Кәмелетке толмағандардың қылмыстарының криминалогиялық жағдайы

Еліміздегі жасөспірімдер қылмысының белең алуы сананы сан-саққа жүгіртіп, ойды мазалайды. Жүрекке салмақ салатын сұрақтарға жауапты ата-ананың бала тәрбиесіне жауапкершіліксіз қарауынан, отбасындағы келеңсіз жағдайлардан, тұрмыс – тіршіліктің нашарлығынан, аяқасты жағдайларға душар болуынан, жанашырының жоқтығынан, дұрыс тәрбие көрмеуі сияқтығы да басқа мәселелерден іздеген жөн тәрізді.
Жеткіншіктер көбіне ұрлық, тонау, қарулы шабуыл сияқты мүліктік қылмыстар жасайды, кейбір өмір мен денсаулыққа қарсы, қоғамдық қауіпсіздікке қарсы қылмыстарға барады. Кәмелетке толмағандар арасында негізінен ересектерге тән мынадай қылмыс түрлері көбірек тарауда: қару мен есірткі затты сату, сутенерлік, қарулы шабуыл, азаматтардың өмірі мен денсаулығына қол сұғу, компььютерлік қылмыстар, ұрланған затты сату, өз ортасына рэкет жасау. Кәмелетке толмаған құқық бұзушылар біздің қоғамның немқұрайлы қарауының өз ата-аналарының қолы тимеуінің құрбаны. Панасыздық – біздің өміріміздің шындығына айналды. Панасыздар – ол педагогикалық бақылаудан тыс қалған, қамқорсыз және өздерінің қоғамдық көрінісіне, денсаулығына зиянды жағдайда тұратын кәмелетке толмағандар.
Құлағымыз үйреніп қалған қылмыстық жаңалықтардың ішінде жасы кәмелетке толмағандардың бар болуын қалай түсінуге болады? Жалпы, мұндай балалар бесіктен белі шықпай жатып қылмысқа қалай барады? Әлдебіреулердің ықпалына, азғыруына түсіп қала ма, ол жағын біржақты ұғынуда оңай емес.
Баланың ақ адал көңілі қылмыс атаулыдан жырақ болуы тиіс еді ғой, әлде қоғам, ата-ана, мектеп баланың тәрбиесіне жіті мән бермей отыр ма? Бір қарағанда, әр баланың өмірі әртүрлі жағдайда өтеді. Әлуметтік қиындығы бар отбасының баласы мен төрт түлігі сай отбасындағы баланың мінезін, өмірге деген көзқарасын салыстыруға мүлде келмейді. «Аш бала тоқ баламен ойнамайды» деген сөз бекер айтылмаған болар. Отбасылар арасындағы әлеуметтік теңсіздік баланың тағдырына, тіпті ойлау жүйесіне де әсер етеді. Бала айналаға қарап өседі. Өзінің құрбы-құрдастарына қарап еліктейді. Біреу бай болып, өзі кедей болса жан дүниесі қалай құлазымасын? Баланың не себепті тура жолдан тайып, қылмыс әлеміне еніп кететінін кім біледі? «Ақша», «байлық» дейтін түсініктердің дәуірі жүріп тұрған заманда, жақсы тұрмыс, қалың қалта баланың да ойыны кіріп шықпаайма? Оның үстіне, жұмысбасты болып кеткен ата-ананыың да баласының өмірін қадағалайтын мүмкіндіктері жоқ. Балалардың ермегі болатын дұрыс нәрселер азайып кетті. Бала бүгінде ермекті өзі тауып алатын болды. Көшеге шығады, өзі сияқты бос жүргендермен жолығысады. Ақшасы болса, ойын залдарына барып уақыт өткізеді. Ақшалары болмаса, бірігіп не істейтіндерін ойластырып бастайды. Дос-жарандар бір жерге шақырады. Олардан қалмауға тырысып, сол қатарда абыройлы, беделді болуы үшін не
        
        ЮС – 10 – 1 тобының студенті Шойынбаев Д.М.
КӘМЕЛЕТКЕ ... ... ... ... ... ... ... алуы сананы сан-саққа
жүгіртіп, ойды мазалайды. Жүрекке ... ... ... ... ... бала ... ... қарауынан, отбасындағы келеңсіз
жағдайлардан, тұрмыс – тіршіліктің нашарлығынан, аяқасты жағдайларға душар
болуынан, жанашырының жоқтығынан, дұрыс тәрбие ... ... да ... ... жөн ... ... ұрлық, тонау, қарулы шабуыл сияқты мүліктік
қылмыстар ... ... өмір мен ... ... қоғамдық
қауіпсіздікке қарсы қылмыстарға барады. Кәмелетке толмағандар ... ... тән ... қылмыс түрлері көбірек тарауда: қару мен
есірткі затты сату, ... ... ... азаматтардың өмірі мен
денсаулығына қол сұғу, компььютерлік қылмыстар, ұрланған затты ... ... ... ... ... толмаған құқық бұзушылар біздің қоғамның
немқұрайлы қарауының өз ... қолы ... ... ... ... өміріміздің шындығына айналды. Панасыздар – ол ... тыс ... ... және ... ... ... зиянды жағдайда тұратын кәмелетке толмағандар.
Құлағымыз үйреніп ... ... ... ... жасы
кәмелетке толмағандардың бар болуын қалай түсінуге болады? Жалпы, ... ... белі ... ... ... қалай барады? Әлдебіреулердің
ықпалына, азғыруына түсіп қала ма, ол ... ... ... оңай ... ақ адал көңілі қылмыс атаулыдан жырақ болуы тиіс еді ғой, ... ... ... ... ... жіті мән ... отыр ма? Бір
қарағанда, әр баланың өмірі әртүрлі жағдайда өтеді. Әлуметтік қиындығы бар
отбасының ... мен төрт ... сай ... ... мінезін, өмірге
деген көзқарасын салыстыруға мүлде келмейді. «Аш бала тоқ ... ... сөз ... ... ... Отбасылар арасындағы
әлеуметтік теңсіздік баланың тағдырына, тіпті ойлау жүйесіне де әсер етеді.
Бала айналаға қарап ... ... ... ... ... Біреу
бай болып, өзі кедей болса жан ... ... ... Баланың не
себепті тура жолдан ... ... ... еніп ... кім ... «байлық» дейтін түсініктердің дәуірі жүріп тұрған заманда, жақсы
тұрмыс, қалың қалта ... да ... ... ... Оның ... ... кеткен ата-ананыың да баласының өмірін қадағалайтын
мүмкіндіктері жоқ. Балалардың ермегі болатын ... ... ... ... ... ... өзі ... алатын болды. Көшеге шығады, өзі сияқты бос
жүргендермен ... ... ... ойын залдарына барып уақыт өткізеді.
Ақшалары болмаса, бірігіп не істейтіндерін ойластырып бастайды. ... бір ... ... ... ... ... сол ... беделді болуы үшін не істемейді?! Топтың айтқанымен, солардың
меңзеуімен жүріп-тұруына тура келеді. Көше заңы ... ... ... ... ... қаталдау ма дерсің... Ол ... ... бір ... ... ... ұйымдастырады. «Баланы көше
тәрбиелейді» деген сөзді жиі естиміз. Бұл дұрыс. ... ... ... ... өз ... жеке қалып отыр. Түске дейін ... ... ... өз еркі өзінде. Үйінде қарайтын біреу болса жақсы, болмаса, ол ... ... ... кезеңде адам баласы қашанда бір нәрсені көргісі келіп,
бір нәрсені білгісі келіп ... ма еді?! ... шақ кез ... бала ... ... ... Аяғын шалыс басса, қылмыс жасап қойып, заң алдында
жауап беруі де ғажап емес. Жастайынан қылмыскер атанып, ... ... ... ... аз ба? Олардың тағдыры мен өмірі не себепті олай болды?
Ойланатын мәселе. Солардың арасында айналаға қатыгездік көзбен қарайтындары
да жоқ ... ... ... ... алды.
Жасөспірімдер арасындағы қылмыстың туындау себебін қоғамдық
жағдайлардан, әлеуметтік ...... ... ... ... болатын шығар. Дегенмен бұл бағытта көп жұмыстар
атқарылады. Тәрбие беріледі, ... ... алу ... түсіндірме
жұмыстары жүргізіледі. Оның бәрі қылмыстың аз болуына ықпал жасайтыны рас.
Бірақ қылмыстың болуын түбегейлі жойып жібере алмайды. ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы қалыптаспаған. Ол әлі
ненің жақсы, ненің жаман екенін де ажыратып үлгермеген. ... ... ... ... ақыл бір ... ... екінші құлағына
шығып кетеді. Себебі ол сондай кезеңді басынан өткеруде. Сол сияқты баланың
өмірі қоғамның назарынан тыс қалған ... ... ... не ... ... ... бола ма, әлде ... да нәрселер бола ма, баланың
табиғатына көп әсерін ... ... ... ... ... деген
болды. Ол балалардың бос уақытын тиімді ... үшін ... ... ... ... қасы.
Кәмелетке толмағандардың өмірі мектеп ... ... ... ... ... бір ... ... мектептерде не болмай жатыр?
Оқушылар арасындағы төбелес те, мұғалімдер мен ата-аналар ... та ... ... хабар береді. Оқушылардың бірін-
бірі пышақтан кетуі, тапа-талтүсте оқ жаудыруы – ... ... ... суық қару ... түсіп жүр, мұны ... ... ... ... деген сауалдар туындайды. Қазіргі таңда мектептерге бір-бір
инспектордан бөлініп жатады. Құптарлық жайт. ... та ... тыс ... дүниелер жасалуы мүмкін. Бір инспектор бір мектепте
жете ме? Мың сан оқушыны ол күндіз-түні жұмыс істесе де, ... ... ... Әйтеуір инспектордың мектеп өміріне атсалысып жүргенінің өзі
біраз қылмыстың болдырмауына сеп болары ақиқат. ... ... ... бір ... ... Ол ... көп ... өзі шешім
қабыллдап қылмысқа барған баланы аз жолықтырасың. Олар қылмысқа көбінде
топ болып барады ... Кім ... ... ... ... ... балалардың біраз бөлігі үшін өз араларындағы абырой беделі бәрінен
жоғары болмақ. Сол жолда ол неге болса да ... ... ... ... шеті осы ... ... Бұл күнде көп кездесетін қылмыстардың
ішінде мүліктік қылмыс, қарақшылық тәрізді қылмыстар аталады.
Күнделікті көріп жүргеніміз – ... ... ... ... ... ... ... жақсы бай баласы қымбат
ұялы телефон ұстайды. Ал ... ... одан ... ... баласы
ұялы телефонның арзанын ұстайды. Осындай теңсіздіктер қылмыстық себептерді
туындатады. Қазіргі кезде көбірек болып жүрген қылмыстардың ... ... ... Бала ... ... ... сыныпты бітіреді, қалаға келіп
колледжге түседі. Еліктеп, басқалар сияқты ұялы телефон ұстағысы ... ... ... Ол үшін ақша ... Оны ... ... білмейді.
Сөйтіп жүргенде жанындағы біреулер «гон-стоп» жасадық та, мына ұялы
телефонды ... деп әлгі ... ... Оған «мен ... ... деген ой келеді. Содан кейін барады да біреуден тартып алады.
Ашық тартып алған соң Қылмыстық кодекстің 178-бабына, ал топ ... ... ... 2- бөлімі, яғни топ болып тонауға жатады.Ал егер өмірі мен
денсаулығына ... күш ... деп ... Қылмыстық кодекстің 179
бабымен қарақшылық қылмысқа өтіп кетеді. Қарақшылық өтетін себебі, олардың
біреуінің қолында пышақ болады немесе ... ... ... ... Жасы кәмелетке толмай бас бостандығынан айырылып сотталғандардың
бәрі – осы қарақшылықпен ... не ... ... адам ... ... ... ... толмағандар психологиясына
жүргізілген зерттеулер, олардың орта ... ... жоқ ... ... ... сезінетіндегі дәлелденген. Ал ортада қай бала жан-
жақты ... ... ... ерте ... ... ... соған
ұқсағысы келіп ұмтылады. Ол жақсы бала ма, ... бала ма есеп ... ... айналасындағылардың түрткісін оятады, ол түрткі ... ол ... ... ... ... ... күні баланы
қызықтыратын орта аз, қала ... ... ... би ... ... ... көше тоздырып, арақ-шарап ішуге әуес. Нашақорлар неге көбейіп кетті
дейсіз? Оның себебі бала тәрбиесіне көп ... ... ... ... ... ... тек қана ... тұрғыда ғана әңгімелесумен
шектеледі, қарның тоқ па, көйлегің көк пе дегендей. Баламен әңгімелесуге,
оны не ... ... оның ... ... ... кім екенін білуге,
жас өспірімнің бос уақытын ... ... ... ... ... ... ... Көбінесе аауқатты отбасының балалары қарны
тоқтықтан, істейтін іс жоқ ... ... ... ... ... да. Осы орайда «Тамғы тоқтық, жұмысы жоқтық аздырады
адам ... ... Ұлы ... орынды тауып айтқан өлең шумағыесіңізге
түседі. Жас кезінде адам ... ... ... ... ... ... татып көруден бстап, ал екінші біреулері, ... ... ... ... бар. ... ... ... жүрген жастарды «Инемен салмасаң болды» ... ... ал ... одан ... болмаймыз деп алдауы да мүмкін. Ал шындығында, жас
организм ... ... бір рет ... соң ... болып шыға келеді.
Біз бала тәрбиесін ... ... ... қойғанбыз, содан кейін сол
мектепті кінәлаймыз. Бұл үлкен қателік екендігін ... біз ... ... беделін, мәртебесін көтеруге ықпал ... ... Біз ... ... шығарып алдық. Өз ара ұғыну психологиясы ескерілуден қалып
бара жатқандығын, отбасында баламен ата-ананың ... ... ... ... ... қалыптасты. Бірақ бұл дағдарысты
көпшілік сезіне бермейді, ... ... өз ... көре ... ... дағдарыс қоғамдық деңгейге қалықтап шықты, осыдан
келіп өз арамызда нашақорлар мен ... саны арта ... ... ... ... ненің жақсы ненің жаман екенін өсе келе өзіде түсініп алады
деген қате ұғым бар. Психолог дәрігерлер ... бала ... ... ... ... ... әз-әзіл туралы ерте бастан естігені дұрыс
екендігін, бала ... әдет ... ерте ... ... тез ... ... ... ұстайтындығын ескертеді. Сүрініп кетіп тағдырын бүлдіріп
алған жасөспірімдерді тәрбиелеуге мемлекет тарапынан ... ... ... өмір ... ... ... ... спортпен шұғылдануына мүмкіншіліктері бар. Тар қапаста
бостандықтың қадірін түсініп, қасиетін сезінгендер Аллаға құлшылық етіп,
имандылыққа бас ... ... ... ... бала ... ... үшін ... жастан демекші, жасөспірімдерге жастайынан ненің дұрыс
ненің дұрыс еместігін түсіндіріп тура ... салу ... ... ... ... ... ... көбірек ашу керек.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың пайдақорлық қылмыстарының алдын алу проблемасы179 бет
Адамды саудаға салу қылмысының жасалуы мен күресуінің шаралары6 бет
Қатысып қылмыс жасау түсінігі, нысаны, түрлері және тарихи даму аспектілері65 бет
Кәмелетке толмағандармен жасалатын зорлықшыл қылмыстылығының криминологиялық сипаттамалары15 бет
Кәмелетке толмағандарды жазалаудың ерекшеліктері53 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы жайлы47 бет
Қылмыстық іс жүргізу жүйесіндегі сот тергеуі35 бет
Қылмыстық жауапкершіліктен босату77 бет
Қылмыстық жауаптылықтан босату негіздері және олардың түрлері48 бет
Девиантты мінез-құлық социологиясы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь