Экономика және оның негізгі мәселелері

Жоспар:
Кіріспе
І. Экономика теория пәні және оның зерттеу әдістері
ІІ. Экономика ғылым ретінде даму кезеңі
ІІІ. Экономикалық жүйелерінің негізгі түрлері
ІV. Экономикалық категориялар мен функциялары
V. Қорытынды
VІ. Пайдаланған әдебиеттер.
Кіріспе
Қазіргі заман талабына сай экономикалық өзгерістерге байланысты қандай да болмасын саладағы мамандықтар үшін нарықтық экономика негіздері туралы білімділікті жете меңгерудің маңызы өте зор. Сондықтан, білім берудегі мемлекеттік стандартқа сәйкес «Экономикалық теория негіздері» курсын оқыту барлық мамандықтарда жүргізіледі.
Осы пәнді оқытудың негізгі мақсаты – болашақ мамандардың экономикалық мәселелерді белсенді түрде талдай білуге, экономика жағдайын ойлау қабілетін, экономика туралы білімділік ой-өрістерін кеңейтіп, осыған байланысты көзқарастарын дұрыс қалыптастыру болып табылады.
Экономикалық тероия адамзат қоғамының тарихи даму сатыларында ерекше орын алады. Себебі, адамдар өмір сүру үшін алдымен материалдық, рухани игіліктер өндірілуі қажет. Басқаша айтқанда, өмірге қажетті азық – түлік, киім, тұрғын үй, отын, т.с.с. тұтынуға жарамды заттар өндірілуі керек.
Осыған орай не өндіру, қалай өндіру, кімдер үшін өндіру деген сұрақтар адам баласының әрбір жеткіншек буындарының алдында тұрған маңызды міндет. Адамзат өмір сүруі үшін тұтыну қажет. Тұтыну қалай тоқтамаса, өндіріс те солай тоқтамауы керек. Нәтижесінде өндіріс қоғамдық өндіріс болып саналады. Себебі жеке өнім өндірушілер өздерінің қажетін өтеп ғана қоймай, қоғам мүшелері үшін де қызмет атқарады. Қоғамның өндіргіш күштері даму барысында, алдымен адамдардың еңбекке қабілеттердің өсуіне байланысты, алғашқы қауымның өзінде қосымша өнім пайда болуына сәйкес, тайпалар арасында тікелей өнім айырбасы, кейіннен ақша арқылы айырбас жүргізіп, зкономика тауар – ақша немесе нарық қатынасы пайда болды.
Нарық қатынастарының дамуы елімізде білім беру жүйесінің алдына айқын талаптар қойып отыр. Ғылыми прогресс пен экономикалық, әлеуметтік салалардағы жедел өндірістерді ескере отырып, білім беру жүйесінде қазіргі оқу бағдарламаларын енгізу арқылы білім берудің мазмұнын жаңарту қажет. «Білім» беру бағдарламасында: «Мемлекеттік білім беру жүйесінде жүргізілетін реформаларының мақсаты, оны нарықтық экономика жағдайларында ғаламдық ауқымға ие болуын ескере отырып, сапалы өзгерістерін қамтамасыз ету болып табылады», - делінген.
Сондықтан білім беру саласы жаңа мазмұнға ие бола отырып, қазіргі заман талабына сай, жан – жақты дамыған, іскер, жаңашыл азаматтар дайындауы тиіс. Өскелең ұрпақтың өмірге естене араласуы мен іс – әрекетінің тиімділігі, білім деңгейі мен тәрбиесі педагогтар еңбегіне тікелей байланысты. Бұл бағытта білім беретін оқу орындарында экономика пәнін оқытудың рөлі
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Мамедов О.Ю. Қазіргі экономика. Ростов-на-Дону, 1995ж.
2. Экономикалық теория курсы. Оқулық. проф. Чепурин М.Н., проф. Киселева Е.А. жалпы редакциясымен, Киров 1999ж.
3. Экономика курсы. проф. Райзберг Б.А. жалпы редакция басшылығымен, Москва, 1997ж.
4. Борисов Е.Ф., Волков Ф.М. Экономикалық теория негіздері. Москва, 1996ж.
5. Котлер Ф. Маркетинг негіздері, М., Прогресс, 1990ж.
6. Шеденов У.Н. «Жалпы экономикалық теория», Ақтөбе, 2004ж.
7. Нуреев Р.М. Микроэкономика курсы. Москва, 1999ж.
8. Назарбаев Н.А. «Қазақстан - 2030» Алматы. Бiлiм, 1997ж.
9. Назарбаев Н.А. «ХХІ ғасыр табалдырығанда». Алматы. «Өнер», 1996ж.
10.Жолдасова Г. Экономика негіздері: Оқу құралы, 2-басылым. – Астана: Фолиант, 2011. – 224б.
11.Женсхан Д. Экономикалық теория негіздері. Оқу құралы. Астана: Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, 2008 ж.
12.Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: оқу құралы. – Алматы: «Экономика», 2008, 27 б.б.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министірлігі
Құлан ауылшаруашылық колледжі
Курстык ... және оның ... ... ... ...
2014 жыл
Жоспар:
Кіріспе
І. Экономика теория пәні және оның зерттеу әдістері
ІІ. Экономика ғылым ретінде даму ... ... ... ... ... ... категориялар мен функциялары
V. Қорытынды
VІ. Пайдаланған әдебиеттер.
Кіріспе
Қазіргі заман талабына сай экономикалық өзгерістерге байланысты қандай да болмасын саладағы ... үшін ... ... негіздері туралы білімділікті жете меңгерудің маңызы өте зор. ... ... ... ... стандартқа сәйкес курсын оқыту барлық мамандықтарда ... Осы ... ... ... ... - ... ... экономикалық мәселелерді белсенді түрде талдай білуге, экономика жағдайын ойлау қабілетін, экономика туралы білімділік ой-өрістерін кеңейтіп, осыған ... ... ... ... ... табылады. Экономикалық тероия адамзат қоғамының тарихи даму сатыларында ерекше орын алады. Себебі, адамдар өмір сүру үшін ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, өмірге қажетті азық - түлік, киім, тұрғын үй, отын, ... ... ... ... ... ... Осыған орай не өндіру, қалай өндіру, кімдер үшін өндіру деген сұрақтар адам баласының әрбір ... ... ... ... ... міндет. Адамзат өмір сүруі үшін тұтыну қажет. Тұтыну ... ... ... те ... тоқтамауы керек. Нәтижесінде өндіріс қоғамдық өндіріс болып саналады. Себебі жеке өнім ... ... ... өтеп ғана ... қоғам мүшелері үшін де қызмет атқарады. Қоғамның өндіргіш күштері даму барысында, алдымен адамдардың еңбекке қабілеттердің ... ... ... қауымның өзінде қосымша өнім пайда болуына сәйкес, ... ... ... өнім айырбасы, кейіннен ақша арқылы айырбас жүргізіп, зкономика тауар - ақша ... ... ... пайда болды. Нарық қатынастарының дамуы елімізде ... беру ... ... ... талаптар қойып отыр. Ғылыми прогресс пен экономикалық, әлеуметтік салалардағы жедел өндірістерді ескере отырып, ... беру ... ... оқу ... ... арқылы білім берудің мазмұнын жаңарту қажет. беру бағдарламасында: , - делінген. ... ... беру ... жаңа ... ие бола ... қазіргі заман талабына сай, жан - жақты дамыған, ... ... ... ... ... Өскелең ұрпақтың өмірге естене араласуы мен іс - әрекетінің тиімділігі, білім деңгейі мен тәрбиесі педагогтар еңбегіне тікелей ... Бұл ... ... ... оқу ... ... ... оқытудың рөлі ерекше. Себебі бүгінгі түлек жаңаша өмір сүріп қана қоймай, қоғамның әлеуметтік - құқықтық, қоғамдағы экономикалық ... мен ... ... ... ... орта ... ... бейімделе білуі мен қоғамда өз орнын таба білуге үйрету. Снымен қатар студенттерді эконмикалық ... ... ... ... ... таныстыру, оларды жеке тұлғаның дамуы, қалыптасуы негізінде материалдық құндылықтарды өндіру мақсатында еңбек ете ... ... және өз ... патриот азаматын тәрбиелеу. Экономикалық теорияны оқыту - ұқыптылыққа үйретуге үлкен ... ... ... ... мағынасына терең үңілуіне көмектеседі.Әр түрлі экономикалық тәсілдердеің, тасымалдардың ... ... ... ... қол ... Сонымен бірге, олардың танымдық белсендігі мен өзіндік қабілеттерінің қалыптасуына, ынталандыру идеялармыен жақын танысуына ... ... ...
1) ... мен оқу пәні ... айырмашылық бар. Оқу пәнінде ғылымғға тікелей қатысы жоқ ... ... ... ... ... ... Бірақ ғылымға да, оқу пәніне де методология бірдей қажет. Методология дегеніміз - ғылыми танудың нысаны ... ... ... ... туралы ілім.
Экономикалық процестерді танып-білу әдістерінің жаратылыстану ғылымдарындағы зерттеу әдісінен айырмасы бар. ... ... ... да ... мен ... беруде диалектикалық тәсілді қолданады. Бұл әдістің негізін ежелгі гректер қаласа, ал оны ғылыми ... ... ... философы Гегельдің еңбегі зор. Шын мәнісіндегі ғалым адам барлық процестерді даму үстінде ойлап қарайды, яғни диалектикалық тұрғыдан ойлайды ... сөз. Олай ... ... тану ... мен ... мәніне, олардың арасындағы өзара байланысты, дамудың себебін және ... ... ... ... Ғылыми танудың нысаналары мен әдістері көп. Олар объективті жағынан есептелген ... ... ... ... және ... ... жүйе (система) түрінде қарау, болжамдар жасау және оны тексеру, эксперименттер ... ... және ... модельдер жасау.
Әрбір экономикалық жүйенің логикалық байланысы бар. Біріншіден, олар бір-бірімен динамикалық өзара әсер ететін қатынаста болады. ... ... ... ... зат, ... ... рөлін атқаруы мүмкін. Екіншіден, жүйенің әрбір элементі тарихи даму процесінде болады. Сондықтан тарихи және логикалық бірлікті сақтау проблемасының маңызы зор. ... өзі ... және оның ... ... ... білу үшін ғана ... әсіресе оның үрдісін (тенденциясын), сатыларын анықтауға қажет.
Шаруашылық үрдістерді зерттеген кезде, экономикалық теория жалпы ғылыми әдістерді ... ... ... яғни бұл ... ... қоғамдық және қазіргі заман ғылымдары да қолданады.Осындай жалпы ғылыми ... ... ... ... ... ... ... модельдеу.
Біріншісіне көңіл аударсақ, басқа ғылыми қызмет сияқты, экономикалық зерттеуде эмпирикалық міндеттемені атқарады, яғни тәжірибелік негізде құрылады. ... ... ... ... ... құбылыстарды, олардың НАҚТЫ түрінде көру және фактілердің жиынтығын, қазіргі кездегі болып жатқан жағдайларды көрсетеді.Мысалы, бақылау әдісі ... ... осы ... және ... ... ... өзгеретіндігін анықтауға болады.
Модельдеу әдісі - әлеуметтік - экономикалық құбылыстарды олардың теориялық мысалдары төңірегінде қарастырады. Экономикалық жүйені белгілі бір ... ... өте ... де қиын міндет. Экономикалық жүйенің жекелеген элементтерін жан-жақты ... ... ... ... оларға түрлі ат қоюға болады. Бірақ қазіргі таңда бұл ғылымға жеткіліксіз, экономикалық теорияны практикада пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... ғана ... жағдайын түсінесің, оған "диагноз" қойып емдеу әдістерін анықтай аласың, белгілі мерзімнен ... ... не ... ... ... ... нәтижесі қандай екенін дәлелдеп айтуға мүмкіндік туады. Экономиканы математикалық модельдеу өте қиын іс. ... ... ... ... ... жүйе, оның қызмет ету шарттары, реттелмейтін кездейсоқ байланыстармен ұштасады.
Ғылымда экономикалық үдерістер мен жүйелерді зерттеу үшін математикалық ... ... ... ... ... ... ... қалаушылар - М. Вальрас, В. Парето, У. Джевонс. Оның қазіргі көрнекті өкілдері - В. ... Л. ... С. ... В. ... А. ... К. ... А. Анчишкин. Онымен бірге ерекше атап айтылатын есім - математик, физик және кибернетик - Дж. ... Ол ... ... ... 0. ... бірлесіп көпшілікке белгілі "Жаттығу теориясы" және "Экономикалық мінез-құлық" деген еңбек жазды. Бұл еңбекте экономикалық ... ... ... "Жаттығу теориясы" тұрғысынан зерттелген.
Ғылыми абстракция әдісі
Экономикалық зерттеулердің маңызды әдісі - ғылыми абстракция. Ол ... да ... ... техникалық ғылымдарда қолданылады. Ғылыми абстракция дегеніміз зерттеу пәнін жеке, кездейсоқ, қысқа мерзімді, дара құбылыстардан біздің ... ... оның ... әрдайым қайталанатын мәнін, маңызын ашу. Осылай болған жағдайда ғана ... ... ... ... оның таңдарын белгілеуге, оларға материалдық нысан беруге болады. Мысалы, баға ... ... бір ... ол ... шегі жоқ, шым-шытырық процесс тәрізді, бірақта баға динамикасын (өрісі) нақтылы факторлар: сұраныс пен ұсыныс, сондай-ақ өндіріс және тасымал шығындары, т. б. ... ... де шегі бар. Оны ... дарындылығы белгілейді. Абстракциялау процесінде категориялар, ұғымдар тұжырымдалады, олар құбылыстар мен процестердің жеке-дара жинақталған жағын білдіреді. Тану ... ... ... ... ... ... ... абстракциядан нақтылыққа қарай жүреді.
Ғылыми абстракция дегеніміз зерттейтін құбылыстың тұрақты, әрдайым қайталанатын мәнін, маңызын ашу. Абстракциялау үрдісінде категориялар,ұғымдар тұжырымдалады, олар ... мен ... ... ... ... баға қозғалысын алсақ,бір қарағанда ол түсініксіз, шегі жоқ үрдіс тәрізді, бірақ та баға динамикасын нақтылы факторлар: сұраныс пен ұсыныс, ... және ... ... т.б. белгілейді.
Анализ және синтез
Анализ және синтез әдістері әлеуметтік - экономикалық құбылыстарды жеке бөліктер бойынша немесе біртұтас зерттейді. ... ... бір ... ... ... ... бұл - анализ, ал ай сайынғы табыс мөлшерінің жиынтығын анықтайтын бұл - ... (1.5 ... және ... ... және ... ... ... және синтез әдісінің бөлінуімен байланысты, яғни шаруашылық жүйесіндегі екі әр түрлі деңгейді қарастырады.
Микроэкономика - бұл шаруашылық жүйесінің жеке ... ... Ол жеке ... үй ... ... зерттейді. Микроэкономика көбінесе анализ әдісіне жақынырақ.
Макроэкономика шаруашылық жүйесін түгелдей қарастырады, яғни экономикалық бірліктердің жиынтығын қарастырады. Мысалы: әлемдік экономиканы, ұлттық ... және т.б. ... ... егер де ... жеке ... зерттесе, ал макроэкономика - жалпы орманды зерттейді.
Макро- және микроэкономика бір- бірімен өзара байланысты болғандықтан, кейбір кезде ... ... ... ... соқпайды. Көптеген экономикалық теорияның сұрақтары мен тақырыптары бұл екі ... да ... және сол ... ... және ... және ... ... жеке оқиға құбылыстардан логика арқылы жалпы қағидалар,үрдістер шығарады. Дедукцияда керісінше,жалпы қағидалар ... ... ... ... жеке ... ... сипатталады.
Мысалы. Нан, сүт, етке бағаның өсуі - елдегі бағаның көтерілуіне байланысты ауыр жағдайға әкеп ... ... Өз ... баға өссе де, ... өнімдерінің түрлері бойынша тұтынушылық құнының өсу көрсеткіштері әр ... ... ... ... ... ... сан алуан халықтар еңбек етіп, қоғамдық өндіріс, ... ... ... ... ... ... жағдайда өмір сүріп келеді. Адам өміріндегі ең қажетті шарт -- аш-жалаңаш, баспанасыз болмауы үшін еңбек ету, ... ... ... ... ... ... болуы. Адам жападан-жалғыз күн көре алмақ емес.
Алғашқы қауымда адамдардың табиғи ортада хайуанаттардан бөлініп ... өзі ... ... байланысты. Тарихтағы тұңғыш экономикалық ой-пікір алғашқы адамдардың бірлесіп тағы ... ... ... болады. Экономикалық қатынас өмір қажеттілігінен туады. Ежелгі дүниедегі экономикалық ... ... мен ... Египет, Қытай, Үндістан, Греция, (Ксенофонт, Платон, Аристотель, т. б.) ойшылдарының еңбектерінде қарастырылды. Мәселен, Аристотель тауар құны деген ұғымға тоқталып, оның ... ... ... ... ... ерте дүниеде, орта ғасырларда экономикалық ой-пікір ғылым ... ... Оның ... ол ... ... рынок, сауда дамымады, шаруашылық негізінен тұйық натуралды -- заттай жүргізілді.
Экономикалық ой-пікірлердің ғылыми тұжырымдалып қалыптасуы сауда, өнеркәсіп капиталының дами ... ... ... Бұл кезең негізінен Еуропада XVI-XVII ғасырларда қамтиды. Ал Ресейде ... ... 1861 ... соң ... ... ... XIX ... соңы, XX ғасырдың басында сауда капиталы, тауар-ақша айналымы, ... ... ... ... ... процесі бірте-бірте жанданған.
Алғаш рет өз алдына қалыптасқан ой-пікірдің белгілі ... -- ... ... Ол ... -- итальян сөзі сауда, пайда табу) қоғамдық байлықтың негізі ақша, алтын деп біледі. Меркантелистердің ... ... шет ... ... көп ... ... мейлінше аз сатып алу, сөйтіп ақша қорын молайту жолдарын іздеуі. Демек, меркантелистер ... ... ... ... рынок экономикасы теориясы мен практикасының негізін қалаушылар қатарына жатады. Олар ақша неғүрлым көп болса, қоғамның байлығы да мол ... ... ... ... алды. Әрине, сауда капиталы тұрғысынан бұл ұғым дұрыс та шығар. Себебі саудагерлер, көпестер ақшасы көбейген ... ... кеп ... ... ... қоғамға қажет тауарларды тасымалдау, сату ісі жанданады. Сауда капиталының қызметі ... ... ... үздіксіз жүргізу арқылы экономиканы ілгері бастыруға көмектеседі.
Бірақ сауда капиталы ... ... ... әл-ауқатын көтеретін күш емес. Оның себебі айналыс, айырбас саласында тек қана құн формасы ауысып тұрады, екінші ... ... ... оның құны бір ... екінші қолға еткенде ешбір жаңа тауар, жаңа құн жасалмайды. Демек меркантелистер теориясы ғылыми дәлелденбеген, ол халық шаруашылығын толық ... ілім ... жоқ. ... осы осалдығын физиократтар байқады да, қоғамдық байлық, саудада емес, өндірісте екенін дәлелдеді. Бірақ физиократтар Ф. Кенэ, А. Тюрго т. б. ... ... тек ауыл ... ... ... пікірінше, қоғам байлығының бірден бір көзі ауыл шаруашылығы өнімдері, сондықтан өсімтал тап қатарына тек қана шаруалар жатады деген ... ... Ф. Кенэ ... рет ... өндіріс теориясына қатысты "Экономикалық кесте" жасады.
Бұл кестеде бір жыл ішінде өндірілген ауыл шаруашылық өнімдерінің ... ... ... зерттелінді. Ф. Кенэнің "Экономикалық кестесі" қоғамдық өндірістің ұдайы даму процесін зерттеуге арналған, өз ... ... ... ... ... ... жатады. Физиократтардың өндіріске көңіл аударуы экономикалық ... ... ... ... Бірақ олардың өндірісті тек қана ауыл шаруашылығымен шектеуі халық шаруашылығының басқа салаларын өнімсіз деп есептеуі дұрыс болмады. Оны ... ... ... ... өкілдері У. Петти, А. Смит, Д. Рикардо, С. Сисмонди еңбектері айқын ... ... ... ... өндіріс салаларында пайда болатындығы ... Ауыл ... ... ... ... ... өндіру, өңдеу процестерін жалғастыратын байланыс, халыққа қызмет көрсету салаларында да жаңа құн өндіріліп, қоғамдық байлық молаяды деген қағида ... ... ... ... экономия жаңа дамып келе жатқан капиталистік өндірістік қатынастарды ... ... ... мүддесін қорғайтын экономикалық ой-пікірдің прогрессивті сатысы болды. Классикалық буржуазиялық саяси экономияның басты табысы ... құн ... ... ... ой-пікірдің қалыптасуы сауда және қарыз-өсімқорлық капиталына қарсы өндірістік капиталдың ... ... ... атап ... ғылыми қағида болғаны белгілі. Еңбек құн теориясын маркстік саяси экономия ілгері дамытып, қосымша құн туралы ілімді жан-жақты талдады.
Маркстік экономикалық ... XIX ... ... ... ... XX ... ... ширегінде В. И. Лениннің еңбектерінде дамыды. Маркстік саяси экономия -- ... ... ... ... ... ... Сондықтан да оған қарама-қарсы буржуазиялық тұрпайы (вульгарлық) саяси экономия пайда болды. Марксшілер капиталистік қоғамды дәріптеуші барлық экономикалық теорияларға сын ... ... Оның ... ... экономикалық қатынастарда негізінен екі тап: біріншісі, үстемдік жасайтын буржуазия болса, екіншісі, пролетариат - ... тап өмір ... ... ... антогонистік бітіспес қайшылық бар.
Маркстік теория бойынша, пролетариат барлық еңбекші қауымды капиталистік қанаудан азат етіп, ... ... ... ... ... ... 70 жылдан астам кеңес елінде, екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ... ... ... ... революция басталып, социализмнің көбінесе кеңестік моделі ... ... ... Сонымен бipгe XX ғасырдың екінші жартысынан бастап капи - талистік дүниеде де елеулі ... ... Бip топ ... ... (АҚШ, ... ФРГ, ... Канада, Италия), соңғы жылдары Оңтүстік Корея, Сингапур, Гон - конг сияқты елдер қaзipгi заманғы ғылыми-техникалық революцияға бейімделіп, әлемдік озық тәжірибені ... ... ... ... ... ... ... арттырып келеді.
Бұл елдерде еңбек жағдайын жақсарту, жұмысшылардың тұрмыс дәрежесін көтеру, ... ... ... ... дамытуға қатысуы сияқты жаңалықтар Ресейдегі Қазан төңкерісі ... ... ... Ceбeбi ... ... міндеті, оның ұсынған ұрандары капиталистік елдерге әсерін тигізбей қойған жоқ.
Капиталистер дүниедегі өзгерістерді ecкepiп, жұмысшыларға қолайлы ... ... ... ... ... ... өcyi, тұрғын үй, әлеуметтік қорғау мәселелepiн шешу алдымен жұмысшы ... ... ... ... жаңа ... технологияны енгізуге байланысты екені айқын.
Қaзipгі ілгері дамыған елдерде еңбек өнімділігі дәрежесі, еңбектің ... өте ... ... ... ... ... ... ГДР-мен салыстырғанда еңбек өнімділігі дәрежесі 2 есе жоғары болды. Сол ... ... ... Жапо - ния, ... ... 10-12 сағат қажырлы еңбек ететіні құпия емес. Капиталистік дамыған елдердің артта қалған, бұрын отарлық тәуелділікте болған халықтардың еңбегін ... ... ... ... ... болмайды. Ресейдегі 1917 жылғы Қазан төңкеpici экономикалық жағынан мешеу қалған елде жүзеге асы - рылды.
Қазақ халқының ... ... ... ... ... ... салдарынан дүниежүзілік мәдениет пен ғылымнан шектеліп қалды.
Қазан төңкеpiciнің қазақ жеріне тарауына байланысты озат елдің пролетариатының көмегімен капитализмге ... ... өту ... қолданылды. Ұрандарында бәpi де адам үшін, адамның игілігі үшін деген сөз ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық прогрестен шетте қалдырып, үлкен дағдарысқа ұшыратты.
Бұл өте өкінішті және ... ... ... ... пен дағдарыс туралы сөзді қайталай беруде емес, керісінше, осы дағдарыстан тезірек шығу жолдарын анықтау, халықаралық еңбек бөлінісіне неғұрлым ұйымдасқандықпен ... ... ... қатынастарын дамытып, жетілдіру аса маңызды. Қазіргі кезеңде ерекше ... ... ... ... 70 ... аса ... орын алған кеңестік экономикаға саяси экономикалық талдау жасау, сол арқылы бұрынғы және қазіргі рыноктық бағыт ... ... ... ... қатынастарды зерттеу.
2) Экономика туралы ... ... пен ... ... адам ... ... ретінде дамыған құлдық қоғамда пайда болды. Экономика туралы ... ... ... Платон, Аристотель және басқа да ойшылдардың еңбектерінде берілген. терминін алғаш ұсынған ... ... ... ... үй ... (ойкос - үй, шаруашылық; номос - заң) деген ұғымды білдіреді. Көп ... бойы сөзі үй ... ... жүргізу ережелерін қамтыған. Бірақ феодалдық бытыраңқылықты жеңу, орталықтандырылған мемлекеттердің бірлесуі үй шаруашалығын жүргізу ережелерін ғана емес, жалпы ұлттық ... ... ... ережелерінің анықталуын қажет етті. Осыған байланысты ұғымы жаңа мәнге ие ... ... ол грек ... дегенді білдіреді. ұғымын ғылымға енгізген А. Монкретьян болатын. 1615 жылы онвң деген еңбегі жарық көрді, мұнда ... ... ... ... ... ... - ... шаруашылықтың даму заңдары жөніндегі ғылым. Мәселен, экономиканың көрнекті өкілі, ағылшын экономисі ... ... ... ... қағидасы мәлім. Қазіргі экономика пәні капитализмнің дүниеге келу қарсаңында (ХVI ғ. аяғы - XVII ғ. ... дами ... ... буржуазия өндіріске емес, байлықтың бейнесінде танылған сауда және алтын операцияларымен айналысатын айналым саласына әрекет еткен. Сол себепті де ... ... ілім ... ... ... тілінде mercante - саудагер) ілім қалыптасты. Меркантелизм екі кезеңнен ... ... ... ол ... мен ... ... жалғыз нысаны ретінде идеализациялауға тән монетаризм түрінде танылады. Монетарист ... ... Оған ... олар ... ... сыртқа шығаруға тыйым салу қажеттілігін ұсынды. Соңғы меркантелисттер ақша емес, тауар ... ... ... ... ... ... жасаған болатын. Алғашқы меркантелистерден айырмашылығы, соңғы меркантелистер ақшаны сыртқа шығаруға тыйым салды, өндірістік тауарлардың экспортын көбейтіп, шетелдік тауарларға жоғарғы кеден ... ... ... ... қорғауды, яғни протекционизм (лат. Тілінен аударғанда protectio - қорғау) саясатын жүзеге асыруды ұсынды. ... әлі ... ел ... ... ... ... ауыл ... теңестірді. Олар физиократтар мектебінің (грек. Тілінен аударғанда Physic - ... kratos - ... ... деп ... Бұл ... ... XVIII ... орта шенінде қалыптасты және классикалық саяси экономиканың француздық нұсқасы ... ... Оның ... ... XV ... ... Франсуа Кэне болды. Классикалық саяси экономиканың көрнекті өкілдеріне Адам Смит және Давид Рикардо жатады. А. Смит 1777 ж. ... ... ... ... ... ... елеулі ғылыми табыстары: 1. Басты зерттеу нысаны ретінде олар ... ... ... ... ... 2. ... мәнін барлық тауарлар құнының негізі және өлшемі ретінде қарады. 3. Экономикалық ... ... ... ... ... және ... билеушілер де жоя алмайтын өзіндік объективті заңдары бар екенін дәлелдеп отыр. 4. ... ... ... ... атап айтсақ, кәсіпкерлер, жұмысшалар, жерге меншік иелері, ... ... ... ... ... ... Экономика ғылымының әрі қарай дамуы ... ... ... ХІХ ... ... ... басында политэкономия терең дағдарысты басынан өткерді. Ол екі тармаққа - марксизм және маржинализмге бөлініп кетті. ... ... ... - Карл ... (1818 - ... К. ... басты еңбегі - . К. Маркс өз зерттеулерінің пәні ретінде ... ... ... және оған ... ... пен ... арасындағы қатынастарды, ал соңғы масаты ретінде капитализмнің экономикалық заңдарын ... ... ... теорияны ең ашық идеологияландырған марксистер болды. Олар өздерінің теориялық көзқарастарында жұмысшы табының мүдделерін ашық қорғады. ... ... ... ... ... табының саяси экономикасы деп атайды. Олардың теориясының басты жорамалы - ... ... ... ... пен ... ... негізінде барлық экономикаға орталықтандырылған жоспарлау басшылығын орнату болатын. Қазіргі заманғы экономикалық ... ... екі ... ... 1. ... 2. ... Бірінші бағыт ХІХ ғасырдың 70 - жылдарында пайда болды. Оның ең ... ... ... бірі - ... Маршал (1842 - 1924) болды. Неоклассикалық доктрина ХХ ғасырдың 30 - жылдарына дейін кең тарады, бірақ оны ... ... Джон ... Кейнстің (1883 - 1946) атымен аталған экономикалық ағым ... ... 1929 - 1933 ... Ұлы депрессиядан кейін, экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге ... ... емес ... ... ... дұрыс шешілуін мемлекеттік реттеу қажет екенін көрсетті. Неоклассиктер мен кейнсиандықтардың арасындағы айтыстағы түйінді мәселе - ... ... рөлі ... ... ... қолдаушылар экономиканы тиімді дамыту үшін, экономикаға мемлекеттің араласуы шектелуі ... деп ... ... нарық экономикасын мемлекеттің бақылауымен және макрореттеудің белсенді көмегімен ... ... ... деп ... А. Смит ... К. Маркс та нарықты капиталдың қорлауының аса ірі құралы болып табылады деп есептеді. Алайда, Смитпен айырмашылығы сол, Маркс бұл процесс ... ... ... және ... ... ... деп есептеді, өйткені оның қарама - қайшылықтары соншалықты ... ... да, ... ... ... ... әлі ... Бұл идея осы күнге дейін пікірталас туғызып келеді. К. Марксті ... ... ... ... ... табының кедейленбегендігін дәлелдеуге ұмтылады. Марстің экономикалық ілімі Ресейде кеңінен тарады, себебі мұнда ХХ ... бас ... ... ... Батыс елдеріне қарағанда әлдеқайда ауыр болатын. Кеңес Одағында Маркстік емес ойдан туындағанның барлығы қабылданбады. ... ... ... аударғанда marginal - шекті) марксизмнен айырмашылығы - қанауға негізделген өндіріс әдісі ретінде капитализм мәнін зерттеуден бас ... ... ... зерттеуге ден қойды. Бұл бағыт ХІХ ғ. 70 жылдарында дүниеге келді. Оның өкілдері: Австрияда - К. ... ... - У. ... ... - Л. ... ... экономика ғылымының мақсаы шектеулі ресурстарды бөлудің тиімді әдістері мен шаруашылықты ұтымды ... ... ... деп таныды. Өздерінің зерттеулерінің әлеуметтік бейтараптылығын баса көрсету үшін олар, тіпті ұғымынан бас тартып, ілімін енгізді. Мұны ең ... У. ... одан ... оған ... А. ... ... жазу ... жүзеге асырды. Маржинализмнің марксизмнен айырмашылығы - ол ... жаңа ... ... мен әдістерді қабалдауға мәжбүр ететін идеялар бәсекесі қысымында болды. Маржинализмге тұтас баға бере ... оның ... ... өзіне сәйкес тұжырымдамаларда көрініс тапқан жаңа идеялардан бас тартпағандығын айта кетуге ... ... ... ... негативті қасиет бар, ғни шектен тыс математикаландырылған абстрактілі ойларға, графиктер мен формулаларға ... ... Ал ең ... ... ... назар аудармайды. Маржинализмнің әлеуметтік мәселелерді шеше алмауына қарсы әсер ретінде ... - ... ... ... ... (латын тілінен ibstitutum - ұйым, мекеме). Оның өкілдері: Т. Веблен, У. Митчел, М. ... В. ... Д. ... Г. Мюрдаль және т.б. Институционалды - әлеуметтік теорияға сәйкес экономикалық даму ... тек ... өзі ғана ... нарық тек бір бөлігі болып табылатын тұтас экономикалық институттардың жүйесі. Тарихи тәжірибе экономикалық ... ... тек сол ... өзінің дағдарысымен ғана емес, оның зерттеу нысаны - ... ... ... ... ... ... жүйе ... игіліктер мен қызметтер өндіруде тұтынушылар мен өндірушілер арасындағы ерекше тәртіпке келтірілген жүйе.Экономикалық жүйе көпфакторлы: шаруашылық шешімін қабылдау жүйесі, меншік ... ... ... ... ... ... ... мен мақсат қою механизмі.Факторларды шаруашылық, әкімшілік, ақпараттық деп жіктеуге болады. Шаруашылық құрылым: шектелген ресурстарды пайдалануға қатысты материалдық ... база ... ... ... ... шектелген ресурстарды меңгеруге байланысты құқықтар мен міндеттер ... ... ... құрылым: алғашқы екі құрылым мәліметтерін жалпылау және тарату.Тарихи алғаш пайда болған өндірісті экономикалық ... типі ... ... ... ... ... адамдар өнімді тек һз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ғана ... ... ... ... Не, қалай және кім үшін деген сауалдарға өз шаруашылығының қажеттілігіне ... ... ... ... салыстырғанда күрделі -товар шаруашылығы. Товар шаруашылығында тұтынушы мен өндірушіні байланыстыратын рынок, товарлар мен қызметтер сату үшін ... ... ... болу алғышарты -еңбек бөлінісі. Онда өндірушілер нақты товар түрлерін өндіруге маманданады.Товар өндірісінің даму кезеңдері айырбас пен рынокқа байланысты. Әр ... ... сай ... ... моделі болады:
1. дамымаған рынок товар өндірісі;
2. еркін рынок товар өндірісі;
3. реттелмелі рынок товар өндірісі;
4. деформацияланған рынок товар өндірісі.
Дамымаған рынок ... ... ... ... ... ... еңбек бөлінісіне негізделеді, өндірістік құрал жабдықтарға жеке меншік пен товар өндірушінің жеке ... ... ... Қарапайым товар өндірісі кезінде рынокқа жасалған өнімдердің бір ... ғана ... ... Сондықтан тұтас экономиканы қамти алмайды.Еркін рынок товар өндірісі (рыноктық экономика) жалпы сипатқа ие. Онда: ерекше ... ... ... ... күші ... да, ... өз еңбегін емес, жалдамалы еңбекті пайдаланады; қоғамның өндірген өнімінің басым бөлігі сатуға рынокқа шығарылады.Реттелмелі рынок товар өндірісі экономикада екі: мемлекттік және жеке ... ... ... ... Мемлекет белсенді түрде рыноктық экономика қызметіне араласады, бірақ рыноктың реттеуші қызметін де жоққа шығармайды. Мемлекеттік реттеудегі ... ... ... ... ... ... ... өндірісінің бірнеше модельдері бар:
1. әлеуметтік рыноктық шаруашылық (мысалы Германия);
2. аралас экономика ... ... ... ... ... рынок товар өндірісі - командалық әкімшілік экономика. Рыноктық еркін қатынастарды басып, тұрақты ... ... ... ... ... іске ... ұғымы ұғымынан әлдеқайда кең.
4) Қаржының мәнін толық ашу оның ... мен ... ғана ... ... бірге қаржының қоғамдық арналымын, яғни оның функцияларын ... да ... ... ... қатысты функция осы экономикалық категорияға тән қызмет тобын, мәннің ... ... ... өзіне тән категориялары кескінінің айрықшалықты әдістерінбілдіреді. Функцияда категорияның қоғамдық арналымы бейнелеп ... оның ... ... ... ... тым ... категориядан - ақшадан туындайтын айрықшалықты экономикалық категория болып табылатындықтан және бұл ... ... ... ... ... ... ... еместігіне, оның қоғамдық, саяси және экономикалық өмірдің барлық сферасына терең дендеп енуіне байланысты қаржының функциясы ... ... ... осы ... дейін пікірталас тудыруда.Қазіргі уақытта қаржының бөлгіштік және ұдайы өндірістік тәрізді екі тұжырымдамасы ... ... ... ... ... қоғамдық өндірістің emu- mi стадиясында - акшалай ... ... ... ... бөлу ... ... болады, қаржының бөлгіштік сипаты оның іс-әрекет етуінің ерекшелігін көрсетеді деп санайды. Бұл тұжырымдамаға ... ... екі ... ... ды: бөлу жэне ... ... ... жалпы қоғамдық өнім мен оның аса маңызды бөлігі - ұлттық табыс, сондай-ак ұлттық байлықтың бір ... ... ... қаражаттарын, мемлекеттік мүлікті сату операцияларын шығарып тастағанда) бөлінеді және қайта бөлінеді. Бұл функцияны қаржы өнімді ... бөле ... ... мағынада емес, қаржы тек жасалған өнімді бөлуді ғана ортақтастырып, жүзеге асырады деп түсіну керек. Былай деп айтқан дұрыс: ... ... ... бөлу ... ... бөлу арқылы жасалады. Мемлекет, кәсіпорын, фирма және халық арасында ақшалай қорларды (табыстар мен қорланымдарды) бөлуге сәйкес жасалған натуралдық өнім де ... ... ... бөлу және ... бөлу ... ресурстардың айрықшылықты нысанын қабылдайтын ақшалай қаражаттардың қозғалысымен міндеіті түрде қосакталып жүреді. Қаржының жұмыс істеуінің шарты - ... ... ал ... ... болуының себебі шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекеттің қызметін қамтамасыз ететін олардың ресурстарға қажеттілігі болып табылады.Қоғамдық өнімді бөлу ... және ... ... ... бөлу болып ажыратылады.Алғашқы бөлу кезінде жиынтық қоғамдық өнімнің жалпы көлемінен ... ... ... қоры ... ... мен ... ... шығарып тасталады және жаңадан жасапған құн - ұлттық табысты ... ... ... өндірістік сфераның (шаруашылық жүргізуші субъектілердің) және халықтың алгашқы табыстары калыптасады, олар бөлудің және ... ... ... ... ... бұл ... ... рөлді қаржы атқарады. Қоғамдык өнім мен ұлттық табысты алғашқы бөлу кезінде қаржы еңбекке ақы төлеу және баға ... ... ... ... байланыста дамиды.
Қайта бөлу салалық, сондай-ақ аумақтық тұрғыдағы шаруашылық жүргізуші субъектілер бойынша қоғамдық өнімді мүшелеудің сан алуан үдерісін қамтиды. Мұның ... ... - ... ... ... түпкілікті тұтынуды қамтамасыз ету үшін ұдайы өндіріс қатысушыларының ақшаға деген әр түрлі кажеттіліктері қанағаттандырылып отырады. Бұл рет- те ... ... ... басқалардың шығыстары есебінен калыптасады және ұлттык табыс корлану коры мен тұтыну қорына ие болады. Бірінші жағдайдақаражаттар өндірісті кеңейту үшін ... ... ... ... ... ... өндірістік емес қорларынан болатын өндірістік қорлардың (капиталдың) өсімі үшін, резервтер мен сақтық қорларын жасау үшін ... ... ... бүкіл халықтың оның ұдайы толықтырылуы үшін пайдапанылатын түпкілікті табыстарын, әлеуметтік сфераның мекемелерін ұстауға, ғылымға, мәдениетке, басқаруға, елдің қорғанысына арналған ... ... ... өнімді бөлу және қайта бөлу үдерісіне қатысуы бірдей емес. ... бөлу ... ... атап ... ... басқа экономикалық категориялармен бағамен, еңбекақымен өзара іс-әрекет жасайды. Қаржыны қолданудың негізгі сферасы - қайта бөлу, мұнда ол тектес экономикалық ... - ... ... ... жасайды. Қаржының бөлгіштік функциясы аумақаралық, салааралық, ішкі салалық, ішкі ... ... ... ... аралық және салааралық қайта бөлу мемлекеттік бюджет арқылы ... ... бұл ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің бірінен алынып, қаржылық ресурстардың жетіспеушілігін басынан кешіріп отырган әкімшілік-аумақтық бірліктер мен салаларға беріледі. ... ... бұл ... ... ... ... ... дамуына кол жетеді, бұл Қазақстан жағдайында түпкілікті салалардағы өндірістің дамуы ... ... ... ... өңірлерде экономика мен әлеуметтік-тұрмыстық инфракұрылымды өрлету үшін ... ... ... ... және ... ... бөлу сферасы экономиканы қайта құрудың барысында шаруашылық жүргізуші субъектінің тапкан қаражаттарын пайдалануды қажет ететін (заң бойынша мемлекетке тиісті аударымдардан басқа) ... есеп пен ... ... ... ... байланысты біртіндеп тарылып келеді.Демек, бөлгіштік функция арқылы қаржы ақшалай табыстарды қалыптастыру және қаражаттарды жұмсау жолымен мемлекеттің, ... ... ... ... қамтып көрсететін белгілі бір қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандырады. Сөйтіп, бөлгіштік функция арқылы бөлу ... ... ... мәні ... ақшалай нысандағы жиынтық қоғамдық өнімінің, оның құрамында элементтердің қозғалысымен байланысты экономикалық қатынастар айқындалады және ... ... ... ... ... ... өнімді өткізу үшін жағдайлар жасапынады. Жиынында қоғамдық өндірістің барлық қатысушыларының
нақтылы еңбек үлесі мен қоғамдық өндіріске қатысу ... ... ала ... олардың экономикалық мүдделері қанағаттандырылуы тиіс.Қаржының бөлгіштік функциясының жақтаушылары бөлу арқылы каржы ұдайы өндірістің басқа стадияларына - өндіруге, айырбастауға, тұтынуға ... ... ... деп ... ... қаржы өндіріске қалыптастырылатын ақшалай қорлардың мөлшері арқылы санмен әсер етеді: бұл ... ... ... ... ... ... ... ықпал жасауға болады, не қолайлы қаржы жағдайларын жасау жолымен экономиканың жеке кұрылымдық бөлімшелерінің дамуын тездетуге болады, не бұл ... ... ... ... ... жағынан, егер көтермелеу қорларының көлемін өндірістің белгілі бір сапалық көрсеткіштерінің: еңбек өнімділігінің, ресурстарды үнемдеудің, қор қайтарымының және т.б. ... ... ... сапалық әсер етуге жетуге болады. Қаржы көмегімен ұдайы өндірістің басқа сатыларына да осылайша әсер ... ... ... ... ... арқылы қаржының ұдайы өндірістің барлық үдерістерімен байланысы және бұл категорияның өндірістің барлық стадияларына белсенді әсер етуі ... ... ... ... ... ... ... осал мезет категорияның функциясы тап осы категориянын өзіндік ерекшелігін қамтып керсетуі тиіс деген қағида болып табылады. Қарастырылып ... ... ... қатысушы басқа экономикалық категорияларға да - бағаға да, ... да, ... де ... ... ... ... ... ресурстар да мүлтіксіз орталықтандырылған тәртіппен бөлінген және қайта бөлінген әкімшіл-әміршіл жүйенің және жоспарлы экономиканың ... ... ... ... тұжырымдамасының пайда болғанын және теориялық негіздемені алғанын есте ұстаған жөн. Осы тәрізді тәсілдемені ... ... ... ... болып табылды.Тап осы бөлгіштік функция арқылы қаржының қоғамдық арналымы - шаруашылық ... ... ... оған қажет арнаулы мақсатты ақшалай қорлар нысанында пайдаланылатын қаржылық ... ... ету ... ... ... ... іс-әрекеті оның мәнінен: жиынтық қоғамдық өнімді, ұлттық табысты және таза ... ... және ... бөлумен байланысты қатынастарды қамтамасыз етуден; табыстар мен қорланымдарды қалыптастырудан; ақшалай қорларды жасаудан туындайды.Сөйтіп, бөлгіштік функция арқылы бөлу категориясы ретінде қаржының мәні ... ... ... ... ... өнімнің, оның құрамды элементтерінің қозғалысымен байланысты болатын экономикалық қатынастар айшықталады және ... ... ... ... ... ... ... өткізу үшін жағдайлар жасалады.Ұдайы өндірістік тұжырымдаманың өкілдері қаржыны ұдайы өндіріс стадияларының бір категориясы емес, оның жалпы категориясы ретінде қарастырады, яғни олар ... тек ... өнім ... ... ... ... өндірістік қатынастарымен шектеуді заңсыз деп санайды. Қаржы - өндірістік категория, өйткені ол өндіріс
үдерісінде ... ... ... ... ... ... және бұл ... белсенді ықпал етеді. Қаржы - айырбас категориясы, өйткені айырбаста қоғамдық өнімді бөлу үдерісі жалғасады және қаржы бұл ... ... ... ... ... ... өндірістің екінші стадиясында ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... да, яғни айырбаста болатын құн қозғалысын білдіреді; айырбаста сондай-ақ салықтарды аударып салу ... ... ... басқа, қаржы ақшалай қорларды қалыптастырумен қатар оларды пайланумен де байланысты болады, ал ол ақшалай қорларға тауар-материалдық құндылықтарды сатып алғанда айырбаста ... ... ... ... ... ... ... тұтыну мен жеке тұтынудың қорларын қалыптастыруға қатысады және олардың ... ... ... ... қоры мен ... ... бөлінуінің ақырғы үйлесімдері қамтамасыз етіледі.
Корытынды
Осы замандағы қалыптасып отырған ғаламдық процестер мемлекеттік құрылымы ... ... ... елдер үшін қауіпті болады. Сонымен бірге, тиімді де қатты тәртіп қалыптасқан мемлекеттер үшін бұл процесс ... ... жаңа жол ... Әлем ... жол ... жеке ... ... түсінуге де болады. Әлем шаруашылығына қосылу - артықшылықтармен бірге қосымша қайшылықтардың пайда болуын білдіреді. Бұл ... ... және ... ... ... Мемлекеттің міндеттері мен жауапкершілігі әсіресе өтпелі экономика ... ... ... ... ... ұлттық қауіпсіздік пен мемлекеттікті нығайту - ұзақ мерзімдік қоғамдық стратегиялық ... деп ... ... ... ... ... ... кез келген жағдайлардың бәріне дәлме-дәл келетін, ... ... ... ... және бұл ... де, ... те емес. Мақсат басқада: нақты қалыптасқан жағдайларды жан-жақты ескере отырып, оңтайлы шешім ... ... Ал бұл ... ... қалыпты жағдайларды терең де нақты түрде зерттеп ұғыну қажет болады; бұл әдісті экономикалық ... ... ... ... ерекше маңызды: онда факторлардың саны аз, сондықтан процестің болашақ дамуын болжап, нақты іс-әрекеттерге бару мүмкіншілігі ... ... өріс ... ... ... экономикалық саясат кеңістік немесе уақыт шеңберінде өзара байланысты және бір-біріне қарама-қайшы келетін қоғамдық-әлеуметтік ... ... ... ... дәлелденген сипаттамасын жасауға бағытталады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Мамедов О.Ю. ... ... ... ... ... ... ... Оқулық. проф. Чепурин М.Н., проф. Киселева Е.А. жалпы редакциясымен, Киров 1999ж.3. Экономика курсы. проф. Райзберг Б.А. жалпы редакция басшылығымен, Москва, ... ... Е.Ф., ... Ф.М. ... ... негіздері. Москва, 1996ж.5. Котлер Ф. Маркетинг негіздері, М., Прогресс, 1990ж.6. Шеденов У.Н. , Ақтөбе, 2004ж. 7. Нуреев Р.М. Микроэкономика ... ... ... Назарбаев Н.А. Алматы. Бiлiм, 1997ж.9. Назарбаев Н.А. . ... , ... Г. ... ... Оқу ... 2-басылым. - Астана: Фолиант, 2011. - 224б.
11.Женсхан Д. Экономикалық теория негіздері. Оқу ... ... Л.Н. ... ... ... ... университеті, 2008 ж.
12.Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: оқу ... - ... , 2008, 27 б.б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономикадағы мемлекеттің ролі және оның бүгінгі мәселелерін талдау25 бет
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері25 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь