Жер қатынастары және оларды жетілдіру

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
I. Негізгі бөлім.
1.1. Жер қатынастары және оларды жетілдіру түсінігі,мазмұны ... ... ... ... .4
1.2. Жер қатынастарындағы мемлекет пен нарықтың рөлі ... ... ... ... ... ... 11
1.3. Жерді жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Қазақстан Республикасы мол жер ресурстарын иеленіп отыр. Біркелкі мемлекеттік жер қоры 272,5 млн.га құрайды. Мемлекеттік жер қоры 14 облыс және 2 қала Астана және Алматы арасында бөлінген. Республиканың территориясында 8 табиғи – шаруашылық аумақ пен 2 табиғи – шаруашылық таулы облыс бөлініп отыр, олардың ішінде жерлердің көбі шөл 112,2 млн.га, шөлейт 37,3 млн.га және дала 62,4 млн.га аумақтарында болып отыр. Барлық жер қоры жеті санатқа бөлінеді, оның ішінде – 34,4% ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлер, 43,9% мемлекеттік запастағы жерлер, 7,5% елді мекендердің жерлері, 4,1% өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де ауыл шаруашылық емес жерлер, 4,0% орман, 1,3% су қорлары, ал ерекше қорғалынатын табиғи аумақтардың жерлері 0,55% құрайды. Республикада 161 әкімшілік аудан, қалалар мен поселкелердің саны – 302, ал ауылды елді мекендердің саны 7164 құрайды. Бұл көрсеткіштер республика жер қорының мол болуын, ал табиғи шаруашылықты жағдайының бірдей еместігін және әкімшілік бөлімдерінің көптігін көрсетеді.
Қазақстан жер реформасының ерекшеліктерін түсіну үшін оқулықта жер қатынастарының тарихи, құқықтық және экономикалық жағдайларына мол көңіл бөлінді. Ғылыми еңбектерге сүйеніп, Қазақстан территориясында тұрған халықтардың жер қатынастарының дамуы көне заманнан Ресейге қосылғанға шейін сарапталды. Қазақстандағы көшпелі қалықта ұзақ мерзімде феодалдық жеке және феодалдық - рулық, тумалық жер, жайылым және шабындықтарға меншіктік формалары дамыды, ал суармалы егістік жер учаскелеріне егіншілік оазистерде, оңтүстік аумақтарда көне заманнан бері жеке меншік орнатылған. Ресейге қосылғаннан кейін, 1917 жылға дейін Қазақстанда Ресейдің жер қатынастары орын ала бастады және колониалдық жер саясаты мақсаты орындалды. Қазақстанда барлық республиканың жерлері мемлекеттік меншікке ауысты,азаматтар мен мемлекеттік заңды тұлғалар ғана жерді пайдалануға құқықты болды.
1990 жылдан бастап Қазақстанда жер қатынастарының өзгеруі басталды, жаңа Жер кодексі еңгізілді, "Меншік туралы", " Қожалық шаруашылығы туралы ", "Қазақстан жер реформасы туралы" т.б. заңдар қабылданды. Республика Конституциясында 1995 жылы мемлекеттік жер меншігімен қатар жеке меншік енгізілді. Жерге меншікті негіздері және жағдайлары алғаш рет Қазақстан Республикасының Президентінің 1995 жылғы Жер туралы жарлығында кейін 2003 жылғы Жер Кодексінде бекітілді.
Қазақстан Республикасының 2003 жылы 20 маусымындағы Жер Кодексіне сәйкес жер қатынастары дегеніміз - бұл жерге меншік құқығын және өзге де құқықтарды жүзеге асыра отырып, жер ресурстарын басқаруға жекеленген субъектілерде жер учаскелерін бекітіп беруге байланысты жерді пайдаланумен қорғау жөніндегі қатынастар. Жер кодексі ең алдымен жер қатынастарын реттеудің міндеттерін және жер туралы заңнамалардың қағидаларын анықтайды. Жер қатынастары экономикалық топта болады, өйткені жер мемлекет меншігі болып саналады және де заңмен белгіленген негіздерде жеке меншікке берілуі мүмкін.
Жер құқықтық қатынастарының барлық экономикалық және экологиялық ерекшеліктері жер туралы заңнаманың нормаларымен көрініс тапқан. Қазақстан Республикасы егеменді ел болғалы қоғамдық қатынастар, оның ішінде жер
1. Сводный аналитический отчет о состоянии и использовании земель РК за 2011 год., Астана, 2012 г., Агентство по управлению земельными ресурсами РК., с. 250.
2. Земельный кодекс РК. Алматы: Жети жаргы, 2003. – 255с.
3. Государственный (национальный) доклад «О состоянии и использовании земель Республики Казахстан на 1 ноября 2000 года». - Астана: Государственное Агентство по управлению земельными ресурсами, 2001. - с. 5-19, 25-54, 57-75.
4. Комов Н.В. Управление земельными ресурсами России. Российская модель землепользования и землевладения.(Справочное пособие). - М.,1995. - с.11-19, 25-27, 54-59, 125-133, 174-185,205-207.
5. Еренов А.Е. Возникновение и развитие социалистических земельных правоотношений в Казахской ССР. - Алма-Ата: изд. АН Каз. ССР, 1963. - с.42-43, 47, 51-52, 53-64, 65, 79-81.
6. Архипов И. Г. Земельное право Республики Казахстан. Алматы: «Борки», 1997.- с.27-30, 118-119.
7. Сабирова А.И., Григорук В.В., Сейфуллин Ж.Т. и др. Земельные отношения (анализ, рекомендации). Алматы: КазНИИЭОАПК, 2001.- с.5-10, 17-27, 77-83, 84-96, 105-110, 115-120.
8. Сейфуллин Ж.Т. Земельный кадастр: Управление земельными ресурсами Казахстана в рыночных условиях. - Алматы: КазНИИЭОАПК, 2001.- с. 216.
9. Гендельман М.А.Волков С.Н. и др. Научные основы землеустройства.,курс лекций - Акмола: ААГРУ, 1995.- с.10-11, 14-16, 42-50, 51-57, 75, 105-110.
10. О собственности на землю в некоторых зарубежных странах. (обзорная информация). - Алматы: ГосНПЦзем, 2000. - 21с.
11. Николенко Г. С. Экономическая оценка земли. Алма-Ата, «Кайнар»,1968.- 322с.
12. Землеустройство и земельные отношения.(Сб. нормативных актов)- Алматы: "Каржы-каражат", 1996.-с.3.
13. Государственный (национальный) доклад «О состоянии и использовании земель Республики Казахстан на 1 ноября 2003 года. – Астана : Агентство по управлению земельными ресурсами, 2003.
14. Сейфуллин Ж.Т. Земельный кадастр Казахстана. - Алматы.: КазНИИЭОАПК, 2000.
        
        Мазмұны
Кіріспе..............................................................................................................2
I. Негізгі бөлім.
1.1. Жер қатынастары және оларды жетілдіру түсінігі,мазмұны.................4
1.2. Жер қатынастарындағы мемлекет пен нарықтың рөлі........................11
1.3. Жерді жекешелендіру.............................................................................15
Қорытынды.....................................................................................................28
Пайдаланылған әдебиеттер..........................................................................30
Кіріспе
Қазақстан ... мол жер ... ... отыр. Біркелкі мемлекеттік жер қоры 272,5 млн.га құрайды. Мемлекеттік жер қоры 14 ... және 2 қала ... және ... ... бөлінген. Республиканың территориясында 8 табиғи - шаруашылық аумақ пен 2 табиғи - шаруашылық ... ... ... ... олардың ішінде жерлердің көбі шөл 112,2 млн.га, шөлейт 37,3 млн.га және дала 62,4 ... ... ... отыр. Барлық жер қоры жеті санатқа бөлінеді, оның ішінде - 34,4% ауыл ... ... ... 43,9% ... запастағы жерлер, 7,5% елді мекендердің жерлері, 4,1% өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де ауыл шаруашылық емес ... 4,0% ... 1,3% су ... ал ... ... табиғи аумақтардың жерлері 0,55% құрайды. Республикада 161 әкімшілік ... ... мен ... саны - 302, ал ... елді ... саны 7164 ... Бұл көрсеткіштер республика жер қорының мол болуын, ал табиғи шаруашылықты жағдайының бірдей еместігін және әкімшілік бөлімдерінің көптігін көрсетеді.
Қазақстан жер ... ... ... үшін ... жер ... ... құқықтық және экономикалық жағдайларына мол көңіл бөлінді. Ғылыми еңбектерге сүйеніп, Қазақстан территориясында тұрған ... жер ... ... көне заманнан Ресейге қосылғанға шейін сарапталды. Қазақстандағы көшпелі қалықта ұзақ ... ... жеке және ... - ... ... жер, ... және ... меншіктік формалары дамыды, ал суармалы егістік жер учаскелеріне егіншілік оазистерде, оңтүстік ... көне ... бері жеке ... ... ... ... кейін, 1917 жылға дейін Қазақстанда Ресейдің жер қатынастары орын ала бастады және колониалдық жер саясаты мақсаты орындалды. Қазақстанда барлық ... ... ... ... ... мен мемлекеттік заңды тұлғалар ғана жерді пайдалануға құқықты болды.
1990 жылдан бастап Қазақстанда жер қатынастарының өзгеруі басталды, жаңа Жер ... ... ... туралы", " Қожалық шаруашылығы туралы ", "Қазақстан жер реформасы туралы" т.б. заңдар қабылданды. Республика Конституциясында 1995 жылы ... жер ... ... жеке ... ... ... ... негіздері және жағдайлары алғаш рет Қазақстан Республикасының Президентінің 1995 жылғы Жер туралы жарлығында ... 2003 ... Жер ... ... ... Республикасының 2003 жылы 20 маусымындағы Жер Кодексіне сәйкес жер қатынастары ... - бұл ... ... ... және өзге де ... жүзеге асыра отырып, жер ресурстарын басқаруға жекеленген субъектілерде жер ... ... ... ... жерді пайдаланумен қорғау жөніндегі қатынастар. Жер кодексі ең ... жер ... ... міндеттерін және жер туралы заңнамалардың қағидаларын анықтайды. Жер қатынастары экономикалық ... ... ... жер ... ... болып саналады және де заңмен белгіленген негіздерде жеке ... ... ... құқықтық қатынастарының барлық экономикалық және экологиялық ерекшеліктері жер туралы заңнаманың нормаларымен көрініс тапқан. ... ... ... ел ... қоғамдық қатынастар, оның ішінде жер қатынастары, Қазақстан Республикасының Негізгі Заңының ... сай дами ... Жер ... -- жер ... ... ... ... Мемлекет жер қатынастарын реттеуде оны құрал есебінде пайдаланады, оған бағыт береді, оның мақсаттары мен міндеттерін белгілеп береді. Мұның өзі ... ... ... ... түрде қарауды талап етеді.
Жер - табиғи ресурс, өндіріс құралы, кеңістіктік базисі ретінде кез - ... ... ... ... халықтардың әлеуметтік - экономикалық қолайлылығының негізі. Осы қағиданың ... ... ... жер ... ... ... және оны қорғауды қамтамасыз етуге арналған жер ресурстарын басқару мен жер ... ... ... ... орны мен рөлі ... ... әлемнің дамыған көптеген мемлекеттерінде жер жеке меншікте. Бірақ, көп ... ... ... ... ... жеке ... елеулі шектеулер қойылған. Басқа мүліктерге тән шексіз иелік жүргізу жерге байланысты құқықтарға ... ... ... ... ... иесі ... ... бола отырып, оны қоғамның заңдарымен пайдалану құқығына белгілеген міндетке мүдделі болады. ... ... - бұл жер ... материалдық нормаларымен жүзеге асыру процедурасын орындайтын институт. Жер ... ... ... жер ... ... мен ... ... келеді. Олардың бастысы - жерді ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету және оларды қорғау. Жерді ... ... ... ... ... және жеке ... деген түрлері бар. Кодекске сәйкес мемлекеттік кәсіпорындар - тұрақты жер пайдаланушылар, ал ... мен ... ... ... кемінде 10 жылда тек жалға алуға ғана ... бар, ... ... жер телімдерін кепілдікке беруден басқа ешқандай келісім жасауға құқығы бар. Республикада жер реформасы даму жағдайында жер ресурстарын басқару жаңа жүйесінің ... өте ... ... уақытта, барлық мемлекеттік органдар, кәсіпорындар, ұйымдар жер ресурстарын басқару функцияларын орындайтын республикалық жер ресурстарын басқару агенттігі жүйесіне ... ... ... ... ... басты жер қатынастарын өзгерту құрал болып саналады, бірақта реформа жағдайында оның ... мен ... ... ... Жер ... басқару жаңа жүйесінің негізі болып мемлекеттік жер кадастры ... ... жер ... жаңа ... ... ... - техникалық және ақпараттық жүйе болып қалыптасып келеді. Жер кадастрының ішінде үш блок ... - ... ... және ... Ал ... ... ішінде атқарушы, орталық негізі болып автоматтандырылған ақпараттық жүйесі қалыптасты, бұл жүйе республикалық жер ... ... банк ... атқарады.
I . Негізгі бөлім. ... Жер ... және ... жетілдіру түсінігі, мазмұны.
Жер қатынастары дегеніміз - бұл жерге меншік құқығын және өзге де ... ... ... отырып, жер ресурстарын басқаруға жекеленген субъектілерде жер учаскелерін бекітіп беруге байланысты жерді пайдаланумен қорғау жөніндегі қатынастар. Жерді халық ... ... ... бөліп беруге және осы себепті ауыл шаруашылық алқаптары көлемінің үнемі қысқарылуына байланысты экологиялық жағдай соңғы жылдары күрт күрделене түсуде.
Ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... құнарлылығы, жердің мелиоративтік күйі, эрозияға ұшырағандығы, топырақ құрамындағы қорда мен негізгі қоректік элементтердің мөлшері және өсімдік тіршілігі ортасының басқа да ... ... ... ... ... ... ... Ауыл шаруашылық өндірістің биологиялық жағы, өз кезегінде, экономикалық және территориялық жағдайлармен байланысты, өйткені соңғылары салалардың ... ... ... мен ... ... ... ауыл шаруашылық дақылдарын өсіру агротехникасын, жалпы ... ... мен ... ... Сонымен, ауыл шаруашылық дақылдарды өсірудің биологиялық жағдайлары бір жағынан өндірістің экономикалық тиімділігін, ал екінші ... ... ... ... ... өздеріне сәйкесті бейімдеуді себептеп отырады.
Қазіргі кезде ауылшаруашылық өнімдерінің көлемін арттырудың объективтік ... ... ... ... сақтап қалумен одан ары жоғарылатуды ұққан ерекше маңызды. Сонымен қатар алаптар құрамы мен территориялық реттілігі элементтерінің ... ... ... мен ... ... ... ... қысқарылуын және пайданың артуын қамтамасыз етуге тиісті.
Демек, жерге орналастырудың экологиялық - экономикалық мәніжер учаскелерінің экономикалық түрғыдан ... ... ... ... ... ... - ақ өндірістің мақсатқа сәйкес мамандандырылғандығын, агроландшафттың экологиялық тепе - теңдігі мен жердің өндіргіш ... ... ... ... ... территориялық негізін жасауға саяды.
Территориялық реттілігінің элементтеріне жұмыс учаскелері, ауыспалы егістік талаптары, ... ... ... мен ... ... ... және т.с.с. жатады.
Жерге орналастыру өзі функцияларын жер қатынастарын ... ... ... жүйесінің негізінде жүзеге асырып отырады. Бүкіл құқықтық құжаттарды шартты түрде 4 - ... ... ... - ... ... ... - Парламент әзірлеп, Президент бекітетін зандар;
Үшіншісі - ведомстволық нұсқаулар мен ұсыныстар;
Төртіншісі - облыстық және аудандық мәслихаттар мен ... өзі ... ... аймақтық шешімдері.
Қазақстан Республикасы Конституциясы бойынша жер, оның қойнауы, суы, өсімдік және жануарлар әлемі, басқа да табиғи ресурстар ... ... ... ... жер заңында белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікке де берілуі мүмкін. Осы ... ... ... ... 2001 ... 24 - ші қаңтарында бекітілген " Жер туралы " заң қолданылып келді. Қазіргі кезде жер қатынастары жаңа 2003 ... Жер ... ... ... Бұл ... ... жер ... реттеудің жалпы концепциясы, біртұтас жер қорының құрамы, ... ... және ... ... ... ақылы жер иелену және жер пайдалану принципі, жер иелері мен жер пайдаланушылардың құқықтары және ... ... жеке ... беру ... жеке ... ... пайдалану, жерді ұзақ және қысқа мерзімге жалға алу шектері мен механизмі, жер ... ... ... жүргізу реттілігі белгіленген. Кодекстің жеке баптары жерге орналастыруға, жер кадастры және мониторингқа арналған. ... ... ... органдардың жер ресурстарын басқару құқықтары көрсетілген.
Жер заңдарынан басқа, жер қатынастары мен жерге ... ... ... ... ... ... ... қожалығы туралы" (1998 ж.), "Ауыл шаруашылық серіктестіктері туралы" (2000 ж.), "Жер салығы туралы" (2000ж.), ... ... (1995 ж.), "Жер ... (2003 ж.) және тағы ... ... ... ... кейбіреулері жер мен жерге орналастыруға тікелей, ал кейбіреулері жанама ... ... ... ... жеткілікті деңгейде оқып білу қажетті. Мысалы, жекешелендіру заңын да көп укладтық аграрлық экономикаға, жерде ... ... әр ... формаларына көшу жағдайлары қамтылған.
"Шаруа қожалығы туралы" заңда оларға жерді иеленуге, пайдалануға немесе жалға ... ... ... ... ... ... ... заң жерді тиімді пайдалануға және жерге орналастыру, топырақтың құнарлылығын арттыру шараларын қаржыландыруға қолайлы экономикалық жағдайларды қамтамасыз ... ... ... заң ... ... жеке ... ... отырып, ережелер мен нұсқауларды бекітеді.
Ведомстволық құжаттар, инструкциялар және әдістемелік нұсқаулар мен ұсыныстар жерді иелену немесе пайдалану құқығын рәсімдеу ... мен ... ... - ... және ... ... ... нормативтік базасын реттеп отырады.
Аталған нормативтік актілер бүкіл жерге орналастыру іс-қимылдарының, сонымен ... жер - ... және ... ... әр ... ... мен ... жүргізудің құқықтық негізі болып табылады.
Қазақстанда жер мемлекеттің меншігінде болғандықтан, оған барлық жер ... ... ... ... жайы ... мәліметтер қажет. Экономикалық тұрғыда жерді өндірістің ең басты ... ... ... алу, бағалау туындайды. Мемлекеттің даму жоспарларын, бағдарламаларын, болжамдарын ғылыми негізде құру үшін оның ... ... білу ... Осы жағдай адам, материалдық, табиғилық қорларын, соның ішінде, әсіресе, жердің маңызы зор есепке алу қажеттілігін есептейді. ... ... ... және ... ... - халық шаруашылығындағы маңызды мәселе. Ол ... ... ... ... ... ... ... қоғамға керек ауыл шаруашылық өнімді толық алуды, топырақтың құнарлығын сақтау және жүйелі түрде жоғарылатуды көздейді. Осы мәселені шешу үшін жер ... ... ... жүргізу керек. Ұйымдастыру- шаруашылық қызметін атқара отыра, мемлекеттік жер иесі және аумақтық басымдылық құқығының тұтқасы ретінде ... жер ... ... ... асырып, жер қатынастарына ерекше мемлекеттік мәнділік береді.
Жер қатынастары мәліметтері, бірінші кезекте жерді тіркеу мәліметтері мемлекетпен тек қана жер ... ... әрі ... ... мүддесінде емес, сонымен қатар жерге ресми мемлекеттік меншікті жүзеге асыру, қорғау мақсатында, сондай-ақ, жер пайдаланушылар, иеленушілердің құқықтарын ... ... ... жер қатынастары мәліметтерінің экономикалықпен қатар, құқықтық та маңызы зор. ... ... ... көп мәні ... ... және қоғамдық қажеттіліктер үшін бөліп беруде аз емес. Халық шаруашылық, қоғамдық мүдделер жағынан қарағанда осы мақсаттар үшін ... ... ауыл ... ... ... немесе аз жарамды, сондай-ақ пайдалануға, иеленуге берілмеген жерлерден бөліп берген жөн. ... осы ... ... жер ... пайдалану, үлестіру, оның нақтылы жай-күйі, сондай-ақ ауыл шаруашылық алқаптардың өнімділігі туралы мәліметтердің керектігі туындайды. Сөйтіп, бұл мәліметтер ... ... ... ең ... ... ... үшін қажет. Мемлекет жерді кәсіпорындарына, мекемелерге, ұйымдарға, азаматтарға пайдалануға, иеленуге беретіндіктен кадастрлік мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыру үшін керек. ... ... оның ... ... ... шоғырлану үлесі өсе ... де, ... ... ... технологиялық, биологиялық процестердің өзара байланысы күшейе түседі. Өндіріс тек қана материалдық ... ... ... ... ... ... табиғатта экологиялық тепе-теңдігін сақтау тиіс. Осыған байланысты табиғат қорларын, соның ... жер ... ... ең бір ... ... ... ... сондықтан оған мемлекеттік назар аударылады.
Сол шаралардың ішінде ең маңыздылары болып топырақтардың құнарлығын арттыру, су және жел эрозиясынан, қайта тұзданудан, ... ... ... ... сақтау және жерлерді бастапқы қалпына келтіру шаралары болып табылады. Бұл мәселелерді шешу үшін еліміздің жер қорларының сапалық жай - күйі ... ... ... ... ... және ... ... Жекелеп салық салу мәселесі де жеке табиғи-экономикалық аймақтар бойынша жердің сапасын есепке алу, ... ... ... ... ... мәліметтер жерлердің жай - күйін жақсарту, оларды пайдалану бойынша шараларды жоспарлау үшін де керек. ... жер ... ... ... ... ... нәтижелі шараларды жүргізуге, ... жел және су ... ... ... ... - ... агротехникалық, гидротехникалық шараларды жүзеге асыруға, сондай-ақ тұзданудың, ... ... және ... да ... ... ... процестердің алдын-алу кешенін жүзеге асыруды талап етеді. Бұл шараларды жүзеге асыру жер ... ... ... жан-жақты зерттеу және есепке алуға негізделеді.
Мысалы, алқаптардың бір түрінен екіншісіне аудару керектігін негіздеу үшін ... ... ... білу ... ... ... аудандары, кеңістік орналасуы, бедері, топырақтары, геоботаникалық құрамы, шаруашылық ... және т.б. ... ... ... ... ... ... құнарлығын төмендетпеу үшін, оларды қорғау мақсатында мемлекет жақсарту жұмыстарын, бүлінген жерлерді қалпына келтіру, суару, екпе орман салу, эрозияға қарсы шараларды ... ... ... үшін қаржы - қаражат іздестіруге міндетті. ... ... ... ... ... ауыл ... ... жерлерін ... ... көп ... бар. ... байланысты ауыл шаруашылық алқаптардың жай-күйін және көлемдерін ескеру, олардың өнімділігін салыстырмалы ... жеке ... ... ... ... ... ... болады. Жер қатынастары мәліметтерінің жер салығын, жалпы төлем алу шығындарын өтеу ... ... ... өте ... ... ... жер ... міндеттері кәдімгідей кең және жауапкершілікті. Олар Қазақстан Республикасының жер қорларын ұтымды және нәтижелі пайдалануын, мемлекеттің және барлық жер пайдаланушылардың ... ... Бұл ... жер ... ... шаруашылықтық маңызға ие екенін айғақтайды. ... жер ... ... мен ... оның ... және мазмұнын анықтайды. Қатынастар жүйесінің бірлігі, өз кезегінде, қолданатын әдістемелердің бірдейлігін және барлық деңгейде сәйкесті ... ... жеке әр жер ... ... ... ... ... болғанын қажет етеді. Мемлекетке есепке алудың бірыңғай жүйесін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... сол органдар жер қатынастарының мазмұнын және жүргізу тәртібін белгілейді.
Мемлекет жер қатынастарының арналуын, ... ... ... ... және оны ... тәртібін анықтайды. Ол жер кадастрлік мәліметтердің, құжаттың мазмұнын, кадастрлық есептің рәсімін, жер қатынастарына жүргізілетін бақылау және қатынастық жұмыстарды орындауды, ұйымдастыруды ... ... ... ... және оны ... ... тәртібі еліміздің барлық аймақтарына міндетті Мемлекеттік жер қатынастарының объектісі Казақстан ... ... ... жер қоры ... саналады. Мемлекеттік жер қатынастары осы қордың толық саны және сапалық сипаттамасын беруге және жерлердің табиғи, ... ... ... туралы дұрыс, қажетті мәліметтер жиынтығынан тұруға тиісті.
Қазақстан Республикасы үкіметі белгілеген қаулысы ... ... жер ... Қазақстан Республикасының табиғи, шаруашылық, құқықтық жағдайы туралы, жер учаскелерінің ... ... ... мен ... ... ... ... жер учаскелерінің есепке алынуы мен бағалануы туралы мәліметтердің, өзге де ... ... ... ... ...
Жер қатынастарын жүргізудің ең маңызды шарты координаттардың, биіктіктердің, картографиялық проекциялардың, классификатор, код, кіру және шығу форматтардың ... ... ... ... жолымен ақпаратты өзара сәйкестендіру принципі қамтамасыз ету болып табылады.
Қатынастар мәліметтері топографиялық - геодезиялық, аэро - ... ... ... ... ... ... ... бағалаулық және басқа зерттеу мен іздестіру жұмыстарын жүргізу арқылы қалыптасады. Қатынастар ... ... алу, ... ... ... тәртіппен жер құқығы қатынастары субъектілеріне бекітіліп берілген, ... ... ... жер учаскесі болып табылады. ... ... ... ... негізгі бірлігі болып жер пайдалану табылады. Қазіргі қабылданған ... оқу ... ... - ... ... және ... жер учаскені қосу. Бұның себебі, жер реформасын жүргізу нәтижесінде жерді мемлекеттік заңды тұлғалармен қатар азаматтар мен мемлекеттік емес заңды ... да ... және ... ... ... ... ... қатар жаңа жағдайда басқа есепке алу бірліктерін қолдануда - жер кадастрлік квартал, жер пайдалану және иеленетін жер, аудан, облыс деп ... ... ... әр жер ... үшін ... сипаттамалары келтіріледі. Олар учаскені кеңістікте бөліп керсетеді, оның орнын, мөлшерін анықтауға, сондай-ақ жерді құндық бағалауға мүмкіндік ... Жер ... ... ... жер ... ... да келтіріледі - оның кадастрлік нөмірі, орны, ... ... ... ... ... ... аудан деңгейінде жинақталады. Онда учаскенің кадастрлік нөмірі, жеке немесе заңды тұлға (жер учаскенің құқықтық субъектісі) аты, атқарушы органдардың хаттамалары, орны, ... ... ... ... ... ... ... сервитут, пайдалану жөнінде шектеу туралы мәліметтер көрсетіліп, сақталынады. Бұл ... ... ... жер ... ... ... қалалар, республика бойынша жүйелендіріледі. ... ... ... көзі және ... салу ... ретінде жер туралы мағлұматтарды объективті түрде алу қажеттілігінен тарихи жер кадастрі туындады. Мемлекеттің пайда болуымен бірге жер ... ... және ... ... объектісіне айналды. Сондықтан қоғамның белгілі-бір даму сатысында алдымен жерді есепке алу, содан кейін оны бағалау ... ... ... яғни жер ... жүргізу қажеттілігі туындайды.
сөзі ... ... ... ... Бұл сөз ... ұғым ... Осыған байланысты әуелі кадастр деп салықтанатын заттардың тізімі тіркелген кітапты (реестр) айтатын. Есепке, бағалауға алынған объектіге байланысты жер, су, ... және т.б. ... деп ... Сонымен бір жақты түсінікте жер кадастрі - жер салығы салынатын заттар туралы кітап, ал кең ... - ... ... салу үшін жер ... ... алу ... жерді есепке алу, жазу және бағалау бойынша мемлекеттің жүргізетін әрекеттер жүйесі. Кадастрлердің басқа түрлерінен жер кадастрі өзінің объектісімен (жер - ... ... және ... ... ... ... ... Жер кадастр әдістемесінің ерекшелігі жердің ерекшеліктерімен себептеледі. Ол ерекшеліктері келесідей: Қоғам өмірінде жер еңбектің жалпы заты және ... ... ... Ол қай ... ... ... болуына шартты. Бірақ оның ролі қоғам өндірісінің әр түрлі сала қорында бірдей ... ... ... және құрылыста ол кеңістік іс орны (еңбек жасалатын орын) ретінде көрінеді. Қазып шығаратын өнеркәсіпте, оның ... ол ... ... ретінде қаралады. Ауыл шаруашылығында жер тек қана өндіріс процесі жүзеге асырылатын орын ғана емес, ол еңбектің заты және ... ... ... Ауыл ... жер өндірістің ең басты құралы болып табылады. ... ... ... ... ... және ... ... алмайды. Өндірістің басқа құралдары өнімділік күштер даму барысында сан жөнінде өзгере алады, ескіргендері ... ... ... ... ... құралдарға ауыстырыла алады.
1. ... ... ... ... оның ... ... және ол ... тұрақтылығымен байланысты. Басқа құралдарды әр орындарда пайдалануға және бір ... ... ... жылжытуға болады.
2. Жер ... ... ... ... болып табылады. Ауыл шаруашылығында жер өндірістің ең басты құралы болып, өсімдіктердің өсуіне жағдай жасаушы өте маңызды және ерекше қасиетімен, ... ... ... ... ... оның сапасы төмендемейді, керісінше - жақсарады, сөйтіп, оның құнарлығы жоғарылайды. ... ... ... - ауыл ... ... оны пайдалану сипаты. Жерде көптеген ауыл шаруашылық дақылдардың түрлері өсіріледі. ... ... ... жер қатынастарының мазмұнын, оны жүргізу әдістерін және тәсілдерін алдын ала есептейді. Жалпы түрде жер қатынастарына келесі ... тән: ... ... алу; жерлерді баяндау; ... ... ... ... ... ... жайы, олардың көлемдері, құрамы және сапасы анықталады. Жерлерді баяндауда олардың жаратылыс-тарихи және экономикалық қасиеттері анықталып жазылады. Жерлерді бағалауда ... ... ... ... құндылығы және пайдалылығы анықталады.
Жер қатынастарының осы аталған әр әрекеті - ... бір ... ... ... тұрады. Ал олар барлығы бірге жердің санына, сапасына, негізгі қасиеттеріне, нышандарына ең толық сипаттама береді және шаруалау, салық салу ... ... ... ... көрсетеді. Қатынастарды жүргізуде әр әрекеттің маңызы туралы сұрақ әр кезеңде және әр елде әр ... ... Бір ... қатынастарда ең басты көңіл - жерлерді ... ... ... ... - ... ... - ... немесе экономикалық баяндауға, ал үшінші жағдайда - жерлерді бағалауға немесе әрекеттерді ... ... да ... ... Барлық жағдайларда жер қатынастарының құрамдық бөліктері болып, жерлерді сөзсіз есепке алу және ... ... ... ... ... кеңістік жайлары ескеріледі. Сондықтан әр елдің әр уақытта жүргізілген жер қатынастары бір-бірінен мазмұны және ... ... ... ... ... айырылады. Қатынастардың барлық әрекеттері бірден және бір уақытта пайда болып, жүргізілген ... ... ең ... даму ... ... тек қана ... ... көптен кейін оларды бағалау басталды. ... ... алу ... оны адам тамақтану үшін пайдалана бастағаннан (егіншілік пайда болғаңда) туындады. Егіншіліктің және мал шаруашылықтың дамуы бірінші кезекте ... ... ... ... жер, жайылым), яғни алқаптардың түрлері бойынша, есепке алуды талап етті. Өндіріс құралдарының және өмірлік құралдарды табу тәсілдерінің әрі қарай жетілуі, ... мал ... ... еңбектің, айырбастың қоғамдық бөлінуінің жеке меншіктің, мүлікті теңсіздіктің ... ... және ... ... бөлінуіне, алғашқы қауымдық құрылыстың құлдық құрылысына көшуіне әкеліп тіреді. Құлдық мемлекет шаруаларға көп ... ... әр ... ... ... ... ... Жердің көп ауданы мемлекет иелігінде болды. Сондықтан құлдық ... ... және ... ... ... алынып, қайта саналды, жоспарлар құрастырылды, жерлердің және алқаптардың аудандары туралы мәліметтер көрсетілетін арнайы ... ... ... ... ... даму сатысында жерлерді сапа бойынша есепке алу басталды. Жерлердің сапасын салыстырмалы бағалау қажеттілігі пайда болды. Сонымен, ... жеке ... ... ... жерге салық салу үшін жерлерді есепке алу мәліметтердің қажеттілігі туындады. ... ... ... ... ең бір ... ... болған. Оның мәліметтері жер иеленушілерге салық мөлшерін белгілеуде негіз ... ... өте ... ... ... ... күшейе түскен. Ол жерді меншіктеу құқығын рәсімдеумен байланысты болды және сол арқылы пайдаланатын ... ... ... азаматтық істер шешіле бастады.
Қоғамның даму кезеңдері басында негізінен жер көлемдері туралы мәліметтер тіркелген болатын. Содан кейін алқаптар және олардың сапалық күйі ... ... алу ... ... ... ... соң алқаптарды топырақ және құнарлығы бойынша сипаттай бастады. Жер қатынастары мәліметтерін тек мәтіндік құжаттарда ғана ... ... ... ... ... олар ... ... бөлінді. Оған тарихтың көне ескерткіштері куә.Олар кәзіргі дәуірге ... ... ... ... бұрын жер және топырақтарда сапасы бойынша топтастыру туралы мәліметтерден тұратын жер қатынастарының болғандығын куәләндіреді. Мысалы, Қытайда ... ... ... 3 ... ... топырақтарды 9 класқа бөлген. Ежелгі Римнің жер ... жер ... ... бойынша олардың сапасы, пайдалылығы, қолданатын өңдеу тәсілдері туралы мәліметтері баяндалған. Сонымен қатар жер бетінде дәл өлшеулердің жүргізілгендігі және сапасын ... ... ... ... ... Жер ... ... жерлері, шаруа жабдықтары туралы толық мәліметтерді беріп ... ... ...
Жер қатынастары арнайы шара ... ... ... ... ... әрі ... дамыды, рәсімделді. Жерге жеке меншіктік күшейген феодалдық қоғамда әр түрлі жер ... ... салу ... ... ... жоқ. Ірі жер ... жер салығын төлеуде көптеген жеңілдіктерді пайдаланған. Дамып келе ... ... ... өсіп ... ... ... армиясын қамтамасыз ету мақсатымен және басқа да мәселелерді шешу үшін ... ... ... ... ... ... ... жойылуына, жерді пайдаланушылардың, иеленушілердің салықтанатын санын көбейтуге, пайдаланатын жерлердің ... ... ... ... ... ... ... алушы, зерттеуші, баяндаушы және бағалаушы жер қатынастары қызметі қажет ... ... ... жағдайында жер қатынастары күрделі шара ретінде арнайы жер - қатынастық қызметі арқылы жүзеге асырылады. Жер ... ... ... ... ... капиталистік қоғамда қалыптасқан. Сондықтан салық салу ... ... ... мәні және ... ... ... ... мемлекеттерді жер қатынастарымен қатар жерді заңды тіркеу жүргізіледі. Оның ... ... ... және ... ... рәсімдеу болып табылады. Жерді тіркеу жерге жеке меншік құқығын қорғауға көзделген. Оның ... ... ... бар. Олар ... және ... болып бөлінеді. Біріншісі жер иелері бойынша, екіншісі - пайдаланатын жерлер бойынша жүргізіледі. Заңды жерді ... ... ... ... жер ... жерге құқығы рәсімделеді. Ол нотариалдық мекемелерде арнайы құжаттармен заңдастырылады. Көпшілік капиталистік елдерде жерді заңды тіркеу арнайы жер ... ... ... ... жер ... мен заңды жер тіркеу арасында тығыз байланыс бар. ... - ... ... жер - құқықтық мәселелерді шешуде кеңінен қолданады. Олар тек қана салық салу мүддесінде емес, басқа да қажеттіліктер үшін ... ... ... алу, ... ... ... және ... эрозиясымен күресу бойынша ұсыныстарды жасау) пайдаланылады. Жер қатынастарының негізгі міндеті жер иелерінің ... ... ... ... алу ... ... ... қамтамасыз ету болып қала берді. Бұл капиталист жер қатынастарының мәнімен есептеледі - әр елде және әр уақытта жүргізілген жер ... ... ... мен ... ерекшеліктері болса да, жалпы оларға жер туралы мәліметтерді алу тән болған. Жер қатынастары жерді арнайы есепке алып, ... ... ... қоғам дамуының бір сатысында пайда болып, жетіле берді. Ең алдымен зерттеу, есепке алу, ... ... ... және ... ... бойынша топтастыру әдістерін, тәсілдерін жетілдіре түсті. Жаңа әдістерді, құралдарды қолдану арқасында жүйелі түрде жер кадастрлік ақпарат ... ... ... ... ... жетілді. Жер қатынастары арнайы ... ... ... ... ... шараға айналды.
1.2. Жер қатынастарындағы мемлекет пен нарықтың рөлі.
Соңғы онжылдықта Қазақстан Республикасының ... ... ... жаңа ... қалыптасты: жерге деген мемлекеттік монополия жойылды, жерді ақылы пайдалану жүйесі енгізілді. Ауыл шаруашылық алаптарының ... ... ... емес ауыл ... ... ... көптеген жерге орналастыру, жер кадастры жұмыстары жүргізілді. Қазіргі таңда жер нарығында қарқынды дамып жатқан ауыл және қала маңы жер ... ... ... Жер ... - ... ... ... ол бір орында тұрмайды және бір орында ... да ... емес және онда жер ... ... операциялар жүргізіледі. Бұл - жердің халықтың экономикалық өмірінен тәуелсіздігімен және ... ... ... ... ... ... алуға, өндіріп алуға болмайды, ол табиғи ресурс, ... ... ... тағы бір ... - ... ... Жер ... бағасы орналасқан орнына тікелей байланысты. Оған қоса жер учаскесінің бағасына табиғи ... да әсер ... ... межесі, бедері, қойнауы. ... ... зат ... адам ... әсерінсіз келесідей қасиеттерге ие: жердің ең басты қасиеті - ауыл шаруашылығы мен ... ... ... ... сапасынан тәуелді. Топырақ жамылғысы жердің сұраныс бағасына да үлкен әсер етеді, оның ... ... ... және еңбек процесімен қосылғанда азық алу көзі болып табылады. Жердің кеңістік шектелуі ондағы өнім ... ... ... тек сол табиғи шептермен шектелген ауданда ғана пайдалану қажеттілігі мен мүмкіндігін көрсетеді. Жердің белгілі бір табиғи шептермен шектелуі жер ... ... ... себебі болып табылады. Жердің орны тұрақты болғандықтан, тұрған орнында ғана пайдаланылады. Жер учаскесінің орналасқан орны ... ... ... және ... факторларын анықтайды. Жердің тағы бір ерекшелігі, басқа құралдармен алмастыруға келмейді, яғни жердің орнына басқа ешқандай құралды пайдалануға ... Жер ... ... ... ... ... ... және арттыру мақсатында, қосымша қаржыны қажет етеді. Жер учаскесіндегі топырақ жамылғысы, тұйықталған су, орман, ғимараттар ... ... ... болады. ... ... ... - жер ... ... ... зат ретінде, сұраныс пен ұсыныстың болуы. Жер көп қасиетті, табиғи объект ретінде экологиялық функцияны атқарады. ... ... ... ... ... ... кеңістік базисі ретінде шаруашылық объектісі болады, ол экономикалық қатынастарға байланысты. Сонымен қатар, адамдардың өмір сүру ... ... ... ролі бар. ... ... ... саяси сипатқа ие. Жер нарықтық экономикада зат ... ... ... атқарады. Нәтижесінде қоғамның және жеке адамның қызығушылығына шек қойылады. Сол үшін нарықтық қатынастардың пайда болуы, жер ... ... ... ... талап қояды. Жер ең басты жылжымайтын мүлік объектісі және кеңістік базисі. Жер нарығы көптеген нарықтық ... ... қиын ... ... Ол екі ... бөлінеді: бірінші реттік және екінші реттік нарығы. Бірінші реттік нарығы мемлекетпен жеке тұлғалар, ... емес ... ... ... қатынастарды қамтамасыз етеді. Сату - ... алу ... ... ... ... ... ... мемлекетпен сатылған жер учаскесі және жер иелену құқығы бойынша 58,2 мың іс жасалып, тіркелген. Жеке меншік - жер ... ... ... ... Сондықтан, зерттеудің мақсаты - мемлекетпен берілетін, сатылатын, бірінші жер нарығының жолдарын, ... ... жер ... учаскесінің құрылымын, бірінші реттік нарығы қатысушыларының қызығушылығын және жер учаскесіне қойылған талаптардың ... ... ... ... ... ... ... жер учаскелері берілуі мүмкін: өзіндік қосалқы шаруашылық жүргізуге, бағбандыққа және саяжай құрылысына.Жеке тұлғалардың және заңды тұлғалардың жеке меншігінде: жер ... ... ... ... ... ... сонымен бірге тұрғын үйлер немесе тұрғын үй салуға берілген жер учаскесі белгіленген мақсатта болады. ... ... ... жер ... ... ...
1. ... жер пайдалану құқығы төмендегі мемлекеттік жер пайдаланушыларға, ... ... ... ... бар, ... ... бар, шаруашылық жүргізу немесе басқару құқығымен;
3. ерекше қорғалатын аймақта жер пайдаланушылықты жүргізу үшін;
4. ауыл шаруашылығы өндірісін ... және ... ... ... жағдайларда Қазақстан Республикасы заңымен қарастырылады.
Мемлекет меншігіндегі жерге жер пайдалану құқығы жеке тұлғаларға, мемлекеттік емес заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... Үкіметімен бекітілгенде ақылы беріледі. Жоғарыда көрсетілген мақсатта екінші рет тегін жер учаскесін алуға рұқсат етілмейді. Ерекше жағдайларда Қазақстан Республикасы ... ... сату ... бойынша беріледі. Зерттеу қорытындысында белгіленгендей, Қазақстанда Жер реформасын жүргізу ... ... ... құрылымы мен жер иелену формасы өзгерді. 2001 жылы 3,6 млн. азамат өзіндік қосалқы шаруашылық жүргізуге, бағбандыққа және ... ... үшін жеке ... жер ... алған. Бұл жалпы Қазақстан Республикасы аумағының 0,16% (434,0 ... ... ... қорытындысында көрсетілгендей бағасы шамамен 13,0 млрд.теңге болатын, 155,2 мың.га жерде мемлекетпен жеке меншікте жер ... беру ... 55,1 мың іс ... ... ішінде уақытша жер пайдалануға бағасы шамамен 10,5 ... ... ... 49,7 ... жер болатын 48,0 мың жер учаскесі сатылды.
Зерттеу қорытындысы көрсеткендей, бірінші реттік нарығында, Қазақстанда тұрақты пайдалануға берілген жер ... көп ... ... Оның ... ... ... қожалықтары, мемлекеттік емес ауыл шаруашылық заңды тұлғалар (акционерлік қоғамдар, ауыл шаруашылық кәсіпорын кооперативтері және басқалары), мемлекеттік ауыл ... ... ... Бұл ... 93 ... ... алып, Қазақстан Республикасының - 34,2% құрайды. Ең аз үлесті уақытша пайдалануға сатылған 49,7 ... ... ... ... 0,02% жерлер алады. Зерттеу қорытындысы бойынша, Қазақстанда бірінші реттік нарығы жер пайдаланушылық құрамы бойынша және жер ... ... ... ... ... ... ... көп бөлігі мемлекеттік меншікте, бірақ, бірінші реттік нарығында жер айналымы пайда болады, әсерін тигізеді және екінші реттік ... ... ... ... болады. Жер нарығындағы жер көлемін жалпы мемлекет аумағындағы жерден нарықтық істерді жүргізуге тыйым салынған, яғни сатуға, сатып алуға, ... ... ... ... алып ... анықтауға болады. Қазақстан Республикасының жер қоры 272,5 млн.га, соның ... 34% ауыл ... ... және 43,9% босалқы жерлер. Жер қорының көп бөлігі (81,6%) жайылымы бар ауыл шаруашылық жерлеріне берілген.
Жер реформасын ... ... ... ... ... көптеген өзгерістер болды. Ауыл шаруашылық мақсатындағы ауданы 89,9 млн.га ... 96,6% жер ... емес ауыл ... ... ... Мемлекеттің жеке меншігінде 3,2 млн.га жер немесе ауыл шаруашылық мақсаттағы жердің 3,4%. ... ... ... сай белгілі себептерге байланысты жер нарығы айналымынан 200 - 210 ... жер ... Жер ... ... ... 50 - 60 ... жер ... Болашақта жер нарығы қандай жағдайда дамитынын, жердің қанша бөлігі сату - сатып алуда болатынын және қанша жер учаскесі иелерін өзгертетіні ... ... ... ... реттік нарығының пайда болуы: бірінші жер иелерінің, яғни жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың жерлерін ... ... ... ... бөлу екінші реттік жер нарығының пайда болуына әкелді. Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жер пайдаланушы мен жер иеленуші ... ... ... ... ... Екінші реттік жер нарығы бойынша ауыл шаруашылық мақсатындағы жер ... ... ... бар. ... ... ауыл ... жерлері бір меншіктен екінші меншікке ауысып, яғни ... ... жер ... қатысуда. Бұл құқық жер пайдаланушылықтың ауданына шек қоймайды. Қазақстан Республикасының "Жер туралы" заңына сәйкес, уақытша пайдаланудағы немесе ұзақ ... ауыл ... ... ... ... жер пайдаланушылық ауданы жергілікті атқарушы органмен жергілікті жердің ерекшеліктері мен талаптарына сай бекітіледі.Жер пайдаланушылық меншігі анықталғанша жер ... ... ... ... реттік жер нарығының масштабы әзірше белгісіз, негізіне елді мекен жерлеріне әсер етеді. Жер үлесін жүргізу заңға сәйкес ... ... ...
1. ... жер ... реттелуі онжылдық уақытта жүргізіліп жатыр. Іс жүзінде жерге деген мемлекеттік монополия жойылды. Жерді ақылы пайдалану енді, азаматтардың пайдасына ... ... ... бөлу ... Ауыл ... ... көп ... мемлекеттік емес ауыл шаруашылық кәсіпорындарында.
2. Жер нарығы көптеген әлеуметтік-экономикалық категориядан тұрады. Жер нарығы көптеген нарықтық элементтерден құралған қиын ... ... Ол 2 ішкі ... ... бірінші реттік жер нарығы және екінші реттік жер нарығы. Бірінші ... жер ... ... ... мемлекеттік меншіктен жеке меншікке ауыстыру немесе жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғаларға беру. Бірінші ... жер ... ... 50 - 60 ... ... ... аумағының 18% алады.
3. Жер пайдалану құрылымына қазіргі жер нарығы өзгерістер енгізуде. ... ... жер ... ... тұрақты пайдалануға берілген жер учаскелері көп үлесті ... Оның ... ... ... қожалықтары, мемлекеттік емес ауыл шаруашылық заңды тұлғалар (акционерлік қоғамдар, ауыл шаруашылық кәсіпорын кооперативтері және басқалары), мемлекеттік ауыл ... ... ... Ең аз ... ... ... ... 49,7 мың.га немесе республика аумағының 0,02% жерлер алады.
4. Жер нарығының дамуының әлеуметтік ... ... ... жеке ... ... ... ... Жер нарығында өзіндік қосалқы шаруашылық жүргізуге, бағбандыққа және саяжай құрылысын, тұрғын үй салу үшін берілген жерлер ... ... Ауыл ... алаптарында жер нарығының дамуына заңнамамен уақытша тоқтатылып тұр.
5. Нарықтық механизм дамыған мемлекеттердің өзінде де өздігінен реттелмейді, сондықтан жер ... ... ... қажет етеді.
Жермен және жерді пайдалану құқығымен жасалынатын мәселелер Қазақстан ... ... ... ... ... ... және ... мәміле туралы" Жарлығына сәйкес мемлекеттік тіркеуден заңмен белгіленген тәртіпте өтеді. ... ... ... ... ... ... ... ретінде қаралады. Нарықтық экономика жүйесінде жерге жеке ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттер жүргізіліп, мемлекеттік жағынан нарық қатынастары ретеледі. Шет елдерде нарықтық жер ... ... жер ... әділ ... - жерді меншік иесіне беру арқылы жердің ... ... ... ... - жер ... негізі қалада, ауылдық жерде нысаналы арналуын және пайдалануын ескергендегі сұранысы, ... ... ... ... болып табылады. Жер нарығын дамытушы факторлар:
- ... жер ... ... ...
- ... ... жүргізу түрлері, мәмілелерді рәсімдеу жөніндегі мәселелерді өңдеуі;
- базалық ставкалар ... ... ... ... ... ... ескеру;
- ... ... ... жер учаскелерінің инвестициялық тұрғыдағы тартымдылығы мысалы, ауыл ... ... ... ... ... ... ... жайылым, шабындық түрлері, олардың мәдени-техникалық күйі, ал қалалық жерлерде - ... ... ... ... ... ... ... экология, демалыс орындардың болуы, сауда, тұрмыс, медициналық объектілердің жақындығы.
Республикамызда жер ... ... ... ... жер ... ... ... әдісін қолдану үшін статистикалық негізі жоқ бұл әдіс жерге нарықтық дұрыс сұранысты ескереді. Осыған байланысты құндық көрсеткіштер жер ... ... ... ... ... ...
- жеке ... сатылатын немесе мемлекеттің пайдалануға берген жер үшін төлем ставкасы түріндегі нормативтік бағалар;
- ... ... ... азаматтық - құқықтық мәмілелерді жүзеге асырудағы жерді пайдалану құқығының немесе жердің нарықтық келісілген бағалары.
1.3. Жерді ... - ... ... жүйеге өту үшін игіліктерді мемлекет иелігінен алу және жекешелендіруді жүзеге асыру талап етіледі. Меншікті ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындарды меншіктің басқа формасына (мемлекеттік емес) ... құру деп ... жөн. ... - ... жүйе ... ... ... мемлекеттік меншік өктемдікте болды.
Жекешелендіру дегеніміз - азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорыңдардың акцияларының (пайларының) барлығын немесе бір бөлігін ... алуы ... ... ... ... негізгі стратегиясы мемлекеттік кәсіпорындарды нарықтық бәсеке жағдайында жұмыс істей алатындай жекеменшік фирмаларға айналдыру. Мұны жаңа фирмаларды құру, ... ... ... ... ... ... ... жобаланған еді. Жекеменшік секторын дамытуды ынталандыру максатында үлкен ұйымдастыру істері мен кең масштабты құқықтық реформа қабылданды. ... ... ... ... ... Республикасы Конституциясына ендірілген, сондай-ақ ол құқық жекеменшік туралы, мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру туралы заңдармен бекітілген. ... да ... ... ... айтқанда, кәсіпорынға, мүліктік аманатқа, жалға беруге, банкротқа ұшырауға байланысты заңдар ... ... ... -- ... тиесілі өндірістік нысандарды, басқадай материалдық және материалдық емес ... ... және ... ету арқылы мемлекеттің республика халқына ұлттық мүліктерді қайтару процесінде ... ... ... ... ... экономикадан нарықтық экономикаға көшу үшін қажетті жағдайлар тудыру болып табылады. Жерге меншік құқығы -- жер қатынастары субъектілерінің өздеріне ... жер ... заң ... белгіленген негіздерде, жағдайлар мен шектерде иелену, ... және оған ... ету ... Қазақстан Республикасында жерге мемлекеттік меншік және жеке ... ... заң ... танылған және олар тең дәрежеде қорғалады. Жерге мемлекеттік меншіктің субъектісі мемлекет, яғни Қазақстан Республикасының өзі. Жердің ... иесі ... ... ... заң ... ... ... сәйкес оның атынан мемлекеттік басқару органдары жүзеге асырады. Жер учаскесіне жеке меншік құқығы бар субъектілер өздеріне тиесілі құқықтарды заң ... ... ... жағдайлар мен шектерде қалаулары бойынша жүзеге асырады. Олардың қатарына азаматтар мен мемлекеттік емес заңды ... ... ... ... ... ... ... меншiк құқығының түрлерi:
1. ... ... ... мемлекеттiк меншiк пен жеке меншiк танылады және бiрдей қорғалады.
2. ... ... ... ... ... жерге мемлекеттiк меншiк құқығының субъектiсi - Қазақстан Республикасы;
Осы ... ... ... ... мен ... жер учаскелерiне жеке меншiк құқығының субъектiсi - азаматтар және ... емес ... ... Бұл ... егер осы ... өзгеше белгiленбесе, азаматтар деп, Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай-ақ шетелдiктер мен азаматтығы жоқ адамдар ұғынылады. ... ... ... мазмұны:
1. ... ... ... ... жер ... ... пайдалануға және оған билiк етуге құқығы бар.
2. ... ... иесi ... ... ... осы ... және Қазақстан Республикасының өзге де заң актiлерiнде белгiленген өз құзыретіне сәйкес мемлекеттiк органдар жүзеге асырады.
3. Жер учаскесiнiң меншiк иесi осы ... және ... ... өзге де заң актілерінде көзделген негiздерде, шарттар мен ... ... иeci ... ... ... ... Жер учаскесiне меншiк құқығының туындауы.
1. Жер ... ... ...
1) ... құқығын табыстау;
2) ... ... ...
3) ... құқығының әмбебап құқықтық мирасқорлық тәртiбiмен (мұраға қалдыру, заңды тұлғаның қайта ұйымдастырылуы) ауысуы арқылы туындайды. 2. ... ... ... беру және оның ауысуы жер учаскесiнiң нысаналы мақсаты ескерiле отырып, жүзеге ... ... Жер ... ... ...
1) ... органдар актiлерiнiң;
2) ... ... ...
3) ... ... ... ... өзге де негiздерде туындайды.
23-бап. Азаматтар мен заңды тұлғалардың жер учаскелерiне меншiгi. 1. Осы ... ... жеке ... ... жер ... ... ... меншiктегi жер учаскелерi азаматтар мен мемлекеттiк емес заңды тұлғаларға жеке меншiкке берiлуi мүмкiн.
2. Қазақстан Республикасы азаматтарының жеке меншiгiнде шаруа немесе ... ... ... қосалқы шаруашылық жүргiзу, орман өсiру, бағбандық, жеке ... үй және ... ... үшiн, ... үйлердi (құрылыстарды, ғимapaттарды) oлардың мақсатына сәйкес қызмет көрсетуге арналған жердi қоса алғанда, ... және ... ... оның ... ... ... ... ғимараттарды) мен олардың кешендерiн салуға берiлген (берiлетiн) немесе олар салынған жер ... ... ... ... ... ... ... өзiндiк қосалқы шаруашылық жүргiзу, орман өсiру, бағбандық, жеке ... үй және ... ... үшiн ... жер ... меншiк иесi болып табылатын азамат Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... иелiктен алынуға немесе осы Кодекстiң 66-бабының нормаларына сәйкес қайта ресiмделуге тиiс.
3. ... ... ... емес ... ... жеке меншiгiнде тауарлы ауыл шаруашылығы өндiрiсiн жүргiзу, орман өсiру үшiн, үйлердi (құрылыстарды, ғимараттарды) ... ... ... қызмет көрсетуге арналған жердi қоса алғанда, өндiрiстiк және ... ... оның ... ... ... (құрылыстар, ғимараттар) мен олардың кешендерiн салу үшiн берiлген (берiлетiн) немесе олар салынған жер ... ... ...
4. ... ауыл ... ... жүргiзуге және орман өсiруге арналған жердi қоспағанда, осы баптың 3-тармағында көрсетілген мақсаттар үшін жер учаскелерi шетелдіктердің, азаматтығы жоқ ... және ... ... ... ... тұлғалардың жеке меншiгiнде болуы мүмкiн.
Қазақстан Республикасының шекаралық аймағында және шекаралық белдеуінде орналасқан жер учаскелерін шетелдіктерге, азаматтығы жоқ адамдарға және ... ... ... жеке ... ... жол ... 23 - ... өзгерту енгізілді - ҚР. 2011.07.20 N 464-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң ... ... ... Ауыл ... ... ... меншiк құқығы.
1. Мемлекеттiк меншiктегi ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер ... осы ... ... ... және ... жеке және заңды тұлғаларға жер пайдалану құқығымен және (немесе) жеке меншiк құқығымен берiлуi мүмкiн. ... ... ... жер ... ауыл ... ... жүргізу үшін мемлекеттік заттай гранттар ретінде жеке меншікке беруге жол берілмейді. ... ... жоқ ... ... заңды тұлғалар, сондай-ақ жарғылық капиталындағы шетелдіктердің, азаматтығы жоқ адамдардың, шетелдік заңды тұлғалардың ... елу ... ... ... ... ауыл ... ... жер учаскелерін он жылға дейiнгі мерзімге жалдау шарттарымен уақытша жер пайдалану ... ғана ... ... Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесiне жеке меншік құқығын табыстыру ақылы негiзде жүргiзiледi. ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы өндірісін және орман өсіруді жүргiзу үшiн жер учаскесiне (жер учаскелерiне) жеке меншiк құқығының ... ... ... мен ... емес ... ... 1) жер учаскесiне жеке меншiк құқығын жер ... осы ... 10 және ... сәйкес анықталатын кадастрлық (бағалау) құнына тең бағамен сатып алуына;
2) жер ... жеке ... ... оның кадастрлық (бағалау) құнына қарай айқындалатын жеңiлдiктi бағамен сатып алуына болады.
Бұл ретте әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктер ... жер ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейдi.
Мәмiлелер жасалған кезде қолданыста болған Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шаруа немесе фермер қожалығын және ... ауыл ... ... ... үшiн жер ... ... жер пайдалану құқығын (ұзақ мерзiмдi жер пайдалану құқығын) мемлекеттен бұған дейiн сатып алған Қазақстан Республикасының азаматтары мен мемлекеттiк емес заңды ... осы ... ... ... ... ... осы ... белгiленген жер учаскелерi нормаларының шегiнде жеке меншiк ... ... ... ... ... ... жер ... меншiк иелерiне айналады.
Аталған тұлғалардың жер учаскесiне жеке меншiк құқығын iске асыруы осы баптың 3 - тармағында көзделген тәртiппен жүзеге ... Жер ... жеке ... ... ... алу ... ... төлеген тұлғаның: - осы ... 2 - ... 1 - ... ... жер учаскесiмен Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған мәмiлелердiң кез- келген түрiн жасасуға құқығы бар;
- осы ... 2 - ... 2 - ... ... жеңілдікті бағамен сатып алынған жер учаскесімен мәміле жасасуды шектеу мерзімі өткеннен кейін, жер учаскесімен Қазақстан ... ... ... ... ... кез ... түрін жасасуға құқығы бар, шектеу мерзімі жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын әрбір он процент төмендету үшін екі ... ... Бұл ... жер ... ... ... қолданылмайды.
4. Осы ... 2 - ... ... жер учаскелерiн сатып алған кезде оның сомасын төлеу осы Кодекстің 49 - бабында белгіленген ... ... ... ұзарту арқылы жүргiзiлуi мүмкiн.
5. Ауыл ... ... жер ... ... иесi ... ... азаматтығынан шыққан кезде, азаматтықтан шыққан кезден бастап үш ай ішінде меншік иесінің таңдауы бойынша жер учаскесi иеліктен шығарылуға тиіс немесе жер ... ... он ... дейiнгі мерзімге жалдау шартымен уақытша жер пайдалану құқығына қайта ресiмделуге тиiс, не жергiлiктi атқарушы органның келісімімен жер ... осы ... ... ... ... ... алған баға бойынша жер учаскесiнiң бағасы төлене отырып, ... ... ... 6. ... ... Мемлекеттiк шекарасының күзетiлетiн аймағына тікелей іргелесіп жатқан (үш шақырымдық аймақ) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер ... егер ... ... ... ... ... заңнамасында өзгеше көзделмесе, оларды делимитацияланғанға және демаркацияланғанға дейiн Қазақстан Республикасының азаматтары мен заңды ... ғана ... жер ... құқығымен берiледi. ... 24 - ... ... енгізілді - ҚР. 2007.07.06 N 279 , 2011.07.20 N 464-IV (алғашқы ресми ... ... ... он күн ... соң ... ... ... ... Жеке ... ... iске ...
1. Егер осы ... және ... ... өзге де заң актiлерiнде өзгеше көзделмесе, жер учаскесiнiң меншiк иесi мемлекеттiк органдардың қандай да бiр ... ... жер ... өз ... ... пайдалану және оған билiк ету құқығын жүзеге асырады.
2. Меншiк иесi өзiнiң жер ... ... оның ... ... ... Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде тыйым салынбаған кез келген мәмiлелердi жасасуға құқылы. ... ... ... жер ... меншiк иелерi аталған құқықтарды осы Кодекстiң ережелерiн ескере отырып iске асырады.
Жер учаскесiне меншiк құқығы басқа адамға мәмiле ... ... ... ауыртпалықтарымен берiледi.
3. Жер ... ... иесi оның ... ... ... жер учаскесiн уақытша пайдалану туралы шарттың негiзiнде оны уақытша пайдалануға беруге құқылы. Жер учаскесiн уақытша пайдалану туралы шарт ... ... ... ... ... өтеусiз пайдалану туралы шарт (өтеусiз пайдаланушымен) нысанында жасалады. ... ... ... ...
1. ... ... ... ... ұйымдар мен мекемелерге берiлген, қорғаныс және ұлттық қауіпсіздік мұқтаждары ... ... ... ... ... алып ... сауықтыру және тарихи-мәдени мақсаттағы, орман және су қорларының, елдi мекендер жерiндегi ... ... ... жер ... оның ... арнайы жер қорының жер учаскелерi, кенттер мен ауылдық елдi мекендердiң маңындағы жайылымдық және шабындық алқаптар, сондай-ақ жеке ... ... ... жайылымдар мен басқа да жерлер мемлекеттiк меншiкте болады.
2. ... жер ...
- ... және мемлекеттiк қауiпсiздiк, мемлекеттiк меншiктегi қорғаныс өнеркәсiбi қажеттерiне; Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк шекарасын қорғау және күзету үшiн ... ... - ... ... ... ... кеден қажеттерiне арналған жер учаскелерi;
- ... ... ... ...
- осы ... 128 - бабының 4 - тармағында санамаланған жер учаскелерiн қоспағанда, ... ... жерi;
- осы ... 133 - ... 2 - ... санамаланған жер учаскелерiн қоспағанда, су қорының жерi;
- ... ... жол ... мен ортақ пайдаланудағы автомобиль жолдары;
- жеке ... ... ... мен ғимараттардың және оларға қызмет көрсетуге қажеттi жер учаскелерiн қоспағанда, елдi мекендердегi ортақ пайдаланудағы ... ... жер ... жеке ... бола ... ... қандай да бір санатқа тиесілігі жерді аймақтарға бөлуге сәйкес ... ... және ... етілген пайдаланылуына қарай айқындалады.
3. Азаматтар мен ... емес ... ... ... меншiгiне және жер пайдалануына:
- ... ... ... ... пайдаланылатын және соған арналған жайылымдық және шабындық алқаптар;
- ... ... ... оның ... шаруашылықаралық және мекенаралық маңызы бар, сондай-ақ ортақ пайдаланудағы жер учаскелерiне өтуге арналған жолдар;
- жер ... екi ... одан көп ... иелерi немесе жер пайдаланушылар бiрлесiп пайдаланатын суландыру құрылыстары (суландыру каналдары, суағарлар, құдықтар, суат пункттерi) орналасқан жер учаскелерi ... 4. ... ... ... ... ... темiр жолдарды, ортақ пайдаланудағы автомобиль жолдарын және ... ... ... жер ... ... ... дамыту үшін белгiленген тәртiппен резервке қойылған, сондай-ақ сәулет - қала құрылысының және ... ... ... ... ... ... және ... маңызы бар объектiлер (әуежайлар, әуеайлақтар, вокзалдар, станциялар, ортақ пайдаланудағы жолдар, мемлекеттiк органдардың әкiмшiлiк ғимараттары, ауруханалар, мектептер, мемлекеттiк тұрғын үй ... ... ... ... және қоғамдық пайдаланудағы басқа объектiлер) құрылысына арналған жер учаскелерi олардың жобалық ... ... жер ... ... ... үшiн ... пайдалану құқығымен берiлуi мүмкiн.
5. Егер осы Кодекске сәйкес мемлекеттiк меншiктегi жер ... жеке ... бола ... ... ... ... мен ... емес заңды тұлғалардың меншiгiне беруден бас тартуға жол берiлмейдi.
Ескерту. 26 - ... ... ... - ҚР ... N 166, ... N 464-IV ... ... жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.01.25 № 548-IV ... ... ... кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі), 2012.02.13 N 553-IV (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін күнтізбелік он күн ... соң ... ... ... ... Мемлекеттiк меншiк құқығын iске асыру. ... ... жер ... жеке ... сатылуы немесе өтеусiз берiлуi; ... ... ... ... бар ... - ... ... жарғылық капиталының (меншігінің) төлеміне берілуі;
2) тұрақты немесе уақытша жер пайдалануға ...
3) осы ... ... ... өзге де заң ... немесе халықаралық шарттарда көзделген жағдайларда өзге де құқықтық нысандарда iске асырылуы мүмкiн. ... ... ... 6 - ...
1. ... ... ... меншік пен жеке меншік танылады және бірдей қорғалады.
2. ... ... ... оны пайдалану сонымен қатар қоғам игілігіне де қызмет етуге тиіс. ... ... мен ... ... иелерінің өз құқықтарын жүзеге асыру көлемі мен шектері, оларды қорғау кепілдіктері заңмен белгіленеді.
3. жер және оның ... су ... ... мен ... ... ... да ... ресустар мемлекетт меншігінде болады, жер сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін >>,- деп көрсетілді.
Жер ... ... ... Қазақстан Республикасының 2003 жылы 20 маусым ата ... ... ... ... жер ... ... құқығының мазмұны байланысты ұғынықты баяндалды.
Меншік иесінің өзіне тиесілі жер учаскесін ... ... және оған ... ... құқығы бар. Жердің меншік иесі ретіндегі мемлекеттің құқықтарын осы Кодексте және ... ... өзге де заң ... ... өз ... ... ... жүзеге асырады.
Ал жер учаскесіне меншік құқығының туындауы жер учаскесіне меншік құқығы: ... ... ... ... ... ... меншік құқығының әмбебап құқықтық мирасқорлық тәртібімен мұраға қалдыру, заңды тұлғаның қайта ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... беру және оның ... жер ... нысаналы мақсаты ескеріле отырып, жүзеге асырылуы тиіс. Жер учаскесіне ... ... ... органдар актілерінің; азаматтық - құқықтық мәмілелердің негізінде; ел заңдарында көзделген өзге де негіздерде ... осы ... және ... ... өзге де заң ... ... ... жер учаскесінің меншік иесі мемлекеттік органдардың қандай да бір рұқсатын алмай, жер учаскесін өз қалауынша иелену, ... және оған ... ету ... ... асырады. Ол өзінің жер учаскесіне қатысты оның нысаналы ... ... ... ... заң ... тыйым салынбаған кез - келген мәмілелерді жасасуға құқылы. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер ... ... ... ... ... осы кодекстің ережелерін ескере отырып іске асырады.
Жер учаскесінің ... иесі оның ... ... ... жер ... уақытша пайдалану туралы шарттың негізінде оны уақытша пайдалануға беруге құқылы. Уақытша пайдалану ... шарт ... ... жалға алушымен немесе өтеусіз пайдалану туралы шарт өтеусіз пайдаланушымен нысанында жасалады.
Жер құқығы қатынастарының субъектілері болып, жер құқығы ... ... ... ... және соған орай құқықтары бар, әрі осы құқық қатынасында міндеттер атқаратын жеке және заңды тұлғалар, сондай-ақ мемлекет танылады.
Жер ... ... ... ... ... ... мыналар табылады: субъектінің жер құқығы қатынасына қатысуы; осы құқықтық қатынаста құқықтар мен міндеттерді иеленуі. Құқық субъектіліктің ... ... ... ... ... жер ... қатынастарының субъектісі болып кез - келген тұлға емес, тек жер ... ... ... бір құқықтар мен міндеттерге ие немесе жер қатынастарына қатысумен байланысты құқықтарға ие тұлғалар ғана болып ... ... жер ... ... ... ... қарастырылған.тұлғалардың жерге деген құқықтарын жүзеге асыру мүмкіндіктері олардың ... ... ... ... және ... ... құқықтары мен міндеттері белгіленеді. Мемлекеттік емес жер пайдаланушылар болып азаматтар және ... ... емес ... ... ... ... жер пайдаланушылар - жер пайдалану құқығының мерзімі шектеусіз сипатта болатын тұлғалар. Бастапқы жер пайдаланушылар-жер ... ... ... ... ... ... мемлекеттен не осы құқықтан айыру тәртібімен басқа да бастапқы жер пайдаланушылардан алған тұлғалар.
Жер учаскелеріне ... ... ... пен ... ... ... ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерде де рұқсат етіледі.
Бірлесе отырып шаруашылықты жүргізуші ... ... ... ... асырап алған балалары, ата - аналары және басқа да жақын туыстары ... ... ... ... ... фермер қожалығының басшысы ретінде Қазақстан ... 18 ... ... ... ... ... ... бола алады. Шаруа фермер қожалығының басты белгісі мына ... ... ... ... ... ... дегеніміз-жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыра отырып, тауарлы ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және осы ... ... ... өткізу үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді үздіксіз пайдаланатын тұлғалардың отбасылық еңбектік бірлестігі.
"Жер кодекі" жеке меншік құқығы мен жер ... ... ... ішінде, ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерде шаруа фермер қожалығын жүргізу құқығын реттеуге бағытталған жер қатынастарының жаңа ... ... ... ... ... ... "Жер кодексінің" 36 - бабына және Шаруа фермер қожалығы туралы заңдарына сәйкес, жер учаскелерін шалғайдағы мал ... ... ... үшін ... ... мал жаюы үшін және ... да жағдайларды уақытша ақысыз жер пайдалану құқығының негізінде пайдалана алады.
Мұндай жайылымдық жер пайдаланудың түрі оларға жеке меншік құқығы ... ... ... жер ... ... ... ... жер учаскелерін есептемегенде, 49 жылға дейін берілуі мүмкін. ... - ... ... негізі - қоғамдық бастаулардың негізіне жатады. ... ... ... ... ... ... - ... және өндірілген өнімдерді иемденуге байланысты адамдар арасында туындайтын қоғамдық қатынастар. ... ... ... ... ... оны иемдену қатынастарымен салыстыру қажет. Иемдену - ... ... ... нақты қоғамдық әдісі. Иемдену осы берілген меншіктің және оның нақты түрлерінің негізі, тамырлы белгісін құрайды. "Меншік" және ... ... ... ажыратып, әрқайсы жеке танып білу қажет: бұлардың жеке ұғымдар және ... ... ... ... жеке ... болады.
Иемдену - шаруашылық өмірдің жүйесімен сәйкестікте болады және сонымен бірге дамиды. ... ... ... көбінесе табиғат сыйларын жинап, аң мен балық аулап иемденген. Бара - бара екі типті ... ... - ... ... ... ... ... және өндіруші шаруашылықтар.
Меншік ол зат емес, меншік - заттарға байланысты адамдар арасындағы қатынастар, яғни ... ... ... ... ... Меншіктің экономикалық мағынасы келесі қатынастармен сипатталады: 1. ... - ... өз ... ...
2. ... - ... объектісін иеліктен шығару.
3. ... - ... ... ... ... ... белгілі бір тауар өндірісіне жекеленеді.
4. ... - ... ... ... ... Өндірістің материалдық және жеке факторының бірігу ... ... бөлу ... ... заң ... алып ... ... ... ... ... нормалар мен актілерде материалдық байлық әр түрлі субъектілер арасында қалай иемделінетіні және бөлінетіні анықталады. Экономикалық ... жеке ... ... ... ... даму алады:
1. ... ... яғни ... ... денелік (күш қуаттылық) бақылау құқығы.
2. ... ... яғни ... пайдалы қасиетін өзі үшін қолдану құқығы.
3. ... ... яғни ... қолдануды кім және қалай қамтамасыз етуді шешу ...
4. ... ... құқық, яғни игіліктерді пайдалану нәтижесіне ие болу құқығы. 5. ... ... яғни ... ... ... ... ... жойып жіберу құқығы.
6. ... ... яғни ... ... ... зияндылығынан қорғау құқығы.
7. ... ... беру ...
8. ... иеленудегі мерзімсіздік құқығы.
9. ... ... ... ... ... ... тыйым салау құқығы. 10. ... ... ... ... яғни ... үшін игіліктерді өндіріп алу құқығы.
11. ... ... ... яғни ... құқықтарды қалпына кеттіруді қамтамасыз ететін институттардың әрекет ету құқығы. ... ... даму ... меншіктің әр түрлі типтері белгілі. Ерте дүниенің өзінде ұжымдық, жеке еңбектік және мемлекеттік меншік түрлері қалыптаса бастады. Олардың ең ... жеке және ... ... болып саналады. ... ... ... XIX - ... екінші жартысының ортасына дейін жүзеге асты. Жеке меншіктің дамуы ... ... ... ... тиімділігін көтеруге, тұрғындардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға итермелейді.
Нарықтық экономикаға көшу меншік қатынастарын өзгертугі талап етеді. ... ... ... алу мен ... нарыққа көшу барысындағы өте күрделі, маңызды мәселе. Орталықтандырылған мемлекеттік экономиканы аралас экономикаға көшіру ... ... ... ... ... ... ... қарастырады.
Мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру - бұл нарыққа бет алған шаруашылық құралдарын дамуына қажет ... ... ... ... және ... ... иелерін қалыптастыруды, нақты бәсеке ортаны қалыптастыруды қамтамасыз етуге тиіс. Мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің формалары әр ... ... ... :
1. ... ... ... сату және ... алу.
2. ... ... ... ... ...
3. ... берілген кәсіпорынның мүлкін сатып алу. ... ... ... мен ... ... алу ... "Жекешелендіру және мемлекет иелігінен алудың Ұлттық бағдарламасына" сәйкес жүргізіледі. Жекешелендіру үш негізгі бағытта жүргізіледі.
1. Кіші жекешелендіру - ... саны 200 ... ... Жаппай жекешелендіру - орташа және ірі кәсіпорындар (200-500 ... және ... ... купондарының бөлінуіне негізделді.
3. Жеке жобалық жекешелендіру - ірі кәсіпорындар мен ... ... ... кәсіпорындары. ... ... ... мен ... иелігінен алу процесін 5 - кезеңге бөлуге ...
1. ... ж.ж.- ... ... ... кең көлемде нарықтық экономикаға көшуге жағдай жасау үшін жүргізілді. Бұл кезде ... ... ... иелігінен алу жекешелендіру жүзеге асырыла бастады. Негізгі мақсат өндірістік қатынастардың жаңа түрін қалыптастыру, меншік иелерінің жаңа тобын құру. ... ... ... ... ... түрінде мүлкін бөліп беруді көздеді. Бұл кезде ашық аукциондар мен конкурстар арқылы шағын, орта ... ...
2. ... ж.ж. - мемлекет иелігіндегі мүлікті ... ... ... ... көшу ... ... Бұл ... шағын және жаппай жекешелендіру жүргізілді. Мұндағы негізгі мақсат нарықтық ... өту ... ... ... иелігінен алу барысында әлеуметтік әділеттілікті сақтауға, жекешелендірудің тәртіппен, мемлекеттің бақылаумен жузеге асуын қамтамасыз ету. Жекешелендірудің әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... тарту, оның ішінде шетелдік инвестицияларды мүмкіндігі жүзеге асуына жағдай ... ... ж.ж. ... жеке ... ... ... мемлекеттің халыққа мүлікті қайтаруының аяқталуы. Бұл кезеңде басты ... ... ... ... экономикадағы жеке меншік үлесін арттыруы және тұрақтандыру, осыған байланысты жаппай жекешелендірумен бірге ... ... ... ... ...
4. ... ж.ж. - мемлекеттік меншікті басқару мен жекешелендіру заңдылық негізін жетілдіру және басқарудың тиімділігін көтеру. ... ... ... бар ... белгіленді.
5. ... ... жаңа заңы "Жер ... белгіленді.
Қазақстан Республикасында мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің ... ... ...
- ... ... ... түрі ретінде жеке меншік топтарын ...
- ... ... ... ... ... монополиясыздандыруды қамтамасыз ету;
- ... және орта ... ...
- жеке ... басымырақ ұйымдық шаруашылық құрылымды қалыптастыру;
- ... ... ... ... ... ... ... жүйесін дамыту және нығайту.
Жекеменшік кәсіпкерлерінің пайда болуы екі түрлі жолмен жүзеге асады:Жекеменшік капиталы барысында ... жаңа ... және ... ... ... ... ... емес меншікке көшіру арқылы. ... ... ... ... ... ... әрекеттерінен тұратын күрделі жүйе болып табылады. Оның құрамына шаруашылықты басқарудың демократизация, мемлекет кәсіпкершілігін шектеу, жекеменшіккапиталын жігерлендіру жатады. Жекешелендіру - ... ... ... мақсаты болып табылмайды, ол дегеніміз жаңа экономикалық жүйеге көшкенде болатын ... ... ... ... жүргізген кезде республика экономикасының ерекшеліктерін ескеру керек. Бұл ерекшеліктерге ... ... ... ... өндірістің сырттан әкелінетің шикізат пен материалдарға байланысты әндірістік ... ... ... ... т.б. кіреді.
Қазақстан Республикасындағы жекешелендіру бағдарламасы 1991 жылы қабылданған болатын. 1991 жылы қабылданған жекешелендіру туралы заң жекешелендірудің екі тәсілін ...
1) ... ... ... ... ... алуы;
2) ... және ... ... ... өтетін жекешелендіру процесі келесідей бағыттарда жүреді:
1) ... және ... ... ... мекемелердің кіші жекешелендірілуі; 2) ... ... ... ... орта және ... мекемелердің топтық жекешелендірілуі;
3) ... ... ... ... және ... ... жеке проектілер арқылы жекешелендіру бағыттарына өтеді.Айрықша әлеуметтік мағынасы бар ... ... ... табиғи монополист болып табылатын мекемелер әдейі жасалған проектілер арқылы жекешелендіруден өтеді. ... ... ... ... ... ... қарастыруға болады.
1) ... ... ... ... ...
2) ... және ... арқылы сату;
3) ... ... ... шартқа отырумен акциялардың ашық сатылуы. Жекешелендіру бағдарламаларында ерекше орын ... ... ... ... уақыт ішінде жеке проектілер арқылы жекешелендірілді 170 объекті өтіп, оның 4-уі жекешелендірілді. Олардың қатарына Алматы ... ... ... және ... май зауыттары және Шымкент кондитер фабрикасы жатады. ... ... ... ... ... әрі ұзақ процестерге жатады. Оның мақсаты еркін ... ... ғана ... ... бірге, экономикалық жіне әлеуметтік процестердің жаңа талаптарына сай келетін жаңа жүйе құру да ... ... ... ... ... ... ... мүлікті жеке тұлғаларға сатуға болатындығын анықтайды. Әдетте бұл мүліктік кешендер ретіндегі кәсіпорындар және акциялардың мемлекеттік пакеттері. Сонымен қатар Үкімет ... ... ... тізбегін жасады. Қозғалмайтын мүлікті жекешелендіргенде жер учаскесіне меншік құқығы жер заңнамасына сәйкес сатып алушыға өтеді. Жер ... құны ... ... ... ... ... (аукцион, тендер) сату немесе тікелей атаулы сату жолымен жүзеге асырылады. Саудаластық ... ... сату ... үшін ... ... ... өтеді. Оның балансы нақтыланады, борыштар анықталады, әлеуметтік инфрақұрылым бөлінуі мүмкін, т.б. ... ... ... сенімгерлік басқаруға берілуі мүмкін. Мемлекеттік мүлікті сатуға әкеп тікелей тіремейтін, бірақ оның келешекте сатылуын ... ... ... ... ... қоғам етіп қайта құру, жалдаушының не сенімгерлік басқарушының кейін сатып алуға құқығымен ... ... ... ... не оны сенімгерлік басқаруға беру) жекешелендірудің бір түрі емес, оның алғашқы сатысы деп қарастырылады (Жекешелендіру туралы ... ... ... ... ... ... мемлекет органдар жүзеге асырады. Әдетте бұл Қаржы министрлігі департаменттерінің бірі (бұл органның аты мен құрылымы ауық - ауық ... ... ... оның ... ... ... ... ... ... ... айналысуы қажет, бірақ сонымен бірге кәсіпкерге айналмауы керек, шаруашылық қызметіне тікелей араласпауы керек, сөйтіп, саяси ұйымдастырушы ретінде ... ... ... ... ... және ... биліктің өз органы арқылы жүзеге асыруы тиіс: мемлекетте ... ... ... ... үшін ... бар, ал ... қалғаны кәсіпкерлерді қосқанда қоғам мүшелеріннің өздерінің қарастыруымен жүзеге асырылуы керек. ... ... ... терең өзектілігі байқалады. Зерттеу жұмысының мақсаты: жекешелендіру және мемлекеттік меншіктен шығару мәселесін зерттеу. ... ... сай ... ... ... жекешелендіру және мемлекеттік меншік иелігінен алудың теориялық аспектілерін зерттеу;
- ... және ... ... ... алу ... сипаттама беру;
- жекешелендіру және мемлекеттік меншік иелігінен алудың шетелдік тәжірибесін анықтау;
- Қазақстанда жекешелендіру және мемлекеттік меншік иелігінен алу ... ...
- ... және ... ... иелігінен алу барысын құқықтық реттеу ерекшеліктерін ашу;
- өтпелі экономика жағдайында ... және ... ... иелігінен алудың ерекшелігін талдау;
- жекешелендіру және мемлекеттік меншік иелігінен алу ... ... ... ... жасау. ... ... ... ... жекешелендірудің теориялық аспектілері зерттелінген, екінші бөлімінде жекешелендіру барысына талдау жасалды, үшінші бөлімде жекешелендіру процессін жетілдіру бойынша ұсыныстар жасалды.
Жекешелендірудің аса ... бір ... - ауыл ... ... ... ... ... жағдайларды атап өткен жөн: біздің ата - бабаларымыз қазіргі ұрпаққа ұшы - қиыры жоқ орасан зор кең даланы және ... жер ... ... мол ... мұраға қалдырды. Бізде жер сатылмайды және жекешелендіріледі. Міне, осыған орай мынадай сұрақ тууы мүмкін: "Жекешелендірілген жер болмайынша, ауыл ... ... ... ... ... Бұл ... ... оңай: жер сатылмайды, ол ұзақ мерзімге жалға беріледі.
Жерді меншіктің бір түрі ... ... ... ... - ауыл ... еңбеккерлерінің төл міндеті.
Ауыл шаруашылығындағы мемлекеттік обьектілерді жекешелендіру кеңшаралардың мүліктеріне иелік ету құқықтарының жеке адамдарға беру ... ... ... ... ... ... төлеу арқылы иелік етеді. Селодағы әрбір тұрғынның бұдан кейінгі еркі өзінде: егер ... ... ... ... бола алады, фермер болғысы келмесе, ауыл шаруашылық кооперативін ұйымдастыра алады, түрлі қоғамдарға, серіктестіктерге мүше ... кіре ... ... ... реттеу жерді ұтымды пайдалану мен қорғауды, топырақ құнарлығын ұдайы қалпына келтіріп отыруды, табиғи ортаны сақтау мен жақсарту мақсатында жүзеге ... ... ... меншік құқығы мен жер пайдалану құқығы туындауының, өзгертілуі мен тоқтатылуының негіздерін, шарттары мен шектерін; жер телімдерінің ... ... мен жер ... құқықтары мен міндеттерін жүзеге асыру тәртібін белгілеу; жерді ұтымды пайдалану мен ... ... ... қалпына келтіріп отыруды, табиғи ортаны
сақтау мен жақсартуды қамтамасыз ету мақсатында жер қатынастарын реттеу; шаруашылық жүргізудің барлық ... тең ... ... үшін ... ... жеке және заңды тұлғалар мен мемлекеттің жерге ... ... ... мүлік нарығын жасау мен дамыту; жер қатынастары саласында заңдылықты нығайту болып табылады. (ҚР Жер кодексының ...
1) ... ... ... тұтастығы, қол сұғылмаушылығы және бөлінбейтіндігі;
2) ... ... ... ... ... халқының өмірі мен қызметінің негізі ретінде сақтау;
3) ... ... және ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
5) ... ... ...
6) Ауыл ... ... жердің басымдығы;
7) ... жай - күйі және оған ... ... ... ... ету;
8) ... падалану мен қорғау жөніндегі іс - шараларды мемлекеттік қолдау;
9) ... ... ... ... немесе оның зардаптарын жою;
10) ... ... ... ... ... ... ... Жер ... реттейтін немесе жеке жер-құқық нормаларынан тұратын халықаралық-құқытық шарттар;
2. ... ... ... ... ... ... заңдары;
4. Қазақстан Республикасының Заңдары ( соның ... ... ... Жер кодексі );
5. Қазақстан Республикасы Президентінің нормативтік жарлықтары;
6. Атқарушы билік органдарының заңға тәуелді нормативтік - құқықтық актілері;
а) ... ... ... нормативтік актілері.
б) ... және ... ... ... ... ... ... өкілдік және атқару органдардың нормативтік актілері;
8. Конституциялық Кеңеспен Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының норматитвтік - құқықтық актілері;
9. Жер - ... ... ... ... ... мен нормативтары;
Жер құқығы қатынастары - бұл жерге меншік құқығын және өзге де құқықтарды жүзеге асыра отырып, жер ... ... ... ... жер телімдерін бекітіп беруге байланысты жер пайдалану мен қорғау. Жер құқығы қатынастары ... - ол ... ... ... ... бүкіл жер, онда не орналасқанына және олардың жекелеген субъектілерге бекітіліп берілуінің құқықтық негіздеріне қараған жекелеген жер ... ... жер ... мен ... құқықтар болып табылады. (ҚР ЖК 12 - бабының 22 - тармағы).
Жер құқығы қатынастары объектілері:
1. Жер қоры - бұл жер ... ... аса ... объектісі;
2. Жерге меншік;
3. Жер құқығы қатынастары саласындағы мемлекеттік басқару;
4. Жер пайдалану құқығы;
5. ... ... ... мен жер ... ... ... және ... өтеу;
Жер құқығы қатынастары субъектілері - ол жер құқығы қатынастарына қатысушылар болып табылатын және соған орай ... бар әрі осы ... ... міндеттер атқаратын жеке және заңды тұлғалар, сондай-ақ мемлекеттер (Қ.Р. ЖК 12 - бабының 38 - ... ... ... ...
1. Жер ... ... Меншік құқығының субъектілері;
3. Жер қорын мемлекеттік басқару саласындағы субъектілері;
4. Жер ... ... ... ... ... жер ... ... субъектілері;
6. Жерді қорғау мен жерге меншік иелері мен жер пайдаланушылар құқықтарын ... ... ... қоры ... бойынша жер қатынастарының субъектілері:
а) Ауыл ... ... ... ...
ә) Елді ... жері ...
б) ... байланыс, қорғаныс жері және ауыл шаруашылығынан өзге мақсатқа арналған жерлер субъектілері;
в) ... ... ... ... ... ...
г) ... қоры жерлеріндегі жер пайдалану субъектілері;
д) Су қоры ... ... ... ...
е) ... ... субъектілері; ... ... ... ... ол оның ... ... мен ... өзара байланысы болып табылады. Олар: иелік ету, пайдалану және билік ету, яғни ... ... ... ... құқықтар мен міндеттер, объектіні пайдалануға қатысты құқықтар мен міндеттер. Бұл құқықтар өзара байланысты ... ... ... бойынша әртүрлі сипатта болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Сводный аналитический отчет о состоянии и использовании земель РК за 2011 год., ... 2012 г., ... по ... ... ресурсами РК., с. 250.
2. Земельный кодекс РК. Алматы: Жети жаргы, 2003. - 255с.
3. Государственный ... ... . - ... ... Агентство по управлению земельными ресурсами, 2001. - с. 5-19, 25-54, 57-75.
4. Комов Н.В. Управление земельными ресурсами России. Российская модель землепользования и ... ... - ... - ... 25-27, 54-59, 125-133, 174-185,205-207.
5. Еренов А.Е. Возникновение и развитие социалистических земельных правоотношений в Казахской ССР. - ... изд. АН Каз. ССР, 1963. - ... 47, 51-52, 53-64, 65, ... Архипов И. Г. Земельное право Республики Казахстан. ... , 1997.- ... ... ... А.И., ... В.В., ... Ж.Т. и др. Земельные отношения (анализ, рекомендации). Алматы: КазНИИЭОАПК, 2001.- с.5-10, 17-27, 77-83, 84-96, 105-110, 115-120.
8. ... Ж.Т. ... ... ... ... ресурсами Казахстана в рыночных условиях. - Алматы: КазНИИЭОАПК, 2001.- с. 216.
9. Гендельман М.А.Волков С.Н. и др. ... ... ... лекций - Акмола: ААГРУ, 1995.- с.10-11, 14-16, 42-50, 51-57, 75, 105-110.
10. О собственности на землю в ... ... ... ... ... - ... ... 2000. - 21с.
11. Николенко Г. С. Экономическая оценка земли. Алма-Ата, ,1968.- ... ... и ... ... ... ... ... "Каржы-каражат", 1996.-с.3.
13. Государственный (национальный) доклад

Пән: Экономикалық география
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарық жағдайында агроөнеркәсiп саласында майлы дақылдар iшкi кешенiн қалыптастыру және дамыту (Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркісібі мысалында)23 бет
Несие қоржыны44 бет
Қазақстандағы жекешелендіру бағдармаламысының теориялық мәселелері67 бет
Қазақстандағы несие нарығы: қазіргі жағдайы мен даму перспективасы74 бет
«Жеті жарғы» атауының мәні мен мағынасы19 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
«Оралоблгаз» Ақ-да есеп-қаржы жұмыстарының ұйымдастырушылық - экономикалық сипаттамасы және ұйымдастырылуы37 бет
«Қазақстан халық банкі» акционерлік қоғамы қолма-қолсыз есеп айырысуының ұйымдастырылуына талдау37 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
Аграрлық саладағы инновациялық қызмет73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь