Абай Құнанбаевтың діни-ағартушылық бағыттағы туындылары


Кіріспе
1. Абайдың шығармашылық өмірбаяны
1. 1 Абайдың ақындық тұлғасы
1. 2 Абай шығармаларының ғылыми негізі
2. Абай туындарындағы діни имандылық мәселесі
2.1 Абай Құнанбаевтың қарасөздеріндегі дін тағылымы
3. Абай философиясындағы адамгершілік мәселесінің діни негізі
3.1 Адам болмысының діни . исламдық мәні
3.2 Абай шығармаларындағы арқылы азаматтықтың рухани қалыптасуы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиет
Кіріспе

Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Ұлы Абайдың шығармашылық мұрасы – халқымыздың ғасырлар бойы маңызын жоймайтын рухани қазынасы. Ақынның дүниеге келгеніне біржарым ғасыр, ал өзінің мәңгі өлмес шығармаларымен халқына сөздің ұлы мағынасында ұстаздық ете бастағанына ғасырдан астам уақыт өтті. Содан бері оның артына қалдырып кеткен мұрасы елі мен жұртының рухани өміріндегі қай бұрылыстар мен қай құбылыстар тұсында да айнымас темірқазық, адастырмас құбыланама болып қызмет етіп келеді.
Қазақ халқының ұлы ойшыл ақыны Абай Құнанбаев та сондай данышпандардың қатарында. Бақытты өмір сүру үшін адамға жоғары мақсатқа жету керек екенін білдіреді ұлы ойшыл. Өмірдің жоғары мақсатына жету үшін салауатты өмір сүру керек. Ал салауатты өмір адамның өзінің негізгі болмыстарын, әркімнің өзін-өзі дұрыс танығаннан кейін ғана болуы мүмкін. Сонда ғана ол өзінің әлемнің бір бөлшегі екеніне көзі жетіп, жалпыға ортақ заңдылықтарды түсініп, өз өмірін бүкіл болмыспен үйлесімді ете алады.
Қазіргі кездегі діннің алғашқы мәні бұрмаланып, ұлттық дәстүрдің құлдырау шағында әркімге да бақытты өмір жолынан адастырмайтын тұрақты нысана керек. Оо нысананы Абай ілімінен таба аламыз. Осы туралы Н.Ә.Назарбаевтың ұлы ақынның 1995 жылы болып өткен 150 жылдық мерейтойында сөйлеген сөзінде айтқан мына салихалы ойы кімге болса да бағыт бергендей болады: «...Абай әлемі бізді жеті түнде адастырмас темірқазық іспеттті. Соған қарап тірлігіміздің дұрыс-бұрысын сараптай аламыз. Өйткені, жанды жегідей жеп жүрген көп сауалдың жауабын Абай әлдеқашан айтып кеткен. Абайды оқып отырып-ақ, көштіңғ басын баяғыда-ақ жөнге салып алуға болаты еді. Сорлатанда біреудің уақыты жетпейді, біреудің ұғымы жетпейді, біреудің атымен зауқы жоқ.
Қазіргідей заманда Абай жырларына айына емес, аптасына емес, күніне бір үңіліп қоймай болмайды. Сонда жан қинап жүрген қай күмәннің бәріне жауап таба аласың». Бұл сөздер әрбір адамның дұрыс жетілуіне кепіл болатын, қоғам өмірінде басшылыққа алатын бағдарламалық ойлар тәрізді.
Абайтанушы академик Ғарифолла Есім былай дейді: «Абай шығармаларын бір рет қана оқып қоймақ түгілі, тіптен оның шығармаларын жаттап алу да аз, мәселе оны түсінуде. Абай адам санасы кемелденіп, толысқан сайын түсінікті бола бастады. Әр ұрпақ Абайдан өз түсінігін табады» [7,14]. Бүгінгі таңда ұлы ақын, кемеңгер ойшылдың рухани мол мұрасына өткен атеистік заман тудырған біржақты саяз көзқарастан арылып, енді жаңаша оймен, оның тереңіне үңіле білу керек. Сонда ғана ұлы Абай мұрасын жеке адамдар, өз халқымыздың ғана емес, тіпті бүкіл адамзаттың игілігіне айналдыруға болады. Бұл – келешегі зор, ғасырдан – ғасырға, ұрпақтан - ұрпаққа жалғасып, ұлғая беретін қасиетті парыз, үлкен міндет.
Тақырыптың өзектілігі. Абай сөзі әр қазақтың ағзасына ана сүтімен бірге дариды. Ана сүті тән қорегі ретінде жас сәбидің буыны бекіп, бұғанасы қатаюына қызмет етсе, Ақын сөзі оның санасына адамдық пен азаматтықтың ұрығын сеуіп қызмет етеді. «Атаның ұлы болма, адамның ұлы бол, халқыңа қызмет ет, еліңнің көсегесін көгерт» деген имандылық ережесін әр кезеңнің жас ұрпағы санасына Абай қазынасының нәрлі бұлағынан сіңіретін болады. Азаматтықтың әрбір сұраққа ол тиісті жауапты ең алдымен Абай мұрасынан іздеп, Абай даналығынан табатын болады.
Пайдаланылған әдебиет
1. Абай Құнанбаев Өлеңдер мен аудармалар.Поэмалар. Қара сөздер. – Алматы: Жазушы, 1995. – 111 б.
2. Абай. Шығармаларының екі томдық толық жинағы. Өлеңдер мен аудармалар, поэмалар, қарасөздер. – Алматы: Жазушы, 2002
3. Абай: энциклопедия – Алматы: Қазақ энциклопедиясы, Атамұра. 1995. – 720 б.
4. Абай. Қара сөз. Поэмалар. – Алматы,1993. Б. 98-100
5 Абай Құнанбаев Өлеңдер мен аудармалар.Поэмалар. Қара сөздер.-Алматы:Жазушы, 1995.-111б.
6. Абай Құнанбаев Қалың елім, қазағым: Шығармалары. – Алматы: Жазушы, 2001. – 324 б
7. Асылов Ұ, Дайырова Ә, Батталова Р. Қазақ әдебиеті хрестоматиясы – Алматы: Мектеп, 2004. – 560 б.
8. Ахметов З. Абайдың ақындық әлемі. – Алматы: Ана тілі, 1995. – 272 б.
9. Әбединова С. Абай өлеңдерінің қазақпен табысқанына жүз жыл толды // Абай, 2009. - №3. Б. 30 – 31
10. Әуезов М. Жиырма томдық шығармалар жинағы.Т.20. Монографиялар мен мақалалар. – Алматы: Жазушы, 1985. – 496 б.
11. Әуезов М. Абай Құнанбаев: монографиялық зерттеулер мен мақалалар. – Аламты: Санат, 1995. – 320 б.
12. Байтұрсынов А. Қазақтың бас ақыны // Шәкәрім, 2006. - №27. Б. 31-41
13. Борбасова К. Қазақ ойшылдары мұсылмандықтың ерекшелігі туралы // ҚазМУ хабаршысы. Философия сериясы, 1994. - №2. Б. 47 – 56
14. Жүрегімнің түбіне терең бойла: Абай туралы естеліктер. – Алматы: Жазушы, 1995. – 295 б.
15. Жұбанов Қ. Абай – қазақ әдебиетінің классигі // Шәкәрім, 2006. - №3. Б. 31-41 б.
16. Омаров Д. Абайтану немесе ұлы ойшылдың рухани кемелдену туралы ілімі. – Алматы: Мектеп, 2002. – 216 б.
17. Омаров Д. Абайдың рухани мұрасы. – Алматы: Ел-шежіре, 2007. – 264 б.
18. Құран Кәрім: қазақша мағына және түсінігі / аударған Халифа Алтай. – Сауд Арабия, 1991
19. Нысанбаев Ә., Орынбеков М.С. Абайдың дүниетанымы мен философиясы. – Алматы: Ғылым, 1995. – 75 б.
20. Жүнісов С. Мұхтар Әуезовтің Абайтану туралы лекциясынан. – Алматы: Санат, 1996. – 52 б.
21. Есім Ғ. Абай туралы философиялық трактат. – Алматы: Қазақ уни-верситеті, 2004. – 182 б.
22. Есім Ғ. Абай ағартушы болған ба? // Сана болмысы, 1996. Б. 95
23. Есім Ғ. Хакім Абай: даналық дүниетанымы. – Алматы: Атамұра, Қазақстан, 1994. – 200 б.
24. Есім Ғ. Абайдың хакімдігі туралы // Шәкәрім, 2006. - №4. Б.17-22
25. Есімов Ғ. Абайдың адамгершілік мұраттары. – Алматы, 1994. – 114 б.
26. Құнантаева К., Халитова І. Абай мұрасы және мектептегі тәрбие жұмыстары. – Алматы, 2001. – 105 б.
27. Мұхамадиев Д. Бүгінгі Абайтанудың өзекті мәселелері // Шәкәрім, 2006. - №4. Б. 22-28
28. Сүйіншәлиев Х. Қазақ әдебиетінің тарихы. – Астана: Фолиант, 2007. – 560 б.
29. Тазабек Б. Ғылымның біліп пайдасын // Абай. - № 2. Б. 28 – 36
30. Тілешев Е. Абай романтизмі // Абай, 2009. - № 2. Б. 37-40
31. Ысмағұлов Ж. Абай: ақындық тағылымы. – Алматы: Ғылым, 1994. – 280 б.
32. Ысқақов Ә. Ақынның мұрасы // Абай, 2009. - №3. Б. 71-72
33. Фейербах Л. Избранное философ. Произведения. В 2-х томах. Т.1. - Москва, 1956. С. 126

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)6 бет
Мұхтар Әуезов көрнекті совет жазушысы8 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлы (1858-1931) жайында23 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру туралы51 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
Cұлтанмахмұт Торайғыровтың ағартушылық идеясы75 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет
«Циклопропанкарбон қышқылының биологиялық активті жаңа туындыларын синтездеу»49 бет
А.Байтұрсыновтың саяси және ағартушылық қызметін ғылыми түрде саралап, зерделеу35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь