Саяси дау жанжалдардың мәні мен негізгі себептері

Жоспары
Кіріспе
Негізгі бөлім:
І) Саяси дау.жанжал және дағдарыс
ІІ) Этносаяси дау.жанжалдарды шешу жолдары
ІІІ) Саяси жанжалдар

ІV) Саяси жанжалдар мен дағдарыстарды реттеудің әдістері мен түрлері

V) Этносаяси жанжалдар

VІ) Жанжал түсінігі мен түрлері. Жанжалдың пайда болу себептері.

VІІ) Жанжал түсінігі. Жанжалдық жағдайларды шешудің құрылымдық әдістері мен тұлғааралық стилдері.

Корытынды.

Колданылган әдебиеттер.
Кіріспе
Адамзаттың немесе әрбір қоғамның өмірі көптеген салалардан тұрады.
Мысалы, экономика саласы, мәдени сала, рухани сала және тағы басқалары.
Әрбір салада үнемі дамып отыратын өзіне тән білімдер қалыптасып, осы
білімдер кейін ғылымға айналып, қоғамның қарқынды дамуына негіз болады.
Қоғамдағы осындай салалардың бірі – саяси сала. Саяси салада да
мыңдаған жылдар бойы жинақталған саяси білім қалыптасқан. Саяси ойлар,
саяси идеялар, саяси тәжірибе – жинақтала келіп саяси ғылымның
қалыптасуына негіз болды. Сөйтіп, басқа ғылымдармен қатар саясаттану да өз
алдына дербес ғылым болып бөлініп шықты.
Саяси ғылым немесе саясаттану көптеген өркениетті елдермен бірге
Қазақстанда да мемлекеттік білім беру үлгісі бойынша қоғамтану ілімдерінің
қатарына академиялық пән ретінде енгізілді. Қазіргі кезеңде саясаттану - бүкіл
дүние жүзі ғалымдары мойындаған, өмір елегінен өткен саяси процестерді жан
– жақты зерттейтін ғылым.
Саяси ғылым қоғамдық және саяси құрылыстың мән-мағынасын терең
түсініп білуге, жеке адамның қоғамда алатын орнын, атқаратын міндетін
айқындауға, олардың сан түрлі құқықтары мен бостандықтарын дұрыс
пайдалануға мүмкіндік береді. Саяси ғылымның басты объектісі – қоғамның
саяси саласы және ондағы саяси құбылыстар мен процестер. Бұл ғылым
жалпыадамзаттық игіліктерге негізделген демократиялық тәртіптерді
құрметтеуге, ортақ саяси мәселелерді ұжымдасып шешуге үйретеді, тұлғаның
өз мақсаттарын мемлекет деңгейінде іске асырудың жолдары мен әдістерін
дұрыс таңдай білуге, демократиялық нормалар мен қоғамдық институттарды
қалыптастыруға көмектеседі.
Саяси ғылымның басты мақсаты – қоғамда әлемдік деңгейдегі
демократиялық саяси мәдениет қалыптастыру, онсыз, саясаттанудың
тұжырымдамалары бойынша, демократиялық қоғам орнатудың өзі де екі талай
деп есептелінеді.
Қоғам мүшелерінің саяси мәдениетінің жоғары деңгейде болуы, осы
арқылы саясатқа белсенді араласып, ұтымды шешім қабылдауы өздігінен
туындамайды. Тұлғаның саяси өмірдегі өз орнын ұғуы және осы өмірдің
субъектісі болуы үшін оларға жүйелі түрде саяси білімдер теориясын, олардың
даму тарихын игеріп, саяси үрдіс қатынасу жолдарын оқып үйренуі қажет.
Осы тұрғыдан қарағанда біз ұсынып отырған оқу құралының маңызы
ерекше деп есептейміз. Бұл еңбектің мазмұны саяси білімдердің даму
тарихындағы ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейінгі сан алуан ойшылдардың,
ғалымдардың, қоғам қайраткерлерінің тұжырымдамаларына негізделген.
Авторлар әрбір күрделі саяси теориялық мәселе бойынша нақты тәжірибеден
НЕГІЗГІ ӘДЕБИЕТТЕР
1. Жамбылов Д. Саясаттану. Оқулық. Алматы. «Жеті жарғы». 2005.
2. История политических и правовых учений. Под ред. О.Э.Лейста. М.,
1997.
3. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы. 2007.
4. Макиавелли Н. Правитель. Книга об искусстве управления людьми и
государством. Алматы. 1996.
5. Панарин А.С. Политология. Учебник. М., 2002.

ҚОСЫМША ӘДЕБИЕТТЕР
1. Аль-Фараби. Историко-философские трактаты. Алматы. 1985.
2. Бөкейханов Ә. Шығармалар. Алматы. 1994.
3. Уәлиханов Ш. Таңдамалы. Алматы. 1995.
4. Вебер М. Шығармалар жинағы. М., 1990.
5. Джунусова Ж.Х., Булуктаев Ю.О., Акимова А.М. Введение в
политологию. Алматы. «Жеті жарғы». 1998.
6. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Нышандары. Алматы. 1997.
7. Локк Дж. Сочинения в трех томах (Философское наследие). М., 1985.
8. Манхейм К. Диагноз нашего времени. М., 1994.
9. Назарбаев Н.Ә. Ғасырлар тоғысында. Алматы. «Өнер». 1996.
10. Нысанбаев А.Н. Политология. Учебник. Алматы. «Ақыл кітабы». 1998.
11. Политология. Учебник. Под ред. Байдельдинова Л.А. Алматы.
«Экономика». 1997.
12. Политология. Учебное пособие. Под ред. Булатовой А.Н. Алматы.
«Дәнекер». 2002.
13. Политология. Альбом схем. Под ред. Дёмина Г.И. М., 2002.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министірлігі
Құлан ауылшаруашылық колледжі
Курстык жумыс
Саяси дау ... мәні мен ... ... ... ...
2014 жыл
Жоспары
Кіріспе
Негізгі бөлім:
І) Саяси дау-жанжал және дағдарыс
ІІ) Этносаяси дау-жанжалдарды шешу жолдары
ІІІ) Саяси жанжалдар
ІV) Саяси жанжалдар мен дағдарыстарды реттеудің әдістері мен ... ... ... ... ... мен түрлері. Жанжалдың пайда болу себептері.
VІІ) ... ... ... ... ... ... ... мен тұлғааралық стилдері.
Корытынды.
Колданылган әдебиеттер.
Кіріспе
Адамзаттың немесе әрбір қоғамның өмірі көптеген салалардан тұрады.
Мысалы, экономика саласы, мәдени сала, рухани сала және тағы басқалары.
Әрбір ... ... ... ... ... тән ... ... осы
білімдер кейін ғылымға айналып, қоғамның қарқынды дамуына негіз болады.
Қоғамдағы осындай салалардың бірі - саяси сала. ... ... ... ... бойы ... ... білім қалыптасқан. Саяси ойлар,
саяси идеялар, саяси тәжірибе - жинақтала ... ... ... ... ... ... басқа ғылымдармен қатар саясаттану да өз
алдына дербес ғылым болып бөлініп шықты.
Саяси ғылым немесе ... ... ... елдермен бірге
Қазақстанда да мемлекеттік білім беру үлгісі бойынша қоғамтану ілімдерінің
қатарына академиялық пән ретінде енгізілді. Қазіргі ... ... - ... жүзі ... ... өмір елегінен өткен саяси процестерді жан
- ... ... ... ... ... және ... құрылыстың мән-мағынасын терең
түсініп білуге, жеке адамның қоғамда алатын орнын, атқаратын міндетін
айқындауға, ... сан ... ... мен ... дұрыс
пайдалануға мүмкіндік береді. Саяси ғылымның басты объектісі - қоғамның
саяси саласы және ... ... ... мен ... Бұл ... ... ... демократиялық тәртіптерді
құрметтеуге, ортақ саяси мәселелерді ұжымдасып шешуге үйретеді, тұлғаның
өз мақсаттарын ... ... іске ... ... мен әдістерін
дұрыс таңдай білуге, демократиялық нормалар мен қоғамдық институттарды
қалыптастыруға көмектеседі.
Саяси ғылымның басты мақсаты - ... ... ... ... ... қалыптастыру, онсыз, саясаттанудың
тұжырымдамалары бойынша, демократиялық қоғам орнатудың өзі де екі ... ... ... ... ... ... деңгейде болуы, осы
арқылы саясатқа белсенді араласып, ұтымды шешім қабылдауы өздігінен
туындамайды. Тұлғаның саяси өмірдегі өз орнын ұғуы және осы ... ... үшін ... ... ... саяси білімдер теориясын, олардың
даму тарихын игеріп, саяси үрдіс қатынасу жолдарын оқып үйренуі қажет.
Осы тұрғыдан қарағанда біз ... ... оқу ... ... деп ... Бұл ... мазмұны саяси білімдердің даму
тарихындағы ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейінгі сан алуан ойшылдардың,
ғалымдардың, қоғам қайраткерлерінің тұжырымдамаларына негізделген.
Авторлар әрбір күрделі ... ... ... ... ... тәжірибеден
туындайтын ұғымдарды, анықтамаларды, тұжырымдамаларды жас
оқырмандарға, студенттерге қарапайым түсінікті түрде баяндауды мақсат етті.
Біздің ойымызша, бұл оқу құралының тағы бір ... - ... ... ... ... ... ... тығыз байланыстырылып
көрсетілуі. Қазақ халқының тарихындағы саяси үрдістердің ... ... ... саяси мәдениетке қосқан үлесі және Қазақстанның егемендік
алғаннан бергі болып жатқан өзгерістері жан - жақты ескеріліп, жаңа
мәліметтермен толықтырылған.
Осы оқу ... ... ... беру ... ... үн ... талабынан туындаған еңбек деп те есептейміз. Себебі бұрын да, қазіргі
уақыттың ... де оқу ... ... бөлімінде оқитын студенттер үшін
қазақ тіліндегі саяси әдебиеттердің, соның ішінде саяси білім мен оның тарихы
бойынша жетіспей келгені мәлім. Авторлар осы ... ... ... ... дау-жанжал және дағдарыс
Шиеленіс деп әрбір қарсы жақты қолайсыздыққа ... істі ... ... ... ... ... ... қайшы келуін, елеулі келіспеушілікті, өткір таласты айтады.
Шиеленіске адамзат өте ертеден-ақ көңіл аударған. Мысалы, б. з. б. VII -- VI ... ... ... ... ... ... қозғалыс көзі оң (ян) және теріс (инь) бастаулардан тұрады деп есептеді. Ежелгі грек фәлсафашысы Герак- лит заттар мен құбылыстардың дамуы ... ... ... ... ... ... процестердің дамуыңда қайшылықтардың пайдалылығын атап көрсетті. Гегель қарама-қарсылықтардың қайшылықтары мен күресін ... ... ... ... әсіресе көп көңіл бөлген -- марксизм. Маркс пен Энгельс ... ... ... ... мен құл, патриций мен плебей, помещик пен крепостной, мастер мен кіші мастер, қысқасы, езуші мен езілуші бірімен-бірі ылғи ... ... ... ... ... ... түрде үздіксіз күресіп келді, бұл күрес әрқашан бүкіл қоғам тұрмысын революциялық түрде қайта құрумен немесе күресуші таптардың ... ... ... отыратын" деген. Олар тап күресі таптық қоғамдардың дамуының зандылығы және қозғаушы күші деп есептеді.
Осы ғасырдың 50 жылдарында американдық ... ... ... шиеленістерге құндылықтар, мәртебе, билік, қаржы-қаражат үшін күресті жатқызды. Мұндай көзқарас Батыс саясаттарында кең тараған.
60 жылдары немістің әлеуметтанушысы Ральф Дарендорф ... ... ... алға ... Ол ... ... ... мен таптық шиеленістер" деген еңбегінде билікті бөлуге байланысты адамдар арасында теңсіздік пайда ... олар ... ... ... ... ... ... өзгерістер жасалады. Капитализм біртіндеп терең өзгерістерге ұшырайды. Оларды ... ... ... сондықтан К. Маркс айтқан революциялық төңкеріске жол берілмейді делінген.
Американың әлеуметтанушысы Кеннет Баулдинг "шиеленістің жалпы теориясын" жасады. Оның ... ... ... мәні ... қалыптық реакциясына байланысты. Қандай кикілжің болмасын, тітіркендіргіштер, қоздырғыштардың ... ... ... ... жеке адамдардың құштарлықтарын өзгертуге болады. Соның арқасында қоғамдық құрылыс ... ... ... ... ... шиеленістер көптеген ғалымдардың назарын аударуда. Сондықтан осы мәселемен арнайы айналысатын конфликтология деген ғылым пайда болды. Ол мейірімсіздікке, ... ... ... қоғамды бүліндіріп, тығырық қатірейтін саяси шиеленістердің шығу зандылықтарын біліп, реттеу жолдарын іздестіріп, оның алдын алуға бағытталады. Соған орай, ол саяси және ... ... ... де ... шиеленістердің бірнеше себептері бар. Ең бірінші, жалпы себебіне адамдардың теңсіздігі жатады. Себебі әркімнің қоғамдағы мәртебесі, қызметі, билікке қатынасы ... ... ... ... ... ... бағынады, дегендерін істейді. Дарендорф: "Бұл қайшылық әрқашан болған және бола бермек, ... ... ... ... таптар, дау-дамайлар болмайды деуі бекер сөз" дейді.
Шиеленістің екінші себебіне кажеттілік, мұктаждыктың, талап-тілектің өтелмеуі немесе канағатгандырғысыз ... ... ... ... ... бір ... этникалық, діни, т. б. бірлестіктердің мүшесіміз деп санайды. Бұл олардың ... ... ... және ... ... басқалардан төмен сезініп, мүдделеріне қысым жасалды деп ұғады. Мысалы, Ресейдің ... ... ... ... католиктер, Канададағы Квебек провинциясы, Испаниядағы баскілер және т. с. с.
Батыстың көптеген саясатшылары шиеленістер (төртінші) себебін адамның ... ... ... жеке адам мен ... ... ... ... сәйкес келмеуі, өмірден адам бір нәтижені күтуі, шындығында басқаша шығуы, адамдардың өзара түсініспеушілігі, олардың ішкі сезімдерінің жетілмегендігі, т. т. ... ... ... ... рөл ... ... бақылауға алынған шиеленіс адамдар, топтар арасында пайда болған дау-дамайлардьі уақытында ушықтырмай, асқындырмай шешуге септігін тигізеді.
Әлеуметтік шиеленістер сан ... ... Олар ... ... ... жұмысшылар мен әкімшілік басшылары, ері мен әйелі және т. с. с. арасында кездеседі. Олар әр ... ... ... ... ... қатынасатын субъектілерге байланысты мемлекеттер, ұлттар, діндер, нәсілдер арасындағы; қатынасатын жақтарға байланысты саяси, экономикалық, ... ... ... ... әскери, мәдени; қамтыған шеңберіне қарай халықаралық, аумақтық, жергілікті болып бөлінеді. Оларды антагонистік және антагонистік емес, негізгі және ... ... ... жататын және жатпайтын, ұзақ уақыттық және қыска мерзімді, т. т. етіп те бөліп жүр.
Саяси шиеленістер өзінің даму барысында бірнеше ... ... ... ... ... ... туадьі. Қоғамның кейбір салаларында қиындықтар пайда болады. Оларға айтарлықтай мән берілмесе, ерби түседі. Мысалы, адамдардың өмір сүру ... ... ... сақтау, адамгершілік тәртіптері бұзылады. Әділетсіздікті бұрынырақ сезетін қарсы жақтың алдыңғы қатарлы адамдары өздерінің келіспеушіліктерін білдіре бастайды. Келесі кезенде келіспеушілік, ... ашық ... ... ... ... мүмкін. Билікті халық мойындағанда, оның заңдарын дұрыс деп түсініп, өз еріктерімен орындағанда билік. Сонда оның беделі де, ... ... ... сыры да болады. Ал мынадай кикілжіңде басқарушы төбе ... әр ... ... ... беделдері кетіп, оларға сенімсіздік туады. Одан кейін екі жақтың арасында ашық қарсыластық, қақтығыстар болуы мүмкін. Екі ... да ... ... дар ... ... шеңбері кеңиді. Егер мұның бәріне жол табылып, шешілмесе, дау-жанжал өркениетгі түрден шығып, ... ... ... ... ... Таулы Карабахтағы, грузин-абхаз шиеленістері сияқты.
Біраз жағдайда билік басындағылар қайшылықты байқаса да байқамаған сыңай білдіреді. Ондайда кикілжің бықсып, жанып өрістеуі, ... ... ... ... ... ... шешу ... Бұрын одан екі жолмен құтылғысы келетін. Біріншісі, қоғамның "таза" даму қисынына сәйкес келмегенді өз арасынан аластап, сыртқа ығыстырып шығару ... ... ... ... ... жағдайды, құрылымды тура басып-жаншып құрту, жою арқылы құтылғысы ... ... де ... шешілген сияқты алдамшы түсінік туады. Ал, шын мәнінде, бұл ауруды ішке ... ... ... ... ... дер ... ... тырысады. Оның екі жолы бар.
1. Шиеленісті мәмілеге келу арқылы бейбіт жолмен шешу. Мәміле деп ... ... ... өзара кешірімділік білдіріп, ымыраға келуін айтады. Онда екі жак бірін-бірі ... ... ... ... ортақ келісімге келуге тырысады.
2. Зорлық негізінде бітістіру, келістіру. Мұндай жағдай бір жақтың күші айтарлықтай басым болғанда, екінші жақ ... ... оны ... ... ... ... жақты татуластырудың кең тараған түрі -- келіссөздер. Ол арқылы қарсы жақтың пікірі, дәлелдері ... ... ... ... ... ... шарттары анықталады. Дағдарыс жағдайынан шығу үшін оның мәнін, ерекшеліктерін, әлеуметтік негізін және т.б. зерттеп білген жөн.
Қоғамдағы саяси шиеленіс көбіне ... ... бар ... да ... ... Кеңес заманында көппартиялық пен оппозицияға қалыпты жағдайдан тыс, ерсі нәрсе сияқты қарайтын. Ал демократиялық елдерге олар қажетті шарт. Олар ... ... ... ... ... олар ... ... әр топтың талап-тілектері, көзқарастары ескеріледі. Соңдықтан ағылшын фәлсафашысы Джон Милль демократиядан оппозицияны алып тастаса, диктатура калады деп тегін айтпаған.
Дегенмен, ... ... соң одан ... күнде де шығу керек. Ол азаматтық келісім негізінде шешілуге тиіс. Оның екі жолы бар. ... -- ... ... күдіктілік қалпын бұзып, сенім жағдайын туғызу. Екіншісі -- барлық деңгейде адамдардың қарым-қатынас тетіктерін қалыптастыру. Зорлық ... ... ... одан аулақ болып, өркениетті жол іздеген абзал.
Америкалық саясатшы Г. Райфф әрбір есі дұрыс адам ортақ мүдделер тауып, ... ... ... ... ... ... ... Батыстың тәжірибесі жеке адамның еркіндігіне, коғамның ашықтығына, ... ... ... Біз үшін ... ... ... орындай қою әлі қиын. Бірақ соған тырысқан жөн. Себебі, олар ел тағдыры үшін маңызды шарттар.
Сонымен ... ... ... ... тән қасиет. Олардың жекелеген түрі ғана қиратып, бүлдіруге әкеледі. Олай болмау үшін өсіп келе ... ... ... дер кезінде ашып, реттеген, одан да жақсысы олардың алдын алған ләзім. Оған саяси және қоғамдық өмірдің демократиялық жағдайында ғана қол ... ... ... ... ... ... ... (1922 жылы туған) тұрақтылық пен демократияны медальдің екі жағы деп өте дұрыс санайды.
Саяси ғылымдағы ... ... ... ... жиынтығын зерттейтін ғылыми және оқу проблемалары
сипатындағы жаңа жеке пән шиеленістану деп аталады.
Жалпы тұрғыдан алғанда шиеленіс қарама-қарсы ... ... ... ... ... түйісуі, әртүрлі сипаттағы пайымдаушылық, келіспеушілік, ымырасыздық.
Саясаттану зерттеулерінің нысандары болып саяси билік, саяси мақсат
мәселелерімен тікелей және жанама қатысты, саяси ... ... ... ... ... ... ... тамырларын ежелгі
философтардан алады. Бүкіләлемдік тарихта бұл мәселелер біздің дәуірімізге
дейінгі YІІ-YІ ғасырлардағы Қытай философтарының, Ежелгі Грекиядағы
Анаксимандр мен Гераклиттің теориялық пайымдауларынан ... ... ... ... ... және ... ... арқылы және ... ... ... деп ... ... ... ... басқа үлгіде Сократ, Платон, Полибий және басқалары да топшылады.
Қоғамдағы ... ... ... көп ... ... ... деңгейдегі шиеленістерді сараптай отырып, олардың қоғамдық
процестердің дамуындағы жағымды сипатын атап көрсетеді. Алайда, ХYІІІ
ғасырдың соңына дейін саяси шиеленісті зерттеуші ойшылдар оны ең ... ... ... ... ... үстемдік ету мен бағыну мәселелеріне жатқызды.
Шиеленісті әлеуметтік құбылыс ретінде алғаш рет Адам Смит "Табиғат
және ... ... ... ... (1775 ж.) атты ... ... Сол сияқты, Гегельдің қарама-қарсылықтың күресі туралы ілімі
шиеленістерді зерттеу үшін маңызды роль атқарады. Гегель шиеленістің негізгі себептерінің бірі деп бір ... ... ... ... еңбекке қатынастағы" әлеуметтік алшақтықты көрсетеді.
Шиеленістер теориясының дамуына, осы ілімнің мазмұнына айтарлықтай
үлес қосқан ХІХ ... ... - ХХ ... басындағы әлеуметтану
ғылымы болды. Биология ғылымының ықпалында болған әлеуметтану
шиеленістерді Ч.Дарвиннің табиғи іріктеу теориясынан алады,
әлеуметтанудағы ... ... ... ... көзқарасты таратуды алып келді. Кейін әлеуметтану шиеленістерге төмен баға беретін функционализмнің ... ... ... ... ... ... ығыстырылғандай
жағдайға жетті.
Алайда, ХХ ғасырдың 50-жылдарынан бастап әлеуметтік шиеленістерді
қоғамның ішкі өміріне ықпалы бар құбылыс ретінде қараған арнаулы еңбектер пайда бола бастады. ... (АҚШ) ... ... (Германия) "Қоғамның шиеленісті моделі", К.Боулдингтің.
(АҚШ) "Шиеленістің жалпы теориясы" концепциялары саяси ғылымда кеңінен танымал болды.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... мәселесін зерттеудегі таным аппаратын және осы мәселені зерттеудегі символика - логикалық талдауда үлкен
жетістіктерге жеткені ... ... ... мен оның себептері, даму бағыты, шешу әдістері осы зерттеушілердің ... ең ... ... ... ... мен ... өз бетінше таңдаудан
сақтандыратын нақты, сызба түріндегі модельдер бейнесінде берілді.
Әлемнің осы заманғы дамыған елдеріндегі әлеуметтік шиеленістер
туралы концепциялардың ... ... және ... пайдаланылуы,
сондай-ақ оларды жасаушылардың қоғамдағы жоғары беделі бұл
концепциялардың негізінен әлеуметтік таптардың абстрактылы мүдделеріне
қатыссыз, жалпыадамзат көкейіндегі мүддені және олардың ... ... ... Мысалы, АҚШ-та саясаттану беделді
қоғамдық ғылымдардың біріне айналып, шиеленістерді реттеу, шиеленіс
жағдайларын ... ... ... ... Оның ... ... ... қоғамдық танымды реттеу үшін таным
деңгейі шеңберлерін жоғары алып, саяси шиеленістерді шешудің ғылыми
жолдарын қалыптастыру.
Шиеленістанудың даму эволюциясындағы ... ... ... ... ... (Мәскеу, 1988) кітабын жатқызуға
болады. Ғалым бұл еңбегінде саяси шиеленіс мәселесін бүкіләлемдік тарихи
материалдар негізінде зерттеген. Ежелгі Рим мен ерте ... мен Араб ... ... папа мен ... ... түрік анычарлары мен герман ландскнехтері,
британ пираттары мен испан инквизиторларымен болған соғыстарға, ал жаңа
дәуірде - ... ... мен ... ... ... ... талдау жасайды.
2) Этносаяси дау-жанжалдарды шешу жолдары
Сондықтан қазір көбіне шиеленістерді дер кезінде шешуге тырысады. Оның екі жолы бар:
Шиеленісті мәмілеге келу ... ... ... ... Мәміле деп дау-жанжалға қатысушы жақтардың өзара кешірімділік білдіріп, ымыраға келуін айтады. Онда екі жақ бірін-бірі ұғынысып, өзара ... ... ... ... ... ... бітістіру, келістіру. Мұндай жағдай бір жақтың күші айтарлықтай басым болғанда, екінші жақ ... ... оны ... жойып жібергенде туады.
Екі жақты татуластырудың кең тараған түрі - ... Ол ... ... жақтың пікірі, дәлелдері белгілі болады, күштің арақатынасы ... ... ... ... ... тудыратын мәселелердің бірі - этникалық ұлтшылдық. Ол идеология немесе қозғалыс ретінде көрініс ... ... ... этнос негізгі үш мақсатты алға қояды:
автономия мен өзін-өзі басқаруды қамтамасыз ету;
белгілі бір жерге, аумаққа иелік ету құқығын алу;
өз мәдениетін жалпымемлекеттік ... ... ... ... шиеленістердің себептері қандай? Бұл сұраққа деген жауап беріледі.
Әлеуметтік шиеленістің жалпы себебі - адамдардың бірі ... ... ... ал ... ... және ... орындауға мәжбүр болатын
"императивтік үйлестірілген ассоциациялардағы" теңсіздік жағдайы болып есептеледі.
Басқаша айтқанда, шиеленістер билік мәселелеріне байланысты туындайды
. Аталған ассоциациядағы ... ... тап" осы ... ... тарапынан кедергілерге ұшырайды.
Ал қатынастар тәртібін реттестіретін басқару мен ... ... ... адамдардың бірі билік құратын, басқаратын, ал екіншісі ... ... ... ... ... ... ... теңсіздік шиеленістің түпкі себебі. Осыған байланысты ол коммунистік-маркстік ілімді адамдар ... ... ... ойсыздық" немесе "утопия" деп жариялады.
Мойындау керек, адам жаратылысының, қоғамдық топтар ... ... және ... ... ... ... ... шиеленістердің қайнар көзі болуын дәлелдеу қоғам дамуы тарихында ашылған жаңалық болып ... ... ... авторларының көпшілігі деген пікірге келіп тіреледі.
Шиеленістерді туғызатын себептер ретінде: жеке және қоғамдық
құндылықтардың үйлеспеуі, адамдардың өз мақсаттары мен әрекеттерінен
күткен нәтижелер ... ... ... ... ... бірі тіл ... ... коммуникация
процесіндегі логикалық қателіктер мен семантикалық қиындықтар, ақпараттар тапшылығы мен сапасыздығы ... ... ... қақтығыстар "шиеленісуші пікірлердің" түйісуі ретінде тұжырымдалады, ал оның негізгі ... ... адам ... ... ... іс-әрекет пен ол туралы деректер арасындағы сәйкессіздік ... ... ... ... ... мен көңіл-күйлерде", яғни осы өзара қатынастардың табиғатында ғана емес.
Шиеленістің әмбебаб көзі келіспеушілік талаптарды қанағаттандыру
мүмкіндіктерінің шектелуі. Бұл ешқандай ... ... бәрі ... ... қоғам құру мүмкін еместігін көрсетеді.
Мысалы, барлық экономикалық шиеленістер өмірге қажетті материалдық, қаржылық қорлардың тапшылығына байланысты пайда болады.
Қазіргі қоғамдағы шиеленістердің түрлерін ... ... ... ... ... Шиеленісті түрлерге бөлудің әртүрлі
негіздері бар. Субъективтілігі бойынша ... ... ... мүмкін (мемлекетаралық), ұлттар арасында (ұлтаралық, этникалық),
таптар арасында (тапаралық), конфессиялар ... ... ... ... шиеленісуші жақтар арасындағы қатынастар саласы
бойынша (саяси, әскери, экономикалық, сауда, қаржы, кеден және басқалары), көлемі бойынша (халықаралық, ... ... және т.б. ... ... көп ... оның құралдары, амалдары, қалыптасу
және шешу жолдары айқындайды. Айта кету ... ... ... ... ... ... ... институттардың қалыптасқан жүйесі жоқ.
Әлеуметтану және саясаттану ғылымдары жоғары дәрежеде дамыған деп
саналатын елдердегі саяси ... ... ... ... ... ... қана қоймайды, сонымен бірге оларға алдын-ала болжам
жасайды.
Өкінішке орай, әлемнің көптеген елдерінде осындай ғылыми ... ... ... ... ... ... ... кетіп, асқынуға дейін барса, кейбір жағдайда қантөгістік сипат алуы да мүмкін.
Саяси ... ... ... ... ... ... өтуі
мүмкін, осыған сәйкес олардың алдын алу үшін әртүрлі ... ... ... ... - ... негіздерінің орын алуы, шиеленіс әлі болмаса да
оның себептерінің жинақталуы. Мысалы, ұлтаралық қатынастарда ... ... ... ... ... ... демографиялық процестер немесе белгілі бір этностардың өзіндік санасының өсуі.
Екінші кезең - ... ... ... жоқ, ... ... ... ... қарсылықтары айтыла бастайды.
Үшінші кезең - көріну ... ... ... ... ... ... басқа кезеңдер, мысалы, ашық қарсылық білдіру,
қақтығыс кезеңінің ... да ... Ал ... ең ... ... - ... кезеңі. Соңғысы қарсылық көрсетуге адамдардың үлкен шоғырын
жұмылдырумен, шиеленіс аймағының ұлғайтуымен ерекшеленеді,
"өркениеттілік" түрінен қарулы күреске көшіп, қарсыласқан екі ... ... ... ... ... ... үлкен шоғыры тартылып,
ушығу сипатындағы шиеленістерге бұрынғы Югославия провинцияларындағы соғыс, Ауғанстандағы әскери қақтығыстар, грузин-абхаз-осетин, СУАР ... және т.б. ... ... ... кезеңіндегі шиеленістер көбінесе бір қоғамның ішінде кең
орын алады. Мысалы, қылмыскерліктің ... түрі ... ... ... ... ... ... мұндай түрлерінің
жеңіл және тез шешілуі қиын, себебі олар ұзақ жылдар бойына қордаланған.
Олар ... ... ... ... ... ... ТМД ... кейбіреуінде бұл аяқ астынан пайда болғандай көрінуі
мүмкін, алайда олардың түбірі ондаған ... ... ... болатын.
Саяси шиеленістердің негізгі себептері - ... ... ... жеткіліксіздігі кез-келген, тіпті дамыған қоғамның өзіне де тән құбылыс.
Сондықтан әлеуметтік шиеленістерге әдеттегіден тыс
жағдайға (аномалияға) қарағандай қарауға болмайды. Керісінше, ... ақыр ... ... ... ... ... ең ерте кезеңінде тіпті мемлекет сияқты саяси институттарды
туындатып, ... ... ... ... ... ... ұдайы шешіліп отыруы қоғамдағы қарама-қайшылықтарды
жою үшін мекемелердің қарқынды дамуына жол ашады.
Егер қоғам ішіндегі шиеленісті ... ... және ... ... ешбір мінсіз үндесіп тұрса, ол кезде шиеленістерді
ауыздықтау мен реттестіру функцияларын атқаратын саяси институттардың
пайда болуын және олардың қызметтерінің ... ... ... Бұның ең қысқа жауабы: шиеленісуші әлеуметтік топтар мен таптар
арасындағы билік айтушы, араша болушылар ... ... ... , ... ... ... жүйе ... болды.
Сондықтан әлеуметтік шиеленіс - қоғамның саяси дамуының негізі болып табылады.
3) Саяси жанжалдарБіздің елдің болсын, шетелдердің қоғамтану ғылымдарында ... ұзақ ... бойы ... ... ... ... өткір қайшылықтар, терең дағдарыстар болса, мемлекеттің қалыпты, ... ... ... ... ... саналды. Ол үшін мемлекет тұрақты, тепе-теңдік жағдайында бірқалыпты дамуы керек сияқты болып көрінді. Сондықтан тұрақтылық ... ... ... ... бірі ... шын ... бұл ... түсінік емес еді. Себебі, қоғамда әр түрлі топтар, таптар, жіктер ... ... ... ... ... ... ... өзіндік мақсат-мүдделері, талап-тілектері, арман-аңсарлары, мұқтаж-қажеттіктері болады. Олар, сөз жоқ, сәйкес келе ... ... ... ... ... ... ... Олар дер кезінде шешілмесе, шиеленістерге, жанжалдарға айналады. Шиеленіс деп әрбір қарсы жақты ... ... істі ... ... ... ... ... көзқарастардың қайшы келуін, елеулі келіспеушілікті, өткір таласты ... ... өте ... ... ... Мысалы, б. з. б. VII -- VI ғасырларда қытай фәлсафашылары дүниедегі нәрселердің бәрінің қозғалыс көзі оң (ян) және ... (инь) ... ... деп ... ... грек ... Герак- лит заттар мен құбылыстардың дамуы қарама-қарсылықтардың күресінен туады деді. Макиавелли ... ... ... ... ... атап ... ... қарама-қарсылықтардың қайшылықтары мен күресін жоғары бағалады.
Саяси шиеленістер теориясына әсіресе көп ... ... -- ... ... пен ... : ... Олар тап ... таптық қоғамдардың дамуының зандылығы және қозғаушы күші деп есептеді.
Осы ғасырдың 50 ... ... ... Козер әлеуметтік шиеленістерге құндылықтар, мәртебе, билік, қаржы-қаражат үшін ... ... ... ... ... ... кең ... жылдары немістің әлеуметтанушысы Ральф Дарендорф алға тартты. Ол деген еңбегінде билікті бөлуге байланысты ... ... ... ... болады, олар кикілжіңге әкеледі. Соның нәтижесінде қоғамда құры- лымдық өзгерістер жасалады. Капитализм ... ... ... ... ... өздері жүзеге асырады, сондықтан К. Маркс айтқан революциялық төңкеріске жол берілмейді делінген.
Американың әлеуметтанушысы Кеннет Баулдинг ... Оның ... ... ... мәні ... қалыптық реакциясына байланысты. Қандай кикілжің болмасын, тітіркендіргіштер, қоздырғыштардың ... ... ... ... жеке ... құштарлықтарын өзгертуге болады. Соның арқасында қоғамдық құрылыс түбірімен өзгеріске ұшырайды.
Қазіргі кезде қоғамдағы шиеленістер көптеген ғалымдардың назарын аударуда. Сондықтан осы мәселемен ... ... ... ... ғылым пайда болды. Ол мейірімсіздікке, төзімсіздікке, озбырлыққа әкелетін, қоғамды ... ... ... ... ... шығу зандылықтарын біліп, реттеу жолдарын іздестіріп, оның алдын алуға бағытталады. Соған орай, ол саяси және қоғамдық қатынастарды жетілдіруді де ... ... ... ... бар. Ең ... жалпы себебіне адамдардың теңсіздігі жатады. Себебі әркімнің ... ... ... ... ... ... Біреулер билік етеді, екіншілері оларға бағынады, дегендерін істейді. Дарендорф: дейді.
Шиеленістің екінші ... ... ... талап-тілектің өтелмеуі немесе канағатгандырғысыз өтелуі жатады.
Үшіншіден, адамдар өздерін белгілі бір әлеуметтік, этникалық, діни, т. б. ... ... деп ... Бұл ... өмірдегі орнын айқындайды және өздерінің жағдайын басқалардан төмен сезініп, мүдделеріне қысым жасалды деп ұғады. Мысалы, Ресейдің ... ... ... ... католиктер, Канададағы Квебек провинциясы, Испаниядағы баскілер және т. с. ... ... ... ... ... ... адамның санасынан іздейді. Мысалы, жеке адам мен қоғамдық құндылықтар туралы түсініктері ... ... ... адам бір ... ... ... ... шығуы, адамдардың өзара түсініспеушілігі, олардың ішкі сезімдерінің жетілмегендігі, т. т. ... ... ... ... рөл ... ... бақылауға алынған шиеленіс адамдар, топтар арасында пайда болған ... ... ... ... ... септігін тигізеді.
Әлеуметтік шиеленістер сан алуан келеді. Олар мемлекеттер, ұлттар, ұйымдар, жұмысшылар мен әкімшілік басшылары, ері мен ... және т. с. с. ... ... Олар әр ... топтастырылады, жіктеледі. Мысалы, оларға қатынасатын субъектілерге байланысты ... ... ... ... арасындағы; қатынасатын жақтарға байланысты саяси, экономикалық, идеологиялық, экологиялық, сауда, қаржы, әскери, мәдени; қамтыған шеңберіне қарай халықаралық, аумақтық, жергілікті болып ... ... ... және антагонистік емес, негізгі және негізгі емес, ... ... және ... ұзақ ... және ... ... т. т. етіп те ... жүр.
Саяси шиеленістер өзінің даму барысында бірнеше кезеңдерден өтеді. Алғашқы кезеңінде кикілжіңдерге негіз туадьі. Қоғамның кейбір салаларында қиындықтар пайда болады. ... ... мән ... ерби түседі. Мысалы, адамдардың өмір сүру деңгейі ... ... ... ... ... бұзылады. Әділетсіздікті бұрынырақ сезетін қарсы жақтың алдыңғы қатарлы адамдары өздерінің келіспеушіліктерін білдіре бастайды. Келесі кезенде келіспеушілік, наразылық ашық айтылып, ... ... ... ... Билікті халық мойындағанда, оның заңдарын дұрыс деп түсініп, өз еріктерімен ... ... ... оның ... де, ... бағындыратын сиқырлы сыры да болады. Ал мынадай кикілжіңде басқарушы төбе топтың әр ... ... ... беделдері кетіп, оларға сенімсіздік туады. Одан кейін екі жақтың арасында ашық қарсыластық, қақтығыстар ... ... Екі ... да ... адам- дар қолдап, дау-дамайдың шеңбері кеңиді. Егер мұның бәріне жол табылып, шешілмесе, дау-жанжал өркениетгі түрден шығып, қарулы қақтығысқа айналады. Мысалы, ... ... ... грузин-абхаз шиеленістері сияқты.
Біраз жағдайда билік басындағылар қайшылықты байқаса да байқамаған сыңай білдіреді. Ондайда кикілжің ... ... ... ... ... айналуы мүмкін. Соңдықтан шиеленісті шешу керек. Бұрын одан екі жолмен ... ... ... қоғамның даму қисынына сәйкес келмегенді өз ... ... ... ... ... ... құтылғысы келді. Екіншісінде, керексіз жағдайды, құрылымды тура басып-жаншып құрту, жою арқылы құтылғысы келді. ... де ... ... ... ... ... туады. Ал, шын мәнінде, бұл ауруды ішке тыққанмен бірдей.
Сондықтан қазір көбінде шиеленістерді дер кезінде шешуге тырысады. Оның екі жолы ... ... ... келу ... ... ... ... Мәміле деп дау-жанжалға қатысушы жақтардың өзара кешірімділік ... ... ... ... Онда екі жак ... ... ... кешірімділік жасап, ортақ келісімге келуге тырысады.
2. Зорлық негізінде бітістіру, келістіру. Мұндай жағдай бір жақтың күші айтарлықтай басым болғанда, екінші жақ ... ... оны ... жойып жібергенде туады.
Екі жақты татуластырудың кең тараған түрі -- келіссөздер. Ол арқылы қарсы жақтың пікірі, дәлелдері белгілі болады, ... ... ... ... шарттары анықталады. Дағдарыс жағдайынан шығу үшін оның мәнін, ерекшеліктерін, әлеуметтік негізін және т.б. зерттеп білген жөн.
Қоғамдағы саяси шиеленіс көбіне ... ... бар ... да байланысты. Бұрынғы Кеңес заманында көппартиялық пен оппозицияға қалыпты жағдайдан тыс, ерсі нәрсе сияқты қарайтын. Ал демократиялық елдерге олар ... ... Олар ... билік органдарына сенімсіздік туады, олар бюрократияланады. Оппозицияда әр топтың талап-тілектері, көзқарастары ескеріледі. ... ... ... Джон ... ... оппозицияны алып тастаса, диктатура калады деп тегін айтпаған.
Дегенмен, шиеленіс болған соң одан қайткен ... де шығу ... Ол ... ... негізінде шешілуге тиіс. Оның екі жолы бар. Біріншісі -- араздық, ... ... ... ... ... ... ... Екіншісі -- барлық деңгейде адамдардың қарым-қатынас тетіктерін қалыптастыру. Зорлық зорлықты тудырады. ... одан ... ... ... жол ... ... ... Г. Райфф әрбір есі дұрыс адам ортақ мүдделер ... ... ... жөнге келтіре білуі керек деген. Батыстың тәжірибесі жеке адамның еркіндігіне, коғамның ашықтығына, заңның билігіне негізделеді. Біз үшін олардың ... ... ... қою әлі ... ... ... ... жөн. Себебі, олар ел тағдыры үшін маңызды шарттар.
Сонымен саяси шиеленістер қоғамның дамуына тән қасиет. Олардың жекелеген түрі ғана ... ... ... Олай ... үшін өсіп келе ... дау-дамай, кикілжіңдерді дер кезінде ашып, реттеген, одан да ... ... ... алған ләзім. Оған саяси және қоғамдық өмірдің демократиялық жағдайында ғана қол ... ... ... ... ... Сеймур Липсет (1922 жылы туған)тұрақты медальдің екі жағы деп өте дұрыс санайды.
Жоғарыда көрсетілгендей, ... ... ... ... - ... Ал
"қызмет" дегеніміз - іс, әрекет, еңбек. Қызмет ол еңбектің өзіндік сипаты бар
ерекше түрі. Оның қарапайым ... ... ... ... ... ... араласуы, ал мазмұны жағынан алғанда жағдайды
белгілі мақсатқа сай өзгерту мен қайта құру.
Саяси саладағы қызметтің өз ерекшеліктері бар. Ол билік үшін ... ... ... ... мен топтардың, халықтар мен
ұлттардың мүдделерімен байланысты. Аристотельдің анықтауы бойынша,
, ... дәл ... - . ... ... саяси қызмет асқан шеберлікті, іскерлікті қажет етеді.
Белсенді іс-әрекет саяси қызметтің негізгі белгілерінің бірі болып ... ... ... тағы бір ерекшелігі - іс-әрекеттің саналы
болуы мен белгілі бір мақсатқа ... Бұл ... ... ... тән, бірақ саяси қызметте саналы қимыл атқару ерекше орын алады.
Дәл ... ... ... - ... ... пәрменді қозғаушы күші
және оның өмір сүру шарты. Осыған орай ... ... ... ... ... ... етіп, жасампаздық роль атқаруы қажет.
Саяси қызметтің тағы бір ... - оның ... ... ... ... ... бір ... және этикалық түсініктермен
байланыстылығы. Бүлдірушілік, террористік, экстремистік әрекеттер саясатта,
экономикада, мәдениетте өте зиянды; ұлтаралық қатынастарда халықтарды бір-
біріне қарсы қою, саяси ... ... ... ... ... ... адамгершілік құнын төмендетеді, саяси қызметтің мәнін және
нәтижесін жоққа шығарады.
Саяси қызметтің түпкі ... - ... үшін ... Саяси билікті жеңіп
алу немесе оны сақтап қалу үшін жүргізілетін күрес партиялардың немесе оған
126
қатысушылардың негізгі мақсаты болып табылады. Осы мақсатта ... ... мен ... ... Олар өзінің жүргізілу және жүзеге
асу жағынан алуан түрлі. Бұларды жүйелеп, саяси қызметтің күрес жолдарын
бірнеше типтерге бөлуге болады. Соның ішіндегі ... ... ... ... мен төңкерістер тарихта көп орын
алған, жалпы баршаға әйгілі ... ... Ал ... - бұл ... бір топтарының немесе жеке адамдардың саналы және арнаулы
мақсаттағы саяси іс-әрекеті. Бұған соңғы жылдары Қазақстанда болған елеулі
өзгерістерді жатқызуға ... ... ... өзгерістер
арқылы еліміз алдымен саяси егемендікке қол жеткізді. Ал реформалар жүргізу
нәтижесінде еліміз қарқынды әлеуметтік-экономикалық табыстарға жетті.
Саяси қызмет демократиялық реформаларды жүзеге ... ... ... ... ... ... мен халықтардың арасындағы
қоғамдық қатынастарды үйлестіреді. Бұл адам құқықтарын қорғау және
жариялылық, саяси бостандықтар беру жағдайында, әртүрлі ... ... ... мен ... ... келісімге келу арқылы жүзеге
асады.
Мысалы, Қазақстандағы саяси қызмет - еліміздің бірлігін нығайтуға
бағытталған өзекті мәселелерді шешуде ... ... ... ... ... татулығын нығайту үшін барлық
халықтардың және саяси ұйымдар өкілдерінің күштерін біріктіру; барлық
қоғамдық-саяси күштердің еркін пікір алмасуына жағдай жасау, халықтар
арасындағы ... ... ... әрі ... ... ... Бұның бәрі өз кезегінде әр адамның құқығын ... ... ету, ... республикамызды мекендеуші әртүрлі этникалық
топтардың мәдени дәстүрлерін дамыту және т.б. ... ... ... ... ... ... ... қызметінің негізгі мақсаты - қоғамды
демократияландыру. Бұл қоғамның мәдени дәрежесімен, қоғамдық пікірдің
алуан түрлілігімен, кемшіліктерді жоюға бағытталған ... ... ... көзқарастарға жол ашылуымен, қандай да болмасын маңызды
мәселелерді көтере білуі мен, қоғам дамуының күрделі де, қарама-
қайшылықтарға толы ... шеше ... ... ... өзі
кез-келген саяси партияның, қоғамдық-саяси ұйымның, әлеуметтік топтардың
прогресшілдігімен ... ... ... даму ... ... сүйенген саяси қызмет зор жауапкершілікті талап
етеді. Сондықтан қандай да болмасын саяси топтардың қызметі туралы ... ... ... ... ... баға беруге болады.
Демократияландыру барысында көпсөзділікке, қақтығысқа, алып-ұшпа
әрекеттерге жол ... ... ... әлеуметтік ортадан тыс
бостандық жоқ. Қоғамға әр уақытта үлкен қауіп болатын - ... ... ... саяси қызмет нақтылы нәтижеге жетуге бағытталып,
әлеуметтік топтар арасындағы ... ... ... ... ... ... жекелеген адамдар мен топтар арасындағы
қатынастарды реттеушілік жұмыстарын ... ... ... кең көлемде жүргізіліп жатқан өндірістік реформалар
мен нарықтық экономикаға көшу барысында жаңа әлеуметтік топтар
қалыптасты. ... ... ... ... ... жаңа қоғамның
көріністері.
Қазақстанда қазіргі кезеңде саяси қызмет өзінің мазмұны мен сипатына
байланысты негізгі екі бағытқа бөлінеді: ... ... ... ... ... ... ... қызметке танымдық, талдамдық, болжамдық және
бағалама - бағдарлық ... ... Бұл ... түрлері қазіргі жағдайда
саяси ғылымының маңызы мен ролінің басты көрсеткішіне айналып ... ... ... ... шешу үшін ел басшысы - президенттің
жақын кеңесшілері мен ақыл ... ... ... ғалымдар болуы
қажет.
Практикалық саяси қызмет іс жүзіндегі жұмыстарды реттеуге
бағытталады. Бұл ғылым тілінде ... ... деп ... ... ... ұйымдастырушылық, үгіттеушілік, насихаттаушылық және
тәрбиелік жұмыстар жатады. Қандай да болмасын саяси күштердің іс-әрекеті
осы қызметтермен ... ... ... осы екі бағыты бір-бірімен тығыз байланысты.
Саяси теория бұқараның практикалық тәжірибесімен ұштасқанда ғана қоғамға
ықпалды әрі тиімді болады. Саяси қызметтің осы екі ... түрі ... ... толық қамтып, оның көптеген салаларына араласады.
Мысалы, экономикалық, әлеуметтік, мәдени, ұлттық, әскери, ішкі және
сыртқы, халықаралық, дүниежүзілік және жергілікті - аймақтық ... ... ... ... қызметімен мемлекеттің, партиялардың саяси
бағытына, әртүрлі қоғамдық-саяси ұйымдар мен қозғалыстардың, жеке
адамдардың, саяси басшылардың ұстанатын ... да ... ... уақыт мерзімі бойынша ағымдағы саясат және ұзақ
мерзімге белгіленген саяси бағыттарға бөлінеді. Осыдан біз саяси қызметтің
мазмұны өте кең ... ... Әр ... ... қызметтің өзіндік
ерекшеліктері бар және олар саясатты жүзеге ... ... ... ... ... ... болады. Солардың ішіндегі ең
тиімдісі - пікір алысу, бұл шындыққа ... ... бір жол. Ол ... ... ... көмегін тигізеді. Саяси практикада ақиқат
көзқарастың қалыптасуына мүмкіндік жасайды. Әртүрлі саяси күштердің
арасындағы жан-жақты пікір алысу қоғам өміріндегі алуан түрлі түсініктердің
орын ... ... ... ... ... ... ... пікір
алысу және оны талқылау мәдениеті жоғары болуы қажет. Пікір таласы
әншейін бос сөзге, немесе қыңыр іс-әрекетке айналмауы қажет. Пікір талас
мәселенің мәнін жете ... әр ... ... ... ... ... ... өз пікірін қорғай білуге көмектеседі. Бұндай жағдайда
басқаның пікірін сыйлай ... ... зор. ... ... ... ... уәдеге жол берілмеуі керек. Бұлар саясаттағы субъективизмнің айқын
көрінісі болып табылады.
Демократиялық емес қоғамда басшылардың саяси қызметі шешуші роль
атқарып, оларға әлеуметтік ... ... де және ... ... ... ... нақтылы мысал: Сталиннің жеке басына табыну, Хрущевтің
елдің ішкі және сыртқы жағдайымен санаспай, жиырма жыл ... ... деп ... ... ... ... ... орнады
деген ұшқары тұжырымы. Сондықтан саяси қызметте осындай ретсіз
көріністерге жол берілмеуі үшін қоғамдық ... мен ... ... ... кең жол ... ... Мемлекет дәрежесіндегі
дұрыс саяси қызмет: заң шығаратын, атқарушы және сот органдары билігінің
айқын және жүйелі бөлінуін, дербестігін қамтамасыз ету.
Саяси қызмет арнайы мамандық ... ... ... өйтпесе саяси
қызметпен айналысушы жеке адамдар мен топтардың мүшелері ... және ... ... ретсіз, заңсыз шешулері мүмкін.
Саяси қызметтегі адамдардың саяси ... ... ... ... ... бір-біріне ықпалы қоғамда қалыптасқан әлеуметтік
қатынастармен үндес болуы тиіс. Басқаша айтқанда, саясат жүргізушілердің
қызметі басқа әлеуметтік ... ... ... ... ... ... өмір ... қоғам қажеттілігіне сәйкес келгенде
ғана пайдалы болады. Нәтижесінде саяси күштердің арасында тұрақтылық
қалыптасады, қоғамға ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясатпен, саясат жүргізушілердің
көзқарастарымен байланысының маңызы зор. Көзқарастар арасындағы күрес,
саяси белсенділік, саяси ... ... ... ... ... саяси
қызметке өз әсерін тигізеді. Саяси көзқарастар жеке ... ... ... тұжырымдары мен түсініктері тұрғысынан көрінеді.
Саяси көзқарастар тек ғана тұжырымдалған, жүйеге келген түрде ғана емес,
үйреншікті, үстірт ойға негізделуі де ... ... ... ... талдаған, ғылыми пайымдалған, логикаға негізделген болуы да ықтимал. Сондықтан азаматтардың, саяси партиялардың, қоғамдық ұйым басшыларының саясаттағы ғылыми ... ... өте ... саяси қызметтің нәтижелі болуының басты шарты.
Сондықтан саяси күштердің ықпалының артуы осыған байланысты болады.
Сонымен, саяси қызметтің мәні, мазмұны, типтері мен ... ... ... байланысты мынадай анықтама беруге болады:
Саяси қызмет
- саясатты ... ... және ... ... ... топтардың,
таптардың, бірліктердің, ұлттардың және т.б., ұйымдардың және жеке
адамдардың белгілі бір саяси мүдделерді жүзеге асырудағы іс-әрекеті. Бұл ... ... ... ... ... пәрменді ықпал етеді.
4) Саяси жанжалдар мен дағдарыстарды реттеудің әдістері мен түрлері
Саяси салада жанжалдарды тудырмаудың, оны одан әрі ... ... ... - халықтың әл-ауқатын көтеру, елдің жоғары әлеуметтік-экономикалык дәрежеде дамуын камтамасыз ету. Оған ... ... ... биік ... ... басындағыларға, заң органдарына деген сенім арта, беки түседі. Ал олар жеткіліксіз болса, саяси жанжалдар мен дағдарыстардың ... ... ... ... ... алу үшін ... ... әртүрлі әдіс-айлаларды пайдаланады. Мысалы, халык мүддесін қанағаттандыра алмаған ... ... ... ... болашақ күтіп түр деп үміттендіреді, жұбатады. Бір үміттен кейін келесі үміттің оты жануы мүмкін. Ол үміт шиеленісті ... ... ... ... ... түрі бар.
1. Дау-жанжалга бармау, одан қашқақтау әдісі. Мысалы, саяси қайраткер ... ... ... ... үшін ... сахнадан кетеді немесе кейбіреулер бастығымен істесе алмаса, істі насырға шаптырмау үшін өз еркімен жұмыстан ... ... ... әдісі. Қарсыласпен ерегіске бармай, "не істесең соны істе" деген сияқты, бәріне көніп жүре ... ... ... ... келу ... ... жолмен шешу. Мәміле деп дау-жанжалға қатысушы жақтардың өзара кешірімділік білдіріп, ымыраға келуін айтады. Онда екі жак ... ... ... ... ... ортақ келісімге келуге ты- рысады.
4. Зорлық негізінде бітістіру, келістіру. Мұндай жағдай бір жақтың күші айтарлықтай басым болғанда, ... жақ ... ... оны ... жойып жібергенде туады.
Аралық сот немесе арбитраждық сараптау әдісі. Мұнда қарсы ... дау, ... ... мәселені тексеруге өз еріктерімен үшінші жаққа береді. Оның шығарған шешімін екі жақта мойындайды. Мұндай жағдайда төрелік етуші қазы ... ... ... ... ... ... ... тәртібін және т.с.с. шарт талаптарын басшылыққа алады.
5) ... ... ... ... ... арасындағы даудамайлар, шиеленістер жатады. Басқа саяси-әлеуметтік егес, дау-шарларға қарағанда ол өте күрделі және шешілу жолы қиын ... ... ... ... әр ... тілде сөйлейтіндердің (Бельгия, Швейцарияда), әр түрлі дінге ... ... ... ... ... ... христиандар мен мұсылмандар), әртүрлі ұлттар (бұрынғы Кеңестер Одағында), әртүрлі нәсілдер (Оңтүстік Африка елдерінде) арасында болуы ... ... ... ... ... ... ... арасындағы елеулі экономикалық теңсіздіктен туады. Өз ұлтының екілдері езгіге, қысымшылыққа түсіп отыр деп ұққан этнос халқының арасында үгіт жүргізіп, ... ... ... ... бір ... ... ... әлеуметтік-таптық сатына жоғары денгейде тұрады да өздерінен басқа этнос ... ... ... ... ... ... ... сөз жоқ этносаралық қақтығыстарға, ұлта- ралық жанжалдарға жол ашады.
Этносаяси жанжал тудыратын мәселенің бірі - этникалық ... ... ... ... өз ... ... алу, ... және өзгешелігін сақтау мақсатын қояды. Ол идеология немесе қозғалыс ретінде көрініс ... ... ... ... ... үш мақсатты алға қояды:
-- ... мен ... ... ... ... белгілі бір жерге, аумаққа иелік ету ... ... өз ... ... ... бірдей мәртебеге жеткізу.
Этностық ұлтшылдықтың басты саяси мүддесі -- түптеп келгенде ... ... ... ... ұлтаралык кақтығыстар қазіргі таңда жеткілікті. Мысалы, Солтүстік Ирландия мен Англия, фузиндер мен абхаздықтар, осетиндер мен ингуштар арасындағы, Таулы Карабахтағы, ... және ... ... ... ... ... ... басқа ұлт өкілдерінің саяси және азаматтық құқықтарының қысымшылық көруі, ұлттық егемендік, ұлттық-мемлекеттік ... ... және т.б. ... ... ... ... ... болатын себептің бірі -- этностың өз тілі, мәдениеті, діні, әдет-ғұрпының тағдырына қалыптан тыс, асыра қауіптенушілік. Оның ... ... ... деп ... ... ... республикамызда 90 жылдардың орта кезінде орыс тілділер орыс тілінің мәртебесі женінде бірталай әңгіме көтерді. Оларға "Лад", "Русская община" ұйымдары, ... дем ... ... ... ... әдет-ғұрпымыз қысым көруде, орыстарды басқарушы қызметтерге аз алуда, олардың арасында жұмыссыздық көбеюде, соларға ... олар ... ... ... ... ... деп байбалам салды. Шын мәнінде, Қазақстан Республикасының Конституциясында ... ... ... ... ... басқару органдарында мемлекеттік қазақ тілі мен орыс тілінің тең қолданылатындығы, өтпелі кезеңдегі жұмыссыздықтың ... ... ұлт ... ... әсер етіп ... ... органдарға қызметке ұлтына, нәсіліне қарамай, тең қабылдануы және т.б. олардың қауіптерінің орынсыз екендігін дәлелдеді.
Әдетте ұлттық идеяны көтеріп, этносаяси ... ... ... таласушы топтар мен олардың басшылары. Олар өз саяси мақсаттарына жету үшін ұлттық факторды пайдаланады. Сол үшін жылдар бойы жиналған кемшіліктерді ... ... аз ... ... ойнап, наразылық тудырады.
Қалай болғанда да ұлтаралық жанжалды ... ... дер ... шешу қажет. Өйткені мұндай шиеленістер ұлғайып кетуге бейім келеді және ұзақ сипат ... ... ... ... ... Ол үшін мемлекет ұлтаралық саясатты ешқашан назардан тыс қалдырмауы тиіс. Бұл салада біздің елімізде бірталай іс істелуде. 1995 жылдың 1 ... Н.Ә. ... ... Қазақстан халықтарының Ассамблеясы құрылды. Ол республикадағы барлық ұлттық-мәдени ... ... ... ... ... келісім мен саяси тұрақтылықты сақтау, қоғамды біріктіру, нығайтуды қамтамасыз ету бағытында практикалық ұсыныстар жасайды.Ұлттық саясат ... жаңа заң ... ... ... ... ... ... бірлестіктер туралы", "Мәдениет туралы", "Қазақстан Республикасындағы тілдер туралы" және т.б. заң жобаларына қорытынды дайындап, Парламентке жіберді.
Алайда экстремистік пиғылдағылар елімізде кездеседі. ... 1999 жылы ... ... ... өз ... ... төңкеріс ұйымдастырмақ болды. Оның сұрқия жоспарын қазақстандык арнаулы органдары дер кезінде ашып, ойындағысын жүзеге асыртпады. Егер бұл ... ... аса ... ... ... ... еліміздің басқа өңірлеріндегі жағдай тұрақсызданатыны сөзсіз еді. Сондықтан барлық жұртшылық болып ондай әрекеттерге жол бермей, қазақстандық патриотизмді, ұлтжандылықты, ... ... ... ... ... жеріміздің тұтастығын, еліміздің тыныштығын көздің қарашығындай сақтап, оның гүлденіп, көркеюі үшін оқуды үздік оқып, аянбай озық еңбек етуіміз ... ... ... мен ... Жанжалдың пайда болу себептері. Жанжал дегеніміз екі не бірнеше жақтардың (жеке тұлға не топ) ... ... ... жанжалдың негізгі 4 түрі бар: тұлғаішілік , тұлғааралық, тұлға мен топ арасындағы және топаралық жанжал. ... ... ... ... ... сай ... алайда оның дисфункционалдық салдарлары басқа жанжал түрлерінің салдарларына ұқсас. Бұл жанжал әр түрлі формалар болуы мүмкін. Ең көп ... ... - ... ... бұл ... ... оның жұмысының нәтижесіне қарама - қарсы талаптардың қойылуына байланысты жанжал п.б. Тұлғаралық жанжал ең кең тараған түр десек те ... ол ... әр ... ... ... әдетте бұл жанжал бірдей өкілеттікке ие тұлғалар арасында болады, себебі ресурстардың, капиталдың, жұмыс ... ... т.б. ... ... ... ... ... Хоторн эксперименті көрсеткендей, өндірістік топтар мінез-құлықтық нормалар мен ережелерді қалыптастырады. Әркім осы бейресми топқа енуі үшін, соның арқасында өз қажеттіліктерін ... ету үшін осы ... ... ... ... топ пен жеке ... күтімдері әр түрлі болса, онда жеке тұлға және топ арасындағы жанжал қалыптасады Барлық жанжалдардың бірнеше себептері болады. ... ... ... ... ... ресурстардың шектеулілігі, жұмыстың өзара байланыстылығы, мақсаттардың, құндылықтар мен ... әр ... ... ... т.б. ... ... нашар коммуникация б.т Ресурстарды бөлу. Ең үлкен деген ұйымдардың өзінде ресурстар шектеулі болады. Басшылық ұйымның ... ... ... ... ... ... ресурстарды, қаражатты топтар арасында қпалай бөлу керектігін ... ... ... бір ... ... ресурстардың көп мөлшерін бөлу, басқараларға аз мөлшердің түсетінін білдіреді. Мысалы, университт қай факультетке оқу-құралдары үшін қаражатты көбірек беру ... қай ... ... бір ... өткізуге артықшылық алады деген сияқты шаралар нәтижесінде жанжалға әкелуі мүмкін, себебі адамдар әрқашан көбірек алуға ұмтылады. ... ... ... ... ... - бұл бір ... жүзеге асыруды көздеген топтың өзара тәуелділігінің нәтижесінде пайда болған к/тің бір себебі. Яғни бір іс барысында ... ... топ ... ... ісіне тәуелді болып отыруы жанжалға әкелуі мүмкін. Мысалы, өндіріс бөлімшесінің басшысы өз қарамағындағылардың төмен нәтижелерінің ... тез ... ... дұрыстамайтын жөндеу бөлімшесінен көруі мүмкін. Жөндеу бөлімшесі өз кезегінде бар кінәні уақытында керек мамандардмен қамтамасыз етпеген кадр бөлімшесінен ... бұл ... ары ... ... ... Ұйымның құрылымының ерекшеліктері де жанжалдың пайда болуына септігін тигізеді. Бұл әсіресе бір басшылық қағидасы сақталмайтын матрицалық құрылым кезінде ... ... ... ... ... ... ... барысында да пайда бола алады, себебі бұл жерде әр топ өз қызметін, мақсатын ғана іске асыруды ... Бұл ... ... ... жол - бар ... басшылар үшін ортақ бір басшының болуы. Мақсаттардың айырмашылығы. жанжалдың болу мүмкіндігі ұйымның ... ... ... және ... ... кезде арта түседі. Маманданған бөлімшерлер өздері жеке мақсаттарды қалыптастырады, және бұл ... ... ... ... ... ... ... тауармен қамтамасыз ету бөлімшесі көбірек шикізат пен материал сатып алуды ... ... сол ... ... ... өз капиталын арттыру үшін бұл қаражатты инвестицияға салғысы келуі мүмкін. Яғни ортақ бір мақсаттың ... к/ке ... Тағы ... ... ... егер ... ... бәсекелесттікке қабілетті болу және сатылымды арттыру үшін тауарлардың жаңа түрлерін шығаруды жөн ... ... ... ... ... тауарлар әрқашан сұранысқа ие деп есептеуі мүмкін, т.с.с. Таным мен құндылықтардың ... ... бір ... туралы таным оған жетуге деген құлшынысқа байланысты. Кейде адамдар объективті ... ... ... ... ... ... қолайлы тұрғыдан мәселені бағалайды. Мысалы, тұтыну, кадрлік қызмет және ... ... ... ... бір мәселені шешуді сұрапты, сонда олар бұл мәселені тек функционалдық бөлімше ғана шеше алады депті. ... ... - ... өте кең ... себебі. Мысалы, қарапайым жұмысшы өз ойын кез келген ... ... ... деп ... ... тек ... сөз бергенде сөйлеуі керек деп ойлайды, ол тек өз жұмысын адал істесе болғаны. Білімділігі жоғары персонал бостандық пен тәуелсіздікті бағалйды. ... ... бұл ... ... ... ... ... қорларында, т.с.с. кең тараған. Жеткіліксіз немесе қанағаттанбаушылық коммуникация - к/тің себебі ақпаратың нашар ... ... тип. Бұл тип ... ... ... ... ... түсініксіз ақпараттың катализаторы сияқты. Бұл әсіресе басшы мен жұмысшылар арасында көп кездеседі. Мінез-құлықтағы және өмірлік тәжірибедегі айырмашылықтар - ... ... ... ... ... Әдетте үнемі кез келген сөзге қарсы жүретін, агрессивті, кекшіл адамдар болады, және осындай адамдар өз ... ... орта ... ... ... ... автократты, догмалық мінезі бар адамдар өзін-өзі сыйлауға емес, жанжалға бейім келеді. Сондай-ақ ... жас ... ... ... стаж, өмірлік тәжірибе, құндылық, т.б. аралықтарындағы айырмашылық жанжалды тудыруға ... ...
7). ... ... Жанжалдық жағдайларды шешудің құрылымдық әдістері мен тұлғааралық стилдері.Дау - жанжал - екі ... одан да көп ... ... пікір қайшылығы, мәмілеге келмей дауласу болып табылады. Бір адам өз пікірін қалай да мақұлдатқысы келеді немесе екінші бір ... ... ... Дау - жанжал диалектика элементі, дамудың қозғаушы күші, өмірге қажетті жай. Демократияландыру, , жеке адамдар рөлінің, инициативасының, құқығының эканомикада, ... ... ... ... ... ұлғайта түседі. Қандай адам болмасын жұмыс бабында пікір таласына тап болады. Тіпті басшылық дұрыс жолға қойылып, ұымдағы психологиялық ахуал ... ... өіде де азын ... ... ... мен ... болмай қоймайды. Тіпті пікір таласының мүлде болмауы қауіпті құбылыс. Ынтымағы жарасып, тату тәтті жұмыс істеп жүрген кез ... ... аяқ ... ... ... дау ... ... мүмкін. Өмірде мұндажайт жиі ұшырасады. Дау жанжалды басу үшін, әуелі оның неден, ... ... ... ... ... ... ... объективті және субъективті себептері болады. Объективті себептерден болатын дау жанжал адамдар арасындағы аса күрделі, қарама қайшылық ... ... ... ... ... ... міндеттері мен жауапкершілігінің айқын белгіленбеуі осы секілді проблемалар келіспеушіліктің, шиеленіскен жағдайға ұшыраудың басты себептері. Егер адамдар осындай жағдайға тап болса, онда ... ... ... ауыз ... ... ... дау ... туу әбден мүмкін. Мұндай дау жанжалды жоюдың бірден бір жолы - объективті ... ... Дәл осы ... ... ... ... атқарып, ұжым өміріндегі қолайсыз жағдайды білдіреді. Адамдар арасындағы қарым қатынаста ... ... ... ... және ... араздық ықпалдары әрекет етеді. Осындай жағдаймен күресу - жанжалдың басты ... ... ... ... ... не ... керек? Мұндайда тікелей кеңес беру өте қиын, оның өзі жағдайға байланысты. Алайда, көпшілік басшыларда әрекет етудің белгілі бір ... ... ... өзі ... ... ... жанжалды жағдайды шеше алатын тәжірибесі мен іскерлігіне байланысты болып табылады. Психологтар ... ... ... ... тәсілін ажыратып, оны екі категорияға бөледі: құрылымдық және жеке адамдар арасындағы. ... ... ... ... ... ... ... кез келген тәсілдің біреуін қолдануы тиіс. Жанжалды шешудің құрылымдық тәсіліне жататыны: жұмыс талабын түсіндіру, үйлестіру және интеграциялық механизмдер, ... ... ... ... ... және ... жүйесін қолдану.
Жанжалға жол бермеудің ең қолайлы тәсілдерінң бірі - әрбір қызметкер мен бөлімшелерден қандай нәтижелер болатындығын түсіндіру. Басшы ... ... ... анықтауы, мәліметті кім беріп, кімнің алатындығын, өкілеттілік пен жауапкершілікті көрсетіп отыруы тиіс. ... және ... ... өкілеттілік дәрежесі көзделіп, адамдар арасындағы қарым қатынас, шешім ... мен ... ... ретке келтірілді. Жалпы ұйымдық комплексті мақсаттарды жүзеге асыру үшін жекелеген немесе тұтастай ... ... ... ... ... тура ... ... көтермелеу, жақсы істі көпке үлгі ету арқылы адамдар арасындағы салқын көзқарасты сейілту болады. Жалпы ұйымдық ... ... ... ... қосқан басқа ұйымдарға, топтарға қол ұшын беріп ... ... ... ... ... беру ... ... жоғарылату түрінде мадақталып отыруы тиіс. Мұның өзі адамдар арасындағы наразылықты білдіруге басшының талаптары мен бұйрықтарын мүлтіксіз орындауға ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұл жанжалдың ең көп тараған түрі. Ұйымдарда ол әртүрлі нысандарда кездеседі. Көп ... ... ... ... ... ... күшіне және жобаны мақұлдауға байланысты талас түрінде кездеседі. Түрлі мінез құлықты көзқарастарымен құндылықтары әртүрлі болып келетін тұлғалар ... да ... ... ... ... саяси өмірге бейімделіп тумайды. Олар біртіндеп, өмір бойы саяси білімін кеңейтеді, ... ... ... ... бір ... ... дәуірге мұра ретінде қалып, соңғы ұрпақ алдыңғы ұрпақтың үлгі -- өнегісінен үйреніп отырады. ... ... ... ... ... әлеуметтену дейді.
деген ұғымды ХІХ ғ. Аяғында Америка ... ... және ... ... және ... Г.Тар ғылыми айналымға енгізді. Олар әлеуметтану деп тұлғаның ... ... ... осы ұғым ... ... ... және саясаттанушылары деген ұғымда ойлап шығарды. Г.Алмонд, С.Верба, Д.Истон еңбектерінде бұл ұғым кеңінен пайдаланылды. Олар бұл ... жеке ... осы ... ... ... ... ережелердіөз бойларына сіңіріп, іс-әрекетінде басшылыққа алуын жатқызды.
Ресей саясаттанушысы Е.Б.Шестопал саяси әлеуметтену деп тұлғаның саяси санасы мен іс-әрекетінің қалыптасу, саяси рөлдерді ... және ... ... ... ... ... барлық жиынтығын айтады.
Саяси әлеуеметтену мәселесі ХХ ғасырдың 50 ... ... ... Оған себеп болған Батыс саяси жүйесінің дәстүрлі институттарының дағдарысқа түсуі еді. Бұл кезде сыбайластық жемқорлық көбейді, ... ... әлі ... ... саяси билік адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандырмады. Сондықтан билік институттарына сенімсіздік көбейді, саяси абсинтеизм ( ... ... ... ... ... қарсы шығу және т.б. көбейді. ХХ ғасырдың 70-80 жылдарында Батыс елдерін негрлер, ... ... ... ... ... дүр ... ... дәстүрлі материалдық құндылықтарға қарсы шыққан субмәдениет пайда болды. ... ХХғ. 60 ... ... хиппилер қозғалысын алайық. Оған ірі саясаткерлердің, бизнесмен, заңгерлер сияқты ... ... ... ... Олар жеке адамның өзін-өзі толық көрсетуіне жағдай жасалмағандығы, адамдар арасында теңсіздіктің, алалаушылықтар бар екендігіне сол кездегі қоғамдық тәртіпті кінәлады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мәдениетте адам өзін-өзі ұстауы, шектеуі керек, бүтін, таза киінуі, сақал - шашын алуы, мәдениетті сөйлеуі, нашақорлықпен айналыспауы ... ... ... ... ... ... ... жіберді, жыртық-тесік киім киді, өз диалектерінде сөйледі, нашақорлықпен айналысты және т.б. қоғамда үстемдік еткен адамгершілік қалыптарына қарсы шықты. Мұның бәрі ... ... ... ... Ғалымдар бұл құбылыстың себептері мен сырын ашу үшін зерттеулер жүргізді. Сөйтіп, саяси әлеуметтену мәселесі бұл ... күн ... ... қойылды.
Корытынды
Қорытынды бөлімде негізгі түйіндер мен нәтижелер тұжырымдалады. Қазіргі кезеңде Қазақстан ... ... ... ... ... және ... өзекті мәселелерін жан-жақты зерттеу білгілі бір ... ... ... ... ... ... ұсыныстар мен нұсқауларды тұжырымдауға мүмкіндік береді.
Ұлтаралық қарым-қатынас мәдениеті тұжырымдамасы ұлттық өмір құбылыстары мен ... ... ... ... ... мен ... жаңаша зерделеу мен зерттеуді уақыт өткен сайын өзекті, маңызды ете ... ... ... тұсында ұлтаралық қарым-қатынас мәдениетінің мәні жаңа сапалы ... мен ... ие ... Оның негізінде әр түрлі ұлттар адамдарының теңдігін тұғыр еткен халықтардың өзара қатынастары гуманистік тұжырымдамасы, қазақстандық патриотизм мен толеранттық, ұлттық және ... ... ... ... ... ... жатады. Сондай-ақ, халықтардың өзара байытылуына, ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтармен алмасуға, ... ... ... ... ... пен ... сенімінің нығаюына, т.б. септесетін ұлтаралық байланыстарды кеңейтуге және тереңдетуге деген қажетті мұқтаждық жатады.
Ұлтаралық қарым-қатынас мәдениеті әрбір қазақстандықтың өнегелік деңгейінің, биік ... оның ... ... ... ұлттық және этникалық топтардың мүдделеріне қатыстылығының көрсеткіші болып табылады. Ұлтаралық ... ... - бұл ... ... процесіндегі моральдық-этикалық мінез-құлық нормаларына айналған озық ұлттық, жалпыадамзаттық принциптер жүйесі, ол ұлттардың дамуы мен ... ... ... ... ... халықтардың іс жүзіндегі, Қазақстанның да, сол сияқты, ... де ... ... ... ... ... тілдерді, дәстүрлерді құрметтеушілікті діттейтін жалпыұлттық келісім және толеранттықпен сипатталады. Халықтардың ұлтаралық қарым-қатынас мәдениеті ... ... ... ... мәдениет, тұрмыс, психология ерекшеліктеріне қатысты әдептілікті, тарихи тағдырлардың ортақтығын, т.б. саналы түрде ... ... ... ... ... ... Д. Саясаттану. Оқулық. Алматы. . 2005.
2. История политических и правовых учений. Под ред. О.Э.Лейста. ... ... ... ... ... ... ... Н. Правитель. Книга об искусстве управления людьми и
государством. Алматы. 1996.
5. ... А.С. ... ... М., ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Аль-Фараби. Историко-философские трактаты. Алматы. 1985.
2. Бөкейханов Ә. Шығармалар. Алматы. 1994.
3. ... Ш. ... ... ... ... М. ... жинағы. М., 1990.
5. Джунусова Ж.Х., Булуктаев Ю.О., Акимова А.М. Введение в
политологию. Алматы. . 1998.
6. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Нышандары. Алматы. ... Локк Дж. ... в трех ... ... наследие). М., 1985.
8. Манхейм К. Диагноз нашего ... М., ... ... Н.Ә. ... ... ... . 1996.
10. Нысанбаев А.Н. Политология. Учебник. Алматы. . 1998.
11. Политология. Учебник. Под ред. Байдельдинова Л.А. Алматы.
. ... ... ... пособие. Под ред. Булатовой А.Н. Алматы.
. 2002.
13. Политология. Альбом схем. Под ред. Дёмина Г.И. М., 2002.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шет елдерде сот шешімдерін қайта қарау институтының пайда болуы және дамуы50 бет
Медиация6 бет
Отбасындағы балаға жанжалдардың балаға педагогикалық психологиялық әсері12 бет
20 – ғасырдың екінші жарысы – 21 ғасырдың бас кезіндегі халықаралық қатынастар16 бет
Саяси манипуляция10 бет
Шығыс ойшылдарының педагогикалық ой-пікірлері (Әбу-Насыр Әл-Фараби, Ж.Баласағұн, М.Қашқари)9 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымы аймақтық жанжалдарда35 бет
Жанжалдар социологиясы21 бет
Отбасындағы жанжалдың шығуы және оны шешу жолдары10 бет
Саяси үрдістер және саяси дау – жанжалдар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь