Қылмыстық іс жүргізудің конституциялық қағидалары

Адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғау, жеке адамның абыройы мен қадыр-қасиетін құрметтеу. Адамның жеке басына тиіспеушілік. Қылмыстық іс жүргізу барысында азаматтардың, құқықтары мен бостандықтарын қорғау. Жеке азаматтардың өміріне, мекен-жайына және мүлкіне қол сұғуына жол бермеу. Сот әділдігін заң мен сот алдындағы теңдік негіздеріне жүзеге асыру. Судьялардың тәуелсіздігі. Сот ісін жүргізуді тараптардың бәсекелестігі мен тең құқықтылығы негізінде жүзеге асыру. Істің мән-жайын жан-жақты , толық және объективті зерттеу. Дәлелдемелерді ішкі сезім бойынша бағалау. Сезіктінің, айыпталушының қорғануға құқығын қамтамасыз ету. Куәлік айғақтар беру міндетінен босату. Білікті заң көмегін алу құқысын қамтамасыз ету. Жариялылық. Қылмыстық сот ісін жүргізу тілі. Қылмыстық іс жүргізу әрекеттері мен шешімдеріне шағымдану бостандығы.
«Қағида» [1] ұғымы түсініктемесінің үш жай-жапсары бар: философиялық, затты қолданбалы, теориялық-құқықтық. «Қағида» ұғымының философиялық жай-жапсары мынада: жалпы таным негізіне немесе өлдебір білім саласы негізіне алынған, заңдылықты айқындайтын және білдіретін әдеттегі нәрселер теория жүзінде талдап қорытылады.
«Қағида» ұғымының затты-қолданбалы жай -жапсары осы қызмет өзіне сай келуге тиісті негізгі, жалпы талапты білдіреді.
Қағидалардың теориялық-құқықтық маңызы тиісті құбылыс мәнінің талданған, объективті орын алып отырған ақиқатты және онда қолданылатын заңдылықтарды бейнелейтін көрінісі.
Сонымен, «қағида ұғымы түсініктемесінің барлық жай- жапсарларының ұқсастықтары к
1. ҚР Қылмыстық іс жүргізу құқығы. Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекова А., Жеті Жарғы 2000.
2. ҚР Қылмыстық іс жүргізу құқығы. У. Нурмашев А., Жеті Жарғы 2008.
3. Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекованың ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, 12-бет, 2004.
4. Тарасов-Родионов П.И. Предварительное следствие. М., “Госиздат”, 135- 156 беттер, 1955.
5. Миньковский Г.М. Окончание предварительного расследования и осуществление права обвиняемого на защиту. М., 43-54 беттер, 1957.
6. Миньковский Г.М. Уголовный процесс РСФСР. Воронеж, 254-бет, 1968.
7. Дубинский А.Я. Прекращение уголовного дела в стадии предварительного расследования. Киев, 20-24 беттер, 1957.
8. Жогин Н.В., Фаткуллин Г.Н. Предварительное следствие в советском уголовном процессе. М., “Юридическая литература”, 402-бет, 1965.
9. Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Жалпы бөлiм. Б. Төлеубекованың ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, 37-бет, 2004.
        
        Қылмыстық іс жүргізудің конституциялық қағидалары
Кіріспе
Адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын сот ... ... ... ... мен ... ... Адамның жеке басына
тиіспеушілік. Қылмыстық іс жүргізу барысында азаматтардың, құқықтары мен
бостандықтарын ... Жеке ... ... ... және ... ... жол бермеу. Сот әділдігін заң мен сот алдындағы теңдік
негіздеріне жүзеге ... ... ... Сот ісін жүргізуді
тараптардың бәсекелестігі мен тең құқықтылығы негізінде жүзеге асыру. Істің
мән-жайын жан-жақты , толық және ... ... ... ... ... ... ... айыпталушының қорғануға құқығын
қамтамасыз ету. Куәлік айғақтар беру міндетінен босату. Білікті заң көмегін
алу ... ... ету. ... ... сот ісін жүргізу тілі.
Қылмыстық іс жүргізу әрекеттері мен шешімдеріне шағымдану бостандығы.
«Қағида»[1][1] ұғымы ... үш ... ... ... қолданбалы, теориялық-құқықтық. «Қағида» ұғымының
философиялық ... ... ... ... ... немесе өлдебір білім
саласы негізіне алынған, заңдылықты айқындайтын және ... ... ... ... ... ... ... затты-қолданбалы жай -жапсары осы қызмет өзіне сай
келуге тиісті негізгі, ... ... ... ... ... ... ... мәнінің
талданған, объективті орын алып отырған ақиқатты және онда ... ... ... ... ұғымы түсініктемесінің барлық ... ... көп, ... ең ... ... ... ... тек негіз ... ... ... ғана ... «қағида» ұғымы жалпы негізгі ережелердің объективті ақиқатынан
дерексіздендірілуі мүмкін;
«қағида» ұғымы құбылыстардың ... ... ... ... айтылғандарға байланысты Ф. ... мына бір ... ... (лат. ... ... - ... теорияның, ілімнің
негізгі, бастапқы жағдайы, басшылық. ден қоярлық: «...Қағидалар ... ... ... ... солардан дерексіздендіріледі: табиғат
пен адамзат
қағидаларына лайықталмайды, керісінше, ... пен ... ... ... ... ғана дұрыс болады»[2][2].
Қылмыстық сот ісін жүргізу қағидаларын тұжырымдау үшін
оларға қойылатын талаптарды білу маңызды. Қандай да болсын
ережелерді қылмыстық іс ... ... ... ... үшін олар мына ... сай келуге тиіс:
1) олар (ережелер) анықтау, тергеу, прокуратура және ... ... мен ... ... ... ... ... өз кезегінде жеке-дара сипатты
ережелер туындайды;
2) қағидалардың өздерінде адамдардың ерік берілген ... ... ... жақтары және қүқықтық
норманың барлық элементтері (болжам, диспозиция, санкция)
тұжырылымдалуға тиіс емес;
3) негіз қалаушы айқындамаларға ... ... ... болмайды,
өйткені олар қылмыстық іс жүргізу қүқығының
заңдылықтарымен және ішкі ... ... ... ... ... жатқызылған ережелер объективті
және субъективті негіздерді бірдей дәрежеде ұүштастыруға тиіс
(мазмұн объективті, заң ... ... ... );
5) қағида ережелерінің мәніне ... ... ... тиіс ... ... ... ал принциптер сақталады);
6) өктем, әмірлі сипатта болуға тиіс;
7) қылмыстық іс жүргізу құқығы жүйесінде ... ... ... ... СОТ ІСІН ... ... ... іс жүргізу құқығы теориясында принциптерді тұжырымдауға,
түсіндіруге байланысты мәселелерді зерттеп дайындауға екі ... ... Бір ...... ... ... ... ережелер тым
ұлғайтылды. Екінші жағынан — осы ережелер шеңбері орынсыз тарылтылды. ... да ... ... ... Осы ... жүйе ... ... жағдайда ғана жоюға болады1. Қыл-
1 Жүйе, мәлім болып отырғанындай, бір-бірімен қатынаста жәни ... ... ... бір ... ... ... ... энциклопедиялық сөздік. М:,1983. 610-6.). ... ... іс ... ... көз ... ... тұтас
сала ретінде елестету мүмкін емес.
мыстық сот ісін жүргізу принциптері — ең ... ... ... жүйесі. Аталған элементтердің мәні мен орны жүйе құрайтын
факторлар ... ... ... ... қатысты жүйе құрайтын факторлар ретінде мыналар алынған:
1) принциптерді ... мен ... ... байланыстыруы;
2) ішкі қайшылықтардың жоқтығы;
3) объективті және субъективті бастамалар бірлігі;
4) өзара байланыстылық және дербес те, бірге де бір ... ... ... ... қылмыстық сот ісін жүргізу мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... саралау туралы
мәселенің шешімі жатады. Атап айтканда, А.С. Кобликов, А.М. Ларин, Ю. И.
Стецовский Конституциада ... ... ... ... ... ал ... ... көздерінде баянды етілген өзге принциптер
конституциялық емес деңгейге жатады және жеке қолданбалы ... ... ... ... ... ... ... принциптерді
констатуциялық және конституциялық емес деңгейлерге бөлу "принцип" ұғымының
мазмұнына жалпы кайшы келетіні туралы көзқарасты ... ... іс ... ... ... ... дәрежеде маңызды
деп танылуы;
ј) субъективті негіздердіҫ ... ... ... ету іне байланысты
олардьщ тҝрлі дјрежеде ... деп ... осы ... ... ... ... жасаләан талдау қыл-мыстық іс
жҝргізудіҫ барлық принциптерініҫ ... ... ... деп ... іс ... қўқыәы теориясы-ныҫ қазіргі жетістіктеріне неәўрлым
толық сай келеді ... ... ... ... іс ... ... конституция-лык жјне
конституциялық емес денгейлерге белудіҫ ҙзі қате, ... ... ... ... қорытынды-лар жасауәа јкеліп соәады.
2) сот јділдігін тек соттыҫ әана жҝзеге асыруы (ҚР ҚІЖК 11-бап).
3) адам мен азаматтыҫ кўкықтары мен ... сот ... ... ... 12-бап).
4) жеке адамныҫ абыройы мен қадір-қасиетін кўрметгеу. (ҚР ҚІЖК 13-бап).
5) адамныҫ жеке басына ... (ҚР ҚІЖК ... ... ... ... іс ... кезінде азаматтар-дыҫ қўқықтары мен
бостандыктарын қорәау (ҚР КДЖК ... жеке ... қол ... хат ... ... арқылы сейлесудіҫ,
пошта, телеграф жјне ҙзге де ... ... (ҚР ҚІЖК ... ... ҝйге қол ... (ҚР ҚІЖК ... меншікке кол сўкпаушылық (ҚР ҚІЖК 18-бап).
10) кінјсіздік ... (ҚР ҚІЖК ... ... ... жјне ... ізге тҝсуге жол берілмеуі (ҚР ҚІЖК 20-
бап).
12) сот јділдігін заҫ мен сот алдындаәы тендік ... ... ... ҚІЖК ... ... ... (ҚР ҚІЖК 22-бап).
14) сот ісін жҝргізуді тараптардыҫ бјсекелестігі мен теҫ ... ... ... (ҚР ҚІЖК ... істіҫ мјн-жайын жан-жақгы, толық жјне объективті зерт-теу (ҚР ҚІЖК ... ... ішкі ... бойынша баәалау (ҚР ҚІЖК 25-бап).
17) сезіктініҫ, айыпталушыныҫ қорәануәа қўкыәын қамта-масыз ету (ҚР ЩЖК ... ... ... беру ... ... (ҚР ҚІЖК ... білікті заҫ кҙмегіне кҝкықты қамтамасыз ету (ҚР ҚІЖК ... ... (ҚР ҚІЖК ... ... сот ісін ... тілі (ҚР ҚІЖК 30-бап).
22) іс жҝргізу јрекетгері мен шешімдеріне ... ... (ҚР ҚІЖК ... 2. ... ... ... ... сипаттамасы
Қылмыстық іс жҝргізу принциптерін қарастыра келе, олар-дыҫ ішінен сот
јділдігі органдарыныҫ кызметінде бўзылуы ... ... ҙте ... ... ... ... принцип-теріне тоқталәан
жҙн.
Зандылык принципі. Зандылык принципі - кўкык саласын-даәы оныҫ ішінде
кылмыстық процестегі жетекші принцип, мемлекетгік жјне ... ... ... да ... ететін, јмбебеп, жалпы мемлекеттік, жалпы
қўқыктық кон-ституциялык принцип. Ол ... ... ... 3,4, 6, 7, 8, 12-19, 25, 26, 5-77 жјне ... ... сот ... ... принципі ҚР Қылмыс-тық іс жҝргізу
кодексініҫ 10-бабында бекітілуімен айрықша маз-мўнәа ие ... ... ... ... ... ... ... оргавдарын жјне
басқа да кылмыстык про-цеске қатысушыларды занды дјл сақтауәа міндетгейді.
Қылмыстық процестегі завдылық ... оныҫ ... ... ... ... ... ... функцияларьш ҚР ЩЖК-де кҙзделген тек
баскаруәа ҙкілетті мемлекеттік органдар жјне лауазымды адамдар әана ... ... ... іс ... ... ... кҙзделген іс жҝргізу қалпында
жҝзеге ... ... іс ... јрекеттері тек занды негізі бар жаәдай-да әана ... ... мен ... жинақтау жјне нақтылау қылмыстық іс жҝргізу
заҫында кезделген тјртіп пен ... ... ... ... бҝзу ... ... ... колдануәа тыйым салынады;
- Қылмыстық іс жҝргізу кодексіне кайшы келетін заҫдарәа жол ... ... ... мен ... ... адам мен ... ... мен
бостандыәын сақтауда, олар ҝшін занда кҙзделген ҙз біліктілігі шеҫберінде
әана қатан јрекет етуі ... ... іс ... ... барысындаәы шешім кабылдау кылмыстық жјне
іс жҝргізу нормаларына негізделуі тиіс.
Кьшмыстық процестін јртҝрлі сатысындаәы қылмыстық іс ... ... ... іс ... ... бҝзылуы іс жҝргізу шешімдерініҫ
кҝшін жоюәа јкеліп соәады.
Кінјсіздік презупциясы. Бўл ... 1966 ... ... жјне ... жҙніндегі Халықаралық Пактінін 14-бабында, 1976 жылы кҝшіне ... ... ... ... жјне Қылмыстық ... ... ... атап ... Оны ... ... ... тҙмендегіше аныктай-ды: «Адамныҫ кінјлі екендігі
занды тҝрде кҝшіне енген сот ... ... ол ... ... кінјлі
емес деп есептеледі. Айыпталушы ҙзінін кінјсіздігін дјлелдеуге мівдетті
емес. Адам-ныҫ кінҙлі екендігі жҙніндегі кез ... ... ... ... Бўдан кінјсіздік презупция-сы қайсыбір адамныҫ
айыпталушыәа жеке басыныҫ қарым-қатынасы емес, объективті ... ... білу ... мазмўны бойынша қарастырылып отырәан ... ... ... ... ... ... ... бірде-бір адам қылмыстык жауаптылыққа тарты-луәа тиісті емес ... ... ... ... ... жјне негіздерден басқаша бол-са ешкім де кінҙлі
ретівде тартылмауы керек.
— айыпталушыныҫ кінјсін дјлелдеу сот ... ... ... ... айыпталушы ҙзініҫ кінјсіздігін дјлелдеуге міндетті емес (ҚР Конституциясы
77-бап, 6 пункт, 3-бҙлім);
— мјн-жай жан-жақты, толық жјне объективті зерттелуі тиіс (ҚР ҚІЖК ... ... ... ... ... оныҫ пай-дасына тҝсіндіріледі
(ҚР КІЖК 19-бап, 3-бҙлім);
- Қылмыстық жјне қылмыстык, іс ... ... ... ... барлыәы да айыпталушыныҫ пайдасы-на шешілуі тиіс;
— Егер ҝкім сот ... ... ... ... ... ... ... негізінде шыәарылса, ол негізді жҙне занды деп ... ... ... ... заҫ мен сот ... ... ... жҝзе-ге асьфу.
Сот јділдігі заҫ мен сот алдындаәы тендік негізінде жҝзеге асады. Қылмыстык
сот ісін жҝргізу барысында ешкімді ... ... ... ... ... ... жынысы, нҙсілі, ўлты, тілі, дінге ... ... жері ... немесе ҙзге де кез ... ... ... да ... ... ... ... (ҚР ҚІЖК 21-бап).
Зан барлык азаматтарәа катысты бір әана іс ... ... ... ... ... жататындыәы жҙніндегі ереженіҫ болуы
бўл принципке қайшы бола алмайды, ... ... ... ... ... олардыҫ ісі, бірінші сатыныҫ ҙзінде-ак аудандык сотга
емес, облыстық сотта қараләан жаәдайда да. Бірдей іс жҝргізу мјртебесі ... ... ... ... сотгалушыәа жјне
басқалардыҫ барлыәы ҝшін де заҫ тен ... мен ... ... ... ... ... жаәдайларына не-месе діни
кҙзқарасына байланыссыз, олар ҝшін тек ҚР ҚІЖК нормалары қолданылады, ал
бўларәа ... ... алып ... ... ... ... жоқ ... ісін жҝргізуді тараптардыҫ бјсекелестігі мен теҫ ... ... ... ...... ... ... жјне негізделген, јділ шешім шыәару мақсатындаәы сот ... ... ... ... ... ... сот ... тараптардыҫ қҝқықтары теҫ, оларәа ҚР Конститу-циясы, Қылмыстық іс
жҝргізу кодексі бойынша ҙз ... ... ... мҝмкіндік
берілген. Тараптар қылмыс-тык сот ендірісівде езініҫ айқывдамасын ... ... ... да ... мен ... ... ... јдістері
мен қҝралдарын тандайды. (ҚР ҚІЖК 23-бап).
Тараптар сотқа дјлелдеме беруде жјне іс жҝргізу айқында-масын қорәауда
теҫ қўкықтар қолданылады. Бўл ... ... ... мјн ... анықтау ҝшін
объективті шындықты белгілеуге белсенді ықпалын тигізеді. Заҫ ... ... ... қатысушы кылмыстық іс жҝргузі за-ҫында
кҙзделген тек қана ҙзініҫ кызметін ... ... Ол ... ... ... ... алмай-ды. Мысалы, прокурор соттыҫ
қызметін, кујгер - айыпталу-шыныҫ, тергеуші — сарапшыныҫ, т.б.
Заҫ сот ... ... ... ... іс ... ... анықтайды:
- прокурор мемлекеттік айыптауды қолдайды (ҚР ҚІЖК 62- бап).
- Қорәаушы қорәауды ... ... (ҚР ҚІЖК ... сот сот билігі органы ретінде ... мен ... ... сот ... ... ... ... мјн-жайын жан-жакты. толық жјне объективті зерт-теу. Қылмыстык
процестіҫ бўл ... мјні ... ... ... ... ... ... істіҫ мјн-жайын зерттеудіҫ жан-жақтылыәы,
толықтыәы жјне объективтілігі ҝшін занда кҙзделген шаралардыҫ ... ... ... ... да ... да сол ... жаза-ны жеҫіддететін
де ауырлататын да анықтау міндеті болып та-былады.
Қылмыстық процестегі жан-жақтылықты ... ... ... іске ... деп ... ... мјн-жайларды ашып кҙрсету болып
табылады. (ҚР ҚІЖК 115, 117, 347, ... Сол ... ... ... ... тиісті емес, жјне сот талқылауы барысында сотта-
лушыныҫ кьілмыс ... ... ... дјлелдемелерініҫ жиынтыәымен
бекітілген жаәдайда әана қаулы шыәарылады (ҚР ҚІЖК 375-бап).
Зерттеудіҫ толықтылыәы деп іс ... ... ... ... ... дјлелдемелер жиынтыәы қамтамасыз етіліп барлық ... ... ... ... ... ... про-курордыҫ,
тергеушініҫ жјне анықтаушы адамныҫ дјледдеме-лер жинаудаәы, ... оны ... ... қылыққа жол бермей јділдік керсетуін білдіреді.
Іс материалдарын зертгеудіҫ объектавтілігін камтамасыз ету максатында
заҫ судья, прокурор, ... ... ... сот ... сот приставы, сарапшы жјне аудармашы ... іс ... ... ... ... ... ... мјн-жайлар боләан кезде
қылмыстық іс ... іс ... ... ... ... ... қылмыстық процеске катысушылар қарсылық білдіре-тінін мјлімдеуге
тиіс (ҚР ҚІЖК 89-бап).
Кҝдіктініҫ, айыпталушыныҫ жјне сотталушыныҫ қорәану ... ... Бўл ... ... ... ... іс жҝргізу кодексініҫ
26,68,69,72, ... ... Бўл ... олар жеке ҙзі де,
қорәаушыныҫ кҙмегімен де жҝзеге асыру мҝмкіндігі бар. ... ... ... айыпталушыныҫ қылмыс жасау кҝдігінен айып-таудан ... ҙзін ... ҝшін бўл ... ... кҝдікті жоққа шыәару
мҝмкіндігін беретін, ҙзініҫ бўл кыл-мысқа қатысы жоқ екендігін, бҝл ... мен ... ... ... ... ... ... кўкыктарыныҫ жиынтыәы.
Тек айыптаушыныҫ айқындамасы мен кылмыстық іс бо-йынша сот талкылауы
барысында объективті ... ... ... ... ... кҝдіктіні
айыпталушыны жјне сотталушыны қорәау қўқыәы мен пайда ... ... ... ... ... ... ҝшін заҫ белгілеген іс жҝргізу кўкыктарыныҫ
барлық ... ... ... ... ... жҝргізуге
болмайды.
Қылмыстық процесті жҝргізуші орган кҝдіктіге, айыпталу-шыәа, оныҫ ўсталуы,
қамауәа алынуы, тінту жҝргізілуі, ол жҙнінде қылмыстық ... ... ... да іс ... ... ... тҝсінік беруге міндетті (ҚР ҚІЖК 71,
186, 206, 209, 214, 218, т.б.-баптары).
Бўл орайда кудікті не айыпталушыныҫ тҙмендегідей қуқықта-ры ... ... не ... ... немесе айыпты екенін білуге;
— тҝсініктеме беруге, ез жауабын ҙз колымен жазып беруге;
... ... ... ... жјне ... ... қорәаушы алуәа;
- айыптау қорытындысы жасалып боләан соҫ, істі ... ... ҙзі ... тергеу јрекеттерініҫ хаттамаларымен таны-суәа;
— анықтаушыәа, тергеушіге, судьяәа, прокурорәа, сондай-ақ ... ... ... ... сот ... хат-шысына жјне аудармашыәа
қарсылық білдіруге, ҙзініҫ нара-зылыәын айтуәа;
- ҝкімге немесе сот ... ... ... ... ... оны ... кепілдігімен ажырамас бірлікте. Анықтаушы адам, тергеуші, прокурор
жјне сот кҝдіктініҫ, айыпталушыныҫ не ... ... ... ... жјне ... ... мҝмкіндігін қам-тамасыз етуге, сондай-ақ
олардыҫ жеке жјне мҝлікті қўқықта-рын корәауәа ... ... ... ҚІЖК ... ... - азаматтар мен жўртшылық ақпарат ... ... ... сот ... ашык ... ... ... принципі. Бўл принцип кҙбіне сот талкылауы сатысына тјн
болып келеді. ... ... ол ... ... ... ... ... істерді талқылау барлық соттар мен барлык сот сатыларында
ашық жҝргізіледі (ҚР ҚІЖК ... ... іс ... ... ... азаматтар сот мјжілісі залына еркін кіріп, тындап, сот процесін
кҙруге қўкыәы бар.
Сот ҙндірісівдегі жариялылыққа ... қою ... ... ... жјне ... ... ... туралы европалық конвенцияныҫ
алтыншы бабында ... ... ... бен ... ... ... не оныҫ ... моральдық тўрәыдан, қоәамдық тјртіпті ... ... ... ... ... тўрәысынан жіберілмеуі
мҝмкін, сол сияқты егер бўл жасы толмаәандар мҝддесі ... ... ... ... жеке ... корәауәа қатысты болса, кейде соттыҫ пікірі
бойынша ҙте ... ... ... ... сот ... ... ... кездерде жіберілмейді».
Қылмыстық іс жҝргізу кодексініҫ 29-бабына сјйкес сот ... ... ол ... кўпияны қорәау мҝдделеріне қайшы
келгенде әана жол беріледі.
Бўдан басқа жабық сот талқылауы соттыҫ ујжделген, ... ... ... ... ... ... іске асырылады:
- жасы толмаәандардыҫ қылмыстары туралы;
- жыныстық қылмыстар туралы;
— іске қатысушы адамдар ҙмірініҫ кўпиясы туралы мјлі-метгерді ... ... ... ... ... ... ... мҝшелері мен жақын туыстарыныҫ
қауіпсіздік ... ... ... сот ... ... мен шаәымдарды талқылау сот ендірісініҫ
барлық ... ... ... ... ... ... мен ... барлық жаәдайда да кҙпшілікке жа-рия етіледі (ҚР КДЖК
29-бап, 2-3-белім).
Жариялылық принципі сот талқылауы ... да, ... ада ... да ... ... етеді. Јсіресе, алдын ала ... ... ... айқын кҙрінеді:
- тергеушініҫ барлық іс жҝргізу јрекеті ... ... ашық ... ... ... мен ... жинақталмайды жјне іске
тігілмейді (жедел іздестіру қызметіндегі қылмыскер туралы жасырын мјлімет
жинаудан ... ... ала ... ... ... ... жјне ... барлық материалдарды береді.
Алдын ала тергеудегі жариялылықпен қатар Қылмыстык іс ... ... ала ... ... ... ... ... (мемлекеттік
қўпия, т.б.) қатысушылар жјне басқа адамдарәа катысты шектеулер қойыләан
(ҚР ҚІЖК 205-бап). Олар істі ... ... ... әана ... ... жјне соттыҫ рўқсат етуімен тергеудегі істіҫ
немес сот процесініҫ ... ... ... ... ... етілуі мҝмкін.
Қорытынды
Сонымен, қылмыстық процесс қағидалары қоғамдық және
мемлекеттік құрылыстан туындаған және қолданылып жүрген заңмен
орнықтырылған, мемлекеттік органдар ұйымдастырылуының мәнін
және ... ... ... ... ... ... ... шешу жөніндегі қызметінің мәнін айқындайтын бастапқы
ережелер, сондай-ақ қылмыстық іс жүргізу қызметін мемлекет
қылмыстық сот ісін жүргізушінің ... ... ... ... ... бағыттайтын ережелер.
Қазақстан Республикасының іс жүргізу Кодексінің 9-бабына
сәйкес қылмыстық сот ісін жүргізу принциптерінің мәні ... ... оның ... мен ... ... іс бойынша болған іс
жүргізуді жарамсыз деп тануға, мүндай іс жүргізудің барысында
шығарылған шешімдерді бүзуға не осы тұрғыда жиналған
материалдарды ... күші жоқ деп ... ... ... ... ... ауқымды түсініктемесі мынадай:
1) қылмыстық іс жүргізу құқығы жүйесінде ... ... орын ... олар ... тығыз үйлесімді ... ... ... табылады;
қағидалар құқықтық нұсқамалар ретінде қалыптасады және
нормативті сипатта болады;
олар қылмыстық процестің ... оның ... ... түсінудің кілті болып табылады;
5) қағидалар іс жүргізу қүқығының негізгі бағыттарын, даму
перспективаларын айқындайды;
6) олар ... ... ... ... мен ... ... негізделгенін анықтау кезіндегі басты
өлшемдер болып табылады;
7) қағидалар құқық ... ... ... ... атқарады;
8) қағида іс ... ... ... ... ... ... қағидалары түрліше түсініледі
және ең айқын үш бағыт бар:
Бірінші бағыт өкілдері (Савийкий М.Я., Томин В.Т.) қағидалар
жалпы басшылық идеялар бола ... ... ... ... ... санайды; олар қүқық тұрғысынан нақтылауды қажет етпейді,
өйткені құқық жүйелерінің ... ... ... ... В.Т. ... ... деп ... «Біздіңше, кеңестік
қылмыстық процесс қағидалары заң шығарушы тұжырымдағанға
дейін пайда болады... Қағидалар - дүниетаным ... іс ... ... ... ... ... актіде әлі тікелей тұжырымдалмаса да, кеңестік
қылмыстық іс жүргізудің қағидасы болып қалады... Қағидаларды
жасайтын ғылым... Жасалғаннан кейін ... ... іс ... ... үшін де, ... заң шығарушы
үшін де міндетті(немесе міндетсіз) болады»[3][3]
Екінші бағыт үшін (М.Л. Якуб, Н.Н. Полянский) қағидалар
ретінде тек заңмен ... ... ... ... ... сот ... қызметін айқындайтын жалпы және
бастапқы ережелердің танылуы тән. Мәселен, Н.Н. Полянский былай
деп жазған: «Кеңестік қылмыстық процесс қағидалары деп ... ... ... қағидаларды, қылмыстық істерді тергеу, қарау
және шешу кезінде орындалуға ... ... ... ... ... атап көрсету қажет».
Қылмыстық іс жүргізу қағидаларының казіргі ұғымына бәрінен
де жақын тұрған үшінші бағыт сол қағидаларға тек ... ... ... ғана жатқызады. Яғни, әңгіме
қылмыстық іс жүргізу құқығының түгелдей барлық көздерінде орнықтырылған
қағидалар жүйесі жайында, ... ... іс ... құқығының мәнінен орынды түрде
туындайтын қағидалар жайында болып отыр [8].
Біздің ойымызша, үшінші бағыт қылмыстық іс ... ... ... деңгейіне барынша толық сай келеді. Бүл
бағыттың артықшылығын мына дәлелдерден көруге болады:
1) қылмыстық іс жүргізу қызметін тек заңдарда ... мен ... ғана ... ... ... демек, бұл
қызмет өздеріне негізделген негізгі ережелер заңда тиянақталады;
2) ешқандай идеялар қылмыстық іс ... ... мен ... таза ... реттей алмайды;
3)егер қағидалар тек мемлекеттік (анықтау, тергеу, прокуратура
және сот) органдар қызметінің негізін айқындайтын ... онда ... ... мен міндеттері елеулі түрде бұрмаланады,
өйткені өзге қатысушылар (айыпталушы, жәбірленуші және т.б.)
мүдделерінің ... үшін онша ... ... ... ... ... ... іс жүргізу
Кодексінде «қағида» ұғымы мүлдем берілмеген, алайда екінші тарау
қағидаларға арналған. Бұрын қолданылып келген Қазақстан
Республикасының іс ... ... ... ... ... ... іс жүргізу қүқығы қағидаларының мәнін
түрліше талқылау үшін негіз болды деп ойлаймыз. Заңның ортақ арқауынан
осы қағидаларды ... ... ... Логикалық қателіктер түрлі үғымдардың (қағидалардың,
сот процесінің жалпы жағдайларының және т.т.) ... ... Бүл ... ... ... Республикасының іс
жүргізу Кодексінде қылмыстық сот ісін жүргізу қағидаларына
арналған жеке тарау енгізу жолымен түзелді (бүрын қолданылып
келген Қазақстан Республикасының іс ... ... ... қатысты нәрселер «Қылмыстық сот ісін жүргізе бастау
негіздері» деп аталған тарауда берілген еді). Қазақстан
Республикасының іс жүргізу Кодексінде қағидаларды ... ... ... ... ... ... ... онда қылмыстық сот ісін жүргізу қағидалары нақты
регламенттелген.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. ҚР ... іс ... ... ... ... Б. ... А., Жеті
Жарғы 2000.
2. ҚР Қылмыстық іс ... ... У. ... А., Жеті ... 2008.
3. Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. Жалпы бөлiм. Б.
Төлеубекованың ред. жетекшiлiгiмен. А., “Has”, 12-бет, ... ... П.И. ... ... М., ... 135-
156 беттер, 1955.
5. Миньковский Г.М. Окончание ... ... ... ... ... на ... М., 43-54 ... 1957.
6. Миньковский Г.М. Уголовный процесс РСФСР. Воронеж, 254-бет, 1968.
7. Дубинский А.Я. Прекращение уголовного дела в стадии ... ... 20-24 ... ... ... Н.В., ... Г.Н. ... следствие в советском
уголовном процессе. М., “Юридическая литература”, 402-бет, 1965.
9. Уголовно-процессуальное право Республики ... ... ... ... ред. ... А., “Has”, 37-бет, 2004.
-----------------------

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәлелдемелерді жинақтау және зерттеуге бағытталған қылмыстық іс жүргізудің мәжбүрлеу шараларын қолдану кезінде тұрғын үйдің қол сұқпаушылығы жағдайлары91 бет
ҚР сот сараптамасы пәнінен лекциялар44 бет
Қылмыстық іс жүргізу қағидалары79 бет
Қылмыстық іс жүргізу құқығы24 бет
Қылмыстық процестегі жедел-іздестіру әрекеттері62 бет
Азаматтық сот ісін жүргізу принциптері5 бет
Азаматық іс жүргізу құқығы33 бет
Атқару өндірісінің мәні мен маңызы73 бет
Ақпарат жүйесі ретіндегі бухгалтерлік есеп5 бет
Келіссөздер21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь