Қылмыстық істі қозғау

Кіріспе
§ 1. Қылмыстық істі қозғау сатыларынын мәні мен маңызы
§ 2. Қылмыстық іс қозғаудың негіздері мен себептері
§ 4. Қылмыстық іс бойынша өндірісті жоққа шығаратын мән.жайлар
Қорытынды
Қылмыстық іс жүргізу заңында қылмыстық іс қозғаудың мәнін айқындайтын арнаулы нормалар болмағанымен, осы сатыны жүзеге асыру рәсіміне "Қылмыстық іс қозғау" деп аталатын дербес 23-тарау арналған, ал ол "Қылмыстық іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу" деп аталатын 6-бөлімнің құрамдас бөлігі болып табылады.
Бұл жағдайдың мынадай тұрғыдан ерекше маңызы бар:
қылмыстық іс жүргізу кодексінің ( ҚІЖК), басқаша айтқанда, аспаптық немесе операциялық бөлімі деп аталатын Ерекше бөлімі сотқа дейінгі іс жүргізуді реттеуден басталады, яғни заң шығарушыларлар қылмыстық іс қозғау сатысының маңызын ресми қылмыстық іс жүргізу қызметі басталатын акт ретінде анықтаған;
қылмыстық іс қозғауды сотқа дейінгі іс жүргізуге жатқызу осы құқық қатынастары субъектілерінің сапалық құрамына бағдарланады, ал мұндай құқық қатынастары талданатын сатыдағы қылмыстық процеске тартылатын тиісті тұлғалар мәртебесінің жиынтығынан туындайтын құқық қатынастарының сипатын айқындауға мүмкіндік береді;
- қылмыстық іс қозғау рәсімінің өзін реттейтін жарлықтарды талдау арқылы ғана, сондай-ақ белгілі дәрежеде осы сатыға қатысы бар басқа да нормалардың мәні арқылы қылмыстық іс қозғау сатысының мәні мен мазмұнын, оның құқықтық табиғатын түсінуге болады.
Қылмыстық іс қозғаудың зандық анықтамасының болмауы құқық нормаларын түсінуге, оларға түсінік беруге және оларды қолдануға қойылатын біркелкі талаптарды сақтауды қиындатады. Оның үстіне, ҚІЖК-нің осы бөлігінде көзделген рәсімдерді дәлме-дәл сақтаған жағдайда соңғы талапты толық орындауға болады.
ҚІЖК-нің 7-бабының 27-тармағына сәйкес "іс бойынша іс жүргізу" - қылмыстық іс қозгау, сотқа дейінгі дайындық, сотта істі қарау және соттың үкімін (қаулысын) орындау барысында нақты қылмыстық іс бойынша жүзеге асырылатын іс жүргізу әрекеттері мен шешімдерінің жиынтығы болып табылады. Одан әрі, осы баптың 28-тармағында "қылмыстық іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу" - бұл қылмыстық іс қозғалған кезден бастап оны мәні бойынша қарау үшін сотқа жолдағанға дейін қылмыстық іс бойынша іс жургізу деп айтылған. Келтірілген қағидалар бұрынырақ айтылған мынадай ойларды растай түседі:
-қылмыстық іс қозғау және сотқа дейінгі дайындық әрекеттері өзара алғанда тұтас әрі оның бір бөлігі ретінде
1. ҚР Қылмыстық іс жүргізу құқығы. Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекова А., Жеті Жарғы 2000.
2. ҚР Қылмыстық іс жүргізу құқығы. У. Нурмашев А., Жеті Жарғы 2008.
3. Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекованың ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, 112-бет, 2004.
4. Тарасов-Родионов П.И. Предварительное следствие. М., “Госиздат”, 227-236 беттер, 1955.
5. Миньковский Г.М. Окончание предварительного расследования и осуществление права обвиняемого на защиту. М., 18-19 беттер, 1957.
6. Миньковский Г.М. Уголовный процесс РСФСР. Воронеж, 224-бет, 1968.
7. Дубинский А.Я. Прекращение уголовного дела в стадии предварительного расследования. Киев, 10-11 беттер, 1957.
8. Жогин Н.В., Фаткуллин Г.Н. Предварительное следствие в советском уголовном процессе. М., “Юридическая литература”, 304-бет, 1965.
9. Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекованың ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, 29-бет, 2004.
        
        ҚЫЛМЫСТЫҚ ІС ҚОЗҒАУ
Кіріспе
Қылмыстық іс жүргізу заңында қылмыстық іс қозғаудың ... ... ... ... осы ... ... ... "Қылмыстық іс қозғау" деп аталатын дербес 23-тарау ... ал ... іс ... ... ... іс ... деп ... 6-бөлімнің
құрамдас бөлігі болып табылады.
Бұл жағдайдың мынадай тұрғыдан ерекше маңызы бар:
қылмыстық іс жүргізу кодексінің ( ҚІЖК), ... ... ... ... ... деп аталатын Ерекше бөлімі сотқа дейінгі іс
жүргізуді реттеуден басталады, яғни заң шығарушыларлар қылмыстық іс ... ... ... ... іс ... ... басталатын акт ретінде
анықтаған;
қылмыстық іс қозғауды сотқа дейінгі іс жүргізуге жатқызу осы ... ... ... ... ... ал ... ... талданатын сатыдағы қылмыстық процеске ... ... ... ... ... ... қатынастарының сипатын
айқындауға мүмкіндік береді;
- қылмыстық іс қозғау ... өзін ... ... ... ... ... ... дәрежеде осы сатыға қатысы бар ... ... мәні ... қылмыстық іс қозғау сатысының мәні мен мазмұнын,
оның құқықтық ... ... ... іс ... зандық анықтамасының болмауы құқық нормаларын
түсінуге, оларға түсінік беруге және ... ... ... ... ... ... Оның ... ҚІЖК-нің осы бөлігінде
көзделген рәсімдерді дәлме-дәл сақтаған жағдайда соңғы ... ... ... ... 27-тармағына сәйкес "іс бойынша іс жүргізу" -
қылмыстық іс қозгау, сотқа дейінгі дайындық, сотта істі ... және ... ... ... барысында нақты қылмыстық іс ... ... іс ... ... мен ... ... ... Одан әрі, осы баптың 28-тармағында "қылмыстық іс бойынша сотқа
дейінгі іс ... - бұл ... іс ... ... ... оны ... ... үшін сотқа жолдағанға дейін қылмыстық іс бойынша іс жургізу
деп айтылған. Келтірілген қағидалар бұрынырақ ... ... ... ... іс ... және ... дейінгі дайындық әрекеттері
өзара алғанда тұтас әрі оның бір бөлігі ретінде түсініледі;
-қылмыстық іс ... ... ... ... ... дейінгі
дайындықтың болуы мүмкін емес;
-қылмыстық іс қозғау сатысының болмауы қылмыстық іс ... ... ... көрсетеді.
Сонымен, қылмыстық іс қозғау дегеніміз — бұл қылмыстық ... ... және ... ... болып есептеледі, онда қылмыстық ізге түсуді
жүзеге асыратын ... ... мен ... ... ... ... жатқан қылмыс жөнінде хабар алған соң қылмыстық іс ... ... ... ... алғышартгың бар-жоғын анықтайды.
Қылмыстық іс қозғау фактісі қылмыстық ізге ... ... ... ізге ... ... ... жауаптылыққа тарту кезінен
басталатыны, яғни іс жүргізу шешімдерінің уақыты мен көп ... ... іс ... ... ... белгілі. Қылмыстық ізге ... ... іс ... ... ... ... қылмыстық іс
қозғамайынша, қылмыстық ізге түсудің болуы мүмкін ... ... ... ... ізге ... ... ... — қылмыстық ізге түсу
қашан да қылмыс ... ... ... ... ... дейінгі
жұмысы барысында дәлелденген нақты адамға қарсы бағытталған және бұл адам
corpus delicti ... яғни ... ... ... ... ... иеленеді, олай болмаған жағдайда қылмыстық
тәртіппен ешкімнің ... ... ... еді. Қылмыс жасады деп ... ... ... ... ... жағдайларда шешім қабылданатын
кездердегі қылмыстық іс ... ... -бұл ... ... Оған ... адамдардың қылмыстық іс қозғағаннан кейін жасайтын әрекеттерінің
нәтижелері істелген әрекетте қылмыстық сипаттағы белгілердің немесе ... ... ... ... ... ... туралы қорытынды жасауға
негіз болуы ... ... ... ... адам туралы мәліметтер
болмайтын, бірақ мұндай әрекеттің қылмыстық сипаты болуы ... ... ... ... қылмыстық іс қозғау туралы шешім
қабылдау тәжірибеде "факті бойынша ... іс ... деп ... ... ... ресми терминологияға жатпайды). Егер қылмыс жасаған деп
сезіктенетін адам қылмыстық іс ... ... ... ... онда ... ... іс қозғау туралы шешім қабылданады.
Қылмыстық іс қозғауға уәкілеттігі бар лауазым иелері ... ... ... ... ҚІЖК бойынша қылмыс жасау жағдайларын, оны
жасаған ... ... ... ... ... негіздерін анықтау
секілді мақсаттарға жету үшін ... кез ... іс ... ... ... 1. ... істі қозғау сатыларынын мәні мен маңызы
Қылмыстық іс қозғау құқығы бар ... мен ... ... ... ... ... болып табылады. ҚР ҚІЖК ... ... және ... істі ... ... бар ... мен ... адамдар
тізбесін белгілейді. Оларға анықтаушы, анықтау органы, тергеу бөлімінің
бастығы, тергеуші, ... ... ... 185-186-баптары). Аталған
органдар мен лауазымды адамдардың бәрі өздерінің құзыреті шегінде қылмыстық
іс қозғау туралы мәселені шешеді.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты бұл тізбенің заң арқылы қылмыстық ізге ... ... ... ... ... ... келмеуі
түсіндіруді талап етеді. ҚІЖК-нің 7-бабының 14-тармағына сәйкес ... түсу ... ... ... ... ... ... іс қозғау құқығы бар барлық органдар мен тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... тергеу бөлімі бастығының
қызметі шектелген, ол айып ... ... ... ... ... ол ... емес. ҚІЖК-нің 63-бабындағы 2-бөлігінің мазмүны бойынша тергеу
бөлімінің бастығы тергеушінің уәкілеттіктерін ... ... ... ... қылмыстық істі өзі ... ... және ... ала
тергеуді жеке өзі жүргізуге құқылы болып шығады.
Сонымен, тергеу барысында тергеушінің ... ... ... ... ... да ... ізге түсу ... бар
тергеуші ретінде түсіну қажет.
Мұндай ерекшеліктерді ескерудің маңызы ... ... ... ... жалпы қисынына сүйенетін болсақ, қылмыстық іс қозғау
құқығы бар субъектілердің ... ізге ... ... ... айналуы істің дәлелдемелерін түсіну және ... ... ... етуі тиіс.
Г.В. Дроздовтың атап көрсеткеніндей, қылмыстық іс қозғау сатысының
мазмұнына сондай-ақ заңды ... мен ... ... ... кіреді: а) қылмыс туралы ақпаратты қабылдау, оны ... және ... ә) бұл ... ... және қажет болған жағдайларда
қылмыстың болғаны жөніндегі ... ... ... үшін ... б) ... ... іс жүргізуді бастау, қылмыстық іс қозғаудан ... ... ... яки сот ... жататыны жөніндегі қылмысқа қатысты
арызды (хабарламаны) жіберу ... ... ... ... аталған әрекеттерді — бұл өздерінің қылмыстық іс қозғау құқықтарын
жүзеге асыратын анықтаушының, ... ... ... ... ... ... біртұтас қызметін құрайтын өзіндік кезеңдер деп
тұжырымдауға мүмкіндік береді.
Қылмыстық іс қозғау ... бар ... ... ... ... ... мен ... жиынтығы) әр түрлі болып
келеді. Бұл ... ... ... ... іс қозғау
жөнінде шешім қабылданатын дербес іс ... ... ... ... Басқаша айтқанда, қылмыстың жасалғанын көрсететін белгілер
тиісті негіздерді алғаш рет ашқан немесе ... осы ... ... үшін ... іс ... негіз бола алмайды.
Егер анықталған тергеуден тыс ... іс ... ... ... ... бар ... органның немесе уәкілетгі адамның құзыретіне
кірмейтін ... онда ... ... арыз ... ... ... ... туралы шешім қабылдау үшін құзыретті органға беріледі.
Сонымен, ... іс ... ... және ... ... органдар мен
адамдар құзыретінің көлемі толық көлемде сәйкес келмейді.
Қарастырып отырған сатыда прокурорға ең кең ... ... 62, 190, ... 6, ... мағынасынан оның
тергеуге алынғанына қарамастан, прокурордың өзі ... іс ... ... ... ... өкілетгігінің кеңдігі жария айыптауды ғана
емес, сондай-ақ жеке және ... ... ... да ... ... ... қылмыстық істерді қозғауға құқылы:
- кез келген жариялы айыптау ісі бойынша (ҚІЖК-нің 62, 190-баптары);
- егер қылмыстық әрекет дәрменсіз немесе ... ... ... ... да ... ... өзіне тиесілі құқықтарды өз бетінше
пайдалануға қабілетсіз ... ... ... ... арыз ... ... жеке ... ісі бойынша (ҚЖК-нің 33-
бабы);
-егер қылмыстық әрекет ... ... ... тәуелді жағдайдағы
немесе басқа да себептер бойынша ... ... ... өз ... ... ... қоғамның немесе мемлекеттің ... ... ... ... арыз ... реттерде жеке-
жариялы айыптау ісі бойынша (ҚІЖК-нің 34-бабы);
-коммерциялық және өзге ұйымдағы ... ... ... ... ... (ҚР ... ... 228-232-бап-тары)
мемлекеттік кәсіпорын болып табылмайтын тек қана коммер- ... ... ... зиян келтірсе және басқа ұйым-дардың, сондай-ақ азаматтардың,
қоғамның немесе ... ... зиян ... ... жауапқа
тарту осы ұйым немесе уәкілетті орган ... ... ... ... ... ... асырылады (ҚІЖК-нің 35-бабы).
Прокурор сотқа дейінгі әрекетке оқтын-оқтын ғана қатысатындықтан,
ал қылмыстық іс қозғау — бүл ... ... ... ... ... міндетті жүзеге асыру құралы болып табылатындықтан, бұл ... іс ... ... ... іс ... ... ... ол
қозғалған қылмыстық істі соттылығына қарай құзыретті органға ... ... ... сотқа дейінгі әрекеттің заңдылығын қадағалауы
толығымен сақталады. Бүл жерде прокурордың ... ізге ... ... құқығы адамды қылмыстық жауапқа тартатын кезден басталатынын есте
сақтау қажет. Алайда бұл ... да ... ... ізге ... ... сипатта болады.
Өз құзыретінің көлемі бойынша қылмыстық іс қозғау құқығы бар келесі
адам тергеуші ... ... ... ... бүл ... ішкі ... тергеушісі, ұлттық қауіпсіздік органдарының тергеушісі және
қаржы ... ... ... ... ... ... ... Заң шығарушылар тергеуші іс қозғауға құқылы қылмыстық істер
көлемін тергеушінің қай ... ... және ... ізге ... ... мен ... органдарынан басқа) тергелуіне қарай
жіктеген.
Уәкілетті органдар тергеу көлеміне қарай былайша орналасады. (ҚІЖК-
нің 192-бабы):
1) ішкі ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік органдарының тергеушілері — Қылмыстық
кодекстің 38-бабы бойынша;
3) қаржы полициясының ...... ... ... ... іс ... құқылы;
4) Қылмыстық кодекстің бірқатар нормалары ... ... ... ол тұтас алғанда жоғарыда ... ... әсер ... ... ... өзара байланыста жіктеу дегеніміз
жалпы ереже бойынша мынаны білдіреді:
- бұған дұрыс негіз болған жағдайда тергеуші ... ... ... ... іс қозғауға міндетті;
- егер қылмыстық әрекеттің белгілері ол тергейтін құрамның тізбесіне
жатпайтын болса, тергеуші қылмыстық істі өзі қозғауға және ... ... ... ... ... ... іс қоз-ғамастан, қылмыс туралы арызды
немесе хабарламаны қылмыстың тергелуі бойынша беруге ... ... ... іс ... ... уәкілеттігінің көлемі жөнінен тергеу
бөлімінің бастығы тергеушіге жақындайды, мұны ҚІЖК-нің 63-бабының ... ... ... бөлімінің бастығы тергеушінің ... ... ... іс қозғауға құқылы деген нұсқау қарастырылатын
бөлікте ... мен ... ... бастығының уәкілеттігі толық ... ... сөз ... ... ... бастығы қылмыс туралы арызды немесе
хабарламаны қылмыстық іс қозғау ... ... шешу ... ... ... ... ... хабарламаны қылмыстық іс қоз-ғамай-ақ тергелуге
жіберу үшін өзі ... ... кез ... ... ... ... бөлімі бастығы уәкілеттігінің бұл ерекшелігі іс ... ... ... ... сипатына ие болады.
Қылмыстық іс қозғау құқығы бар келесі субъект — бұл анықтаушы және
анықтау органы ... ... ... Заң ... бұлармен
қоса, анықтау органының бастығына да осындай қүқық берген ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу шегінде анықтау
органы бастығының өзіне бағынышты анықтаушыға қатысты іс жүргізу ... ... ... ... бағынышты тергеушіге қатысты жағдайына
ұқсайды.
Анықтаушы, анықтау бөлімінің бастығы, ... ... ... іс
қозғауға құқылы қылмыстық ... ... ... олардың қай
ведомствоға жататынына қарай (ол анықтау органдарының тізбесін қамтитын 65-
бапта белгіленген), ... оған ... ... ... анықталады. Қылмыстық іс қозғау туралы шешім ... ... ... ... ... болады: анықтаушының қылмыстық іс
қозғау туралы қаулысы оны ... ... ... ... ... ... жүргізу күшіне ие болады (ҚІЖК-нің 66-бабының 5-бөлігі).
Анықтаушының қылмыстық іс қозғау жөніндегі өз құқығын жүзеге асыру
жағдайлары іс ... ... ала ... ... ... мен ... ... ерекшеленеді. Егер іс бойынша алдын ала тергеу ... ... ... ... онда ... ... іс қозғайды, қаулыны
анықтау органының бастығына бекіттіреді де, ... әрі ... ... ... секілді өз уәкілеттіктерін жүзеге асырады ... ... ... Егер іс ... ... түрде алдын ала ... ... ... онда ... ... ... ... анықтаушы
кейінге қалдыруға болмайтын жағдайларда қылмыстық іс қозғауға уәкілетті
болады. ... ... ... іс ... ... ... ... қабылдайды.
Сот қылмыстық ізге түсу органы болмағандықтан, ... ... ... ... хабарлама түсетін жағдайларда заңда қылмыстық іс ... ... ... Сот ... хабарлама мен арыздардың бәрін прокурорға
жолдайды, ал прокурор өз кезегінде ... іс ... ... ... ... ... (арыз, хабарлама, қаулы) тергелуге жолдайды.
(Бұл тәртіптің жеке ... ... ... ... ... жоқ). ... ... прокурорға жолданғаны жөнінде арыз берушіге
хабарлайды. Сот тікелей істі ... ... ... ... ... ... ... табатын жағдайларда прокурордың атына
жеке қаулы шығарып, онда іс бойынша анықталған заңды бұзу ... ... ... және ... шаралар қабылдауды қажет ететін
себептер мен жағдайларға прокурордың ... ... ... қабылданған
шаралар туралы,оның ішінде қылмыстық іс қозғау және оны ... ... жеке ... ... ... бір ай мерзім ішінде хабарлайды (ҚІЖК-нің
183, 387-баптары).
§ 2. Қылмыстық іс қозғаудың негіздері мен ... ... ... мен ... ... және әділ қарау,
сондай-ақ шешу — алдын ала тергеу органдарының ... іс ... ... іс ... ... қылмыстық іс қозғау туралы шешім қабылдау үшін мынадай белгілі
бір ... ... ... ... деп ... 1) ... іс
қозғаудың себебі; 2) қылмыстық іс ... ... 3) ... іс
жүргізуді болдырмайтын мән-жайлардың жоқтығы.
Қылмыстық іс қозғауға себеп — бұл тергеушіні, анықтаушыны, ... ... ... жасалған қылмыс туралы хабардар етудің заңда қатаң
белгіленген негізі, мұндай негіздер болған жағдайда ... ... іс ... туралы мәселені қарауға міндетті.
ҚР ҚІЖК-нің 177-бабына сәйкес қылмыстық іс қозғауға мыналар ... ... ... ... мойындап келу;
3) мемлекеттік органның лауазымды адамының немесе ұйымда
басқару функцияларын атқарып отырған адамның хабарламасы;
4)бұқаралық ақпарат құралдарындағы хабар;
5) лауазымды ... және ... іс ... заңды органдардың
қылмыс туралы мәліметтерді тікелей анықтауы.
Азаматтардың қылмыс туралы арыздары жазбаша түрде де ... ... ... ... ... ... адам оған қол қоюы ... Ауызша арыз
хаттамаға түсіріледі де, оған арыз беруші және арызды қабылдап ... иесі қол ... ... арыздың хаттамасында хаттаманың қайда және
қашан жасалғаны, арызды кімнің ... ізге түсу ... ... қабылдап алғаны, арыз беруші туралы толық мәліметтер (аты-жөні,
туған жері мен ... ... орны мен ... жеке басын куәландыратын
қандай құжат көрсетілді, оны кім және ... ... ... ... ... ... жалған сөз жеткізгені үшін жауаптылығы
міндетті түрде түсіндіріледі, осыдан кейін оған ҚР Қылмыстық кодексінің 351-
бабы бойынша әдейі, ... сөз ... үшін ... ... ... бұл ... хаттамаға белгі соғылады, ол арыз берушінің ... ... ... осы міндетті рәсімді орындау кейін заңды түрде
алынған шын мағлұматтарды қолға ... ... ... ... ... ... іс ... туралы мәселе шешілетін
болады.
Қылмыс туралы ауызша хабарлама телефон арқылы да берілуі мүмкін.
Ішкі істер органындағы кезекші ... ... ... туралы арыздар мен
хабарламалар журналына ... ... ... ол ... шаралары барысында
қолдау табатын болса, міндетті түрде жазбаша ... ... ... ... ... ... жазбаша арыз беру мүмкіндігі бола бермейді,
сондықтан олар мұндай жағдайларда бұл туралы ... ... ... ... хат арқылы поштамен жолдай алады.
Әдебиетте "хат" термині арқылы кейде арызды ... ... ... ... ... әдісі ғана түсініледі.
А.Р. Михайленко "хат" дегеніміз - бұл ең ... ... ... қана қоймай, сондай-ақ оны қағазға түсіріп, уақыт кеңістігінде
сақтауға мүмкіндік беретіндей етіп жазып алу деп ... ... ... туралы арызды
хатпен ғана емес, бандероль, сәлемдеме жәшік және т.с.с. арқылы да
жіберуге болады".
Қылмыс ... ... ... ... ... ... ... іс жүргізу ресімінен өткізген соң қылмыстық іс қозғауға
себеп ретінде қарастыру керектігімен келіскен жөн.
Азаматтардың жеке және ... ... ... ... да ... ... арыздар орнына қарау қажет, олардың тізбесі
ҚІЖК-нің 33, ... ... ала ... ... ... әр ... мән-жайларға
(қорқу, түбіме жете ме деп үрейлену, зүлымдық, ... кек алу) ... ... қала отырып, "домалақ" арыз түсіретін жағдайлар тәжірибеде
бар.
Біздің қоғамда "домалақ" ... ... да ... ... ... ... бола ... да, заң шығарушылар мұндай арыздардың
құқықтық табиғаты мен іс ... ... ... "Домалақ" арыздар,
егер оларда қылмыстың белгілерін көрсететін мағлұматтар жеткілікті болса,
алдын ала, ... және ... ... ... ғана ... ... себеп бола алады. Бұл жағдайда алдын ала тергеу органының тікелей
қылмыс белгілерін табуы себеп болады.
Кінәсын мойындап келу дегеніміз ... өзі ... ... ... процесті жүргізетін органға берген ерікті түрдегі ауызша немесе
жазбаша арызы. Кінәсын мойындап келу ... ... ... ... ... ... сипатгалады. Кінәсын мойындап келу хаттамасына
кінәсын мойындап ... адам мен ... ... ... ... иесі ... Бұл адам туралы әлі күдік ... ... осы ... ... оған айыптау тағылмаған уақыт ішінде істелуге тиіс уақыт аралығы
кінәсын мойындап ... тән ... ... ... ... заң кінәсын
мойындап келуді кінәлы адамның жауаптылығын жұмсартатын ... ... бұл ... аса ... ... есептеледі.
Кінәсын мойындап келу қылмысты ашуға септігін тигізуге тиіс, бірақ еш
уақытта қылмысты тергеу ... ... ... пайдаланылмауы
тиіс. Кез келген себеп секілді, кінәсын ... келу де ... ... өйткені бұл жағдайда адам өзіне-өзі жала жабуы немесе оны қысым жасау
салдарынан жазуы мүмкін. Егер ... ... ... қатысушылар
көрсетілетін болса, кінәсын мойындап келген арыз ... ... ... ... үшін ... жауаптылығы туралы міндетті түрде хабарланып,
ескертілуі тиіс.
Мемлекеттік органның ... ... ... ... ... ... отырған адамның жасалған немесе дай-ындалып ... ... ... ... ... ресми түрде ресімделуі тиіс.
Мұндай хабарлама ұйымның бланкісіне жазылып, лауазымды ... ... ... соң ... ... ... қылмыс туралы осы хабарламаны
растайтын материалдармен толықтырылған ресми құжат түрінде дайындалуы ... ... ... ... ... ... қызметтегі тексеру
материалдары, жауапты адамдардың түсініктері қоса берілуі мүмкін.
Кейбір мемлекеттік органдар белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... құқылы және міндетті
болып табылады. ... ... ... ... ... ... өрт пен от ... кезінде, өндірістегі жазатайым
жағдайларда және тағы сол сияқты денсаулық ... өрт ... ... мен ... ... ... бар. ... қылмыстық ізге түсу органдарының лауазым ... ... ... ... өткізуі тиіс. Құқық қорғау органдары
бақылау мақсатында тоқсанның, жарты ... және ... ... ... ... жауап қайтару фактілерін тексереді.
Егер қылмыстық әрекет мемлекеттік кәсіпорын болып табылмайтын тек қана
коммерциялық немесе өзге ұйымның мүдделеріне зиян ... және ... ... ... азаматтардың, қоғамның немесе мемлекеттің
мүдделеріне зиян келтірмесе, ҚР ҚІЖК-нің коммерциялық немесе жеке ... ... ... ... ... ... ... келісімі
бойынша қылмыстық жауапқа тартуды көздейтін 35-бабы жаңалық ... Бүл ... ... ... дербестігін қамтамасыз
ету, кәсіпорындардың шаруашылық әрекетіне мемлекеттің негізсіз ... ... ... ... ... ... ... дайындалып жатқан немесе
жасалған қылмыс туралы нақты фактілер болса және ол газетте немесе ... ... ... яки ... ... ... мұндай хабарлама
қылмыстық іс қозғауға себеп бола алады. Бұл ... ... ... ... ол газеттің немесе журналдың (аудандық, облыстық, республикалық,
құрылтайшы орган) ... ... ... баспа басылымдарының кең
ауқымын, сондай-ақ ... ... ... құралдарын қамтиды.
Қылмыс туралы хабарламаны жариялаған немесе таратқан бұқаралық ақпарат
құралдарында басқару қызметін атқаратын адамдар қылмыстық іс ... бар ... ... етуі ... жасалған хабарламаны растайтын өз
қолындағы құжаттар мен өзге де материалдарды беруге, ... ... ... ... атын атауға міндеттілігі ... бірі ... ... Заң, ... ... ... көзінің
құпиялылығы сақталатынын да ескертеді.
Қылмыстық іс қозғауга ... ... ... мен ... қылмыс
туралы мәліметтерді тікелей анықтауы анықтау органының қызметкері,
тергеуші, ... ... ... ... ... кезінде
дайындалып жатқан немесе жасалған қылмысты көзімен көрген немесе қылмыстың
ізін немесе ... ол ... ... ... ... жағдайларда
қылмыстық іс қозғауға себеп ретінде қарастырылады. Олар ... ... ... ... күттірмейтін тергеу әрекеттерін жүргізу шараларын
қабылдауы тиіс. Сонымен, ... ... іс ... оны ... ... бар.
Анықтау органы мен анықтаушы, тергеуші өздерінің ... ... ... ... ... ... ... туралы іс бойынша анықтау
немесе алдын ала тергеу ісін жүргізу барысында қылмыс ... ... ... ... отырған бүл себеп тергеу органдарының белсенді қызмет
етуінен келіп ... бұл ... олар ... ... ... қылмыстың белгілерін өздері тауып, қылмыстық іс ... ... ... 4. ... іс ... өндірісті жоққа шығаратын мән-жайлар
Анықтау, тергеу органдары, прокурор және сот кылмыстық ізге ... ... ... ... ... ... іс ... 37-бабына сәйкес кылмыстық іс козғаудан бас тартуы, ал козғалған
істі тоқтатуы ... ... істі ... ... ал ... ... тиіс жағдайлар:
1) қылмыс оқиғасының болмауы. Қылмыс оқиғасының болмауы деп қылмыс ретінде
қарастырылып ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің (әрекетсіздіктің) болмауы түсініледі;
2) әрекетте қылмыс кұрамының болмауы. Бұл жағдай мынадай кезде орын алады.
Айталық ... ... ... ... ... ... да орын алған
бірақ қандайда болмасын кылмыс құрамын жасайтын белгі жоқ. ... ... ... ... жағымсыз әрекет керініп ақ тұр. Немесе ол
формальді түрде ... ... ... ие, ... ... ... қоғамға кауіптілігін білдірмейді, сондықтан қылмыс деп
танылмайды және де ... да ... ... ... егер ол ... ... үшін жаза ... жойса, ол рақымшылық ету
актісінің салдары. Қазакстан Республикасы Парламенті жариялаған ... ... істі ... бас ... немесе тоқтатуға негіз болып
табылады, егер онда Қылмыстық кодексінің күдікті не айыпты қылмыстық іске
тартылған ... ... ... ... ... байланысты. Қазақстан Республикасы Қылмыстық
кодексінің 69-бабында кезделгендей ... іс ... ... ... ... ... ... мерзімінің ескіруіне
байланысты тәртіп ... ... адам ... ... босатылады;
5) жәбірленушінің шағымының болмауы. Жәбірленуші қылмыстық іс бойынша ауыр
емес шығынға ұшырап, ... адам ... ... ... ... жеке іс бойынша шағымы болмаған ... ... Бұл ... атап ... ... ... шағымы болмаса да өз
мүддесін, құқығын қорғауға дәрменсіз немесе өз құқығын қорғау жөнінде өзге
де ... ... ... ... ... ... іс қозғауға құқылы
(ҚР ҚІЖК 32-бап 2-бөлігі);
6) жеке ...... іс ... ... 33-бабының 1-
бөлігінде көзделген жағдайларды коспағанда, осы баптың бірінші бөлігінде
көрсетілген қылмыстыр туралы ... бас ... Жеке іс ... сот ... сәттен бастап бұл арызды берген адам Қылмыстық іс жүргізу
кодексінің ... ... ... жеке ... болып табылады.
Қылмыстық іс жеке айыптаушының сотталушыны кінәлаудан бас тарту жағдайы сот
шешімі бойынша тоқтатылады;
7) өзі ... ... бір ... ... ... ... ... енген үкімі
не қылмыстық ізге түсу мүмкін еместігін белгілейтін соттың күшін жоймаған
қаулысы бар адамға ... ... ... ... ... ... ... де кайталап қылмыстық жазаға тартыла алмайды. Бұл
жағдайда сот үкімінін біреуі ... ... ... ... ... ... бір айыптау қорытындысы бойынша кылмыстық ізге түсу органының
кылмысты ізге ... бас ... ... ... ... ... бар ... Негізі, бір кылмыстык істің өндірісі бойынша қайтадан қылмыстық
істі козғаудың қажет ... ... ... іс козғаудан бас тарту
тәрізді, бір және сол іске байланысты бұдан ... сот ісі ... іс ... ... жоқ ... ... іс ... оған медициналық сипаттағы мәжбүрлеу ... үшін ... ... ... ... ... ... салынған
әрекетті есі кіресілі-шығасылы жағдайда жасаған адамға ... ... ... ... ... сәйкес есілі-кіресілі шығасылы
жағдайда қылмыс жасаған адам жауаптылыққа тартылмайды.
Адамның есі кіресілі-шығасылы екендігі анықталған ... ... ... істі козғаудан бас тартуға ... ... ... ... ... катар есі кіресілі-шығасылы деңгейі өзінің не
баска адамдардың өміріне немесе денсаулығына ... ... не ... ... ... мүлкіне зиян келтіретіндей болса, оған ... ала ... оған ... ... ... ... қолданылады.
Есі кіресілі-шығасылыққа қатысты алдын ала тергеу өндірісі оны қылмыстық
жауапкершілікке тарту ... емес ... ... ... ... күшімен қылмыстық және басқа жауаптылық алынып тасталады), оған
сот шешімі негізінде психикалық науқастығынан ... ... ... Сот өз ... ... есі ... деп тани отырып,
оны қылмыстык жауаптылықтан және жазадан босатады.
10) әрекет ... ... ... сәйкес қылмыстык жауаптылық жүктеу мүмкін
болатын жасқа толмаған адамға катысты. Жалпы тәртіп бойынша адам 16 ... ... ... ... ... кодекстің 15-бабының 2-
бөлігінде кезделгендей кейбір жеке ... үшін жасы ... адам ... жастан бастап жауаптылық басталады. Адамның 14 жасқа ... күні ... ... ... ... ... ... іс бойынша іс жүргізу кайтыс болған ... ... ... істі ... ... ... үшін ... болған жағдайларды қоспағанда кайтыс
болған адамға катысты. Күдіктінің, айыпталушының немесе сотталушының қайтыс
болуы, ... ... ... бірі ... ... жоқ ... бойынша қозғалған істің тоқтатылуына негіз болып табылады.
Занда кайтыс болған адамға ... ... ... ... бермейтіндігі
көрсетілген. Ерекше жағдайларда кайтыс болған адамды ақтау қажеттігіне
байланысты іс ... ... ... ... ... катысты жаңадан пайда
болған мән-жайларға байланысты істі қайтадан қозғайды (ҚР ҚІЖК ... ... ... ... ... ... ... негізсіз үкім
шығарылғандығы туралы және оны ақтау жөніндегі мәселе ... ... ... іс ... ... ... ... негіздер бойынша
кылмыс оқиғасының болмауы дәлелденген немесе ... ... ... оның ... дәлелденбеген, қосымша айғақтар жинаудың ... ... ... ... ... ... атап
көрсету қажет.
Сол тәрізді күдікті адам жәбірленушіге өзі корғауын мақсатымен ... ... (ҚР ҚК ... қылмыскерді тұтқындау кезінде Қазақстан
Республикасы Қылмыстық кодексінің 33-бап немесе еш ... жоқ ... ... ... (ҚР ҚК 34-бап) оның іс әрекетінде қылмыс
құрамының болмауына ... ... іс ... ... ... ... ... және қылмыстық жауаптылығын жоққа
шығаратын бұндай жағдайлар кылмыстық заң бойынша занды деп ... деп ... адам өзін ... деп ... ... оның
ақталуы негізінде істі тоқтатуға қарсылық білдіруге құқығы бар. Бұндай
жағдайда іс ... ... ... Сотталушыны белгілі бір
дәлелдемелерге сәйкес ... ... ... жазадан босатылуымен
немесе күдікті не айыпталушыға тағылатын дәлелді айғақтардың болмауынан
ақтау үкімінің ... ... істі ... бас ... ісін ... ... істі ... бас тартудын мәні — анықтау не тергеу ... ... ... ізге ... ... ... ... тауып,
ендірістегі сотқа дейінгі кез келген сатысында кылмыстық істі козғаудан ... ... ... ... істі ... ... ... шығаруы болып
табылады (ҚІЖК 187-бап). Сол тәрізді прокурордың басты сот тергеуі кезінде
іс каралмай тұрып, істі соттан кайтарып ... және ... іс ... ... ... негіздер бойынша оны тоқтатуға құқығы бар.
Сонымен қатар мемлекеттік айыптаушы сот тергеуіндегі ... ... ... ... ... талқылау барысында Қылмыстық іс жүргізу
кодексінің ... ... ... бас тарту жөнінде хабарлауға
міндетті.
Алайда, егер айыптаушы сот талқылауын одан әрі ... ... өз ... қолдап, оны жалғастыратын ... ... ... бас ... ... ... талкылауын токтатуға негіз
бола алмайды (ҚР ҚІЖК 393-бап). Сот, сот ... ... ... ... ... шығаратын мән-жайларды аныктаса онда қылмыстык істі тоқгатуы
жөнінде қаулы шығаруы кажет.
Қылмыстық істі қозғау сатысындағы зандылықтын сақталуын ... ... істі ... сатысында қылмыстық істі қозғауға
өкілетті органдар мен ... ... дәл ... қызметіне
қадағалауды прокурор жүзеге асырады. Атап ... ... бұл ... ... кылмыстық іс жүргізу кодексінің 190-бабының талаптарын катан
сақталуын кадағалауға ... Ол ... да ... ... ... өз ... тіркеуге алмау, сондай-ақ қылмыстық істі негізсіз
козғау немесе қысқартып ... ... ... ала ... ... ... барысында заңға қайшы келетін тәсілдерді қолдану, өткізу фактілерін ашып
отыруға міндетті.
Прокурор адын ала ... ... ... жасалып жатқан
немесе әзірлену үстіндегі қылмыстар ... ... мен ... тіркелуін және шешімінің табылуын ең болмағанда айына бір рет
тексеріп отыруға міндетті (ҚР ҚІЖК 197-бап).
Қорытынды
Қылмыстық іс ... бұл ... ... ... ... Бұл
дегеніміз, осы кезеңде пайда болған құқық қатынастары оларды өзге іс
жүргізу ... мен ... ... ... ... ... білдіреді, өйткені олар, біріншіден, осы сатының мақсаттарын
жүзеге асыратын іс жүргізу ... ... мен ... ... ... сипаты мен құрылымы жөнінен ерекше белгілерге ие болады.
Сонымен, қылмыстық іс қозғау сатысының маңыздылығы мынада:
- ... ... ... ... ... іс ... мүддесін
туғызатын қылмыстық әрекетті оған қылмыстық жаза белгілеу ... ... ... ... іс ... туралы шешім қабылдау қылмысты тез ашу,
қылмыстың ... ... ... әрі әділ ... ... жасаған адамның
кінәлылығын дәлелдеу үшін іс жүргізу жағдайларын туғызуға бағытталған;
-ҚІЖК-нің талаптарына сәйкес қылмыстық іс қозғау туралы ресімделген
шешім ... ... ... ... ... барлық өзге құқық
қатынастарын жүзеге ... үшін ... іс ... ... қадам болып
табылады; - уәкілетті ... ... іс ... ... іс ... шешімі сотқа дейінгі қызметті бастау заңдылығының
өзіндік кепілдігі болып саналады.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ісін дер ... бастауды қамтамасыз ету;
-осы қылмысты тергеуге тиісті органды анықтау;
-екінші мақсатпен өзара байланысты — осы сатыда сотқа ... ... ... ... мен ... ... сондай-ақ олардың
уәкілеттігі ауқымын анықтау.
Заң қылмысты болдырмауға немесе оның жолын кесуге, сондай-ақ қылмыстың
іздерін сақтауға бағытталған шараларды ... үшін ... ... ... ... ... ... жауап қайтаруын көздейді.
Қылмыстық іс қозғау сатысының міндеттері ҚІЖК-нің ... ... ... дер кезінде назар аударуға, оны тез әрі
толық ашуға, кінәлы адамды анықтауға, одан ... ... істі әділ ... қылмыстық процестің жалпы міндеттерінен келіп шығады.
Бұл сатының міндеттерін дұрыс шешу бұдан былайғы алдын ала ... ... ... ... ... ... істі дер ... дәлелдемелерді жоғалтуға, қылмысты жасыруға әкеп соқтырады, осының
нәтижесінде қылмыстық іс бойынша - ... ... ... ... ақиқатгы анықтау мүмкін болмай қалады.
Сонымен қатар, А.П.Рыжаковтың анықтағанындай, қарастырылатын сатының
екі бірдей міндеті бар. Біріншіден, әрбір жасалған ... ... ... ... яғни ... құрамының объективтік жақтарының белгілері бар кез
келген ... ... ... ... алу ... ... ... кейінгі кезеңдерін шектеу, атап айтқанда, ... ала ... а) іс ... ... ә) ешқандай қылмысқа жатпайтын, яғни
қылмыс құрамының объективтік ... ең ... ... бір ... оның ішінде маңызы шамалы (әкімшілік, тәртіптік және басқа теріс
қылықтар) ... ... жоқ ... қарастырудан сақтандыру керек.
Бұл анықтаманы даусыз деуге болмайды.
Қылмыстық іс қозғау үшін жеткілікті мағлұматтарды анықтауда ... адам ... ... болуын немесе оны әшкерелеудің нақты
мүмкіндіктерін көздейтін немесе осы іс бойынша айыптау үкімі ... ... ... сот ... деп ... ... басшылыққа алуға болмайды.
Мұндай қағида заңға негізделмеген. Ол іс қозғаудан заңсыз бас ... ... ... материалдарды тексеру шегін кеңейтуге әкеп ... ... ... ... ... ... ол ... іс
қозғау сатысының маңызы мен міндеттерін бағалай ... ... ... көз ... ... ... болсақ, онда
қылмыстық іс қозғауда әдебиеттерде көрсетілетініндей, жасалған ... ... ... ... ... ... басшылыққа алу міндетті
емес”.
Бұл мәселенің мәнін барынша терең түсіндірген М.С. ... ... ... ... іс ... үшін ... ... дайындалып жатқан
қылмыс жөнінде дәлелді жорамалдың болуы жеткілікті. Қылмыстық іс бойынша іс
жүргізу қылмыс жасалды ... ... бір ... ... басталады”.
Жоғарыда баяндалған қағидалар қылмыстық іс қозғаудың осы сатысының
қатысушылары болып табылатын адамдардың ... іс ... ... ... ... ... сот ісін жүргізудің пайда болуы
мен ... ... ... бір іс ... әрекеттерін жасау арқылы
шешуге болады деп ... ... ... ҚР ... іс ... ... Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекова А., Жеті
Жарғы 2000.
2. ҚР Қылмыстық іс жүргізу құқығы. У. Нурмашев А., Жеті ... ... ... ... ... ... ... бөлiм. Б.
Төлеубекованың ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, ... ... ... П.И. ... ... М., ... 227-
236 беттер, 1955.
5. Миньковский Г.М. Окончание предварительного расследования ... ... ... на ... М., 18-19 ... ... Миньковский Г.М. Уголовный процесс РСФСР. Воронеж, 224-бет, 1968.
7. Дубинский А.Я. Прекращение ... дела в ... ... ... 10-11 ... ... ... Н.В., Фаткуллин Г.Н. Предварительное следствие в советском
уголовном процессе. М., “Юридическая литература”, 304-бет, 1965.
9. ... ... ... ... ... ... ... ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, 29-бет, 2004.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық істі қозғау сатысының құқықтық табиғаты54 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Алдын-ала тергеудің заңдылығын қамтамасыз ету мақсатындағы прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру41 бет
Қадағалау сатысындағы іс жүргізу мәселелері156 бет
Қылмыстық іс қозғау28 бет
Қылмыстық іс қозғау – алдын ала тергеудің дербес сатысы ретінде60 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Алдын ала тергеу барысында кылмыстык істі қысқарту40 бет
Қылмыстық іс бойынша өндірісті қысқартудың түсінігі, маңызы27 бет
Қылмыстық іс жүргізу және тоқтату23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь