Құқық және саясат

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I. Құқықтың ұғым және оның мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.7
1.1Құқық теңдігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.11
1.2 Құқықтық саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12.17
II.Саясат түсінігі. Оның шығу тегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17.20
2.2Саясат кұрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21.25
2.3 Ежелгі замандағы саяси ойлардың қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... .26.31
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Кіріспе

Құқық ең маңызды әрі ең күрделі қоғамдық кұбылыс ретінде түсінілетін философиялық категория. Сондықтан да оны бірнеше тұрғыдан қарастыру керек. Алдымен, субъективтік тұрғыдан қарастырсақ құқық қандай да бір тұлғаның мүмкіндіктерін, әрекет еркіндігін білдіреді. Мысалы, білім алу, еңбек ету, демалу, өмір сүру, қорғану құкығы секілді тікелей субъектімен байланысты құқықтар. Қазіргі ғылым және қоғам дамуындағы тәжірибе дәлелдегендей өркениетті қоғамда Құқық мемлекеттің үстінен "билік етеді", қарайды, оның құрылысын және қызмет нысанын белгілейді, қоғамды біріктіру мақсатында тұрақты түрде, обьективті құралдарға сай орындайды. Құқықтың реттсуінсіз қоғам өмір сүре алмайды.Саясатты зерттеген әрбір зерттеуші өзінің бағыты бойынша келесі анықтамаларды берген. Біз олардың кейбіреулеріне тоқталайық.
Саясаттың мәні бірнеше деңгейде жүзеге асырылады: Төменгі деңгейі жергілікті мәселелерді шешуді қарастырады. Саясатты бұл деңгейде жекелеген индивидтер жүргізеді, алайда жекелеген мәселелер жергілікті ассоциациялар арқылы шешіледі. Аймақтық деңгей мемлекеттің араласуын талап етеді. Өз аймағындағы экономикалық дамуға мүдделі топтар мен ассоциациялар саясатты белсене жүргізеді. Ұлттық деңгей саясат теориясында орталық орынға ие болған, бұл мемлекетті ресурстарды үлестірудегі негізгі институт екендігін анықтайды. Халықаралық деңгей, мұнда саяси іс-қимылдың негізгі субъектілері ретінде егемен мемлекеттер қатысады.
Егемен Қазақстанның саяси нақтылық ретіндегі қалыптасуы мен дамуы. Қазақстан Республикасы – зайырлы, құқықтық, әлеуметтік, демократиялық мемлекет және халықаралық қатынастың субъектісі ретінде.
Қазақстанда егемендік пен демократияның қалыптасу кезеңдері:проблемалар және қиындықтар. Қазақстан қоғамының қазіргі кезеңдегі даму тенденциясы тұрғысынан саяси жаңарудың ерекшеліктері.
Ұлттық идеяны және мемлекеттік идеологияны жасаудың проблемалары.
Қазақстан Республикасында плюралистік демократияны қалыптастыру жолдары. Посттоталитарлық қоғамның саяси даму тәжірибесінің халықаралық маңызы.
Құқық әр түрлі қоғамдық құбылыстармен қарым-қатынаста болады: экономикамен, саясатпен, моральмен, мәдениетпен, дінмен.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Әбсаттаров Р.Б. Саясаттану – ғылым//Хабаршы. Қоғамдық және тарихи ғылымдар сериясы.- Алматы: Абай атындағы АлМУ, 2001, №2. 71-79б.
2. Әбсаттаров Р.Б. Салыстырмалы саясаттану: мәсселеге жалпы көзқарас// Хабаршы. Тарих және саяси- әлеуметтік ғылымдар сериясы. Алматы: Абай атындағы АлМУ, 2002, №2.-104-123 беттер.
3. Әбсаттаров Р.Б. Саяси технологиялар: теория мен тәжірибе // Хабаршы. әлеуметтану және саяси ғылымдар серисы.- Алматы: Абай атындағы ҚазҰПУ, 2004, №1,2.- 64-82, 81- 104 беттер.
4. Байтұрсынов А. Бес томдық шығармалар жинағы.- Алматы: Алаш,2003.
5. Балғымбаев А.С.Саясаттану . оқу құралы.-Алматы, 2003.- 302б.
6. Бөкейхан Ә.Таңдамалы.-А.: Қазақ энциклопедиясы, 1995.-478б.
7. Джон Локк. Басқару туралы екі трактат /Ауд.М.Ө.Иманбаев,- Алматы: Раритет, 2004.- 280б.
8. Дулатұлы М. Бес томдық шығармалар жинағы.-Алматы: “Мектеп”, 2003.
9. Жамбылов Д.Ә. Саясаттану. Оқулық.-Алматы: Жеті жарғы, 2003.- 288 б.
10. Жамбылов Д.Ә. Тәуелсіздік және саяси сана. – Алматы: Жеті жарғы, 1999, -160 б.
11. Жандаулетов Т.Қазақ ұлттық идеологиялық мәселелер.- Алматы: ХКАА “ЖШС”, 2004.-164 б.
12. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы, 1995.
13. Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы “Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы”. –Алматы, 2004.
14. Введение в политологию: словарь-справочник / Под ред. В.П. Пугачева – М.: Аспект Пресс, 1996
15. Джунусова Ж.Х., Булуктаев Ю.О., Козелецкая Г.В. Политология: курс лекций – А.: ИПК, 1998
        
        Қазақстан  Республикасы Білім және ғылым министрлігі
А.Байтұрсынов атындағы Қостанай ... ... және ... ... мен ... ... ЖҰМЫС
Тақырыбы: >
Пән: Мемлекет және құқық теориясы
Мамандығы: 5В030100- юриспруденция
Орындаған: ... ... ... аға ... ... ... ... 2012ж
Жоспар
Кіріспе..................................................................................................................3
I. Құқықтың ұғым және оның мәні.................................................................4-7
1.1Құқық теңдігі.......................................................................................7-11
1.2 ... ... ... Оның шығу ... ... ... ... саяси ойлардың қалыптасуы.............................26-31
Қорытынды....................................................................................................31
Пайдаланған әдебиеттер...............................................................................32
Кіріспе
Құқық ең маңызды әрі ең күрделі қоғамдық кұбылыс ретінде түсінілетін ... ... ... да оны бірнеше тұрғыдан қарастыру керек. Алдымен, субъективтік тұрғыдан қарастырсақ құқық қандай да бір тұлғаның мүмкіндіктерін, әрекет ... ... ... ... алу, еңбек ету, демалу, өмір сүру, қорғану құкығы ... ... ... ... ... Қазіргі ғылым және қоғам дамуындағы тәжірибе дәлелдегендей өркениетті қоғамда Құқық мемлекеттің үстінен ... ... ... оның құрылысын және қызмет нысанын белгілейді, қоғамды біріктіру мақсатында тұрақты түрде, обьективті құралдарға сай орындайды. Құқықтың ... ... өмір сүре ... ... ... зерттеуші өзінің бағыты бойынша келесі анықтамаларды берген. Біз олардың кейбіреулеріне тоқталайық.
Саясаттың мәні бірнеше деңгейде жүзеге асырылады: ... ... ... ... шешуді қарастырады. Саясатты бұл деңгейде жекелеген индивидтер жүргізеді, алайда жекелеген мәселелер ... ... ... шешіледі. Аймақтық деңгей мемлекеттің араласуын талап етеді. Өз ... ... ... ... ... мен ... саясатты белсене жүргізеді. Ұлттық деңгей саясат теориясында орталық орынға ие болған, бұл мемлекетті ресурстарды үлестірудегі негізгі институт екендігін ... ... ... ... саяси іс-қимылдың негізгі субъектілері ретінде егемен мемлекеттер қатысады.
Егемен Қазақстанның саяси нақтылық ... ... мен ... ... ... - ... ... әлеуметтік, демократиялық мемлекет және халықаралық қатынастың субъектісі ретінде. ... ... пен ... қалыптасу кезеңдері:проблемалар және қиындықтар. Қазақстан қоғамының қазіргі кезеңдегі даму тенденциясы тұрғысынан саяси жаңарудың ерекшеліктері.
Ұлттық ... және ... ... ... ... ... плюралистік демократияны қалыптастыру жолдары. Посттоталитарлық қоғамның саяси даму ... ... ... әр түрлі қоғамдық құбылыстармен қарым-қатынаста болады: экономикамен, саясатпен, моральмен, мәдениетпен, дінмен.
I.Құқықтың ұғым және оның мәні
Құқық ең ... әрі ең ... ... ... ... ... ... категория. Сондықтан да оны бірнеше тұрғыдан қарастыру керек. Алдымен, субъективтік тұрғыдан қарастырсақ құқық қандай да бір тұлғаның мүмкіндіктерін, әрекет ... ... ... ... алу, ... ету, ... өмір ... қорғану құкығы секілді тікелей субъектімен байланысты құқықтар. Объективтік мағынадағы құқық -- нормативтік құкықтық ... ... ... жиынтығын білдіреді. Бұл орайда көрсетіп кету керек -- ... ... ... ... ... ... және тоқтатылады. Мәселен, 1999 жылдың 1 маусымынан бері ... ... ... ішкі істер органдары қызметкерлерінің қоғамдық көлікте тегін жүруге деген "субъективтік құқықтары" тоқтатылып, жеңілдіктер алынып тасталған. Құқық бұл керсетілгендерге қоса, оқу пәні ... де ... ... ... ... құқық, Еңбек құқығы және т.б.)- Құқықтық объективтік және субъективтік мағыналардың ... ... де ... ... ... ... құқықтың аса күрделі категория екенін білуге болады. Жалпы алғанда құқық дегеніміз -- ... ... ... ... ... мінез-құлық ережелерінің (нормалардың) жиынтығы. Құқықтың өзіндік ерекшелігі оның нормаларын сақтау ... ... ету ... ... ... Құқықтың мәні Конституцияда және басқа да заңдарда бекітіліп, тиянақталған оның түп қазық бастауларында, негізгі принциптерінде ашылады. Оларға жататындар: ... ... ... атынан жүзеге асуы, меншіктің дамуы, корғалуы және олардың субъектілерінің тендігі; демократизм, интерпационализм, гуманизм.
Саяси биліктің халықтың атынан жүзеге асуы. Бұл ... ... ... ... биліктің бірден-бір бастауы -- халық болып табылады делініп, Конституцияда дәйектелген. Халық мемлекеттік билікті тікелей және өз өкілдері ... ... ... ... дамуы, қорғалуы және олардың субъектілерінің теңдігі -- мемлекеттің ... ... ... маңызды шарт.
Конституцияда Республиканың экономикасы мемлекеттік, сонымен қатар жеке меншік нысандарына негізделетіні, ал мемлекет меншіктің барлық субъектілерінін. заң алдындағы ... ... ... ... мен занды тұлғаларының өз мүліктеріне деген меншіктік құқығын қорғайды.
Демократизм азаматтық күқьіқтар мен бостандықтардың кен. ауқымымен ұштаса отырып, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін оның қүқықтары мен бостандықтарын заң ... ... ... ... ... ... ... міндеттерінің ішіндегі айрықша орын алатыны -- олардың мемлекеттік істерді басқа-руға қатысуы міндеттерін орындауы арқылы мейлінше толық жүзеге ... ... ... қоғамдык, бірлес-тіктердің Конституция мен зандар шеңберінде мемлекеттік істерді басқаруға, заңдарды талқылау мен ... ... және ... деңгейдегі мәні бар мәселелерді шешуге қатысуына кепілдік береді.
Интернационализм -- барлық ұлттар мен ұлыстардың өзінің саяси, шаруашылык және ... ... заң ... және іс ... тендікті тану және оны қүқықпен қамтама-сыз ету болып түсініледі. Республикамызда нәсіліне, үлтына, тіліне және т.б. жағдаятгарға ... ... пен ... ... ... Еліміздегі Қазақстан халыкта-ры Ассамблеясы интернационалдык үйым.
Гуманизм (латын тіліндегі һитапиз -- ... ... -- ... жеке тұлға ретіндегі кұндылықтарын, оның еркін даму және өз қабілеттерін көрсету құқығын тану. Адам-ның кадір-қасиеті мен ... ... ... ... ... ... күқықтық принциптердің бірі -- оның ... ... ... ... принципі Ата Заңымызда айрықша аталған. Онда әркімнің өмір сүруге құқығы бар екені, ешкімнің ез бетінше адам өмірін қиюға ... жоқ ... ... адам мен ... ... мен ... қол сүғуға болмай-тыны женінде баяндалған. Сонымен қатар адамның кінәлі екендігі сот үкімімен дәлелденіп, үкім занды күшіне енбейінше, адам қылмыс ... деп ... ... ... ... ... кез келген күдік дәлелденгенге дейін айыпталушы түлғаның пайдасына шешіледі.
Құкық пен моральдын, өзара байланысы және езара шарттастығының арақатынасы қандай? Біздің ... ... ... ... тән. Мораль да, құқық та әлеуметтік нормалардың түрлері ретінде бір мақсатқа: әлемдік қауымдастықтың ажырамас бөлігі -- ... ... ... ... ... ... Қазіргі заманда Қазақстан Республикасының функциясы күрт өзгеріп, дамуда, негізгі бағыты нарықты экономиканы қалыптастыру, либерал-демократиялық мемлекетгі орнату.
Мемлекеттің функциясы ... әр ... ... бар. ... бірі -- ... көп ... ... деп, бірнеше үрлерін келтіреді: жалпы қоғамдық, әлеуметтік, таптық, ұлттық, ... ... ... ... ... жүйелеудің келесі түрі: тұрақты және уақытша функциялар; негізгі және негізсіз функциялар; заңды қабылдау, орындау, қорғау функциялары. Мемлекеттердің көпшілігі функ-цияны ішкі және ... ... деп ... ... Осы ... ... ... мемлекеттер дұрыс деп қолдануда.
Мемлекеттің функциясының орындалуын қамтамасыз ететін
-- мемлекеттік аппарат пен органдар. Әуелі функцияны ... үшін ... ... ... ... Бірнеше органдар функцияның мазмұнына қарай мемлекеттік аппаратты қалыптастырады. Функцияның орындалу кезең-сатылары: функция -- ... ... -- ... Мемлекеттің функциясы арқылы қоғамның алдында тұрған мүдде -- мақсаттардың мазмұнын, оның орындалу бағыттарын, толық ... ... ... қызметінің (функциясының) негізгі белгілері:
- қызметтің жүйесі, оның атқаратын жұмыстарының мазмұны және қатынастардың түрлері арқылы анықталады;
- функция сарапталып, ... ... ... ... ... қызметі аппараттарының қызметіне ұқсамайды. Мемлекет функциясы қоғамдық көлемде жүргізіледі;
- мемлекеттің атқаратын қызметін мемлекеттік жұмыстарының ... ... ... болады; Мемлекет қызметінің орындалу әдістері: жеке тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар өздерінің кұзыретінің шеңберіне сәйкес орындайды. Егер дұрыс орындалмаса, еріксіз түрде орындау қамтамасыз етіледі.
Құқықтың саясатпен және экономикамен арақатынасын білудің ... ... ... маңызы зор. Құқық пен саясаттың мазмұны қоғамдағы өндірістік қатынастармен айқындалады. Мемлекеттің саяси шараларының ... ... ... ... көрсетіледі.
Құқық экономикалық базистің қондырмасы деп саналады. Өмірдің материалдық жағдайы ... ... ... ... ... Қазіргі уақыттағы шаруашылық жүйесінің өзгеруіне байланысты зандардың да тиісінше өзгеріске үшырап, толық-тырылып отыруы занды құбылыс. Қоғамдық ... ... ... ... да ... ролі арта түсуі керек.
Конституциялық құқық дегеніміз -- Қазақстан Республикасының мемлекеттік және қоғамдық құрылысының негіздерін құрайтын қоғамдық ... ... пен жеке ... ... ... ... ... негіздерін халықтың колындағы мемлекетгік билікті іске асыру тетіктерін реттейтін және белгілейтін құқықтық нормалардың жиынтығы.Конституциялык құқық, -- кұқықтың ... ... ... оның басты қайнар көзі Конституцияның өзі болып ... Ол ... ... ... асыру аясында калыптасқан маңызды қоғамдық қатынастарды реттейді. Оның нормалары басқа құқық салалары үшін бастапқы негіз қызметін атқарады. ... және ... ... ... ... ... ... отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз" деген жолдармен Конституциямыздың қабылдануы ұлттық мемлекеттің дамуындағы маңызды ... ... әрі ... ... ... ... ... бай тәжірибесін нығайта түсті.
1.1Құқық теңдігі
"Құқық түсндігі" Маркстің айтуынша, шын мәнісінде бар екені рас. ... ол әлі ... ... басқа құқықтар сияқты теңсіздікті белгілейді. Қай Құқық болмасым қолданылғанда әр түрлі адамға бірдей мөлшерде болады, шын ... ... ... ... тен болмайды. Сондықтан "құқық теңдігі" теңдікті бұзу және әділетсіздік. Мұндай тенсіздік адамдардың физиологиялық және әлеуметтік ... ... ... Ал ... ... ... өз бөлігінде қоғамдық нәтиже үшін қызмет жасаған кезде. ... ... ... ... ... ... ... физикалық не психикалық жағдайларына байланысты тең Құқықтағы қоғамдық өндірісте қатынасушысы бола алмайды және оның ... ... ... ... байланысты мынандай қорытынды жасауға болады - қоғамдық. тұтынушы қоры үшін ... ... ... еңбек сіңірсен де бірсулері шын мәнісінде көп алып, ... ... баи ... Оның ... ... ... ... барлығына тең болмай. тенсіздікте болуы қажет, адамдардың табиғи ... ... ... ... ... ... ... Ленин былай деп жазған: "коммунистік қоғамның бірінші фазасында ... ... ... ... тек біртіндеп жойылады, яғни өндіргіш күштердің қатынасына сай экономикалық төңкерістің жеткен мөлшеріне байланысты. "Буржуазиялық Құқық" оларды жеке адамдардың ... ... ... ал ... ... қоғамдық меншіктілікке айналдырады және осы жерде ғана "буржуазиялық Құқық" жоқ ... ... ол ... ... ... қалады: еңбекті бөлудегі реттеуші және Қоғам мүшелерінің арасында табысты бөлуші сипатында болады. Маркстік-лениндік теория бойынша коммунізмнің бірінші фазасында (капптализмді ... ... ... ... қашып құтыла алмайтын құбылыс, себебі қажетті экономикалық жағдайлар болмағандықтан "буржуазиялық құқықтан" басқа нормалар жоқ болғандықтан адамдар Құқықсыз ... ... ... ... менгере алмайды. Құқық толығымен жойылады, егер қоғам мынандай ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігіне қарай", яғни адамдар, бірігіп өмір сүрудің негізгі ережелерін сақтауға сондай жоғарғы ... ... ... еңбектері соншалықты өнімді болады, әрі өз еріктерімен қабілеттеріне сай қызмет ... ... ... тұжырымдамалардың негізінде құқықтың пайда болуын, оның қызметі және еріксіз жойылуы (өшуі) топтық-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық өмірдегі, әлеуметтік және экономикалық факторлардың құқықтың ... ... және ... ... ... күмән келтірмейді, бірақ бұл проблемалар басқа жағынан, басқа көзқарастарға сай қаралады. Егер марксизм-ленинизм ... ... ... және экономикалық үстем таптықтың мүддесін қорғайтынын көрсе, басқа ғылыми салалардың өкілдері өздерінің назарларын мемлекет пен ... және ... пен жеке ... ... ... ... ... бойынша, құқықтық реттеуде таптардың қарама-қайшы мүдделері емес, маңызды орынды өзінің әр түрлі мүдделеріне және ... сай адам ... ... ... ... ... тарихи қалыптарына сай құқықтың өмірін тежейді (мемлекет сияқты). Оларша, құқық - тарихи ауыспалы құбылыс, қоғамға қажеттілігі тек оның ... даму ... ... ... ... ... ол өзінің әлеуметтік бағасын жояды.
Маркстік-лениндік теорияның тұжырымдары ... ... ... ... құбылыс, толығымен оның еркін белгілейді. Мемлекеттің Құқықтан жоғарылығын жариялап, марксизм құқықтық мемлекет теориясымен қайшы келеді, себебі, ол құқықтық ... оның ... ... ... дегенмен де мемлекеттің өзінің, заңға оның үстінде тұрмай бағынуының қажетті екенін мойындайды. Маркстік теорияның ... ... ... ... ... экономикалық және мәдени құрылымынан жоғары болуы мүмкін емес - деген қорытындысы дәлел болады. Оның құқықты түсінуі топтық қоғаммен шектелген, онда ... ... ғана ... ... ... ... құқығын және оның қоғамдағы құқықтық өмірінің құрылуындағы белсенді ... ... ... ... ... және ... дамуындағы тәжірибе дәлелдегендей өркениетті қоғамда Құқық мемлекеттің үстінен "билік ... ... оның ... және қызмет нысанын белгілейді, қоғамды біріктіру мақсатында тұрақты түрде, обьективті құралдарға сай орындайды. Құқықтың реттсуінсіз қоғам өмір сүре ... ... ... ... ... ететін қажетті құрал ретінде көрінеді. Адамгершілік, діни, ұлттық және басқа факторлар құқықтың реттейтін аясына қосылып, қоғамның ... ... ... көп ... ... ... ... байланысты, құқықтың экономикамен қамтамасыз етілуі "бағынышты фактор" адамдардың жекелеген мүдделерін іске асыратын, оған қоса экономикалық фактор ... ... әр ... көзқарас, оның арнайы белгілерін қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеу есебінде бөліп қарауға мүмкіндік еді. Қоғамдық қатынастардың құқықтық емес реттеудегіден ... ... ... ... белгілермен сипатталады:
Біріншіден, құқықтық нормалар мемлекетпен ресми актілер арқылы белгіленеді. Әлеуметтік нормалардың басқа түрлері мемлекеттен шықпайды. Олар не қоғамдық ... ... не ... біртіндеп қоғамдық пікірдің қабылдауы арқылы пайда болады, адамдардың дағдыларына айналып сіңісіп кетеді (моралдік нормалар, әдет-ғұрып нормалары, дәстүрлер).
Екіншіден, ... ... ... ... мемлекеттік аппараттың мәжбүрлеу күшімен қорғалады. Егер құқық нормаларының ... ... ... ... ... ... ... Басқа сөзбен айтсақ, құқық нормаларының талаптарын орындамағандарға ... ... ... оны орындататын қажетті шараларды қолданады (тәртіпке шақыру, әкімшілік, қылмыстық). Сонымен, мемлекет құқықтық нормалардың бәріне бірдей міндеттілігін камтамасыз етеді. ... ... емес ... ... бұзылса, ол бұзушыларға қоғамдық ықпал жасау мөлшері қолданылады, оны ... ... ... ... ... ... Мемлекет тек қоғам мүдделеріне сай әлеумсттік нормаларды қорғайды, ал басқалары мемлекеттік ... ... ... ... ... ... аумағындағы өмір сүретін тұрғындардың бәріне бірдей міндетті бірден-бір нормалар жүйесі. Құқықтық емес әлеуметтік нормалар тек тұрғындардың бөліктеріне міндетті: ... ... ... ... мүшелері және басқа да адамдардың қосылымдары. Төртіншіден, құқық ... ... және ... ... ... ... үйлесімді қарым-қатынастарын көрсетеді. Басқа әлеуметтік нормалар сол мемлекет көлемінде тұратын белгілі топтағы, қосылымдағы адамдардың ерікті мүдделерін айқындайды. .
Көрсетілген құқық ... ... ... ... болғандықтан жеке адамдардың ерікті дамуын, ұйымшылдықты және қоғамдағы тәртіпті қамтамасыз етеді.
Сонымен, құқық дегеніміз бәріне ереже - ... ... олар ... ... ... елдің жалпы және жекелеген тұрғындардың мүдделерін есепке ала отырып, қоғамдық қатынастарды мемлекеттік реттеуші ретінде көрінеді.
Құқық әр түрлі ... ... ... ... ... саясатпен, моральмен, мәдениетпен, дінмен. Құқық және экономика. Құқық пен экономиканың қарым-қатынастары қоғамдық даму заңдылықтарына бағынады. Бірінші жағынан, ... ... ... ... экономикалық қатынастарды реттеуге және әр түрлі меншік формаларын қорғауға, өндірушілердің еркіндігін қолдауға, құқықтық нормалардың керектігі ... ... ... (мысалы, меншік туралы кәсіпкерлік, салық туралы заңдар). Екінші жағынан, құқықтық формадағы экономикалық ... жәй ғана ... ... ол ... қызмет әрекетін де орындайды және сондықтан қоғамның өміріне экономикалық ... ... ... ... ретінде кіреді.
Құқық және саясат. Құқық пен саясаттың қарым-қатынастары құқық нормаларының мемлекеттен шығуына байланысты және оның қоғамдағы саяси ұйымы ... ... ... адамдардың мүдделерімен қажеттіктері, алдымен құқыққа айналып мемлекет саясатына сай болуы қажет (заң шығаратын және басқа да ... ... ... ... ... ... құқыққа тек сол жағдайда айналады, егер жалпыға бірдей мемлекет қорғайтын нормаларды бекітсе. Құқық ... ... ... ... Егер ... өзі, референдум арқылы заң актілерін қабылдаса, олардың еріктері құқықтық сипат алып, ... ... ... жалпы міндеттіліктің нормативтік нысандарына айналады.
Құқықтың пайда болуы (нысандары). Құқық әлеуметтік институт ретінде мемлекетпен ... ... ... Көп ... ... ... ... әрекеттерін қамтамасыз ету үшін қажетті. Мемлекет, кұқықсыз, сол сияқты құқық та мемлекетсіз өмір сүре алмайды (саяси ... ... ... мемлекеттің саясатын жүргізетін құралы ретінде көрінеді). Мемлекет заңды нормаларды ... ... ... ... Тек ... ... ғана ... ұйғарымның орындалуын тексереді, орындалмаса соған сай заңды жаза ... ... ... ... ... ретінде пайда болды және экономикалық үстем таптың ... және ... ... ... адамдардың сезімінде, тәртібінде ұсталса, құқық нормалары көпшілікке белгілі жазбаша дайындағаннан басталды.
Құқық ғұрыпқа қарағанда ... ... ... онда ... ... ... ... беру және міндеттеу құқық жолдары пайдаланылады, соның негізінде қоғамдық қатынастарды әр түрлі деңгейде тәртіпке келтіруге мүмкіндік туады. Құқықтың пайда болуы - ... ... ... ... ... ... ... алғашқы қауымдық нормалардың оларды реттеуге мүмкіндіктері аз болды.
Құқықтық нормалар көп жағдайда үш негізгі жолдармен ... ... ... ... әлеуметтік нормаларға айналуы, соған байланысты оларға мемлекеттен рұқсат беріліп бекітілуі:
2) мемлекеттің құқықтық шығармашылығы арқылы заңды нормалары бар арнайы құжаттар ... - ... ... ... ... ... прецеденттік құқық, соттардың нақты шешімдерінен тұрады (соттардың және әкімшілік органдарының қабылдаған шешімдері, сондай істерді шешуге үлгі ретінде қабылдануы).
Құқықтың нысанына ... ... ... ... ... жолдары жатады. "Құқықтың шығу жолдары" заңды нормалардың сыртқы көрініс нысандарын белгілеу үшін ... ... ... ... ... ... көздеріне, заң нормалары бекітілетін арнайы мемлекеттік құжаттар ... ... заң, ... ... ... ... ... өзін-өзі басқаратын органдардың шешімі, сот тәжірибесі. Көрсетілген актілерге ... ... ... ... ... ... ережесі кіреді. Бұл ережелер құқықтық нормаларда бекіп, жалпыға бірдей маңыздылыққа ие болады.
Құқықтың негізгі нысандарына мыналар жатады: құқықтық ... ... ... (сот тәжірибесі), нормативтік-құқықтық акт.
1. Құқықтық ғұрыптар. Құқықтық ғұрып дегеніміз, мемлекетпен рұқсат етілген тәртіп ережесі, ол ертеден қалыптасып, ұзақ ... бойы ... ... ... ... сонысына байланысты тұрақты норма ретінде бекітілгсн. Мемлекеттің рұқсат беретіні барлық әдеттерге бірдей емес, тек өзінің мүдделеріне сай ғұрыптар болған. Рұқсат ... ... ... ... міндетті сипаттағы тәртіп жолдары.
1.2Құқықтық саясат
ХХ ғасырдың соңында Қазақстанда саяси, экономикалық, әлеуметтік, құқықтық, рухани және басқа ... орын ... ... ... ... ... ... құру бағытына бет бұру секілді жағдайлар жаңа жағдайда кез-келген мемлекеттік саясат құқықтық болуы тиіс ... ... ... түрткі болды. Сонымен қатар нақты саясат түрлерінен басқа, ... ... мен ... ... ... мүмкіндік беретін бірегей жалпыұлттық құқықтық саясатты құру қажет екендігі түсінікті болды. Осыған байланысты, аталмыш саясаттың қоғамның ... - ... және ... ... ... ... және ... үшін оның теориялық әдістемелік аспектілерін толықтай қарастырып, оның Қазақстандағы жаңа ... ... және ... ету мүмкіндіктерін жан-жақты қарастыру қажет. Осыған орай, құқықтық саясат ұғымын теориялық және әдістемелік тұрғыдан білу ... ... ... ... аса маңызды теориялық әдістемелік мәселелер қатарына мыналарды ... ... ... ... ... ... ... негізі ретінде түсіну; ғылыми түрде негізделген құқықтық саясаттың басты шарты және маңызды негізі ретіндегі құқықтың қызмет ету заңдылықтарын анықтау; құқық пен ... ... ... ету ... ... ... бір-біріне жанасуы және құқықтың саяси мазмұнын және саясаттың құқықтық мазмұнын жаңа қырынан ашу; ... ... ... мемлекет пен азаматтық қоғамның қалыптасу және даму стратегиясы және тактикасы ретінде ғылыми ... ... ... кепілдерін, әлеуметтік-саяси тұрақтылық пен орталық және аймақтардың арасындағы байланыс жіптерін күшейту.
Осы тұрғыдан құқықтық саясат: ең алдымен, қоғамды ... ... ... құқықтың саясатқа құқықтық деген лауазым беру үшін саясатқа енуі ретіндегі саяси-құқықтық басқару механизмін жасап шығаруға бағытталған ... ... ... ... ... ретінде орын алады. Осы тұста саясаттың өзі бұған кедергі ... ... ... ... жағдайлар жасап, тиісті саяси ерікті көрсетуі басты мәселе болып табылады; екіншіден, ... ... бір түрі ... ... ... өзгеше феномені, мемлекеттің стратегиялық мақсаттары мен тактикалық тапсырмаларына кепілдендірілген қол жеткізу ретінде ... ... ... мен ... бойынша қолданылуы арқылы жүзеге асырылатын саяси-құқықтық шаралар ... ... ... өріс ... ... жол ... саясатқа тиісті ықпал ету.
Құқықты құқықтық саясаттың негізі ретінде сипаттауға мүмкіндік тудыратын маңызды аспекттер қатарына осы объект туралы ... ... бір ... ... әрекетті қамтамасыз ету негізі ретінде қарастырылатын осы ... ... ... ... асса, екінші жағынан, білімді құқықты оңтайландыру құралы ретінде қарастырылатын ұстаным ықпал етеді. Бұл құқықтық саясат ... мен ... ... түйсінуде аса үлкен маңызға ие, себебі, билікке ықпал етудің жаңа жолдарын іздеумен байланысты. ... ... ... ... негізі ретінде сипаттай отырып, құқықтық саясат зерттеудің күрделі объектісі болып табылады деген байламға келдік. Атап айтқанда, оның ... өте көп, ... ... ... бар, адам ... мен ... рөлі ... Сондықтан, танымдық ақпаратты бағалауда маңыздылығы зор жағдайларды бөліп көрсету қажет, олардың құндылығын, саяси пайдалылығын анықтау және шындықты ... яғни ... мен ... ... ... білу қажет. Ол үшін арнайы критерийлерді қолданған дұрыс: аспаптылық - мақсаттарды жасау және анықтау ... ... ... және ... ... асыру құралдарын іздестіру, халықтың басым бөлігінің әрекеттерінің бағытын өзгертуге ықпал ету; биліктік саяси әрекет жүзеге асырылатын жағдайлардың нақты күйін тура ... ... ... ... және жіберу қабілеті.
Құқықтық саясаттың теориялық әдістемелік негізі туралы айта ... оның ... ... түсінігін, оның маңыздылығын көрмеуге болмайды, себебі, бұл шынайылықтың толықтығы мен күрделілігі тек қана ... ... мен ... ... ... түрде қолданғанда ғана қол жеткізіледі. Осыған байланысты зерттеушілердің басым бөлігінің басты назары қарастырылып отырған пәннің ... ... ... айта кету ... мемлекеттік органдардың өзара әрекеттері, құқықтық саясаттың алуан түрлерінің сипатталуы, жүзеге асыру нысандары, түрлі салалардағы тиімділік және оңтайлылық бағалауы. Басқаша ... ең ... ... ... ... параметрлері және әрекеттер нәтижелелері көзге түсетін. Алайда, саясат ... ... ... ... тек ... ... емес, сөздермен де жүзеге асырылады. Сондықтан атап ... ... ... ... объективті әдістерімен зерттелетін фактілерден және оның субъектілерінің өзара әрекеттері барысында көрініс алатын білімдер мен мағыналардан қалыптасатын шынайылық болып табылады, сол үшін осы ... ... ... ие ... ... мен әдістерді қолдану талап етіледі .
Осы арада атап өтетін жайт, құқықтық саясат теориясы мен әдістемесінің маңызды аспектісі оны ... ... ... мен ... ... маңызды болып табылады. Сонымен қатар деген термин екі мағынаға немесе түрлерге ие. ... ол ... ... ... ... ... әдістерге, статикалық ақпараттарға және т.б. аударатын тәсілдерден ерекшеленетін гнесеологиялық процедура. Бұл жағдайда, құқықтық саясат оның ұстанатын құндылықтарын, ... мен ... ... ... зерттеледі. Екіншіден, құқықтық саясат субъектілерінің өздері әрекет ететін шынайылық саласын түсінудің онтологиялық ... ... ... саясатты түсіну түрлеріне ортақ белгі - оның мәні және құрылымы болып табылады; ол ... және ... ... ... ... және оны осы ... ... ішкі әлемімен теңестіру де қамтылған. Бұл ортақтық идеялар мен әрекеттердің ішкі байланыстарының болуымен, құқықтық саясатты түсінудегі тілдің маңыздылығымен байланысты. ... ... да ... ... байланысты, алайда олардың бірін-бірі толықтырғыштығы осы процедуралардың ... ... ... ... ... ... да бір құбылыстың себебін табуға бағытталған. Түсіну болса келешекке бағытталған, ол танушы субъектінің басты бағдары ... ... ... ... ... ... ... және қарама-қайшылығымен құқықтық шынайылықтың құқықтық саясат секілді құбылысының теориялық әдістемелік жағынан ... аса ... рөл ... Ол ... ... қалыптасуының тамырлық негізі болып табылады, өз кезегінде саясат квинтэссенциясының өнімі ... ... ... ... ... феноменнің теориялық әдістемелік жағынан негіздеудегі маңызды мәселе - құқықтың құқықтық саясаттың мәндік негізі ... ... ... аса маңызды тенденциялары мен заңдылықтарының талдауы болып табылады. Талдау растап отырғандай, құқықтың бірегей қасиеттерін осы қырынан ашу құқықтық саясаттың мәнін, оның ... ... ... ... арасындағы орны мен рөлін түйсінуге мүмкіндік береді. Алайда бұл арада көп жағдай құқықтың ... ... ... ... ... құру үшін, оның жалпы теориялық аспектілерін ғылыми түрде дәйектеу үшін құқық танымы ... ... ... ... ғылыми теорияға сүйену қажет, ол өз кезегінде объективті-ақиқат білімдер жүйесін құрауы тиіс және де ... ... ... ... қағидалар және басқа теориялық білімдер нысанындағы құқықтың қалыптасу және әрекет етудің жалпы заңдылықтарын көрсетуі ... ... ... білу ... ... теориялық әдістемелік негіздерін дәйектеуде маңызды рөл атқаратынын айта кеткен жөн. Алайда, қазіргі ... ... ... қатысты алуан түрлі (қарама-қайшы) теориялар мен әдістемелердің болуы, өкінішке орай, ғылыми дәйектелген құқықтық саясаттың қалыптасуын тежеп тұр. Зерттеушілерге абстрактылы түрде ... ... пен ... ... теориялар бойынша бағдар табу қиын, себебі олардың бастапқы негіздері туралы ешқандай түсініктері жоқ. Сонымен қатар бірқатар ... ... ... ... ... ... ... олардың жинақтауымен (синтезімен) жоғарыдағы жағдай одан да күрделене түседі.
Құқықтық саясаттың қалыптасуының теориялық әдістемелік талдауын жасай отырып, тұрақты құрылымдар мен ... бір ... ... ... ... ... институттарды құқықтық реттеу үшін мемлекеттік және құқықтық құбылыстардың тығыз да үзілмес байланысы қолайлы мүмкіндіктер тудыратынын айта кеткен ... Бұл ... ... ... ұйымдастырушылық және басқа да шаралармен және құралдармен бірге нақты нәтижелерге жету және басқару аспабы ретінде қолданылады. Сонымен қатар, егер саясатты ... ... ... ықпал етудің репрессивті, жазалау тұтқаларын қолдану талпыныстары жасалса, ал құқықтық саясат ретінде танылған құқық ондай шараларды қолдануға қарсылық танытуы қажет. Олай ... ... ... және ... ... жалпы ойларға қарама-қайшы келеді немесе қоғамдық қатынастардың бұл тұстарын қарастырмайды.
Қандай саяси режим жағдайында құқықтық саясаттың қалыптасып, ... ... ... алу аса ... ... ... үрдістері авторитарлық режим жағдайында да нормативтік қабыршаққа енуі мүмкін, алайда, ғылыми дәйектелген құқықтық саясат ... ... ... ... бұл ... ... ережелер бойынша мемлекеттік органдардың дөрекі түрде араласуынсыз, заңдылық пен әділеттілік қағидаларын ұстана ... ... ... мүмкін. Басқа сөзбен айтқанда, егер құқық саясат құралы ретінде ... және сол ... ... ... ... ету тәсілі ретінде оған саяси қысым көрсетілетін болса, онда мұндай саяси режимде термині ... ... және ... өз ... ... қазақстандық қоғам тарихында тәуелсіздікті алғанға дейінгі кезеңде құқықтың рөлі үнемі прогрессивті болмағандығы ... ... мен ... ... аз ... ... мүдделеріне нұқсан келтірген жағдайлар көптеп кездеседі. Сондықтан, құқықтың қандай әлеуметтік реттеуіштің мүддесін қорғайтынына және онымен қалай өзара әрекетке ... және оны ... ... ... байланысты ол бейтараптық, прогрессивті немесе реакциялық рөл атқаруы мүмкін. Бұл арада кейбір жағдайларда қарапайым құқық нормаларының қоғамға тым ... ... ... ... ал ... жағдайларда - нәтижесінде әлеуметтік қобалжулар немесе дауласуларды туындатуы мүмкін және қоғамда бәрі бірдей қабылдай бермейтін жаңа ... ... ... ... ... ... ... сөз болып отыр.
Қорыта келе, барлық тарихи дәуірлерде көптеген ойшылдар - ... ... ... ... ... ... ... құқықтың осы бұқаралық билікпен қалай байланысу керектігі туралы мәселені анықтауға талпыныстар жасаған. Тек ХХ ... ... ой ... айқындалды. Бұл жағдайды құқық легитимдік саяси билікті жүзеге асыратын механизм ... ... ... ... қатар, оның басқарушылық және әлеуметтік сипаттамаларына; құқықта қолданылатын нормалардың ашық және айқын сипаттарына сілтеме ... ... ... ... ... алуан түрлілігі қоғамдық өмірді реттеудің анағұрлым қолайлы тәсілдерін қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... мен ... нақты бөлінген және тура бекітілген; құқықтық нормалардың салыстырмалы тұрақтылығы, олардың тағдыр мен билік ... жеке ... ... ... деңгейі; болып табылатын заңның . Осы байланыста құқықтың саясатты басқару және жүзеге ... ... ... ... ... ... ... туралы идея барған сайын көкейкесті бола түсуде. К.К. Айтқожин , - деп әділ ... ... ... ... да, ... әлемде де мемлекеттік билік легитимдігін құқықтық саясат биік тұғырынан ғана қамтамасыз етуге болады.
Сонымен, ... ... ... ... ... кіретін барлық субъекттердің өзара әрекеттерінің негізінде жасалып, жүзеге асырылады және жалпұлттық мақсатты бағдарламаларда, даму концепцияларында, елдің халықаралық келісімшарттарында, ... мен ... ... ... ... басқа да ресми құжаттарда шоғырланған көрініс алады.
II. Саясат түсінігі. Оның шығу тегі
Саясат - (гр. politika - ... ... ... - алғашында мемлекеттік және қоғамдық істер немесе мемлекеттік басқару шеберлігі деген мағынаны білдірген. Кейін келе оның ... ... және ... ... өз ... іске асыруға, қорғауға бағытталған және саяси билікті басып алуға, қолында ... оны ... ... ... ... топтар, ұлттар, үлкен әлеуметтік топтардың арасындағы қатынастар саласындағы азаматтар мен жеке адамдар билігінің мекеме, бірлестіктердің ... ... ... ... оның қызметінің түрін, мақсат, мазмұнын, анықтау;
3) адамзат қоғамының даму тарихында бұл ұғым көбінесе шебер жасырылған басшылар мен оның сыбайластарының ... ... және ... ... білдіреді;
4) әдеттегі тілде - адамдардың өзара қатынастарында белгілі бір мақсатқа жетуге бағытталған іс- әрекеттің сипаты;
5) мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... ... субъектісі деп өз мүдделеріне байланысты саяси өмірге белсене араласып, басқалардың санасына, іс-әрекетіне, жағдайына ықпал ететін, ... ... ... ... ... ... жасайтын адам, ұйым не әлеуметтік топты айтады. Саясат субъектісінің құрамы, іс-әрекеттерінің түрлері, тәсілдері, көздеген мақсат-мүдделері және т.б. қоғамның нақты, тарихи ... ... Оған ... ... ... ... ... ұйымдар, мемлекет жатады. Саясат объектісі көп түрлі саясат дүниесі болып табылады, бұған мемлекетті, ... ... ... ... және олардың қоғамдық жүйедегі рөлін зерттеуді жатқызуға болады, бүл оның саяси ... ... ... ... ... мен рөлін талдау, сайлаушылардың саяси мінез-құлқының әртүрлі нысандарын және олардың мотивациясын, бұқаралық ақпарат құралдарының ... және ... ... ... ... ... әсерін зерттеу. Саясат заңдылықтары - әлеуметтік заңдылықтар ерекшеліктерімен байланысты, ол қоғамдық қатынастарға қатысушылардың өзара қарым-қатынасы мен ... ... ... заңдылықтары көптеген адамдардың мінез-құлқынан көрінеді, сондықтан саясат заңдары ... ... ... етеді. Саясат заңдары сыртқы және ішкі факторларын, байланыстарды анықтауға жәрдемдеседі. Сыртқы факторлардың ықпалын көрсететін заңдылықтар ... ... пен ... байланысын көрсетуге болады. Ол саясаттың қоғамда үстемдік етуші экономикалық қатынастар түріне ... ... ... сонымен бірге саясат экономикаға ықпал етеді. Саяси ... ішкі ... мен ... ... білдіретін заңдылықтар бар. Бұл қазіргі әлемдегі бұқара халықтың саясатқа тартылуымен, саяси белсенділігінің өсуімен байланысты. ... ... ... пен ... ... белсенді қатысуын қамтамасыз ететін құрылымдар мен тетіктер көбеюде. яғни ... сөз - ... ... ... ... ... басқару өнері деген мағынаны білдіреді. Ал деген сөз - ... ілім ... ... ... Сондықтан саясаттану - саяси ғылым, немесе саясат туралы ілім деген түсінік дейміз.
Саясатты қазіргідей түсінуге мол үлес қосқан Италияның XVI ... өмір ... ... ... ... ... Ол ... теологиялық (құдайшылдық) түсіндіруден саяси ойды қоғамдағы табиғи өмірден туған ... ... ... Саяси зерттеулердің өзегі етіп мемлекеттік билікті қойды және оны қалай қолға түйрудің, пайдаланудың неше ... ... ... ... ... ... біздің казіргідей түсінуімізге жол ашылды.
Кейінірек адамзаттың іс-тәжірибесінің, ақыл-ойының, ... ... ... ... ... ... ... пайда бола бастады. Қоғамдық - әлеуметтік және саяси құрылымы мен ... одан әрі ... ... өндірістің, халық санының өсуі оның өміріне мемлекеттің тікелей араласуына әкеліп ... ... ... ұлы ойшылдар саясатты ғылыми тұрғыдан түрініп, оны ... ... ... ... ... ... іздестіре бастады. Бұдан келіп саяси теориялар туды.
Біздің з.б. бірінші мыңжылдықтың ... ... ... ... ... ... түсіну түрі келеді. Мұнда аса зор еңбек еткендер -- ... ... ... сияқты ғұлама ғалымдар. Бұл ойшылдар саясатты теориялық тұрғыдан зерттеп, оны этикамен тығыз байланыста қарады. Олар саясатты адамдардың мақсат-мүддесіне сай келуге, ... ... тиіс деп ... ... - ... ... қоғамдық мәні бар мүдде мен қажеттіліктерін жүзеге асыру үшін пайда болған әлеуметтік топтар, ұлттар, мемлекеттер арасындағы билікке байланысты іс - ... ... ... ... ... екіге бөлінеді: ішкі және сыртқы.
Ішкі саясат мемелекеттің, ... ... ... ... ... ... ... саяси әрекетінің процесінің негізі.
Ішкі саясаттың негізгі бағыты билік қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру болып табылады. Ол қоғамның нақтылы кезеңіндегі даму мүмкіншіліктерін әлеуметтік күштердің ара салмағын ескере отырып жақын арадағы, ... ... ... ... ... жатады:
- саяси мақсаттарға жету үшін ұйымдардың, әлеуметтік күштерді ... ... әдіс - ... ... сол ... ... ... келетін мамандарды дайындау.
Сонымен, ішкі саясат - мемелекеттің ішкі функцияларын реттеп отырады.
Сыртқы саясат - мемлекеттің жалпы саяси жүйесін халықаралық ... ең ... өз ... ... үшін ... ... ... елдермен, ұлттармен қарым - қатынас орнату.
Оларға мыналарды жатқызуға болады:
- достық қарым - қатынас орнату.
- ... ... - ... ... ... ... - ... орнату.
- әскери қарым - қатынас орнату.
Жалпы алғанда ... ішкі ... ... ... ... ... және бір - бірінсіз болмайды.
Саясат - ол мемлекеттің басқарушылық істеріне қатысу, оның қызметінің мақсаты мен мазмұнын анықтау ... ... ... ... - ол ... мен ... арасындағы қарым қатынастардың бір түрі.
Бірақ бәрі саясаттың ... ... ... - ... ... ... ... байқайды. Саяси сала мен оны анықтайтын факторларды талдампаздық модель ... ... ... Ол модель әлеуметтік ықпалдар мен қатынастар саласын, саясат өрісі саяси құбылыстың үлкен жиынтығын қамтиды. Сондықтан, қоғамның ... ... ... ... ... ... саясат өрісі саясаттың қызметін факторларынан көрінетін әлеуметтік кеңістікті белгілейді.
Саясаттың ... ... ... ... ... ... ... топтар мен басқа да әлеуметтік бірлестіктер арасындағы өзара қатынастардың ерекше түрі ретінде мемлекеттік билікті қолға алып, ұйымдастыруымен байланысты. ... ... ... ... ... ең кең тараған мемлекеттік билік, халықаралық қатынастар ұғымымен байланысты. Саясат - ол қызмет болса, екіншіден ол - өнер, ... ... ... ... мәселесі - билікті қолға алу, ұстап тұру, ... ... ... ... ... саясаттың негізгі мақсатты міндетті түрде адамдардың аса маңызды мұқтаждықтарын анықтап, ... ... ... ... ... ... ... алғанда саясат қоғамдағы құбылыс деп айтуымыздың өзінде де үлкен мән жатыр. Адам саясатпен ... да, ... ... ... ... ... қабаттаса жүріп араласады.
Адам - саяси жануар, жәнтік. Аристотель көрсеткендей қандай болмасын қоғамда адаммен ... ... ... ... ... тұрақты болған жоқ, ол әр кез өзіндік уақытта өзгеріп отырады. Қоғамның, заманың өзгеруіне сай, адам баласының сол ортаға ... өзі осы ... ... ... немесе қоғамдық жағынан көріп, ғылымды оқу барысында білеміз.
Міне, бұл саясаттың қоғамдық құбылыс ретінде алып қараудағы бірден бір ... ... ... ... болмайды, ал адамзатсыз қоғам, орта болмайды. Ендіше, саясатсыз қоғам болады деу болмас. Әрине, қоғам - ... ... ... ... ... ... ... болып саналады.
"Саясат" термині мемлекетпен, өкімет билігі қатынастарымен, адамдар мен қоғамға басшылық ету ғылымымен байланысты көне заманғы ұғымдарға негізделген. ... ... ... ... ... ... "политейя" конституция.
Дәстүрлік түсінік.Саясат дегеніміз, ең алдымен, мемлекеттік және ... ... ... ... ... халықтар мен мемлекеттер арасындағы айқын көрінетін және өкімет билігі жөніндегі қатынастарымен байланысты қызмет саласын ... ... ... ... құбылыс ретінде оған саяси институттар мен ұйымдардың қызмет атқаруы, саяси нормалар мен дәстүрлері, адамдардың басқару қызметі, олардың әлеуметтік-саяси мүдделері мен ... ... ... мен ... ...
Саясат - өкімет билігі мен қоғамды басқару тұрғысындағы таптар мен әлеуметтік топтар арасындағы қатынастардың, қызметтің, тәртіптің, бағдарлардың және ... ... сан ... әлемі ретінде түсіндірілетін әмбебап қоғамдық сирек ұшырасатын құбылыс.
2.2 Саясат кұрылымы
"Саясат" ұғымы қоғамның қалыптасуымен, қызметімен, құрылысымен байланыста өмір ... ... ... білдіреді. Адамдардың ассоциативті негізде бірлесіп өмір сүрулері ғана ... ... ... ретінде саясатты тудырады. Ол адамдардың мүддесін түйістіретін және қоғам тұтастығын сақтайтын қоғамдық өмірдің реттеуші функциясы. Саясаттың осы функциясы оған жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... тіршілік әрекетінің негізгі сфераларындағы қоғамның барлық құрылымдық әрекеттерінің белсенділігін бақылауға және бағыт беруге міндетті. Осы негізде ... ... ... бойынша өте кең мағынаға ие.
Қазіргі қоғамдық өмірде "саясат" термині ... ... ... ... мемлекеттің қызметін, адамдардың үлкен ассоциативті топтарының (әлеуметтік, этникалық, кәсіби, жыныстық, жас ерекшеліктік және т.б) арасындағы қоғамдық қатынастарды реттеудегі мемлекеттік билік ... ... ... және ... ... топ ... ескерумен, олардың ортақ позициясын жасақтау мен түйістірумен және оны билік құралдарын ... ... ... ... байланысты.
Еуропалық қоғамдастықтың дамуы мен саяси ойларының отаны болған ежелгі гректерде саясат мемлекет пен қоғам істерін басқаруды білдірді. ... ... ... ... өмір ... ... арасындағы теңсіздік (байлық пен кедейлік, әр түрлі ... мен ... ... әрекет алмасудың қажеттілігі және осы орайда қандай да бір нормалардың сақталу кажеттілігі мемлекет пен саясатты, мемлекет пен қоғам істерін басқаруға алып ... ... ... ... ... ... мен Аристотель пікірлерінде саясат адамдарды басқару ретінде анықталынады. Осыған ... ... ... ... басқарудың формаларына талдау жасалынып, оның түрлері бөліп көрсетіліп, оларға салыстырмалы талдау ... ... ... ... ... ... және осы ... азаматтары -- ерікті адамдардың мемлекеттік басқарудағы саяси іс-әрекеттерінің, ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы мен қызмет атқаруының және мемлекеттік кұрылыс пен қоғамды басқарудың формаларын анықтауға, басқарудың тиімді әдістері мен амалдарын білуге, оның ... мен ... ... ... ... ... ... азаматтардың мемлекеттік биліктің қалыптасуы мен қызмет атқару процесінде осы билікті өз ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің ядросы болып табылады. Демек саясаттың ықпалды, белсенді бастапқы элементі -- ... тек өз ... ғана ... ... ... ... ... потенциалы мен еркін жүзеге асырушы субъекті. Саясатта өз қажеттіліктері мен ... бар ... өмір ... ... адамдар өздерінің іс-әрекеттерін жүзеге асырады. Яғни, саясаттың белгілі бір субъектілігін айтуға болады, өйткені ол адам әрекетінің нәтижесі. Саясаттың күрделілігі мен ... -- оның ... мен ... ... мен биморальдығы, адамгершілігі мен қатыгездігі, күші, мақсаттылығы мен әлсіздігі, шарасыздығы -- осынау сипаттардың бәрі саясат субъектісі ... ... тән және ... ... қоғамдастығының әлеуметтік-мәдени даму деңгейін көрсетеді.
Үшіншіден, мемлекеттік шешімдер, мемлекеттік билік пен саяси катынастардың ... да ... ... ... ... ... әр ... аспектілеріне ықпалын талдау мен бағалау және оларға ықпал ету ... ... ... ... көрсетеді. Мемлекеттік биліктің, саяси партиялардың, қоғамдық үйымдар мен қозғалыстардың қабылдаған барлық құжаттары саяси мазмұнға ие болғандықтан, олар да саяси ... ... ... ... ... ... ... керекті нәтижелерге қол жеткізуді, осы іске қажетті ресурстарды (материалдық-заттай және рухани) жұмылдыра білу ... мен ... ... ... ... оларды кеңейтуге қол жеткізуді, билік өкілеттіктерін іске асыруда мейлінше тиімді күштер мен ... ... ... ... ... ... партиялар, қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар тарапынан биліктің саясаты мен ... ... ... ... оған қысым жасау өнерін және қажетті жағдайда билікті алмастыруды білдіреді.
Шынайы саяси тәжірибе айлакерлік, ептілік, өз мақсатын жасыра білу, моральдық ... өз ... ... ... алу ... белгілі бір моральдық аспектілерді де қамтиды және түптеп келгенде ... бәрі ... ... ... ... бұл ... ... санасында "Саясат -- лас тірлік" деген формуладан көрініс табады.
Қорыта айтқанда, саясат ... ... -- ... мен ... ... ететін және биліктің қалыптасуы мен қызмет ету мәселелеріне қатысты әлеуметтік қатынастар, ... ... ... мен ... ... Билік -- саясаттың негізі, өзегі және құралы. Саясат ... ... ғана ... ... қоғам өміріндегі ұйымдастырушы және бағыттаушы күшке айнала алады. Сонымен ... ... ... саяси сферасындағы саясат субъектілерінің іс-әрекетін де қамтиды.
Саясат субъектілері болып мыналар табылады:
1. Жеке адам, индивид. Саясат субъектісі ретінде көріну үшін индивид ... ... пен ... сияқты тұлғалық қасиеттерге ие болуы шарт және осы қасиеттер индивидке өз субъектілігін танытуға мүмкіндік береді. Индивид ... ... ... өз мүдделерін айқындап, оларды саяси сфераға бағыттайды, яғни саяси белсенді субъектіге айналады, ал ... оның ... ... ... ... ... -- адамдардың ассоциативті қоғамдастықтары, саяси қатынастардың ең тиімді әрекет етуші субъектісі. ... ... ... ... ... ... үлкен), ассоциациялардың тұрақтылығы мен ұзақтылығы, ТОП элементтері арасындағы байланыстың қарқындылығы мен әлсіздігі, ұйымдық құрылымы және т.б ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... таптар; дәрежелік, жыныстық және жас ерекшеліктік, этникалық, кәсіби және ... ... ... ... ... ... болатын тұрақты және уақытша ассоциациялар. Бірақ әлеуметтік топтар -- ... ... ... Ұйым оның ... бірізділік пен тиімділік береді және осының арқасында әлеуметтік топ саясаттың субъектісіне айналады.
3. Мемлекеттік билік. Қоғам, мемлекет қалыптастырған басқару органы -- ... ең ... ... Мемлекеттік билік мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатын, ... ... ... ... ... әлеуметтік өмірдің негізгі аспектілерін бақылайды. Осы негізде ол адамзаттың ... ... ... ... оны ... өміріне ендіреді және оның орындалуын бақылай отырып осы істерге қажетті мәжбүр ету функциясына иелік етеді. Өз мүдделерінің үстемдігін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... мен ... ықпал тигізу өте маңызды. Саясат субъектілерінің мемлекеттік билікке өз ықпалын тигізуге талаптануы -- ... ... ... ... ... Бұл қоғамның ең саяси белсенді бөлігі. Оған саясатқа және ... ... ... кәсіби түрде бағыштаған және осы іске өз күш-жігері мен уақытының басым бөлігін жұмсайтын ... ... ... саяси элита біртекті емес, оған әр түрлі әлеуметтік ... ... ... ... кіреді. Бұқарадан саяси элитаны өте жоғары әлеуметтік және саяси белсенділігі, ... ... ... форма, әдістер, құралдардың барлық ресурстарын қолдану арқылы саяси мәдениетті мазмұнды түрде игеруге ... ... ... ... билік, оның саясаты, оны іске асырудағы жетістіктер мен сәтсіздіктер қоғамдағы саяси ... ... ... Бұқарамен байланыс, оның саяси сезіміне көңіл бөлу, әлеуметтік жүріс-тұрысқа әсер ету -- міне бұның бәрі ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Саясат субъектісі ретінде мемлекет (сыртқы саясат шеңберінде, сондай-ақ әлеуметтік өмірдің қандай да болмасын түбірлі бағдарламаларын ... және іске ... ... жеке және ... ... қорғайтын мемлекеттің құрамдас бөліктері; мемлекеттік биліктің құрамы мен саясатын өзгерту мақсатында оған ықпал ететін ... ... және ... ... қандай да болмасын өзекті, өмірлік маңызды мәселені қойып, билікке бұқаралық қысым жасауды ұйымдастыратын қоғамдық-саяси қозғалыстар да көрінеді. Соңдықтан да ... -- көп ... ... ... ... ... ескере отырып, М. Вебер былай деп жазады: "...саясат ұғымы кең ... және ... ... ... ... ... ... Бұл фразадағы "...дербес басшылық әрекеттердің барлық түрлерін қамтиды" деген соңғы сөйлемге аса ... ... ... М. Вебердің пікірі бойынша саясаттың мәні дербес басшылық, дербес басқару дегенге саяды. Осы ... ... ... тән ерекшелік, себебі субъект өз саясатын өзі ... және оны ... ... ... ... ... өзіне тән басты ерекшелігі -- оның субъектілігі және оның субъектіге тәуелділігі мен ... ... ... -- ... ... ... Ол ... процестер мен жағдайларға көпварианттылық, субъективті өзіндік сипат береді, олардың субъектінің жасампаздық әлеуетіне, оған тән ... ... ... ... және ... жауапкершілік дәрежесіне тәуелділігін сипаттайды. Сондықтан, субъектілік әлеуметтік оқиғалардың, ... ... ... ... жеке ... ... мағынаға ие шешімдердің, олардың қорытындыларын, нәтижелерін және т.б белгілеуде қолданылады.
Саясаттың маңызды екінші компоненті адамзаттың саяси ... ... ... ... дамуымен саяси сахна едәуір кеңейіп, саяси тенденциялар көп бейнелі ... ... ... ... ... ... адамзат аса мол саяси тәжірибе жинақтады. Осы тәжірибе өзінің барлық құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... беріліп отыратын, бір елден екінші елге таралатын саяси институттарда, идеяларда, акцияларда, әрекеттерде жинақталып қорытылған және ... ... ... ... ... саясаттың барлық негізгі компоненттерінің пайда болуына және дамуына алып келді. Біз ... ... ... әрекетшіл компоненті оны жасаушы субъектінің мәнін қарастырдық. ... ... оған ... (лат. interior -- ... яғни ... тарихи қалыптасқан саяси тәжірибесі, оны игеру, оның элементтерін қазіргі ұрпақтардың, казіргі әлеуметтік топтардың саяси тәжірибелерінің мәселелеріне сәйкес жаңашаландыру, ... ... ... ... ... психикалық қабылдау, саяси приоритет, дағды элементіне айналдыру негізінде ғана айналады. Саяси тәжірибені игеру мен пайдаланудың ... ... -- оның ... пен ... ... субъектіге берілуі. Саяси идеяларды, теорияларды, көзқарастарды, принциптерді құратын, тәжірибені сөздер, ұғымдар мен терминдер көмегімен адамзат санасына ... ... ой ... ... ... ... Саяси идеялар саяси ойдың орталық элементтері болып табылады.Саясаттың құрылымдық элементтеріне бүкіл мемлекеттік аппарат пен оның ұйымдарының формалары, әрекет ету ... мен оған ... ... ... ... басқару ісін кәсіби тұрғыда жүргізуі қажет. Баскару аппаратының маңызды мәселелері -- ... ... оның ... даму ... ... Бұл ... ... жоғары басқарушылық нәтижесіне жеткізу үшін кажет.Жоғарыда аталған сирек ұшырасатын құбылыстар қоғамдық ... ... ... ... ... өзі, принципінде, ендігі жерде олардың өзара байланыстылығын анықтайды.
Саясат, оның мәні, мазмұны ... біз ... ... ... ... ... және "құқық" ұғымдарына егжей тегжейлі тоқталалық. Ақлиқат мораль (латынның "moralis" - имандылық деген сөзінен шыққан) қоғамдық сана мен оны ... іске ... ... ... ... ... ... түрін анықтайтын әрі қалыптастыратын нысандарының бірі.
2.3 Ежелгі замандағы саяси ойлардың қалыптасуы
Нақтылы бір ... ... ... ... ... саясат туралы ойларды дұрыс түсіну үшін сол қоғамның, сол дәуірдің белгілі бір әлеуметтік ... мен ... ... ... ... мүдделерді қорғағандығын, бұл ілімнің авторы қандай мақсат пен позиция ұстанғандығын білу шарт.Сонда ғана саяси және сол мемлекеттің ... ... ... баға ... болады.Ең алдымен саяси ілімдер тарихының негізгі кезеңдері мен оның ерекшеліктерін және саяси тарихын терең білу шарт.
Саяси ілімдер тарихын ... және ... ... ірі төрт ... ... ... ... замандағы саяси ілімдер тарихы (алғашқы мифтік көзқарастардың пайда болуынан, б.з.д. 3 мың жылдықтан - б.з. V ... ... ... мен ... өрлеу дәуіріндегі саяси ілімдер тарихы (V-XVIIғғ).
Жаңа заман және ХХ ғасырға дейінгі саяси ... ... және ХХІ ... ... ... ... ілімдер алғашқы кезеңде адамдардың алғашқы мифтік көзқарастары негізінде пайда болды.
Адамзат саясаттың сиқырлы сырын, құбылмалы құбылысын өте ерте ... ... - ... ... ... ... ... саяси биліктің мән-мағынасы неде және кімге қызмет етеді, қоғамдық құбылыстың қандай түрлері бар және олардың ең ... ... ең ... ... ... сияқты сауалдарға жауап іздеген.Бірақ ол кездеге пайымдаулар негізінен діни-мифологиялық сарында болғаны белгілі.Себебі, ертедегі адамдар жер бетіндегі өмірге құдайдың құдыретінен ... ... ... ... тәртіптің бір ажырамас бөлігі ретінде қарады.Мысалы, Мысырда (Египетте), Вавилонда (қазіргі Ирак), Үндістанда, Қытайда сол кездегі ... ... ... ... көзі құдайда және ол жер бетіндегі істерді ... ... ... ... мифі бойынша билік құдайдың құдыретімен жүргізіледі де, ал іске асырушы онымен байланысты император болып есептеледі.Әрине, діни көзқарастар мен парадигмалар ... ... ... ... біз мұны ... да шығара алмаймыз, себебі қазіргі кезде діннің қайтадан қоғамда үлкен орын ала бастағанына қарасақ, ... және ... ... ... ... орны ерекше.Ежелгі еврей халқында адамдарды алғашында құдайлардың билегендігі, ежелгі Қытайда ... ... ... ... ... ... Египеттің діни және мифтік аңыздарында әділдік пен заңдылықты, шындық пен жақсылықты құдай-ана Ма-ат жіберіп отыратындығы баяндалады. Египеттікдердегі ... ... ... ... , ... ... , ... гректерде ұғымдары бар және бұлардың барлығында олар шындық пен әділдіктің елшісі ретінде көрсетіледі.
Ежелгі Египетте (б.з.д. ХХVIII ғ.), ... XXV-XXIV ғғ.) және т.б. ... ... тәртіптер мен заңдар, адамдардың іс-әрекеттері мен өзара қарым-қатынастары құдайдың әділ ... ... ... ... ... адамдардың табиғи еркіндігі, туа біткен данышпандар мен оқымыстылардың болмайтындығы туралы көзқарастар кездеседі.Бұнда адамдардың мінез-құлқы принципіне - ... де ... және ... мінез-құлық өлшеміне сәйкес келіу қажеттілігі негізге алынады. (б.з.д. ХХІІ ғ.) ... ... ... мен ... ... ... туралы сөздермен қатар, заң мен әділдікке қарсы ешқандай іс-әрекет жасамау керектігі, ... ... ... құдайдың қаһарына ұшырап, қайыршылық пен азапты өмір кешетіндігі туралы үндеулер кездеседі.Бұл өсиет кітапта патша ... ... ... ... ... ... патша Ахтой өзінің ұлына, яғни мұрагеріне деп, өсиет айтады.
адамдардың өлгеннен ... ... ... ... ... ... баяндалады.Бұл патшалықта жылу мен жарық және адамдар тұрмысына қажетті нәрсенің бәрі бар.Бұл ... ... ... ... әділ соты ... жер ... өмірінде әділ де қайырымды немесе қатыгез де сұрқия болғандығын таразылайды.Шындық құдайы - Ма-ат мүсіні ... ... әділ соты ... ... іс-әрекетін сұрайды.Сот алдына келгендер - деп, ант-су ... ... ... жер ... сот ... құтылғанымен, өлілер патшалығындағы Осирис құдайдың әділ сотынан құтыла алмайды.Жер бетіндегі өмірде ... пен ... бола ... ... түбінде оған жауап беруге тура келеді.Жер бетіндегі патшалықтағы теңсіздік пен заңсыздыққа адамдардың өздері жол ... ... - ... - ... ... - күн ... ұлы.Сондықтан да ол адамдар патшасы болып тағаындалады.Ол жер бетіндегі барлық әрекетті, жамандық пен жақсылықты, қатыгездік пен әділдікті бүтіндей бақылай ... ... ... ... орын алуы да ... ... болады.
Ежелгі Вавилон билеушілері өздерінің билігі мен заңдарының құдайлық сипатта екендігін дәлелдеуге тырысты. Б.з.д. ХVIII ғ. ... ... ... деп ... ... ... ... алтыншы патшасы (б.з.д. 1792-1750 жж.).Бұл уақыт Вавилонның бүкіл Қос өзен аралығында экономикалық, саяси және мәдени орталығына айналу және оның ... мен ... ... ... және ... құрылымы жайлы бағалы және жан-жақты мәліметтер қалдырған Хаммурапи ... ... биік ... бағана 1901-1902 жылдары француздың археологиялық экспедициясының Сузы қаласын қазуы кезінде табылды.Бағананың жоғары жағында тақта отырған күн ... ... ... және оның алдында ілтипатты тұрған әйел патша Хаммурапи салынған.Бағананың қалған бөліктерінде заңдар сыналап ойып жазылған.
Әділдіктің қорғаушысы ретінде баяндалған бұл заң ... ... мен ... ... ... заң ... ... әлеуметтік жағдайы мен тұрмысын өзгертуге жатпайтын норма ... ... ... ... ... және жеке ... қызғыштай қорғайды.
Ежелгі парсылардың дүниетаным туралы көзқарастары зароастризмде көрініс тапты және дамытылды.Діни-этикалық бұл ағымның негізін ... ... VIII ... өмір ... ... ... ... тарихшылар оның туып өскен жері Сыр бойы деп есептейді.Қалй болған да ағым діни сипатта дамып, кейін ... ... ... ... ... ... Азия, Үндістан, Греция, Орта Азия елдеріне кең тарады.Зороастризмнің негізгі қағидасы бір-біріне қарама-қарсы екі күш - ... пен ... ... ... ... ... пен жақсылықты жасаушы жарық дүние патшалығы Ормузда құдай, жауыздық пен жамандықты жасаушы ... ... ... ... ... ... көп көрсетіледі.
Қайырымдылық пен жарық дүние адамдардың жауыздық пен қараңғы дүниеге қарсы ... ... ... мен ... да ... ... ... күресте жауыздықтың уақытша билігінен кейін әрдайым жақсылық жеңіске жетіп отырады.
Зороастризм бойынша ... ... ... ... ... ... болып табылады.Мемлекет билеушісі - монарх - ... ... ... ... ... ол ... жауыздық пен жамандықтан қорғауға, мемлекетке қауіп төндіретін әрекетке қарсы күресуге, қайырымдылық нәрін себуге міндетті.
Платон - ... ғана ... ... философия, саяси ілімдер тарихындағы ұлы ойшылдардың бірі (б.з.д. 407-399).Платон идеалды ... ... ... ... әркімнің өз ісімен айналысуынан және басқаның ісіне араласпауынан көреді.Адамдардың әлеуметтік топқа бөлінуімен олардың арасындағы ... ... ... ... ретінде қарастырады.
Платон адамдардың жан дүниесіне мемлекеттік құрылымның бес ... ... ... ... ... тимократия, олигархия, демократия және тирания).Олардың әпқайсысы биліктерін өз мүдделеріне ... іске ... ... адамдар билікте болады, олар жиі соғысады, соғыс мемлекеттің басты байлығы болып есептеледі.Олигархияда байлар билікке ие ... ... ... ... ... үнемі қақтығыста болады.Бұл мемлекетте кедейлердің наразылығы нәтижесінде кез-келген уақытта мемлекеттік төңкеріс ... ... - ... ... ... пен зорлық-зомбылық үстемдік еткен ең нашар түрі.
Платонның шәкірті Аристотель (б.з.д. 384-322жж). Еңбектері: , , . ... ... рет ... ... туралы талдау жасауға кірісті. Саясатты ғылыми тұрғыдан түсіну адамгершілік пен этиканың дамыған ұғымы болып табылады.Әділдіктің екі түрін көрсетеді: теңестіретін және ... ... ... ретінде қарастырылады. Бұл принциптің қолданылу аясы - ... ... ... ... ... жаза және т.б. ал ... әділдігі принципі түрінде ұсынылады және бұл принцип ортақ игіліктерді еңбегі мен ... ... ... ... негізделеді.
Ежелгі Үндістандағы саяси ілім үндіс қоғамында ұзақ ғасырлар бойы олардың рухани және әлеуметтік-саяси өмірінде үстем ... ... ... ... болып келеді.Брахманизм идеяларының алғашқы көріністері б.з.д. екі мыңыншы жылдықтағы ескерткіштерінде ... - ... ... ... ... ... Веда ... барлық варналар мен олардың мүшелері құдай көрсетіп берген - заңдарға, міндеттерге, құқықтар мен ережелерге бағынуы тиіс. Дхармадағы ... ... ... ... ... дәрежеде және үстемдік жағдайда көрсетіледі. Оқу, білім, дін ілімін, құрбандық шалу, өзіне және өзгеге арнап садақа үлестіру, садақа алу ісін ... ... ... ... ... ... және ... қоғамдағы орны мен әлеуметтік теңсіздігі қорғалады. Мұнда да брахмандардың жоғары дәрежедегі жағдайы мен үстемдігі, артықшылығы туралы айтылады. Тіпті патшалар да ... ... ... ақыл-кеңестері мен талаптарын орындауға, олардан ілімін оқып үйренуге тиісті. Бұл заң бойынша ... ... ... ... ... ... және оған ... келгендерді жазалау болып табылады.
бойынша патшаның өкілдігі ... ол ... ... ... ... кейбір талаптарға да сәйкес болуы керек. 3-бабында деп айтылады. ... көп ... ... оның басты мақсаты варналарды сақтауға және қорғауға бағытталған. Құдай иелігінің ұлы ретінде жаза ... оның ... ... ... ұғымды білдіреді. Яғни, жаза өзінің бұл ұғымында (данданиттер) ... ... ... VI ғасырда Будда ( деген ұғымды білдіреді) ... ... ... ... ... ... деп ... Буддистер үшін брахмандар артықшылыққа ие болған варна мүшесі емес, қарапайым адамдардың бірі.
Будда ілімін ... ... ... ... ... әлем ... ... Саналы мінез-құлық үшін танымның қажеттілігі, табиғи заңдылықты қабылдау және мойындау ... ... ... ... ... бауырмалдығы, қайырымдылығы, жамандыққа жамандықпен емес, жақсылықпен жауап беру арқылы ғана бұл ... ... ... қол ... баяндалады. Буддизм ілімі бойынша адамдардың балығы тең дәрежеде.
Ежелгі Қытай қоғамдық-саяси ойындағы ықпалды ағымдардың бірі даосизм ілімінің негізін салушы болып ... VI ... өмір ... ... ... Лао-цзы болып саналады. Оның басты еңбегі () Аспан астындағы күштер ... ... діни ... даосизмнің айырмашылығы - аспан астындағы билеушіден тәуесіз заттардың табиғи дамуы мен ... ... ... ... берілуінде. Яғни, даосизм ілімі ұғымына негізделеді, ал дегенді білдіреді.
Ежелгі Қытайдағы легизм идеялары б.з.д. ... ... ... () ... ... Бұл ... ... бөлімдерін Шан Ян деген атпен белгілі болған Гунсунь Янь ... ... ... ... салған ол Шан облысының билеушісі болыд. Шан Ян заңдар мен қатал жазаға ... ... ... ... Сол ... ... ықпалға ие болған конфуцизмді сынаған Шан Ян заң нормалары ғана елде ... ... ... деп ... Ел басқарудың негізгі әдісі ретінде қатал заңдарды жақтаған ол мемлекет пен адамдар арасындағы қатынастарды оңай ... ... ... Бұл ... принципке негізделген таптар күресінің қатынастарын көрсетті.
Қорытынды
ХХ ғасырдың соңында Қазақстанда саяси, экономикалық, әлеуметтік, құқықтық, рухани және ... ... орын ... ... ... құқықтық, әлеуметтік мемлекетті құру бағытына бет бұру секілді жағдайлар жаңа ... ... ... ... ... ... тиіс ... байлам жасауға түрткі болды.Құқық пен саясаттың қарым-қатынастары құқық нормаларының мемлекеттен шығуына байланысты және оның қоғамдағы саяси ұйымы болғандықтан. ... ... ... ... ... алдымен құқыққа айналып мемлекет саясатына сай болуы қажет (заң шығаратын және ... да ... ... органдарды айтамыз). Саяси талаптар құқыққа тек сол жағдайда айналады, егер жалпыға бірдей ... ... ... ... ... ... ... көрініс табады. Егер халықтың өзі, референдум арқылы заң актілерін қабылдаса, олардың еріктері құқықтық сипат алып, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... - ол мемлекеттің басқарушылық істеріне қатысу, оның қызметінің ... мен ... ... дегенді білдіреді. Үшіншілер, саясатты - ол басшылар мен бағынушылар арасындағы қарым қатынастардың бір ... бәрі ... ... ... ... - ... ... жағдайдан көрінетіндігін байқайды.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Әбсаттаров Р.Б. Саясаттану - ... ... және ... ... сериясы.- Алматы: Абай атындағы АлМУ, 2001, №2. 71-79б.
2. Әбсаттаров Р.Б. Салыстырмалы саясаттану: мәсселеге жалпы көзқарас// Хабаршы. Тарих және ... ... ... сериясы. Алматы: Абай атындағы АлМУ, 2002, №2.-104-123 беттер.
3. Әбсаттаров Р.Б. Саяси технологиялар: теория мен тәжірибе // ... ... және ... ... ... Алматы: Абай атындағы ҚазҰПУ, 2004, №1,2.- 64-82, 81- 104 ... А. Бес ... ... ... ... ... А.С.Саясаттану . оқу құралы.-Алматы, 2003.- 302б.
6. Бөкейхан Ә.Таңдамалы.-А.: Қазақ энциклопедиясы, 1995.-478б.
7. Джон ... ... ... екі ... ... ... ... 2004.- 280б.
8. Дулатұлы М. Бес томдық шығармалар жинағы.-Алматы: "Мектеп", ... Д.Ә. ... ... Жеті ... 2003.- 288 ... Д.Ә. Тәуелсіздік және саяси сана. - ... Жеті ... 1999, -160 ... ... ... ... ... Алматы: ХКАА "ЖШС", 2004.-164 б.
12. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы, 1995.
13. Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы". - Алматы, ... в ... ... / Под ред. В.П. ... - М.: ... Пресс, 1996
15. Джунусова Ж.Х., Булуктаев Ю.О., Козелецкая Г.В. Политология: курс лекций - А.: ИПК, 1998

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі және оқу пәндеріндегі мемлекет және құқық теориясы21 бет
Жерге меншік құқығының және өзге де құқықтардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері. Жермен жасалатын мәмілелердің ерекшеліктері16 бет
Мемлекет және құқық теориялық негіздері және әдістері45 бет
Мемлекет және құқық теориясы10 бет
Мемлекет және құқық теориясының пәні және оның ерекшеліктері 77 бет
Мемлекет және құқық теориясының пәні және әдістері12 бет
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету134 бет
Құқық және Заң15 бет
Салық қызметі органдарының салықтық әкімшілік ету қызметін ұйымдастыруды және құқықтық негiзiн кешендi зерттеу арқылы салық органдарының қызметiн талдау және жалпылау негiзiнде салық органдарының бақылау-экономикалық қызметiн жетiлдiруге байланысты тәжiрибелiк ұсыныстар75 бет
Әлеуметтік құқықтық құбылыстар мен ғылыми құжаттарды қолдану негізінде және парақорлыққа қатысты әртүрлі қайнар көздерін бір ауызға келтіріп, нақты түсінік беру және қазіргі деңгейін анықтау87 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь