ҚР нарық жағдайындағы банктік қызметтер нарығының теориялық аспектілері


Мазмұны
Кіріспе . . . 4-5
Бөлім 1 ҚР нарық жағдайындағы банктік қызметтер нарығының теориялық
аспектілері
- ҚР банктік қызметтер нарығының мәні мен ерекшелігі . . . 6-8
- Банктік қызмет түрлерінің ерекшеліктері және олардың жіктелуі. . 8-13
Бөлім 2 Нарық экономикасы жағдайындағы банктік қызмет тәжірибесін
талдау
- ҚР-дағы банктік қызметтер нарығындағы банк үлесін анықтау және қазіргі жағдайын талдау . . . 14-21
- Банктің инновациялық қызметтерінің нарыққа енгізілу жағдайын талдау . . . 21-27
Бөлім 3 Экономиканың қазіргі жағдайында банк ұсынатын қызметтердің
ролін арттыру жолдары
3. 1. Бүгінгі таңдағы банктік қызметті реттеуге арналған заңдарды тиімді
реттеу және дамыту . . . 28-31
- Банктердегі қызмет көрсету сапасын стандарттау жүйесі . . . 31-33
Қорытынды . . . 34-35
Қолданылған әдебиеттер тізімі . . . 36-37
ЖОСПАР
Кіріспе
Бөлім 1 ҚР нарық жағдайындағы банктік қызметтер
НАРЫҒЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1. 1. Қазақстан Республикасының банктік қызметтер нарығының мәні мен
ерекшелігі
1. 2. Банктік қызмет түрлерінің ерекшеліктері және олардың жіктелуі
Бөлім 2 Нарық экономикасы жағдайындағы банктік
ҚЫЗМЕТ ТӘЖІРИБЕСІН ТАЛДАУ
2. 1. ҚР-дағы банктік қызметтер нарығындағы банк үлесін анықтау және
қазіргі жағдайын талдау
2. 2. Банктің инновациялық қызметтерінің нарыққа енгізілу жағдайын
талдау
Бөлім 3 Экономиканың қазіргі жағдайында банк
ұсынатын қызметтердің ролін арттыру жолдары
3. 1. Бүгінгі таңдағы банктік қызметті реттеуге арналған заңдарды тиімді
реттеу және дамыту
3. 2. Банктердегі қызмет көрсету сапасын стандарттау жүйесі
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Банктік қызметтер нарығы - тауар нарығының құрылымдарының бірі болып табылады. нарықтық экономиканың жалпы заңдылықтарының айналасында дамып және соған бағына отырып, оның банктік қызметтерге тән өзіндік ерекшеліктері мен ережелері бар. Жалпы, банктік қызмет көрсетулер бұл банк (қызметті өндіруші мен сатушы) және клиент (қызметті тұтынушы) арасында пайда болатын экономикалық қарым-қатынасты анықтайтын экономикалық категория болып табылады. Нарықтық экономикалық қатынастар жағдайында мұндай қарым-қатынастар келісім - шарт негізінде жасалады және оған мүше бола отырып әрбір жақ өз мақсатын көздейді. Клиент үшін бұл қаржылық қажеттілкті қанағаттандыру болып табылады. Ал банктің негізгі мақсаты - бұл банктік қызметтерді ұйымдастыра және жүргізе отырып табыс алу. Нарықтық экономикалық қатынастар жағдайында кез-келген банктік қызметтер табыс әкелуі тиіс, себебі әрбір коммерциялық банктің құрылудағы мақсаты - табыс алу болып табылады.
Қазіргі кездегі еліміздің банктік жүйесінің ерекшелігі - ол банктік іске жаңа технологияларды енгізе бастаумен, нарықтық үлгіге негізделген банктердің пайда болуымен, банктік қызметті реттеуге бағытталған заңнамалар жүйесінің ілгері қарай дамуымен сипатталады. Сол себептен де банктік жүйе - нарықтық экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылым-дарының бірі болып табылады. Банктердің экономикадағы функционалдық ролі, банктік қызметті заңшығарушылық жолмен қадағалау, банк пен клиент арасындағы қарым-қатынас, бұлардың барлығы тек банкке ғана тән ерекшеліктер жүйесін құрайды. Банктік қызмет көрсету нарығы сыртқы ортамен үнемі белсенді қарым -қатынаста болады және ол ашық жүйе болып табылады.
«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» Заңның 1-бабына сәйкес, «банк - осы заңға сай банктік қызметті жүзеге асыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға. » Банктік қызмет - бұл банктік операц-ияларды жүзеге асырумен байланымты қызметті білдіреді.
Банктік қызметтер нарығын сегменттеу ең алдымен банктің нарықтағы жағдайын талдау, сондай-ақ банк нарығын бәсекелес банктердің нарығымен салыстыру (бәсекелес банктердің қандай да бір нарық сегментіндегі үлесін анықтау) және де басқарудағы маңызды шешімдерді қабылдау үші өте қажет болып табылады. Банктік қызметтер нарығындағы банк үлесін анықтау маркетингтік қыз-меттің ең маңызды бөлімдерінің бірі болып табылады. Зерттеудің күрделілігі бәсекелес банктер мен басқа да қаржылық мекемелер туралы нақты әрі тың мәліметтердің қажеттілігімен түсіндіріледі.
Қазақстандағы банк ісінің дамуымен байланысты, клиенттердің қажеттіліктерінің өсуіне және сыртқы орта шарттарының қатаңдануына байланысты банктер алдында банктік қызметтер порфелін инновациялық банктік қызметтерді енгізу жолымен кеңейту мәселесі туындады. Инновациялық банктік қызметтердегі жаңалықтар, ең алдымен, аударым жүйесінің жеңілдетілуімен байланысты. Алдыңғы қатарлы қазақстандық банктердің қызметін зерттеу негізінде инновациялық банктік қызметтердің есебінен тұтынушыларға ұсынылатын банктік қызметтердің түрі кеңейтілгені мәлім болды. Қазақстандық банктер әлемдік деңгейдегі «Western Union» және «Money Gram» ақшалай аударымдар жүйесінің мүшелері болды. Сондай-ақ, қазіргі заманның актуальды мәселелерінің бірі - бұл экономиканың нақты секторындағы кәсіпорындарды ұзақ мерзімді инвестициялау болып табылады. Елдің 2015 жылға дейінгі инновациялық - индустриялық даму Бағдарламасының қабылдануы бұл мәселенің шешілуіне оң әсерін тигізді. Осыған байланысты, қазақстандық банктердің тәжірибесінде банктердегі инвестиициялық жобаларды қаржыландырудың жаңа әдісі жобалық несиелендіру жүзеге асырыла бастады.
Бүгінгі таңда нарықтық қатынастардың дамуына орай аса көңіл бөлетін мәселелердің қатарына банктік қызмет саласын реттейтін заңдарды дамыту жатады. Ал банктік қызмет аясының жоғарғы деңгейде дамып, халықаралық деңгейге сәйкес болуы осы саланы реттеуге арналған заңдардың тиімді түрде жүзеге асуымен тығыз байланысты.
Бөлім 1. Қазақстан Республикасының нарық жағдайындағы банктік қызметтер нарығының теориялық аспектілері
1. 1 Қазақстан Республикасының банктік қызметтер нарығының мәні мен ерекшеліктері
Банктік жүйе - нарықтық экономиканың ең маңызды және біртұтас құрылымдарының бірі болып табылады. Банктер нарықтық экономикадағы басты қаржылық делдалдар болып табылады. Өз қызметінің үрдісінде, олар ақша нарығында тауар болатын, жаңа талаптар мен міндеттемелерді жасады. Клиенттердің салымдарын қабылдау арқылы банк депозит деген жаңа міндеттеме жасаса, ал қарызды беру арқылы қарыз алушыға жаңа талап қойды. Осы жаңа міндеттемелер мен талаптарды жасау үрдісі қаржылық делдалдықтың негізін құрайды. Нарықтық экономикада банктер монополитерге айналады және барлық қаржылық капитал арқылынақты басқарады. Олар тек делдалдық қызметтен шығып, ұдайы өндірістің барлық фазасының аясына ғана кіреді. Банктер өз қызметтерін орындау кезінде функционалдық (экономикалық), салалық (министрліктер, компания, фирмалар) және аумақтарды (жергілікті орган) басқару органдарымен өзара тығыз байланыста жұмыс істейді.
Банктік қызметтер нарығы - тауар нарығының құрылымдарының бірі болып табылады. нарықтық экономиканың жалпы заңдылықтарының айналасында дамып және соған бағына отырып, оның банктік қызметтерге тән өзіндік ерекшеліктері мен ережелері бар. «Банктік қызмет» түсінігінің теориялық мағынасы мен оның «банктік операция» және «банк өнімі» түсініктерімен байланысы отандық және шетелдік әртүрлі экономистердің еңбектерінде зерттелінді.
Банктік операция - бұл меншік және тартылған ресурстарды ұйымдастыру мен орналастыру бойынша екінші деңгейлі банктердің Орталық Банкпен лицензияландырылған қызметі болып табылады. Ал, банктік қызмет көрсетулер бұл банк (қызметті өндіруші мен сатушы) және клиент (қызметті тұтынушы) арасында пайда болатын экономикалық қарым-қатынасты анықтайтын экономикалық категория болып табылады. Нарықтық экономикалық қатынастар жағдайында мұндай қарым-қатынастар келісім - шарт негізінде жасалады және оғна мүше бола отырып әрбір жақ өз мақсатын көздейді. Клиент үшін бұл қаржылық қажеттілкті қанағаттандыру болып табылады. Ал банктің негізгі мақсаты - бұл банктік қызметтерді ұйымдастыра және жүргізе отырып табыс алу, бұл жедел (мысалы, делдалдық операциялар арқылы қызмет көрсету негізінде) немесе блашақтық (мысалы, несие пайызы) болып бөлінуі мүмкін. Нарықтық экономикалық қатынастар жағдайында кез-келген банктік қызметтер табыс әкелуі тиіс, себебі әрбір коммерциялық банктің құрылудағы мақсаты - табыс алу болып табылады. Банк пассивтік операцияларды орындай отырып өзінің ресурстық қорын ұлғайтады, сол арқылы болашақ активтік операцияларының негізін құрайды. Банктік қызмет көрсетуде бірқатар ерекшеліктер тән, олар «базалық» және «айрықша» деп екі топқа жіктеледі. «Базалық» ерекшеліктері экономикалық әдебиеттерде кеңінен танымал, сондай-ақ ол қызмет көрсетулердің барлық түрлерінде кездеседі. Банктердің экономикадағы функционалдық ролі, банктік қызметті заңшығарушылық жолмен қадағалау, банк пен клиент арасындағы қарым-қатынас, бұлардың барлығы тек банкке ғана тән ерекшеліктер жүйесін құрайды. Бұл ерекшеліктер өз кезегінде функционалдық, спецификалық және мінездемелік болып жіктеледі. Төменде банктік қызмет көрсетулердің ерекшеліктерінің топтамасы көрсетілген.
Банктік қызмет көрсетулердегі ерекшеліктер:
Базалық ерекшеліктері:
- Сақтай алмау мүмкіншілігі.
- Сапалық тұрақсыздық.
- Ақпарат көзіне тікелей бағыныштылық.
Айрықша ерекшеліктері:
- Функционалдық:
- Экономиканың барлық салаларымен байланыста болу.
- Экономиканы төлем құралдарымен қамтамасыз ету.
- Айналыстағы ақша көлемін қадағалау.
- Универсалды қызмет көрсетуге бағдарлану.
- Нарықтық қатынастар жағдайындағы мамандандырылғандық.
- Спецификалық:
- Қатаң мемлекеттік қадағалау.
- Заимдық құралдарды пайдалану.
- Үшінші тұлғалар алдындағы құпиялылық.
- Әртүрлі ақша формаларын қолдану.
- Табыстылық және тәуекелділік.
- Сипаттылық:Индивидуалды сипатта болу. Клиент сеніміне тәуелділік және клиент тәуекелімен байланыс жасау.
Осы көрсетілген банктік қызметтердің ерекшеліктері негізінде нарықтық экономикалық қатынастар жағдайындағы банктік қызметтер классификация-сын төмендегі кесте түрінде көрсетуге болады.
Кесте 1
Спецификалық
Спецификалық емес
Пайыздық операциялар бойынша
Пайыздық емес операциялар бойынша
Жеке тұлғаларға қызмет көрсету
Заңды тұлғаларға қызмет көрсету
Қарапайым қызмет көрсетулер
Комплекстік қызмет көрсетулер
Индивидуалдық қызмет көрсетулер
Универсалдық қызмет көрсетулер
Жедел табыс әкелетін
Белгілі бір мерзімде табыс әкелетін
Табыс әкелмейтін қызмет түрлері
Ақылы қызмет көрсету
Ақысыз қызмет көрсету
Тәуекелсіз
Тәуекелдің белгілі бір үлесі бар
Жоғары тәуекел деңгейі
Дәстүрлі
Жаңартылған
Инновациялық
Жедел
Қысқамерзімді
Ортамерзімді
Ұзақмерзімді
Банктік қызмет көрсету нарығы сыртқы ортамен үнемі белсенді қарым -қатынаста болады және ол ашық жүйе болып табылады. Жалпы, нарықтық экономикада банк жүйесі үш түрлі ролді атқарады. Біріншіден, жетілген банк жүйесі төлем жүйесін басқарады. Нарықтық қатынастарда коммерциялық келісім-шарттардың көпшілігі электрондық немесе чектік төлемдер арқылы жасалады. Екіншіден, басқа да қаржылық делдарман қатар, банктер несие саясатының аясында, халық салымдарын әртүрлі проекттерге жұмсайды. Мұндай инвестициялық процесстің тиімділігі негізінен банк жүйесінің заимшыларды дұрыс таңдай білу қабілеттілігіне байланысты. Үшіншіден, коммерциялық банктер Орталық банктің ақша-несие саясаты бойынша іс - қимыл жасайды, әртүрлі экономикалық жүйеде айналыста жүрген ақша көлемін реттеу процессіне қатысады.
1. 2 Банктік қызмет түрлерінің ерекшеліктері мен жіктелуі
«ҚР-дағы банктер және банктік қызмет туралы» Заңның 1-бабына сәйкес, «банк - осы заңға сай банктік қызметті жүзеге асыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға. » Банктік қызмет - бұл банктік операц-ияларды жүзеге асырумен байланымты қызметті білдіреді. Аталған Заңның 30 - бабына сай банктік операцияларға мыналар жатады:
- заңды тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу;
- жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу;
- банктердің және банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың корреспонденттік шоттарын ашу және жүргізу;
- заңды және жеке тұлғалардың металдық шоттарын ашу және жүргізу;
- кассалық операциялар: банкнота мен монетаны қабылдау, беру, қайта санау, айырбастау, ұсату, сорттау, қаптау және сақтау;
- аударым операциялары: заңды және жеке тұлғалардың ақшаны аударумен байланысты тапсырмаларын орындау;
- есепке алу операциялары: заңды және жеке тұлғалардың вексельдерін және өзге борыштық міндеттелерін есепке алу (дисконт) ;
- заемдық операциялар: ақы төлеу, мерзімен белгілеу және қайтару шартымен ақшалай формада несиелер беру;
- заңды және жеке тұлғалардың, оның ішінде, корресподент-банктердің тапсырмаларына байланысты, олардың банктік шоттары бойынша есеп айырысу операцияларын жүргізу;
- сенім (траст) опереациялары: сенім білдірушінің тапсырмасы бойынша және оның мүддесіне сай ақшасын, құйма бағалы металын және бағалы қағаздарын басқару;
- клирингтік операциялар: төлемдерді жинау, тексеру және растау, сондай-ақ олар бойынша өзара есепке алу операцияларын жүргізу және клирингке қатысушылардың таза позициясын анықтау;
- сейфтік операциялар: клиенттердің құжатты формада шығарылған бағалы қағаздарын, құжаттарын және бағалы заттарын сақтау қызметтерін көрсету, сондай-ақ жәшіктерді, шкафтарды және бөлмелерді жалға беру;
- ломбардтық операциялар; тез іске асатын бағалы қағаздар мен жылжитын мүліктері кепілге алып, қысқа мерзімді несиелер беру;
- төлем карточкаларын шығару;
- банкнота мен монеталарды және бағалы қағаздарды инкассациялау және жөнелту;
- шетел валютасымен айырбас операцияларын ұйымдастыру;
- төлем құжаттарын инкассоға қабылдау (вексельден басқаларын) ;
- чек кітапшаларын шығару;
- бағалы қағаздар нарығындағы клирингтік қызмет;
- аккредитивті ашу, растау және ол бойынша міндеттемені орындау;
- ақшалай формада орындалуды көздейтін, банктік кепіл-хаттарды беру;
- үшінші тұлғаның атынан ақшалай формада орындалуды көздейтін банктік кепілдеме беру.
Банктер бағалы қағаздар нарығында басқа да кәсіби қызмет түрлерін жүзеге асыра алады. Оларға мыналар жатады:
- брокерлік - мемлекеттің бағалы қағаздарымен;
- дилерлік - мемлекеттің және өзге де бағалы қағаздармен;
- кастодиандық;
- клирингтік.
Осы аталған қызмет түрлеріне Ұлттық банктен жекелеген және кешенді (бірнеше қызметке) лицензиялар беріледі. Сонымен қатар, ҚР-дағы екінші деңгейлі банктер өз қызметін жүзеге асыру барысында филиалдарын, өкіл-діктері, жинақ кассаларын, сондай-ақ еншілес банктерін аша алады.
Банктің қызметтері жөнінде экономикалық басылымдарда әр түрлі пікірлер айтылады. Көбінесе банктің қызметі олардың жүргізетін операцияларымен теңестіріледі. Олардың бәрін талдап, мынауы дұрыс, мынауы дұрыс емес деп жату бұл жұмыстың мақсатына жатпайды. Сондықтан банктің барлық сыртқы орталықпен жасайтын қарым-қатынастарының банк операцияларына тән ерек-шеліктерін ескеріп, банктің негізгі үш қызметі бар деп түсінген жөн. Оның біріншісі, кәсіпорындардың және жеке тұлғалардың уақытша бос ақша қа-ржыларын олардың банктегі шоттарына, депозитке, әр түрлі салымдарға шоғырландыру болып табылады. Сөйтіп, банктер басқа кәсіпорындарына, жеке тұлғаларға несие беру үшін тиісті ресурстар жинайды. Бұл банктердің несие қызметін жүргізуінің басты жағдайы.
Сонымен қатар, басқа субъектілер де, маңызды шараларын іске асыру үшін қаржы жинаулары мүмкін. Бірақ мұнай ақша жинау мен банктің ақша шоғыр-ландыруының арасында біраз айырмашылықтар бар. Біріншіден, банк өз ақ-шасы немесе басқалардың бос ақша қаржыларын жинайды. Екіншіден, банк, жи-наған ақшасын өзінің тікелей қажетіне жұмсамайды, оны клиенттерге, олар-дың керегіне жұмсауға береді. Үшіншіден, шоғырланырылған ақша банктің меншігі бола алмайды, ол банкіге салған субъектілердің меншігі болып қала береді. Төртіншіден, басқа заңды немесе жеке тұлғалардың уақытша бос қар-жыларын шоғырландыру, банкке заңды түрде бекітілген құқық.
Банктің екінші негізгі қызметі болып ақша айналымын реттеу болып табылады. Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілердің, бүкіл елдің төлем айналымы банктер арқылы өтеді. Ол үшін банктер әр түрлі төлем құралдарын (еліктемелерді) шығарады, несиелер береді. Осының нәтижесінде ақша айнал-ымы жөнге салынып отырылады. Бұл да банктің ақша-несие ретіндегі Заңмен бекітілген құқығы.
Банктің үшінші қызметі - делдалдық. Банктер өнімін немесе қызметін сатушы мен сатып алушының ортасында, олардың жұмысы делдалдық болып көрінеді. Банктің делдалдық жұмысы несиелік ресурстарды шаруашылық жү-ргізуші субъектілердің арасында, шаруашылықтың әртүрлі салаларының ара-сында аусып жүруінен көрінеді және олардың тиімді пайдаланылуы мен бар-лық шаруашылық қызметтерінің жақсартылуына үлкен әсер етеді. Өйткені, олардың біреулері бос ақшасын банкіге салып, олардан пайыз түрінде сыйақы алады, ал екіншілері, уақытша, қосымша қаржыға қажеттігін банкіден алған несиемен жауып, өндіру мен өткізу процесстерінің үздіксіздігін қамтамасыз етеді. Екі жағдайда да банктің клиенттері ұтыста болады.
Банктің мазмұны мен қызметтері оның экономикадағы маңызын көрсетеді. Банкті маңызы деген сөзді оған жүктелген міндеттер деп түсіну керек, яғни, ол не үшін керек, неге қолданылады, не үшін дамиды. Банктің қызметтері сияқты оның маңызы да ерекше. Банктің айырбастау саласында істейтіндігін ескерсек, оған жүктелген міндеттер мен оның экономикаға тигізетін ықпалын осы сала арқылы қарау керек. Солай болса, банкіге жүктелген міндеттер мыналарды қа-мтамасыз етеді:
- Өндірістің үздіксіздігін және оны жеделдетуін қамтамасыз етуге керекті бос капиталды, ресурстарды шоғырландыру;
- Ақша айналымын тәртіпке келтіріп, оны рационализациялау.
Уақытша бос ресурстарды шоғырландыру атқарымынан көрінгендей, бан-ктер бір жағынан уақытша бос ақша ресурстарын жинаушы, екінші жағынан, оларды басқа уақытша қосымша қаражатқа мұқтаж, шаруашылық жүргізетін субъектілерге беруші. Банктер, уақытша бос ақшаның тозаңдай ағымын жина-стырып, ақша ресурстарының орасан зор ағымына айналдырады. Оларды шоғ-ырландыру және өндірі пен айналымның керегін қамтамасыз етуге бағыттау, банктердің экономикалық орталықпен қарым-қатынасы, онымен әрекеттесті-лігінің ең маңызды атрибуты.
Банктердің ақша-қаражатын шоғырландыру, кеіннен оларды қайта бөлу, өн-діріс пен айналымның үздіксіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, бүкіл ұдайы өндірістің процессін жеделдетеді.
Капиталдың, тауардың, ақша айналымының өсу негізінде пайда болған бан-ктер, ақша айналымын тәртіпке салу, оны рационализациялайтын, басқа ешкі-мде жоқ қасиетке ие. Банк ісінің ерте сатысының өзінде банктер ақша қаржы-сын сақтауды, ішкі және сыртқы экономикалық айналымдардағы сауда опера-цияларына сәйкес аударуды, қамтамасыз еткен және олар, бір елдің ақша бел-гісін, екінші елдің валютасына айырбастаушы болып көрінген. Әрине, одан бері банк ісінің технологиясы және көлемі айтарлықтай өзгерді.
Есеп айырысудың ежелгі, банкирлік үйлер қолданған, қарапайым нысанда қазіргі электрондық тораптардың негізінде ұйымдастырылған есеп айырысу, шаруашылықтарға айналым уақытын жеделдетіп, тауар өндірушілердің ара-сында шаруашылық байланыстарды кеңейтуге мүмкіншілік алды. Сондықтан, банктер экономикалық өмірдің бөлінбейтін атрибутына айналды. Банксіз еш-бір кәсіпорын, ешқандай бірлестіктер, бөлек заңды және жеке тұлғалар өмір сүре алмайды деуге де болады.
Сөйтіп, банктің мазмұнында, қызметтерінде қамтылған жағдайларға және оның экономикадағы міндеттеріне сәйкестігі, банктің маңызын суреттейді. Сонымен қатар, банктің маңызын анықтауға сан және сапа жағынан қарау керек. Сан жағынан қарағанда, банктің көрсететін немесе нарықта сататын, қызмет-терінің қанша түрде және қанша көлемде екендігімен бағаланады. Мысалы, шаруашылық жүргізуші субьектілерге, жеке тұлғаларға, оның ішінде эконо-миканың маңызды салаларына, қанша несие берілгендігі ескеріледі.
Қазақстан экономикасының қазіргі жағдайында, шағын және орта бизнес-тердің, ауыл шаруашылық өндірістерінің дамуы маңызды. Сондықтан банктің маңызын сан жағынан бағалағанда, осы салаларға қанша несие берілгендігіне көңіл аудару қажет. Бұл жөнінде қанша Үкімет қаулылары болса да, арнаулы мемлекеттік қорлар құрылып жатса да, шағын және орта бизнесті дамытуға несие беру, бұрынғыға қарағанға көбейгенімен, әлі де ойдағыдай емес. Ресми деректерге сүйенсек, 2001 жылдың басында баолық экономикаға салынған ба-нк ресурстарының 26, 5% осы мақсатқа берілген. Кейде іс жүзінде мынандай да жағдайлар орын алуы мүмкін. Банктің берген несиесі үлкен сомада. Бұл жөнінде банктің бедел көрсеткіші жоғары. Бірақ, ол соманың басым көпшілігі сатып алу, қайта сату, (коммерция) үшін беріліп, өнім өндірушілер қаржы жа-ғынан тапшылық көріп жатса, банктің ел экономикасын дамытудағы маңызын төмен болды деуге болады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz