Адамзат даму тарихындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік мәдени статусы

Мазмұны

Кіріспе

1.Адамзат даму тарихындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік мәдени статусы.

1.1.Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалар тәрбиесінің тарихи мәдени ерекшеліктері

1.2.Қазіргі қоғам дамуындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік мәдени статусы.

2.Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалармен оңалту және коррекциялық жұмыстардың ерекшеліктері.

2.1. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек Балаларды оңалту кезіндегі әлеуметтік педагогикалық жұмыстардың жетістіктері.

2.2. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды әлеуметтік педагогикалық бағыттаудағы бағдарламасы мен әдістемелері

Қорытынды

Қосымшалар
Кіріспе
Жұмыстың жалпы сипаты
Қазіргі таңда мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды әлеуметтендіруде үлкен жұмыстар атқарылуда . Осыған байланысты оңалту орталықтарында үлкен жұмыстар атқарылуда. осыған байланысты оңалту орталықтары ашылып жатыр және жаңа үлгідегі мүгедек балаларға, жасөспірімдерге арналған территориалдық оңалту орталықтары отбасына әлеуметтік көмек көрсету орталықтары іске қосылып жатыр. Орталықтардың негізгі міндеттері мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларға комплексті көмек,медициналық, психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік көмек көрсету, оларды оңалту, және кәсіби бағдар беру болып табылады. Мұндай орталықтар тек кемтар балаларға ғана емес,сондай ақ олар тәрбиеленіп жатқан отбасыларына да комплексті көмек көрсетеді.
Мүгедек балалардың әлеуметтенуіне әсер ететін факторлардың бірі оның отбасы.Отбасының мүгедек баласына жұмсалатын қосымша шығында
рына байланысты туындайтын материалдық мәселелерден басқа,мұндай отбасыларында ажырау саны өте жоғары. Толық емес отбасыларында мүгедек балаларды тәрбиелеу қиындыққа әкеліп соғады.
Медициналық әлеуметтік және еңбекпен оңалту сұрақтарын әлеуметтік қызметкерлердің араласуынсыз іске асыру мүмкін емес.Әлеуметтік қызметкердің атқаратын жұмысының негізгі функцияларына заңгерлік, медициналық, психологтік, педагогтік және басқа да мамандықтар бойынша кеңес беру, материалдық көмектер ұйымдастыру жатады. Әлеуметтік қызметкер мүгедек балалар мен отбасының мүшелеріне жүргізілетін пси--хочпачпачап, психокоррекциалық қызмет әдістерін негіздеп сараптайды және өндейді. Социумдағы әлеуметтік жақдайды зерттеп және оған болжам жасау арқылы отбасы мен мүгедек балаларға әлеуметтік-педагогикалық, психологиялық нақты көмек формаларын және түрлерін ұсынады. Мүгедек балардың дамуы мен тәрбие проблемаларын шешуде отбасыларымен серіктестік, әріптестік қарым-қатынастар орнатып, ынтымақтастықпен жұмыс жүргізеді.
Жаңа қоғамдағы бала мүгедектігің мәселелерінің шешімін екі жақты қарастырылуы керек. Біріншіден-мүгедектіктің алдын алу, бұл аяғы ауыр әйелдерге, сәбилерге көрсетілетін медициналық қызмет санасын жоғарлату арқылы, алдын ала кеңес алатын медициналық- генетикалық мекемелер ашу арақылы іске асыру. Екіншіден – мүгедек баларды әлеуметтік оңалту, бұл-әлеуметтік оңалту орталықтарын ашу, мектеп алды оңалту мекемелерін ашу арқылы іске асыру.
Елімізде қазіргі танда 2005 жылдың соңғы мәліметіне сүйенсен 42,2 мың бала мүгедек деп танылды. Педагогтар мен дефектологтар М.Ш. мүгедек балалармен істейтін жұмысқа керек жаңа және жетілдірілген бағдарламалардың топшылығын айтады. Сонымен жанұясында М.Ш. мүгедек баласы бар отбасыларының әлеуметтік мәселелерінің зерттеу және оның шешу жолдарынын анықтау мамандардын өзекті бағыты болмақ.
Тақырыптың маңыздылығы – кемтар баларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау баланың туғанынан басталып, ал кәмелеттік жасқа толғанға дейін, жаппай кешенді медициналық, психологиялық,педагогикалық және әлеуметтік тексеру, кәсіби диагностика жүргізу, оңалтудың жеке бағдарламасын әзірлеу, оларға комплексті қызмет көрсету және еңбекке баулу арқылы жүргізіледі.
Зерттеу объектісі - мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың толық қанды әлуеметтік өмірде дамуы.
Зерттеу пәні - кемтар балаларды әлеуметтендірудің жеке бағдарламасының ерекшеліктерін анықтау.
Зерттеу мақсаты-мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың дамуына әлеуметтік факторлардың әсерін зерттеу.
Тапсырмалар:
1.Мүгедектік мәселесі бойынша әдебиетерге теориялық талдау.
2.Мүгедектіктің алдын алуға бағытталған әдістерді талдау.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1.Адамзат даму тарихындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың
әлеуметтік мәдени статусы.
1.1.Мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... дамуындағы мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... шектеулі мүгедек ... ... және ... ... ... ... ... Балаларды оңалту кезіндегі әлеуметтік
педагогикалық жұмыстардың жетістіктері.
2.2. ... ... ... ... ... ... бағдарламасы мен әдістемелері
Қорытынды
Қосымшалар
Әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Жұмыстың жалпы сипаты
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... ... . Осыған байланысты оңалту орталықтарында
үлкен ... ... ... байланысты оңалту орталықтары
ашылып жатыр және жаңа ... ... ... ... ... оңалту орталықтары отбасына әлеуметтік көмек
көрсету орталықтары іске ... ... ... ... ... ... ... балаларға комплексті
көмек,медициналық, психологиялық, педагогикалық, әлеуметтік ... ... ... және ... ... беру болып табылады.
Мұндай орталықтар тек кемтар ... ғана ... ақ ... ... ... да комплексті көмек көрсетеді.
Мүгедек балалардың әлеуметтенуіне әсер ететін ... оның ... ... баласына жұмсалатын қосымша
шығында
рына ... ... ... ... басқа,мұндай
отбасыларында ажырау саны өте ... ... емес ... ... тәрбиелеу қиындыққа әкеліп соғады.
Медициналық әлеуметтік және еңбекпен оңалту сұрақтарын ... ... іске ... ... ... ... ... негізгі функцияларына заңгерлік,
медициналық, ... ... және ... да мамандықтар
бойынша кеңес ... ... ... ... ... ... мүгедек балалар мен отбасының мүшелеріне жүргізілетін
пси--хочпачпачап, психокоррекциалық қызмет ... ... ... ... ... ... жақдайды зерттеп және оған болжам жасау
арқылы ... мен ... ... ... ... көмек формаларын және түрлерін ұсынады. Мүгедек балардың дамуы мен
тәрбие проблемаларын шешуде отбасыларымен серіктестік, ... ... ... ... жұмыс жүргізеді.
Жаңа қоғамдағы бала мүгедектігің мәселелерінің шешімін екі ... ... ... алдын алу, бұл аяғы ауыр
әйелдерге, сәбилерге көрсетілетін ... ... ... ... ... ала ... ... медициналық- генетикалық мекемелер ашу
арақылы іске асыру. Екіншіден – мүгедек ... ... ... ... оңалту орталықтарын ашу, мектеп алды оңалту мекемелерін ашу
арқылы іске ... ... ... 2005 ... ... мәліметіне сүйенсен 42,2 мың
бала мүгедек деп танылды. Педагогтар мен дефектологтар М.Ш. ... ... ... ... жаңа және ... ... ... Сонымен жанұясында М.Ш. мүгедек баласы
бар отбасыларының әлеуметтік ... ... және оның ... анықтау мамандардын өзекті бағыты болмақ.
Тақырыптың маңыздылығы – кемтар баларды әлеуметтік және медициналық-
педагогикалық түзеу ... ... ... ... басталып, ал
кәмелеттік жасқа толғанға ... ... ... ... және ... ... ... диагностика
жүргізу, оңалтудың жеке бағдарламасын әзірлеу, оларға комплексті ... және ... ... ... ... ... - мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың толық ... ... ... пәні - ... ... ... жеке бағдарламасының
ерекшеліктерін анықтау.
Зерттеу мақсаты-мүмкіндігі шектеулі ... ... ... әлеуметтік
факторлардың әсерін зерттеу.
Тапсырмалар:
1.Мүгедектік мәселесі бойынша әдебиетерге теориялық талдау.
2.Мүгедектіктің алдын алуға бағытталған әдістерді ... ... ... ... ерте ... алу және ... құрылымдылық-функцияналдық моделі.
Болжамы: Егер мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды әлеуметтендіру жұмысын
ерте ... ала, ... ... қоғамда өздерін тең құқылы азамат ретінде
сезінер еді.
Зерттеу әдістері: Сараптау (анализ), бақылау ... ... ... ... ... Қазақстан облысы Көкпекті ауданы, Самар ауылында
оқитын мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалар.
1.Адамзат даму тарихындағы ... ... ... балалардың
әлеуметтік-мәдени статусы.
1.1. Мүмкіндігі ... ... ... ... тарихи-мәдени
ерекшеліктері.
Балалардың өсіп-дамуы бұзылған кезде алуан түрлі ... ... ... ... ... ... ... есту мүшелері, көзі
зақымданады, баланы қимылында, жүріс-тұрысында икемсіздік ... нерв ... ... ... ... ... қайсысы да баланың
өсіп-дамуына өз тарапынан әсер ... ... ... ... ... ... модель
шеңберінде олардың отбасы ... және ... ... қарастырыла бастады. ХХ ғасырдың 60-шы жылдары медициналық
модельдің орнына ... ... ... Оның ... ... ықпал етті. Кемтар адамдардың өмірі дені сау ... ... олар ... болып келді. Бұл ... ... ... заң ... органдарға, ұйымдарға өз әсерін тигізді.
Баланың мінез-құлқының әлеуметтік нормаға ... ... ... ... бар деп есептеледі. Баланың дамуының және
әлеуметтенудің ауытқуы ... ... ... ... үш ... ... ... биогенді, әлеуметтік және психогенді. ... ... ... ... ... кез ... факторға байланысты
мүмкіндіктерінің қоршаған ортамен байланысының ... ... ... ... Мәдени дамудың үлгісі үнемі белгілі бір топта
белгіленген ... ... ... ... ... ... ... көзқарас әр түрлі формасы болады.
Ерте кезде де кемтар балаларға әлеуметтік проблема ретінде ... ... ... ... ... белгілейтін барлық заң
ережелерінде, Рим правосында, ... ... ... балалар жөнінде
айтылып, олардың қоғамдық жағдайы белгіленеді. Православты Ресейде, ... ... ... ... ... ақыл есі кем балаларды жоймай,
оларды «құдайдың балалары» деп ... Киев ... ... ... мемлекетінің «Жүз тарауында» кемтар ... ... ... ... ... ХІ ... ... Русьте
ақыл-есі кем адамдар Киевско-Печорск лаврасында шоғырланды.
1551 жылы «Жүз тарау заңнамасында» былай деп ... «кім ... ... ... ... ... Бірінші Петр тұсында
шыққан «Ессіздер» ( «О дураках») заңында, кемтар адамды ең бірінші ... ... тиіс деп ... ... «Ұлы ... әрине тәрбие ең бірінші ақыл-ессіз адамға арналады, себебі оларды
табиғи ессіздіктен арылту керек, аадами тәрбиеден және ... ... ... деп ... ... ... ... да мүмкіндігі шектеулі балаларға
мейірімді ... ... ... аса ... және дені сау ... қолдау көрсетуге шақырады. Әр қоғамда денсаулығына байланысты
байланысты ... ... өмір сүре ... және ... өз үлесін қоса
алмайтын адмдар кезеседі. Қоғам оларды қорлауға немесе төмен санауға тыйым
салады. ... ... ... ... аса ... ... ... тіремей, күн көрісінің кедейленуіне жол бермеуге шақырады.
Мұсылмандарда адам қандай шындық қайғы ... да, оны аса ... ... ... керек. Қандай қиындық туса да, кемтар адамдарға
көмек көрсету керек немесе оның қайғысын ... ... алу ... шектеулі мүгедек балалар қай кезде де ... ... ... келеді. Сондықтан да филосфтар, егер баланың құлағы естімесе,
көзі көрмесе, дұрыс сөйлемесе оның ... өзін ... ... ... ... ... ... мәселемен шұғылданды.
Аристотель мүгедек балаларға арналған екі трактат жазды. А.И.Радищев ... ... ... ... ... ... ... анықтады.
Неміс филосфы Кант кемтар балалардың даму ерекшеліктері жөнінде жазды.
Керең балаларды зерттеген кезде естудің бала тілінің дамуына ... ... ... ... ... ұғып ... көрудің әсерән
анықтауға мүмкіндік туады.
Әлуметтік ғылымның әлуметтену деген ұғым аясындағы міндеттері алуан
түрлі әлеуметтендіруші әсерлерді ( ... және ... ... ... мен ... және ... мақсатты түрдегі педагогикалық
ықпалға айналдыруды ... Бұл ... жас ... ... ... негізгі ортасы мектеп болуы тиіс, өйткені, отбасы немесе
басқа да әлеуметтік институт жастарды осы заманғы ... ... ... мектеп педагогикасына арнаған өзіндік формуласын:
«Әлеуметтендіре отырып, даралау» ... ... ... ... «Индивид
қоғам қандай мөлшерде қатысы болса, сондай мөлшерде ол ойлану үстінде де,
іс-әрекет үстіне де ... ... ... өсіріп, жетілдіреді» дейді ол.
Американың белгілі социологі әрі ... ... ... Мид ... ... рөлдік тұжырымдамасын жақтайды. Ол ... ... деп ... ... адамды белсенді әлеуметтік
тіршілік иесі ретінде қарастырды. Бұл белшсенділік тұлғаның ерекші ішкі
психологиялық жүйесінен туындайды.
Әлеуметтену ... бала ... ... атқарушысы болу үшін
оларды бойына «өлшеп көріп», жай ғана игеріп қоймай, нақты ... ... ... ... ... ол ... ала отырып, өзіне деген жаңа қарым-қатынас пен көзқарасқа ие болды.
Осылайша, әлеуметтенуші бала өзіне қоғамның ... ... ... өзі ... ... шын ... ... теориясында субъект-
объект қатынастары саласына көп көңіл ... ... ... ... мен қатынастарына назар аударған жоқ.
ХХ ғасырдың 70-жылдарының соңы мен ... ... ... мен психологияда әлеуметтену мәселесін зерттеу жаңадан ... ... ... ... ... ... шығарады.
Бұл бағыттың теоретиктері тұлғаның қоғамда орын алған тәртіпке ... ... сыни ... ... ... ... өз орнын табуға
ұмтылуын дамыту міндетттерін алға ... ... ... ... теориялық жұмыстарында «өзін-өзі басқару», «өз
мүмкіндігін іске асыру», «өз орнын табу», «өзін-өзі анықтау», «өзін рухани
шоғырландыру», ... ... т.б.б ... ... ... сыншылдық тұжырымдамасының басты теоретиктерінің бірі-
Карл Роджерс (1902-1987). Ол ғылымға ... ... ... өзгеше бағыттың негізін салушы ретінде енді. Ол ... ... де ... ... түрде тұлға
«құрастыру» дегендік емес. Оны іс жүзінде адамның өзі ғана істей ... ... ғана ... ... деп ... ... ... барысында
тұлғаның бойында өзін-өзі бағалауға икемділікті ... ... ... ... ... қайта қарай білу қасиеттерін
қалыптастыру маңызды деп ... ... ұзақ ... бойы өзін ... ... сансыз күштер немесе қоршаған орта шаблон бойынша
жасаған қуыршақтай сезінеді. ... ол ... жаңа ... ... келеді. Ол қолайлы кіріптарлықтан бас тартуда. Ол өзін-
өзі таңдап, ең күрделіәрі көбінесе қасіретті әлемде қуыршақ та, ... ... да ... ... ... тамаша, дербес «Мен» ... деп ... ... ... ... ... өзін ... алмайды, бірақ сол
оқиғаларды өзінің қабылдауын және ... ... ... Қабылдау-
әлеуметтенудің сыншылдық тұжырымдамасын жақтаушылар үшін ... ... ... ... ... ... ... ұғыну және оның шешімін балаға көрсетіп бермеу, ... ... ... ... ... ... беру.
К.Роджерстің ұғымында, тұлға мен оның ... үшін ... ... ... зор, ол ... ... ... адам
өзін-өзі қалай қабылдайтынын сипаттап береді, мұны ... ... ... «Мен-тұжырымдамаға» сонымен қатар «Идеалды-Мен» ... ... ол ... өте ... ... ... келетін, бірақ әлі қолы
жетпеген сипаттамаларынан тұрады. Адам жаңа өмірлік тәжірибе жинаған сайын,
яғни әлеуметтену барысында «Мен-тұжырымдама» да ... ... ... ... ... ... тарапынан, әсіресе маңызды
ересектер-педагоктер мен ата-аналардың өзіне деген оң көзқарасты қажет
етушілік ... ... ... ... ... ... ... дұрыс қарым-қатынасына, өзіне сенімділігіне айналады да,
әлеуметтенуші тұлғаның ... және ... ... сәйкестендіруге жағдай
жасайды деп есептейді.
Әлеуметтенудің сыншылдық тұжырымдамасын қолданушының бірі Абрахам
Маслоу (1908-1968) ... деп ... адам ... толық
жетілген, ол өз өмірін белсенді түрде құруға, денсаулығын сақтауға, әсемдік
әлемімен тлдесуге, өзінің дербестігі мен даралығын ... ... ... әлеуметтілік адамның табиғатында бар нәрсе, ... бар ... ... да туа ... ... қажеттіліктердің ерекше
қатары болады. Қарапайымнан ... ... ... ... пен қоғанысқа, махаббатқа, құрметке, ең соңында ... ... ... және өз ... ... ... Осыған сүйеніп, А.Маслоу адамның әлеуметтік ... ... ... және әрбір тұлға өзін-өзі жасайды, өз өмірлік
тәжірбиесінің ... өзі, оны ... ... ... ... әр түрлі еңбектерінде тұлғаның қалыптасу, оның туа біткен
әлеуетін өсіру мен ... ... ойын ... ... Оның ... ... мәні тағдырдың барлық сынын ... ... ... ... іске ... қайсібір әлеуметтік шаблондарға, дәстүрлерге бой
ұрмай, өзін-өзі тиімді дамытудың қажетті әрі ... ... ... ... өз іс-әрекетін қоғамдық талаптардың ыңғайымен үнемі өзгеріп отыруға,
айналадағы адамдарға бейімделуге мұқтаж ... Оның ... әу ... ... ... ... ... өмірінің әрбір сәтінеде өз
ішіне үңіліп, өзіндік «Меніне» құлақ түруді ... ... ... алмайды ... жауап іздеп өзіңе-өзің мән беру-жауапкершілікті өзің
иелену ... сөз» ... ... адамның барлық табиғи мүмкіндіктерін өзі
жанжандыруынан қоғамды және әлеуметтік өмірдің өзін де ... ... ... әлеуметтенудің сыншылық тұжырымдамасын қорғаушы гуманистік
мектеп психологтері әлеуметтілік деп аталатын тұлғалық ... ... ... бірлікпен-организммен, ал әлеуметтік қажеттіліктерді-
биологиялық тек-тамырлармен байланыстырады. Сондықтан да өзіне-өзі ... олар ... ... ... ортаға, адамзат мәдениетіне
тәуелсіз, «өз ішінен өсу» ... ... ... ... өкілдері тұлғаның
қандайда бір әлеуметтік әрекетті игерудің басты ... ... ... мәнін ерекше атап көрсетеді. Теоретиктер өз
зерттеулерінде генетикалық психологияның ... ... ... салушы
Жан Пиаженнің (1896-1980) психологиялық даму теориясына сүйенеді. Бұл
теория бойынша, тұлғалық ... ... ... ... конгнитивтік тұжырымдамасының жетекші өкілдерінің бірі-
америкалық психолог әрі педагог Лоуренс Колберг (1927-1987). Дж.Дьюи мен
Ж.Пиаженнің идеяларының ... ... ... ... ... ... ең ... моралдік сананың даму, әлеуметтік өмірдің
талаптары мен ... ... ... деп ... Бұл ... ... ортаны сыртқы әсерлердің жүйесі деп емес, тұлғаны белгілі бір
әлеуметтік рөлдері ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасының тәрбие тәжірибесі үшін ерекше ... ол ... ... ... ... ... болатынын
және одан әлеуметтендірудің «сынақ» алаңын қалай жасауға болатынын көрсете
алды. Л.Колберг пікірінше, мектептің демократияланған әлеуметтік ... ... де) өз ... ... ... ... бағалауға бейімділігін, басқаларды өзіндей көруге, солардың
қамын ойлап өмір сүруге ... ... ... ... жаңа
әлеуметтік тәжірибеге иек арту үшін олар өз ... ... ... ... Яғни, әлеуметтік тәжірибе балалардың танымдық
әрекетін қамшылай ... ... ... және ... ... ... ... Америка мектептері мен университеттерінің, жасөспірімдерге
арналған әр түрлі түзету мекемелерінің тәжірибесінде кең ... ... оның ... ... ... қандайда бір «ұқсастық
теңгерімі» түрінде қарастырылады: тұлға әрбір нақты жағдайда ... ... ... мен «ешкімге ұқсаау» ... ... ... ... яғни, бір мезгілді әрі ұқсас, әрі қайталанбас болуы тиіс.
Әлеуметтік үйрену тұжырымдамасы әлеуметтендіру механизмдері ретінде
идентификация, еліктеу, сену, ... ... ... ... Бұл ... ... ... санамен сезінудің түрлі
дәрежесінде орын алып, жеткіншек ... ... ... ... ... ... терминін ғылыми айналымға ХХ ғасырдың 30-жылдарында
америкалық психологтер Н.Миллер мен ... ... ... ... әлеуметтік даму үрдісі өздігінен жүріп жатқанын көрсетеді.
Әлеуметтік ... ... ... басты үндеушісі-
белгілі америкалық психолог Альберт ... (1925ж. ... ... ... ... мінез-құлқын әлдебір ішкі, психикалық
күштер немесе сыртқы ортаның ықпалы ғана басқармайды. ... ... ... ... ... да бар, ал оны ... механизмді
А.Бандура өзара детерменизм деп атады. Барлық фокторлар өзара байланыста:
тұлғаның мұң-мұқтажы мен қалауы, сенімі мен өзін-өзі ... ... мен ... ... ... және мадақтау, сәтсіздік пен
табыс әсерлерімен анықталады да, ... ... ... ... және ... факторлар өзара байланысты
дерминанттар ретінде «жұмыс істейді» де, адам өз ... ... онда да ... ... мен міндетті түрде түсінгендерінің
өнімі болып табылады. Мінез-құлықтың когнитивтік бөлігін А.Бандура ... деп ... ... ... ... ... ... үйренуге
жағдай жасайтын соның өзі.
А.Бандура әлеуметтену үрдісін бақылау арқылы үлгілеу немесе ... деп ... ... бақылау негізінде баланың мінез-құлық
үлгісі қалыптасады. Бейнелі және тілдік жүйелер арқылы олар ... ... және ... көрінс табуы мүмкін. Бала ... ... ... мен ... ... ... мінез-
құлқын көшірмелеу арқылы ол үшін жаза да, мақтау да күтпестен ... ... ... Оның ... ... кезеңде әлеуметтік өмір
туралы жинақтайтын ақпараттың молдығы сондай, бала оны өз мінез-құлқында
толығымен көрсете алмауы да ... ... бәрі ... ... ... ... қаншалықты жағымды болатынына тұлғаның өз
бетінше баға ... ... Осы ... ... ... ... ... рөл ойнайды: модель «үйретеді», мида ... ... ... ... бірақ адамның бұл байланыстарға жүгінуі нақты
жағдайды талдау арқылы ғана анықталады.
А.Бандура әлеуметтік үйрену ... ... ... ... екенін
айтады. Ол «сыртқы нығаю», «жанама нығаю», «салдарын алдын-ала білу», ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-педагогикалық мәні
ересектерге «әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... үйрену теориясының беделді өкілдерінің ... Ури ... (1917 ж. ... ХХ ғасырдың 60-жылдарының
өзінде АҚШ-тағы және КСРО-дағы балалардың әлеуметтенуін салыстыра ... ... өз ... ... орта мен ... ... ... жиынтығы ретінде бірден төрт деңгейде
қарастырады.
-микрожүйе деңгейі (отбасының, құрбы-құрдастар ... ... ... дни қауымның әлеуметтік ортасы);
-мезожүйе деңгейі ... ... ... әрекетінен
туындайтын ықпалдар, мысалы, отбасы мен мектеп, отбасы және діни қауым),
-экзожүйе деңгейі, «кеңейген отбасы» ... ... ... ... ... билік орындары, бұқаралық ақпарат ... ... ... (сол ... ... ... мен
идеологиясы, қандайда бір субмәдениеттегі әлеуметтік ұғымдар мен нормалар).
Тұлға әлеуметтену үрдісінде әлеуметтің өзара ... ... ... ... ... және ... өмірлік ортасын көп деңгейлі
етіп құрады деп ... ... ... ... ... ... шектеулі мүгедек балалардың
әлеуметтік-мәдени статусы.
Мемлекет тарапынан көмек қажет ететін балалар категорияларының негізгі
көрсеткіші – балалардың ... ... ... ... табылады. Балалар
мәртебесін анықтау құқықтық нормативтерге сүйене отырып өте мұқият қаралуы
керек. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың әлеуметтік ... ... ... белгілі: денсаулық, жетім ... ... ... ... ... аймақта қоныстану, отбасы
өмірінің деңгейі, «әлеуметтік ... ... ... ... ... ... байланысты үкімет тарапынан, әлеуметтік қоғамнан ... ... ... ... ... ... ... 0 – 18 жас аралығындағы ... ... ... өзара жасына
байланысты топтарға бөледі: 0 – 3 жас аралығындағы, 4 – 16 ... 16 – 18 жас ... ... ... мүгедек
балалар;
- әлеуметтік мағынадағы ауруы бар балалар: СПИД, туберкулез,
нашақорлық, ішкіштік, ... ... ... бар ... ... ... аймақта тұратын балалар.
- әлеуметтік көмекті қажет ететін балалар қатарына тағы да ... ... ... ... қаңғыбас, қараусыз
балалар.
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың саны күннен күнге көбейіп
келе жатқандықтан еліміздегі денсаулық ... ... және ... ... осы мәселеге араласып, көңіл бөлуін талап еті ... және ... ... ... ... ... Астанада
журналистермен өткізген беспасөз маслихатында министрліктің мемлекеттік
бюджеттің ірі және шығыс ... ... мен ... ... бұл өз кезегінде министрліктің ... ... ... ... ... ... күшейтетіндігін айтқан
болатын. Өз сөзінде Г.Қарағұсова: «Қазақстанда кәсіби ... ... туа ... ... жүре пайда блоған мүгедектік мәселелері
бойынша ғылыми-зерттеу базасы жоқ. ... ... құру ... Біз ... ... мәселен, көп балалы отбасылар ассоциациясы
мүгедек балалары бар аналар бірлестігі және басқа да ... ... ... ... жол ашуымыз керек,» - деген болатын.
Мүгедек ... ... ... ... министрдің бұл бастамаларының
нәтижесін уақыт көрсетіп отыр. Елімізде мүгедек жандар ... ... ... қабылданып, өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. ... ... ... ... әл. ... жылы ... Женева қаласындағы БҰҰ Бала құқықтары жөніндегі
комитетінде балалар құқықтары ... БҰҰ ... ... ... ... есеп ... орай Бала ... турлы конвнецияның 44-бабына және БҰҰ
Бала құқықтары ... ... ... ұсыныстарына сәйкес
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2006 жылдың ... ... ... ... балалардың жағдайы туралы 2-ші және 3-ші жиынтық мерзімді
баяндаманы ... Бұл ... ... ... ... ... ... олардың құқығын қамтамасыз етуге әрі
жүзеге асыруға байланысты ... шешу ... ие ... ... материалдары, мемлекеттік статистика мәліметтері,
балалыш шақ мәселелерімен ... ... ... ... ... ... метериалдары негізінде жазылды. Баяндама ауқымы
Қазақстан Республикасындағы балалық шақ проблемаларымен спекрін ... ... ... ... ... жетім балалар, мүгедек балалар,
қамаудағы, қашқын балалар, қадағалаусыз қалған балалар мен құқық бұзушылар.
Белгілі бір ... ... ... ... ... ... ұлттықсаясатты жүзеге асыру үшін білім беру, ... ... ... мүгедектерді оңалту, және басқа салаларда
балалар ... ... ... жөніндегі мемлекеттік салалық
бағдарламалар ... ... ... бағдарламалардың арасынан мыналарды атап
көрсетуге болады:
- Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарлдамасы;
- Денсаулық сақтау ісін реформалау мен ... ... ... ... ... 2003-2005 жылдарға арналған «Салаутты өмір ... ... ... оңалтудың 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламасы;
- Қазақстан Республикасында мүгедектерді оңалтудың 2006-2008 жылдарға
арналған бағдарламасы;
- ҚР-да әлеуметтік реформаларда одан әрі ... ... ... бағдарламасы.
Барлық санаттағы балаларды әлеуметтік және құқықтық кепілдіктермен
қамтамасыз ету ... ... өмір сүру ... ... ... ... құрылымдарды, үкіметтік емес әрі халақаралық ұйымдарды
басқарудың және ведомоство аралық өзара ықпалдастырудың тиімді жүйесін құру
жөніндегі мәселе аталмыш есептің ... бір жағы ... ... ... ... мен мүддесін қорғауға бағытталған шаралардың
адрестілігін, Балалар құқықтары жөніндегі БҰҰ ... ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы баланың
құқықтары туралы» заңының және басқа да ... ... ... ... етуге мүмкіндік беретін 2006-2011 жылдарға
арналған «Қазақстан балалары» мемлекеттік бағдарламасы әзірленді.
Есептік кезеңде бюджетаралық қатынасты жетілдіру аясында ... және ... ... ... ... шектеу
мәселесіне айрықша көңіл бөлінген. Экономикалық өсу нәтижесінде пайда
болған жаңа ... ... ... ... ... ... қорғау әрі әлеуметтік қамсыздандыру, дене шынықтыру және ... ... ... ... ... ... балалар
мүддесіне қатысты мемлекеттік саясатты қаржыландыру үшін пайдаланып ... ... ... БҰҰ ... ... ... ... білім алу құқығы жатады. Қазақстан Республикасында балалардың білім
алу құқығын жүзеге асыру мақсатында 2005 – 2013 ... ... ... ... ... ... қабылданды.
Қазақтанда дамуында кемтар балаларды кемсітушілікке қатысты
қабылданған шаралар турасындағы мәселе ... ... ... ... білімберу саласында ақыл-есі сау құрбыларының ... алып ... ... бойынша инновациялық процесс кеңінен енгізіле бастады.
Профилактика үшін оңтайлы жағдай тудырудағы әрі дамуында ... ... ... әлеуметтік бейімделудегі инновациялық бағыттарда
зерделеу бойынша жұмыстар жетілдіру үстінде. Түзету педагогикасы ғылыми-
зерттеу иститутының ... ... ерте ... өтіп, жаппай білім беретін мектепке тускен бұрыннан саңырау
немесе ... ... 4-ші ... ... ... есту ... өте
төмен балалар 25 пайызының есту қабілеті бұзылмаған ... ... ... ... ... ... ... Бұл балалардың жалпы деңгейі
мен сөйлеу қабілеті өздерінің жас шамаларына сәйкес келеді ... ... ... өмір ... тәрбие беру құқығының ... ... ... орындалып жатқандығына ... ... ... ... ... мақсатында ҚР президентінің 2004
жылдың 13-қыркүйетегі №1438 Жарлығымен Қазақстан Республикасы Денсаулық
сақтау саласын ... мен ... ... жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасы әзірленіп, бекітілді. Бұл бағдарламада ана ... ... ... ... ... ... алғашқы медициналық-
санитарлық көмекті жетілдіру және бұл көмекті көрсету мәселесіне ерекше
көңіл ... ... ... ... 2004 ... бастап
амбулаторлық деңгейден табылған бір жасқа дейінгі балалар дәрі-дәрмектермен
тегін қамтамасыз етіледі, ал 2005 ... ... ... ... 5
жасқа дейінгі балалардың арасында кеңінен тараған ауруды емдеу барысында
осы жастағы балаларды ... ... ... ету ... ... ... Тегін медициналық көмектің кепілді көлемінің
тізбесіне амбулаторлық деңгейіндегі диспансерлік есепте тұрған балаларды
дәрі-дәрмекпен ... ету ... ... ... мен ... ... Халықаралық денсаулық сақтау ұйымы ұсынған бала жаста
кездесетін ауруларды бірлесіп ... ... ... ... құқығы жөніндегі БҰҰ конвенциясында балалар қоғамының
айрықша ... ... ... ... Олар қосымша қорғау шараларына
мұқтаж және қатысушы мемлекет балаларының өзін ... ... ... ... ... ... ... етуге міндетті.
Баяндамада балалармен жұмыс істейтін мамандардың, қоғамның, балалар
мен ата-аналарының, Конвенцияда ... ... ... ... оны ... әрі ... ... үлкен көңіл бөлінген.
Мәселен 2004 жылы Қазақстан ... ... беру ... ... 10 ... ... ... Қонвнция ережелеріне
таныстық деңгейінне, бала ... ... ... және ... ... ... мониторинг өткізілді. Білім беру органдарының ата-
аналармен орнатқан әлеуметтік әріптестік жүйесін ... ... ... тиімді жүйесін қалыптастыру, педагогика мен
психология мәселелерінде ата-аналардың ... ... ... және ... ... ақпараттық, құқықтық және
психологиялық көмек ... ... 2005 жылы ... ... және ғылым министрлігінің Республикалық қоғамдық ата-аналар
бірлестігі ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметі және
Біріккен Ұлттар Ұйымы Балалар қоры ... 2005 ... ... ... 2009 ... ... айы ... қолданылатын елдің жаңа
бағдарламасына қол қойды. Ол 3 компоненттен тұрады:
1. «отбасы мен ... ... ... ... ... жүйесін жетілдіру»;
3. «әлеуметтік саясатты басқаруды әзірлеу».
Бұл бағдарлама 18 жасқа ... ... ... ... қарастырады.
2.Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалармен оңалту және коррекциялық
жұмыстардың ерекшеліктері.
2.1. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек Балаларды оңалту кезіндегі әлеуметтік
педагогикалық жұмыстардың жетістіктері.
Соңғы жылдары мүгедек ... ... ... еліміздегі денсаулық
сақтау, білім және әлеуметтік қорғау институттарының осы мәселеге ... ... ... етіп ... Бұл ... ... ... алдында тұрған
маңызды проблемалардың бірі және бірегейі-зерттеушілер, оқытушылар ... ... ... бір ... ... Белгілі бір топ
өкілдерін әлеуметтік ... ... ... яғни ... ... толық
қанды мүшелігіне икемдей алмау – олардың жан-жақты ... ... ... ... ... өзі ... әлеуметтік сұраныстарын
өтей алмаудың бір ... ... ... беру, денсаулық сақтау және
әлеуметтік қызмет көрсету түрлерінің жетіспеушілігі ... ... ... ... мен ... отбасынаа айтарлықтай қиындық
туғызады. Педагогтар мен ... ... ... ... ... ... жүргізетін жаңа, нәтижелі бағдарламалар мен әдістемелер
жоқтың қасы. Демек, мүмкіндігі ... ... ... ... проблемаларын зерттеп-білу және оларды ... ... ... ... ... төл мамандарды тарту – бүгінгі күн
тәртібіндегі ең ... ... ... ... мүгедек
блалардың проблемаларын шешу де, ұғыну да қиынға соғады. Осы ... ... ... ... ... ... түрін анықтауға қажет. Және
әлеуметтік жеңілдіктер беру мақсатында адамға белгілі бір ... ... ... ... 1992 жылы ... ... Парламенттік
Ассамблеясында қабылданған, №1185 реабилитациялық бағдарламасының
кепілдемесінде ... ... ... – бұл адам ... ... яғни қарым-қуаттылықтан, психологиялық, әлеуметтік, мәдени
заңдылықтар мен басқа да ... ... ... ... ... мүшесі болу бағытынан айрылғандар. Сондықтан қоғам олардың
қажеттіліктерін өтей ... ... өмір ... ... ... ... ... әлеуметтік байланыс, қарым-
қатынас құқықтары халықаралық заңдылықтармен ... ... ... ... бірінші кезекте қамқорлық пен көмекке ие ... ... ... (1959 ж) ... ... ... ... балалар
нәсіліне, ақ-қаралығына, жынысына, тіліне, дініне, дініне, саяси және ... ... ... жері мен ... қарамастан, төмендегі аты аталған
мүмкіншіліктердің бәріне құқылы:
Ерекше қамқорлықпен қорғалуға, ... ... ... ... ... ... қызметпен қамтамасыз етілуге, тәрбиеленуге, ... ... ... дамуға, денсаулығы әлсіз болса, емделуге, сырттан шектеу
болса ерекше қамқорлыққа, ... және ... да ... мен ... егер ағайын-туыстары жәрдемдесе алмаса,
онда үкіметтің қарамағында қамқорлықта болуы құқылы...»
Дегенмен, қоғам кей жағдайда мүмкіншілігі шектеулі немесе ... яғни ... ... ... мен қарым-қатынасына қарсы
тұрады. Мұны жасыруға ... ... ... және жарамсыз деп бөле-
жара қарау тек қана объективті жағдайлардан тумамса ... Бұл ... ... ... шектеулі балалардың проблемаларын әлеуметтік
жағынан қарастыру қажеттігін айғақтап ... Бұл – ... мен ... ... ... байланыстың болу қажеттілігінің көрінісі. Бұған қоса
мүмкіншіліктің шектелуі адамның ... ... ... ... ... үшін ... шыға алмайды. Демек, мүгедектіктің негізгі
проблемалары – тең ... ... ... ... болып отыр.
Біздің қоғамда ұзақ жылдар бойы мүмкіншілігі шектеулі ... ... ... ... беру тек қана мемлекеттік жүйедегі арнайы мектептер мен
интернаттарда жүргізіліп ... ... ... бұл үрдіс дағдарысты
жағдайға алып келді және ол ... ... ... ... ... ... (стигматизация) ерекше
қажеттілікті талап ететін ... бар бала ... ... ... ... ерекше әлеуметтік ортада ұстау бұл
баланың қоғамға ... ... ... Арнайы мекемелердегі білім беру және оқытудың қаталдығы және
оның вариантсыздығы.
4. Ерекше қажеттіліктерді ... ... ... ... ... ... ... толық аластатылуы.
5. Біреудің қарауында болу.
Мүмкіншілігі шектеулі және сау балаларды бөлек оқыту бүгінгі Қазақстан
жағдайында олардың екеуіне де кері ... бар. ... ... ... ... депривацияға ұшырауы мүмкін. Депривация – ... ... ... ... ... ... ... психо-
әлеуметтік қажеттілігін өтей алмаған кезде болады. Ал дені сау ... ... ... өсуі ... кедергілерге кезіктіреді
және осынау сезім-күй өскен сайын оның бойында сақталып қалады. Бұл ... ... ... ... ... үрдістен алып шығып, жаңаша,
реабилитациялық орталықтар құрып, бүгінгі ... ... сай ... ... ... ... балаларға қол ұшын беретін түрлі
орталықтар ... Жыл ... ... ... балаларға деген
қоғамның көзқарасы өзгеріп ... ... ... бақытсыз жан ретінде
қарамай, қоғамның белсенді мүшесі және өз тағдырына батыл сеніммен қарайтын
адам ретінде ... Осы ... ... ... міндеті –
қоғамдағы кеміс балалардың жан айқайын, яғни ... ... ... оның бала ... дамуына қандай бөгеттер жасап отырғандағын
анықтау, мүгедек балалармен олардың ... ... дені сау ... ... өсуіне жағдай туғызу, қоғам мен
жеке адам түсінігіне жарымжан ... ... ... ... әзірлігін
қмтамасыз етуге үйрету. Дімкәс баланың өмірге келуі шын мәнінде отбасында
психологиялық өзгерістерге алып ... ... ... тәрбиесі –
дефектологиялық негізгі ұғымдырдың бірі. Бұл процесстің негізгі мақсаты мен
міндеті – жалпы ... ... ... Яғни оларды
қоғамдық пайдалы өмірге бійімдеу, азаматтық қасиеттерін ... бәрі ... ... деңгейде, соған тән әдістемелермен
жүргізілуі тиіс. Тәрбиенің бұл түрі тек қана ... ... ... көмегімен жүзеге асқаны орынды. Және бұл қарым-қатынас қалыпты
жағдайда өзара түсіністік, ... ... беру ... ... ... ... ... отырып шешім қабылдауға, өзін-өзі қамтамасыз
етуге, еңбекке, тәртіп мәдениетіне, ... ... ете ... ... ... ... ... өзара жақсы, түсінісиікті қажет
етеді және ... ... ... ... сенімді тәрбиелеудің мәні зор.
әлем ғалымдары мүгедек балалардың ... ... ... зор
екенін байқады. Отбасы мен білім ордасының ... ... ... ... ... ... тез ... және дұрыс
мамандық таңдауға септігін тигізетінін бавйқады. Оның ... ... ... ... халықаралық заңдармен қорғалған. Мүгедек
балалардың тәрбиесі бір-біріне қарама-қарсы екі ұғымнан тұрады. Олардың ...... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Ал оның ішкі әлемне үніліп, ... ... ... ... ... кейде баланы жазалайды.
Мүндай отбасындағы балалар іштей күйзеліске ... ... ... ... жоқ деп ... ... көңі-күйі
түсіп, сенімсіздік пайда болады. Осыдан ... ... тіл ... ... тән ... ... болады. Психологиялық шеттеу
баланың интеллектуалдылығына кері әсерін тигізеді, білім деңгейін тежейді.
Екінші бір ... - ... ... тыс ... алу. Ата-аналар бала
алдындағы «кінәсін» сезініп оны тым бос ұстап еркелетеді, ... ... ... ... атмосферада өскен бала бұйығы келеді.
өз-өзіне сенімсіз, әлжуаз болып ... ... ... ... дамуы
жағынан түрлі қиындықтарға тап болады. Егер отбасында дені сау ... ... ... ... ауру ... кері әсер ... Мұндай
жағдайдаотбасында тепе- теңділіктің болуы маңызды рөл ... ... сау ... ... ... қарап, қамқор болып, оның өз бетінше дамуына
кедергі жасайды әрі ... ... қоса ... ... ... ... көп жағдайда себепсіз ... ... ... дені сау ... ... тыс ... ... жағдай сау
балалардың психологиясына кері ықпал етеді. Мұндай жағдайда сау балалардың
өзіне ... ... ... ... олар өсе келе ауру баладан бойын
алыс ұстауға тырысады. Мамандардың айтуына қарағанда, егер ... ... ... екі бала ... онда ... ... деңгейде болады екен.
Баланың өсіп-өнуінеотбасындағы қалыпты жағдайдың әсері мол. Сондай-ақ,
олардың достарымен араласуының пайдасы да шаш ... ... ... ... ... ... құр қол ... отырып алмауы керек. ... да ... ... қол ұшын ... ... ... қажет. Отандық
және әлемдік тәжрибе корсеткендей, мүгедек балалардың тәрбиесі ата-
аналармен ... ... ... ... ... баланың жетіліп
дамуына ықпалды келеді. Отбасы мүгедек баланың қалыптасуына, алғашқы қадам
жасауына ... ... Оның ер ... ... ... ... ... мүгедек бала дүниеге келе қалған жағдайда оның тәрбиесіне отбасының
әрбір мүшесі жауапты. ... ... ... ... ... ... бірге ала келеді. Алғаш рет ата-ана қорқынышты
диагнозды естігенде оларды қорқыныш ... Одан ... ... ... басталады. Ауру бала отбасындағы ұрыс-жанжалды ауыр қабылдап, іштей
күйзеліске түседі. ... өз ... ... ... шектен тыс
қамқорлық, оған аяушылықпен қарау ... ... ... ... туғызып, ол көп жағдайда патологиялық дерттердің
бастауына жол ашады.
2.2. Мүмкіндігі ... ... ... ... ... бағдарламасы мен әдістемелері.
Әлеуметтік жұмыс гуманистік, ... және ... ... ... ... жұмыстың ең бірінші мақсаты адамның қажетті
нәрсесіне қол жеткізуге жағдай жасау және ... мен ... ... ... ... әр ... өмірге деген потенциалын көтеру. Әлеуметтік
жұмыс тек қана әр адамның өмірін ... үшін ... ... ... ... басқару жолдарын үйрету, арманына жетуіне ықпал жасау. Әлеуметтік
жұмыстың негізгі нәтижесі мүмкіндігі ... ... ... ... балаларға тән әлеуметтік функцияларды орындай алу қабілетіне жеткізу.
Әлеуметтік ... ... ... ... еңбекке араласу қабілеті ,
оқыту, дербес қозғалуға, қарым-қатынас жасау қабілеттілігі. ... ... ... үшін бұл ... мұқият және жүйелі түрде ... ... ... ... шақтан қозғалу және әлеуметтік
дағдыларды, сауат негіздерін және есептеулерін үйрету керек. Мысалы: киіну,
жуыну, ас құралдарын пайдалану іскерлігі, ақша ... ... ... ... әзірлей алу телефонды пайдалана алу. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек
балалар ... ... ... ... ... ... ... қатар оқып, еңбектік өмірге дайындалады.
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларға, оларды оңалтуға саясатта үлкен
мән беріліп отыр.
Мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыста негізгі мына принциптерді
басшылыққа алады. Оңалту шараларын ... ... ... ... ... ... және жүйе бойынша жүргізу, жүйелі реабилитациялық
бағдарламаларды ... ... ... педагогикалық,
психологиялық, кәсіптік, әлеуметтік- тұрмыс, техникалық ... ... жеке ... ... ... ... мен ... шаралардың бағытын
анықтау керек. Бұл мекемелердегі әртүрлі мамандардың ұйғарымымен қамтамасыз
етіледі. ... ... ... ... ... ... ... протездеуші
техниктердің кәсіпшілік оқытумен айналысатын мамандар ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру
ұйымдары және амбулаторлық-санаторлық жағдайлар ғана өте ... ... ... ... қатар мүгедек бала тәрбиелеп отырған отбасына ... ... ... ... ... Ондай отбасында көптеген
мәселелер туындайды. Соның ішінде дәрігерлік, экономикалық, ... ... және күту ... бала ... ауырлығына байланысты туындаған
психологиялық проблемалар, арнайы жабдықтар тауып алу ... ... ... ... ... ... және ... баланың жағдайына
байланысты еңбек жасай алу, отбасы өміріне енген ерекшелік.
Мемлекеттің әлеуметтік ... жаңа ... ... ... ... жаңа ... формалар мен тәсілдерінің таралуын ... ... ... көрсету жүйесінің құрылуы көп мәселелерді шешуге
көмектеседі: - бұл ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты әлеуметтік қызмет көрсету
орны мемлекеттік органдармен және әр ... ... ... емес ... жеке ... ... байланыс ұстау
керек.
Сонғы жылдары мүгедек балалар қатарының көбеюі еліміздегі денсаулық
сақтау, ... және ... ... институттарының осы мәселеге араласып,
көңіл бөлуін талап етіп отыр. Әлеуметтік-мәдени түсінік танымсыз мүгедек
балалардың проблемаларын шешуде ... да ... ... Осы ... ... ... ... дәрежесі аурудың түрін анықтауға қажет,
әлеуметтік жеңілдіктер беру мақсатында адамға ... бір ... ... ... ... 1992 жылы ... ... Парламенттік
Ассамблеясында қабылданған, №1185 реабилитациялық бағдарламасының
кепілдемесінде былай дейді: ... бұл адам ... ... ... ... әлеуметтік, мәдени заңдылықтар
мен басқа да ... ... ... ... ... ... ... бағытынан айрылғандар. Сондықтан қоғам олардың қажеттіліктерін өтей
отырып, тәуелсіз өмір сүрулерін қамтамасыз етуге міндетті». ... ... ... ... туа ... ... ... жүре пайда
болған аукрулардан немесе жарақаттың салдарынан тіршілік етуі ... және ... ... бар он сегіз жасқа дейінгі балалар.
Мүгедектіктің алдын-алу ерте диагноз ... дене ... ... және басқа кемістіктердің туындауынан және ... ... ... ... мүгедектікке ауысуынан сақтандыруға
бағытталған шаралар кешені, сондай-ақ ... ... ... ... ортасын жақсарту, салауатты өмір салтын қалыптастыру, еңбектің
ана мен баланы әлеуметтік қорғау жөніндегі ... ... ерте ... алу шаралары қаралуда. Мұның негізі келесі
себептерге байланысты:
- балалық шақта жеке тұлғаның фундаменті қалыптасады;
- баланың рухани – ... ... ... ... нерв ... ... тез ... нәзік болады;
- бала еліктеушілікке, өзін-өзі сендірушілікке тез бой алдырады;
- осы балалық шақта бала үлкендерге тәуелді болады, ал ... ... ... ... ... ... мекемелерінде балалар
емханаларында, ... ... ... ... ... ... «қатер» тобындагы балаларды
ата-аналарының және өзге де ... ... ... ... ... консультацияларга жіберуді қамтамасыз етеді.
Осындай атқарылатын ... ... ... ... ... 3 жыл ішінде 60 мың ... ... ... ... ... және облыстық
маңызы бар ...... ... ... ... түзеу кабинеттері құрылуы жоспарланып отыр.
Кездесетін мәселелерді және қойылған мәселелелді шеше алатын жүйелер ... іске ... ... ... ... алу қарастырылған.
Әлеуметтік профилактика – бұл мемлекеттік деңгейде ... іс: ... ... жүйесі арқылы, әлеуметтік қатердің ... ... ... ... ... алға қою.
Әлеуметтік алдын алу басқа да алдын алу жұмыстардың: - психологиялық,
педагогикалық, медициналық және ... ...... ... ... ... алу – бұл ... бір ауытқушылықты қалпына
келтіруге арналған іс-шара. ... ... ... ... ... ... ... алдын алу.
Әлеуметтік-педагогтік алдын алу – ... ... ... ... тәрбиелеу жүйесі. Әлеуметтік-педагогтік профилактика
ішкі және сыртқы факторларды, әлеуметтік тәрбиелеу шарттарын ... ... ... ... ... бұл ... ... әр қызметкер өз ісін баламен тікелей
байланысты болатын микроотасына (мұғалімдер, ... ... ... ... ... баланың қарым-қатынасын реттейді.
Қайта баланың қоршаған орта жайлы түсінігін қалыптастырады.
Жүргізілген ... үйде ... ... ... психолого-
медико-педагогикалық комиссиясының қорытындысы ... ... ... ... ... қатарындағы мүмкіндігі шектеулі мүгедек
балаларға жүргізілді. Шығыс Қазақстан ... ... ... ... халықты әлеуметтік қорғау бөлімінде мүмкіндігі шектеулі мүгедек
балаларға қызмет көсету үшін үйде әлеуметтік ... ... ... ... құрылды. Әлеуметтік көмек бөлімшесі мүгедектер қатарындағы
мүмкіндіктері шектеулі 87 ... ... ... ... ... ... ... жұмыс атқарады. Олардың штаттық бірліктерінің саны бір
әлеуметтік қызметкердің 6 ... ... ... ... ... Жекелеген жағдайларда, баланың ... мен ... ... ... ... ... ... жөніндегі
әлеуметтік қызметкердің жүктелімі 4-5 бала болуы шарт. Күтім жөніндегі
әлеуметтік қызметкер – ... мен ... ... ... аптасына кемінде 2-
3 барамын. Үйде әрбір ... ... ... ... ... ... тіркеп отыратын күнделікке жазамын. ... ... ... әр ... ... ... дағдылары, санитарлық-гигиеналық машықтары бақылау күнделігінде
тіркеліп жазылады.
Әлеуметтік қызмет көрсетуге алу үшін мынадай құжаттар ... ... ... ... ... қабылдау туралы ата-анасының немесе баланың
өзге де заңды өкілдерінің өтініші;
- басқа ... ... ... ... ... комиссия қорытындысы;
- денсаулығының жағдайы туралы ... ... ... (1-қосымша)
- мүгедектігі туралы халықты әлеуметтік қорғау саласындағы орталық
атқарушы органның аумақтық бөлімшесінің анықтамасы және ... ... ... қажет (2-қосымша).
Ата-анасының өтінішінен кейін, әлеуметтік көмек бөлімшесімен ата-
анасының арасында келісім-шарт бекітіледі. Қызмет көрсетуден ... ... ... ... ... да ... ... дербес өтініші
бойынша жүргізіледі. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балаларды тексеру, ... мен ... білу ... ... ... ... зерттеп,
оны баланың және оның отбасының әлеуметтік ... ... ... ... ... түрі мен ... белгілеу, психолого-
медико-педагогикалық мамандары ... жеке ... ... ... жеке ... көсретудің картасын құрамыз. Бұл қызметтер мүгедек
баланың жан-жақты дамуын қамтиды. Ата-аналарға ауру ... ... ... ... және ... ... жәрдемдесетін
тәсілдерді үйрету, балаларды жүріп-тұру мен әлеуметтік машықтарға, мінез-
құлық, өзін-өзі бақылау мен қарым-қатынас ... ... ... ... іске ... және ... ... бейімдеу мақсатында ата-
аналармен жұмыс жүргізіледі. Мүгедек баланың бос уақытын ұйымдастыру, ата-
анаға психологиялық ... ... ... жеке және топтық іс-шаралар
ұйымдастыру арқылы ағарту-профилактикалық жұмыстар ... ... ... ... ... ... ... қызметкердің
міндетіне кіреді. Медициналық көрсеткіштер бойынша ... ... және өзге де ... қамтамасыз етуге
жәрдемдесемін. Ал қамтамасыз ... ... ... ... ... тәрбиелеп отырған отбасыларына атаулы әлеуметтік көмек
алуларына ... ... ... ... ... үшін қоғамдық
ұйымдармен, қайырымдылық қорларымен байланыс жасап, жұмысымды жалғастыру.
Мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... кеңестердің мамандаары әзірлеген
жеке бағдарлама бойынша жүргізіледі. Мысалы: Оразаева Арайлым деген ... қыз бала ... ... ... ... ... оны 8 ... Баланың приступы елеусіз өтеді, бірақ приступтан кейін қарым-
қатынасқа ... ... ... ... түседі. Мұндай кезде мүгедек
балаға тыныштықты ... ... есін ... күту ... ол уақыт кейде
4-5 сағатқа созылады. Осы ауруға шалдыққан соң, оның есте сақтау қабілеті
нашарлап, сөз қоры азая ... ... ... оның ... ... бал. ... ... кеңесіне орай, Арайлыммен үнемі жеңіл 2
немесе 4 жолдан тұратын өлеңдерді жаттап, оны ... апта ... ... ... ... 9 ... ... бағдарламасында өткен
көбейту кезтесін жаттау өте қиынға соқты, өны үш жыл бойы үздіксіз ... ... ... ... ... ... дүкенге сауда жасау
Арайға міндеттелінген соң есептеуге тура келеді. ... ... ... ... ұзақ ... ... Сондықтан арасында көңілді
ойындар ойнауға немесе оның достары жайлы қөңілді әңгімелер өткіземіз.
Былтырғы ... ... ... басқа да үй шаруасына икемділігі
арта түскен. Санитарлық-гигиеналық машықтары да жетілген, өз жасына ... ... екі рет ... ем ... ... ... ... орындайды. Баланың емделуінің нәтижесі оның ата-анасының
шыдамдылығы, түсінушілігі, әленуметтік қызмет ... ... ... байланысты болмақ.
Қорытынды.
Қорыта келгенде,бала құқықтары мен бостандықтары ескеріліп, нәсіліне,
жынысына, ... ... тең ... ... бүгінгі таңда қоғамда
мүгедек балаларды әлеуметтік қорғаудың алатын орны ерекше. ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және медициналық-
педагогикалық түзеу арқылы қолдау ... ҚР-ң ... Осы заң ... ... ... ... ... арқылы қолдаудың
нысандары мен әдістерін айқындайды. Мүмкіндігі ... ... ... көрсетудің тиімді жүйесін жасауға, оларды тәрбиелеу, оқыту, еңбекке
және кәсіби даярлау ісімен ... ... ... ... ... алуға бағытталған. Қандай жағдайда да мүгедек балаға
қол ұшын беруге дайын болу ... ... және ... ... ... ... ... ата-аналармен мамандардың
бірлесе байланыста болып, тәрбиелеуі ... ... ... дамуына
ықпалды келеді. Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалардың толық ... ... ... ... ... да әсер ... ... қоғаммен, дастарымен белсенді түрде араласуы. Отбасының ... ... ... ... ... ұялуына жол бермеу ... ... ... ... ... ... ... мүгедек
баласының әлеуметтенуіне ғана ... ... ... ... ... оятады.
Ана құрсағынын және сәбилік шағынан ... ... түп ... ортаның экологиялық ахуалының төмендігінен, кейбір отбасындағы
тұрмыстық-әлеуметтік жағдайдың нашарлығынан, темекі мен ішімдіктің, ... ... ... ... ағаттықтан болатыны рас. Оның
бәрін «тағдыр» ... ... ауыз ... ... ... ... ... мән берілмейтіні. Жағдайдың негізгі ушығы зерттелмей
қалуына жол берілмеуіне уақыт жетті.
1-қосымша
Мүгедекті жеке оңалту бағдарламасы.
Мүгедектің
ТАЖ____________________________________________________________
Тұрақты ... ... ... ... ... ... ... сақтау ... ... ... ... ... ... бару
күндері________________
________________________________________________________________________
___
Жүргізілген ... ... ... ... ... бөлімшенің бас ... ... ... ... ... ... және оның отбасының әлеуметтік күәлігі

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мүмкіндігі шектеулі мүгедек балалармен оңалту және коррекциялық жұмыстардың ерекшеліктері41 бет
Исламның жан-жақты құндылықтары6 бет
Минералды заттар.Tағам өнімдерінің гигиенасы7 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
Flash MX-те жұмыс жасау мүмкіндігі25 бет
XII – XIII ғасырдағы Моңғолдың тарихындағы Шыңғысханның билік құру кезеңі13 бет
«Kaz Commerce Egineering» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы сипаттамасы11 бет
«Агросервис Шапағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің есептіліктері мен алғашқы құжаттары33 бет
«Альмурат - К» Жауапкершілігі шектеулі серіктестік14 бет
«АСМЕЛ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ұйымдастыру - экономикалық сипаттамасы27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь