Жергілікті шаруашылықты басқарудың экономикалық негіздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I. Муниципалды шаруашылықты қалыптастыру мен
басқарудың мәні
1.1. Муниципалды басқарудың даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Муниципалды шаруашылықты қалыптастырудың
экономикалық мәні мен негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

II. Жергілікті шаруашылықты басқарудың экономикалық
негіздері
2.1. Аймақтық муниципалды шаруашылықтардың
экономикалық реформаларын басқару үрдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
2.2. Өндіргіш күштерді тиімді орналастырудың жергілікті
шаруашылықты дамытуға әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
2.3. Жергілікті шаруашылықты басқаруды жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... 32

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
Кіріспе
Мемлекетті экономикалық, әлеуметтік және саяси жағынан одан әрі демократияландыруда жергілікті шаруашылықты басқаруды жетілдіруде әкімшілік - экономикалық механизмдердің алатын орны бөлек. Мемлекеттің негізгі қызметті ұлттық егемендікті, меншік құқын, заңды және тәртіп сақтауды қорғау және ақша айналысын, сыртқы сауданы реттеу және тағы да басқалай болып келсе, жергілікті шаруашылықты басқару аясына жергілікті бюджетті бекіту, жергілікті салықтарды белгілеу, жергілікті халыққа білім беру мен денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек беру, ауылды көгалдандыру, тазалық жұмыстарын жүргізу сияқты барлық қызмет түрлерімен қамтамасыз ету және т.б. кіреді.
"Қазақстан - 2030" Стратегиясында қазіргі заманғы мемлекеттік қызмет пен мемлекеттік басқару құрылымын құру мемлекеттің ең шешуші міндеттерінің бірі ретінде белгіленген. Осы құжатта атап көрсетілгендей, мемлекеттік басқару біртіндеп орталықсыздандырылып, үкімет ықшам әрі кәсіби деңгейде болып, неғұрлым маңызды міндеттерді шешуге қарай жұмылдырылады. Әрбір министрлік пен ведомство өздеріне тән емес қызметтерді орталықтан аймақтарға және мемлекеттен жеке секторға бере отырып, олардан арылады. Бірақ ол қызметтерді жергілікті жағдайда іске асыру экономикалық механизмдерді қолдануға бағытталуы тиіс.
Жергілікті шаруашылықты басқаруда экономикалық механизмдерді қолданудың ерекшелігін оның әлеуметтік мәселелер бойынша тиімді әрі уақытында шешім қабылдай алатындығынан көре аламыз. Жергілікті халықты еңбекпен қамтуда, оларды мамандық бойынша қайта даярлау мәселесі де жергілікті басқару органдарының өкілеттігіне беріледі. Мәселен, олардың келесі жылдан бастап шетелдік инвесторларға мынадай шарт қоюға құқықтары бар: Инвесторлар бір жыл ішінде жергілікті белгілі бір салалар бойынша даярлайды, белгіленген уақыт өткен соң халық еңбекпен қамтылып, шетелден келген жұмыс күші өз елдеріне қайтарылады.
Экономиканы мемлекеттік реттеу елдің экономикалық саясатымен байланысты және оны жүзеге асыруға бағытталады. Елдің әлеуметтік-экономикалық даму бағдарламасында аймақтық экономикалық саясаттың алатын рөлі зор.
Мемлекеттік реттеудің экономикалық пен бірге әкімшілік және институционалдық та механизмдері де бар. Әкімшілік тұтқалардың жиынтығы құқықтық инфрақұрылымдарды қамтамасыз етумен байланысты іс-әрекеттерді реттеуді қамтитын болса, экономикалық шараларға қаржы (бюджет, фискалды), ақша-несие (монетарлы) саясаты, бағдарламалау және болжау мәселелері жатқызылады. Жалпы алғанда, "қаржы саясаты" түсінігі - ауқымды категория. Ол екі жақты түсінік береді. Біріншіден, ол экономикалық саясат мақсатын, екіншіден, қаржылық шараларды жүзеге асыру механизмдерін білдіреді. Қаржыдан жергілікті басқаруда туындайтын бюджетаралық қатынастар мәселесі күн тәртібіне шындап қойылып отыр
Мемлекеттің даму барысында аймақтардың және олардың билік ететін органдардың арта түсуі жергілікті тар мағынада қалып қоймай, дүние жүзілік тенденция ретінде ұсынылады. Оған мынадай көптеген жағдайлар әсер етеді :
• өмірдің әлеуметтік жағы және адам факторының басым роль атқаруы;
• аймақтардың өзара байланыстарының едәуір ұлғаюы;
• еңбек ресурстары жылжымалығының күшейе түсуі;
• аймақтардың өндіріс құрылымы мен инфрақұрылымының күрделене түсуі;
Территориялық еңбек бөлінісі әрі оның тереңдей түсуі мен халықаралық маңызының артуы үдейеді.
Бұл тенденцияның дамуы, біріншіден, мемлекет пен аймақтар арасында басқару функцияларын қайта бөлу , қайта қарастыру ;
Екіншіден, мемлекеттік территориялық басқару мен жергілікті өзін өзі басқарудың ең жақсы үйлесімін көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік құру экономикалық дамыған аймақтарсыз, кеңейтілген әлеуметтік инфра- құрылымсыз мүмкін емес.
Егеменді мемлекеттің аймақтық саясатын анықтай түсу өте қажетті заңдылық. Осы саясаттың негізгі көрсеткіші болып өндірушілер мен тұтынушылардың экономикалық бостандығы мен іскерлігі есептеледі. Тауар өндіруші түбінде тек тұтынушы алдында ғана экономикалық жауаптымын деп есептеуі керек. Аймақтар мен шаруашылық бірліктерінің өзін өзі дамытудың міндетті түрдегі жағдайлары мыналар болып есептеледі: өзін өзі басқару , серіктестік қалаудағы бостандық, өндіріс құрал жабдықтар рыногы валюталық қаражат және басқа элементер. Сонымен қатар, аймақтық басқару жалпы республиканың және облыстардың ерекшеліктерін барлық түрлерін барынша қамтуы тиіс.
Пайдаланған әдебиеттер

1. Танкиева А. "Жергілікті басқаруда экономикалық механизмдерді қолдану жолдары". Алматы 2007 ж.
2. "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы" Қазақстан Республикасының заңы.
3. Баянов Е. ред. "Мемлекеттік және құқық негіздері", Оқулық, Алматы, "Жеті жарғы", - 2001ж.
4. Ж. Ихданов.« Мемлекет басқару теориясы» Алматы 2007ж
5. ҚР-ң 2003-2015 жж арналған Индустриалды – инновациялық
стратегиясы.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
«Экономика» факультеті
«Менеджмент және маркетинг» кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Муниципалды шаруашылықты қалыптастыру мен
жүргізу ерешеліктері
Орындаған:
Қабылдаған:
Мазмұны
Кіріспе…………………………………………………………………….......3
I. ... ... ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықты қалыптастырудың
экономикалық мәні ... ... ... ... ... Аймақтық муниципалды шаруашылықтардың
экономикалық реформаларын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік және саяси жағынан одан әрі
демократияландыруда жергілікті шаруашылықты ... ... ... ... ... алатын орны бөлек. Мемлекеттің негізгі
қызметті ұлттық ... ... ... ... және тәртіп сақтауды
қорғау және ақша айналысын, сыртқы сауданы реттеу және тағы да ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджетті
бекіту, жергілікті салықтарды белгілеу, жергілікті халыққа білім беру мен
денсаулық сақтау, ... ... ... ... көгалдандыру, тазалық
жұмыстарын жүргізу сияқты барлық ... ... ... ету және ... - 2030" ... ... ... мемлекеттік қызмет
пен мемлекеттік басқару құрылымын құру мемлекеттің ең шешуші міндеттерінің
бірі ретінде ... Осы ... атап ... ... ... орталықсыздандырылып, үкімет ықшам әрі кәсіби деңгейде
болып, неғұрлым маңызды міндеттерді шешуге қарай ... ... пен ... ... тән емес қызметтерді орталықтан
аймақтарға және ... жеке ... бере ... олардан арылады.
Бірақ ол ... ... ... іске ... ... ... бағытталуы тиіс.
Жергілікті шаруашылықты басқаруда ... ... ... оның ... ... ... тиімді әрі
уақытында шешім қабылдай алатындығынан көре аламыз. Жергілікті ... ... ... ... ... қайта даярлау мәселесі ... ... ... ... ... ... ... жылдан бастап шетелдік инвесторларға мынадай шарт қоюға ... ... бір жыл ... ... ... бір салалар бойынша
даярлайды, белгіленген уақыт өткен соң халық еңбекпен ... ... ... күші өз ... ... мемлекеттік реттеу елдің экономикалық саясатымен
байланысты және оны ... ... ... ... ... даму бағдарламасында аймақтық экономикалық саясаттың алатын
рөлі ... ... ... пен ... ... және
институционалдық та механизмдері де бар. ... ... ... ... қамтамасыз етумен байланысты іс-әрекеттерді
реттеуді қамтитын болса, экономикалық ... ... ... ... ... ... ... және болжау мәселелері
жатқызылады. Жалпы алғанда, "қаржы саясаты" түсінігі - ... ... екі ... ... ... ... ол ... саясат мақсатын,
екіншіден, қаржылық шараларды жүзеге асыру механизмдерін білдіреді.
Қаржыдан ... ... ... ... ... ... ... шындап қойылып отыр
Мемлекеттің даму барысында аймақтардың және олардың билік ... арта ... ... тар мағынада қалып қоймай, дүние жүзілік
тенденция ретінде ұсынылады. Оған мынадай көптеген жағдайлар әсер етеді ... ... ... жағы және адам ... ... роль ... ... өзара байланыстарының едәуір ұлғаюы;
• еңбек ресурстары ... ... ... ... ... ... мен инфрақұрылымының күрделене түсуі;
Территориялық еңбек ... әрі оның ... ... мен ... артуы үдейеді.
Бұл тенденцияның дамуы, біріншіден, мемлекет пен ... ... ... ... бөлу , ... қарастыру ;
Екіншіден, мемлекеттік территориялық басқару мен жергілікті өзін ... ең ... ... ... ... Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік ... ... ... ... ... инфра- құрылымсыз
мүмкін емес.
Егеменді мемлекеттің аймақтық саясатын анықтай түсу өте қажетті
заңдылық. Осы ... ... ... болып өндірушілер мен
тұтынушылардың экономикалық ... мен ... ... Тауар
өндіруші түбінде тек тұтынушы алдында ғана экономикалық жауаптымын деп
есептеуі керек. Аймақтар мен ... ... өзін өзі ... ... ... мыналар болып есептеледі: өзін өзі басқару ,
серіктестік қалаудағы ... ... ... ... ... ... және басқа элементер. Сонымен қатар, ... ... ... және ... ... ... түрлерін барынша
қамтуы тиіс.
І. Муниципалды шаруашылықтың теориялық ... ... ... даму тарихы
«Жергілікті қоғамдастықтың жергілікті әлеуметтік-экономикалық дамудың
мәселелерін түсіндіруде негіз болып табылады. Ол дамудың бағытын ... ... ... және ... ... ... не екенін анықтайды.
Аймақтық экономика өндіріспен тығыз ... ... ... ... критерилері мен басымдығы туралы басқа түсініктер қалыптастырады.
Олар ... ... ... байланысты. Ал ... ... ... мақсаты - өндірістің дамуына байланысты
қажеттілікті қамтамасыз ету.
Жергілікті қоғамдастықтың дамуы ... ең ... ... «жергілікті шаруашылық түсінігі арқылы сипатталады. «Жергілікті
шаруашылық түсігіне қатысты әртүрлі пікірлер бар. ... ол ... ... ... бір жерде, яғни, қалада, ауданда, ауылда орналасқан
әртүрлі кәсіпорындардың жиынтығын ... Бұл ... ... ... ... бір бөлігі ретінде қарастырылып отыр. Сондай-ақ
жергілікті шаруашылық, коммуналдық ... яғни ... ... ... көрсетуші кәсіпорындармен теңестіріледі.
Сонымен қатар көркейту талаптарын ... ... ... және ... ... ... органдарының іс-әрекетін жергілікті
шаруашылық ретінде қарастырады.
Әрбір жергілікті қоғамдастықтың ... ... ... ... шаруашылық деп жеке және мемлекеттік меншік түрлері бар, нақты аумақта
орналасқан, ... ... ... ... ... ... айтамыз. Жергілікті шаруашылық субъектілеріне үй
шаруашылығы, тұтыну ... ... ... ... ... ... ... органдарын жатқызады. Жергілікті
шаруашылық құрамына сол аумақта орналасқан ... ... ... және ... ... ... пікірлерге қарағанда, «жергілікті шаруашылықң қалада, ауданда
орналасқан түрлі өнеркәсіптердің жиынтығы ретінде қарастырылады. Бұл жерде
«жергілікті шаруашылықң халық ... бір ... ... ... қатар, жергілікті шаруашылық халық қажеттілігін қанағаттандыруға
бағытталған жергілікті ... ... және ... өзін-өзі
басқарудың өзара іс-әрекеті деп қарастырылады./3/.
«Жергілікті шаруашылық түсінігі жергілікті халыққа қызмет көрсетудің
нақты көзі ... ... ... ... ... объектісі 2
басты шартқа сай құрылуы ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс;
2. Құрылымдық-тұтастық және салыстырмалы дербес ... жүйе ... ... ... ... ... ... ғылыми тәртіп. Қазақстан Республикасының ... ... ... маңызды мәселелерді тұрғынның өзі
шешуін қамтамасыз ететін жергілікті өзін-өзі басқаруды мойындаладың ... ... ... ... ... ... ... басқару аймақтың тарихи, табиғи, экономикалық, демографиялық жағдайлары
мен ерекшеліктерін, сонымен бірге жергілікті ... ... ... ... қалалық қоғамдастықта жергілікт өзін-өзі басқару органдарын
тағайындау жолымен тәуелсіз тұрғындармен жүзеге асады. ТМД мүше ... ... ... ... ... сәйкес муниципалды құрылым –
бұл ортақ аумақпен біріккен ... ... ... тұрғынмекені. Оның
шегінде муниципалды өзін-өзі басқару жүзеге ... ... ... бюджетті және жергілікті өзін-өзі басқаруға
тағайындалған сайланбалы органдары болады.
Муниципалды ... – бұл ... ... ... органдарда жұмыс
істейтін қызметтің тұрақты кәсіби іс-әрекеттері болып табылады. Муниципалды
меншіктің аумақтық экономикасы географиямен тікелей ... ... ... кезекте менеджменттің сосын маркетингтің әдістерін
қолдана отырып, экономикалық теорияны ... және ... ... ... ... ... еңбек, социология, технология тағы басқа
ғылымның әдістемелік тәсілдерін қолданады. Жергілікті ... ... ... ... ... ... ... білімге қол жеткізу – аумағы, табиғи ресурстардың
потенциялы, тарихи, ұлты, демографиялық ерекшеліктері, экономиканың
даму деңгейін жан-жақты зерттеу;
2. Міндеттілігі: ... ... ... ... оны ... ... ... бақылау, муниципалды құрылымды экономикалық
тұрғыдан қаржыландыру, табиғи ресурстарды пайдалануды бақылау,
табиғатты ... ... және ... инфрақұрылымды
қалыптастыру, халықты күнделікті тұтыну тауарлармен, мәдениетпен
және бизнестің өркендеуін қамтамасыз ету, энергетика және тағы ... ... ... ... ... ... шешіп беру міндеттілігі:
- халықты жұмыспен қамту;
- аумақ ішіндегі және аумақтар арасындағы экономикалық
қарым-қатынастарды нығайту барысында қаржы және
экономикалық ... ... ... - ... ... аумақтық нарықтарды қалыптастыру мәселелерін шешіп беру
тиіс.
2. Муниципалды менеджмент келесідей әдістермен ... ... ... ... ... ... Жүйелік талдау әдісі.
5. Жүйелік талдау.
6. Экономикалық және математикалық әдіс.
7. Статистикалық әдіс.
- Нормативтік әдіс арқылы ... және ... ... ... ... ... ... мен қызметтеріне деген сұраныстарын
анықтайды. Нормативтер өндірістік саланың функционалды дамуын, жаңа ... ... ... ... ... алады.
- Баланс әдісі територияның құрылымындағы салалар мен ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Баланс аймақ пен аймақтар арасындағы муниципалды құрылым ... ... ... ... негізін жасау қызметін
атқарады. Баланс арқылы ... мен ... ... ... есеп әр ... біліктілігі бар жұмысшы күшіне ... ... ... ... ... ... территориясындағы шаруалардың
жеке өндірістің қамтамасыз ету дәрежесін, сонымен қатар өнімнің кіріс пен
шығыстың 0000 ... ... ... ... есеп ... муниципалды территориядағы құрылыстың
мақсаттарын бағалауға мүмкіндік береді және ... ... ... ... (су, орман, жер, т.б.);
- Жүйелік талдау әдісі жан-жақты қарастырылған ... ... ... ... міндеттің анықталуы ғылыми гипотезаның жасалынуы
өндірістің оптималды ... ... ... ... ... Оптималды критериісі тұлғаның ... ... ... ... ... ... – бұл күрделі жүйенің тұтастығын зерттейді. ... ... ... 3 ... ... ... субъектінің қызметінің ауқымын, саласын анықтайды;
2. Жүйелік талдау тәуелсіз жүргізіледі;
3. Проблемаларды шешуде баламалы вариантты дайындау және оның ... ... ... ... және ... ... арқылы територияларды
әлеуметтік-экономикалық процестерді ... ... ... ... ... тепе-теңдігі.
2. Шаруашылық салалардың үйлестірілуі.
3. Аумақтық құрылымының әлеуметтік-экономикалық жүйесінің құрылуы.
4. ... ... ... ... әдіс ... ... ... индекстерді есептеу
үшін муниципалды менеджментте қолданады.
1.2. Муниципалды шаруашылықты қалыптастырудың экономикалық мәні мен
негіздері
Өркениетті елдердің көпшілігінде ... ... ... ... ... Муниципалды менеджмент аймақтағы әлеуметтік
экономикалық жүйені зерттейтін ғылыми тәртіп. Муниципалды ... ... ... ... жұмыс істейтін қызметкерлердің тұрақты кәсіби
іс-әрекеттері болып табылады. Муниципалды менеджмент аймақтық экономикалық
географиямен тығыз байланысты. ... ...... ... өндірістік күштерін оқып үйренуге мүмкіндік береді. Ал,
муниципалды ... ... ... ішкі әлеуметтік экономикалық
жүйесінжәне басқарылуын оқытады. ... ... ... халықтың сайлауы нәтижесінде басқарушының анықталынуы және
өздерінен жоғары ... ... ... ... ... болмауда.
Бірқатар елдерде барлық жергілікті мәселелерді шешу міндеті орталық
уәкілеттің өкілі болып жоғарыдан тағайындалатын бастықтың ... ... әр ... әр ... ... Олар ... ... бір құрамы
болып табылатын жергілікті басқару аппаратына жетекшілік етеді. Мұндай
құрылым «тікелей ... ... деп ... ... ... әр түрлі ерекшелікке ие болған
аймақтарды бір ... ... ... ... ... ... кері әсерін итгізеді. Сондықтан орталық атқарушы органдар ... ... ... ... ... анықтаған жөн.
Муниципалды менеджменттің негізгі мақсаты жергілікті жерлердегі
халықтың экономикалық және ... ... ... ... ... мен дамыту.
Мемлекеттің билігі таралатын барлық жүйе ... ... ... ... сол мемлекеттің территориясы болып табылады. Ал, мемлекеттің
территориялық құрылымы ... пен оның ... ... ... ... облыстар, өлкелер, аудандар атқарады. Бұның түрлері әр
елде әр түрлі болады. (провенция, департамент, қауым).
Мемлекеттің өз қызметін жүргізу үшін ... ... Олар ... ... ... жүзеге асырады. Әкімшілік-
территориялық құрылымның географиялық құрылымнан айырмашылығы бар. ... ... ... ... ... жасап, белгілі бір заңдардың нормасын
белгілеу қажет. Сонымен бірге жергілікті билік жүйесінің ... ... ... ... және ... басқару органдары ара-
қатынастарын заңдастыруы ... ... ... құрылымы көп сатылы болып
келеді. Шағын территорияның бөліктері өздерінің ерекшеліктері шартты түрде
иерархияларын ... ... ... ірі ... ... билік әлсіреп, қоғам дамыған сайын төменгі ... ... ... ... ... Қазіргі кезде мемлекеттің территориялық
құрылымы конституция мен заңдар арқылы белгіленеді. Жалпы мемлекеттің
территориялық ... ... ... ... ... ... ... қарай унитарлық
мемлекеттерді шартты ... ... және ... ... Орталықтандырылған унитарлы мемлекеттік жергілікті автономия жоқ, ал сол
жердегі барлық билік ... ... ... ... ... ... мемлекет орталық пен жергілікті әкімшілік
территория бөліктерінің арасындағы өкілдіктер заң ... ... ... жеке ... бір ... ... орталықпен тең дәрежеде қарым-қатынас орнатады. Жалпы мемлекеттің
мақсатының қажеттілігіне сай ... ... ... Федерация
құрылымдағы субъектілердің өздерінің заң шығарушы органдары, сот ... ... ... жеке ... және ... да болады.
Муниципалды басқарудың бірқатар айрықша белгілері бар:
1. Әлеуметтік бағдарға ие, яғни бұл ... ... ... ... өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді;
2. Муниципалды меншік түрінде жеке басқару ... ие. ... ... ... ... ... құқығы, пайдалану
құқығы муниципалды меншікке бір ... ... болу ... ... ... ... ... сайланбалы муниципалды
органдар өзін-өзі басқарудың ұжымдық органдары ... ... ... еркіндіктің едәуір толық пайда болуы және
муниципалды басқаруға тұрғындардың ... ... ... ... басқарудың мақсаттары мен міндеттері 2 топтан тұрады:
1. Әлеуметтік мақсаттар мен міндеттер тобы:
а) Территория тұрғындарының негізгі өмір сүру ... ... ... ... ... басқада қажетті өмір сүру
құралдары сияқты аса қажетті құндылықтарға қол ... ... ... қолдау көрсету және жақсарту;
б) Өзінің білім, еңбек, шығармашылық әлеуметін пайдалану мен ... тең ... ... ... ... құру;
в) Осы топтың келесі мақсаты еңбекпен қамту, жұмыссыздықты төмендету;
г) Тұрғындардың едәуір әлсіз топтарын әлеуметтік ... ... ... алдын-алу, әлеуметтік текетіресті
болдырмау.
2. Экономикалық мақсаттары мен міндеттері:
а) Муниципалды құрылымның экономикалық ресурстарын ... ... ... ... ... органдары иелік ететін табиғи, еңбек,
материал, қаржы, ақпараттық ресурстар бар;
б) Муниципалдық ... ... ... және ... тұрақтандыру экономикалық және қаржылық дағдылардың ... ... ... ... Кәсіпкерлікті қолдау, кәсіпорындардың әр түрлі меншік формаларын
дамыту;
г) ... ... ... ... құрылымдардың аумағында
өндірілетін өнімнің, тауардың, қызметін бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... басқарудың объектілері мен субъектілері.
Муниципалды (меншіктің) басқарудың ... ... ... ... және ... ... берілген және
мемлекеттік меншіктің объектілері болады. Мұндай объектілерге қатысты
муниципалды ... ... ... әдісті қолдануға құқылы.
Муниципалды басқару субъектілеріне територияларды бірлікті
тұрғындардың еріктері мен ... ... ... айналдыруға бағыт алған
жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... билік жүйесіне кірмейді және олардың статусын анықтайтын заңды
және тағы басқа нормативті-құқықтық ... ... ... шеңберінде тәуелсіз қызмет жасайды.
ІІ. Жергілікті басқару органдарының материалдық – қаржылық негіздері
2.1. Аймақтық муниципалды шаруашылықтардың экономикалық ... ... даму ... ... және ... билік ететін
органдардың арта түсуі жергілікті тар мағынада қалып қоймай, дүние жүзілік
тенденция ретінде ұсынылады. Оған ... ... ... әсер ... :
- ... ... жағы және адам ... басым роль атқаруы;
- аймақтардың өзара байланыстарының едәуір ұлғаюы;
- еңбек ресурстары жылжымалығының күшейе түсуі;
- аймақтардың ... ... мен ... ... ... ... еңбек бөлінісі әрі оның тереңдей түсуі мен халықаралық
маңызының артуы үдейеді.
Бұл ... ... ... ... пен аймақтар арасында
басқару функцияларын қайта бөлу , қайта қарастыру ;
Екіншіден, ... ... ... мен ... өзін ... ең ... ... көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік ... ... ... ... ... әлеуметтік инфра- құрылымсыз
мүмкін емес.
Егеменді мемлекеттің аймақтық ... ... түсу өте ... Осы саясаттың негізгі ... ... ... мен
тұтынушылардың экономикалық бостандығы мен іскерлігі есептеледі. Тауар
өндіруші түбінде тек ... ... ғана ... ... деп
есептеуі керек. Аймақтаор мен ... ... өзін өзі ... ... ... ... болып есептеледі: өзін өзі басқару ,
серіктестік қалаудағы бостандық, өндіріс құрал жабдықтар рыногы ... және ... ... ... ... аймақтық басқару жалпы
республиканың және облыстардың ерекшеліктерін барлық түрлерін ... ... ... ... ... ... ... әсер етіп,
ол ұлттық өндірістің тарихи құндылықтарын күйзелтуі мүмкін. Ал ... және ... ... ерекшеліктерді тоталитарлық жүйе
тұсында елемеу күрделі зиян келтіреді ... ... екі ... ... ... бар . Олар
ұлттық деңгейден төмен. Біріншісі - аралық ... ... ... сәйкес билік ететін органдар мен ... ... – ең ... әкімшілік- территориялық құрылымдар және жергілікті ... ... ... ... ... белгі - дербестік
өмір сүру мүмкіндігі . Оның шарты: өзіне қарасты ( ... ... ... ... ... ... ... аралық орган дегеніміз - аймақтарда, облыстарды басқаратын
органдар. Олар өз ... өз ... ... ... ... ... ... билік жүргізетін- ол төменгі әкімшілік органдар. Олар
өз қызметтерін ... ... ... ... іске ... және жергілікті билік органдары қаражаттандырудың негізгі
үш кіріс көзі бар: Салықтар - ... ... ... ... ... емес ... басқа да барлық табыстар (әртүрлі
жәрдемдер, займдар, т.б.); Субсидиялар - ... ... ... түрі.
Жаңа кезеңде әлеуметтік- экономикалық дамуды аймақтық басқару
саласы онан әрі өріс ... ... әсер етуі ... ... рынокты объект ретінде екі жағына қарауға болады.
Бірінші жағынан, ол елдің халық шаруашылық рыногының ажыратылмайтын
бөлігі, екінші жағынан, ... ... ... ... екі жақтығы
әуелі аймақтық өз ішіндегі субъектілері де нарықтық қарым ... ... ... ... ... ... щеңберінен тыс шарушылық
субъектілердің жалпы ұлттық болмаса дүние жүзілік ... ... көп ... бірі ... ... ... саралануы
(дифференциация). Материалдық әлеуметтер, ұйымдық құрылымдар өндірістің
әртүрлі ... ... ... емес, олар әртүрлі болады.
Мұнымен қатар айта кететін бір фактор өндіріс күштерінің аймақтарда ... мен ... ... бюджетті қалыптастыру мен пайдалану жүйесін
енгізуде ... ... ... ... ... және ... ... тиімділігін қамтамассыз ету
келесідей негізгі ... ... ... аймақтарға орталықтандырылған тікелей көмекті қамтамассыз ету, соның
мүдделі пайдалануын бақылау тетіктерін әзірлеу ;
- жергілікті бюджеттерге ... ... ... ... ... ескере отырып білімге, денсаулық
сақтауға, тұрғындарды әлеуметік қорғауға мұдделі субвенциаларды
бөлуді тәжірибеге ... ... даму ... артта қалған аймақтар мен дағдарысқа
ұшырағын шағын және орта қалалар, ... ... ... ... үшін ... кеден және т.б. режимдерден
жеңілдіктер енгізу қажет.
Барлық ... ... ... ... ... ... , ... түрде дұрыс жасалған стратегиялық жоспарларға әсіресе олардың
мезгілімен ... ... ... ... мына ... ... -экономикалық жағдайларды талдау;
2. Әлеуметтік – экономикалық дамудың тұжырымдамасы ;
3. Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер;
4. Ұлттақ бағдарламалар;
Әлеуметтік экономикалық жағдайды ... ... ... жағдайы,
экономика дамуының ішкі және сыртқы тенденциялары, мемлекеттік реттеушілер
жүйесі жұмысының нәтижелігі мен ... ... ... мен оның ... ... бірге осыларға әсер етуші
процесттерді ... оның ... ... ... ... көрсету
қажет. Әлеуметтік әкономикалық дамудың тұжырымдамасы ... ... ... ... ... мен міндеттерін, басым
бағыттырын, сондай-ақ оларға жету ... ... ... ... ... дамуының кешенді ... ... ... ... ... қажет. Территорияның
экономикасының дамуындағы құбылыстар мен процесстердің көп жақты және қиын
жиынтығын анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... жүйесі
әдістемелік және тәжірибелік сипатта болады. Және де бұл жүйе ... және ... ... ... ... және
шекараларын анықтайды.
Ағымдығы аймақтық жоспардың көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ағымды экономикалық жоспарды салалық тапсырмаларды
біріктіруге ... ... ... экономикалық масштабындағы
көрсеткіштердің бірлігін қамтамассыз ету;
- республика жоспарының бір ... ... мен ... әр ... ... алу, бұл ... жүйесіне нақты адрестік
сипаттама береді, және де ... және ... ... шешуде дифференциалды қарауға мүмкіндік береді.
- салалық тапсырмаларды біріктіруде қажетті координацияны қамтамассыз
ету;
- сала аралық және ... ... мен ... статистикалық көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ресурстары, әдетте , натуралды бірліктермен есептеледі;
Бұл жоспарлау органдарына жердің ... және ... ... ... ... ... ... ресурстардың
тиімді және кешенді қолдануды ... ... ... қалыптастыру мақсатында аймақтық ресурстардың сапасы мен
орналасқан жерін есепке ала ... , оның ... ... ... шешу
қажет.
Аймақтың маңызды экономикалық ресурсы негізгі қорлар болып табылады.
(өндірістік және ... ... ... ... қорларды тиімді
пайдалануды көтеру аймақтағы өнім өндіруді қосымша капитал ... ... ... ... ... емес ... ... халықтың тұрмыс деңгейін жоғарлатуға мүмкіндік береді.
Негізгі ... және ... емес ... ... көрсеткіштер
капиталдық салымдардың салалық жоспарының бағалануына мүмкіндік береді.
Бұл үшін келесідей ... ... ... ... ... ... ... қорлар
құрылымы өндіріс сипатына байланысты болады. Сондықтан ... ... ... ... ала отырып, әр ... ... ... ... қорлар қозғалысының көрсеткіштері, яғни негізгі қорлардың
жалпы және жекеше түрлерінің ... ... ... қор, ... ... қаруланудың көрсеткіші.
Аймақтық өндіріс процестің көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... экономика
дамуының бағыттарымен жалпы құбылыстардың синтетикалық өлшеуіші болып
табылады. Олар ... ... ... еркін территориялық
жоспарлауды қолданылады. Бірінші кезекте ... ... ... ... ... ... мен ... жиынтық
көлемін анықтауға ... ... Бұл ... ... ... ... ... байланысты көрсеткіштер көмегімен
шешуге болады. Атап ... адам ... ... ... және ... ЖҰӨ-нің атаулы
уақыттағы өсуі. Осыған байланысты экономикалық ... ... ... ЖҰӨ ... ... ... түріндегі өлшемі болып
табылады.
Мемлекетті экономикалық, әлеуметтік және саяси ... одан ... ... ... ... жетілдіруде әкімшілік
- экономикалық механизмдердің алатын орны ... ... ... ұлттық егемендікті, меншік құқын, заңды және ... ... және ақша ... ... ... ... және тағы да басқалай
болып келсе, жергілікті шаруашылықты басқару аясына жергілікті бюджетті
бекіту, ... ... ... ... халыққа білім беру мен
денсаулық сақтау, әлеуметтік көмек беру, ауылды көгалдандыру, ... ... ... ... ... түрлерімен қамтамасыз ету және т.б.
кіреді.
"Қазақстан - 2030" Стратегиясында қазіргі заманғы мемлекеттік қызмет
пен мемлекеттік басқару құрылымын құру ... ең ... ... ... белгіленген. Осы құжатта атап ... ... ... орталықсыздандырылып, үкімет ықшам әрі кәсіби деңгейде
болып, неғұрлым ... ... ... ... ... ... пен ... өздеріне тән емес қызметтерді орталықтан
аймақтарға және мемлекеттен жеке ... бере ... ... ... ол ... жергілікті жағдайда іске асыру экономикалық
механизмдерді ... ... ... ... ... ... механизмдерді
қолданудың ерекшелігін оның әлеуметтік мәселелер бойынша ... ... ... ... ... көре ... Жергілікті халықты
еңбекпен қамтуда, оларды ... ... ... ... мәселесі де
жергілікті басқару органдарының өкілеттігіне беріледі. Мәселен, олардың
келесі жылдан бастап шетелдік ... ... шарт ... құқықтары
бар: Инвесторлар бір жыл ішінде жергілікті белгілі бір ... ... ... ... ... соң ... ... қамтылып, шетелден
келген жұмыс күші өз елдеріне қайтарылады.
Экономиканы ... ... ... экономикалық саясатымен
байланысты және оны жүзеге асыруға бағытталады. ... ... даму ... ... ... ... ... зор.
Мемлекеттік реттеудің экономикалық пен бірге әкімшілік және
институционалдық та ... де бар. ... ... ... ... ... ... байланысты іс-әрекеттерді
реттеуді қамтитын болса, экономикалық шараларға қаржы (бюджет, фискалды),
ақша-несие ... ... ... және ... мәселелері
жатқызылады. Жалпы алғанда, "қаржы саясаты" түсінігі - ауқымды категория.
Ол екі жақты түсінік береді. ... ол ... ... ... ... шараларды жүзеге асыру механизмдерін білдіреді.
Қаржыдан жергілікті басқаруда ... ... ... ... ... шындап қойылып отыр
Мемлекеттің даму барысында аймақтардың және олардың билік ... арта ... ... тар ... қалып қоймай, дүние жүзілік
тенденция ретінде ұсынылады. Оған мынадай көптеген жағдайлар әсер етеді :
• өмірдің әлеуметтік жағы және адам ... ... роль ... ... ... байланыстарының едәуір ұлғаюы;
• еңбек ресурстары ... ... ... аймақтардың өндіріс құрылымы мен инфрақұрылымының күрделене түсуі;
Территориялық ... ... әрі оның ... ... мен ... ... үдейеді.
Бұл тенденцияның дамуы, біріншіден, мемлекет пен аймақтар арасында
басқару функцияларын қайта бөлу , ... ... ... мемлекеттік территориялық басқару мен ... өзін ... ең ... үйлесімін көздейді.
Бұл жағдай Қазақсанға да тән, себебі мемлекттік тәуелсіздік ... ... ... ... ... ... құрылымсыз
мүмкін емес.
Егеменді мемлекеттің аймақтық саясатын анықтай түсу өте ... Осы ... ... ... ... ... мен
тұтынушылардың экономикалық бостандығы мен іскерлігі есептеледі. Тауар
өндіруші түбінде тек тұтынушы алдында ғана ... ... ... ... ... мен ... ... өзін өзі дамытудың
міндетті түрдегі жағдайлары мыналар болып ... өзін өзі ... ... ... ... ... ... жабдықтар рыногы валюталық
қаражат және ... ... ... қатар, аймақтық басқару жалпы
республиканың және облыстардың ерекшеліктерін барлық түрлерін ... ... ... стандарттандыру кейде өктемдік тәрізді әсер ... ... ... тарихи құндылықтарын күйзелтуі мүмкін. Ал аймақтық
қағидаларда және экономикалық ұлттық ... ... ... ... ... зиян ... .
Аралық басқару органдары сипаттайтын ... ... ... өмір сүру ... . Оның шарты: өзіне ... ... ... және территориялық бөлімдерге әкімшілік бақылау
жүргізу.
Сонымен, аралық орган ... - ... ... ... Олар өз ... өз ... мейлінше тәуелсіздік
қағидалар негізінде жүргіуге тырысады.
Жергілікті билік жүргізетін- ол ... ... ... Олар ... ... ... селолық аудандарда іске асырады.
Аралық және жергілікті билік органдары қаражаттандырудың негізгі үш
кіріс көзі бар: ... - ... ... түрде қайтарылмайтын
төлемдер; Салықтық емес ... ... да ... ... ... ... т.б.); Субсидиялар - пайызсыз берілетін ... ... ... ... экономикалық дамуды аймақтық басқару
саласы онан әрі өріс ... ... әсер етуі ... келтірмейді.
Аймақтық рынокты объект ретінде екі жағына қарауға болады.
Бірінші жағынан, ол елдің халық шаруашылық рыногының ажыратылмайтын
бөлігі, ... ... ... ... ... рыноктың екі жақтығы
әуелі аймақтық өз ... ... де ... қарым қатынастары
қалыптастыру арқылы білінеді. Содан кейін аймақ щеңберінен тыс шарушылық
субъектілердің жалпы ... ... ... ... ... ұштасуымен
көрінеді.
Оған көп себептердің бірі рыноктық факторлардың аймақтық ... ... ... ... ... ... ... аймақтарда бірдей емес, олар әртүрлі болады.
Мұнымен қатар айта кететін бір ... ... ... ... ... мен ... ... бюджетті қалыптастыру мен пайдалану жүйесін
енгізуде ... ... ... арттыру қажет.
Республикалық және ... ... ... қамтамассыз ету
келесідей негізгі бағыттарда ... ... ... ... ... көмекті қамтамассыз ету, ... ... ... ... ... ;
• жергілікті бюджеттерге орталықтандырылған қолдаудың нысандарын жаңарту,
аймақтардың ерекшеліктерін ескере отырып білімге, денсаулық сақтауға,
тұрғындарды ... ... ... ... ... тәжірибеге
енгізу;
• экономикалық даму жағынан артта қалған аймақтар мен ... ... және орта ... алыстағы селолық ауылдардың дамуын
жеделдету үшін салық, кеден және т.б. режимдерден жеңілдіктер енгізу
қажет.
Барлық елдердің тәжиребелері көрсетіп ... ... ... , ... ... ... жасалған стратегиялық жоспарларға әсіресе олардың
мезгілімен орындалуына байланысты болады. Стратегиялар мына ... ... ... ... ... ... – экономикалық дамудың тұжырымдамасы ;
• Негізгі ... ... ... ... ... ... талдау өндіріс қуатының жағдайы,
экономика дамуының ішкі және сыртқы тенденциялары, мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... мен оның дамуы ... ... ... әсер ... айқындап оның әлемдік экономиканың дамуымен салыстыра көрсету
қажет. Әлеуметтік әкономикалық ... ... ... -
әкономикалық саясаттың стратегиялық мақсаты мен міндеттерін, басым
бағыттырын, ... ... жету ... ... бағдарламалар тізбесін
анықтайды.
Жергілікті басқаруды жетілдіру үшін ең ... - ... ... ... өз ... таба ... Қазір оларға дербестік берілсе, бюджеттің
шығыс бөлігін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ақсап жатса, ол облыс шеңберінде саяси наразылық
туғызады. Демек, әр ... өз ... өмір сүре ... ... ... ... ... енгізу ерте екендіп көрініп тұр. Ал әкімдерді
сайлау мәселесіне тоқталсақ, әлеуметтік-экономикалық ... ауыр ... ... кері әсер ... ... Экономикалық дағдарыстан жаңа шыға
бастаған ел үшін толассыз сайлаулар ... өсу ... ... ... ... шаруашылық тек қана коммуналды қызмет көрсетумен
шектелмейді, яғни жоғарыда аталып өткендей, болашағы бар елді ... да ... ... ... ... ... ... балық, аң
шаруашылықтарымен байланысты. Тіпті жерге байланысты да, себебі біздің
мемлекетімізде жер тек қана ... ... ... ... ... қалалық бюджеттің жобасын жасау Қазақстан
Республикасының ... жж. ... ... сипаттағы ресми
трансферттердің көлемдері туралы және «2005 ... ... ... ... ... жобасына сәйкес, Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... ала ... жүзеге асырылды.
Аймақ басқару объектісі ретінде болады. Мамандардың пікірінше, аймақ
дегеніміз жеке элементерінің (ресурстары) ... ... және ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
дамыған әкімшіліктерді құрылымы. ... ... ... ... ... тек ... ... табиғи, қаржы және
ақпараттық ресурстарды пайдалану ... ... ... ... ... ... алға ... орта ұзақ мерзімді және
стратегиялық бағдарламаларға жетудің мақсаттық бағыттылығынан да тәуелді.
Қазақстан Республикасының «Жергілікті ... ... ... ... ... басқарудың экономикалық негізін муниципалды меншік,
жергілікті қаржылар, мемлекеттік меншіктегі және ... ... ... берілген мүліктер құрайды.
Жергілікті өзін-өзі басқарудың экономикалық негізі болатын материалды,
қаржы ресурстар, жергілікті өзін-өзі басқарудың тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... мүдделеріне сай муниципалды меншіктің жергілікті бюджетінің
және басқа да жергілікті қаржылардың қалыптасуымен, ... ... ... ... ... ... жиынтығы құрайды.
Экономикалық негіздер жергілікті өзін-өзі басқарудың шаруашылық дербестігін
қамтамасыз етеді, тұрғындар қажеттіліктерін ... Оның ... үшін ... ... ... ... ... экономикалық
негіздерін нығайту және дамыту Қазақстанның экономикалық жағдайына ықпал
етеді. Бұл ... ... ... ... ... ... экономикалық нарықтың дамуына үлес қосуы тиіс. ... ... ... ... ... ету ... мемлекет меншік объектілеріне муниципалды меншікке беру тәртібін заңның
көмегімен реттеу;
2. мемлекеттік ... ... ... үшін ... ... ... өзін-өзі басқару органдарына өткізу;
3. мақсатты аймақтық бағдарламалар арқылы мәселелерді шешу;
4. ... ... ... ... ... ... болған
жергілікті өзін-өзі басқару органдарының қосымша шығындарының орнын
толтыру;
5. мемлекеттік минималды ... ... ... ... 6-бабында «ҚР-да
мемлекеттік меншік пен жеке ... ... ... жолдар бар, ал
муниципалды меншік немесе қауымдық меншік заңда көрсетілген. Бұл дегеніміз
меншік жоқ ... ... ... ... ... ... ... танылғанң деп жазылған. Жергілікті өзін-өзі басқарудың
заңының жобасында қауымдық меншік деген термин кездеседі. Ал, еуропалық
хартияда ... ... ... ... ТМД ... ... заң
актісінде жергілікті өзін-өзі басқарудың қаржы экономикалық негізі арнайы
бөлім ретінде белгіленген, яғни 29- ... ... ... ... негізін муниципалды меншік жергілікті қаржы көздері мемлекет
иелігіне жататын, бірақ жергілікті өзін-өзі ... ... ... және ... құрылымның ішіне кіретін қанағаттануға жұмсалатын
басқа да меншік құрайды.
Жергілікті қауым муниципалды меншікті пайдалану құқығына ие ... ... және олар сол ... құрылымның қорларын тікелей немесе
жергікіті өзін-өзі басқарудың органдары арқылы пайдаланады.
1. Муниципалды меншіктің құрамына:
- ... ... ... муниципалды бюджеттің тыс қорлары
- жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүліктері
- муниципалды кәсіпорындар мен бірлестіктер
- муниципалды банкілер мен басқа да қаржы-несие ұйымдары
- ... ... үй ... тұрғын үйге жатпайтын ғимараттар
- ғылым, денсаулы, мәдениет, спорт мекемелері кіреді.
2.Жергілікті өзін-өзі басқару ... заң ... сай ... объектісін уақытша немес тұрақты түрде пайдалануға жеке және
заңды тұлғаға беруге, ... ... ... ... ... ... ... Муниципалды меншікті жекешелендірудің тәртібі мен шарттарын жергілікті
тұрғынды тікелей ... ... ... өзін-өзі бсқарудың өкілдік
органдары шешді. Муниципалды мемлекетке ... ... ... ... ... түрде жергілікті бюджетке беріледі.
4. Муниципалды меншік мемлекет, жеке меншік ... ... ... және ... ... да дәл ... сияқты қорғалады.
Облыстық әкімият республикада біртұтас ... ... ... әкімият әкімнен, оның орынбасарларынан әкім ... ... ... І-ші ... тұрады. Облыс әкімі
ақпаратпен ұйымдастырушылық, сараптама, құқықтық және материалдық ... ... ... ... ... ... ... аймақтық
бөлімшесі орталық атқарушы ... ... ... ... болып табылады. Аймақтық бөлімшесінің бастығы тиісті
орталық органның басшысы әкімнің ... ... Бұл ... кадр ... ... ... ... персоналды
жауапкершіліктерін жоғарылатады. Жергілікті бюджеттің ... ... ... ... ... құрылады. Ол ұйымдық іс-әрекеттерімен
құзыреттерін анықтайды.
Жергілікті атқарушы органдарының аудандық деңгейі. Аудандық әкімиятты
ауданның әкімі құрады. Оның ... әкім ... әкім ... атқару органдарының І-ші басшылары болады. сонымен қатар атқарушы
органның аймақтық ... І-ші ... де ... ... ... жұмыстарына орталық атқарушы органның аймақтық бөлімшелерінің
басшылары қатыса алады. Аудан әкімі өзінің маслихатының функцияларын жүзеге
асыруға міндетті. ... және ... ... құзыреті бойынша ҚР-ң
Президенті және облыс әкімі алдында ... ... ... ... ... әкім аппараты;
- бөлімдер;
- ішкі істер;
- білім;
- басқару;
- коммуналды шаруашылық;
- ауыл шаруашылығы;
- әлеуметтік саясат;
- қаржы саласы;
- діни басқармалар;
- экономика саласы ... ... ... қала ... ... қала,
поселка, ауылдар.
Республикалық маңызы бар қала (Астана) қалалық, аудандық, поселка, ауылдық
жерлерде әкімият болмайды. Олар ... ... ... ... ... мен ... бойынша шешім қабылдайды. ... ... да ... түсетін төлемдерді жинайды, сметаларды дайындап
маслихаттың бекіту үшін әкім ... ... ҚР-ң жеке және ... нормаларын жүзеге асырады, өзінің құқықтық шеңберінде жерді
реттейді, құрылысты ұйымдастырады және жөндеуден өткізеді. ... ... үй ... ... жолды жөндеуге, шаруа қожалықтарын
ұйымдастыруға, кәсіпкерлікті дамытуға ықпал етеді, ... ... ... жүзеге асыуын қамтамасыз етуді, азаматтық тұрмысы туралы актіні
тіркеуден өткізуді, ... және ... ... ... іс-шараларын
ұйымдастырады, жергілікті жердің әлеуметтік құрылымын дамытуды қоғамдық
көлік қатынасын ұйымдастыруда, жергілікті басқару ... ... ... қарастырады. Олар жоғары тұрған әкім алдында ... ... ... бар ... аудан әкімін, аудандағы қала әкімі,
поселк, ауыл, ауылдық округтегі әкімдердің ҚР-ң Президентінің ... ... ... ... ... ... ... жергілікті шаруашылықты
дамытуға әсері
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі мен Экономика
институтынын ... ... ... аймақтары төрт топқа
жіктеліп, олардың басым ... ... ... ... ... бар ... ... өте сирек
кездесетін республика экономикасын әлем шаруашылығына ... ... ... бар ... ... ... даму
қарқынына, бірақ ауылдық және ... елді ... ... ... ... тұмшаланып қалған, яғни салалық
шаруашылық құрылымы ұғымсыз (тек қана ... ... және ... ... ... айналысады) және кейбір аумақтарында қоршаған
ортасы толық ... ... ие ... ... ... ... ... Қазақстан, жартылай Қызылорда, Жамбыл облыстары).
Екінші топқа жоғары ғылыми-өндірістік әлеуетімен ауыр ... ... ... ... ... ... ... кұруға
экономикалык ахуалы ыңғайлы, ... ... ... өзін-өзі
қамтамасыз ете алатын аймақтар жатады. Олар Шығыс Қазақстан, Павлодар,
Қарағанды, Қостанай, Солтүстік Қазақстан ... ... ... ... қорын қалыптастыруда алдыңғы
қатарда болып саналатын агроөнеркәсіп кешенін қамтитын облыстар бар. Олар:
Солтүстік Қазақстан, ... ... ... ... ... Батыс
Қазақстан, Алматы облыстары.
Төртінші тапқа әлеуметтік-экономикалық, техникалық, экологиялық
дамуында дағдарысқа ... ... ... ... Семей, Атырау
облысынын аудандары) жатады.
Жергілікті шаруашылық шағын кала, ... ... село ... Сонын ішінде шағын қалалардың калыптасуы мен дамуын алар
болсақ, ... ... ... бой ... ... саны ... болатын шағын қалалар калыптасты. Шағын қалалардьщ саны аумақтардың
өнеркәсіп пен тыңды (ауыл шаруашылық) игеру ... өсіп ... ... ... ... ... республиканың шағын қалалары құлдырып,
мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... қалалар
проблемаларын шешу үшін бірқатар жумыстар атқарылуда. Олардың бірі ... ... ... 2003 жылдың 31 желтоқсанында ... ... ... ... даму ... Бұл ... - шағын қалалардың әлеуметтік-экономикалық дамуларына жағдай ... ... ... жоғарыда аталып еткен 2004-2006 ... ... ... ... ... және ... ... арасында өкілеттіктерді ажы-рату және ... ... ... ... ... табылады. Қазақстанда
халқының саны 50 мыңнан аспайтын 60 шағын қала бар. Оның 41-і ... ... ... болып табылады. Шағын қалалардың ресурстык
әлеуеті, демографиялық жағдайлары, әлеуметгік-экономикалық көрсеткіштері
бойынша бір-бірінен айырмашылықтары көп. ... онда ... ... ... қалаларда өндіруші өнеркәсіп, көмір, мұнай мен газ, ... ... ... да ... өндіру салалары бар; өңдеуші
өнеркәсіптері орналасқан қалаларда химия және ... ... ... ... тігін жэне тамақ өнеркэсіптері дамыған; ауыл
шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуші салалары мен ... ... ... ... ... ғылыми-эксперимент, емдеу-сауықтыру
функцияларын орындайтын ... ... ... ... ... және өнеркәсіптік емес функцияларын жоғалтып жатқан қалалар да
бар. Жүргізілген экономикалық реформа жылдарында шагын қалалардың дамуына
ресурс ... ... ... ... инфрақұрылымның нашар
дамуы, ұтымсыз географиялық орналасуы негативті әсер ... ... даму ... арасында алшақтық тереңдей түсті.
Дағдарысты, ерекше дағдарысты және ... ... ... саны нақты
анықталды. Экономикасы дағдарысты шағын қалаларды дамыту мақсатында мынадай
міндеттерді шешу қажет:
• өндірісті жаңарту және ... ... жаңа ... ... ашу, ... ... ету;
• өндірістік инфрақұрылымды дамьпу: көлік, ... ... ... ... ... жэне ... қатынастарын дамыту;
• оларға отандык және шетелдік инвестиция ... ... ... ... экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Қазақстанның батыс өңірінде Атырау облысында Құлсары,
Ақтөбе, Алға, Жем, ... ... ... Шалқар және Ембі, Маңғыстау
да Жаңаөзен, Форт-Шевченко, Батыс Қазакстанда Ақсай қалалары бар. Олардың
ресурстық әлеуеті, ... ... ... ... ... ... көп. ... Жаңаөзен
жэне Ақсайда мұнай мен газ өндірісі, Хромтауда метал ... бар, ... ... ... ... ... Қандыағаш, Шалқар, Ембі
қалалары көлік ... ... ... Жем, ... ... жане ... емес ... жоғалтқаи қалалар қатарына
жатады. Құлсары, Аксай және Жанаөзен шағын қалаларында ... ... ірі ... ... ... ... ... әлеуметтік бағдарын күшейту маңызды. Бұл қалалардағы халыктың
саны 169,4 мың адам. Бірак олар әр ... әр ... ... ... 40,9 жэне Ақсайда 32,4 мын адам болса, Темір және ... 32,2 мың ... ... бір ... орташа жалақысында да айтарлыктай алшақтық бар. Алға,
Жем жәнв ... ... ол 11523 және 14700 ... аралығыңда, Хромтау
мен Қандыағашта 30000, Форт-Шевченкода 18000, ... 37266 мьщ ... ... көп ... ... 65721 мың теңгені кұрайды. ... ... ... ... ... өте ... ... (мәселен,
Құлсары облыс орналығынан 320 км алыста), әлеуметтік инфрақұрылым саласында
күрделі жөндеуді, жабдықтаудың ... ... ... ... көп деп ... ... ... дамуын тежеуші негізгі
проблемалар мен факторлар қатары мынадай:
• қажетті қаржының болмауы, үнемі жоғары тұрған бюджетке тәуелділік;
• өмір сүру ... ... ... жұмыссыздық денгейінін жоғары болуы;
• өндірістік және көлік инфрақұрылымы объектілерінің ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі;
• көлік коммуникациясының канағаттанғысыз жағдайы;
• экологиялық проблемалар.
Шағын қалаларды дағдарыстан шығару мақсатында ... ... ... ... ... бағдарлама дайындалды және оны жүзеге
асыруға қаржыландыру көздері толық қарастырылуы керек. Оған ... ... қала ... ... ... ... ... толықтай қатысады. Үкімет жэне облыс әкімшіліктерінеи каржылық
қолдау инвестиция формасыида жүзеге асады:
• шағын ... ... ... ... қаржысы жұмсалады;
• даму банкі арқылы субсидия, кредит, жеңілдігі бар кредиттер беріледі;
... ... ... ... кұруға үлестік
қатынасу;
• еркін экономикалық аймақгар мен технополистер құру;
• жалпымемлекеттік макызы бар ... ... ... тапсырысты
калыптаегыру.
Міне, осындай проблемаларды шешу мақсатында республикалық бюджет
қаржысынан 2004—2006 ... 947,357 млн ... бөлу ... ... ... ... ... шығындар қарастырылды:
1) шағын қалаларға, соның ішінде дағдарысты қалаларға -
облыстық бюджеттерге мақсатты ... ... 2004 жылы - 300 млн ... 2005 ж. - 300 және 2006 ж. ... млн ... 2004-2006 жылдары республикалық инвестициялық жобалар тізіміне енген 22
қалада 26 алеумеггік инфрақұрылым объектілерінің кұрылысына 2004 жылы -
2067,92 млн
теқге, 2005 ж. - 2363,75, 2006 ж. - 2641,9 млн ... ... ... даму ... ЖАҚ ... қорын
толықтыруға 2004 жылы - 750 және 2005 жылы да 750 ... бөлу ... ... ... ... шаруашылықтарды дамутуға
Қазақстан Республикасының 2003-2015 жж-ға ... ... ... қамтылған.
Cтратегияны iске асырудың кезеңдерi және тетiгi
      Іске асыру кезеңдерi
      Тұтас алғанда Стратегияны iске асыру үш ... ... - ... ... - ... жж., үшiншi - 2011-2015 жж. жүзеге асырылады.
      Бiрiншi ... жж.) ... ... ... ... ... ... асыруға байланысты болады. Стратегияны табысты түрде iске
асыру мақсатында ... ... ... ... мен толықтырулар енгiзу, жаңа заңдар әзiрлеу, инвестициялық және
инновациялық жобаларға мемлекеттiң қатысуын қамтамасыз ететiн мемлекеттiк
институттар құру, әәT ... ... ... ... даярлау,
мемлекеттiң қатысуымен iске асырылатын тиiмдi жобаларды айқындау көзделедi.
      Бұл кезеңде Қазақстан ... ... ... ... айтарлықтай тө мендетуге қатысты өзгерiстер енгiзу,
Қазақстанның ... ... ... ... ... т.б. кiруi ... Осы ... қорларды құруға көзделген капиталды түзу, Даму Банкiнiң
жарғылық капиталын ұлғайту, жобаларды инвестициялаудың мемлекеттiк ... ... ... ... бiлiмдi дамыту және оны индустриялық-инновациялық дамытуға
бағыттай отырып, кәсiби ... ... ... ... бастау,
стандарттау мен сертификаттауды жетiлдiру, Қазақстанның ДСҰ-ға кiру
процесiн аяқтау көзделiп отыр.
      Осы ... ... ... ... ... болжамына
сәйкес жүргiзiлетiн болады.
      2003-2005 жылдар аралығы болжам бойынша өткен ... ... ... ... ... ... екi еселенуiмен байланысты
стратегиялық ... жету ... ... ... ... пен iшкi ... ... тауарлары және
қызметтерi өндiрiсiнiң бiр мезгiлде сан жағынан өсуiмен қатар өнеркәсiп пен
аграрлық секторды ... ... ... ... күллi
кезеңiн түбегейлi өзгерiсi есебiнен экономиканың тұрлаулы дамуын қамтамасыз
ету үшiн негiз салыну қажет.
      Орта мерзiм iшiнде ... ... ... бiлiм ... ... жүйелерiн, құрылымдық-институционалдық дамыту және
мемлекеттiк қызметшiлер мен ... ... ... ... ... ... қатынастарды жетiлдiру, қаржы секторын дамыту
және ырықтандыруды жалғастыру қажет. ... ... ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтер өндiрiсiнiң өсуi тау-кен
өнеркәсiбiн ... ... алу ... ең ... ... мен ... ... есебiнен қамтамасыз етiлетiн болады. Бұл кезде
макроэкономикалық ... тө мен ... ... ... ... тiкелей инвестициялардың келуiне және экспортты ... ... ... ... тиiс.
      Осыған сәйкес монетарлық саясат 5,5 және 4 % арасындағы инфляцияның
орташа жылдық өсiмiн қамтамасыз етуi тиiс. ... ... ... үшiн ... ... теңгенiң құнсыздануы АҚШ долларына ... ... 4,5 және 3 % ... ауытқуы тиiс.
      Екiншi кезең (2006-2010 жылдар) Стратегия iс-шараларын экономиканың
барлық салаларында белсендi iске асыру кезеңi ... Бұл ... ... ... мен ... ... ... қуаттарды
құру, сондай-ақ қажеттi мамандарды даярлау ... ... ... ... ... Ғылыми-инновациялық инфрақұрылым негiзiнен қалыптасатын болады.
      Жеке сектордың, ... ... ... ... ... ... институттарының қаржы ресурстары бiрыңғай бағытта жұмыс
iстеп, инфрақұрылымды дамыту, қайта жаңғырту, ... ... ... және жаңа ... құру проблемаларын кешендi түрде шешедi. Бұл
ретте iрi, орта және шағын ... ... ... ... ... кәсiпорындар құру нормаларын ескере отырып, ... даму ... iске ... ... ... ... Өнеркәсiптi жаңғыртуға және экономика құрылымын әртараптандыруға
бағытталған көптеген жобаларды iске ... ... ... ... ... бiрқатар iлгерiлеуге
қарамастан экономиканы дамыту негiзiнен мұнай мен ... ... ... өсiмi ... ... ... ... бойынша 2010 жылы 2000 жылмен салыстырғанда ЖIӨ екi еселенуi
саласындағы стратегиялық мақсат мұнай мен газды өндiрудi ... ... ... iске ... ... кезең (2011-2015 жылдар) Стратегияны iске асыру бөлiгiнде аса
өнiмдi болады. Осы кезеңде iске қосылған қуаттарды және жаңа ... ... ҚҚТ ... ... асатын болады. Тауарлар мен қызметтер
өндiрiсiнiң және экспорттаудың өсу ... ... мен газ ... өсiмiнен
асып түседi. Экономика салалары мен экспорт құрылымын ... Iске ... ... Стратегияны орындау Қазақстан Республикасының ... ... ... ... оның iске ... ... iс-
шаралар жоспарлары арқылы жүзеге асырылады және ... ... үш ... ... ... бекiтедi.
      Iс-шаралар жоспарында елдiң индустриялық-инновациялық дамуының әрбiр
кезеңiнiң сапалық ерекшелiктерi көрсетiлiп, Стратегия ... ... ... ... ... көзделедi. Индустриялық дамудың басым
бағыттары бойынша ... ... ... ... әзiрленедi.
Онда нақты атқарушылар мен iске ... ... ... ... ... болжанатын көлемi мен көздерi көрсетiледi.
      Бағдарламаларды әзiрлеу ғылыми-зерттеу және басқа да ... ... және ... ... ... қатысуымен жүзеге
асырылатын болады.
      Кешендi ... ... ... ... және ... ... елдiң индустриялық-инновациялық дамуының ... ... ... және ... iс-қимылын қамтамасыз ету
жөнiндегi қызметiн барынша үйлестiруге мүмкiндiк бередi.
      Қазақстан Республикасының Үкiметi Стратегияның ... ... және ... ... ... ... барысын
бақылау жасау арқылы Мемлекеттiк стратегияны iске асырудың ... мен ... ... жүзеге асырады.
Стратегияны iске асырудан күтiлетiн нәтижелер
      ... даму ... ... iске ... ... жаңғырту негiзiнде елдiң экономикасының ... ... ... және ... ... ... ... мен
экспорттың өсiмiне жағдай жасау қамтамасыз етуге ықпал етуi тиiс.
      Ел экономикасында жеке бастамалар ... ие ... ... ... үшiн тең ... ... ... Экономиканың бәсекеге қабiлетiн арттыруда ғылым жетiстiгiн ... ... және ... ... ... ... ... және т.б. салаларда кейiндеп ... ... ... Инвестициялық және инновациялық жобаларды мемлекеттiң ... ... ... үшiн ... ... ... ... мақсатқа сәйкестiгi мен ашықтығына ие болады.
      Инвестициялық идеялар мен ... ... ... ... кездегi әдiстер қолданатын, жаңа қаржы институттары құрылады.
      Салық және кеден заңнамалары бәсекелестiктi, қазақстан ... және ... ... инвестициялардың келуiн ынталандыруға
бағытталады.
      Қазiргi заманғы және дамыған ... және ... ... ... жоғары басқарушы, ғалым, инженер, ... мен ... ... ... ... ... құру есебiнен
инвестициялар, технологиялар трансфертi, ғылыми жетiстiктермен алмасу ... ... ... жоғарылайды.
      Маңызды құрылымдық өзгерiстер қосылған құны ... ... ... және ... қажетсiнетiн өндiрiсiнiң пайдасына жүргiзiледi.
      Экспорт елеулi түрде әртараптанады әрi ... ... ... ... ... ... түседi, әлемдiк экономикаға Қазақстан
экономикасының кiрiгуi шикiзат тауарлары ғана емес ... ... ... ... ... ... ... Шағын және орта, әсiресе инновациялық бизнестi дамытуда шешушi
бетбұрыс болады. Елде экономиканың нарықтық емес ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етiледi.
      Тәуекелдердiң азаюы өнеркәсiптiң өңдеу секторында инвестициялардың
келуіне ... ... оны ... ... үшiн тартымды етедi, осы
секторға қазiргi басқару әдiстерi мен өндiрiстiк технологиялардың тартылуын
ықпал ... Қор ... ... түбегейлi жақсаруы зейнетақы, сақтандыру,
инвестициялық қорлар қаражаты мен халықтың қаражатын экономиканың нақты
секторының ... ... ... ... ... секторының
кiрiстерiн өңдеушi сектор инвестициялары мен кiрiстерiне, ... ... ... өзгертуде айтарлықтай iлгерiлеу болады.
      Ұсынған тәсiлдер мен ... ... ... ... және
банктiң кредит тәуекелдерiн кемiтуге ... Бұл, өз ... ... ... ... бойынша ставкаларды 3-4 %-ке дейiн
тө мендетуге, ... ... ... ... және орта ... ... ұлғайтуға қажеттi алғышарттар жасайды. Банк және басқа да қаржы
институттарына деген сенiмдi нығайту салымдардың жалпы өңдеу ... ... ... ... ... ахуалды жақсарту және экономиканы одан әрi ырықтандыру
тұтастай алғанда шетел инвестицияларын ... мен ... ... ғана ... отандық капиталды шетелге заңды түрде ... ... ... ... ... салық ауыртпалығын азайту және ... ... ... ... шараларды iске асыру "ресми" және "көлеңке'
экономиканың ара ... ... ... ... Индустриялық-инновациялық саясатты белсендi жүргiзу экономиканың өсу
қарқынын жылына кемiнде 8,8-9,2 % қамтамасыз етедi. Бұл 2000 ... 2015 жылы ЖIӨ ... ... 3,5-3,8 есе ... ... ... ... орта жылдық өсу қарқыны 8-8,4 % дейiн, 2000
жылмен салыстырғанда 2015 жылы жұмыс өнiмдiлiгiнiң өсiмi ... 3 есе ... ... ... - 2 eceгe тө мендейдi.
      Стратегияны iске асыру нәтижесi 2015 жылы мұнай және газ ... ... ... ... ... ... мен экономика
құрылымының түбегейлi өзгеруiне әкелмейдi.
     Стратегияны ске асыру: ЖIӨ құрылымындағы өнiмдердi ... ... 2015 жылы 46,5 %-тен 50-52 %-ке ... ... ЖIӨ ... ... және ... қызметтiң үлес
салмағының қызметiн 2000 жылы 0,9 %-тен 2015 жылы 1,5-1,7 %-ке ... ЖIӨ ... ... ... ... 2000 жылы 13,3 %-тен
2015 жылы 12-12,6 %-ке тө ... ... ... (осы ... үшiн ... ... жүргiзбесе 2015 жылы 10,9 ... ... ... iске асырмаса, ... ... ... қосылған құн үлесi 2015 жылы 55-56 %, оның ішiнде 2000 жылы
31,0 % және 25,6 % ... ... ... - 50-51 % ... Стратегияны
iске асыруды ескере отырып, тау-кен өндiрiсi 45-47 % ғана ... ... ... ... және жоғары технологиялы өндiрiстiң үлесi 2000
жылы ЖIӨ 0,1 %-тен 2015 жылы 1-1,4 %-кe ... ... ... ... ... құн ... ... өзгерiстер
болады. Металлургия және металдарды өңдеу ... ... ... ... ... ... 40,1 %-тен 27-28%-кe дейiн тө мендейдi, ал
ауыл шаруашылығы ... ... 38,1 %-тен 45-46 %-ке ... ... ... ... қажетсiнетiн және жоғары технологиялы өнiм 2000 жылғы 0,6 ... ... 9-11 %-тi ... Бұл ... күнкөрiстiң тө менгi деңгейi, ең
аз жалақы және зейнетақы ... Ел ... ... ... ... ... есе ... саясатты жүргізусіз ІЖӨ
серпінінің болжамы
| ... ...   ...      ... ... |2005 % |2010 % | ... % | 2015 % ... жж. ... |2000-ге | ... ... | ... |  үшін орта ... ... ...   ... ...   ... өсім ... _____ ... ... ... 149,2    ... |
|292,1       7,4 ... ... ... ... 6,5 ... кен өндiрiсi   167,5   186,5    ... ... 10,8 ... ... ... ... 194,2  ... |
|507,9      11,4 ... де тау ... ... ... ... ... 7,0 ... ... ... ... ... 131,3    ... ... 5,9 ... ... ... 123,4    ... ... 3,9 ... өңдеу ... ... 156,3    ... 140,3  ... ...   8,1 ... ... ... ... ... ... ... ... ...     8,6 ... ... 147,6   110,4    ... ...     3,8 ... ... 110,4  ... 113,1  ... 137,9      2,2 ... және ... ... ... ... ... 147,6  ...   ... ... 4,6 ... ... 118,4  ... 133,8  |
|208,1      5,0 ... бен суды ... және бөлу ... шаруашылығы  126,4  ... ...   ... 3,6 ... ... ... ... ... 16,8 ... ... 130,7  ...   152,7  |
|327,5     8,2 ... ... 142,6  ... ... ...   6,4 |
|өндiрiсi ... ... 150,4  ...   ... ...   7,9 ... ... қызмет    164,7  ...   ... 7,9 ... ... ... 151,1   ... |
|137,0   ...    7,4 ... ... беру ... 130,7  121,7  ... 121,7   ...   ... ... және ғылыми- 121,7  ... ... ...   4,1 ... ... ... ... 135,1  ... ... ... 5,2 ... ... ... 100,0   ... ... 100, 100 |
| ... ... ... ... ... жолдары
Бүгінгі күн тәртібіне өткір қойылып отырған мемлекеттік басқару жүйесін
жетілдіру мәселесі жергілікті шаруашылықты ... оны ... ... болып табылады. Ауыспалы кезеңде қаржы ресурстарын әр
түрлі билік деңгейлері арасында қайта ... ... және ... ... ... ... ... көрсету тетіктері бар. Жергілікті
шаруашылықты басқаруды жетілдіру үшін де ... оның ... ... ... Өйткені, біздегі әкімшілік-аумақтық бірліктердің
экономикалық, қаржылық, әлеуметтік, инвестициялық және тағы ... ... ... ... оның көрсеткіштерінің деңгейі едәуір
алшақтықпен сипатгалатынын көреміз, Аймақтардың ... ... ... ... саласындағы дербестікгерін артгыру жергілікті
шаруашылықты дамытудағы ең ... ... ... да ... ... төменгі бюджетке трансфертгер, субсидиялар бөлу унитарлы ... ... ... тараған. Яғни қаржылық ағымдар процесі
бюджетаралық катынастар негізін ... Ал ... ... ... үшін ... ... орындалуы шартты:
• бюджет мәселесінде жалпы мемлекетгік мүдде мен халық ... ... ... ажыратуда, шығындар мен табыстарды,
сонымен ... ... бөлу ... ... орталықтандыру жэне орталықсыздандыру
қағидаларының ұштастырылуы;
• бюджеттер дербестігінің жоғары деқгейлілігі және ... ... ... ... ... ... болуы;
• мемлекеттін бюджег-салық саясатьш жүзеге асыруға аумақтық баскару
органдарының белсенді қатысуы.
Бүгінгі күні ... ... ... ... өткір проблема болып ... ... ... 2001 жылғы 24 қазанындағы №713 Жарлығымен мемлекетгік басқару
деңгейлері жэне бюджетаралық қатынастарды жетілдіру арасында өкілетгікгерді
ажырату жөнінде ... ... ... өгкен тарауда айтылды.
Комиссия жұмысының ... ... ... ... ... функцияларды тиімді бөлу, сондай-ақ бюджетаралық қатыиастарды
жетілдіру жөнінде ұсыныстар эзірлеу болып ... ... ... ... ... ... 2002 жылғы 5
ақпанъшдағы №4 өкімімен мемлекеттік басқару денгейлері мен ... ... ... өкілеттіктерді ажырату тұжырымдамасының
жобасын дайындау жөніндегі ... тобы ... олар ... ... ... ... бюджетаралық қатынастарға оңтайлы көзкарасты
қалыптастыру мақсатында келесі нұсқаларды әзірледі:
1) жеке бекітілген салыктар: салық базасы мен оның мөлшерлемесі ... ... ... ... ... салық базасы мемлекетгік деңгейде
белгіленеді, бірақ мөлшерлемесі жергілікті әкімшілікпен
ретгеледі;
3) салықтық емес түсімдер: кейбір ... ... ... үшін ... ... емес ... жергілікгі басқаруға қарасты. Орталық
үкімет заңды ... ... қай ... түсетінін және оған есеп ... да ... ... ... салык салу объектісі мен онын мөлшерлемесі деңгейде
анықталады. Дегенмен бюджеттерге табыс ретінде аударым ... ... ... ... тіркелген пропорциямеи жүзеге асады.
Бюджеттерге бөлінегін қаржы мөлшері мынадай талдауға
негізделінеді: белгілі бір уақыт аралыгында мемлекеттік орган ... ... ... ... ... ... мемлекет шығындары, белгілі бір ... ... ... ... ... және тағы ... санатгар;
5) қаржылық көмектер (граштар мен ... ... ... ... ... ... (аумақгық немесе жергілікгі билік органдары,
штаттар, провинциялар және т.б.) заңмен ... ... оның ... ... жергілікті басқару органдарында дербес шешіледі.
Әрбір аумақтык ... ... ... ... көлемі онын салықгық
элеуетінің деңгейіне байланысты;
6) арнайы гранттар; гранттың сомасы орталық үкіметпен ... ... ашық ... (ягни ағымдағы қаржы жылы өзгерістерге ұшырауы
мүмкін). Мұндай
гранттың ерекшелігі орталық үкімет оның пайдаланылу бағытын ... ... ... ... ... қатынастар мәселесінің шешілу барысында мемлекеттің құрылысы
әсер етуші факторлардың бірі ретінде әкімдердің мәртебесі жөніндегі ... ... ... ... аса ... Оған осы жылы ... 2,9 млрд теңге бөлінді. Міне, осылайша дайындалған түжырымдамаға
¥лттық ... ... ... ... Республикасы Президенті Н.
Назарбаев тоқталып, онда орталықтандыру процесі көзге ұрып ... ... ... ... коймайтынын айтгы.Сонымен қатар бұл іс те әзірге жақсы
шешім табыла қоймағанын атап көрсетті.
Қорыта ... осы ... ... ... басқару жүйесі
орталықтандырылған ірі өндірістік кәсіпорындар қызметінің ... ... ... сол ... ... ... ... проблемаларды
шешуге болады.
Қорытынды
Қазіргі таңда еліміздің мемлекеттік құрылысын жетілдіру, оның ішінде
билік құзырларының әр деңгейі ... ... ... мен ... ... элементі болып табылатын жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін ендіру
өте өзекті ... ... Бұл ... ... шеңберінде
қарастырылатын мәселе отандық басқару жүйесін анықтайтын ... ... ... бұл бағытты абсолют ретінде қабылдап, бүкіл
қоғам проблемаларын шешеді деп қараудан да сақтанған ... ... ... ... ... ... ... өзінің ішкі тұрақтылығын
қамтамасыз ете ... ... оның ұзақ ... ... (қоғам дамуы
барысындағы сұраныстарға уақытында жауап бермеуі) саяси ... алып ... ... ... Ал ішкі саясатта тұрақтылықты
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... басқа да шараларды жүзеге асыруды талап етеді.
"Қазақстан - 2030" ... ... ... мемлекеттік қызмет пен
мемлекеттік басқару құрылымын құру мемлекеттің ең ... ... ... белгіленген. Осы құжатта атап көрсетілгендей, ... ... ... ... ... әрі кәсіби деңгейде болып,
неғұрлым маңызды міндеттерді шешуге қарай жұмылдырылады. Әрбір министрлік
пен ведомство ... тән емес ... ... ... және
мемлекеттен жеке секторға бере отырып, олардан арылады. ... ... ... ... іске ... ... ... бағытталуы тиіс.
Жергілікті шаруашылықты басқаруда экономикалық механизмдерді
қолданудың ерекшелігін оның ... ... ... ... ... ... қабылдай алатындығынан көре аламыз. ... ... ... ... мамандық бойынша қайта даярлау мәселесі де
жергілікті басқару органдарының ... ... ... ... жүйесінде әкімшілік-аумақтық бөліністің
әр қилылығы көрініс табады. Оның қызметінің экономикалық және қаржылық
негіздерін жергілікті бюджет коммуналдық ... ... ... мүлік
құрайды. Мәслихаттар мен әкімшіліктерге міндеттер, талаптар және шектеулер
қойылады. Олардың негізгілеріне келесілер ... ... ... және ішкі саясатына сәйкес ... ... жол ... ... ... етуде Қазақстан ... ... ... ... бар ... ... жалпы мемлекеттік
стандартты ұстану.
4. Азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын ... ... ... ... және ... жағынан одан әрі
демократияландыруда жергілікті шаруашылықты басқаруды жетілдіруде әкімшілік
- ... ... ... орны ... ... ... ұлттық егемендікті, меншік құқын, заңды және тәртіп сақтауды
қорғау және ақша ... ... ... ... және тағы да басқалай
болып келсе, жергілікті шаруашылықты басқару аясына жергілікті бюджетті
бекіту, ... ... ... ... ... ... беру ... сақтау, әлеуметтік көмек ... ... ... ... жүргізу сияқты барлық қызмет түрлерімен қамтамасыз ету және ... - 2030" ... ... ... мемлекеттік қызмет
пен мемлекеттік басқару құрылымын құру мемлекеттің ең шешуші міндеттерінің
бірі ретінде белгіленген. Осы ... атап ... ... ... ... ... ... әрі кәсіби деңгейде
болып, неғұрлым маңызды міндеттерді шешуге қарай жұмылдырылады. ... пен ... ... тән емес ... ... және мемлекеттен жеке секторға бере отырып, ... ... ол ... ... ... іске ... ... қолдануға бағытталуы тиіс.
Жергілікті шаруашылықты ... ... ... ... оның әлеуметтік мәселелер бойынша тиімді әрі
уақытында шешім қабылдай ... көре ... ... ... қамтуда, оларды мамандық бойынша қайта даярлау мәселесі де
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... бастап шетелдік инвесторларға мынадай шарт қоюға құқықтары
бар: Инвесторлар бір жыл ішінде жергілікті ... бір ... ... ... ... өткен соң халық еңбекпен қамтылып, шетелден
келген жұмыс күші өз ... ... ... ... елдің экономикалық саясатымен
байланысты және оны жүзеге ... ... ... ... даму ... аймақтық экономикалық саясаттың алатын
рөлі зор.
Мемлекеттік реттеудің экономикалық пен ... ... ... та механизмдері де бар. ... ... ... инфрақұрылымдарды қамтамасыз етумен байланысты іс-әрекеттерді
реттеуді қамтитын болса, экономикалық ... ... ... ... ... ... ... және болжау мәселелері
жатқызылады. Жалпы алғанда, "қаржы саясаты" түсінігі - ... ... екі ... ... ... Біріншіден, ол экономикалық саясат мақсатын,
екіншіден, қаржылық шараларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... бюджетаралық қатынастар мәселесі
күн тәртібіне ... ... ... ... ... А. ... басқаруда экономикалық механизмдерді қолдану
жолдары". Алматы 2007 ж.
2. ... ... ... ... ... ... ... заңы.
3. Баянов Е. ред. "Мемлекеттік және құқық негіздері", Оқулық, Алматы, "Жеті
жарғы", - 2001ж.
4. Ж. Ихданов.« Мемлекет басқару ... ... ... ҚР-ң ... жж ... ......

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Муниципалды шаруашылықты қалыптастыру мен жүргізу ерешеліктері27 бет
Ішкі шаруашылық жерге орналастыру жұмыс жобасы41 бет
Жайылымдардың ішкі шаруашылық жерге орналастырылуы13 бет
Қоян шаруашылығы өнімдерін жұқпалы аурулар кезінде ветеринариялық-санитариялық сараптау. Қоян сойыс өнімдерін жұқпалы емес аурулар мен жалпы және жергілікті патологиялық үрдістер болғанындағы ветеринариялық-санитариялық сарапталуы16 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Бухгалтерлік есепшоттарының жіктелуі мен жоспары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь