың 40б-2т айтылғандай заң шығарушы мен атқарушы билікті байланыстырушы ұлы тұлға – Президентіміздің 2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына жолдауында: «Қазақстан бүгінгі таңда әлеуметтік-экономикалық жаңару мен саяси демократияландырудың жаңа кезеңіне қадам басқалы тұр»,- деп Қазақстанның әлемдік рейтинг кестесінің жоғары бөлігіне іліккен елдер тобының ішінен орын алуымызға мүмкіндік беретін басты негіздерді атап көрсетті. Онда біз аға ұрпақты, ана мен баланы, жастарды қамқорлық пен ілтипатқа бөлейтін әлеуметтік бағдарланған қоғам, ел халқының барлық топтары тұрмысының жоғары сапасы мен алдыңғы қатарлы әлеуметтік стандарттарын қамтамасыз ететін қоғам құрудамыз деп, біз еркін, ашық, әрі демокркатиялық қоғам орнататынын айтты. Сондай-ақ V басылымдылыққа қатысты өз сөзінде Ел басы демократияға қатысты демократиялық мәдениеттің терең дәстүрлерінің жоқтығы, еркіндікті ойыңа келгенді істеуге болады деп түйсіну елді тұрақсыздыққа ұрындыруы, біздің болашаққа арналған барлық жоспарымызды белінен басып, өзімізді алысқа кері серпіп тастауы әбден мүмкін екенін, яғни деморкатияны дамытумен бірге оны қорғаудың жеткілікті қатаң жүйесін қарастыруымыз керектігін, сайып келгенде, заңды бұзғаны үшін қатал тәртіп етуді жүзеге асырып, жалақорлық, ақшамен сатып алушылық пен зорлық-зомбылық үшін жауапкершілік шараларын айқындауы тиіс,ал қажет болса, тиісті заңдарды қайта қарау керектігін ескертті.
1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданған Ата заңымыз – Конституциямыздың II бөлімінің «Адам және азамат» деп аталуы және де осы бөлімнің 2б-3т белгіленгендей: «Адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсалютті деп
1. 1995 жылы 30 тамызда референдумда қабылданған «Қазақстан Республикасының Конституциясы»;
2. 1998 жылы 7 қазанда « Конституцияға енгізілген толықтырулар мен өзгертулер»;
3. Н. Ә. Назарбаев Қазақстан-2030. Президенттің Қазақстан халқына жолдауы Егемен Қазақстан, 11.10.1997ж.
4. ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы, 1 науырыз 2006 ж. // Егемен Қазақстан, 2 науырыз.
5. Сапаргалиев Г.С. Конституционное право РК. А., 1998г.
6.Сапарғалиев Ғ.С. ҚР Конституциялық құқығы. А., 2004 ж.
7. Козлова Е.И., Кутафин О.Е. Конституционное право РФ. М., 1996г
13.Коваленко А.И. Конституционное право РФ. М., 1995г.
14. Амандыкова С.К. Конституционное право РК. Караганда, 1998г.
15. Амандықова С.К. ҚР Конституциялық құқығы. Астана, 2001ж.
16.Сапаргалиев Г.С. Конституционное право РК. А., 1998г.
17.Сапарғалиев Ғ.С. ҚР Конституциялық құқығы. А., 2004 ж.
18.Козлова Е.И., Кутафин О.Е. Конституционное право РФ. М., 1996г
19.Коваленко А.И. Конституционное право РФ. М., 1995г.
20. Амандыкова С.К. Конституционное право РК. Караганда, 1998г.
21. Амандықова С.К. ҚР Конституциялық құқығы. Астана, 2001 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Заңтану пәндер кафедрасы
Конституциялық құқық пәні бойынша
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫБЫ: «Адам және азаматтың жеке құқықтары мен ... - ... ... ... ... ... ҚР ... құқықтары мен бостандықтары, міндеттерінің жүйесі.
3. Конституциялық құқықтар мен бостандықтардың кепілдіктерін ... ... ... ... мен ... құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз
ететін ... ... әрі ... деп ... ... заң шығарушы мен атқарушы билікті байланыстырушы ұлы тұлға
– Президентіміздің 2006 жылғы 1 ... ... ... ... ... таңда әлеуметтік-экономикалық жаңару мен
саяси демократияландырудың жаңа кезеңіне қадам басқалы тұр»,- ... ... ... ... жоғары бөлігіне іліккен елдер
тобының ішінен орын ... ... ... ... ... ... Онда біз аға ұрпақты, ана мен баланы, жастарды қамқорлық ... ... ... ... қоғам, ел халқының барлық
топтары тұрмысының жоғары сапасы мен ... ... ... ... ... ... ... деп, біз еркін, ашық,
әрі демокркатиялық қоғам орнататынын айтты. Сондай-ақ V басылымдылыққа
қатысты өз сөзінде Ел басы ... ... ... терең дәстүрлерінің жоқтығы, еркіндікті ойыңа келгенді
істеуге болады деп ... елді ... ... ... ... барлық жоспарымызды белінен басып, өзімізді алысқа
кері серпіп тастауы әбден мүмкін екенін, яғни ... ... оны ... ... ... ... қарастыруымыз керектігін,
сайып келгенде, заңды бұзғаны үшін қатал тәртіп етуді жүзеге ... ... ... ... пен ... үшін
жауапкершілік шараларын айқындауы тиіс,ал қажет болса, тиісті ... ... ... ескертті.
1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданған Ата
заңымыз – Конституциямыздың II бөлімінің «Адам және азамат» деп аталуы
және де осы ... 2б-3т ... ... ... ... ... ... жазылған, олар абсалютті деп танылады,
яғни олардан ешкім айыра алмайды, заңдар мен өзге де ... ... ... мен ... осыған қарай анықталады.»,-
делінуі бүгінгі таңда адамдар мен ... ... ... ... қаншалықты жоғары, негізгі екендігіне көз
жеткізбестен бұрын «адам», «азамат», «тұлға» деген ұғымдарға ... жөн ... ... ... я ... ... әңгімелерде
бұл ұғымдар бір мәндес сөз ретінде қолданылады. ... ... ... де ... құқықтық актілерде бұл ұғымдардың бір-бірімен өте
тығыз ... ... ... адам ... ... ... ал
кез-келген азамат – ол адам болып табылады және ол табиғи, әлеуметтік
ерекшеліктерге ие. Оларды жеке–жеке қарастыратын болсақ, ... ... жеке ... ... ... ... және біз оны ... жоғары сатыдағы өкілі деп танимыз.
Ал «тұлға» деген ұғымға тоқталар болсақ, ол ... ... ... ... Ол ... ... ... адамға
тән ортақ белгілерді қамтиды және Конституцияның 14б-2т жазылғандай:
«Тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік ... ... ... тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты
жеріне байланысты немесе кез-келген өзге де жағдаяттар бойынша ешкімді
ешқандай ... ... ... ... тілі, діні,
кәсібі, әлеуметтік жағдайы, қоғамда ... ... ... енді осы ... ... келіп туындайтын «азамат» ұғымына
талдау жасайтын болсақ, ол публицистикалық ... жиі ... ол адам өз ... ұлы ... қызы ... ... ... және де
басқа мемлекетпен емес, тек өз ... ғана ... ... ... Азамат деген адам, ол дегеніміз адамға қатыстының
бәрі азаматқа қатысты деген сөз және де 12б-3т ... ... ... азаматтығына орай құқықтарға ие болып,
міндететр атқарады»,- делінгендей мемлекет ... ... ... бостандықтар белгілеп берсе, ол азаматтар осы ... ... тек заң ... ғана ... ... ... Көріп
отырғанымыздай «азамат» терминінің Ата Заңымызда жиі қолданылуының
себебі Қазақстан Республикасында ... ... ... ... олардың арасында шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар
да кездеседі, дегенмен олардың құқықтары мен бостандықтары сол ... ... ... ... ... және ... құқықтардың, соның ішінде сайлауға немесе сайлануға, әскер
қатарына алынуға, жоғары лауазымды қызметке көтерілуіне болмайтындығы
болып табылады. ... 15б-1т ... ... өмір ... бар ... адамның өмір сүру құқығын іс жүзінде асырған кезде
оның туу фактісі ғана қажет, ал оның азамат пен тұлға қызметтеріне ... ... ... ... ... іс жүзінде асыру үшін адамның
тұлға, азамат болуы ... ... ... ... ... ... ... ұлттарының азаматтары Қазақстанның біртұтас халқын
құрайды. Ол халық Конституцияның 3б-1т ... ... ... ... ... 1б-1т : «Қазақстан Республикасының ең қымбат
қазынасы – адам және азаматтардың ... ... мен ... Конституция жеке адамның құқықтық мәртебесі ... ... ... ... ... яғни ...
құқықтық құжаттардың негізгі қағидаларынан туындайды.
Сұрақ 1. Адамның конституциялық-құқықтық ... ... ... – бұл мемлекет киліге алмайтын адамның іс-әрекет
жөніндегі сферасы. Мемлекет құқықтық нормалар ... ... ... сай іс-әрекеттерінің шегін, құқықтық ортасын ғана айқындайды.
Адам бостандығы – ... заң ... ... адам ... ... ... және ... мүмкіншілігі,
өкілеттілігі.
Адам құқығы мен бостандығы (обьективтік ... ... ... ... тағайындайтын, оның жағдайын, адамдардың
өзара қарым-қатынастарының, тұлға (азамат) пен ... ... ... ... және ұлттық құқықтық
нормалардың жүйесі.
Адам құқығы мен бостандығы (субьективтік ...... ... ... әрі ... ... ... бір
адамның құқықтылығы, іс-әрекеті, мінез-құлқы.
Адам - ұғымы жеке адамның ... ... ... ал тұлға - дегеніміз нақты қоғамдық- экономикалық ... ... ... ... ерекшеліктердің жиынтығын білдіреді.
Тұлғаның қайталанбас даралығы адамдардың белгілі бір ... ... ... ... тән ... ... ... де қамтиды.
Азамат - ұғымы публицистикалық мағынасында жиі қолданылады, ол адам-
өз Отанының ұлы /немесе қызы/ деген ұғым ... ... ... ... мен бостандықтарын белгілеп берсе, ал азаматтар заңды ... ... ... және өзге де ... ... ... ... асырады.
Мемлекет пен тұлғаның өзара қарым-қатынастарының қағидалары:
1. Халықаралық ... ... ... ... мен
қалыптарының ұлттық заңдардан басымдылығын мойындау-Қазақстан
Республикасында мемлекет пен ... ... ... қағидалараы болып табылады.
2. Адам құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған,
олар абсолютті деп. танылады, ... ... ... ... мен өзге де ... тік құқықтық актілердің мазмұны мен
қолданылуы осыған қарай анықталады, - деп белгіленген Қазақстан
Республикасы Конституциясының 12 бабының 2-тармағында.
Қазіргі заманда ... ... ... адам ... ... ... ... болып табылса, барлық ... ... оған ... ... ... Осындай ізгілікті үрдістен тэуелсіз
Қазақстан да шет қалып отырған жоқ.
Қазақстан Ата заңының 1-бабында: "Қазақстан Республикасының ... ... — адам жэне ... өмірі, құқықтары мен
бостандықтары", - деп атап көрсетілген. Осы заң ... ... ... ... ... ... ... құқық береді.
Адам құқықтары мен бостандықтары туралы зандарды дамыту ... ... ... ... ... ... бастады. Соның
бір айғағы ҚР Президентінің жарлығымен Президент жанында ... ... мен ... ... ... ... өкілетгік қызмет
жөніндегі комиссияның құрылуы. Қоғамның өтпелі кезеңіңце еліміздегі
адам құқықгары ... ... ... үйлестіріп, олардың осал
тұстарын ретке келтіріп, қалпына келтіруде қазақстандықтар комиссияға
зор үміт артады. Бұрынғы кеңестік ... ... өз ... үшін ... ... ... тіпті Коммунистік партияның Бас
хатшысына жүгінетін. Қазіргі уақытга адамдар ... ... ... үшін ... ... орындарына, сотқа, Адам құқығы
жөніндегі комиссияға шағымданатын болды. Бұл біздің ... ... ... бет ... ... Республикасы тәуелсіздігін ... ... ... қосылғаннан бері адам құқығына қатысты бірнеше
халықаралық конвенцияларға қосылды. Қазақстан ең алдымен 1949 ... ... ... (Конвенцияға қосылу ҚР Жоғарғы
Кеңесінің 1993 жылғы 31-ші наурызындағы қаулысымен бекітілді), ... ... Сәби ... ... конвенцияға (ҚР Жоғарғы Кеңесінің
1994 ... 8-ші ... ... ... Осы ... қосылып, Қазақстан адам құқықтары мен ... ... ... ... ... ел ... деген ұмтылысын
бекіте түсті.
Адам құқығын қорғау бүгінімізге ғана емес, өткенімізге де қатысты.
Халқымыздың басынан өткен ... ... ... ... тек қазақстандықтардың ғана емес, республиканың басқа да ... ... ... ... белгілі. 1993 жылдың 14-ші
сәуірінде осындай келеңсіз жағдайлардың ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
"Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы" заңы қабылданды.
Бұл заң кезінде мемлекет саясатының ... ... ... құқықтарын қалпына келтіруге, оларды аттауға ... ... ... табылады. Қазіргі уақытта Қазақстанға жер
аударылған және онан қуылған 1 ... ... ... ақтау
әлі жүзеге асырылмады. Бұған құқылық негіздердің жеткілікті ... ... ... ... ... Бас бостандығынан
айрылғандар да біздің қоғамымыздың толық заңды ... ... ... ... ... - ... мәселе. Адамдардың
құқықтары мен бостандықтарын қорғау және ардақтау Б¥¥-ның 1945 жылы
қабылданған Жарғысында қатталды. Осы ... шын ... ... халықаралық құқық шеңберінде ынтымақ ұластырып,
жарасымдылыққа жетуіне түңғыш рет ... ... ... қалаған еді. 1992
жылы тәуелсіздіктің аспан-көк туын көтеріп, өзге мемлекеттермен
терезесі тең мүше ... ... ... Б¥¥-ның жарғылық
қағидаларына адам құқығы - адамзаттың басты игілігі ... ... мен ... тең ... ... және ұсақ ... ... пен қауіпсіздік сақтау үшін күш біріктіру ұстаны
алатын арқау болып тартылған. Міне, сондықтан да Бас Ассамблеяның ... 10-шы ... ... ... бірдей адам құқықтарының
декларациясы негізінде мемлекеттердің ынтымақтастығын қалыптастыруда
халықаралық әдіске сай заңды міндетті сипатқа ие ... ... ... ... тармақтала қосылып, жүйелене дамытылған әрі сан-
салалы мәселені, атап ... ... ... (1951 ... (1954 ж.), ... ... жою туралы (1965 ж.) және
басқа да халықаралық пактілерді қамтитын қайнар бастау іспетті. Осы
құжаттарда Адам ... ... ... жүзеге асыру үшін
мемлекеттерде әрбір адам өзінің экономикалық, әлеуметтік, ... ... ... ... ... емін-еркін пайдалана
алатындай жағдай жасауға тиістігі ерекше аталып өткен.
Б¥¥ Жарғысының аса ... ... ... ... ... ... ... бөлуді мойындауды және адам ... ... ... ... адамның нәсіліне, жынысына, тілі мен
дініне қарамастан құрметтеуді, халықаралық ынтымақтастықгы ... ... ... табылады. Адам құқықтарының жалпыға бірдей
декларациясы 200 тілге аударылып, көптеген елдердің Конституцияларына
енгізілген. Декларацияның басты ... ... ... ... орын ... ... ... "Барлық адам болмысынан тең
құқылы және азат болып туады. Барлық ... ... ... сондықтан
бір-бірімен бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс", - ... ... ... ... ... бір айғағы -
жүзден астам ұлт өкілдерінің тіл табысып, тату-тәтті өмір сүруінде.
Бүкіл ... ... ... де, ... де ... ... ... көмек алатын болды. Күні бүгінге дейін ... ... ... бұл ... адам ... кастерлеудің ең жоғарғы
эталоны ретінде бағалап, оны үлгі етіп ... ... ... ... мен ... ... 30-дан астам әртүрлі республикалық ұйым тіркелген. Б¥¥-ның
Баланың құқықтары туралы конвенциясын іске асыру үшін ... ... ... ... Қазақстан Республикасының "Қазақстан
Республикасы халқының денсаулығын қорғау ... (1997 ж.), ... ... (1993 ж.), ... әлеуметгік қорғау туралы" (1997
ж.) заңдары солардың қатарына жатады. Республикамызда мүмкіндіктері
шектеулі балаларды ... ... және ... ... сондай-ақ
мүгедек балаларды оқыту үшін жасауға көңіл бөлінеді.
Сонымен, қатар әрбір азамат өз пікірін білдіруге, ... ... ... ... ... ... мен ... іске асыру
үшін негіз болып табылады. Сөз ... ... ... және ... Ал Қазақстан үшін — оның демократия жолымен алға
басуының қаншалықты шынайы ... және ... ... ... жеткенінің көрсеткіші болып табылады.
Сұрақ 2. ҚР Конституциялық құқықтары мен бостандықтары,
міндеттерінің жүйесі.
Жалпы ... ... ҚР 1995 ... ... ... ... мен ... құқықтары тұжырымдамасына
негізделген және ... ... ... ... ... халықаралық құқықта адам құқына қатысты тұиастай
құқықтық актілер кешені ... ... ... ... ... адам ... тікілей реттемейді. БҰҰ Жарғысы (1-баптың ... ... ... аумағында тұратын барлық адамдардың,
қандай да ... ... жол ... ... құқықтары мен
бостандықтарын қамтамасыз етуге міндеттейді. БҰҰ шеңберінде осы мәселе
бойынша: “Адам құқытарының ... ... ... (1948 ж.),
“Адамдардың экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ... және ... ... ... (1966 ж.), “Балалар
құқы декларациясы” (1959 ж.), “Әйелдердің саяси құқы туралы конвенция”
(1954 ж.) және ... бір ... ... қабылданды.
Конституция жеке тұлғаның аса маңызды, әлеуметтік-құқықтары мен
бостандықтарын бекітеді. Адамның жеке азаматтық ... ... ... құқықтар мен бостандықтар мынандай
түрлерге бөлінеді.
Жеке құқықтар мен ... адам мен ... ... түп ... ... табылады, оларды шектеуге болмайды.
Сондықтан Қазақстан Республикасы ... 15-23 ... ... мен ... ... Өмір ... құқығы-бұл әр адамды оның ... ... ... ... беру міндетін м емлекет өз мойнына
алады дегенді білдіреді.
2. Мемлкет әркімнің қадір-қасиетін қорғауға ... ... ... ... көруге болады. Онда ешкімді
азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқа да ... ... ... ... жәбір көрсетуге не
жазалауға болмайды.
3. Жеке бастың бостандығына қол сұғылмаушылық ... ... ... ... ... т ... ... жол
беруге болмайтындығында. ҚР Конституциясының 16-бабы.
4. Конституцияның 19-бабына сәйкес ... ... қай ... өзі ... ауға және оны ... ... ... Конституция тұжырымдарының әр бір адамға қолайлы жерінің бірі ол
25-бапта көрсетілген ешкімнің т ұрғын үйге қол ... Жеке адам ... ... ең ... бұл ... еркін
жүріп-тұруға және тұрақты м екенді қалауынша таңдап алуға құқығы.
7. Әркімнің жеке өміріне қол сұғылмауына құқығы бар.
8. Әркімнің ақпарат көздерімен ... ... ... мен ... ... құқықтар мен бостандықтар көбінесе Қазақстан азаматтарына
ғана беріледі.
2. Саяси құқықтарының ішіндегі ең маңыздысы Қазақстан ... ... және өз ... ... ... ... қат ысуға, мемлкеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі
басқару органдарына тікелей өзі жүгінуге, сондай-ақ және ұжымдық
өтініштер жолдауға ие ... ... м ен ... Әлеуметтік-экономикалық құқықтар ішіндегі ең м ... м ... и е ... ... саладағы өзекті қағида еңбек бостандығына еріктілік болып
табылады. Мәжбүрлеп еңбек еткізуге тек қана сотың үкімімен ... ... ... ... ... ... ғана жол беріледі.
3. Білім алуға құқық. 30-бап.
4. Тұрғын үйге ие болу құқығы. 25-бап, 2-тармақ.
5. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... көмек көлем ін тегін алу құқығы.
Азамат пен ... ... ... және ... ... жеке бостандығы мен қадір-қасиеті туралы.
ҚР Конституциясы, басқа да заңдары азаматтың жеке бостандығын
қамтамасыз етуге айрықша ... ... ... ... ... ... - өмір сүру ... өмір сүру құқы бар».
Азаматтардың экономикалық және әлеуметтік ... ... пен ... ... ... ... ... және
бөлініс саласындағы өз мүмкіндік иерін жүзеге асыру үшін қажет.
Шағын кәсіпкерлік – ... әр ... ... ... ... қажеттілікті қанағаттандыруға бағытталған қызметі.
Мұндай қызметі азаматтың өзі немесе оның атынан басқа адам ... ... ... ... қабылдаған адам оның тіпті жеңіл
жұмыс емес екендігін, тәуекелді қажет ететіндігін түсінуі тиіс. Өйткені
адам өз қызметіне, өз ... өзі ... ... ету бостандығы – азаматтардың негізгі құқықтарына жатады.
Бұл құқық еңбекке қабілетті адамның өз еңбегімен өз ... ... ... бар ... ... ... құқығы. ҚР Заңы қызметкерлердің демалыс
құқығын жан-жақты реттейді, оның үстіне демалыс туралы заң мемлекеттік
сияқты ұжымдық және жеке ... да ... ... үйге ... Гуманды болғысы келетін мемлекет
әр азаматына қолайлы жағдай жасауға, олардың әрқайсысының тұрғын ... ... ... Міне ... келіп, Қазақстан ... ... үйге ... ... ... береді.
Азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы. Бұл құқық мемлекеттік
денсаулық ... ... ... ... ... ... ... «Білім туралы» Заңы білім беру ... ... ... осы аядағы мемлекеттік саясаттың негізгі
принциптерін белгілейді және Қазақстан Республикасы азаматтарының білім
алуға ... ... ... ... ... құқықтар мен бостандықтар туралы
Азаматтық ұғымының өзінде азамат пен ... ... ... ... мәні ... ... ... тең құқық ҚР ... ... ... бірі ... ... ... ... туралы.
Азаматтарға көптеген құқықтық міндеттер жүктеледі. Оларды
Конституцияда көзделген ... және ... ... ... бөлуге болады. Конституциялық міндеттер басты
міндеттер болып табылады. Олар мыналар жатады:
А. Конституция мен ... ... ... тағы бір ... ...... адамдардың
құқықтарын, бостандықтарын, ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеу.
Б. Салықтар және алымдар төлеу міндеті.
В. Меншікті дұрыс пайдалану.
Г. ... ... ... – Республика азаматының
конституциялық қасиетті борышы.
Әскери қызмет – республика азаматтарының Қарулы Күштер ... ... ... ... ... ... ... ерекше
нысаны.
Әскери қызметтің түрлері мынадай:
солдаттардың, матростардың, сержанттардың және ... ... ... ... ... ... және старшина қызметінде келісім-шарт
бойынша орындалатын ... ... ... ... ... орындайтын әскери
қызметі және т.б.
Отбасының құқықтық негізі
А. Отбасы – қоғамның ең ... ... Отау ... ... ерлі-зайыпталардың құқығы мен бостандығы пайда
болады.
Б. Ата-аналардың балаларға қатысты құқықтары мен міндеттері.
В. Балалардың міндеттері.
Сұрақ 3. ... ... мен ... кепілдіктерін
жүзеге асыру
Адам мен азаматтың құқығы мен бостандығын ... ету ... үшін ... мемлекеттік институттар
ҚР адамдар мен азаматтардың Конституция мен заңдарда ... ... мен ... ... мен жүзеге асыруды
қамтамасыз етуі тиіс мемлекеттік институттар ... және ... ... мен бостандығын қорғау және қамтамасыз ету
жөніндегімаңызды мемлекеттік институттардың бірі ҚР ... ... ... ... өкілеттігін заңдық негізі Конституцияда,
сондай-ақ Президентінің Президент туралы Конституциялық заң күші бар
Жарлығында бекітілген.
Конституцияда ҚР Президенті – адам және ... ... ... нышаны әрі кепілі деп жазылған (40-бап, 2- тармақ).
Ол Президентінің тиісті Жарлығымен ... ... ... ... ... Президентінің Жарлығы бойынша: а)
мемлекет мүддесі алдында азаматтардың ... мен ... ... мүдделерінің басымдылығы; ә) жалпыға ортақтық, яғни,
мемлекеттік қызметке кіруге барлық ... тең ... ... ... ескеру мен жариялылық мемлекеттік қызметтің маңызды
принциптері болып табылады.
Президент сондай-ақ адам мен ... ... ... және жеке құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруды
көздейтін жеке құқықтық актілер шығарады.
Президент тыйым салуды, ... ... ... құқықтары мен бостандықтарын бұзатын заңдар қабылдамауы
үшін пайдаланады.
Парламент те адам мен азаматтың жүзеге ... және ... ... ... ... институттардың бірі. Парламент
мұны, негізінен, заң шығару қызметі ... ... ... ... конституциялық өкілеттігі айқын көрінген. Парламент жеке
тұлғалардың құқықтық ... ... ... мен
бостандықтарға, жеке тұлғалардың жауптылығына қатысты негізгі прнциптер
мен нормаларды; ... ... ... ... құру мен
қызметінің негіздерін белгілейтін ... ... ... ... ... ... адам мен ... құқықтары мен
бостандықтары жүзеге асырылатын қоғамдық қатынастардың негізгі салалары
Парламент қабылдайтын заңдар арқылы реттеледі.
Сот, ішкі істер, ұлттық қауіпсіздік ... адам мен ... мен ... ... мен ... ... ететін
органдар болып табылады.
Адамның құқықтары мен бостандықтарына кепілдік беретін маңызды ҚР
«Күзет қызметі туралы» (2000 ж. 19 ... ... Осы Заң ... күзет қызметінің құқықтық негіздерін белгілейді.
Күзет қызметінің негізгі міндеттері:
1) жеке адамдардың өмірі мен денсаулығын қылмыстық және өзге ... ... қол ... ... жеке және ... ... ... құқыққа қайшы қол
сұғушылықтардаң қорғау болып табылады.
Азамат пен адамның құқығының, ... және ... ... жеке ... мен ... ... Конституциясы, басқа да заңдары азаматтың жеке ... ... ... назар аударыды.
Ең маңыздысы, адамның табиғи құқығы - өмір сүру құқығы.
“Әркімнің өмір сүру құқы ... өз ... адам ... қиюға қақысы жоқ. өлім жазасы
ерекше ауыр ... ... үшін ең ауыр жаза ... ... ... жазаға кесілген адамға кешірім жасау туралы арыздану
құқығы беріледі” (Конституцияның 15-бабы). өлім ... ауыр ... ... ... ... ... және жауаптылықты
ауырлататын мән-жайларда қолданылады. Өлім жазасын қолдану туралы үкім
шығармас ... сот ... ең ауыр ... ... ... жан-жақты
дәлелдеп, өлім жазасына кесілген адамды мейлінше толық сипаттап
көрсетуі керек.
Жеке адамның ... қол ... ... ... ... оған ... ... жасауға, басқадай
қатыгездік немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтындай ... ... ... ...... ... араласпау тұрғын жайға қол сұкпаушылықты белгілеуді
де білдіреді. Үй иесінің келісімінсіз ... де ... ... ... ... ... ... кіруіне құқы жоқ. Тұрғын үйге өз бетімен
басып кіруге: үй иесінің еркінен тыс ашақ немесе үй иесі жоқ ... ... кіру ... Бұл үшін заң тіпті қылмыстық ... ... үйге ... қызметкерлері қылмыскердің ізіне түсу
және қылмыскердің тарапынан ... ... ... ... ... жағдайда кіреді.
Адамды тұрғын үйден айыруға тыйым салынады. Егер адам ... ... ... ие ... онда ол оны ... ... және оған
билік етуге құқылы.
Азаматтардың экономикалық және ... ... ... пен ... ... ... материалдық өндіріс және
бөлініс саласындағы өз мүмкіндікиерінжүзеге асыру үшін қажет.
Қазақстан мемлекетінің ... ... жеке және ... ... ... ... ... әсіресе материалдық ігіліктер ... ... жеке ... ... қоғам үшін пайдалы кез
келген нысандағы кәсіпкерлікке қолдау ... ... Жеке ... – азаматтың экономикалық бостандығын жүзеге
асыру нысаны.рыноктік қатынасқа көшудің басты шартарының бірі
жеке ... ... ... ету болып табылады.
“Әркімнің кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне құқығы бар” (26-бап).
Шағын ...... әр ... ... ... көрсетулерге) қажеттілікті қанағаттандыруға бағытталған қызметі.
Мұндай қызметі азаматтың өзі немесе оның атынан ... адам ... ... айналысуға шешім қабылдаған адам оның тіпті жеңіл
жұмыс емес екендігін, тәуекелді қажет ... ... ... Өйткені
адам өз қызметіне, өз мүлкіне өзі жауап береді.
Еңбек ету бостандығы – азаматтардың негізгі құқықтарына ... ... ... ... адамның өз еңбегімен өз өмірін ... ... бар ... ... еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін еркін
тандауына құқығы бар” (24-бап).
Еңбек шартының ... ... ... етуші белгілі бір ұжымның құрамына кіреді немесе нақты бір
адамға жұмыс істеу үшін жалданады;
Ол еңбек шартында көзделген жұмысты ... ... ... ... ... ... еңбекақыны шартта көзделгендей сан мен сапа бойынша алады және
еңбекақы заңмен белгіленген мөлшер деңгейінен төмен болмауы тиіс;
Ұжым ... жеке ... ... ... ... жасайды.
Азаматтардың демалыс құқығы. ҚР Заңы қызметкерлердің демалыс
құқығын жан-жақты реттейді, оның үстіне ... ... заң ... ... және жеке ... да ... уақытының мынадай түрлері бар.
Жұмыс күні ішіндегі үзіліс. Мұндай үзіліс екі сағаттан ұзақ
болмауы тиіс және ... ... ... ... әдетте, жұмыс уақыты
басталған соң төрт сағаттан ... ... ... баласы бар әйелге
кем дегенде жарты сағат қосымша үзіліс беріледі. Ол уақыт жұмыс уақыты
деп есептеледі және ақы ... ... ... ... ... ... 7-87 ... созылатын жерлерде белгіленеді. Оқу орындарында
үзіліс берудің басқа тәртібі белгіленеді.
Жұмыс ... ... ... Мұндай үзіліс жұмыс аяқталған
соң басталып, келесі жұмыс күніне дейін ... ... ... ... ... ... күні – ... 5 жұмыс күні белгіленген жерлерде сенбі – демалыс күні ... ... ... 40 ... аспауы тиіс.
Жылдық демалыс уақыты – кем дегенде 18 жұмыс ... ... ... ... тағы да қосамша демалыс беріледі. Мысалы, мұғалімдерге
берілетін демалыстын ұзақтығы 48 жұмыс ... ... үйге ... ... болғысы келетін мемлекет
әр азаматына қолайлы жағдай жасауға, олардың ... ... ... ... ... Міне осыдан келіп, Қазақстан мемлекеті
азаматтардың ... үйге ... ... ... береді.
1. Азаматтардың тұрғын үй салуға, сатып алуға, ... ... ... ... үй ... ... алуға құқылы.
2. Азаматтар тұрғын үй немесе пәтер сатып алуға, мемлекеттік тұрғын үй
қорынан те гін немесе ... ... ... ... ... жеке ... кооператив тік үй тұрғызуына, он
ішінде қарыз Алу жолымен тұрғызуына көмек көрсетеді.
4. Тұрғын үйден қуып шығуға кім-кімге болсын ... ... Қуып ... ... ... ғана жүзеге асырылады.
5. Азаматтар тұрғын үйді пайдалану мүмкіндігінен айырылған немесе ... ... ... ... ... ... ... құқылы. Егер азаматтың үйі орналасқан участок ... ... ... ... оның ... қайтаруы немесе пәтер
беруі тиіс.
Азаматтардың тұрғын үйге құқығы болумен бірге, оларға тұрғын үйді
пайдалануға ... ... де ... Олар ... ... мақсатта пайдалануы, тұрғын үйде ... ... ... ... ... пәтер ақыны уақытынды енгізіп отыруы,
салықты төлеуі тиіс.
Азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы. Бұл құқық ... ... ... ... медициналық көмек арқылы
жүзеге асырылады. Бұрын барлық медициналық көмекті ... ... ... ... ісі ... ... ... Енді мемлекеттік
денсаулық сақтау мекемелерін ... ... ... ... жеке ... ... құрылуда. Әрине, емханаларды,
дәріханаларды және басқаларын дүмшелер емес, арнаулы медициналық білімі
барлар құруы және заңда белгіленген ... ... ... ... ... көмекке белгілі бір мөлшерде ақы төленеді. ҚР Денсаулық
сақтау ... ... ... және ... органдар туралы
заңдары мынадай міндеттер: 1) балалар өлімін ... ... ... 2) ... ... ету ... жақсарту; 3)
жұқпалы, кәсіби аурулардың ... алу және ... жою ... 4) ... ... ... ... үшін қолайлы жағдай
жасау, сырқаттанған кезде медициналық көмек көрсету міндетін жүктейді.
«Мемлекет адамның өмір сүруі мен ... ... ... ... мақсат етіп қояды» (ҚР Конституциясы, 31-бап).
ҚР «Білім туралы» Заңы ... беру ... ... ... осы ... ... саясаттың негізгі
принциптерін белгілейді және Қазақстан Республикасы азаматтарының білім
алуға конституциялық құқығын қамтамасыз етуге ... беру ... ... ... ... принциптері
мыналар болып табылады:
1. ҚР-ның барлық азаматтарының білім алу құқықтарының теңдігі;
2. әрбір азаматтың интеллектуалдық дамуы, психикалық-физиологиялық ... ... ... отырып, халықтың барлық деңгейдегі
білімге қол жеткізуі;
3. білім берудің зайырлық сипати;
4. жеке адамның білімділігін ынталандыру және дарындылығын ... ... беру ... ... ... ... ... беру
процесінің үздіксіздігі; оқу мен тәрбиенің бірлігі;
6. білім беру ұйымдарының меншік нысандары бойынша, оқу мен ... ... беру ... ... ... түрлі болуы;
7. білім беруде басқарудың демократиялық сипати және білім беру
ұйымдарының академиялық ... мен ... ... ... берудің ізгілікті және дамытушы сипати;
9. білімнің, ғылымның және өндірістің интеграциялануы;
10. оқушыларды кәсіптік бағдарлау;
11. білім беру жүйесін ақпараттандыру.
Білім беру ұйымдарында ... ... мен діни ... ... ... ... және ... қызметіне
жол берілмейді.
Саяси құқықтар мен бостандықтар туралы
Азаматтық ұғымының өзінде азамат пен мемлекеттің өзара ... ... мәні бар. Еске ... ... – ол ... ... ... саяси-құқықтық байланысы. Тиісінші, азаматтар
бірінші кезекте өзінің мемлекетімен ... ... ... ... ... азаматтардың бойындағы саяси құқық пен бостандықты, Яни
мемлекет ісін басқарумен, демократиямен ... ... ... ... білдіреді. Ауылда, поселкіде, ауданда, балада, республикада
азаматтар мемлекетті басқару ... ... ... ... мүмкіндігі де кеңейе түседі. Демократиялық мемлекет құру
мақсатында, ... ... ... ... ... кең
мөлшердегі құқық пен бостандық кепілдігі берілген.
Мемлекеттік қызметке кіруге тең ... ҚР ... ... ... бірі ... ... ... қызмет туралы бірқатар негід боларлық идеялар беріледі.
Онда мемлекеттік қызмет ... ... ... ... ... ... сипатымен ерекшеленіп, заңмен ... заң ... ... жеке тұлғаның конституциялық мәртебе
құрылымына ... ... ... ... 2) ... ... бостандықтар, заңды мүдделер
мен міндеттер; 3) құқықтық мәртебенің кепілдіктері.
ҚР Конституциясы адам және ... ... ... оларды
нығайтатын және олардың құқықтық мәртебесінің жүзеге асыруылына ықпал
ететіндей негіз боларлық принциптерді жинақтайды. ... ... ... ... Адам құқы мен ... айнымастығы. Табиғи танылған ... сыйы ... Ол оны тек ... ... және ... жүзеге
асырылуына, сақталуына кепілдік жасайды. Не мемлекеттің, не оның
органдарының, не лауазымды адамдарынң, заңмен ... ... одан ... ... құқы ... ... ... мен бостандықтарды теріс пайдалануға тыйым
салады. Адамның және азаматтың бірінің құқытары мен ... ... ... ... мен ... ... құрылысқа және қоғамдық ізгілікке нұқсан келтірмеуі
тиіс екендігі Конституцияда анық жазылған.
3. Конституциялық құқық пен ... ... ... ... ... ... Конституция шектеудің шегі мен негізі де
көрсетеді. Біріншіден, адам мен азаматтың құқы мен ... ... ғана ... ... Бұл ... ... ... актілер
арқылы (Президентік нормативтік жарлықтарымен, Үкіметтің қаулысымен,
министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, жергілікті өкілетті
және атқару ... ... ... адам мен ... мен ... ... ... білдіреді. Екіншіден,
адам мен азамттың құқықтары мен бостандықтары конституциялық
құрылысты сақтау, ... ... адам құқы мен ... денсаулығы мен ізеттілігін қорғау үшін ... ... ... ... ... ... құқықтар мен
бостандықтарды шексіз пайдалана алады. Конституция саяси себептер
бойынша адамдырдың құқы мен ... ... да бір ... ... анық ... Адам мен азаматтың құқы мен бостандығының тікілей қолданылуы принцип
ретінде онымен өзінің құқығы мен ... ... ... ... ... Олардың тең құқылығы адам мен азаматтың құқытық мәртебесінің маңызды
принципі болып табылады.
6. Заңдар мен өзге де ... ... ... ... ... мен бостандықтарының мазмұны ... ... ету ... ... ... және ... бірлігі, бөлінбестігі
адам мен азаматтың құқықтық мәртебесінің басты ... ... мен ... ... ... 1995 жылы 30 ... ... қабылданған «Қазақстан
Республикасының Конституциясы»;
2. 1998 жылы 7 ... « ... ... толықтырулар мен
өзгертулер»;
3. Н. Ә. Назарбаев Қазақстан-2030. Президенттің Қазақстан халқына жолдауы
Егемен Қазақстан, 11.10.1997ж.
4. ҚР Президентінің Қазақстан ... ... 1 ... 2006 ж. ... Қазақстан, 2 науырыз.
5. Сапаргалиев Г.С. Конституционное право РК. А., 1998г.
6.Сапарғалиев Ғ.С. ҚР Конституциялық құқығы. А., 2004 ... ... Е.И., ... О.Е. ... ... РФ. М., ... А.И. ... право РФ. М., 1995г.
14. Амандыкова С.К. Конституционное право РК. Караганда, 1998г.
15. Амандықова С.К. ҚР Конституциялық құқығы. Астана, 2001ж.
16.Сапаргалиев Г.С. Конституционное ... РК. А., ... Ғ.С. ҚР ... ... А., 2004 ... Е.И., ... О.Е. ... право РФ. М., 1996г
19.Коваленко А.И. Конституционное право РФ. М., 1995г.
20. Амандыкова С.К. Конституционное право РК. Караганда, 1998г.
21. Амандықова С.К. ҚР ... ... ... 2001 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке адамның (азаматтың) құқықтары мен бостаңдықтары20 бет
Адам және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары82 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтары35 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының ұғымы39 бет
Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау28 бет
Адам мен азаматтардың конституциялық құқықтары, бостандықтарына және міндеттері38 бет
Адам мен азаматтардың саяси және экономиккалық құқықтары мен бостандықтары20 бет
Адам мен азаматтың құқықтары, бостандықтары мен міндеттерінің конституциялық құқықтық қырлары59 бет
Адам мен азаматтың құқықтық мәртебесі негіздері47 бет
Адвокаттар көрсететiн заң көмегiнiң түрлерi42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь