Мәнжазба

Жоспар:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.5
1. Сотта азаматтық істі қозғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6.15
2. Істі сотта қарауға әзірлеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16.18
3. Сотта іс қарау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 19.32
4. Заң күшіне енбеген сот шешімдері мен ұйғарымдарына апелляциялық шағым беру және наразылық келтіру арқылы қайта қарау ... ... ... ... 33.34
5. Сот актілерін орындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35.37
6. Заң күшіне енген сот актілерін қадағалау тәртібі бойынша қайта қарау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38.39
7. Заң күшіне енген сот актілерін жаңадан анықталған мән.жайлар бойынша қайта қарау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 40.42
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43.44
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
Азаматтық іс жүргізу құқығы - азаматтық істерді қарап, шешім шығарып және оны орындау тәртібін реттейтін нормалар жиынтығынан тұратын ұлттық құқыктың бір саласы. Ол сот органдарының сот ісін жүргізудегі қызметін, судьялардың қызметін, іс жүргізуге барлық басқа да қатысушылардың қызметіне байланысты туатын қатынастарды реттейді.
Жалпы бөліміне: жалпы ережелер, азаматтық сот ісін жүргізудің міндеттері мен принциптерін, ведомстволық бағыныстылық және соттылық туралы жалпы ережелерді, іске қатысушы тұлғалар туралы жалпы ережелерді, сот хабарлаулары мен шақырулары туралы жалпы ережелерді, іс жүргізу мерзімдерінің жалпы ережелерін және т.б. жатқызуға болады. Ерекше бөліміне: бірінші сатыдағы сотта іс жүргізуді, бұйрық арқылы іс жүргізуді, талап қою бойынша іс жүргізуді, ерекше талап қоюмен іс жүргізуді, ерекше іс жүргізуді, сот қаулыларын қайта қарау бойынша іс жүргізуді, жойылған сот ісін немесе атқару ісін жүргізуді қалпына келтіруді, халықаралық процесс жөне т.б. жатқызуға болады.
Азаматтық іс жүргізу бұл сот және басқа субьектілер арасындағы азаматтық іс қарау мен шешу кезіндегі құрылатын азаматтық іс жүргізу құқығының нормаларымен реттелген азаматтық іс жүргізу құқықтық қатынастар және процессуалдық әрекеттер жиынтығы. Іс жүргізудің басты мақсаты – бұзылған құқықты қалпына келтіру немесе заңмен қорғалатын мүддені қорғау болып табылады. Азаматтық іс жүргізу соттың, тараптардың (талап қоюшы мен жауапкер), басқа да процеске қатысушылардың (прокурор, өкілдер, сот хатшысы және т.б.) процессуалдық әрекеттерін, олардың іс жүргізу құқықтары мен міндеттерін жинақтайды. Сотқа басқа да қатысушыларға процеске қатысу мақсатына жету үшін заңмен белгіленген іс жүргізу құқықтары беріліп, соған сәйкес іс жүргізу міндеттері жүктеледі. Іс жүргізу құқықтар мен іс жүргізу міндеттер процесі  барысында жүзеге асырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Баймолдина З.Х. Гражданское процессуальное право РК. Т. 1-2. Учебник. Алматы 2001 год
2. Викут М.А., Зайцев ИМ. Гражданский процесс России: Учебник. - М.: Юристь,
3. Гражданский процесс: Учебник / Под ред. В.А. Мусина, Н.А. Чечиной, Д.М. Чечота. - М.: ТОО «Фирма ГАРДАРИКА»,
4. Гражданское процессуальное законодательство: Комментарий / Под ред. М.К. Юкова. - М.: Юрид. лит.,
5. Гражданское процессуальное право России: Учебник / Под ред. М.С. Шакарян. - М.: Былина,
6. Егембердиев Е.О. ҚР азаматтық іс жүргізу құқығы. Оқулық. Астана 2006ж.
7. Курс советского гражданского процессуального права: Т. 1. Теоретические основы правосудия по гражданским делам / Отв. ред. А.А. Мельников. - М.: Наука,
8. Курс советского гражданского процессуального права: Т. 2. Судопро­изводство по гражданским делам / Отв. ред. А.А. Мельников. - М.: Наука,
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
.............................................. 3-5
Сотта азаматтық істі
қозғау.....................................................................
6-15
Істі сотта қарауға
әзірлеу.....................................................................
.. 16-18
Сотта іс
қарау.......................................................................
................... 19-32
Заң күшіне енбеген сот шешімдері мен ұйғарымдарына апелляциялық ... ... ... ... арқылы қайта қарау................ 33-34
Сот актілерін
орындау.....................................................................
...... 35-37
Заң күшіне ... сот ... ... ... ... ... ... күшіне енген сот актілерін жаңадан анықталған мән-жайлар ... ... ... ... 45
Кіріспе
Азаматтық іс жүргізу құқығы - азаматтық істерді ... ... ... оны ... ... ... ... жиынтығынан тұратын ұлттық
құқыктың бір саласы. Ол сот органдарының сот ісін ... ... ... іс ... ... ... да қатысушылардың қызметіне
байланысты туатын қатынастарды реттейді.
Жалпы бөліміне: жалпы ережелер, азаматтық сот ісін жүргізудің міндеттері
мен принциптерін, ... ... және ... ... жалпы
ережелерді, іске қатысушы тұлғалар туралы жалпы ережелерді, ... мен ... ... жалпы ережелерді, іс жүргізу
мерзімдерінің жалпы ережелерін және т.б. жатқызуға болады. ... ... ... ... іс ... ... арқылы іс жүргізуді, талап қою
бойынша іс жүргізуді, ерекше талап қоюмен іс ... ... ... сот ... ... қарау бойынша іс жүргізуді, жойылған сот
ісін немесе атқару ісін жүргізуді қалпына ... ... ... т.б. жатқызуға болады.
Азаматтық іс жүргізу бұл сот және басқа субьектілер арасындағы ... ... мен шешу ... ... азаматтық іс жүргізу құқығының
нормаларымен реттелген азаматтық іс ... ... ... ... ... ... Іс ... басты мақсаты – бұзылған
құқықты қалпына келтіру немесе ... ... ... ... ... ... іс ... соттың, тараптардың (талап қоюшы мен
жауапкер), басқа да процеске қатысушылардың (прокурор, өкілдер, сот ... т.б.) ... ... ... іс ... құқықтары мен
міндеттерін жинақтайды. Сотқа басқа да қатысушыларға процеске ... жету үшін ... ... іс ... ... беріліп, соған
сәйкес іс жүргізу міндеттері жүктеледі. Іс жүргізу құқықтар мен іс жүргізу
міндеттер ... ... ... іс жүргізудің нысанына тән белгілері
а) сот істерін қарау мен шешу ... ... ала ... іс ... нормаларымен белгіленген;
б) істің аяқталуына ... ... сот ... іс ... ... бар және өз құқықтары мен мүдделерін қорғай алады;
в) сот шешімі іс бойынша сот отырысында дәлелдемелер ... ... ... ... және ол ... сәйкес болуы керек.
Азаматтық сотта іс қарау ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Процессуалдық құқықтық кепілдіктер. Азаматтық процессуалдық нормалардың
жүйеленуі: реттеуші, дефинитивтік, жалпы, арнайы, ерекше, ... ... ... ... ... ... ... жүргізу құқықтың нормалардың құрылымы: гипотезалар (бір ... ... ... ... және т.б.), ... ... ... бланкеттік), санкциялардың турлері.
Азаматтық іс жүргізу құқығының бастаулары дегеніміз - ... ... ... ... ... жалпы жөне деректі ережелер,
нормативтік-құқықтық актілер. ... ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынастардан туатын даулар ішіндегі
істерді әкімшілік-құқықтық қатынастардан туатын істерді жене ... ... ... тәртібін белгілейді. Бұл заңдардың құрамына ҚР
АІЖК-сі және басқа заңдар кіреді. ҚР сот ... мен ... ... ... ... Халықаралық шарттар.
Азаматтық іс жүргізу құқығының негізгі бастауы -ҚР АІЖК-сі болып танылады.
Азаматтық іс жүргізу заңы мемлекеттің бүкіл аумағында ... ... ... жанадан шығарылған заңның кері күші болмайды, егер ол туралы
арнайы заңда көзделмесе. Сот ... ... ... ... ... заң күші бар процессуалдық нормативтік актіні қолданады.
Азаматтық іс жүргізу құқығы ғылымының ... - ... оның ... ... азаматтық іс жүргізу құқығының өзі;азаматтық іс жүргізу
құқығының бастаулары;азаматтық іс ... ... ... ... ... іс ... құқығы; азаматтық іс жүргізу құқығы
ғылымының жүйесі;. Азаматтың іс жүргізудің әр ... ... ... ... ... ... мәнін қарастыру - ерекше
бөлім. Ғылым азаматтық іс ... ... ... және оның ... ... ... ... азаматтық істі қозғау
Процеске қатысушы тұлғалар бұл сот ... ... ... ... ... Бұған: бұлар өкілдер, аудармашылар, куәлар, ... Іске ... ... ... ... дау ... ... мәлімдейтін үшінші тұлғалар, прокурор, мемлекеттік органдар,
жергілікті өзін өзі басқару ... ... ... ... бойынша
процеске қатысатын жекелеген азаматтар, сот ... іс ... ... істер бойынша мәлімдеушілер мен мүдделі адамдар.
Сот азаматтық істерді мынандай ... ... ... ... ... ... ... талап еткуен адамның
арызы бойынша;
2)  заңда белгіленген реттерде басқа адамдардың құқықтары мен ... ... ... ... ... алатын мемлекеттік басқару органдарының,
мекемелердің, кәсіпорындардың, қоғамдық ұйымдардың немесе жеке азаматтардың
арызы ... іс ... ... арыз не ... беру ... судья сотта азаматтық іс
қозғайды және ол тиісті ұйғарым шығарады.
Талап - құқық туралы дау шешу үшін ... ... ... ... немесе заңмен қорғалатын мүддені қорғау туралы талап қою арқылы
тұлғаның сотқа ... - ... ... ... заңмен қорғалатын мүддені сот арқылы
қорғау тәсілі.
Талап - азаматтық іс қозғау тәсілі.
Талап элементтері - бұл ... ... ... ... ... мазмұны;
- нысанасы;
- негіздемесі жатқызылады.
Талаптың мазмұны - талап қоюшымен көрсетілген сот арқылы қорғану түрі, яғни
сотңа жүгіну арқылы талап ... ... ... ... ... ... үшін ... соттың қызметі.
Талаптың мазмүны талап қоюшының сотқа ... ... ... және
талап арыздың сұрау бөлігінде көзделеді.
Талаптың нысанасы - бұл талап қоюшының соттан шешуді сұрайтын материалдық-
құқықтық дау.
Талаптың ... ... ... мен жауапкер араларында материалдық-құқықтық қатынастың бар
немесе жоқтығы туралы дау (мысалы, некені заңсыз деп тану);
- Талап қоюшымен ... ... ... ... ... дау ... ... иесі өз мүлкін ңайтаруын талап ету,
несие беруші - қарызды ңайтаруын);
-Тараптар араларындағы құқың қатынасты өзгерту немесе ... ... ... туылған сәбидің әке-сін анықтау, талап қоюшы мен жауапкер
арасындағы некені бүзу).
Талаптың ... - ... ... ... өз үндеуін негіздейтін мөн-
жайлар.
Талаптар мына негіздер бойынша жіктеледі:
- материалдық-құқықтық белгілер;
- ... ... ... процесуалдық-құқықтық
белгісі
бойынша жіктелуі талаптың мазмұны бойынша ... ... ... ... ... сот арқылы қорғану түрі бойынша. Талаптардың түрлерге
бөлінуінің процессуалдық-құқықтық жіктелу негізі ар-қылы ... ... ... ... ... бойынша талаптарды үш түрге бөлуге болады:
1 - ... ... ... - мойындау туралы талаптар;
3 - өзгертетін (құқың қатынастарын өзгертуге ... ... ... ... ... ... ... талаптары дегеніміз - бүл жауапкердің
белгілі әрекеттер жасау ... ... ... ... ... ... ... қоюшының соттан жауапкердің өз мін-деттерін орындатуды сүрауы
ұйгару талабы деп ... ... ... ... соттан жауапкерден қарызды
төлеуі, пәтерді босатуы, ... ... ... ... ... ... бойынша сот шешім-дері негізінде атқару парақтары
беріледі, сондықтан олар тағы атқару ... деп ... ... ... бойынша талап қоюшы соттан белгілі қүңың
қатынасының бар немесе ... ... ... ... ... ... бір ... шығармашылығына өзінің авторлың құқығын бекітуін
сұрауы).
Талап термині екі мағынада қолданылады:
1 - материалдық;
2 - процессуалдық.
Материалдық ... ... қою ... ... ... ... ... азаматтық құқықты мәжбүрлеп жүзеге асыру құқығы, яғни сот
арқылы ... ... ... ... ... ... сот ... талап қоюға (материалдың мағынада) құқығы бар не жоқтығын
анықтайды.
Процессуалдық мағынада талап қою ... ...... ... шешу үшін
сотқа талап қою құқығы, яғни сот істі мәні ... шешу үшін ... ... ... арыз және ... беру. Бұл нақты азаматтық-құқықтық дау бойынша
сот төрелігіне жүгіну құқығы.
Талап қою ... ... ... ... ... ... ... азаматтық
процеске қатысатын аза-маттарға және ұйымдарға (ҚР АІЖК-нің 5-бабы), сондай-
ақ шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдарға (ҚР ... ... қою ... ... - ... азаматтық іс бойынша тұлғаның талап
қою субъективтік құқығының пайда болуын заң бойынша оның бар не ... ... ... ... жалпы;
- арнаулы;
- жаратымды;
- жаратымсыз деп бөлініп қарастырылады. Талап қою ... ... ... қоюшы мен жауапкердің азаматтық іс жүргізу құқық ... ... ... ... болу ... (ҚР ... 45-бабы);
- Азаматтық істердің соттарға ведомстволық бағыныстылығы (ҚР АІЖК-тің 24-
бабы);
- өз ... ... сол ... ... ... іс ... ... шешімінің жоқтығы;
- тараптардың өзара дауды аралық соттың қарауына беру туралы ... (ҚР ... ... ... ... ... ... ал қалғаны - жаратымсыз
сипатта болады.
Талап қою құқығының ... ... ... -бүл ... субъектілер
немесе категория істері үшін жалпы шарттармен қатар, заңмен белгіленген
шарттар.
Талап қою ... ... ... сотпен келесі әрекеттер жасауына
әкеледі:
- ... ... ... (ҢР АІЖК-тің 154-бабы);
- талап арызды қабылдаудан бас тарту (ҚР АІЖК-тің 153-бабы);
- іс бойынша іс жүргізуді қысқарту (ҚР АІЖК-тің 247-бабы);
- арызды ... ... (ҚР ... ... арыз - ... ... туралы дауды шешу үшін заңмен белгіленген
сотқа жүгіну нысаны.
Әр адам өзінің субъективтік құқығын немесе заңмен қорғалатын ... ... ... үшін сотқа талап арыз ұсынуы қажет.
Талап арыз мазмүны:
- кіріспе;
- сипаттау;
- дәлелдеу;
- сүрау бөліктерінен түрады.
Талап арыз сотқа ... ... ... (ҚР АІЖК-і 150-бабының ... ... ... ... ... арыз ... соттың атауы;
- талап қоюшының атауы, оның тұрғылықты жері немесе, егер талап қоюшы ұйым
болса, оның түрған жері мен ... ... ... егер ... ... берсе, өкілдің атауы мен мекен-жайы;
- жауапкердің атауы, оның тұрғылықты жері, немесе егер жауапкер ұйым болса,
егер талап ... ... ... оның ... жері мен ... реквизиттері
көрсетілуге тиіс.
Талап арыздың (арыздың) сипаттау бөлігінде:
- талап қоюшының құқықтарын, бостандықтарын немесе заңды ... ... ... қою ... ... ... бұзу ... мәні;
- талап қоюшы өзінің талаптарын негіздейтін мән-жайлар және бұл ... ... ... ... дәлелдеу бәлігі кейде оның сипаттау бөлігімен ұйқасады. Осы
бөлікте талап қоюшы (арыз беруші) ... ... ... үшін ... ... ... Егер ... азаматтардың мүдделері үшін
өтініш жасайтын болса, онда:
- талап арызда азаматтың өзінің ... қоюы ... ... себептерін
негіздеу болуға тиіс;
- арызға, әрекетке қабілетсіз адамның ... үшін арыз ... ... азаматтың сотқа талап қоюмен жүгінуге келісімін
растайтын құжат қоса тіркелуге тиіс. Егер талап қою бағалауға ... ... ... ... ... арыздың сұрау белігінде мүдделі тұлғаның бұзылған құқықтарын немесе
заңмен қорғалатын ... ... ... етуі мүмкін талаптары
көзделеді.
Талап қоюды ... ету - іске ... ... ... бойынша сот
шешімін орындауды кепілдік ету үшін заңмен белгіленген ... ... ... қоюды қамтамасыз ету мақсаттары:
- егер сот шешімін ... ... егер сот ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жәніндегі шаралар:
- жауапкерге тиісті жөне онда немесе басңа адамдарда болатын мүлікке тыйым
салу;
- жауапкерге белгілі бір ... ... ... ... ... ... мүлікті жауапкерге беруіне немесе оған ңатысты өзге ... ... ... ... ... ... салудан босату туралы талап ңойыл-ған жағдайда мүлікті
өткізуді ... ... ... сот тәртібімен дауға салатын атқарушылық құжат бойынша өндіріп
алуды тоқтата тұруы мүмкін.
Талап қоюды ... ... ... сол сот ... ... ... сол сот өз бастамасы бойынша жоюы мүмкін (ҚР АІЖК-і 163-бабының ... ... ... алу ... ... қоюды қамтамасыз еткен жағдайда
жауапкер талап қоюды қамтамасыз ... сот ... ... ... ... ... ... қоюшы талап ететін соманы енгізуге құқылы
(ҚР АІЖК-нің 162-бабы).
Жауапкер талап қоюда бас ... ... ... ... ... ... талап
қоюшыға оның жазбаша өтініші бойынша қабылданған оған ... ... ету ... ... ... өтеу ... талап қоюға
қүқылы (ҚР АІЖК-нің 165-бабы).
Диспозитивтік принцип бойынша тараптар өз еркілері бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... жөне
көлемін анықтайды. Сонымен:
1 -талап қоюшы талаптың негіздемесі мен ... ... ... - ... қоюдан бас тарту;
3 — жауапкер талап қоюды мойындауға құқылы;
4 - тараптар өзара бітімгершілік келісімін ... істі ... ... жеке қарастырайың.
Талап қоюдың негіздемесі мен нысанасын өзгерту. ҚР ... ... ... ... ... ... ... нысанасын өзгертуге, талап
қою талабының мөлшерін ... не ... ... ... ... ... ңүқылы. 2.Талап қоюдан бас тарту. Әр кезде ... ... ... бас ... құқығы бар.
Талап қоюдан бас тарту - сотта талап қоюшының өзінің ... ... ... қорғау талабынан бас тартып қозғалған азаматтық істі қысқартуға
бағытталған. Егер талап қоюшының талабын беліп қарастыруға ... ... ол ... бір ... бас ... ... (талап арызы бойынша
материалдык; залалды және моральдық зиянды өтеуді сұрайтын болса, онда тек
материалдық залалды ... ... ... ал ... ... ... ... мүмкін).
Сот талап қоюшының талап ңоюдан бас тартуын бекіт-пеген жағдайда, сот бүл
туралы ұйгарым шығарады және істі мәні ... ... ... ... тану - сотта талап қоюшының талаптарын қанағаттандыруға және
талап қоюшы үшін ... сот ... ... ... ... өзіне берілген субъективтік құқығына сәйкес талап қоюды тануы
ешкімнің басымдылығынсыз өз ... ... ... ... ... құқылы, бүл жөнінде одан қолхат ... ... ... ... ... ... - бұл заңмен белгіленген жағдайларға
сәйкес сотта материалдың-қүқыңтың ... ... ... ... мәні - ... ... ... шешу арңы-лы іс жүргізуді
аяқтау.
Бітімгершілік ... ... ... көну (талап қоюшы өзінің та-лап ңоюдың бір бөлігі
бойынша бас тартуы, ал жауапкер осы ... ... ... ... бір ... көну (талап қоюшының талап қоюы, ал жауапкер тек талап ... ... ... ... ... мүмкін.
Сотта жасалған бітімгершілік келісім - бүл сот отырысында немесе одан ... ... ... ... ... тыс ... бітімгершілік келісім - бұл сот отырысынан тыс жасалған
келісім және сотқа жолданбаған. Соттан тыс ... ... ... және оның ... ... ... ... тарап сотта дәлелдеуі
мүмкін.
Тараптар бітімгершілік келісімін тек талап қою ... іс ... ... жасауы мүмкін. Сондай-ақ бітімгершілік келісімін азаматтық
процестің кез ... ... ... ... ... ... ... өндірісінде және атқарушылық іс жүргізу сатыларында)
жасауға болады.
Талап арызды қайтару туралы судья мынадай ұйғарым шығарады, егер:
-талап қоюшы істердін, осы ... үшін ... ... ... ... ала ... белгіленген тәртібін сақтамаса және осы тәртіпті колдану
мүмкіндігі жойылмаса;
- іс осы ... ... ... ... әрекетке кәбілетсіз адам берсе;
- арызға оған қол ... ... жоқ адам қол ... осы ... ... бір соттың іс жүргізуінде сол тараптар ... ... ... және сол ... бойынша. Дау жөнінде іс бар болса;
Талап арызды қайтару туралы ұйғарым ол сотқа түскен күннен ... бес ... ... және ... қоса ... ... құжаттармен арыз
берушіге тапсырылуға және жіберілуге тиіс, сонымен қатар осы сот ұйғарымына
жеке шағым және жеке ... ... ... талап қоюшы жол берілген бұзушылықты жоятын болса, арызды қайтару
талап қоюшының сол жауапкерге, сол ... ... және сол ... ... ... ... қайтадан жүгінуге кедергі болмайды.
Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінің 249-бабына сәйкес
сот арызды қараусыз қалдыруы ... ... ... ... осы ... ... үшін ... белгі-ленген дауды алдын ала
сотңа дейін шешудің міндетті ... ... және осы ... ... жоғалмаса (мысалы, "Сауда мақсатында теңізде жүзу
туралы" Қазақстан ... ... ... (2002 ... 17
қаңтар № 284 - II);
- арызды әрекетке қабілетсіз адам берсе;
- арызға қол қойған жөне оны берген ... ... қол ... және ... ... жоқ ... осы ... басңа соттың іс жүргізуінде осы ... ... ... ... дау ... жөне сол ... бойынша бұрын қозғалған іс бар
болса;
Аталған мән-жайлар жойылғаннан кейін ... адам ... ... бойынша
сотқа тағы да арыз беруге құқылы.
Арызды қараусыз қалдыру туралы сот ... ... ... іске ... оған жеке шағым беруі немесе прокурор наразылық келтіруі мүмкін.
2. Істі сотта қарауға әзірлеу
Азаматтық істерді әзірлеудің ... істі ... шешу үшін ... бар ... айңындау;
2) тараптардың құқықтық қатынастарын және басшылыққа алынуға тиісті заңды
аньщтау;
3) іске ... ... ... мен ... ... да ... ... шешу; 4) әрбір тарап өз пайымдауларын негіздеу үшін
ұсынуға тиіс дәлелдемелерді анықтау.
Кейбір ... ... ... іс ... ... ... тек ... әрекет етеді, бірақ бұл түбінде осы сатының мәні мен ... ... ... ... қызметі негізгі болып есептеледі, сондықтан оның
әрекеттері азаматтық іс жүргізу ... ... ... ... ... ... іске қатысушы тұлғалардың тікелей қатысы бар.
Мысалы, тараптар іс бойынша сотңа дәлелдемелер ұсынуға міндетті.
Әзірлеу ... ... ... ... ... ... ... басқа да тұлғалар қатысуы мүмкін. Осылай, мысалы, ... ... ... ... ... алғашқы, қосымша және қайталама сараптама
тағайындауға болады.
Істі сотта қарауға әзірлеу ... ... ... ... ... істі сотта қарауға әзірлеу бойынша іс жургізу әрекеттері
Істі сотта қарауға әзірлік жүргізуді әр ... іске ... ... ... ... негізгі қыз-метті судья атқарады. Сондықтан ҚР АІЖК-
і 170-бабының талаптарына сәйкес істің мән-жайларын ескере оты-рып, ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерді
жүргізеді:
- талап қоюшыдан ол мәлімдеген талаптардың мәні бойыншажауап алады, одан
жауапкердің ... ... ... ... аныңтап алады, егер бүл
қажет болса, қосымша дәлелдемелер беруді ұсынады, талап ... оның ... ... мен ... ... қажет болған жағдайларда жауапкерді шақырып алады, одан істің мән-
жайлары ... ... ... ... қоюға қандай қарсылықтар бар екенін жөне
бүл ... ... ... расталуы мүмкін екенін анықтайды;
айрықша күрделі істер жөнінде жауапкерге іс бойынша жазбаша түсінік ... ... оның іс ... ... мен ... түсіндіреді;
- куәларды сот отырысына шақыру туралы мәселені шешеді;
- талап ңоюды қамтамасыз ету туралы мәселені ... ... ... ... ... оның ... ... арызын (арызын) қайтару
туралы үйғарым шығарады;
- басңа да қажетті іс ... ... ... ... іс жеткілікті
әзірленген деп тапса, оны сот ... ... ... ... ... ... мен шақырулары
Істі сотта қарауга әзірлеу сатысы істі ... ... ... туралы
үйғарым шығарудан басталады және істі сот ... ... ... ... ... ... істі дайын болды деп тани ... оны сот ... ... ... үйғарым шығарады және осымен бір мезгілде тараптар ... ... да ... істі ... орны мен ... ... ... тараптарды және басңа да іс жүргізуге қа-тысушыларды (куәларды,
сарапшыларды, мамандарды және аудармашыларды) сот ... ... іс ... әрекеттерін жасаудың уаңыты мен орны туралы:
- соттың шақыру қағаздарымен (іске ... ... және ... арңылы);
- тапсырыстық хат арңылы;
- телефонограмма немесе жеделхат арңылы;
- хабарлау мен шақырудың ... ... ... өзге де ... ... арқылы ха-барландырылуы немесе сотқа шаңырылуы мүмкін,
бірақ адамдардың ... ... ... және іске ... үшін ... ... есептеле отырып жолдануға тиіс.
Шақыру қағазын жеткізу тапсырылған адам оны ... күні ... ... ... ... ... жөнінде қолы қойылған шаңыру қағазының
түбіршегін сотқа қайтаруға ... (ҚР ... ... ... одан кейін сотта іс ңарау кезінде судья үшін ... іс ... ... оны ... ... ... ... шығаруға негіз болып
табылады.
Егер іске ңатысушы ... сот ... ... мен орны ... тиісінше
хабарланбаса, яғни ҚР ... ... ... ... онда сот істі ... ... қалдырады. Іс кейінге қалдырылған
кезде істің жаңа сот отырысында шешілуін қамтамасыз ... ... ... ... ... жаңа сот ... күні ... бүл жөнінде
келген адамдарға қол қойдырылып ... ... және іс ... жаңадан тартылған адам-дарға жаңа сот отырысының уақыты мен орны
туралы шақыру қағазы жіберіледі.
Егер сот ... ... мен орны ... ... хабарланған іске
қатысушы адамдардың қайсы бірі келмеген ... ... ... ... дәлелсіз деп танылса, сот істі ... ... іс ... құқылы (ҚР АІЖК-і 187-бабының 4-бөлігі).
3. Азаматтық істерді бірінші сатыдағы сотта қарау
Сотта іс қарау - істі мәні бойынша ... және ... ... ... сот пен басңа да қатысушыларының іс жүргізу әрекеттерінен түратын
азаматтық процестің негізгі ... ... іс мәні ... жан-жаңты, толың
және заңды шешіледі. Бүл ... сот өз ... ... мына:
- істі мәні бойынша шешу;
- тараптар арасындағы даулы қүқыңтық ңатынастар-ды ... сот ... ... әсер ... ... ... заңды түлғалар мен азаматтардың бүзылған құқықтарын және ... ... ... ... ... ... асырады.
Бірінші сатыдағы сотпен істі сот отырысына қарауға тағайындау туралы
ұйғарым ... ... ... іс ... ... және ... сот актісін
(шешім, ұйғарым) қабылдағанға дейін жалғасады.
Қазаңстан Республикасының азаматтық іс жүргізу кодексінің 175-бабына сәйкес
азаматтың істі ңарау сот ... ... ... ... іс ... "сот ... ... бір-бірінен ажырата білу керек. Әдебиетте ... ара ... ... ... ғылыми пікірталас бар.
А.Ф.Клейман аталған ұғымдар ұқсас және бір ... ... ... ... іс ... не іс ңарау сот отырысында өтетінін. Бірақ бүл мәселе
жөнінде біздің ой-пікірімізше П.П.Гуреевтің айтуы дәйекті: сот ... ... ... ... ... ... (формасы). И.М.Зайцев бүл ойды қолдап
жалғастырады, ол бүл екі үғымдардың ... ... бар ... олар маз-мүны (сотта іс қарау) және нысан (формасы - сот ... ... ... ... ... іс ... сот отырысын бөлімдерге
бөліп қарастыруға болады.
Соттың бірінші сатысындағы сот отырысы төрт бөлімнен түрады:
1) әзірлеу бөлімі;
2) істі мәні ... ... ... сот ... және ... ... бөлімі;
4) шешім шығару және оны жариялау бөлімі.
Әзірлеу белімі - алғашқы іс жүргізу ... ... ала ... ... мәні ... шешілуіне тиісті іс-әрекеттер жасалу үшін қажетті жағдайлар
жасау бөлімі ... ... ... ... әдебиеттерде сотта
азаматтың істер қараудың көрсетілген ... ... ... ... ғалымнын, ой-пікірі бойынша әзірлеу ... -осы сот ... істі ... шешу үшін ... ... ... Осындай аспекте П.Я.Трубников та әзірлеу бөлімінің
міндетін белгілейді, ол "сот осы отырысында істі мәні бойынша ... ... ... байланысты барльщ сүраңтарды аныңтайды және ... ... ... ... ... ... сүрақтарға мына мүмкіндіктерді аньщ-тау жатады:
- осы сот ңүрамында іс қарау;
- бар дәлелдемелер негізінде іс ңарау мен шешу;
- ... ... ... ... ... жағдайда істі ңарап шешу.
Әзірлеу бөлімінде жасалатын іс-әрекеттер, сондай-ақ ол іс-әрекеттер ... ҚР АІЖК ... ... Заң осы ... ... шегінде жүруін көздейді және мынадай тәртіп бойынша іс ... ... ... ала ... сот ... ашу;
• процеске қатысушылардың келуін тексеру;
• аудармашыға оның міндеттерін түсіндіреді;
• куәларды сот отырысы залынан ... сот ... ... ету және ңарсыльщ білдіру құқығын түсіндіру;
• іске қатысушы адамдарға олардың ңүңыңтары мен ... ... ... іске қатысушы адамдардың өтінімдерін шешуі;
• іске ңатысушы ... мен ... сот ... ... ... сот ... ... сарапшының, маманның, аудармашының келмеу салдары;
• істі қарау кейінге қалдырылған кезде куәлардан жауап алу;
• сарапшы мен маманға олардың құқықтары мен ... ... ... ашу (ҚР АІЖК-нің 180-бабы). Судья сот ... ... ... ... ... ... ... түрады. Судья кірген кезде сот
отырысының хатшысы ол туралы айтады. Істі қарау үшін белгіленген ... ... ... сот ... ... және қандай азаматтық іс
қаралуға жататынын жариялайды. Бүл ... сот ... ... ... ... ... сотта іс карау емес. Аталған іс-әрекет талап
қоюшының, жауапкердің және басңа да ... ... ... ... ... ... ... айтуы бой-ынша
процеске ңатысушылардың біреуінің келмей қалуына байланысты істі ... ... ... ... ... ... ... болса, келген тұлғалардың іс жүргізу құқықтарына қысым жасайды
(мысалы, қарсылық білдіру мен өтініш жасау ... ... ... ... (ҚР ... ... ... хатшысы сот отырысы басталғанға дейін процеске қатысушылардың
қайсысы процеске келгенін, ал егер олар ... ... оның ... ... оның ... ... (ҚР ... 182-бабы).
Бүл іс жүргізу іс-әрекеті сот отырысының басынан басталады, ол сотта іс
жүргізу ... ... ... іс қарауында жасалатын барлық әрекеттер мен
мәліметтер жөнінде білу ... үшін ... ... ... ... араласуында қолданатын белгілерін ... ... да ҚР ... ... ... ... ... сот отырысы залынан шығару (ҚР АІЖК-нің 183-бабы). Келген ... ... ... ... соң ... сот ... залынан
шығарылады, ал іс бойынша аудармашы қатысңанда, онда оған аудармашының
міндеттерін ... соң ... ... шығарғанға дейін
оларға іс бойынша жауап беру үшін сот отырысы ... ... ... ... ала ... ... ... жауап берген куәлар жауап әлі бермегендермен бір-
бірімен сөйлеспеу үшін ... ... ... білдіру үшін негіздер ҚР АІЖК-нің 40-бабында көрсетілген.
Судья істі қарауға қатыса ... жөне оған ... ... ... ... осы істі мүның алдындағы ңарау кезінде куә, сарапшы, маман, аудармашы,
өкіл, сот отырысының ... сот ... сот ... ... іске ... адамдардың немесе олардың өкілдерінің біреуінің туысы
болса;
• істің нәтижесіне жеке, тікелей немесе ... ... ... немесе оның
әділдігіне күмән туғызатын өзге де ... ... мәні ... ... бәлімі — сотта іс қараудың негізгі бөлімі. Осы
бөлімде сот ... ... ... қарауында жасалатын процессуалдық іс-
әрекеттер ҚР ... ... ... Осы ... іс ... негізгі міндеті - зерттеу арқылы азаматтық істің мән-жайын,
бірінші кезекте ізденудегі деректердің бар не ... ... ... жиналған дәлелдемелерді анықтау. Істі мәні бойынша қараудың басңа
да міндеті бар, ол процесті дауласып жатқан ... өз ... Егер ... ... бас тарту, жауапкердің талап ңоюды мойындауы
немесе тараптардың бітімгершілік келісімі сотқа жолданған жазбаша арыздарда
жазылса, олар іске қоса ... бүл ... сот ... ... ... ... бас тарту қабылданғанға не талап ... ... ... ... ... ... сот ... қоюшыға, жауапкерге немесе тараптарға тиісті іс жүргізу
әрекеттерінің салдарын түсіндіреді.
Жауапкер талап ... ... және оны ... ... сот ... ... туралы шешім шығарады. Бүл жағдайда сот шешімінің
дәлелдеу бөлігінде ... ... ... ... және оны ... ғана ... яғни сот істің мән-жайларын анықтамай талап
қоюшының пайдасына шешім шығарады (ҚР ... ... ... мәні ... ... ... жағдайда сот іске қатысушы адамдардың
түсініктемелерін тыңдауға көшеді. Тараптардың және ... ... ... іс ... ... бір тү-рі. Олардың іс
үшін маңызы бар, өздеріне белгілі ... ... ... ... ... ... да дәлелдемелермен қатар тексеруге және бағалауға
жатады (ҚР АІЖК-і 64-бабының 2-бөлігі, 78-бабының ... ... ... ... сот ... ... келесі тәртіпте іске
қатысушы адамдардың түсінікте-мелерін тыңдайды:
1-талап ... және оның ... ... ... түлғаның
түсініктемелерін;
2-жауапкердің және оның ... ... ... тұлғаның
түсініктемелерін;
3-даудың нысанасына дербес талаптарын мәлімдейтін ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басңару
органдарының, үйымдардың өкілдері, сотқа басқа ... ... ... ... жүгінген азаматтар қатысатын болса, онда олар бі-рінші
болып түсініктемелер береді.
Егер фактілерді тану шындығында ... ... ... ... ... күш қолданудың, қорқытудың немесе жаңылудың ... ... ... ... ол ... ... ол ... шығарады. Мүндай жағдайда осы фактілер жалпы негізде ... Іске ... ... ... ... және ... да адамдар бір-
біріне сұрақтар қоюға құқылы.
Дәлелдемелер зерттеу кезегі анықталған соң сот іс бойынша жиналған ... жөне өзге де ... ... ... ... жауап жеке-жеке алынады. Әлі айғақ бермеген куәлар істі ңарау
кезінде сот отырысы залында бола ... ... ... алу ... ... ... куәнің жауаптарын жария ету ҢР ... ... ... алты жасқа толмаган куәға судья оған іс бойынша мәлім нәрсенің бәрін
шынайы айтып беру ... ... ... оған ... ... ... үшін және көрінеу жалған жауап бергені үшін қылмыстың жауап-
кершілік жөнінде ескертілмейді (ҚР ... ... ... ... ... іске ... адамдарға қатысын анықтайды және ... оған ... ... ... ... ... хабарлауды ұсынады. Куә істің
мән-жайы туралы мәліметтерді еркін әңгіме ретінде айтады. Бүдан кейін ... ... ... ... ... ... ... куө мен оның өкілі
шақырылған адам, содан соң іске ... ... ... мен ... ... ... куәдан жауап алудың кез келген сәтінде оған сүраң қоюға қүқылы
(ҚР АІЖК-і 197-бабы-ның 2-3-бөліктері).
ҚР АІЖК-нің ... ... (18 ... ... ... ... алу
ережесін белгілейді. Он төрт жасқа толмаған куәдан жауап алу, ал ... ... он төрт жас пен он алты жас ... ... ... алу да
сотқа шақырылатын педагогтың қатысуымен жасалады
Істің мән-жайын анықтау үшін ... ... ... ... ... куәдан жауап алынған уақытта сот ұйғарымы бойынша сот отырысы
залынан іске ... ... да бір адам ... ... қиын ... жеткізуге болмайтын жазбаша дәлелдемелер олар
орналасңан жерде ңаралады және зерттеледі. Орналасңан жерінде ңарау ... ... ... Қарау уақыты мен орны туралы тараптарға, үшінші
түлғаларға, олардың өкілдеріне хабарланады, алайда, олардың келмеуі ... ... ... дәлелдемелерді сот қарайды және олар - ... ... ... ал қажет болған жағдайларда сарапшыларға, мамандарға
және куәларға көрсетіледі. Заттай дәлелдемелер көрсетілген ... ... ... ңандай да бір мән-жайларға сот назарын аудара алады. Бүл
арыздар сот отырысының хаттамасына енгізіледі (ҚР ... ... ... 184 ... ... қосымша және қайталама сараптамаларын тағайындауы мүмкін,
егер (ҚР АІЖК-нің ... ... ... ... немесе толық болмаған, сондай-ақ бұрын зерттелген
мән-жайларға қатысты жаңа мәселелер туындаса (қосымша сараптама);
• сарапшының алдыңғы қорытындысы ... ... ... не оның
дұрыстығы күмән тудырған, немесе сараптама жүргізудің іс ... ... ... ... дәл сол объектілерді зерттеу және дәл сол мәселелерді
шешу үшін айқын болса ... ... ... және ... ... ... ... ұйгарым
шығарады.
Сот қосымша және қайталама сараптама тағайында-ған жағдайда іске ңатысушы
адамдардың өтініші бойынша немесе өз ... іс ... іс ... ... түра ... (ҚР АІЖК-і 243-бабының 5-бө-лігі).
Сот жарыссөздері және прокурордың қорытындысы.
Сот жарыссөздері сотта іс қараудың жеке бөлігі ретін-де ... ... өту ... іске ... ... және ... ... мән-
жайлары мен дәлелдемелерін зерттеудің қорытындысы ... ... іске ... ... мен ... ... түрады. Істің
қандай мән-жайлары анықталды және қандай дәлелдемелер ... ... рас ... ... ... ... , дәлелдемелермен
белгіленеді, даулы материалдық қү-ңыңтьщ мазмүны қаншалыңты және істі ... ... ... іске қатысушы адамдар өздерінің ой-пікірлерін айтады.
- алдымен талап қоюшы жөне оның өкілі, ал содан соң - ... мен ... сөз ... ... ... ... ... талаптар қойған үшінші түлга мен ... ... мен ... ... ... сөз сөйлейді;
- даудың нысанасы бойынша өз бетінше талаптар қоймаган үшінші тцлга мен
оның өкілі ... ... ... үшінші тұлға іске өзі қатысатын жаңтағы
жауапкерден кейін сөз сөйлейді;
Егер сот сот жарыссөздері кезінде немесе одан кейін іс үшін ... бар ... ... ... жаңа ... ... ... деп тапса, ол
істі мөні бойынша қарауды қайта жалғастыру туралы ұйгарым шығарады (ҚР ... ... ... Бүл ... ... ... зерттеу және
дәлелдемелерді тексеру жалпы тәртіп бойынша жүргізіледі. Істі мәні ... ... ... соң сот іске ... ... мен ... сот
жарыссөздерін және өзіне заңмен жүктелген міндеттерді жүзеге ... іс ... ... ... тағы да ... ... және ... отырысында азаматтың іс қараудың қорытынды бөлімі ретінде шешім шығару
және оны жариялау болып табылады. Осы ... іс ... ... ... ... барлыі іс-әрекеттердің қорытындысы жасалады, сот отырысы
залында барлың қатысушыларға жариялауға тиіс сот актісі жасалады.
Сот кеңесу ... іс ... ... ... ... ... іс үшін маңызы бар қандай мән-жайлардың аның-талғанын және ... ... ... тараптар мен үшінші түлғалар сілтеме жасаған мән-
жайлар орын алды ма; ... ... бүл ... ... не
растамайтындығын айқындайды;
Шешім шығарылған кезде судья іске қатысушы адамдарға және ... ... ... және оның көшірмесін алуға болатынын жариялауға
міндетті (ҚР АІЖК-і 216-бабының 2-белігі). Жоғарыда ... іс ... ... ... ... ... сот отырысын жабық деп
жариялайды (ҚР АІЖК-і 216-бабының 3-бөлігі).
Істі қарауды ... ... - іс ... және мәні ... оны жаңа ... ... ... тағайындаған белгілі уақыт пен орында бастап
өткізу.
Іс талқылау кедергілерін жою қажеттілігімен ... іс ... ... ... ... ... сот отырысының хатшысына, сот
приставына қарсылық білдірілсе (өздігінен бас тартса) істі ңарауды кейінге
ңал-дыру мүмкін, егер сот ... ... ... ... ... ... ... алмаса. Істі осы сот отырысында ңарау мүмкін
емес деп танған жағдайда, әр түрлі мән-жайлар істі қарауды ... ... ... ... ... Осы ... ... мыналарды
жатқызуға болады:
- процеске қатысушылардың біреуінің келмеуі;
- қарсы талап ... ... ... ... немесе талап ету;
- іске қатыстыруға басқа адамдарды тарту қажеттігі;
- өзге де ... іс ... ... ... қажеттігі салдарынан істі
осы сот отырысында қарау мүмкін емес болса.
Іс бойынша іс жүргізуді тоқтата тұру - бүл ... ... ... ... ... ... іс жүргізу әрекеттерін уақытша тоқтату.
Іс бойынша іс ... ... ... заң 2 (екі) топ ... міндетті (ҚР АІЖК-нің 242-бабы);
2) факультативті (ҚР АІЖК-нің 243-бабы). Сонымен ҚР ... ... ... іс ... іс ... ... ... келесі мән-жай-ларын
көздейді. Осымен:
- егер даулы құқық қатынасы құқық мирасқорлығына жол ... ... ... ... ... азамат қайтыс болғанда немесе заңды тұлға ... ... сот іс ... іс ... ... ... ал
шығып қалған адамның құқықтық мирасқоры анықталғанда іс бойынша іс жүргізу
қайта басталады;
- тарап әрекет қабілеттілігінен айырылғанда сот іс ... іс ... ... ал ... ... адамға өкіл тағайындалған іс бойынша
іс жүргізу қайта басталады;
- жауапкер ҚР Қарулы ... ... ... ... ... ... мен ... қүрамаларында болған немесе ... ... ... іс-қимылдарға қатысушы бөлімдерінде, басқа
әскерлері және әскери ... ... ... ... өтініші
болғанда сот іс бойынша іс жүргізуді тоқтата түрады, ал тарап ҚР-сы ... ... ... ... іс ... іс ... ... азаматтық, қылмыстық немесе әкімшілік сот ісін жүргізуде тәртіппен
қаралып жатқан басңа істің ... ... бүл істі ... ... сот іс бойынша іс жургізуді тоқтата тұрады, ал сот шешімі,
үкімі, ұйғарымы немесе қаулысы ... ... ... іс ... іс ... басталады;
ҚР АІЖК-нің 243-бабы іске қатысушы адамдардың өтініші бойынша немесе сот
бастамашылығымен іс жүргізуді тоңтата түрудың ... ... ... тарап ҚР-ның Қарулы Күштерінде, ... ... жөне ... ... ... әскери қызметте болған немесе ол басқа да
мемлекеттік міндетті орындауға ... сот іс ... іс ... ... ... ... ... Күштердің құрамында болуын тоқтатқанда
немесе ол мемлекеттік міндетті орындауды аяқтағанда іс бойынша іс ... ... ... істі ... ... ... ... қызметтік іссапарда болғанда
сот іс бойынша іс ... ... ... ал ... ... ... емдеу мекемесінде болғанда немесе оның сотңа келуіне кедергі
жасайтын ... ... және ол ... ... құжатымен
расталғанда сот іс бойынша іс жүргізуді тоқтата тұрады, ал ... ... ... немесе сырқатынан айыққанда іс бойынша іс жүргізу қайта
басталады;
Бірінші инстанция сотында азаматтық іс бойынша іс ... сот ... ... мүмкін. Заң бүл жағдайда азаматтық іс бойынша іс
жүргізуді ұйғарым ... ... ... ҚР АІЖК-сі іс бойынша іс
жүргізуді сот шешімін ... ... 2 (екі) ... ... іс бойынша іс жүргізуді қысқарту (ҚР АІЖК-нің 20-тарауы);
2) арызды ... ... (ҚР ... 21 ... Іс ... ... қысңарту және арызды қараусыз ңалдыру институттар нормалары талап
қою бойынша, ерекше ... ... және ... ... ... азаматтық
істерге қолданылады.
Іс бойынша іс жүргізуді ... - бұл ... ... ... іс ... іс ... сот ... қабылдамай аяқтаудың бір нысаны
және осы іс бойынша екінші рет сотқа ... ... ... ... ҚР
АІЖК 247-бабы іс бойынша іс жүргізуді қысқартудың толық ... ... үш ... бөліп қарастыруға болады (З.Х.Баймолдина):
Арызды қараусыз қалдыру - бүл заңмен ... ... ... іс
бойынша іс жүргізуді сот шешімін қабылдамай аяқтаудың бір ... және ... ... екінші рет сотңа жүгіну мүмкіндігін жоққа шығармайды.
ҚР АІЖК 249-бабы іс бойынша іс жүргізуді қысқартудың толық негіздемелерін
көздейді, ... цш ... ... ... ... ... бекітілген талап қою құқығын жүзеге асыру тәртібін талап қоюшымен
бұзуына сілтеме жасайтын мән-жайлар. Азаматтық іс ... ... ... ... ... қараусыз қалдыру нысаны ретінде заңсыз басталған
процесті аяқтау ... ... ... әсер ететін және істі мәні бойынша шешуге тараптың ... ... ... ... ... ... жасау мүмкін мөн-жайлар.
Бүл мөн-жайлар іс қозғалған соң пайда болады.
3-заңның ... ... осы ... ... ... мүмкін еместікті
куәландыратын мән-жайлар.
Іске қатысушы, сот отырысына келмеген тараптар мен басңа ... ... ... ... ... ... сот үйғарымының көшірмесі
ұйғарым ... ... 5 (бес) ... ... жіберіледі (ҚР
АІЖК-нің 254-бабы).
Соттың арызды қараусыз қалдыру ... ... жеке ... ... жеке ... ... мүмкін (ҚР АІЖК-і 250-бабының ... ... ... ... ... соттың әрбір сот отырысы туралы, сондай-ақ отырыстан тыс
жасалатын әрбір жеке іс ... ... ... ... жасалады (ҚР АІЖК-
нің 255-бабы).
Сот отырысының хаттамасы - сотта істі ... ... ... іс жүргізу
әрекеттері көрінетін негізгі процессуалдық қүжаттардың біреуі. Істе ... ... ... ... сатыдағы сот шешімінің күшін жоюға
шағым, наразылык, дәлелдеріне қарамастан жойылуға тиіс (ҚР ... ... ... ... ... 256-бабының 2-бөлігіне сәйкес сот отыры-сының хаттамасында:
1) сот отырысының жылы, айы, күні және орны;
2) сот ... ... және ... ... (ҚР ... ... 216-
бабының 3-бөлігі);
3) істі қарайтын соттың атауы, сот отырысы ... ... ... ... тегі мен аты-жөні (ҚР АІЖК-і 184-бабының 1-бөлігі);
4) істің атауы (ҚР АІЖК-нің 180-бабы); ;
5) іске ... ... ... ... ... ... келгені туралы мәліметтер (ҚР АІЖК-нің 181,
187-188-баптары);
6) іске қатысушы адамдарға, өкілдерге, сондай-аң ... ... ... ... іс жүргізу қүңыңтары мен ... ... ... (ҚР ... 182, 185, ... ... етушінің өкімдері және сот отырысы залында соттың шығарған
үйғарымы (ҚР АІЖК-нің 193, 198, 204, 214-баптарыжөнет.б.);
8) іске ... ... және ... арыз-дары, өтінімдері және
түсініктемелері (ҚР АІЖК-тің 186-бабы); көрсетіледі.
Хаттама сот отырысы аяңталғаннан кейін 3 (үш) күннен кешіктірілмей, ал ... ... ... туралы хаттама ол жасалеаннан кейінгі келесі кцннен
кешіктірілмеи дайындалып, оған қол ... ... ... ... бойынша сот
отырысының хаттамасын дайындау және оған қол қою бүдан да үзақ ... сот ... ... ... 10 (он) күннен кешіктірілмей жүзеге
асырылуы мүмкін (ҚР АІЖК-і ... ... ... ... және хатшы қол қояды. Барлық өзгерістер,
түзетулер, толықтырулар хаттамада айтылуға және ... ... мен ... ... ... тиіс (ҚР ... 257-бабының 6-бөлігі).
Тараптар, үшінші түлғалар және басқа да іске қатысушы адамдар хаттамамен
танысуға және оған қол ... ... ... 5 (бес) күн ... ... ... мен ... көрсете отырып, оған жазбаша тцрде
ескертпелер беруге құқылы. Хаттамаға жасалған ескертпелер олардың берілген
күнінен ... 5 (бес) күн ... ... ... Егер бүл ... дәлелді
себептермен өткізіліп алынса, сот заңмен белгіленген тәртіпке сәйкес
қалпына ... ... (ҚР ... ... ... Іс ... етуші әлдебір объективті себеп-термен хаттамаға ... ... ... жағдайда, олар істің материалдарына қоса
тіркеледі (ҚР АІЖК-і 259-бабының ... Заң ... ... сот шешімдері мен ұйғарымдарына апелляциялық шағым
беру және наразылық келтіру арқылы қайта қарау
Бұл ... ... ... ... не ... ... үшінші
тұлғалар келіспесе, олар осы істі қараған соттан ... ... ... ... ... күннен бастап 15 күн мерзім ішінде апелляциялық шағым
бере  алады,  ал ... ... ... ... ... ... келесі сотқа осы іске байланысты қосымша дәлелдемелерін ұсынуға
құқықтары бар. Осы саты бойынша істі ... сот ... 3 ... ... ... соттық қаулы шығарады.
Апелляциялық қараудың нысанасы – ... ... ... ... ... сот істе бар және ... ... етілген
материалдар бойынша істің нақты мән-жайы анықталуының, материалдық құқық
нормаларының қолданылуы мен ... ... ... ... мен шешу ... ... іс ... заңы нормаларының сақталуын
тексереді.
Істі қарау мерзімдері – іс апелляциялық сатыда ол бірінші ... ... ... ... ... бір ... мерзімнен кешіктірілмей қаралуға тиіс.
Істі талқылаудың басталуы – төрағалық ... ... ... ... ... ашып,қандай іс, кімнің шағымы немесе наразылығы бойынша және
қай соттың шешімі қаралып отырғанын, сондай-ақ апелляциялық сатыдағы ... және егер ... ... қатысып отырса, прокурорды, сарапшыларды,
мамандарды, аудармашыларды хабарлайды.
Соттың іске қатысушы тұлғалар арыздарын шешуі – іске қатысушы тұлғалардың
апелляциялық сатыдағы істі ... ... ... ... бойынша
арыздар мен өтініштерін сот іске ... ... ... ... ... ... жарыссөзі – іс мәні бойынша қаралып біткен соң төрағалық етуші тараптар
мен өкілдерден олардың ... ... мен ... ... ... ...... қаулы кеңесу бөлмесінде шығарылып,
оған судьялардың барлық құрамы қол ... және ... ... ... ... соң ... залында жарияланады.
Істі бірінші сатыдағы сотқа қайтару – апелляциялық сатыдағы сот ... ... оны ... сатыдағы сотқа қайтарады.
5.Сот актілерін орындау
Бұл сатыда соттың заң күшіне енген актісі (шешімі, ұйғарымы, ... өз ... ... сот ... ... шарасын
қолдануымен орындалады (жалпы мерзімі 2 ай).
Атқарушылық іс жүргізу – бұл ... ... ... және басқа
органдардың юрисдикциялық актілерін мәжбүрлеп ... ... ... азаматтық іс жүргізудің бір сатысы.
Атқарушылық іс жүргізу тараптары – атқарушылық іс ... ... ... мен борышкер.
Атқарушылық іс жүргізу тараптарының өкілдері - өкілдік берушінің ... оның ... өзі ... ... ... ... ... әрекет қабілеттілігі бар тұлға.
Атқару құжаты – атқарушылық іс жүргізу заңымен ... ... сот ... ... ... қаулылары.
Сот орындаушысы – мемлекеттік қызметте тұратын және соттар мен басқа да
органдардың ... ... ... ... заңмен жүктелген міндеттерді
орындайтын лауазымды адам
Егер сол мәселе туралы және сол ... ... сол ... ... ... ... ... сот шешiмдерiн өзара тану және сот
шешiмдерiн ... ... ... шарты бар шет мемлекеттiң соты
бұрын шешiм шығарып қойған ... ... ... соты ... ... ал iс ...... қысқартады.
      Егер шет мемлекеттiң сотында сол тараптар арасындағы, сол ... және сол ... ... ... ... ... ... дау жөнiнде бұрын қозғалған iс болса, Қазақстан Республикасының соты
арызды ... ... ал iс ...... ... Шет мемлекетке талап қоюға, оны үшiншi тұлға ретiнде iске қатысуға
тартуға, оның мүлкiне тыйым салу мен бұл ... ... ... ... ... ... және бұл ... өндiрiп алуды қолдануға, егер
Қазақстан ... ... ... ... ... өзгеше
көзделмесе, тиiстi мемлекеттiң құзыреттi органдарының келiсiмiмен ғана жол
берiледi.
      ... ... ... ... ... Республикасының
заңдары мен халықаралық шарттарында, сондай-ақ бұл ... ... ... мемлекеттiк органдарымен келiсiмдерiнде
белгiленедi.
      Шет мемлекеттердiң ... ... ... ... және ... ... заңында немесе халықаралық шартында
аталған басқа да адамдар Қазақстан ... ... ... ... ... ... шартында белгiленген шекте Қазақстан
Республикасы сотының азаматтық iстер жөнiндегi юрисдикциясына жатады.
          Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... шартында көзделген тәртiппен
берiлген жеке iс жүргiзу iс-әрекеттерiн ... ... мен ... ... ... ... ... түсiнiктемелер алу, жергiлiктi
жерде сараптама және тексерiс жүргiзу және т.б.) туралы ... ... ... ... 1) ... ... ... Республикасының егемендiгiне қайшы
келетiн немесе Қазақстан Республикасының қауiпсiздiгiне қатер төндiретiн;
      2) тапсырманы орындау сот ... ... ... ... ... соттардың жеке iс жүргiзу iс-әрекеттерiн орындау туралы
тапсырмаларын атқару, егер Қазақстан Республикасының ... ... ... заңда белгiленген тәртiппен жүргiзiледi.
      Қазақстан Республикасының соттары ...... ... ... ... ... ... тапсырмалар мен өтiнiш жасауы
мүмкiн.
      Қазақстан Республикасы соттарының ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңында және ... ... ... тыс ... ... Қазақстан
Республикасының азаматтары мен ... ... ... ... шет мемлекеттердiң заңдары бойынша шет мемлекеттердiң құзыреттi
органдары белгiленген нысанмен берген, ... ... ... ... Республикасының соттары, егер Қазақстан
Республикасының заңында ... ... ... ... ... ... болған жағдайда қабылдайды.
Егер Қазақстан Республикасының заңында немесе халықаралық шартында өзара
түсiнiстiк негiзiнде бұл көзделген ... ... ... мен төрелiк
соттардың шешiмдерi Қазақстан Республикасында ... және ... ... ... ... ... өзгеше
белгiленбесе, шетелдiк соттар мен төрелiк соттардың шешiмдерiн танудың және
орындаудың шарттары мен тәртiбi заңда белгiленедi.
     Шетелдiк ... ... ... ... ... ... ... күшiне енген
кезден бастап үш жыл iшiнде мәжбүрлеп орындауға ... ... ... ... сот ... қадағалау тәртібі бойынша қайта қарау
Сот шешімінің дәлелсіздігі немесе материалдық ... іс ... ... ... ... ... сол шешімді бақылау ретінде бұзуға негіз
болады. Сот істі қадағалау тәртібімен ... ... ... бөмесінде
мынандай шешімдердің бірін қабылдайды
1) Бірінші, апелляциялық, қадағалау сатысындағы шешімді ... ... ... ... тастайды;
2) Бірінші, апелляциялық сатыдағы сот шешімінің ... ... ... жояды және істі бірінші, апелляциялық сатыдағы сотта ... ... ... апелляциялық сатыдағы сот шешімінің толық немесе бөлігіндегі
күшін жояды және ... ... ... ... іс ... іс
жүргізуді қысқартады;
4) Іс бойынша шығарылған шешімдердің біреуін күшінде қалдырады;
5) Бірінші, ... ... ... ... ... немесе оның
күшін жояды, материалдық құқық нормаларын қолдануда және түсіндіруде қате
жіберілген болса, істі жаңадан қарауға жібермей, жаңа ... ... ... ... қарау кезінде сот істе бар ... ... ... ... шегінде бірінші, апелляциялық сатыдағы ... сот ... ... мен ... ... Сот құрамы
үш судьядан кем болмауы тис. Істі қарағаннан кейін сот қаулы шығарады.
Сот ... ... ... ... ... сот ...... соттың шешімдері, апелляциялық және қадағалау сатысындағы
соттардың қаулылары, ... ... ... ... одан әрі жылжуына
кедергі келтіретін ұйғарымдары.
Наразылықтың мазмұны – ... ... ... ... ... ... сот
актілері көрсетілуге, сот актілері шығарылған істің мәні ... ... ... ... ... мен ... болуға тиіс.
Қадағалау шағымының мазмұны - шағым жолданатын лауазымды адамның ... ... ... ... оның ... жері ... орналасқан орны,
сот шешімінің, қаулысының мазмуны, шағым жасалып отырған, ... ... сот ... ... ... ... ... қарау – сот актісін сот қадағалауы тәртібімен
қайта қарау ... ... ... ... және оған ... сот
төрағасының, ҚР Жоғарғы Соты Төрағасының ... ... ... ... үш ... ... сотта алдын-ала зерделеніледі
және қаралады.
Сот актісінің орындалуын тоқтата тұру - ҚР ... ... ... ... істі ... ... бір ... қадағалау тәртібімен тексеру
үшін сот актісінің орындалуын үш ... ... ... ... тұруға
құқылы.
Қадағалау сатысындағы сот қаулысының заңды күшіне енуі – қадағалау
сатысындағы сот ... олар ... ... бастап заңды күшіне
енеді.
7.Заң күшіне енген сот актілерін жаңадан анықталған мән-жайлар бойынша
қайта ... ... ... ... бұл ... саты деп аталады.
Шешімдерді жаңадан анықталған мән-жайлар ... ... ... ... болады
1) іс үшін елеулі маңызы бар, арыз берушіге белгілі ... ... емес ... ... ... ... сот ... бойынша анықталған, заңсыз немесе дәлелсіз
шешім шығаруға негіз ... ... біле тұра ... ... ... біле тұра ... ... қорытындысы, аудармашының біле тұра
теріс жасаған аудармасы, құжаттардың ... ... ... ... ... күшіне енген сот үкімі бойынша анықталған, тараптардың, іске
қатысушы басқа адамдардың немесе ... ... ... ... болмаса судьялардың осы істі қараған кезде жасаған қылмыстық әрекеттері;
4) сот ... ... ... ... ... ... ... ұйғарымды немесе қаулыны жаңадан анықталған мән-жайлар ... ... ... осы ... ... ... қаулыны шығарған сотқа
арыз береді. Олар іске қатысқан ... ... ... ... ... іске
қатысушы адамдар қайта қарау үшін ... ... ... ... ... үш ай  ішінде бере алады. Бұл саты бойынша қайта қарау
негіздері ҚР ... ... ... ... енген шешiмдер, ұйғарымдар мен қаулылар жаңадан анықталған мән-
жайлар бойынша қайта қаралуы мүмкiн. Шешiмдердi, ... мен ... ... ... бойынша қайта қарау үшiн:
      1) арыз берушiге белгiлi болмаған және белгiлi бола алмаған iс ... ... 2) ... ... енген сот үкiмiмен белгiленген, заңсыз не негiзсiз
шешiм шығаруға әкеп ... ... ... ... ... ... ... қорытындысы, көрiнеу дұрыс аудармау, құжаттардың не ... ... 3) ... ... ... сот ... белгiленген, тараптардың, iске
қатысушы басқа адамдардың, не олардың ... ... ... ... сол iстi ... ... жасаған қылмысты әрекеттерi;
      4) белгiлi бiр шешiмдi, ұйғарымды ... ... ... ... сот шешiмiнiң, үкiмiнiң немесе қаулысының не өзге де ... ... ... 5) ... ... ... ... соттың сот актiсiн
шығаруы кезiнде қолданған заңын ... өзге ... ... ... емес деп ... ... ... табылады.
       Бiрiншi сатыдағы соттың заңды күшiне енген шешiмiн ... ... ... осы шешiмдi шығарған сот қайта қарайды.
      Бiрiншi сатыдағы соттың шешiмiн өзгерткен ... жаңа ... ... немесе қадағалау сатыларындағы ұйғарымдарды, шешiмдердi,
қаулыларды жаңадан ... ... ... қайта қарауды шешiмдi
өзгерткен немесе жаңа ... ... сот ... ... ... ... қаулыны жаңадан анықталған мән-
жайлар бойынша қайта қарау туралы арызды iске ... ... ... ... ... ... қаулы шығарған сотқа бередi.
      Мұндай арызды iске қатысушы адамдар қайта қарау үшiн негiз ... ... ... ... үш ай ... бере алады.
           Арыз беруге арналған мерзiм:
      1) осы ... ... ... ... ... ... үшiн елеулi маңызы бар мән-жайлар анықталған күннен бастап;
      2) осы Кодекстiң 404-бабының 2) және 3) ... ... - ...... үкiм ... ... енген күннен бастап;
      3) осы Кодекстiң 404-бабының 4) ... ... ... ... ... ... ұйғарымы, қаулысы заңды күшiне енген немесе мемлекеттiк
немесе өзге де ... ... ... ... ... немесе қаулы негiзге
алынған үкiмге, шешiмге, ұйғарымға немесе қаулыға өз мазмұны ... ... ... ... ... ... есептеледi.
            Сот жаңадан анықталған мән-жайлар бойынша шешiмдi, ұйғарымды
немесе қаулыны қайта қарау туралы арызды сот ... ... ... және iске ... адамдарға отырыстың өткiзiлетiн уақыты мен орны
туралы хабарланады, алайда олардың келмеуi арызды қарауға кедергi болмайды.
            Сот ... ... ... бойынша шешiмдi, ұйғарымды
немесе қаулыны қайта қарау ... ... ... ... не ... және ... ... немесе қаулының күшiн жояды, не
қайта қараудан бас тартады.
      ... ... ... ... ... ұйғарымды немесе
қаулыны қайта қарау туралы арызды қанағаттандыру туралы сот ұйғарымы ... ... ... ... ... ... немесе қаулының күшi жойылған жағдайда сот iстi
осы Кодексте ... ... ... қарайды.
Қорытынды
Қорытындылай келе, азаматтық іс жүргізу құқығы - азаматтық істерді қарап,
шешім ... және оны ... ... ... нормалар жиынтығынан
тұратын ұлттық құқыктың бір ... Ол сот ... сот ... қызметін, судьялардың қызметін, іс жүргізуге барлық басқа да
қатысушылардың қызметіне байланысты туатын қатынастарды реттейді.
Азаматтық іс – ... іс іс ... ... ... ... ... ... іс.
Азаматтық процесс жеке сатылардан тұратын үдемелі қозғалыс болып табылады.
Процесс мынадай ... ... ... істің қозғалуы;
2)істі сотта қарауға әзірлеу;
3)істі бірінші сатыдағы сотта мәні ... ... ... ... ... ... ... сот шешімдерін, ұйғарымдарын, қаулыларын қадағалау
тәртібін қайта қарау;
6)заңды күшіне енген шешімдерді, ұйғарымдарды, ... ... ... ... қайта қарау;
7)атқару ісін жүргізу;
Азаматтық процесс азаматтық істі қарау және шешу кезінде сот пен басқа ... ... ... іс ... ... ... пайда
болуының, дамуы мен тоқтатылуының жүйелі тәртібі ... ... ... ... ... сатылары, барлық азаматтық істі қарау
бірінші сатыдағы сот өндірісінен басталатыны. ... ... ... ... ... ... сот ... шығарумен аяқталатындығы да белгілі.
Бірінші сатыдағы сот актілері- жазба нысанда жасалынып, сот ... ... ... ... бұл құқықтық қолдану актісі . Мұнда құқық турулы дау ... ... ... шешу үшін іс жүргізуде сотпен материалдық және
процесуалдық ... ... ... аяқталғаны және қорытындысы
көрінеді.
ҚР АІЖК бойынша іс ... ... ... ... ... сот
қабылдайтын актілердің төрт түрі бар.
1) сот қаулысы;
2) сот шешімі;
3) сот ұйғарымы;
4) сот бұйрығы.
Сот қаулысы –бұл іс жүргізу ... ... істі ... және ... ... ... акт. ... процесте бірінші сатыдағы сот қаулысы сотпен
(жеке-дара,алқы құрамда) жасалатын іс жүргізу әрекеттерін рәсімдейтін ... заң ... ... сот ... (іс ... мәні, міндеттілігі және өзге маңызды құқықтық
белгілері бойынша сот актілері ... ... яғни ... ... қарамастан, олардың барлығының орындалуы міндетті
болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
Баймолдина З.Х. Гражданское процессуальное ... РК. Т. 1-2. ... 2001 ... М.А., ... ИМ. ... ... России: Учебник. - М.: Юристь,
Гражданский процесс: Учебник / Под ред. В.А. ... Н.А. ... ... - М.: ТОО ... ГАРДАРИКА»,
Гражданское процессуальное законодательство: Комментарий / Под ред. ... - М.: ... ... ... ... России: Учебник / Под ред. М.С. Шакарян. -
М.: ... Е.О. ҚР ... іс ... ... ... ... ... советского гражданского процессуального права: Т. 1. Теоретические
основы правосудия по гражданским делам / Отв. ред. А.А. ... - ... ... ... ... права: Т. 2. Судопроизводство
по гражданским делам / Отв. ред. А.А. Мельников. - М.: Наука,

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР-дағы салық жүйесі7 бет
АҚШ заңнамасында колданылатын құқықтың орын алуы16 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Түркі атауының шығуы10 бет
Қ.жұбановтың әліпби, емле туралы тұжырымдары4 бет
Қазақ тіліндегі жылқы малына қатысты фразеологиялық тіркестердің этномәдени уәждемесі21 бет
Қылмыстық жаза тағайындау туралы87 бет
Қылмыстық жаза туралы41 бет
Ұлт-азаттық көтерілістері туралы Қытай қазақтарының тарихи жырлар20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь