Муниципалды шаруашылықты қалыптастыру мен жүргізу ерешеліктері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. Муниципалды шаруашылықты қалыптастыру мен
басқарудың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1. Муниципалды басқарудың даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.7
1.2 Муниципалды шаруашылықты қалыптастырудың
экономикалық мәні мен негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8.10

II. Жергілікті басқару органдарының материалдық . қаржылық
негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.1. Жергілікті шаруашылықты басқарудың экономикалық
механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11.18
2.2. Жергілікті бюджеттің кіріс бөлігін көбейту жолдары ... ... ... ... ... .18.21
2.3. Аймақтық муниципалды шаруашылықтардың
экономикалық реформаларын басқару үрдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21.23
2.4.Мемлекет құрылым түрлеріндегі муниципалды
шаруашылықты қалыптастыру мен жүргізу ерекшіліктері ... ... ... ..23.28

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Кіріспе

Мемлекетті экономикалық, әлеуметтік және саяси жағынан одан әрі демократияландыруда жергілікті шаруашылықты басқаруды жетілдіруде әкімшілік - экономикалық механизмдердің алатын орны бөлек. Мемлекеттің негізгі қызметті ұлттық егемендікті, меншік құқын, заңды және тәртіп сақтауды қорғау және ақша айналысын, сыртқы сауданы реттеу және тағы да басқалай болып келсе, жергілікті шаруашылықты басқару аясына жергілікті бюджетті бекіту, жергілікті салықтарды белгілеу, жергілікті халыққа білім беру мен денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек беру, ауылды көгалдандыру, тазалық жұмыстарын жүргізу сияқты барлық қызмет түрлерімен қамтамасыз ету және т.б. кіреді.
"Қазақстан - 2030" Стратегиясында қазіргі заманғы мемлекеттік қызмет пен мемлекеттік басқару құрылымын құру мемлекеттің ең шешуші міндеттерінің бірі ретінде белгіленген. Осы құжатта атап көрсетілгендей, мемлекеттік басқару біртіндеп орталықсыздандырылып, үкімет ықшам әрі кәсіби деңгейде болып, неғұрлым маңызды міндеттерді шешуге қарай жұмылдырылады. Әрбір министрлік пен ведомство өздеріне тән емес қызметтерді орталықтан аймақтарға және мемлекеттен жеке секторға бере отырып, олардан арылады. Бірақ ол қызметтерді жергілікті жағдайда іске асыру экономикалық механизмдерді қолдануға бағытталуы тиіс.
Жергілікті шаруашылықты басқаруда экономикалық механизмдерді қолданудың ерекшелігін оның әлеуметтік мәселелер бойынша тиімді әрі уақытында шешім қабылдай алатындығынан көре аламыз. Жергілікті халықты еңбекпен қамтуда, оларды мамандық бойынша қайта даярлау мәселесі де жергілікті басқару органдарының өкілеттігіне беріледі. Мәселен, олардың келесі жылдан бастап шетелдік инвесторларға мынадай шарт қоюға құқықтары бар: Инвесторлар бір жыл ішінде жергілікті белгілі бір салалар бойынша даярлайды, белгіленген уақыт өткен соң халық еңбекпен қамтылып, шетелден келген жұмыс күші өз елдеріне қайтарылады.
Экономиканы мемлекеттік реттеу елдің экономикалық саясатымен байланысты және оны жүзеге асыруға бағытталады. Елдің әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламасында аймақтық экономикалық саясаттың алатын рөлі зор.
Мемлекеттік реттеудің экономикалық пен бірге әкімшілік және институционалдық та механизмдері де бар. Әкімшілік тұтқалардың жиынтығы құқықтық инфрақұрылымдарды қамтамасыз етумен байланысты іс-әрекеттерді реттеуді қамтитын болса, экономикалық шараларға қаржы (бюджет, фискалды), ақша-несие (монетарлы) саясаты, бағдарламалау және болжау мәселелері жатқызылады. Жалпы алғанда, "қаржы саясаты" түсінігі - ауқымды категория. Ол екі жақты түсінік береді. Біріншіден, ол экономикалық саясат мақсатын, екіншіден, қаржылық шараларды жүзеге асыру механизмдерін білдіреді. Қаржыдан жергілікті басқаруда туындайтын бюджетаралық қатынастар мәселесі күн тәртібіне шындап қойылып отыр
Мемлекеттің даму барысында аймақтардың және олардың билік ететін органдардың арта түсуі жергілікті тар мағынада қалып қоймай, дүние жүзілік тенденция ретінде ұсынылады. Оған мынадай көптеген жағдайлар әсер етеді :
• өмірдің әлеуметтік жағы және адам факторының басым роль атқаруы;
• аймақтардың өзара байланыстарының едәуір ұлғаюы;
• еңбек ресурстары жылжымалығының күшейе түсуі;
• аймақтардың өндіріс құрылымы мен инфрақұрылымының күрделене түсуі;
Территориялық еңбек бөлінісі әрі оның тереңдей түсуі мен халықаралық маңызының артуы үдейеді.
Бұл тенденцияның дамуы, біріншіден, мемлекет пен аймақтар арасында басқару функцияларын қайта бөлу , қайта қарастыру ;
Екіншіден, мемлекеттік территориялық басқару мен жергілікті өзін өзі басқарудың ең жақсы үйлесімін көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік құру экономикалық дамыған аймақтарсыз, кеңейтілген әлеуметтік инфра- құрылымсыз мүмкін емес.
Егеменді мемлекеттің аймақтық саясатын анықтай түсу өте қажетті заңдылық. Осы саясаттың негізгі көрсеткіші болып өндірушілер мен тұтынушылардың экономикалық бостандығы мен іскерлігі есептеледі. Тауар өндіруші түбінде тек тұтынушы алдында ғана экономикалық жауаптымын деп есептеуі керек. Аймақтар мен шаруашылық бірліктерінің өзін өзі дамытудың міндетті түрдегі жағдайлары мыналар болып есептеледі: өзін өзі басқару , серіктестік қалаудағы бостандық, өндіріс құрал жабдықтар рыногы валюталық қаражат және басқа элементер. Сонымен қатар, аймақтық басқару жалпы республиканың және облыстардың ерекшеліктерін барлық түрлерін барынша қамтуы тиіс.
Пайдаланған әдебиеттер

1. Муниципальный менеджмент - М., 1998. Учебное пособие
2. Танкиева А. "Жергілікті басқаруда экономикалық механизмдерді қолдану жолдары". Алматы 2007 ж.
3. "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы" Қазақстан Республикасының заңы.
4. Баянов Е. ред. "Мемлекеттік және құқық негіздері", Оқулық, Алматы, "Жеті жарғы", - 2001ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
«Экономика» факультеті
«Менеджмент және маркетинг» кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Муниципалды шаруашылықты қалыптастыру мен
жүргізу ерешеліктері
Орындаған:
Қабылдаған:
Мазмұны
Кіріспе…………………………………………………………………........3
I. Муниципалды шаруашылықты ... ... ... Муниципалды басқарудың даму
тарихы............................................5-7
1.2 Муниципалды шаруашылықты қалыптастырудың
экономикалық мәні мен
негіздері........................................................8-10
II. ... ... ... ...... ... шаруашылықты басқарудың экономикалық
механизмі
............................................................................
...............11-18
2.2. Жергілікті бюджеттің кіріс бөлігін көбейту жолдары
.....................18-21
2.3. ... ... ... ... ... құрылым түрлеріндегі муниципалды
шаруашылықты қалыптастыру мен ... ... ... ... және ... жағынан одан әрі
демократияландыруда жергілікті шаруашылықты басқаруды жетілдіруде әкімшілік
- ... ... ... орны бөлек. Мемлекеттің негізгі
қызметті ұлттық егемендікті, меншік құқын, ... және ... ... және ақша ... сыртқы сауданы реттеу және тағы да басқалай
болып келсе, жергілікті шаруашылықты ... ... ... ... ... ... ... жергілікті халыққа білім беру ... ... ... ... ... ... ... тазалық
жұмыстарын жүргізу сияқты барлық қызмет түрлерімен қамтамасыз ету және т.б.
кіреді.
"Қазақстан - 2030" Стратегиясында қазіргі ... ... ... ... басқару құрылымын құру мемлекеттің ең шешуші міндеттерінің
бірі ретінде белгіленген. Осы құжатта атап ... ... ... ... үкімет ықшам әрі кәсіби деңгейде
болып, неғұрлым маңызды міндеттерді ... ... ... ... пен ... өздеріне тән емес ... ... және ... жеке ... бере ... олардан арылады.
Бірақ ол қызметтерді жергілікті жағдайда іске ... ... ... ... ... ... басқаруда экономикалық механизмдерді
қолданудың ерекшелігін оның ... ... ... ... ... ... ... алатындығынан көре аламыз. Жергілікті ... ... ... ... бойынша қайта даярлау мәселесі де
жергілікті басқару органдарының өкілеттігіне беріледі. Мәселен, ... ... ... шетелдік инвесторларға мынадай шарт қоюға құқықтары
бар: Инвесторлар бір жыл ішінде жергілікті ... бір ... ... ... ... ... соң халық еңбекпен қамтылып, шетелден
келген жұмыс күші өз елдеріне қайтарылады.
Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... және оны жүзеге асыруға бағытталады. Елдің әлеуметтік-
экономикалық даму бағдарламасында ... ... ... алатын
рөлі зор.
Мемлекеттік реттеудің экономикалық пен бірге әкімшілік ... та ... де бар. ... ... ... ... қамтамасыз етумен байланысты іс-әрекеттерді
реттеуді қамтитын болса, экономикалық шараларға қаржы (бюджет, фискалды),
ақша-несие ... ... ... және ... ... Жалпы алғанда, "қаржы саясаты" түсінігі - ауқымды категория.
Ол екі ... ... ... Біріншіден, ол экономикалық саясат мақсатын,
екіншіден, қаржылық шараларды жүзеге ... ... ... ... ... туындайтын бюджетаралық қатынастар мәселесі
күн тәртібіне шындап қойылып отыр
Мемлекеттің даму барысында ... және ... ... ... арта ... жергілікті тар мағынада қалып қоймай, дүние жүзілік
тенденция ретінде ұсынылады. Оған мынадай көптеген жағдайлар әсер ... ... ... ... жағы және адам ... басым роль атқаруы;
• аймақтардың өзара байланыстарының ... ... ... ... ... ... ... аймақтардың өндіріс құрылымы мен инфрақұрылымының күрделене түсуі;
Территориялық еңбек бөлінісі әрі оның тереңдей түсуі мен халықаралық
маңызының ... ... ... ... ... мемлекет пен аймақтар арасында
басқару функцияларын қайта бөлу , қайта қарастыру ... ... ... ... мен ... өзін ... ең жақсы үйлесімін көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік құру
экономикалық дамыған аймақтарсыз, ... ... ... ... ... ... ... саясатын анықтай түсу өте қажетті
заңдылық. Осы саясаттың ... ... ... ... ... экономикалық бостандығы мен ... ... ... ... тек ... ... ғана экономикалық жауаптымын деп
есептеуі керек. Аймақтар мен шаруашылық бірліктерінің өзін өзі ... ... ... мыналар болып есептеледі: өзін өзі басқару ,
серіктестік қалаудағы бостандық, ... ... ... ... ... және ... ... Сонымен қатар, аймақтық басқару жалпы
республиканың және облыстардың ерекшеліктерін ... ... ... ... Муниципалды шаруашылықтың теориялық мәні
1.1. Муниципалды басқарудың даму тарихы
«Жергілікті қоғамдастықтың жергілікті әлеуметтік-экономикалық дамудың
мәселелерін түсіндіруде негіз болып табылады. Ол ... ... ... басты субъект және дамуды бағалаудың критериі не екенін анықтайды.
Аймақтық экономика ... ... ... қаралған дәстүрлі тәсіл
дамудың критерилері мен басымдығы туралы басқа түсініктер қалыптастырады.
Олар бағалаушы ... ... ... Ал ... өмірін жақсартудың мақсаты - өндірістің дамуына байланысты
қажеттілікті қамтамасыз ету.
Жергілікті ... ... ... ең ... ... «жергілікті шаруашылық түсінігі арқылы сипатталады. «Жергілікті
шаруашылық түсігіне қатысты әртүрлі пікірлер бар. Мәселен, ол ... ... ... бір ... ... қалада, ауданда, ауылда орналасқан
әртүрлі кәсіпорындардың жиынтығын айтады. Бұл ... ... ... ... бір ... ретінде қарастырылып отыр. Сондай-ақ
жергілікті шаруашылық, коммуналдық ... яғни ... ... қызмет көрсетуші кәсіпорындармен теңестіріледі.
Сонымен қатар көркейту талаптарын ... ... ... және ... ... басқару органдарының іс-әрекетін жергілікті
шаруашылық ретінде қарастырады.
Әрбір жергілікті қоғамдастықтың өзінің жергілікті шаруашылығы ... ... деп жеке және ... ... ... бар, нақты аумақта
орналасқан, өзінің атқаратын ... ... ... ... ... ... ... субъектілеріне үй
шаруашылығы, тұтыну кооперативтері, несиелік серіктестіктер, өндірістік
бірлестіктер, жергілікті өзін-өзі басқару органдарын ... ... ... сол ... орналасқан жеке, коммуналды кәсіпорындар,
қаржы-материалдық және еңбек ресурстарын жатқызамыз.
Кейбір пікірлерге қарағанда, «жергілікті шаруашылықң ... ... ... ... ... ... қарастырылады. Бұл жерде
«жергілікті шаруашылықң халық шаруашылығының бір бөлігі ретінде саналады.
Сонымен қатар, жергілікті шаруашылық ... ... ... ... ... органдарының және жергілікті ... ... ... деп ... шаруашылық түсінігі жергілікті халыққа қызмет көрсетудің
нақты көзі ретінде түсіндіріледі. ... ... ... объектісі 2
басты шартқа сай құрылуы тиіс:
1. Аймақтың әлеуметтік-экономикалық мәселелерінің ... ... ... ... тиіс;
2. Құрылымдық-тұтастық және салыстырмалы дербес әлеуметтік-
экономикалық жүйе ... ... ... ... ... ... ғылыми тәртіп. Қазақстан Республикасының Конституциясында
«Қазақстан Республикасында жергілікті маңызды ... ... ... қамтамасыз ететін жергілікті өзін-өзі басқаруды мойындаладың деп
айтылған. Қазақстан Республикасының ... ... ... өзін-
өзі басқару аймақтың тарихи, табиғи, экономикалық, демографиялық жағдайлары
мен ерекшеліктерін, сонымен бірге жергілікті ... ... ... ауылдық қалалық қоғамдастықта жергілікт өзін-өзі басқару органдарын
тағайындау ... ... ... жүзеге асады. ТМД мүше елдердің
жергілікті өзін-өзі басқару моделінің заңына ... ... ... ... ... аумақпен біріккен қалалық немесе ауылдық тұрғынмекені. ... ... ... ... ... асады, муниципалды
шаруашыықтағы ... ... және ... ... басқаруға
тағайындалған сайланбалы органдары болады.
Муниципалды қызмет – бұл жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... кәсіби іс-әрекеттері болып табылады. Муниципалды
меншіктің аумақтық экономикасы географиямен тікелей байланысты. Муниципалды
меншіктің бірінші кезекте менеджменттің ... ... ... ... ... теорияны микро және макро әдістерін, экономика
тарихын, статистика, әлеуметтік еңбек, социология, технология тағы басқа
ғылымның ... ... ... ... ... басқарудың
муниципалды басқару төмендегілерді қамтиды:
1. Жан-жақты терең білімге қол жеткізу – аумағы, табиғи ... ... ... ... ... ... ... жан-жақты зерттеу;
2. Міндеттілігі: мунципалды құрылымның ережелерін қабылдау, оны өңдеу,
ереженің орындау барысын бақылау, муниципалды құрылымды экономикалық
тұрғыдан қаржыландыру, ... ... ... ... қорғау, өндірістік және ... ... ... ... тұтыну тауарлармен, мәдениетпен
және бизнестің өркендеуін қамтамасыз ету, энергетика және тағы басқа
ресурстармен қамтамасыз етуге ... ... ... шешіп беру міндеттілігі:
- халықты жұмыспен қамту;
- ... ... және ... арасындағы экономикалық
қарым-қатынастарды нығайту барысында қаржы және
экономикалық тәуелсіздікті шешіп беруге; - Қазақстанның
тұтастығын сақтауды;
- аумақтық ... ... ... шешіп беру
тиіс.
2. Муниципалды менеджмент келесідей әдістермен зерттелінеді:
1. Нормативтік әдіс.
2. Баланстық әдіс.
3. Баланстық-есеп.
4. Жүйелік талдау әдісі.
5. ... ... ... және ... ... ... ... Нормативтік әдіс арқылы қалалық және ауылдық тұрғындардың жақын
күндегі немесе болашақтағы тауарлар мен ... ... ... Нормативтер өндірістік саланың функционалды дамуын, жаңа техника
және Ғылыми технология ... ... ... ... әдісі територияның құрылымындағы салалар мен айлық ішіндегі
толықтырушы кешендер арасында дұрыс үйлесімдікті таңдауға мүмкіндік береді.
Баланс ... пен ... ... муниципалды құрылым территориясындағы
жеке кәсіпорынның орналасуының ... ... ... ... ... ... тауар мен ресурстардың сұраныстары анықталады.
Баланстық есеп әр түрлі біліктілігі бар жұмысшы ... ... ... ... ... ... құрылым территориясындағы шаруалардың
жеке өндірістің ... ету ... ... ... ... ... ... 0000 анықтауға мүмкіндік береді;
- Баланстық есеп әдісі ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді және шаруашылық объектілердің
өндірістік қуатын анықтауды (су, орман, жер, ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Мақсаттың белгіленуі, міндеттің анықталуы ғылыми ... ... ... ... ... игеруді рет-ретімен
жүргізілетін әдіс. Оптималды ... ... ... ... ... ... Жүйелік талдау – бұл күрделі жүйенің тұтастығын зерттейді. Бұл
талдау негізінде басқару 3 кезеңді ... ... ... ... ... ... ... Жүйелік талдау тәуелсіз жүргізіледі;
3. Проблемаларды шешуде баламалы вариантты дайындау және оның ... ... ... Экономикалық және математикалық ... ... ... ... ... модельдеудің
бағыттарын анықтауға болады:
1. територияның тепе-теңдігі.
2. Шаруашылық салалардың үйлестірілуі.
3. Аумақтық құрылымының әлеуметтік-экономикалық жүйесінің құрылуы.
4. Басқару жүйесін құру.
- Статистикалық әдіс ... ... ... ... ... ... менеджментте қолданады.
1.2. Муниципалды шаруашылықты қалыптастырудың экономикалық мәні мен
негіздері
Өркениетті елдердің көпшілігінде ... ... ... ... ... ... менеджмент аймақтағы әлеуметтік
экономикалық жүйені зерттейтін ғылыми тәртіп. Муниципалды қызмет ... ... ... ... ... ... тұрақты кәсіби
іс-әрекеттері болып табылады. Муниципалды менеджмент аймақтық ... ... ... ... география – аймақтық ... ... ... оқып ... ... береді. Ал,
муниципалды менеджмент олардың аумақтық ішкі ... ... ... ... ... органдардың негізгі
ерекшеліктері халықтың сайлауы нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... тікелей бағынышты болмауда.
Бірқатар елдерде барлық жергілікті мәселелерді шешу міндеті орталық
уәкілеттің өкілі болып жоғарыдан тағайындалатын бастықтың ... ... әр ... әр түрлі аталады. Олар мемлекеттік әкімшіліктің бір ... ... ... ... аппаратына жетекшілік етеді. Мұндай
құрылым «тікелей мемлекеттік басқаруң деп аталады.
Нарықтық экономика жағдайында әр ... ... ие ... бір ... ... нарықтық механизмдеріне толық жұмысын
істеуіне кері әсерін итгізеді. Сондықтан орталық ... ... ... ... ... негізгі функциясын анықтаған жөн.
Муниципалды менеджменттің ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік жағдайын, нарықтық экономика жағдайын
жақсарту мен дамыту.
Мемлекеттің ... ... ... жүйе ... өлке, қала,
поселка, село) сол мемлекеттің территориясы болып табылады. Ал, мемлекеттің
территориялық құрылымы ... пен оның ... ... ... ... облыстар, өлкелер, аудандар атқарады. Бұның түрлері әр
елде әр түрлі болады. (провенция, департамент, қауым).
Мемлекеттің өз қызметін жүргізу үшін ... ... Олар ... мемлекеттік саясатты жүзеге ... ... ... географиялық құрылымнан айырмашылығы бар. Себебі,
бұл жерде ... ... ... ... белгілі бір заңдардың нормасын
белгілеу қажет. Сонымен бірге жергілікті билік ... ... ... ... ... және ... ... органдары ара-
қатынастарын заңдастыруы шарт.
Үлкен ... ... ... көп сатылы болып
келеді. Шағын территорияның бөліктері өздерінің ерекшеліктері ... ... ... отырып, өздерінің ірі территорияларға қосады.
Абсолютті билік әлсіреп, қоғам дамыған сайын төменгі ... ... ... ... ... ... кезде мемлекеттің территориялық
құрылымы конституция мен заңдар арқылы ... ... ... ... ... ... Федерациялы.
Жерлігікті билік жүйесінің ұйымдастырылуына қарай ... ... ... орталықтандырылған және орталықтандырылмаған
болып бөлінеді.
- Орталықтандырылған ... ... ... ... жоқ, ал сол
жердегі барлық билік қызметін жоғарыдан тағайындаған ... ... ... мемлекет орталық пен жергілікті әкімшілік
территория бөліктерінің арасындағы өкілдіктер заң жүзінде белгілеген.
Федерация бірнеше жеке ... бір ... ... ... тең ... ... орнатады. Жалпы мемлекеттің
мақсатының қажеттілігіне сай кейбір құқықтарды мойындайды. ... ... ... заң шығарушы органдары, сот органдары
және кейбір жағдайда жеке ... және ... да ... басқарудың бірқатар айрықша белгілері бар:
1. Әлеуметтік бағдарға ие, яғни бұл ... ... ... олардың өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді;
2. Муниципалды ... ... жеке ... ... ие. Осыған
қатысты жергілікті билік органдарына ... ... ... ... ... бір уақытта жауапты болу құқығы
берілген;
3. Жергілікті басқарудың негізгі ... ... ... ... басқарудың ұжымдық органдары атқарады. Бұл
демократиялық бастаманың, еркіндіктің едәуір толық пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... басқарудың мақсаттары мен міндеттері 2 топтан тұрады:
1. Әлеуметтік мақсаттар мен ... ... ... тұрғындарының негізгі өмір сүру жағдайын, ... ... ... құралдарын басқада қажетті өмір сүру
құралдары сияқты аса қажетті құндылықтарға қол ... ... ... ... ... және ... Өзінің білім, еңбек, шығармашылық әлеуметін пайдалану мен дамытуда
азаматтардың тең бастапқымүмкіндіктерін қамтамасыз ететін жағдайлар құру;
в) Осы топтың келесі мақсаты еңбекпен ... ... ... Тұрғындардың едәуір әлсіз топтарын әлеуметтік қорғау;
д) Әлеуметтік қақтығыстардың ... ... ... ... мақсаттары мен міндеттері:
а) Муниципалды құрылымның экономикалық ресурстарын ұтымды пайдалану
оның ішінде муниципалдық билік органдары ... ... ... ... ... ... ... бар;
б) Муниципалдық құрылымдар аумағында экономикалық және ... ... ... және ... дағдылардың алдын-алу,
өндірістің өсуіне ықпал ету;
в) ... ... ... әр ... ... ... ... нарықтарды дамыту, муниципалды құрылымдардың ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін жоғарлату
және жағдай жасау.
Муниципалды басқарудың объектілері мен субъектілері.
Муниципалды ... ... ... ... ... ... және ... басқаруға берілген және
мемлекеттік меншіктің объектілері болады. ... ... ... органдар тікелей, жанама әдісті қолдануға құқылы.
Муниципалды басқару субъектілеріне ... ... ... мен ... шынай өмірге айналдыруға бағыт алған
жергілікті ... ... ... кіреді. Муниципалды органдар
мемлекеттік билік жүйесіне кірмейді және олардың статусын ... ... тағы ... ... ... тағайындалған жеке
компентенция шеңберінде тәуелсіз қызмет жасайды.
ІІ. Жергілікті шаруашылықты тиімді басқаруға қол ... ... ... ... ... ... ... күн тэртібіне еткір қойылып отырған мемлекетгік басқару ... ... ... ... ... оны жетілдіруге
бірден-бір бастама болып та-былады. Ауыспалы кезеңце қаржы ... ... ... ... ... қайта бөлу, бюджетгік жэне бюджегген тыс
қорлар есебінен қаржылык ... ... ... бар. Жергілік-ті
шаруашылықгы басқаруды жетілдіру үшін де ... оның ... ... ... Өйткені, біздегі әкімшілік-аумақтық ... ... ... ... жэне тағы ... ... ... қарастырғанда оньщ көрсеткіштерінщ деңгейі едэуір
алшақіықпен сипатгалатынын ... ... ... ... ... қаржы саласындағы дербестікгерін артгыру жер-гілікгі
шаруашылықгы дамытудағы ең ... ... ... да ... ... ... бюджетке трансфертгер, субси-диялар бөлу унитарлы және
федерациялы мемлекетгерде кеңінеи тараған. Яғни ... ... ... ... ... ... Ал ... қатынастардьщ
камтамасыз етілуі ұшін мынадай қагидалардың орындалуы шартты:
• бюджет ... ... ... мен ... ... бюджет-салықтық өкілетгікгерді ажыратуда, шығындар
мен табыстарды, сонымен бірге табыстарды бөлу және
қайта бөлуде орталықтандыру жэне ... ... ... ... ... деқгейлілігі және әрбір
басқару органдарының бюджетгерінің теңестірілуіне,
қамтамасыз етілуіне жауашы болуы;
• мемлекеттін бюджег-салық ... ... ... ... ... ... ... қатысуы.
Бүгінгі күні ... ... ... ... еткір проблема болып отыр. Қазақстан ... 2001 ... 24 ... №713 ... ... басқару
деңгейлері жэне бюджетаралық қатьгаастарды жегілдіру арасында
өкілетгікгерді ... ... ... ... құрыпғаны вгкен тарауда
айтылды. Комис-сияжұмысыныңмаксаты-мемлекетпкбаскарудеңгейлеріарасында
мемлекепік функцияларды ... ... ... ... ... жөнінде ұсыныстар эзірлеу болып табы-дады. Комиссия жұмысыньщ
шеңберінде Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің 2002 ... ... №4 ... ... басқару денгейлері мен ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі жұмыс тобы қдіылып, олар жергілікгі бюджеттердің
туракгьшығын камтамасыз ... ... ... ... ... ... келесі нұсқаларды әзірледі:
1) жеке бекітілген салыкгар: салык базасы мен онын ... ... ... ... болады;
2) ыдырайтын салыктар: салык базасы мемлекетгік деңгейде
белгіленеді, бірак мөлшерлемесі ... ... ... емес тусімдер: кейбір айыппұл, мүлікті пайда-
ланганы үшін төлем сиякгы салықгык емес тусімдер жер-
гілікгі басқаруға қарасты. Орталық үкімет завды ... ... қай ... ... жэне оған ... органды да белгілейді;
4) бөлінетін салық: салык салу объектісі мен онын ... ... ... ... ... ... ... ретінде аударым жасау салық түсімінің
мөлшеріне қарай тіркелген пропорциямеи жұзеге асады.
Бюджеттерге ... ... ... ... ... ... бір уақыт аралыгында мемлекет-
тік орган алатьш бюджет табысының алеуетгі мөлшері;
жан басына шакканда мемлекет шыгындары, ... ... ... ... ... ... элеуеті
жэне тағы басқа санатгар;
5) қаржылық көмектер (граштар мен ... ... ... ... ... (аумақгық немесе жергілікгі
билік органдары, штатгар, провинциялар жэне т.б.) ... ... оның ... ... ... ... басқару органдарында дербес шешіледі. Әрбір
аумақтык бірліктің алатын қаржылық көмегінің көлемі
онын салықгық элеуетінің ... ... ... ... ... сомасы ортапық үкіметпен
анықтапады, болмаса ол ашық жарияналады (ягни агым-
дағы қаржы жылы өзгерістерге ұшырауы мүмкін). Мұндай
граштын ерекшелігі орталық үкімет оньщ ... ... ... ... ... ... ... катынастар мэселесінің шешілу ... ... әсер ... ... бірі ... мвртебесі жөніндегі мэселе 2004 жылдан баотап жүзеге аса
бастауда. Оған осы жылы ... ... 2,9 млрд ... ... ... дайындалған түжырымдамаға ... ... ... Қазақстан Республикасы Прези-денті Н. Назарбаев тоқталып, ... ... ... ұрып ... да оң ... туғыза
коймайтынын айтгы. Сонымен қатар бұл іс те ... ... ... ... атап көрсет
2.2. Жергілікті шаруашылықты басқарудың экономикалық механизмі
Аймақтық әлеуметтік-экономикалық дамуының кешенді ... ... ... ... ... ... ... дамуындағы құбылыстар мен процесстердің көп жақты және қиын
жиынтығын анықтау үшін ... ... ... экономикасының жоспарына қажетті ... ... және ... ... ... Және де бұл жүйе ... және ... экономикасының жоспарлы ... ... ... ... ... ... жүйесі келесі талаптарға
сай ... ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды
біріктіруге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... республика жоспарының бір бүтін болуы мен бірге әр аймақтың
ерекшеліктерін ... алу, бұл ... ... ... ... ... және де территориялық және салалық ... ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды біріктіруде қажетті координацияны қамтамассыз
ету;
- сала аралық және ... ... мен ... ... ... жүйесімен сәйкес келетін, және
бірігетіндей болуы керек.
Табиғат ресурстары, әдетте , ... ... ... ... ... жердің минералдық және биологиялық
шикізаттардың тепе-теңдігін жасауға мүмкіндік береді. Табиғи ... және ... ... ... ... экономикалық
механизмді қалыптастыру мақсатында аймақтық ресурстардың ... ... ... есепке ала отырып , оның бағасы жайлы ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
(өндірістік және өндірістік емес) ... ... ... тиімді
пайдалануды көтеру аймақтағы өнім өндіруді қосымша ... ... ... ... ... ... емес ... енгізу халықтың тұрмыс деңгейін жоғарлатуға мүмкіндік береді.
Негізгі ... және ... емес ... ... ... ... ... жоспарының бағалануына мүмкіндік береді.
Бұл үшін келесідей көрсеткіштер қолданылады:
- негізгі қорлардың құрылымының ... ... ... ... сипатына байланысты болады. ... ... ... ... ... ала ... әр салаға
жекелеп бағыттылуы тиіс.
- Негізгі қорлар қозғалысының көрсеткіштері, яғни ... ... және ... ... ... ... көрсеткіші;
- қор, энерго- механикалық қаруланудың көрсеткіші.
Аймақтық өндіріс процестің көрсеткіштері өздерінің ... ... ... жүйесінің бірлігі ретінде экономика
дамуының ... ... ... ... ... ... Олар көптеген тапсырмалардың шешілуіне еркін ... ... ... ... ... ... өндіріс
салаларында өндірілген материалдық қызметтер мен өнімдердің ... ... ... ... Бұл тапсырманы аймақтық
экономикалық өсуін ... ... ... ... ... болады. Атап айтсақ:
ЖҰӨ-нің адам басына шаққандағы ... және ... ... ... өсуі. Осыған байланысты ... ... ... көрсеткіш ЖҰӨ өсімінің жылдық пайыз түріндегі өлшемі болып
табылады.
Мемлекетті экономикалық, әлеуметтік және ... ... одан ... жергілікті шаруашылықты басқаруды жетілдіруде әкімшілік
- экономикалық механизмдердің алатын орны бөлек. ... ... ... егемендікті, меншік құқын, заңды және тәртіп сақтауды
қорғау және ақша айналысын, сыртқы сауданы ... және тағы да ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджетті
бекіту, жергілікті салықтарды белгілеу, жергілікті халыққа білім беру ... ... ... ... ... ... көгалдандыру, тазалық
жұмыстарын жүргізу сияқты барлық қызмет түрлерімен қамтамасыз ету және т.б.
кіреді.
"Қазақстан - 2030" Стратегиясында қазіргі заманғы ... ... ... ... құрылымын құру мемлекеттің ең шешуші міндеттерінің
бірі ретінде белгіленген. Осы ... атап ... ... ... орталықсыздандырылып, үкімет ықшам әрі кәсіби деңгейде
болып, неғұрлым ... ... ... ... жұмылдырылады. Әрбір
министрлік пен ведомство өздеріне тән емес ... ... және ... жеке секторға бере отырып, олардан арылады.
Бірақ ол қызметтерді ... ... іске ... ... ... ... тиіс.
Жергілікті шаруашылықты басқаруда экономикалық ... ... оның ... мәселелер бойынша тиімді әрі
уақытында шешім қабылдай алатындығынан көре ... ... ... ... оларды мамандық бойынша қайта ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, олардың
келесі жылдан бастап шетелдік инвесторларға мынадай шарт қоюға құқықтары
бар: Инвесторлар бір жыл ... ... ... бір ... ... ... уақыт өткен соң халық еңбекпен қамтылып, шетелден
келген жұмыс күші өз елдеріне ... ... ... ... ... ... және оны ... асыруға бағытталады. Елдің әлеуметтік-
экономикалық даму бағдарламасында ... ... ... ... ... ... ... пен бірге ... ... та ... де бар. ... тұтқалардың жиынтығы
құқықтық инфрақұрылымдарды қамтамасыз етумен байланысты іс-әрекеттерді
реттеуді қамтитын болса, ... ... ... ... фискалды),
ақша-несие (монетарлы) саясаты, бағдарламалау және болжау ... ... ... ... ... түсінігі - ауқымды категория.
Ол екі жақты түсінік береді. Біріншіден, ол ... ... ... ... ... жүзеге асыру механизмдерін білдіреді.
Қаржыдан жергілікті басқаруда туындайтын бюджетаралық қатынастар ... ... ... ... ... даму барысында аймақтардың және олардың билік ететін
органдардың арта түсуі жергілікті тар мағынада ... ... ... ... ... ұсынылады. Оған мынадай көптеген жағдайлар әсер етеді ... ... ... жағы және адам ... басым роль атқаруы;
• аймақтардың өзара байланыстарының едәуір ... ... ... ... ... ... аймақтардың өндіріс құрылымы мен инфрақұрылымының күрделене түсуі;
Территориялық ... ... әрі оның ... ... мен халықаралық
маңызының артуы үдейеді.
Бұл тенденцияның дамуы, біріншіден, мемлекет пен аймақтар арасында
басқару ... ... бөлу , ... қарастыру ;
Екіншіден, мемлекеттік территориялық ... мен ... өзін ... ең ... ... көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік ... ... ... ... әлеуметтік инфра- құрылымсыз
мүмкін емес.
Егеменді мемлекеттің аймақтық саясатын анықтай түсу өте ... Осы ... ... ... ... өндірушілер мен
тұтынушылардың экономикалық бостандығы мен іскерлігі есептеледі. Тауар
өндіруші түбінде тек ... ... ғана ... жауаптымын деп
есептеуі керек. Аймақтар мен шаруашылық бірліктерінің өзін өзі ... ... ... мыналар болып есептеледі: өзін өзі басқару ,
серіктестік қалаудағы бостандық, өндіріс құрал жабдықтар ... ... және ... элементер. Сонымен қатар, аймақтық ... ... және ... ерекшеліктерін барлық түрлерін барынша
қамтуы тиіс. Басқаруды стандарттандыру ... ... ... әсер ... ... ... ... құндылықтарын күйзелтуі мүмкін. Ал аймақтық
қағидаларда және ... ... ... ... жүйе
тұсында елемеу күрделі зиян ... ... ... ... ... ... ... -
дербестік өмір сүру мүмкіндігі . Оның шарты: ... ... ... ... және ... ... әкімшілік бақылау
жүргізу.
Сонымен, аралық ... ... - ... ... басқаратын
органдар. Олар өз қызметтерін өз территориясында мейлінше ... ... ... ... ... жүргізетін- ол төменгі әкімшілік органдар. Олар өз
қызметтерін ... ... ... аудандарда іске асырады.
Аралық және жергілікті билік органдары қаражаттандырудың негізгі ... көзі бар: ... - ... ... ... ... Салықтық емес табыстар, басқа да ... ... ... ... т.б.); ... - ... ... ақшалай
жәрдемнің түрі.
Жаңа кезеңде әлеуметтік- экономикалық дамуды ... ... онан әрі өріс ... ... әсер етуі ... ... рынокты объект ретінде екі жағына қарауға болады.
Бірінші жағынан, ол ... ... ... ... ажыратылмайтын
бөлігі, екінші жағынан, дербестік жүйе. Аймақтық рыноктың екі ... ... өз ... ... де нарықтық қарым қатынастары
қалыптастыру арқылы білінеді. ... ... ... ... тыс шарушылық
субъектілердің жалпы ұлттық болмаса ... ... ... ... көп ... бірі рыноктық факторлардың аймақтық саралануы
(дифференциация). Материалдық әлеуметтер, ұйымдық құрылымдар өндірістің
әртүрлі ... ... ... емес, олар әртүрлі болады.
Мұнымен қатар айта кететін бір фактор өндіріс күштерінің аймақтарда ... мен ... ... ... ... мен ... жүйесін
енгізуде жергілікті органдарының ... ... ... және ... ... тиімділігін қамтамассыз ету
келесідей негізгі бағыттарда жүргізілуі керек:
... ... ... ... ... ету, ... пайдалануын бақылау, тетіктерін әзірлеу ;
• жергілікті бюджеттерге орталықтандырылған қолдаудың нысандарын жаңарту,
аймақтардың ерекшеліктерін ескере отырып білімге, ... ... ... қорғауға мұдделі субвенциаларды бөлуді тәжірибеге
енгізу;
• экономикалық даму жағынан артта қалған аймақтар мен ... ... және орта ... ... ... ... дамуын
жеделдету үшін салық, кеден және т.б. режимдерден ... ... ... ... ... ... ... дамуы , оның
ғылыми түрде дұрыс жасалған стратегиялық ... ... ... ... ... ... Стратегиялар мына тараулардан
тұрады.
• Әлеуметтік ... ... ... ...... ... тұжырымдамасы ;
• Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер;
• Ұлттақ бағдарламалар;
Әлеуметтік экономикалық жағдайды талдау ... ... ... дамуының ішкі және сыртқы тенденциялары, мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... мен оның дамуы сонымен бірге осыларға әсер ... ... оның ... ... дамуымен салыстыра көрсету
қажет. Әлеуметтік әкономикалық дамудың тұжырымдамасы ... ... ... стратегиялық мақсаты мен міндеттерін, басым
бағыттырын, сондай-ақ ... жету ... ... ... ... ... ... үшін ең маңызды - қаржы мәселесі жыл
санап өз шешімін таба береді. Қазір оларға ... ... ... ... ... ... ... кезін қайдан алмақ? Әлеуметтік
қамсыздандыру саласы ақсап жатса, ол облыс шеңберінде ... ... ... әр ... өз ... өмір сүре алатын жағдайға жетпей,
орталықтың ... ... ... ерте ... ... тұр. Ал ... мәселесіне тоқталсақ, әлеуметтік-экономикалық жағдайы ауыр аймақта
әкімдерді сайлау кері әсер беруі мүмкін. Экономикалық дағдарыстан жаңа шыға
бастаған ел үшін ... ... ... өсу ... ... ... Жергілікті шаруашылық тек қана коммуналды ... ... яғни ... аталып өткендей, болашағы бар елді ... да ... ... ... ... Мәселен, туризм, балық, аң
шаруашылықтарымен байланысты. Тіпті жерге байланысты да, ... ... жер тек қана ... меншігінде емес.
2005 жылға арналған қалалық бюджеттің жобасын жасау ... ... жж. ... ... ... ... ... туралы және «2005 жылға ... ... ... ... ... ... ... Бюджет кодексі, салық кодексіне енгізілген өзгерістер
есепке ала отырып ... ... ... ... ... ... ... пікірінше, аймақ
дегеніміз жеке элементерінің (ресурстары) өзара әрекетігінен және аймақты
басқару жүйесінің ... ... ... ... ... құрылымы. Сондықтан атқарушының әлеуметтік және
экономикалық дамуын тек еңбек, материалдарды-техникалық, табиғи, қаржы ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесінен алға қойылған орта ұзақ мерзімді және
стратегиялық бағдарламаларға жетудің мақсаттық ... да ... ... «Жергілікті өзін-өзі басқаруң заңының жобасында
жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... ... қаржылар, мемлекеттік меншіктегі және жергілікті ... ... ... ... ... ... ... экономикалық негізі болатын материалды,
қаржы ресурстар, жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... ... экономикалық негіздерін муниципалды құрылым
тұрғындарының мүдделеріне сай муниципалды меншіктің жергілікті бюджетінің
және басқа да ... ... ... ... ... қатынастарды реттейтін құқықтық ... ... ... ... ... өзін-өзі басқарудың шаруашылық дербестігін
қамтамасыз етеді, ... ... ... Оның ... үшін жағдайлар құрайды, жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... және ... ... экономикалық жағдайына ықпал
етеді. Бұл дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... дамуына үлес қосуы тиіс. ... ... ... ... ... ету ... мемлекет меншік объектілеріне муниципалды меншікке беру ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті ... ... ... ... органдарына өткізу;
3. мақсатты аймақтық бағдарламалар арқылы мәселелерді шешу;
4. қабылданған ... ... ... ... пайда болған
жергілікті өзін-өзі ... ... ... шығындарының орнын
толтыру;
5. мемлекеттік минималды стандарттарды өңдеу.
Қазақстан ... ... ... ... ... пен жеке меншік таныладың деген жолдар бар, ... ... ... ... меншік заңда көрсетілген. Бұл дегеніміз
меншік жоқ жерде ... ... ... ... ... ... ... деп жазылған. Жергілікті өзін-өзі басқарудың
заңының жобасында ... ... ... ... ... Ал, ... ... мәселесі мүлдем айтылмаған. ТМД ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқарудың қаржы экономикалық негізі арнайы
бөлім ретінде белгіленген, яғни 29- ... ... ... ... ... муниципалды меншік жергілікті қаржы көздері мемлекет
иелігіне жататын, бірақ жергілікті өзін-өзі басқару органдакрына берілген
мүліктер және ... ... ... ... ... ... да меншік құрайды.
Жергілікті қауым муниципалды меншікті пайдалану құқығына ие субъекті
болып табылады және олар сол муниципалыд құрылымның ... ... ... ... ... ... арқылы пайдаланады.
1. Муниципалды меншіктің құрамына:
- жергілікті бюджеттің ... ... ... тыс қорлары
- жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүліктері
- муниципалды кәсіпорындар мен ... ... ... мен ... да ... ... муниципалды тұрғын үй қоры
- тұрғын үйге жатпайтын ғимараттар
- ғылым, денсаулы, мәдениет, ... ... ... ... ... орган заң нормаларына сай муниципалды
меншіктің объектісін уақытша немес тұрақты түрде ... жеке ... ... ... ... ... ... жолмен қайтарып алуға құқықты.
3. Муниципалды меншікті жекешелендірудің тәртібі мен ... ... ... ... ... ... өзін-өзі бсқарудың өкілдік
органдары шешді. Муниципалды мемлекетке ... ... ... ... ... түрде жергілікті бюджетке беріледі.
4. Муниципалды меншік мемлекет, жеке меншік түрлерімен бірдей ... және ... ... да дәл ... ... қорғалады.
Облыстық әкімият республикада біртұтас атқару жүйесіне кіреді.
Облыстық әкімият ... оның ... әкім ... ... ... І-ші ... ... Облыс әкімі
ақпаратпен ұйымдастырушылық, сараптама, құқықтық және ... ... ... ... ... Орталық атқарушы органдарының аймақтық
бөлімшесі орталық атқарушы органның ... ... ... болып табылады. Аймақтық бөлімшесінің бастығы тиісті
орталық органның басшысы әкімнің ... ... Бұл ... кадр ... шешуге үкімет ... ... ... ... ... ... атқарушы
орган облыс әкімінің қалауымен құрылады. Ол ұйымдық іс-әрекеттерімен
құзыреттерін анықтайды.
Жергілікті ... ... ... ... Аудандық әкімиятты
ауданның әкімі құрады. Оның құрамында әкім ... әкім ... ... ... І-ші ... болады. сонымен қатар атқарушы
органның аймақтық бөлімшелерінің І-ші жетекшілері де ... ... ... ... ... ... органның аймақтық бөлімшелерінің
басшылары қатыса алады. Аудан әкімі өзінің ... ... ... міндетті. Өзінің және аудан әкімиятының құзыреті ... ... және ... ... ... ... Аудандық органдарға мыналар
жатады:
- аудандық әкім аппараты;
- бөлімдер;
- ішкі ... ... ... ... ... ауыл ... әлеуметтік саясат;
- қаржы саласы;
- діни басқармалар;
- экономика саласы жатады.
Республикалық ... ... қала ... ... ... ... ... бар қала (Астана) қалалық, аудандық, поселка,
ауылдық жерлерде әкімият болмайды. Олар заңға сәйкес азаматтық ... ... мен ... ... ... ... Салық және
басқа да бюджетке түсетін төлемдерді ... ... ... бекіту үшін әкім аппаратына ұсынады, ҚР-ң жеке және ... ... ... ... ... ... шеңберінде жерді
реттейді, құрылысты ұйымдастырады және жөндеуден өткізеді. Сонымен ... үй ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамытуға ықпал етеді, әскери борыш туралы
заңның жүзеге асыуын қамтамасыз ... ... ... ... актіні
тіркеуден өткізуді, тарихи және мәдени ошақтарын қорғауда іс-шараларын
ұйымдастырады, жергілікті жердің ... ... ... қоғамдық
көлік қатынасын ұйымдастыруда, жергілікті басқару органдарын бірге жұмыс
жасауды қарастырады. Олар жоғары ... әкім ... ... ... ... бар ... ... әкімін, аудандағы қала әкімі,
поселк, ауыл, ... ... ... ҚР-ң Президентінің анықтаумен
тағайындалады немесе ... ... ... ... ... ... ... даму барысында аймақтардың және олардың билік ететін
органдардың арта ... ... тар ... ... қоймай, дүние жүзілік
тенденция ретінде ұсынылады. Оған мынадай көптеген ... әсер ... :
- ... ... жағы және адам ... ... роль атқаруы;
- аймақтардың өзара байланыстарының едәуір ұлғаюы;
- еңбек ресурстары жылжымалығының күшейе түсуі;
- аймақтардың өндіріс құрылымы мен ... ... ... ... ... бөлінісі әрі оның тереңдей түсуі мен халықаралық
маңызының артуы үдейеді.
Бұл тенденцияның дамуы, біріншіден, мемлекет пен ... ... ... ... бөлу , қайта қарастыру ;
Екіншіден, мемлекеттік ... ... мен ... өзін ... ең ... ... көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік құру
экономикалық дамыған аймақтарсыз, ... ... ... ... ... ... ... саясатын анықтай түсу өте қажетті
заңдылық. Осы саясаттың негізгі ... ... ... ... ... бостандығы мен іскерлігі ... ... ... тек ... ... ғана ... жауаптымын деп
есептеуі керек. Аймақтаор мен шаруашылық бірліктерінің өзін өзі ... ... ... ... болып есептеледі: өзін өзі басқару ,
серіктестік қалаудағы бостандық, өндіріс ... ... ... ... және ... элементер. Сонымен қатар, аймақтық басқару жалпы
республиканың және ... ... ... ... ... ... Басқаруды стандарттандыру кейде өктемдік тәрізді әсер етіп,
ол ұлттық ... ... ... ... ... Ал аймақтық
қағидаларда және экономикалық ұлттық ... ... ... елемеу күрделі зиян келтіреді .
Әрбір мемлекетте екі түрлі территориялық құрылымдар бар . ... ... ... ... - ... территориялық құрылымдар және
соған сәйкес билік ететін органдар мен ... ... – ең ... ... ... құрылымдар және жергілікті басқару
органдары.
Аралық басқару органдары сипаттайтын негізгі ... - ... сүру ... . Оның ... ... ... ( автономдық) бюджет
және территориялық бөлімдерге әкімшілік бақылау жүргізу.
Сонымен, аралық ... ... - ... облыстарды
басқаратын органдар. Олар өз қызметтерін өз ... ... ... ... жүргіуге тырысады.
Жергілікті билік жүргізетін- ол төменгі әкімшілік органдар. Олар
өз қызметтерін қалалық ... ... ... іске ... және ... ... ... қаражаттандырудың негізгі
үш кіріс көзі бар: Салықтар - ... ... ... ... ... емес табыстар, басқа да барлық табыстар (әртүрлі
жәрдемдер, займдар, т.б.); ... - ... ... ... ... ... әлеуметтік- экономикалық дамуды аймақтық басқару
саласы онан әрі өріс алып, ерекше әсер етуі күмән ... ... ... ... екі жағына қарауға болады.
Бірінші жағынан, ол елдің халық шаруашылық ... ... ... ... дербестік жүйе. Аймақтық рыноктың екі ... ... өз ... ... де ... ... қатынастары
қалыптастыру арқылы білінеді. Содан кейін аймақ ... тыс ... ... ... ... дүние жүзілік рынокпен ұштасуымен
көрінеді.
Оған көп себептердің бірі рыноктық факторлардың ... ... ... ... ... ... ... реттеушілері аймақтарда бірдей емес, олар әртүрлі ... ... айта ... бір ... өндіріс күштерінің аймақтарда әртүрлі
орналастыруы мен дамуы.
Барлық деңгейде бюджетті қалыптастыру мен ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті әрекеттестік тиімділігін қамтамассыз ету
келесідей негізгі ... ... ... ... ... ... ... қамтамассыз ету, соның
мүдделі пайдалануын бақылау тетіктерін әзірлеу ;
- жергілікті ... ... ... ... ... ерекшеліктерін ескере отырып білімге, денсаулық
сақтауға, тұрғындарды әлеуметік қорғауға мұдделі субвенциаларды
бөлуді ... ... ... даму ... ... ... аймақтар мен дағдарысқа
ұшырағын шағын және орта ... ... ... ауылдардың
дамуын жеделдету үшін салық, кеден және т.б. ... ... ... ... тәжиребелері көрсетіп отырғандай, елдің дамуы , оның
ғылыми түрде дұрыс жасалған ... ... ... ... ... байланысты болады. Стратегиялар мына тараулардан
тұрады.
1. Әлеуметтік -экономикалық ... ... ...... ... ... ;
3. Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер;
4. Ұлттақ бағдарламалар;
Әлеуметтік экономикалық жағдайды ... ... ... ... ... ішкі және ... ... мемлекеттік реттеушілер
жүйесі жұмысының нәтижелігі мен ... ... ... мен оның ... ... ... осыларға әсер етуші
процесттерді айқындап оның әлемдік экономиканың дамуымен салыстыра ... ... ... дамудың тұжырымдамасы әлеуметтік -
әкономикалық саясаттың ... ... мен ... басым
бағыттырын, сондай-ақ оларға жету жолындағы ұлттық бағдарламалар тізбесін
анықтайды.
2.4.Мемлекет құрылым түрлеріндегі ... ... ... ... ... мемлекеттердегі муниципалды басқару
Билік-бұл басқару теориясындағы ең күрделі ... ... ... ... билік - бұл беделдің, құқықтың және күштің көмегімен басқару
арқылы адамдардың жүріс-тұрысына ... ету ... мен ... ... асыруы. Басқарушының жеке сапасы, оған экспертті билік және үлгі
билікті (харизм) лауазымын қосымша ... Оның ... ... ... мен дарыны оның бағыныштыларының әрекетіне әсер етеді. Харизм
бағыныштылардың өздерінің ... ... ... ... ... Басшы өзіне тұлғалық және лауазымды билікті иемденгенде ғана
басшылықты тиімді жүргізе алады.
Құқықтық принцип ... ... ... мемлекеттік билік
ең жоғарғы билік формасы болып табалады. Жалпы жағдайда ол өзара қызметтес
үш тәуелсіз ... ... ... ... заң ... атқарушы және
сот билігі. Соңғы уақытта ақпараттық өркениет пен ... ... оған тағы да ... және ... билікте қатысты бола
бастады. Мемлекеттің құрылу ... ... ... ... ашық ... ... формасына дейінгі даму этапын көрсетеді.
Бірақта мұнда да мемлекеттік биліктің ... ... ... ішкі ... ... де сыртқы факторлармен) тез өзгермелі жағдайына
бейімделу үшін ... ... ең ... ... ... ... ... қалып отыр. Қазіргі ... пен ... ... ... мына ... ... ... меншікті;
Салық деңгейі;
Бюджетті басқару;
Экономиканы құқықтық қамтамасыз ету;
Тауар-ақша айырбас жүйесі;
Кәсіпкерлік;
Сыртқы және ішкі ... ... ... мен ... ... ... ... билік және мемлекеттік басқару мекемелері.
2.Нарық қызметін қалыптастырудағы мемлекеттің функциялары; ... ... және ... ... ... ... меншікті қорғау.
3.Нарықтағы ”жоғалтуларды” жоюдағы мемлекет функциялары;
Экономиканы тұрақтандыру;
Сыртқы шығындардың компенсациясы;
Коорпоративтік құрылымдар мен стратегиялық серіктестер;
Қоғамдық ... ... ... ... ... ... экономикалық қызмет.
4.Бұл топқа нарықтық экономика қызметінің өзін жатқызамыз;
Баға ... ... ... ... ... (өндіріс факторларын);
Кірістерді бөлу функциясы;
Бөліп шығару.
Осыларды алдағы сараптау негізіне алайық. Мемлекеттік басқарудың
тиімді ... ... ету, ... жоғарғы деңгейде тұрған үлкен
ұйымдастырушылық қызметі ғана емес, ... ... ... облыс, аудан және
ЖӨӨБ-дың иерархиялық деңгейінде орындалуы мен тиімдігі болып табылады.
Соңғы уақытта мемлекеттік ... ... ... ... ... қайта көңіл аударуда. Бұл тек ... мен ... ғана ... ... ... ... ... елдеріне де тән құбылыс.
Бұл әлемдік шаруащылықтың жаһандық өзгеруі мен сыртқы ортаның тез өзгермелі
жағдайында ... ... ... ... ... ... байланысты.
Қазақстанда бұл мәселе тек қана ... ... ғана ... сонымен қатар нақты саяси қадамдар жасалуда. 1992 жылдарда Жоғарғы
Кеңес ЖӨӨБ-ды бөлу ...... ... ... және ... ... ... ” заңының қабылдануымен көрінеді. 1993 жылдың соңына
қарай Парламент мемлекеттік ... мен ЖӨӨБ ... ... ... 1995 жылы ҚР Конституциясының 89-бабыны сәйкес ЖӨӨБ-дағы жергілікті
халықтың конституциялық құқығын ... ... қол ... ... ... мен демократияның дамуына үлкен жетістік болды.
Сосын 1998 жылдан бастап Парламент пен Үкімет “Жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... зерттеулері, орталықсыздандыру
мен ЖӨӨБ мәселелері жөніндегі дөңгелек ... ... ... ... ... мен ЖӨӨБ ... ... жағдайына барынша бейімдеу мәсәлесі қаралуда.
2.Федеративті мемлекеттердегі муниципалды басқару
Дамыған шет мемлекеттердің ... ... ... ... тәжірибелерді ескеру қажет екендігі айқын өйткені экономиканы
басқарудағы жинақталған әлемдік тәжірибені оқып үйренбей ... жан - ... ... ... басқарудың жаңа сатысына өту барысында
әлемдік тәжірибеде бар модельдерді тұжырымдарды ескере отырып ... ... - ... дамуына ұлттық ерекшеліктеріне қарай жергілікті
мемлекетті басқарудың өз мемлекетіне тән үлгісін қалыптастыруға тиіспіз.
Осы орайда ... шет ... ... саясатты қалыптастыру
және оны жүзеге асыру бағытындағы оңды ... ... ... ... ... ... өкілеттіктерді
орталықсыздандыру немесе бөлу деңгейін анықтайды.
Егер интеграцияланған мемлекеттер Италия мен Гермния мемлекеттерінің
басқару ... ... ... ... ... түрде
ерекшеленеді. Бұл әрине жергілікті экономиканың жасақталу жүзеге асырылу
барысын айқындайды. Мысалы: Германияда ... ... ... ... жүктелген. ал Италияндық жүйенің көпшілік
элементтері орталықтандырылған сипатқа ие. Германияға ... ... ... ... ... ... GA ... опертивті
топ) шеңберінде жерлермен ... ... ... ... жүзеге асырылуы екі жақтан ( федералды ... ... ... ... ... негізінде жүргізіледі. Жергілікті
әкімшіліктер жергілікті саясаттың іске асуына жауапты болады.
Финляндияда жергілікті экономиканың құрылуына, яғни ... ... ... ... ... жергілікті жерлерде
анықтауға тағы да басқа ішкі істер министрі жауап береді.
Жергілікті саясатты жүзеге асыру ... әр ... ... ... ... жергілікті жерлері жекелеген
шешімдерді (шағын жобаларды) қабылдайды. Ал ... ... ... қалыптасқан жүйе бойынша жергілікті әкімшіліктер жалпы
ұлттық мәселелерді іске асырады. Бұл жүйеде ... және ... ... орынға ие. Министрліктің жанынан артта ... ... ... ... жақсарту, оны бақылау және Еуропалық комиссиямен
байланысты ... ... ... ... ... құрылған.
Англияда жергілікті экономика мәселелерімен сауда және өнеркәсіп
министрі, Шотландия да ... ... ... ... ... ... мәселесі сауда және өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... жергілікті жерлерге көмек көрсетуге қатысты шешім қабылдау
кіреді.
Австрия Конститциясы жергілікті ... ... ... Федералды деңгей жерлер әкімшілігі және жергілікті ... ... ... ... ... ... жерлерге көмек
көрсету федералды үкіметпен және сол ... жер ... және ... ... ... ... ... жергілікті экономика мәселелері жергілікті деңгейлерде
қарастырылады., ал қалған шешімдер экономика министрімен қабылданады.
Солтүстік ... ... ... экономикалық әрекет ету ... ... ... қабылдануда. Атап айтқанда Францияда жергілікті
экономиканы басқару ауқымы кеңейе түсуде. Онда ... ... " ... ... экономиканың дамытудың саяси шараларының кең
жүйесін құрайды.
"Жергілікті экономиканы дамыту туралы" ... бірі ... ... ... ... ... аймақтарды дамытуды
ынталандыру туралы шешімдер ... және тағы ... ... мен ... ... ... басқару
маңыздылығы әлдеқайда төменірке, бірақ бұл мемлекеттер фирмалрға ... ... ... ... жергілікті экономиканы басқаруды жүргізуге
талпынуда.
Данияда жергілікті экономика "шекті шаралар" ... ... ... ... ... бірақ ақшалай қаражат беруді немесе қандай да бір
фирмаға көрсетуді ... ... ... ... ... ... жиынтығына еркін қол ... ... ... бүкіл мемлекетте жүргізіледі. Дания 1921 жылзан бері ... ... ... ынталандырға қатысты бағдарламаоарды
жүргізбеген Еуроодақтағы жалғыз мемлекет.
Қарастырылған Еуропалық тәжірибе ... та, ... ... ... ... ... ... экономикалық дамыту
жүйесін енгізудің айқын артықшылықтарын дәлелдеп ... ... ... ... ... ... шешуге мүмкіндік беретін жалпы
қағидаларды белгілесе жергілікті ... ... ... мен ... ... көздейді. Жергілікті жерлердің экономикалық даму
аясындағы жинақталған тәжірибелері аумақтарды ... ... ... ... әр ... жерлердің өз ерекшеліктеріне сай бірінен
біріне тарала алады. ... ... ... ... ... ... табысты бөлу үшін белгілі шарттармен факторлармен
қажет ... ... ... ең ... ... және күшті дамыған
жергілікті жерлердің арасында "Ынтымақтастық туралы келісім" ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін кез
келген қайта бөлу механизмдерін енгізудің ... ... ... ... ... ... арасындағы ынтымақтастық келісімнің болуы.
Ынтымақтастық жалпы мақсатқа сай ... кез ... ... қалыптастыруда
алуға болады. Мұндай жүйе екі әдіспен енгізіледі: ... және ... әдіс ... ... ... жергілікті дамуға ықпалын
тигізгені үшін қандай нысанда болсын ынталандыруды көздейді,
Жанама ... ... ... ... Оған ... ... ... жердің қолайсыз жерлердің дамуынан алатын ... ... ... ... жатады. Жоғары да сипатталған әрбір
жүйе ... ... мен ... ... ... және ... ... беретін тұрақты экономикасының болуын ... ... ... ... ... макроэкономикалық дамуда тұрақтылыққа ие
мемлекеттерде мүмкіндік болады.
Егер жергілікті даму ... ... ... қатысатын болса, онда
жүйенің тиімділігін қамтамасыз ету ... ... мен ... болу ... туындайды.
Экономикалық дамудың қағидалары нәтижелі болу үшін олардың басымды
болу қажет. ... ... ... ... ... ... орындарын
жасанды түрде сақтау үшін ... ... ... ... ... ... етудің төменгі басымдылықтарының бірі.
Бүгінгі күні Еуропаның дамыған елдерімен АҚШ-та жергілікті саясаттың
негізгі ... ... пен ... ... аймақтарға өзіндік
дербестік беру;
2) Елдің және жергілікті жердің экономикалық даму стратегиясын ... жеке ... ... ... ... мүмкіндігін ескере отырып
бірігіп әзірлеу;
3) Жергілікті экономикалық даму деңгейлерін теңестіру.
Сондай-ақ әлемдік тәжірибеде жергілікті дамытудың 3 ... ... ... ... алдыңғы қатарлы бай аудандарды дамыту және ... ... ... бай ... ... дамиды ( АҚШ тәжірибесі)
2) салық салу, жұмыспен қамту өмір сүру деңгейін реттей отырып барлық
аудандарда өмір сүрудің шамамен тең ... ... ету ( ... ... ... ғана ... қажет, ал бай аудандар өздігінен дами
алады.( Скандинавия елінің тәжірибесі)
Осы тәжірибеге сүйене отырып біздің ... даму ... ... тәжірибесін қолдану, белгілі бір нәтижеге ... ... ... таңда еліміздің мемлекеттік құрылысын жетілдіру, оның ішінде
билік құзырларының әр ... ... ... бөлінуі мен халық билігінің
маңызды элементі болып ... ... ... ... ... ендіру
өте өзекті мәселелердің қатарында. Бұл ... ... ... ... ... басқару жүйесін анықтайтын демократиялық
нышандардың бірден-бірі. Бірақ бұл ... ... ... ... ... проблемаларын шешеді деп қараудан да сақтанған дұрыс. Сонымен ... ... ... ... ... өзінің ішкі тұрақтылығын
қамтамасыз ете алады, бірақ оның ұзақ уақытқа ... ... ... сұраныстарға уақытында жауап бермеуі) саяси ... алып ... ... ... Ал ішкі ... ... ету саяси режимді орталықсыздандыру, ... ... ... ... ... да ... ... асыруды талап етеді.
Жергілікті мемлекеттік басқару жүйесінде әкімшілік-аумақтық бөліністің
әр қилылығы көрініс табады. Оның қызметінің экономикалық және ... ... ... ... ... ... бекітілген мүлік
құрайды. Мәслихаттар мен әкімшіліктерге міндеттер, талаптар және ... ... ... ... ... мемлекеттің сыртқы және ішкі ... ... ... ... жол бермеу.
2.Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде ... ... ... қоғамдық маңызы бар салаларында бекітілген жалпы мемлекеттік
стандартты ұстану.
4. Азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерінің ... ... ... ... ... ... - М., 1998. ... пособие
2. Танкиева А. "Жергілікті басқаруда экономикалық механизмдерді ... ... 2007 ... "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы"
Қазақстан Республикасының заңы.
4. Баянов Е. ред. "Мемлекеттік және ... ... ... ... ... - 2001ж.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын және қазақ мақал-мәтелдерінің аударылу мәселелері23 бет
Балалардың жас мөлшері мен дербес ерекшеліктерін оқу – тәрбие процесінде ескерілуі30 бет
Еңбек іс-әрекеті және жас мамандардың кәсіби қызметке бейімделуі52 бет
Ипотекалық несие түсінігі30 бет
Сот сараптамасын тағайындау және жүргізуде арнайы білімдерді қолдану55 бет
Т. Әбдіковтің прозасын жанрлық, тақырыптық тұрғыдан кең көлемде қарастыру, қазақ прозасының түрлі жанрында жазылған шығармаларындағы көркемдік-идеялық ерекшеліктерді, қоғамдық-әлеуметтік көзқарастарды адам мәселесі тұрғысынан саралау, қаламгердің дара стильдік белгілерін көрсету131 бет
Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесі89 бет
Қазақстан Республикасының Президентінің жыл сайынғы Жолдауы (1997-2011 жыл)10 бет
Қарасан кезіндегі биопрепараттар жайлы7 бет
Қос сөздердің қазақ тіл біліміндегі зерттелу тарихы57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь