Салық саясаты механизмі

ЖОСПАР

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.5

1.бөлім. Салық саясатының мазмұны мен маңызы
1.1. Салық салудың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6.16
1.2. Салық жүйесінің экономикалық ролі және салық механизмі ... ... ... 17.23

2.бөлім. Қазақстан Республикасының салық саясатын жетілдіру
2.1. Салық салудың қазіргі кездегі механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24.27
2.2. ҚР Салық саясатының негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28.36
2.3. салық саясатының басты бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37.45

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46.48
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49.50
Кіріспе

Көптеген мемлекеттің рыноктық экономикаға әсер етуші экономикалық тұтқалардың ішінде салықтың алатын рөлі зор. Ол әсіресе өтпелі экономикалық кезеңде мемлекеттің қаржы-несие механизміндегі экономиканы реттеуші жүйелердің бірі ретінде қарастырылады. Мемлекет салық саясатын рынокқа жағымсыз әсер етуші ретінде кеңінен қолданады. Салықтар, сондай-ақ жалпы салық жүйесі рынок жағдайында экономиканы реттеуші құралдар ішіндегі ең жоғарғыларының бірі болып табылады. Жалпы халық шаруашылығының қаншалықты тиімді жұмыс істеуі салық салу жүйесінің дұрыс жолға қойылғандығына тікелей байланысты. Салықты жетілдіру ұзақ даму жолынан өткен көптеген елдерге қарағанда, экономиканы жедел орнықтыру және дамыту қажеттігі ескеріле отырып Қазақстанда қоғамның талабына жауап бететін және нарықтық экономиканың жағдайына икемделген салық жүйесін жасауды шұғыл қолға алды.
Салық салынатын нысандарды және нақты пайданы айқындауда халықаралық тәжірбиеде қолданылып жүрген принциптерді пайдалануға жол ашу мақсатында өнімнің өзіндік құнына әсер ететін шығындардың жүйесі қайта қаралып, түпкі нәтижені көрсететін баланстық пайда ұғымы енгізілді. Жылдық жиынтық пайданы анықтаудың жолдары белгіленді. Нақты пайдаға ғана салық салынуы үшін салықтық есеп жүйесі қолданыла бастады.
Осы курстық жұмыс «Қазақстанның салық саясаты: мақсаттық бағыттары және қызмет атқару механизімі» деген тақырыпта қазіргі мемлекетіміздің жүргізіп отырған саясатына талдау мақсатында жасалды. 1991 жылдың желтоқсанында өз тәуелсіздігін алған жас мемлекетіміздің
ПайдалынҒан Әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының Конституция – 2003 ж. Алматы.
2. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер тұралы Қазақстан Республикасының кодексі. (2009 ж. 1 қантардағы жағдай бойынша). – БИКО баспа үйі, 2009 ж.
3. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы” Заңы. – Алматы, 2002ж.
4. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: - 2003. – 131 бет.
5.Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу. Оқу құралы. Алматы, 2003 жыл.
6.Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 448 бет.
32. Үмбетәлиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. Салық және салық салу: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2006. -287 бет
5. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы: Учебник. –Алматы, 2005. –с. 79.
6. Байдүйсенов А. Д. - Қазақстан салық жүйесіндегі кейбір мәселелер Қаржы - Қаражат, 2001 №4 -32 бет.
7. Балғабеков Н. Салық төлемдері - Шымкент келбеті 2001, 26 қаңтар.
8. Салық мәдениеті - қоғам дамуының айқындаушы тетігі - Егемен Қазақстан, 2001, 7 шілде.
9. Қалманбетова Г. Салық жеңілдіктер артықшылықтары мен кемшіліктері - Егемен Қазақстан 2001 27 наурыз.
10. Қанатов С. Салық жүйесінің жаңа нормалары –Заң 2001 №12 - 20бет.
11. Салық салу саласындағы құқық бұзушылық үшін әкімшілік жауапкершілігі - Бухгалтер бюллетені, 2001 – 14 бет.
12. Дулатов Ы. Мемлекеттің салық саясаты және оның кейбір мәселелері - Заң газеті, 2002, 3 қараша 5 бет.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.....................................................................
............................................3-5
1-бөлім. Салық саясатының мазмұны мен маңызы
1.1. Салық салудың
мәні........................................................................
.........6-16
1.2. Салық жүйесінің экономикалық ролі және ... ... ... ... ... ... жетілдіру
2.1. Салық салудың қазіргі кездегі
механизмі............................................24-27
2.2. ҚР Салық ... ... ... ... ... әдебиеттер
тізімі....................................................................49
-50
Кіріспе
Көптеген мемлекеттің рыноктық экономикаға әсер етуші экономикалық
тұтқалардың ішінде ... ... рөлі зор. Ол ... ... ... ... ... механизміндегі экономиканы
реттеуші жүйелердің бірі ретінде қарастырылады. Мемлекет салық саясатын
рынокқа жағымсыз әсер етуші ретінде ... ... ... ... ... ... ... жағдайында экономиканы реттеуші құралдар ішіндегі
ең жоғарғыларының бірі болып ... ... ... ... тиімді жұмыс істеуі салық салу ... ... ... тікелей байланысты. Салықты жетілдіру ұзақ даму ... ... ... қарағанда, экономиканы жедел орнықтыру және дамыту
қажеттігі ескеріле отырып Қазақстанда қоғамның ... ... ... және
нарықтық экономиканың жағдайына икемделген салық жүйесін жасауды шұғыл
қолға алды.
Салық салынатын нысандарды және ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға жол ашу мақсатында
өнімнің өзіндік құнына әсер ... ... ... ... қаралып, түпкі
нәтижені көрсететін ... ... ... ... Жылдық жиынтық
пайданы анықтаудың жолдары белгіленді. Нақты пайдаға ғана салық салынуы
үшін ... есеп ... ... ... ... жұмыс «Қазақстанның салық саясаты: мақсаттық бағыттары
және ... ... ... ... ... қазіргі мемлекетіміздің
жүргізіп отырған саясатына талдау ... ... 1991 ... өз ... алған жас мемлекетіміздің жаңа экономикалық
саясатында салық жүйесінің ... ... жан – ... қамтуға арналған
жұмыс. Аталған жұмыста еліміздегі қазіргі салық жүйесі мен салық саясатына
шолу жасап, еліміздегі қолданып жүрген ... мен ... мәні ... және де ... ... ... жүйесі өте күрделі жүйе. Мемлекетіміздің әл – ... ... ... ... ... ... ... дамуына әсер
ететін жүйе. Бұл арада салық төлеушілер де, ... ... ... болу үшін ... ... заң ... дұрыс жолға қоя білу
керек.
Мемлекеттік салық саясатын – салықтар саласындағы іс- шаралары ... ... ... ... қоғам дамуының нақты кезеңдегі
әлеуметтік –экономикалық және басқа мақсаттар мен ... ... ... ... ... ... ашуға тырыстым:
Салық саясатының мазмұны мен маңызы;
- Қазақстан Республикасының салық саясатының жүргізілуі мен бюджетке
әсері;
Салық саясатының бюджетті толтырудағы ... ... ... ... ... ... бөлігін
толтырудағы басқа дамыған елдерден ерекшелігі;
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... экономикалық дағдарыстан әлі де құтыла алмай отырған еліміз
үшін салық жүйесін жетілдіру, дамыту ... өте ... ... және ... деп ойлаймын.
Айта кету керек, 1995 жылы 24 сәуірде Президенттің Заң күші ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да төлемдер
туралы» Салық Кодексі ... ... ... үшін үлкен қызмет
атқарды. Жалпы ішкі табыстың бүгінгі күні ... ТМД ... ... ... ... – соның айғағы.
Біздің салық жүйеміздің жоғары деңгейде көріне білгені елімізге көп
пайда келтіреді.
Қазақстанның 2030 жылғы дейінгі даму ... ... ... ... көзі ... соның ішінде ең біріншіден
мұнайды ... ... ... ... сай ... ... жүйесінің
алдында тұрған маңызды мәселелердің бірі ... ... ... тиімділігін арттыру.
1-бөлім. Салық саясатының мазмұны мен маңызы
Салық салудың мәні
Салықтар - мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардан ... ... ... ...... жүргізуші субъектілердің, жеке тұлғалардың мемелекет
пен екі арадағы мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... экономикалық категория. Салықтардың экономикалық
мәнін ... ... ... ... субъектілер мен салық табысының
қалыптасуындағы қаржылық (жүргізуші субъектілер) қатынастардың бір ... ... ... ... ... мен халық табысын
белгілі бір мөлшерін ... ... ... ... қаржылық
қатынастарын көрсетеді.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір
сүріп, дамуының негізі ... ... ... ... ... ... болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, ... ... ... ... ішкі және ... саясатын жүргізу үшін белгілі бір
мөлшерде қаржы көздері қажет. ...... ... ... ... ... экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты
экономикалық тетік ... ... ... толық түсіну үшін, олардың экономикалық маңызын түсіну
қажет. Ал ... ... ... ... ... қызметіне
тікелей қатысты.
Салықтың мынадай негізгі қызметтері бар:
реттеушілік;
фискалдық;
қайта бөлу.
Жоғарыда көрсетілген негізгі функциялармен ... ... ... ... ... ... қызметі – салықтың ең негізгі қызметі. Осы ... ... ел ... өз ... тигізеді, яғни салықтық реттеу жүзеге
асырылады. Салықтық реттеудің ең басты мақсаты - өндірістің ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктері, салық салу
әдістері салықтық ... ... ... ... көрсетілген салықтық реттеудің тетіктері тек қана өндірістің
дамуын реттеп қана ... ... ... ақша және баға ... ... ... ынталандыру, шағын және ішкі кәсіпкерлікті дамыту
жұмыстарын жүзеге асырады. Әрине салықтық ... ... ... ... ... ... басқа да экономикалық тетіктеріне тығыз байланыста
болуы қажет.
Салықтық ... ... ... мен ... жеңілдіктерінің алатын орыны
ерекше. Себебі ғылыми негізделмеген, шектен тыс жоғары ... ... ... ... ... ... ... ал
шектен тыс төмен қойылған ставкалар салық төлушілердің ... ... ... және ... ... кірісінің азайуына
әкеліп соқтырады.
Салықтардың екінші қызметі – ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің кіріс бөлімі құрылып, салықтардың
қоғамдық міндеттері артады. Себебі, топтастыра отырып, әлеуметтік, ... ... тағы ... да шаралардың іске асуын қамтамасыз етеді.
Қайта бөлу арқылы түрлі субъектілер табысының бір ... ... ... Бұл қызметтің іс-әрекетінің көлемі ішкі ... ... ... үлес ... ... ... Соңғы жылдардағы
мәліметтер бойынша Қазақстан Республикасының ішкі өнімдегі салықтардың үлес
салмағы 40 ... ... ... ... Бұл ... ... ... әлдеқайда жоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін қаржы көздерін
орталықтандырудың бір айғағы осы.
Мемлекет мына ... ... ... ... ... отырып,
салық саясатын анықтайды. ... ... ... ету ... жалпы экономикалық саясатты негізге ала отырып, салық саясатын
анықтайды.
Салықтардың мынадай нышаны, ... ... ... ... салу ... байланысты;
Қолданылуына қарай;
Салық салу органына байланысты;
Экономикалық ерекшелігіне байланысты;
Салық салу объектісін бағалау дәрежесіне.
Салық салу объектісіне қарай салықтар ... және ... ... ... ... жалғаусыз немесе тікелей табысқа немесе мүлікке саналады.
Жанама салықтар – ... ... ... ... ... ... ... құны
арқылы алынады.
Салық кодексінде салықтардың 9 түрлі, алымдардың 13 түрі, төлемдердің 9
түрі, кеден төлемдері мен ... 4 түрі ... ... ... ... түрлері белгіленген.
Корпоративтік табыс салығы.
Жеке табыс салығы.
Қосылған құн салығы.
Акциздер.
Жер қайнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнайы төлемдері.
Әлеуметтік салық.
Жер салығы.
Көлік құралдарына салық.
Мүлік ... ... да ... ... ... ... ... үшін алым.
Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркеу үшін алым.
Жылжымайтын мүлікке және олармен ... ... ... ... алым.
Радиоэлектр құралдары мен жоғарғы жиілікті құрылғыларды мемлекеттік тіркеу
үшін алым.
Механикалық көлік құралдары мен тіркелгендерді мемлекет ... үшін ... өзен және ... ... ... ... ... үшін алым.
Азаматтық әуе кемелерін мемлекеттік тіркеу үшін алым.
Дәрілік заттарды мемлекеттік тіркеу үшін ... ... ... ... ... ... жүріп өту
үшін алым.
Аукциондардан алым.
Елтаңбалық алым.
Қызметтің кейбір түрлері мен айналысуға ... үшін ... ... және ... ... радиожилік спектрін пайдалануға
рұқсат бергені үшін алым.
Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін ... үсті ... су ... ... үшін төлем.
Қоршаған ортаны ластағаны үшін төлем.
Жануарлар әлемін пайдаланғаны үшін төлем.
Орман пайдаланулары үшін ... ... ... ... ... үшін төлем.
Радиожилік спектрін пайдаланғаны үшін төлем.
21.Кеме жүретін су ... ... үшін ... ... ... кодексі 2002 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. Ол салық ... ... ... ... ... ... шешуге
бағытталған.
Салықтар:
Корпорациялық табыс салығы
Жеке табыс салығы
Қосылған құнға салынатын салық
Акциздер
4.1 Экспортқа шығарылатын шикі мұнайға салынатын рента салығы
Жер қойнауын пайдаланушылардың ... мен ... ... ... ... ... ... салық
Мүлік салығы
Алымдар:
1 Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым
2 Жеке ... ... ... үшін ... ... ... құқықтарды және олармен жасалынған мәмілелерді
мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым
3.1 Жылжымалы ... ... ... ... тіркегені үшін алым
(2005 жылы 1 қаңтардан).
Радиоэлектрондық құралдарды және жиілігі жоғары құрылғыларды мемлекеттік
тіркегені үшін ... ... ... ... мен ... мемлекеттік тіркегені үшін
алынатын алым
Теңіз, өзен кемелері мен шағын көлемді ... ... ... ... ... Кеменің немесе жасалынып жатқан кеменің ипотекасын мемлекеттік тіркеу
үшін алымм (2005 жылы 1 ... әуе ... ... ... үшін ... ... ... мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым
8.1 Туындылар мен сабақтас құқықтар объектілеріне құқықтарды, туындылар ... ... ... ... лицензиялық шарттарды
мемлекеттік тіркеу үшін алым (2005 жылы 1 қаңтардан).
Автокөлік құралдарының ҚР ... ... жүру ... ... ... алым
Жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым
Телевизиялық және радиохабар ұйымдарына радиожиілік спектрін пайдалануға
рұқсат бергені ұщін ... ... ... үшін ... бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы
Қоршаған ортаны ластағаны үшін төлемақы
Жануарлар ... ... үшін ... ... үшін ... ... табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлемақы
Радиожиілік спектірін пайдаланғаны үшін төлемақы
7.1 Қалааралық және (немесе) халықаралық ... ... ... үшін (2005 жылы 1 ... ... су ... пайдаланғаны үшін төлемақы
Сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыру үшін төлемақы
Мемлекеттік баж
Кеден ... ... ... ала шешім қабылдағаны үшін төлемақы
Алымдар
Бүгінгі күні республикада салық заңдарының барлық негізгі кемшіліктері
ескерілген, әрі ... ... ... дайындалып, 2008 жылдың 10
желтоқсанында № 100 -IV ... ... ... 2009 ... 1 ... күшіне енді.
1) Жаңа Салық кодексіндегі салықтардың және ... ... ... ... ... ... ... табыс салығы
2. Жеке табыс салығы
3. Қосылған құнға ... ... ... рента салығы
Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы ... ... ... ... ... ... ... бизнесі салығы
Тіркелген салық
Біріңғай жер салығы
Бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер:
Мемлекеттік баж
Алымдар:
Тіркеу алымдары ;
Автокөлік құралдарының ҚР ... ... үшін алым ... ... алым ... ... түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым ;
Телевизиялық және радиохабар ұйымдарына радиожиілік спектрін пайдалануға
рұқсат бергені ұщін алым;
Төлемақылар:
3.1 Жер ... ... үшін ... Жер ... көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін төлемақы
3.3 ... ... ... үшін ... Жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төлемақы
3.5 Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы
3.6 Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ... үшін ... ... ... ... үшін төлемақы
3.8 Қалааралық және (немесе) халықаралық телефон байланысын, сондай –ақ
ұялы байланысты бергені үшін;
Кеме ... су ... ... үшін ... ... ... жарнаманы орналастыру үшін төлемақы
2) Салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің сомасы
«Қазақстан Республикасының бюджет ... мен ... ... ... ... ... ... заңда белгіленген тәтіппен ... ... ... ... ... ... ... және басқа да міндетті төлем
түрлері ... ... ... ... ... құқықтық нормалар
ҚР Салық кодексінде сараланған және тиісті нұсқаулықтарда келтірілген.
Бюджетке түскен соң қандай шараларға жұмсалатын ... ... ... және арнайы салықтарға бөлінеді.
Салық салу элементтері мыналар:
Субъект, объект, ... ... ... ставкасы, салық өлшем бірлігі, салық
оклады, салық жеңілдіктері, салық ... ... мен ... ... және салық қызметі органдарының құқы мен міндеттері, ... ... ... ... ... ... және салыққа иелік ететін органдардың ... ... ... ... және жергілікті салықтар болып бөлінеді.
Жалпы мемлекеттік салықтарға мына салықтар жатады:
заңды және жеке ... ... ... ... құнға салынатын салық;
акцизнер;
бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға салынатын ... ... ... ... ... мен ... салықтар мен салымдар:
жер салығы;
заңды және жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық;
көлік ... ... ... ... ... жеке ... және заңды тұлғаларды
тіркегені үшін алынатын алымдар;
жекелеген қызмет түрлерімен ... құқы үшін ... ... ... алынатын алым;
Экономикалық белгісіне қарай салықтар табысқа салынатын ... ... ... ... болып жіктеледі.
Табысқа салынатын салықтар салық төлеушінің кез келген салық салынатын
объектісіне түсетін ... ... ... мына ... және жеке ... ... ... салығы,жер салығы,мүлік
салығы т.б.
Ал,тұтынуға салынатын салықты,салық ... ... ... тауар
немесе қызмет ақысын төлеген кезде өзінің шығынына ... ... ... салынатын салық және акциздер жатады.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде салық саясатының ... ... ... ... ... мақсаты – салық жүйесін құру және оның
тиімді қызмет етуіне мүмкіншілік ... ... ... іске асыру.
Салық жүйесі- өзінің құрамы жағынан бірнеше копненттерден тұратын
күрделі ... ... ... ... мынандай:қаржы қатынастары және
осы қатынасты анықтатын салықтар; салық механизмі,яғни ... ... ... мен әдістемелік құжаттар;салық салуды басқару
және салық қызметі органдары.Салық ... ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру,салық салудың негізгі
принциптері және т.б-лар салық механизміне жатады.Салық ... ... ... ... ... салу ... тигізер ықпалы өте зор.
1.2. Салық жүйесінің экономикалық ролі және салық механизмі
Салық жүйесін мемлекет пен ... ... ... ... ... салықтар мен алымдар, салық салу әддістері мен ... ... мен ... ... ... ... салу ... мен салық қызметі
жиынтығы құрайды.
Салық жүйесі мемлекет ... ... ... ең ... ... ... ел экономикасын қайта құруға, өндірістің ұлғайып дамуына
және саяси-әлеуметтік ... ... іске ... ... туғызады.
Қазақстан Республикасының 1991 жылы 25 желтоқсанда қабылданған. “Қазақстан
Республикасы салық жүйесі туралы” Заңы, тәуелсіз Қазақстанның ... ... ең ... бастамасы болып табылады. Бұл еліміздің ... ... ... ... Осы мезгілден бастап ел
экономикасына ... ... жаңа ... іске аса ... ... атап
айтсақ; шаруашылықты жүргізудің еркіндігі: меншік түрлерінің бір-біріне
өзара тепе-теңдігі; шаруашылық ... ... мен ... қатынастардың құқықтық негізде жүргізілуі және т.б.
Бұл заң салық жүйесін ... ... ... алым мен ... олардың бюджетке түсуі тәртібін белгілеген тұңғыш тарихи құжат
болып есептелінеді.
Осы заң бойынша салық төлеушілер мен салық ... ... ... ... ... және жергілікті басқару органдарының да
салыққа байланысты қызметтері айқын бекітіледі.
Қабылданған Заңға ... 1992 ... ... ... ... ... мемлекеттік салықтар: ІІ-міндетті түрде төленетін
салықтар мен алымдар: 18-жергілікті салықтар мен алымдар енгізілді.
Салықтар негізі пайдаға салынатын ... ... ... ... құнға
салынатын салық және т.б. салықтар құрады. Қазақстан ... ... ... ең ... ... ... болған жоғарыда көрсетілген. Заңның
ел экономикасын реформалаудағы маңызы мен ... орны ... ... ... ... жаңа ... кездесетін ерекшеліктермен қатар
кемшіліктерде бұл заңда тыс қалмаған ... яғни ... ... құрылған салық жүйесінде бірқатар шешуін таппаған мәселелер,
кемшіліктер мен жетіспеушіліктер аз ... ... бұл ... ... де ... себеп, ол біз салық жүйесін құрғанда ... ... ... практикалық тәжірибе болған жоқ.
Салық қызметі органдары да, салық ... де ... жаңа ... ... дайын еместігі көрінді. Еліміздің алғаш қабылданған
салық жүйесінде біз жоғарыда айтып ... ... ... ... ... принциптері сақталмады.
Сондықтан бұл салық жүйесінің ... ... ... ... ... мүмкіндігі болмады. Ең бастысы жалық жүйесінің өндірісті
дамытуға ешқандай ықпал етпеуі, бюджет ... ... өз ... ... ... яғни ... көзі табыс немесе пайда емес, керісінше тұтыну
болып табылады.
Салық санының ... ... ... ... шектен тыс дәлелсіз
берілген салық жеңілдіктері, салық ... бір ... ... ... бір ... ... ... болуы, халықаралық салық
салудың негіздерінің тыс қалмуы және т.б. кемшілктер салық жүйеснің ... ... ... қажет екенін айқын көрсетеді. Әрине бұл өмір
талабына сай. Экономиканы реформалау 1-2 ... ... ... еместігін
баршамыз түсінеміз, сондықтан салық жйесі де біртендеп қалыптасады,
түзеледі, ары қарай ... ... 1995 ... ... ... ... ұзақ мерзімді
концепциясын қабылдады. Бұл құжатта, негізінен, салық ... ... ... халықаралық салық салу принциптеріне сәйкес қызмет
етуге жеткізу көзделген.
Осы концепцияны іс жүзіне асырудағы ... ... ... ... ... жылы ... ... және бюджетке төленетін
басқа да міндетті төлемдер туралы” жарлығы болып табылды.
Қазақстан Республикасында 1995 жылдың шілдесінен бастап жаңа ... ... ... Бұл жаңа ... ... біршама болсада нарықтық қатнастар
талабына бейімделіп, ... ... ... ... бұрын қызмет еткен 42 түрлі ... мен ... сны ... ... ... мен ... саны 11-ге ... ең басты түрі болып табысқа салынатын салық, яғни ... ... ... ... ... ... ... принциптері біршама өз шешімін тапқан. Заңды
тұлғалардың табысына салынатын салықтың ставкасы жалпыға ... 30% ... ... ... ... ... ... барша төлеуші үшін 20 %
көлемінде бекітілді. Сонымен қатар амортизация ... жаңа ... ... ... қатар енді салықтың есеп жүргізіледі. Айта
кетсек жаңа салық кодексінде жаңа салық заңы ... ... ... ... ... Олардың ішіндегі ең маңызды шешімдердің бірі
салық заңдарын бұзғаны үшін ... ... Осы ... ... ... ... борыш болып есептеліп, бюджет кірісіне
төленуге жатады.
Соның немесе ... ... ... ... ... ... оны төлеушілердің немесе олардың дебиторларының шоттарынан салық,
айып пұл және өсім жөнінде пайда болған берешек шегінде, егер ... ... оның ... осы берешекті төлеуге келетін болса, өндіріп
алынады.
Салықтар, айып пұл ... өсім ... ... ... ... үшін ... ... органдары салық төлеуші мен оның дебиторларының
шотында ... ... ... мүлікті тұмшалау туралы шешім жойылады.
Қосылған құн салығы бойынша ... ... ... ... ... жаңа салық есептелігі бойынша жасалынады. Декларацияның он ... және ... төрт ... ... бар.
Салық жүйесі Қазақстан экономикасының тиімділігін көтеру инструменті бола
алған жоқ.
Қазақстан Республикасының ... ... ... 2002 -2008 ... жартысына дейін есептелген. 2002 жылы жалпы салықтан ... ... ... ... 2008 ... ... дейін 288086 млн. ... ... ... ... бюджетінің құрылымы ... ... ... ... бюджетінің құрылымы
| |2002 ж |2003 ж |2004 ж |2005 ж |2006 ж |2007 ж |2008 ж |
| | | | | | | |ІІ |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... ... түсім|105170 |146874 |175027 |187896 |225391 |468340 |288086 |
|Соның ішінде |35270 |41446 |40285 |38271 |54759 |163529 |101799 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | | ... құн |33259 |53905 |58801 |81007 |89030 |115159 |68893 ... | | | | | | | ... |6308 |10892 |16737 |18853 |18956 |19285 |11371 ... |28802 |31280 |41266 |30127 |35329 |51016 |31251 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |1872 |5902 |13068 |14625 |15210 |14763 |11051 ... ... |2659 |3449 |4870 |5013 |4644 |5506 |2560 ... |- |- |- |- |7463 |99082 |61161 ... | | | | | | | |
| ... | |- |- |- |- |- |- ... да | | | | | | | ... | | | | | | | ... |1995 |1996 |1997 |1998 |1999 |2000 ... І ... салық | | | | | | ... ... |64,4 |82,5 |85,7 |87,1 |87,3 |89,4 |89,4 ... |21,1 |23,3 |19,7 |17,7 |16,6 |31,2 |31,6 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... құн |20,8 |30,3 |28,8 |37,6 |27,0 |22,0 |21,4 ... | | | | | | | ... |3,9 |6,1 |6,2 |8,7 |5,7 |3,7 |3,5 ... |16,1 |17,6 |20,2 |14,0 |10,7 |9,7 |9,7 ... | | | | | | | ... ... |1,2 |3,3 |6,4 |6,8 |6,4 |2,8 |3,4 ... ... |1,3 |1,9 |2,4 |2,3 |1,4 |1,1 |0,8 ... |- |- |- |- |21,3 |18,9 |19,0 ... | | | | | | | ... бөлігі |35,6 |17,5 |14,3 |12,9 |12,7 |10,6 |10,6 ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... ... осы ... бойынша өзгерістер мен ауытқулар 1 кестеден көріп
отырғандай, салық бюджеттің түсімінің ... ... ... ... ... 64,4 пайыз екен. Әрине әр жылда әр қалай. Бүгінгі ... ... ... 89,4 ... ... отыр.
2-бөлім. Қазақстан Республикасының салық саясатын жетілдіру
2.1. Салық салудың қазіргі кездегі механизмі
Қазіргі кезеңде, салық салу ... ... ... ... болып отыр: қазірдің өзінде оның мәні ... ... ... сипатын ашып көрсете алмайды, сонымен бірге ол әлі ... ... ... ... ... ... тиімді құралы бола
алмай ... ... ... ... нарықтық қайта құру
тәжірибесі,бюджеттік қаржыландырудың негізгі көзі – ... салу ... ... ... екенін көрсетеді. Ал бұл салықтардың ... ... ... азайғанынан емес, салық төлемінен ”жалтару” жағдайларының
жиілеп кездесетінен туып ... ... ... жүйесінің өзі көп мүмкіндіктер
туғызады, өйткені соғұрлым салықтың жеңілдіктер көп ... ... ... ... және ... ... ... ұмтылатындардың саны көбейе
түседі. Бұған ... ... ... ... ... ... жетілмегендігі
және салық қызметкерлерінің кәсіби жағынан және жеке бастарының білім
қабілетінің жеткіліксіздігінен салық салу ... ... ... ... ... ... ... әлі күнге шейін қазынаға
салықтар аз түсуде, ол халықтың әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... алатын алымы, осы бюджетке
келіп түсетін салықтардың көлеміне байланысты. 2008 ... ... ... ... 43,2 ... ... ... ол 2007
жылмен салыстырғанда 5,4 есе көп деген сөз. Салық ... ... ...... төлеушінің құқығы мен міндеті тұрғысында,
салық төлеушінің өзін психологиялық және экономикалық жағынан ... ... ... ... салық арқылы қатты әсер етіп,
табыстарымызды талап отыр деген қағида ... ... ... ... ... инфляция мен мемлекет бюджетінің
тапшылығын болдырмау мақсатын көздейді. Дүние жүзі тәжірибесінде, мұндай іс-
әрекет дағдарыс жылдары біршама орын ... еді. ... бұл ... бір
қағидалы жағдай шет қалып отыр: шет ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар. Еліміздегі қалыптасқан жағдайды түсіну ... ... оның ... және ондағы салық жүйесі тез арада
өзгерістерге келетініне сенуіміз қажет және де олар ... ... ... ... ... “Маған салықтарды төлеу өте ұнайды, өйткені
мен олардың көмегімен цивилизацияны ... ала ... ”, - ... тұжырымына
сай болып келуі керек. Сонымен, Үкіметіміздің алдында тұрған ...... ... заңдардың негізінде қаржы жүйесін тез арада қалпына
келтіріп, ондағы салық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады және де салықтар, қазынаны толтырып
ғана ... ... әрі ... ... белсенді стимулы рөлін атқаруы
қажет деп тұжырымға келеміз. Олар кәсіпкерлікке деген ... ... ... ... ... оның ... әрекет етуінің қосымша,
бірден бір факторының ... ... ... ... ... ... ... әрқашан қарапайым және баянды принципті естен шығармауымыз
керек. ... ... ... ... оны ... табу ... Қаржы министрлігінен бөлінген Мемлекеттік салық комитетінің
қызметі ... өз ... ... ... мен аудандардың
орталықтарында ұйымдастыру үшін салық полициясы құрылды.
Салық салу механизмiне төмендегiлердi жатқызуға болады:
- салық ... ... салу ... және салық салуға
байланысты объектiлердi есепке алуды жүргiзу;
- ... және ... ... ... да ... ... есебi және
аударылған соманың, өсу және айыппұлдың есебiн жүргiзу;
- бюджеттiң кiрiс ... ... ... ... ... ... қолдау кезiнде мемлекеттiк бақылауды ... өз ... ... мемлекеттiк бюджетке төленетiн мiндеттi төлемдердi
есептеудi және жинауды жүзеге асыруға уәкiлеттi ... ... ... қызметiн бақылауды жүзеге асыру;
- салық салу саласындағы заңнасыманың қолдану ... ... ... сондай-ақ осы саладағы заңнаманы ... және ... ... ... ... орындалуын бақылауды жүзеге асыру бойыша жергiлiктi
мемлекеттiк органдармен бірігіп шаралар қолдану;
- қолданылып жүрген заңнамаға сәйкес ... ... ... ... ... алым ... сақталуын, сатып алынуын және
есепке алынуын, сондақ–ақ есепке алу – бақылау ... ... ... ... және ... ... бақылауды жүзеге асыру;
- салық берешегiн мәжбүрлеп өндiрiп алу жөнiндегi жұмысты ұйымдастыру
және ... ... ... және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер ... ... ... ... ... ... ... өсiмақы мен айыппұлдар есептелген сомасы бөлiгiнде,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... бөлiгiнде салықтық тексерулердiң актiлерi ... ... және жеке ... ... ... ... туындау, орындау және тоқтатылу мәселелерiн жеке
және заңды тұлғаларға түсiндiру жөнiндегi жұмысты ... және ... ҚР ... ... ... бағыттары
Барлық қоғам мүшелерінің міндеті мен парызы заңда белгіленген ... ... ... ал ... ... - бұл ... ... яғни
заңнама бойынша белгіленген тәртіппен халықтан, ұйымдардан, кәсіпорындардан
міндетті түрде мемлекет пайдасына алынатын қайтарылмайтын сипаттағы ... ... ... ... ... ... қоғамдық экономикалық құрылысы мен
саяси іс - бағытына қарамастан ... ... ... ... көзі -
ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық құралы, мемлекеттің ... ... ... ... шешуші көзі болып табылады.
Салықтарда мемлекеттің ... ... ... түрде көрінеді, ал
салықтардың әлеуметтік - экономикалық құрылысымен, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... әрбір
азаматтың қасиетті борышы» деген еді. Бірақ соған ... ... бір ... ... төлеуден жалтаруға тырысады. Салықты
төлеуден жалтару – салық төлемдерін толық немесе ішінара төлемеу ... ... ... салу ... ... ... тауар айналымын,
мүлікті) әдейі жасыруы және азайтуы. Салық төлеушілердің мұндай заңсыз іс ... ... ... ... ... ... ... бюджет
әдәуір қаражаттарды ала алмайды, салық заңнамасын бұзушылар кірістерінің
қосымша криминалдық көздері жасалынады, ... ... ... және тағы ... құн ... ... ... Салық төлеуден бас тарту және салықты айналып өту әлемдік
тәжірибеде салық құқығының қалыптасуынан ... ... бола ... ... салықты төлеуден жалтаруға тырысады деген сұраққа жауап іздеп көрелік.
Оның әр түрлі ... ... ... ... ... немесе өзгеде қызметті қалыпты ... ... ... ... ... ... көптігі және
жоғары мөлшерлемелері салық салынатын ... ... ... ... ... ... күрделілігі, сонымен қатар оның анық еместігі,
нұсқаулықтары мен ... ... мен ... ... ондағы толықтырулардың, өзгертулердің, түзетулердің көптігі.
3) салық қызметін ұйымдастырудағы кемшіліктер; ... ... мен ... ... ... мен ... шектес салаларын жеткіліксіз білуі; тексерулер кезіндегі
қызметкерлердің адалдыққа жатпайтын іс - қылықтары;
4) салық сомаларын баю ... ... ... инвестициялау мақсатымен
субьектілердің оларды төлемеуге қасақана, әдейі ұмтылуы және тағы ... ... ... ... маңызды рөлін ескере отырып, өзі
белгілеген салық мөлшерінің толық төленуін міндет етеді. Ол үшін ... ... ... ... ... және тиімді құқықтық қамтамасыз
етуді жүзеге асыра отырып, салық төлеуден бас ... ... емес ... ... ... ... ... салықтық заңнама негіздерін
дұрыс орындамағаны үшін заңды жауапкершілік шараларын белгілейді және ... ... ... ... қазіргі кезде экономиканың
мүлтіксіз дамуы мемлекетте өмір ... ... ... ... жеткілікті деңгейде көңіл аударылмайынша мүмкін емес.
Нарықтық қатынастардың қалыптасып, дамуы кезінде маңызды ... ... ... ... пайда болатын кері әсерлерді шектеуге және
қоғамның әлеуметтік - экономикалық топтарға бөлінуін одан әрі ... ... ... әлеуметтік қорғаудың жетілдірілген жүйесін
құру болып табылады. Мұндай маңызды мәселелердің жан ... ... ... ... ... ... әсер ететін басқа да құралдарды іске қосып,
кешенді түрде қимыл жасауы тиіс. ... ... ... ... орны ерекше.
Салық саясаты – бұл мемлекеттің салық саласында жүргізіліп отырған іс
- ... ... ... ... саясатын салық саласындағы шаралар
жүйесін қоғамның оның нақтылы кезеңіндегі әлеуметтік - ... мен ... ... ... ... ... сәйкес
жүргізеді. Салық саясатының ... және ... ... ... - ... ... байланысты.
Салық саясатының негізгі міндеттері:
1. мемлекетті қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету
2. жалпы мемлекеттің экономикасын реттеуге жағдай жасау
3. ... ... даму ... ... ... ... халықтың
табыстарының деңгейінің арасындағы айырмашылықты азайту.
Нарықтық қатынастардың қалыптасуы жағдайында салық саясатының негізгі
бағыты тұтынудың ... ... ... ... ... ... едәуір бөлігін қалыптастырудың өзін ақтамаған қағидатынан бас
тарту болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... халықтың еңбекке жарамды бөлігінің табыстарын
айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді. Салық жүйесі ... ... ... мүшелерінің неғұрлым тиімді және берік әлеуметтік
қорғалуды қамтамасыз етеді.
Салық саясатының негізгі құралы ... ... ... табылады.
Салық жүйесі дегеніміз салық түрлерінің формаларының салықты құру
әдістерінің немесе ... ... ... ... ... заңдар және нормативтік актілер және салық органдарының жиынтығын
айтамыз. Оның негізгі ... бұл ... ... ... ... және ... ... арттыруға, инфляцияны
есепке ала отырып табыстар мен бағалардың өсуін шектеуге, ... ... ... өсімін қамтамасыз етуге бағытталған. Соңғы
жылдары Қазақстан республикасы жаңа ... ... ... мен
ұйымдастыруда айтарлықтай жетістіктерге жетті. Бюджетаралық қатынастардың
реформасы нәтижесінде ... салу ... ... және ... жауап бере бастады. Жаңа салық жүйесін енгізгеннен кейін
саясатта, экономика мен әлеуметтік ... ... ... ... ... жүйесі Қазақстан экономикасының тиімділігін көтеруші құралға
айналды. Алайда бұл салық жүйесінің кемшіліктері аз ... ... ... ... ең ірі кемшілігі фискалдық бағыттың басым болуы. Салық
жүйесінің басқа қызметтері әлсіз жүзеге ... ... ірі ... шет ел ... үшін оның тұрақсыздығы.Әрине, қазіргі кезде
өзгерістер жылдың басынан бастап іске ... ... да ... ... ... үшін өте қолайсыз болып табылады. Салық төлеушілер үшін
салық жүйесінің ең болмағанда 3-5 ... ... ... болып қалуы аса
маңызды шарт. Алайда тұрақсыз экономика жағдайында бұлай болу әрине мүмкін
емес, ... ... ішкі ... ... дүниежүзілік бағаға тәуелді
жағдайында бұл өте ... ... ... ... ... алу ... салық
жеңілдіктерінің жиынтығының болатындығынан салық жүйелерінің әжептеуір
күрделі үлгілері болуы ... ... ... ... ... мен ... ... пен таза пайданы экономиканың жаңа бір саласына немесе бүтін өндіріс
түрінің дамуына жұмсау, еліміздің аз ... ... ... ... ... ... мақсаттарда, салықтың кей түрінен бүтіндей ... ... ... ... бір ... ... ... пайдалану экономиканы мемлекетік реттеуде ... ... өте ... ... ... ... ... жеделдетілген немесе
дифференциалды салық мөлшері, салық төлеу ... созу ... ... ... еркін резервтік, инвестициялық әрі басқадай ... және ... ... ... экономикалық және салық тегершіктері
жетерлік. Қазақстан экономикасының ... ... ... ... іскерлікті бурқандырып, экономиканың басым салаларына ... ... ... ... Алайда қазіргі отандық экономика
өзінің өрлеу белесіне көтеріле бастағана мұндай ... ... ... ... пен ... ... мүдделік қарым қатынасқа
өз салқынын тигізуде. ... ... ... ... ... ... бюджетке түсетін түсімдер елеусіз қалуда. ... ... ... ... ... ... ... қайшылықтар туып,
салықтық басқаруға кері әсерін тигізіп отыр.
Нақты салаға салық жеңілдігін ... ... ... ... пен қолдаудың керемет бір тиімді әдісі деуге келмейді. Жеңілдік
беріліп отырған кәсіпорындар мен жеке ... ... ... ... салаларындағы кәсіпкерлік пен айналысып ... ... ... тудыруда. Оның үстіне жеңілдіктерді салық
төлеуден бұлтару үшін ... ... да аз ... ... ... ... каникулының ұлттық қорды қолдануда берекесіздік ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Ал салықтардың өзіне келетін болсақ мынадай мәселерді ... ... ... ... табыс салығының ставкасы біздің салық
төлеушілеріміз үшін ... ... ... Ел ... ... ... ... болып келеді, ол ... ... ... іскерлік белсенділіктің төмендеуіне алып келеді.
Көптеген дамыған мемлекеттерде бұл салықтың ставкасы 30% ... ... ... бұл елдерден артта қалып отыр. Салық ставкасының жоғары
болуы отандық кәсіпорындардың қаржылық жағдайына теріс әсер ... ... жаңа ... ... мен қалыптасуына кедергі жасайды.
Әрине бұл ... ... ... ... ... яғни ... ... 25% құрайды. Егер салық ставкасын төмендетсе бюджетіміздің табыс
бөлігі азаймай ма ... ... ... Бұл мәселені басқа жолмен шешуге
болады. Салық ставкасы 30% төмен болған жағдайда кәсіпкерлік белсенділіктің
өсуіне байланысты ... жаңа ... ... бола ... ... саны ... ... бұл кәсіпорындарға өз қызметін жүзеге асыру үшін
жұмыс күші ... емес пе? Яғни ... ... ... ... салық
төлеушілер қатарын арттырады. Бюджеттің табыс бөлігін жеке табыс салығы
арқылы қамтамасыз етуге болады. Бұл шара бір ... ... ... ... ... жағынан отандық кәсіпорындарды ... ел ... ... алып келеді. Сондай ақ бұл салық
бойынша салық жеңілдігі, несие, демалыс ... ... ... ... еді.
Қазіргі кезде салық саясатының құрамдас бөлігі болып табылатын
акциздерге үлкен ... ... ... Олар ... ... табыс
бөлігін арттыру табиғатқа зиян келтіретін өндіріс түрлерінің ... ... үшін ... Менің ойымша мемлекет бұл салық бойынша фискалдық
мақсатты көбірек көздейді. ... ... ... ... көп табыс түседі. Алайда бұл тауарлардан қоғамға және
табиғатқа келтірілген зиянның орнын толтыруға ... одан да көп ... ... ... ... ... өндіретін кәсіпорындарға
мемлекет қатты қысым көрсетуі қажет. Әсіресе алкоголь өнімдеріне, ойын
бизнестеріне, ... ... газ ... ... ... ... қажет секілді. Себебі, бұлардың адам денсаулығына, табиғатқа
тигізетін зияны өте көп.
Табыстарға ... ... ... ... ... әдісі өндіріс
немесе айналыс шығындарын арттыру арқылы табыстың мөлшерін азайту болып
табылады; материалдық ... ... баға ... ... ... ... сауда бағасы бойынша сатып алынғанына сілтеме жасау, немесе ... есеп – ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнына жазады.
Осылайша амортизациялық аударымдардың сомасын көтеріңкілеу ... және ... ... құралдардың құны жоғарылауы мүмкін. Табысқа
салық ... ... ... ... ... қызметтен түскен түсім
ақшаны кемітіп көрсету және жасырып қалу ... ... Бұл ... қиын
анықталады, өйткені нағыз түсім ақшаны анықтау үшін ... ... ... қозғалысымен байланыстырылатын шоттары мүмкін көптеген
баспа бас айырбас пен басқа да шаруашылық қаржы ... ... ... қажет; Сондықтан салық органдарының жұмысын ... ... ... ... және ... ... ең төменгі жалақысын көтеру бұдан ... ... ... ... ... ... ... мен күнделікті сұраныс
тауарларына, ақылы білім ... ... ... ... мен ... жол
көлігіне және тағы басқаларға сұраныстың артуына ... ... ... ... ... өз өндірістерін ұлғайтуға, өнімдерінің ... ... ... ... ... ... ... ең бірінші міндеті – отандық
өндірістің дамуын ынталандыру болып табылады. Халықаралық тәжірибе көрсетіп
отырғандай, экономикалық ... ... ... және ... ... ... инвестиция салуға қолайлы ахуал жасау және
халықаралық экономикалық тенденцияларды тиімді қолдану болып табылады. ... ... ... ... ... мен ... ... алу қажет.
Қазіргі кезде салық жүйесінің негізгі кемшіліктерін жою үшін салық қысымын
төмендету қажет. Соның ішінде ... ... ... пен инвестицияның
өсімін ынталандыратын салаларға беру ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің ынталандырушы ролін ... салу ... ... және ... бюджеттің табыс бөлігінің
өсуіне алып келеді.
Салық жүйесіндегі маңызды мәселелердің бірі – бұл салық ... ... ... ... ...... ... табылады. Тиімді салық
жүйесін қалыптастырудың негізгі мәселелері ... ... ... сауатты салық төлеушілерді тәрбиелеу болып табылады.
Салық қызметі органдары мен салық төлеушілер бір –бірін түсінетін жағдайда
болуы қажет, ... ғана ... ... қатынастар жақсы болады. Салық
төлеушілер салықты неге төлеу міндетті екендігін және одан ... ... ... ... ... Ол үшін ... төлеушілердің салық мәдениетін
көтеріп, олардың менталитетін өзгерткен жөн деп ... Оны ... ... әр ... ... ... ... төлеушілердің санасына
жеткізуге болады.
Қорыта айтқанда, жоғарыда аталған ұсыныстар жүзеге ... ... ... ... түсетін экономикалық тиімділік айтарлықтай болары анық.
2.3 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Республикасы тәуелсіздігін алғаннан ... ... ... ... ... мерзімде мемлекеттік салық жүйесіне заң ... ... ... болды. Салық реформасының концепциясы 1992 ... ... екі ... бар: біріншісі (1993-1995жж) жаңа салық
салу жүйесінде іс-қимыл тұжырымында істелген, және екіншісі (1996-1998жж)
салық жүйесін ... ... құру мен ... нарықтық экономикада
жауаптылық талап етеді.
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... ... ... ... бұл ... ... аяқталды. Бірақ бұл заң қатаң бәсеке білдірмеді, керісінше өзгертулер
мен толықтырулар ... ... ... ... ... ... Жарлығы мен Заңдары бойынша 1999жылға дейін осы ... және ... ... басқа да міндетті төлемдар туралы»
«Заңға енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар» Үкімет ... ... 16 ... ҚР Сенаты қабылдады. Қабылданған заң өндірістің
дамуына бағытталған және ... ... ... ұлғаюына
жаңа Салық Кодексінің өңделу жолында маңызды қадамына ... ... ... ... ... нені ... Экономикасы
нарықтық қатынастарға негізделген кез-келген елде ( бұл экономикасы ... ... ... ... елдер болсын)
салық 2 қызмет атқарады: фискалды ( мемлекеттік бюджетке қаржыны жұмылдыру)
және жинақтаушы (жинақтау қорының мемлекеттік инвестициялар есебінен ... ... ... ... салық жеңілдіктері арқылы).
Сонымен салықтардың экономикалық табиғатында қайшылықтар бар, ол мемлекет –
салық төлеуші (заңды немесе жеке ... ... ... байқалады. Салық
мөлшерлемесі артқан сайын, ... ... ... шоғырландыру
артта, онда әлеуметтік бағдарламаларда көбейеді. Сонда бұл жүзеге асады ... ... беру ... ... ... көрсету, мемлекеттік әлеуметтік
сақтандыру және жағдайлары төмен адамдарды әлеуметтік қорғау ... ... ... ... экономикасы дамыған
елдердегі ЖІӨ-нің жинақтаудың ... ... ... даму ... ... осы ... ... болады, мемлекеттік бюджеттің салық
жасаулары есебінен өсуі , ... емес ... ... ... ... ... сектор инвестициясынан көп. Ал ... ... ... ... ... ... салаларына салық салымының
жеңілдік жасаған пайда болады.
Қазақстан – ТМД елдерінің ішіндегі салық саясатын экономика өсіруге
және ... ... ... шеңберінде қолданған ел болып табылады.
Бұл ұлттық экономика саласындағы мемлекеттік меншіктің үлесінің минималды
мөлшерге жеткенін көрсетеді( 1999жылы ... ... ... 18% ... ... ие). Бұл ... ... Қазақстанның мақсаты
мемлекеттік инвестицияларды көбейту емес, оның экономиканы реттеудің басты
механизмі және ... ... ... шаруашылығының дамуының басты механизмі
ретінде қолдану(мысалы: мақсатталған жеңілдіктер қолдану)
Қазақстан Республикасының салық саясатының басты бағыттары:
азаматтарды қорғауға бағытталған ... ... ... ... әскери, экономикалық, саяси);
өндірістің басты салаларын дамыту;
салық мөлшерлемесін көтеру арқылы емес, салық төлейтін жеке және ... ... ... ... ... ... қалыптастыру.
Қазақстан Республикасының территориясында 17 салық түрі бар.
Олардың ... ... және ... бөлінеді. Жанама салықтарға
(азаматтардың мүліктік ... ... ... ... ҚҚС ... ... ... Республикасындағы басқа салықтар тікелей болып
саналады, және де олар салық төлеушінің мүлікке немесе ... ... (бұл – ... ... ... ... әлеуіметтік салық, жер салығы,
мүлікке байланысты салық түрлері, пайдалы қазбаларды қолдануға салық және
т.б.)
1998жылы мемлекеттік бюджеттің 70% ... ... ... ... ... және салықтық емес түсімдерден құралды. Бірақ бюджетті
қалыптастыруға қатысу үлесі жөнінен, жеке тұрғындарды қамту жөнінен, ... ... ... ... ... орын ... тұлғалардан табыс салығы;
заңды тұлғалардан табыс салығы (немесе бөлінбеген пайдаға салынған салық);
қосымша құн салығы(ҚҚС)
әлеуметтік салық.
Бұл ... ... мен ... ... ... түскен салық салымдарының қанша пайызын құрайтынын салыстырайық (6-
кесте).
Қазақстан мен ... ... ... табыстарының
қалыптасуындағы салықтың салмағы, 1998 жыл (%). 6-кесте
|Салықтар ... | ... | ... ... салықтар | 100 | 100 ... ... | 12 | 13 ... ... | 18 | 18 ... | 40 | 29 ... ... | 12 | 24 ... | 18 | 16 ... ... ... ... ҚҚС ... ... осы ҚҚС төлемдері
өндіріс саласымен байланысты. Ресеймен салыстырғанда қоғамдық ... ... ... әлеуметтік салық салымдары (социалистік елдерде
таралған) бізде екі есе аз. Бұл ... ... ... ... салыстырғанда, Қазақстанның нарықтық өзгерістер жолында алға
шыққанын байқатады. Егерде Ресейде қызмет көрсету саласы қоғамдық ... ... ... ... ... үлгіде), онда Қазақстанда бұл
сала нарықтық негізге ауыстырылға, яғни мемлекеттік емес ... ... ... қызмет көрсетеді.
Жеке тұлғадан алынатын табыс салығы Қазақстан Республикасында
тікелей салық болып есептеледі және ... ... ... ... ... ... оны жыл ... төлеуге міндетті. Қазақстанда барлық
салық жинақтары ... ... ... ... байқалады. Жеке және
заңды тұлғалардың ішінде жеңілдік санаттары бар салық төлеушілер санының
көптігі анықталды. ... ... ... байланысты жеңілдіктер негізінен
жағдайлары төмен және әлеуметтік қорғалмаған тұрғындарға берілген. Салық
салынатын ... ... 5% ... салығына минималды мөлшерлемесіне тең,
бірақ салық салынатын табыс ... ... ... аз ... ал әлеуметтік
қорғалмаған салық төлеушілер ( мүгедектер, ҰОС қатысушылар және т.б.)
көбірек. Бұларды ... ... ... ... салығының минималды
мөлшерлемесі 2000 жылы 12% ... ... 13% ... Қазақстан
экономистерінің есептері бойынша жылдық табыс 680$-дан кем емес ... ... одан ... ... 10%, ал ... ... 3000$ ... болса 30% алынады.
Н. Назарбаев Үкіметпен бірге «салық ... ... ... мен ... ... ... талқылау жасалғанда мынаны айтты: Қазақстан
тұрғындарының 53% – ... ... ал 40%-10% ... Тек 7%-ы 20-30 %-дық ... ... үшін Ресейде жағдайлары төмен азаматтарға ... ... ... ... ... ешбір сұрақ талқыланбауда, керісінше
қазіргі кезде табыс салығының мөлшерлемесі 10 % өсіруі ... ... ... ... ... ... ... тұрғындарды
қорғау тиімділігінің деңгейі жөнінде әлемдік стандартқа жақындау.
Қазақстанның салық жүйесінің нарыққа ... ... ... ... 2001 жылғы 1 шілдедегі ҚҚС 20%-дан 12 -%-ға және
әлеуметтік салық ... ... 11 %-ға ... ... ... ... деді: « Салықтың бұлай төмендеуі
техникалық жабдықтардың жаңаруына және ұлттық экономикадағы бәсекелестіктің
өсуіне әкеледі»
Бұл шарадан ЖІӨ-нің өсетіні күтілуде. ... ... ... үшін ... ... ... шоғырландырайын деген жоқ,
керісінше, салықтың фискалды қызметін ... ... ... ... ... ... Осы ... халық шаруашылығының басты
салаларын дамытуда инвестициялап жатқан кәсіпкерлерге салықтық ... ... ... ... ... ... тек « тікелей
инвестициялауды мемлекеттік қолдау туралы» ҚР ... ... ... ... органдардың заңды тұлғалармен инвестиция туралы
шарттардың ... ғана ... ... ... ... әсер ... салықтың негізгі түрлерін сипаттаймыз.
Заңды тұлғалардың Қазақстандағы бөлінбеген пайдасынан алынатын салық
тікелей ... ... ... Ол Қазақстанның жеткілікті қамтамасыз етілген
тұрғындардың меншігіне әсер етеді. Бірақ Қазақстандағы пайдаға салынатын
салыққа берілген ... ... ... (0-30%). ... ... ... ... балансына әсер ете алады. ( жинақтау
қоры – тұтыну қоры). Пайдаға ... ... ... басты салығы
ашылған өндіріс өнеркәсіптеріне беріледі. Мысалы: халық шаруашылығын жаңа
салаларында ашылған ... ... 5 жыл ... ... ... ... – жаңа салық болып табылады. Ол салық ... ... ... әсер ... бірақ оның көлемі өндірілген товар немесе ... ... ... ұл ... салық салымының объектісі болып товар
немесе қызмет өндіруден ... ... және ... ... айырмашылық есептеледі. ҚҚС кәсіпкерлер төлейді және мемлекеттік
бюджетінің негізін құрайды – 40%-ға дейін.
ҚҚС мөлшерлемелерінің 20 % - 12 %-ға кемуі 2 ... ... ... ҚР-ның экономикалық динамикасының тұрақтануы, ... ... ... ... ... осы ... құрауы
(1995жыл 20%-дан, 1998 жыл – 40% дейін). Осы ... ... ... ... ... және негізгі
қорларының жаңаруына көмектесті. Қазақстанда ҚҚС-тың мөлшерлемелері-нің
төмендеуі арқылы ... ... ... ... ... елдеріндегідей
болды. (1990 жылы Ұлыбританияда ҚҚС -15%, ... -14%, ... ... ... салынатын салық сияқты өндірістің басты салаларына және кіші
бизнестің дамуына арналған іріктелмелі жеңілдіктер ҚҚС-ке де ... ... БАҚ ... бұл ... ... ... ... тікелей салық болғанымен кәсіпкер оны еңбек төлеу
қорының көлеміне байланысты ... Бұл ... ... салық
салымының әлеуметтік және нарықтық бейімделуінің моделдерінің арасындағы
қайшылық жатыр. Әлеуметтік ... ... ... және ... ... – еңбекке төлеу қорының 2%, медициналық сақтандыру қорының 3%,
зейнетақымен ... ... 15% және ... ... ... ... бұл салық 2000жылы 38,6%-дан 2001жылы 35,6% төленді. Бұған
кіретіндер: ... ... ... 3,6%, ... ... 4%
және зейнетақымен қамтамасыздандыру 28% құрайды.
Бұл салықтың ... ... ... ... ... ... қамтамасыздандыруға мүмкіндік туады. Ресейдегі ... ... ... ... кері әсер ... қатар еңбекті төлеу
қорының кемуіне әкелді.
Қазақстан және Ресей мемлекеттік ... ... ... екі ... ... саясатыда қызықты әрекеттер
байқалады.(Салыстыру үшін АҚШ-тың да мәліметтерін қарастырымыз)
1996-1999 жж Ресей, АҚШ, Қазақстанның мемлекеттік ... ... . ... жыл|Барлық |Әлеуметтік |Экономикалық ... |
| ... ... |қызмет |қоғамдық тәртіп|
|Қазақстан | | | | ... |100 |37 |34 |11 ... |100 |44 |8 |13 ... | | | | ... |100 |22 |29 |16 ... |100 |36 |22 |13 ... | | | | ... |100 |33 |14* |16 ... |100 |29 |14* |15 ... негізгі капиталға (8%), және субсидия мен тағы басқа көмеке
(6%)
Қазіргі таңда Қазақстанда экономиканың ырықтандыру нысаны өтуде. Осы ... ... ... ... ... ... кемиді.
Экономикалық қызметке жұмсалған ... ... ... ... 1996 жылмен салыстырғанда 1999 жылы 22% кемиді. (3%-дан
8%-ға жалпы бюджет шығыны ... ... ... өмір ... ... көп көңіл бөледі. Мысалы: алдағы көрсетілген период ішінде
әлеуметтік қажеттілікке жұмсалған мемлекеттік бюджет шығыны 7%-ға ... 44%-ға ... ... ... ... ... ... саясаты
социалистік елдер үшін жақсы бейімделген кешен ...... ... ... ... ... мен ... шаралар
блогы арқылы тұрғындарды әлеуметтік қорғауды ... ... ... ... ... мен салыстырғанда Қазақстанда 1999 ... ... өзі ... және ... салығының төмен мөлшерлемесі
кезінде жүзеге асты, сонымен қатар ... ... ... қызмет
көрсету саласын реформалауды жүзеге асырып үлгерді, яғни ... ... ... ... ... ... орнына, нарықтық
қатынастырға осы қызметтердің бір ... ... Бұл ... үй ... ... ... құрылымының өсуі
байқатады. 1990ж 12%-дан 1999ж ... ал ... осы ... ... жұмсалған шығындардың үлесі 12%-14% дейін өсті. Экономикалық
дамыған елдер, ... АҚШ ... ... 60% құрады.
Бұл жерде мынаны ... жөн, ... ... ... ... ... ... экономикасы дамыған
елдердікіне жақындауда, бірақ абсолютті ... ... ... ... ... дамушы елдерге ұқсайды. Жалпы Қазақстан
Республикасының саляқ саясатының мақсаты бюджет шығындарын ... ... ... ... 1999ж 21,6% ... ... үшін; Ресей – 28% ,ал
АҚШ –та 39%) оны ... ... бар ... ... санының көптігі, айналымды анықтаудың қиындығы, шектен тыс дәлелсіз
берілген салық жеңілдіктері, салық ... бір ... ... бірнеше
түрлі болуы, халықаралық салық салудың негіздерінің тыс ... және ... ... ... одан ары ... ... ... екенін айқын
көрсетті. Әрине бұл өмір талабына сай. Экономиканы ... 1-2 ... ... еместігін баршамыз түсінеміз, сондықтан ... ... ... ... ... ары қарай дамиды.
Қазақстан ұкіметі 1995 жылдың басында салық ... ұзақ ... ... Бұл құжатта, негізінен, салық ... ... ... ... ... салу ... сәйкес қызмет
етуге жеткізу көзделген.
Осы концепцияны іс ... ... ... ... ... ... ... жылы қабылданған Заң күші бар „Салық
және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... Республикасының 2001 жылдың бірінші шілдесінен бастап
жаңа салық жүйесі іске ... Бұл жаңа ... ... біршама болса да
нарықтық қатынастар талабына бейімделіп, халықаралық тәжірибеге ... ... ... ... ... ... ... қарапайымдылық,
әділеттілік, салыстыру қағидалары біршама өз шешімін тапқан.
Республикада жаңа салық ... ... ... ... ... ... Республика Президентінің заң күші бар “Салық және бюджетке басқа
да міндетті төлемдер туралы”
“Салық және ... ... да ... ... туралы” Жарлығымен аяқ
талды. Осы жаңа заңның ережелері 2001 жылдың 12 ... ... ... Ол ... ... өмір мен туындай бастаған қарым-қатынастардың
талаптарына жауап бермейтін ... ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаты шаруашылық субъектілеріне салық
ауыртпалығын ... ... ету ... Бұл ... сан ... қорларға қаржыларды таратуды қысқарту, сондай-ақ өз ... ... ... ... қол ... қазіргі кезде өнімнің (жұмыстың, қызмет ... ... 5 ... ... ... Қазақстан Республикасының экономикасын
түрлендіру қорына, кәсіпорынның қарамағында қалатын пайданың 1 ... ... пен ... ... ... қорға,
мөлшерлері аймақтарға байланысты жалақы қорының 5-тен 20 пайызға ... ... ... ... ұстауға арналған шығындар жойылды.
Жаңа салық заңы салықтың бұрынғы 45 ... ... 13 ... ... ... ... ... көрсетілген себептерден басқа
сондай-ақ салық салудың ... ... ... ... кірісті анықтау тәртібін өзгерту арқылы қамтамасыз етіледі. Салық
салынатын жатқызудың қазіргі ... ... ... ... ... жекелеген түрлерінің өзіндік құнына жатқызуға
мүмкіндік бермеді.
Жаңа салық заңына сәйкес салық ... ... ... ... ... ... ... байланысты барлық шығындарды алып тастау жолымен
табылады, сөйтіп шынайы салық базасы анықталады.
Салық салу ... ... ... ... ... және
мемлекеттегі салықтық құқық қарым-қатынастарын реттейтін біртұтас заңның
болуы барлық салық ... ... ... ... және ... ... негізін жасады. Мұндай заңдық норма салық төлеуші мен
салық заңын сақтауды және ... ... ... ... ... ... ... органдарының қарым-қатынастарын
мүлдем жеңілдетуге мүмкіндік ... ... жаңа ... заңы ... ... қарағанда табыс есебінен
салықтарды алу пайызын орташа есеппен 20 тармаққа ... ... ... атап ... жөн. Сондай-ақ мұнда Салық кодексін
жасақтауға бұрынғы ... ... ... ... ... ... жанындағы кәсіпкерлер кеңесінің өкілдері,
бірқатар ірі және шағын кәсіпорындардың басшылары мен бас ... атап ... ... ... ... сан ... ... бірге олар нақты кәсіпорындарға негізделіп, ... ... ... Республикасының Конституция – 2003 ж. Алматы.
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер тұралы ... ... (2009 ж. 1 ... ... ...... үйі, 2009 ... Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ...... ... Б.Ж. ... және ... салу: Оқу құралы – Алматы: - 2003. ... ... Б.Ж. ... және ... ... Оқу ... Алматы, 2003 жыл.
6.Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 448 ... ... А.Д., ... Ғ.Е. ... және ... ... ...
Алматы: Экономика, 2006. -287 бет
Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы: Учебник. –Алматы, 2005. –с. ... А. Д. - ... ... ... ... ... ... -
Қаражат, 2001 №4 -32 бет.
Балғабеков Н. Салық ... - ... ... 2001, 26 қаңтар.
Салық мәдениеті - қоғам ... ... ... - Егемен Қазақстан,
2001, 7 шілде.
Қалманбетова Г. Салық жеңілдіктер артықшылықтары мен ... - ... 2001 27 ... С. ... ... жаңа нормалары –Заң 2001 №12 - 20бет.
Салық салу ... ... ... үшін ... ... ... бюллетені, 2001 – 14 бет.
Дулатов Ы. Мемлекеттің салық саясаты және оның ... ... - ... 2002, 3 ... 5 бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатын жүзеге асырудың механизмі17 бет
Ақша-несие саясатының механизмі және оның ерекшелігі9 бет
Коммерциялық банктің несиелік саясаты және механизмі55 бет
Салық механизмі және мемлекеттің салық саясатын іске асырудағы оның рөлі68 бет
Салық механизмі және оның мемлекеттік салық саясатын жүзеге асырудағы рөлі38 бет
Қаржы саясаты және қаржы механизмі16 бет
Ақша саясаты31 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Салық саясаты: экономикалық мәні мен мазмұны, атқаратын рөлі88 бет
"Аудит түрлеріне сипаттама."36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь