Сталиннын саяси портреты

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1 Сталиннің өмір жолы
2.2 Сталиннің саяси билікке келуі
2.3 Сталиннің Қазақ қоғамына қатысты жүргізген саясаты
2.4 Сталиннің ішкі және сыртқы саясаты. Коллективизация, гулаг, үлкен террор
2.5 Сталиннің ұлттық саясаты
2.6 Сталиндік қуғын.сүргін құрбандары
2.7 Сталиннің жүргізген саясатына қазіргі таңдағы адамдардың көзқарасы
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
.17бет.
Тарих беттерін ақтаратын болсақ, не бір тарихи тұлғалырды кездестіруге болады. Сондай тарих бетінде ізі мәңгілікке қалған тарихи тұлғалардың бірі бұл Сталин. Миллиондаған кінәсіз адамдардың өліміне себекер болған Сталин қоғамдық өмір мен саяси санада орын белгілеп, оны «сүйікті көсем, әке және ұстаз», «…данышпан жетекші» ретінде дәріптеуге қол жеткізді. Бірі бұндай дәрежеге бейбіт, демократиялық жолмен қол жеткізсе, бірі басқыншылық, өзінің жеке саясаты арқасында қол жеткізуде.
Сталиннің аузымен айтылған әр сөз, ол жазған әр сөйлем мемлекеттік идеологияға айналдырылды. Ол – жалпы коммунистік идеологияның өзегі болып табылды. Коммунис¬тік саясат пен идеологияға бағынды¬рыл¬ған мерзімді басылымдар партияның бүгіні мен ертеңі туралы мифтер мен мифологияны насихат жұмыстары арқылы адамдар санасына сіңіре берді. Мемлекеттік биліктің коммунистік партия мен оның басында тұрған жеке адамның қолына шоғырлануы қоғам¬дық-саяси өмірде демо¬кра¬тияның шектелуіне әкелді. Шынайы демокра¬тиядан алшақ тұрған тоталитарлы әміршіл-әкімшіл жүйе халықты саяси биліктен шеттетіп, мемлекет пен қоғамдық өмірдің барлық салаларына толық үстемдігін орнатты.
Әрбір еңбекшісі республикада болған социалистік өзгерістердің үлкенді-кішілі мә¬селелерінің бәрі де Сталин жолдастың қатысуымен шешіліп келді. Партия және мемлекет құрылысының мәселе¬лерінен бастап, өнеркәсіп орындарын, шаруа¬шылық құрылыстарын салу, ғылыми және мәдени-ағарту мекемелерін ашу мәселелеріне дейін барлығы Сталин жолдастың қандай болса да бір принципті нұсқауынсыз, кеңесінсіз іске аспады. Партия және мем¬лекет құрылысының барлық маңызды мәселелері Сталин жолдастың тікелей қатынасуымен шешілді. Мұның барлығы сталенизмның, Сталиннің жеке басына табынушылықтың қоғам идеологиясына қаншалықты сінгенінің көрінісі болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. Т. Омарбеков: «Қазақстан тарихының ХХ ғасырдағы өзекті мәселелері»
2. Қазақстандағы кеңестік саяси репрессиялар мәселесінің зерттелуі (1980-ж. аяғы — 1990 ж.)
3. Кодалаев Г.З., Багаев Ч.Н.: «Кто ты, Сталин?»
4. Такер Р. «Сталин, Путь к власти»
5. www.interfax-religion.ru
6. www.google.ru
        
        Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Сталиннің өмір жолы
2. Сталиннің саяси билікке келуі
3. Сталиннің Қазақ қоғамына қатысты жүргізген ... ... ішкі және ... ... ... гулаг,
үлкен террор
5. Сталиннің ұлттық саясаты
6. ... ... ... ... ... саясатына қазіргі таңдағы адамдардың көзқарасы
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған ... ... ... ... болсақ, не бір тарихи ... ... ... ... ... ізі мәңгілікке қалған тарихи
тұлғалардың бірі  бұл ... ... ... ... ... ... Сталин қоғамдық өмір мен саяси санада орын белгілеп, оны
«сүйікті көсем, әке және ... ... ... ... ... ... Бірі бұндай дәрежеге бейбіт, демократиялық жолмен қол жеткізсе,
бірі ... ... жеке ... ... қол жеткізуде.
Сталиннің аузымен айтылған әр сөз, ол жазған әр ... ... ... Ол – ... ... ... өзегі болып
табылды. Коммунистік саясат пен ... ... ... ... ... мен ... туралы мифтер мен мифологияны
насихат ... ... ... ... ... берді. Мемлекеттік
биліктің коммунистік партия мен оның басында ... жеке ... ... ... ... ... ... әкелді. Шынайы
демократиядан алшақ тұрған тоталитарлы әміршіл-әкімшіл жүйе халықты саяси
биліктен ... ... пен ... ... ... салаларына толық
үстемдігін орнатты.
Әрбір еңбекшісі республикада болған социалистік өзгерістердің үлкенді-
кішілі мәселелерінің бәрі де Сталин ... ... ... ... және ... ... ... бастап, өнеркәсіп орындарын,
шаруашылық құрылыстарын салу, ғылыми және ... ... ... дейін барлығы Сталин жолдастың қандай болса да бір ... ... іске ... ... және мемлекет құрылысының
барлық маңызды мәселелері Сталин ... ... ... ... ... ... Сталиннің жеке басына табынушылықтың қоғам
идеологиясына қаншалықты сінгенінің ... ... ... ... өмір ... шын аты ... ... Виссарионович, 1879 жылы ... ... ... ... ... Виссарионның отбасында дүниеге
келген. Саяси ... ... ... ... ... ... үміт ... үзеңгілестерінің бірі. Сталин 3 рет ... 2 рет ... ... ...  Еңбек Ері (1939) және
Кеңес Одағының Батыры (1945) ... ... 1894 ... ... діни ... оқуға түскен. Онда оқи жүріп,
құпия үйірменің жұмысына ат салысып, «Месамедаси»  атты грузин ... ... ... мүше ... кірді. 1899 жылы ... ... ... ... ... ... ... түсті. 1901 жылы РСДЖП
– ға мүшелікке өтті. «Коба» деген лақап атты ... ... ... ... рет ... алынып, Шығыс Сібірге жер ... ... ... – ның ОК – не ... ... 1912 – 13 жылдары Санкт ... ... ... ... «Звезда» және «Правда» газеттерінің жұмысына
белсене ат салысты. Осы кезде «Марксизм және ұлт мәселесі» ... ... 1913 жылы ... тағы да ... ... ... жер
аударылды. Айдаудан 1917 жылғы Ақпан революциясынан кейін оралып, РСДЖП –
ның ОК ... ... және ... редакциясына енді. Қазан төңкерісін
әзірлеуге және оны жүргізеге ат салысты. Кеңестердің бүкілресейлік 1917
жылы қарашаның 8-де ... 2-ші ... Ұлт ... ... ... алғашқы
кеңес өкіметінің құрамына сайланды. 1919 ... 1922 ... ... халкомы міндетін қоса атқарды. 1918 – 20 жылдардағы Азамат ... ... ... және Оңтүстік – Батыс майдандарының рев. әскери
комитетінің мүшесі болды. 1922 жылы сәуірде ... ОК ... ... ОК ... Бас ... етіп ... Осы ... 31 жыл 1953 жылға дейін отырды.
КСРО – ны құруға белсене қатысты. Алғашқы кезде ... ... ... ... – ге автономия құқығына енгізу жобасын ұсынды.
Ленин өмірінің соңғы жылдарында бар ... ... ... ... жеке басына сенімсіздік танытты. Ол Кеңестердің Бүкілодақтық 1922
жыл желтоқсанда болған 1-ші ... ... ... ... ... жөнінде ойластыруды ұсынды. Алайда РК(б)П – ның 1924 жыл ... 13 – ... ... Бас ... етіп ... ... Сталиннің
басшылығымен ауыл шаруашылығын ұжымдастыру қолға ... ... ... тап ... жою саясаты жүзеге асырылды. Бұл халық арасында
жасанды ... пен ... ... ауыл ... ... ... ... өрістетуіне алып келді.
Сталин елде қуғын – сүргін ... ... ... жүйені
қалыптастырды. Ұлттық интеллигенция өкілдерін «халық жауы» ретінде
қуғындауды ... ... ... ... ... лагерлердің санын
арттырды. Одақтас республикалар мен ... ... ... ... ... ... Кремельге тәуелді етті.
2.2 Сталиннің саяси билікке ... ғана ... ... ... ... Үкіметінің құрамында Ұлт
істері бойынша комиссариаттың ... оның ... ... ...... тағайындалуы олардың алып империядағы ұлтаралық
қатынасты игеріп, бір ізге ... ... ... ... В.И. Ленин
енді ғана үкімет құрамындағы Комиссариялық қызметін бастаған И.Сталинді
ауыстыра ... ... адам жоқ деп ... Сөйтіп Кеңестер Үкіметінің ұлт
саясатының мазмұны мен бағыт-бағдарын, ... ... ... ... ... ... комиссар И.Сталин тұрды. Кейінірек бұл комиссариат ... мен ... ... ... соңына дейін бұл саясатты
бағыттауды өз ... ... ... ... кеңес үкіметінің ұлт ісіндегі саясатының
архитекторы, яғни теориялық ... мен ... ... анықтаушы
И.Сталин болды депайтуға негіз жеткіліткі.
Большевиктер партиясы билікке империядағы ... ... ... ... Ал ... ... бұл қозғалыстың негізінде жер
үшін күрес, яғни орыс шаруаларын қоныстандыру ... ... ... ... ... және ұлтқа өзін-өзі басқару мүмкіндігін беру
сияқты іргелі талап –тілектер жатты. Анығырақ ... ... ... ... ... ... ... сипат алды.
Билікке келген большевиктер партиясының ұлт ... ... ... ... емес. Партия көсемі В.И.Ленин билік үшін
күрес барысында Ресейді «халықтар ... ... ... тәуелділіктегі
аз ұлттардың өздерін-өздері билеу құқын мойындайтындықтарын ашық мәлімдеді.
Өмірлік тәжрибе көрсетіп бергеніндей бұл ... ... ... ... уәде еді, ал ... алғаннан соң ұлттардың өздерін-өздері билеу
құқы оның тек ... ... ... ғана ... ... ... ... бірге большивиктік басшылықтың империя құрамындағы ұлттардың
өз мемлекеттігін құра алу құқына қатынасы да бір келкі болған жоқ. Мәселен,
ол ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік
тәуелсіздігін бірден мойындады. 1922 жылы Кеңестік Республикалар одағы
құрылғанда ... ... және ... ... республикаларына
федеративтік негізде одақ құрамына ену құқы ... ... ... татар,
башқұрт, Орта Азия халықтарына берілмеді. Олар автономиялық құрылмдар
түрінде Ресей ... ... ... тиіс ... ... ... қолданысымен міне осы саяси курсты
теориялық тұрғыдан ... және оны ... ... ... айналдыру ісін тікелей жүргізуші тұлға міндетін өз мойына алды.
2.3 ... ... ... ... ... саясаты
Кеңес үкіметінің ұлт істері бойынша комиссары қызметіндегі И.Сталиннің
Қазақ қоғамына қатысты істерімен жақынырақ таныса бастауы 1918 ... ... ... Осы ... ... ... ... Алашорда
үкіметінің тапсырамасымен Кеңес үкіметі басшыларына 2-ші жалпықазақ (1917,
желтоқсанында) съезінің шешімдерін жеткізу үшін ... ... ... ... ... келеді. Азамат соғысының босағасында тұрған Кеңес
Үкіметіне қазақ автономияшыларымен ымыраға ... аса ... ... ... ... ... ... күні Семеймен телеграф
арқылы ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Кеңес Үкіметі атынан сөйлеген И.Сталин 2-ші
жалпықазақ съезі қабылдаған шешім мен «Ресей халықтарының құқығы ... (1917 ж. ... ... ... ... ... осы ... Кеңес өкіметіне ... ... ... білдіріп, өз ретінде Алашорданың Кеңес өкіметін мойындауын
талап етеді. Алашорда Кеңесі Сталиннің ... ... 1918 жылы ... ... ... ... барлық автономиялы халықтардың кіндік
үкіметі» ретінде мойындайтындығын білдіріп, өз ретінде «жалпықазақ-қырғыз
съезінің қаулысы ... ... Алаш ... жариялайтыныдығын
мәлімдейді.
Міне осы берген жауабында Алашорда Кеңесі Алаш автономиясы құрамына
енетін ... мен ... ... ... ... территориялық
ауқымын анықтау ісінде бұл құжаттың маңызы зор еді. ... ... ... ... тек ... ... ғана емес, барлық
қазақстандықтардың өкіметі ... ... ... оның ... басқа халықтардың көбінен көп, азынан аз он кісі» сайланып
кіретіндігі,. Ал Алаш ... заң ... Һәм ел ... ... болатындығы, құрылтай жиналысы шақырылып ... ... ... ... ... «жәрдемші» есебінде ... ... ... ... бұл ... және басқа саяси ұстанымдарына
байланысты ұсыныстарына алғашында ... ... ал іс ... қабыл алды ма? Әрине, қабыл алған жоқ. Өйткені Алашорда ұсыныстарын
қабыл алу үшін мәнінде қазақ елінің ... ... құру ... ... ... ... 28 ... күні Мәскеуден семейдегі Қазақ комитетіне
И.Сталин мен мұсылмандар ісі бойынша комиссар М.Вахитов қол қойған ... ... ... ... Мәскеудегі Ұлт істері Халық Комиссариаты жанынан
қазақ ... ... міне осы ... ... ... ... жіберу
ісі алғашында Алашорда үкіметіне жүктелгендігін 29 ... күні ... ... ... ... ... Х. Және Ж.Досмұхамбетовтар да
растайды.
Тарихи деректер Кеңес өкіметіне Алашорда ... ара ... 5-6 күн ... ... ... ... ... Мұндай
бетбұрыстың себебін түсінуге болады. В.Ленин мен И.Сталиннің басқарған
билікке қазақ ... ... ... ... еді. Ұлт ... ... ... И.Сталиннің ендігі уақытта
ықыласы қазақ ұлт-азаттық қозғалысының ... ... ... Алашорда
үкіметіне емес, азаттық қозғалыстан мүлдем алыс, тіптен оның басшыларымен
дүрдараз Ә.Жангелдин, К.Тоғысов, М.Тунгачин ... ... ... 1918 жылы 7 ... Кеңес өкіметінің Торғай ... ... ... ... ... ... бұл
ұстанымын былайша негіздеді: «Бужуазиялық-ұлтшылдық ұстанымындағы ... өз ... ... ... ... үшін ... етіп ... да олар орталық кеңестік билікті мойындаумен бір ... ... ... жоқ және ішкі ... ... билікке Қазақстандағы басқару ісіне кімдердің керек ... ... ... Ә.Жангелдин алаштық топқа қарсы күресте ... ... ... деген үмітпен бұрынғы Торғай облыстық губернаторы жанындағы
татар және қазақ басылымдары бойынша цензор ... ... ... Мәскеудегі қазақ бөлімінің меңгерушісі қызметіне ұсынған еді.
Бұл ұсынысты қабыл алған И.Сталин 1918 ж. 11 ... ... Ұлт ... ... ... ... ... Қазақ бөліміне
меңгеруші етіп тағайындады. Бұл ... ... ... ... ... тегі мен ... тұсында атқарған шенеуніктік қызметіне
соншалықты көңіл аударған да жоқ еді.
И.Сталиннің қазақ ... ... ... ... тағы да бірі
мынандай фактіге байланысты ... ... ... ... Қазақ арасында өзінің
күмәнді әрекеттерімен аты шыққан Көлбай Тоғысов 1918 жылы 21 ... мен ... ... ... жолдап, онда «Совет үкіметінің
платформасында тұрған және онымен қол ұстасып келе жатқан» «Үш жүз» ... ... ... құрғандығын, оның «кадет Бөкейханов басқаратын
буржуазиялық «Алаш» партиясына қарсы екендігін білдіреді».
И.Сталин тез арада ... ... ... «Менімен Көлбай
тоғысов сөйлесті, ол «Үш жүз» партиясын құрушы. Осы ... ... ... ... ... ... бұл өзі ... партия және Тоғысовтың кім
екенін білген жөн. Егер бұл ... ... де ... қарсы әрекет
жасап, бізге жақындығын танытып отырса, онда оны өзімізге тарту керек»
деген ... ... шын ... қазақ қоғамы мойындаған «Үш жүз» партиясы туралы айту
қиын еді. 1917 жылдың ... ... ... ... ... ... ... барысында «Үш жүз» атынан түскен кандидаттар ... ... ... ... аз дауыс жинап, ойсырай жеңілген
еді.
Қорыта айтқанда, кеңестік орталық билік, оның ұлт ... ... 1918 ... бастап-ақ «буржуазиялық-ұлтшылдармен» күрес ұранын
жамылғы етіп, шын мәнінде қазақ ұлт-азаттық қозғалысын басып ... ... Ал бұл ... олар ... ... тіл ... даярлықтарын байқатты.
В.И. Ленин мен Сталинннің өкіметінің жүргізіп отырған ... тура ... оған ... ашық ... жеке тұлғалар
орыс демократиясының арасын да баратын. Сондай тұлғалардың бірі ... ... ... ... ... тегі – ... ... өлшеуші Т.И.Седельников 1905 жылы «Борьба за ... ... ... и колонизационная политика правительства» аталатын еңбек
жазып, онда өкіметтің қоныстандыру саясатын ымырасыз сынға ... сол ... ... ... соған қарамастан Мемлекеттік думаға депутат
болып сайланып, думада сібірлік ... ... ... жерін
құарқынды отарлауға байланысты жергілігті ... жер ... ... ... 53 ... қол ... мәлімдемені Дума
төрағасына тапсырады.
Қазәскерревкомның бұл ... ... ... ... бекітті.
Сонымен бірге, Т.Седельниковтың Қазревкомның мүшесі Б.Қаратаевты ... және ... ... ... ... жауапқа тарту туралы
ұсынысы кешігіңкіреп болса да орындалған еді. Осы жылғы 28 ... ... ... ... ... ... азамат соғысы жағдайында қазақ ұлт-азаттық қозғалысымен ымыраға
баруға мәжбүр болған ... ... ... құрамына
А.Байтұрсыновты төрағаның орынбасары ретінде енгізе отырып, ... ... ... ... ... қозғалысқа қарсы ұстанымымен танылған
М.Тунғачин және Б.Қаратаев сияқты кісілерді еңгізу ... ... ... ... ... арғы ... қазақ ұлт-азаттық қозғалысын
біртіндеп әлсіретіп, ең ақыры біржола сөндіру мұраты жатты. ... ... ... ... ... ... түрлі ағым және күштердің ... ... ... ... да ... ... еді. ... Т.Седельниковтың жалпы қазақ съезін шақыруға байланысты ережесін
«ұлтшылдық сипатта жазылған, советтік биліктің ... ... ... ретінде бағаласа, өз кезегінде Қазәскерревкомының мүшелері А.Авдеев
пен Н.Кулаков Мәскеудегі С.Пестковскийге жолдаған хаттарында ... ... ... әрекеттегі Б.Қаратаевқа «сенімді» коммунист
ретінде мінездеме берді.
Кеңестік биліктің ұстанымын ... ... ... ... да ... ... жолдаған хатымен бір мезгілде жазылып,
сондай-ақ мазмұн жағынан онымен үндес еді. ... ... ... ... ... принциптік мәні бар екі кемшілігін
көрсетті: 1) Қазақстанды басқару үшін жіберілген ... ... бір ... ... ... ... ... жоқ, мұндай жағдай қазақ
шындығына қатысты ұстаным мен ... ... ... ... 2) ... ... ... мен жергілікті халықтың
арасында өзара сенім жоқ.
Қоғамда ... жүйе ... өз ... ... 1929 ... И.Сталин “ұлы бетбұрыс” жылы деп ... ... ... коммунистік саясат пен идеологияны насихаттаумен қатар,
партия ... ... ... үлгісін көрсетті. И. Сталиннің 50
жасқа толуына орай ... ... ... ... ... ... теориясын дамытудағы ерекше рөлін, социализмді
іс жүзінде орнатудағы шексіз ... ... ... газетінде Л.М.
Каганович, К.Е. Ворошилов, А.И. Микоян және басқалардың көсемді ... ... ... 1929 ... ... айында жарық көрген
қазақстандық мерзімді басылымдардың да осы науқанға ілесе кеткені айтпасада
түсінікті.
4. Сталиннің ішкі және ... ... ... ... террор.
Совет одағын индустриалды державалар қатарына тез қосу ... ... ... ... ... және саны арты келе ... жұмысшы табын
асауқатпен қамтамасыз етуге және шетелдік технологияны сатып алуға қажетті
валюта ... ... үшін ауыл ... өнімін шапшаң арттырды. Осы
мәселені жылдам шешу үшін ... ... ... ... Ол ... ... жерлерін түгелдей тартып алып, оларды ... және ... ... ауылшаруашылық алқаптарында жұмыс
жасауға мәжбүрледі. Осының ... ... ... ... ... ауылшаруашылық жерлері 5 пайыздан 99 пайызға дейін
күрт өсті.
Бірақ Совет Одағындағы шаруалар ... ... деп ... Олар ... ... өмір мен ... ... еткен большевиктік революцияның сатқындығын ... ... ... ... Діни сенімдегі шаруалар Совет үкіметін «Антихрист»
деп атап, колхоздарға қосылуды адамды тозаққа ... ... амал ... Өктем жолмен сауатсыз ... ... ... ... ... ... соңы 1930 ... ашаршылыққа ұласты. Бір
ғана Украинаның өзінде 3,5 миллионға жуық адам аштан қырылды. (Украинадағы
аштықты зерттеу жөніндегі ұйымның дерегінше, 10 ... жуық адам ... ... ... осы ... ... ... жасалған геноцид
саясаты деп атауды талап етеді.
Сталиннің дәуірі Совет ... үшін ... ең ... ... ... ... ... ауылдық империяны өндірістік державаға
айналдырып, ... ... ... құру ... ... ... ірі ... жүйелерді мақтап, насихаттап
жатты. Бірақ көптеген Мәскеу-Еділ каналы, Беломор каналы, Қиыр ... жол ... ... адам ... ... жол деп те атайды)
жартылай не болмаса түгелдей дерлік бүкіл елде қаптап кеткен Сталин ... деп ... ... отырған тұтқындар салған.
1929 жылдан Сталин қайтыс болған 1953 жылы ... ... ... ... адам азап шеккен. Шамамен 1,6 миллион адам сол түрмелерде опат
болды. Түрмеде берілген ас-ауқат пен ... ... ... ... болды. Тұтқындар көбіне өте суық климатта жұқа киім ... ... ... ... ... ... құрал-сайман мен автоматты машина
түрлері ... ... ... ... ... ... сәйкес салынған.
Көптеген лагерьлерді мемлекетті индустриализациялау ... ... ... ... қазу және ... ... конструкциялау сияқты алдын
ала жоспарланған арнайы экономикалық тапсырмаларға орай салған.
Екінші дүние жүзілік соғыстан ... ... ... ... ... бір ... ... Совет солдаттарын үкімет ГУЛАГ-қа
жөнелткен. 1953 жылы Сталиннің өлімінен ... ... ... ... ... ... ... Саяси тұтқындар 1954 жылдан босатылып бастады.
1960 жылы қаңтардың 25-і күні ішкі ... ... ... ... ... ... ... террор
1936 мен 1938 жылдар аралығы «Үлкен террор» кезеңі деп аталады. ... ... ... кем ... бір ... адам атылды не өлді. 1937-
1938 жылдары осы террордың қызған шағында ... ... ... орташа есеппен алғанда тәулігіне 1000 адамды атып отырған. Террор
алғаш басталғанда ... ... ... өз ... ... ... мүшелерінің арасында жүргізілді. Совет үкіметін негізін қалаған
Владимир Ленинмен революцияны ... ... ... ... ... ... ... бәрі атылып кетті. Сот процесіндегі құжаттарға
қарап, олардың атылар алдында азап пен қорлық тартқанын білу қиын ... ... ... өлім ... ... жайды. Енді ол ... ... ... және діни топтардың көсемдері, патша ... ... ... ... не ... бар және тағы ... адамдарды аяусыз қырды. Тазалау жұмыстарын
Сталиннің өзі жеке қадағалап отырған.Совет архивтерін ... 40 ... ... ... өзі қол қойғаны анықталды. Ол кейбір адамдардың
аты-жөнін жиі атап, НКВД-ның ... және ... ... күшейте беруіне
емеурін білдірген. Сталин өлген соң тексеру жүргізген советтік комиссия ... ... ... мемлекетке, совет халқына және бүкіл
әлемдік революция ісіне қарсы үлкен ... ... деп ... ... ... құру ... кезінде көптеген репрессия құрбандары
қайтадан ақталды.
Үлкен террор» кезінде әсіресе ... ... ... ... ... жапа ... 1924 жылы ... бюроның тоғыз мүшесі не кісі
қолынан өлді, не өзіне-өзі қол ... - ... ... ...... өлім ... - ... (1936)
М.П.Томски – соттан кеін өзіне өзі қол салған (1936)
Г.Е.Зиновьев - өлтірілген (1936)
М.И.Бухарин - өлтірілген (1936)
А.И.Рыков - өлтірілген (1938)
Я.Э.Рудзутакс - ... ...... өлтірілген (1940)
Л.Д.Троцкий – қайла балтамен өлтірідген (1940)
М.И.Калинин – табиғи өлім (1946)
В.М.Молотов – табиғи өлім (1986)
2.5 Сталиннің ұлттық саясаты
Совет ... ... ... ... Лениннің кезінде және Сталин
басқарған алғашқы жылдары Совет үкіметінің ... ... ... ... деп атаған. Олар көпұлтты ... ... өмір ... ... ... ... тырысты.
АҚШ-тың әскери колледжінде ұлттық қауіпсіздік мәселелерін зерттеумен
айналысатын ... ... ... ... ... ... ... Блэнк: -
Бұл саясат экономикалық, әлеуметтік және мәдени негіздерді трансформациялау
арқылы жүзеге асырылды. Себебі Сталин ұлтшылдық факторына ... мән ... ... ... бір ғана социалистік мемлекетке толықтай бірігуі ... Оның ... ... ... ... - бір орталыққа
бағындырылған социалистік жүйе ... ... ... жүйе ... ... деп сенді, - дейді.
Гарвард университетіндегі Еуразия мен Ресейді ... ... ... және ... мен Сталин кезіндегі ұлттық мемлекеттер:
империяның құрылуы» деп аталатын кітаптың авторы Терри Мартин бұл ... ... - ... ... ... топтар қалыптасып жатқан
жерлерде де шекара жүргізіп, проблема туғызып кетті. Совет ... ... ... ... этникалық топтарды сапырылыстырып жіберді. Тек
өзге ұлттар сирек қоныстанға Орталық Азия ... ... ғана ... жоқ. Бұл ... біз ... ... ... көбі ол кезде қалыптасып
болған жоқ еді, - ... ... ... ... ... мүшелері Сталиннің портретін ұстап Қызыл
алаңға шықты. Мәскеу, 21 желтоқсан 2011 жыл. Оның ойынша, Сталин ... соң СССР ... ... бір ... ... ... жүріп өткен және ұлттық саясат та өзгерген. - 1930 жылдардың
ортасынан бастап, орыс ұлтының алдыңғы қатарға шыға бастағаны ... ... ... ... орыстар «аға ұлт» болып саналды. Билеуші
ұлтқа айналды, - дейді Мартин.
Тарихшылар арасында Сталин ... ... ... жайлы
әртүрлі пікірлер айтылады. Мәселен этникалық армяндар тұратын Таулы Қарабах
Әзербайжанның құрамына кірген. АҚШ-тың бір кездегі ... ... ... ... ... ... ... бойынша кеңесшілік
қызмет көрсеткен Пол Гобл: - Мәскеу ... ... ... Баку мен
Ереванның арасындағы өзінің төрелік ету ... ... үшін ... ... ... Мартиннің айтуынша, әзербайжандар территориясының ... ... ... ... геосаяси ахуалды жақсарту үшін берген.
Алайда ресейлік этнограф ғалым Анатолий Ямсков бұл ... ... ... Оның ... ... бұл ... таулы қырат пен жазық жайылым
арасында көшіп жүріп мал ... ... ... ... бұза ... ... шығу тегін қалай түсіндірсе де қазір Қарабах - Кавказдағы
жанжал ошағы. СССР ... ... ... елдерінің бір-бірімен және
Ресеймен қарым-қатынасына Таулы Қарабахтағы жағдай теріс ... ... ... ... ... ... және Абхазияның грузиялық
аймақтарындағы қақтығыстар тәуелсіз Грузияның дамуын тежеді. Дәл сол ... ... ... мен ... ... Солтүстік Кавказ
аймағы дами алмай кері кетті.
2.6 ... ... ... ... 13 ... күні Совет Одағының тұңғыш әрі соңғы президенті
Михаил Горбачев ... ... ... болған миллиондаған
адамдарды ақтау туралы жарлық берді. Сталиндік репрессия ... ... ... шырқау шыңына жеткен болатын, бұл кезеңді бүгінде ұлы зұлмат-
зобалаң жылдары деп атайды. «Азаттық» радиосы осы террор ... ... ... ... ... хабарларында Сталиндік репрессия
саясатының құрбандарына айналған отбасылардың тағдырлары ... сөз ... ... ... ... ... қаралы жалыны шарпымаған ешкім
қалмаған еді. Зұлмат Совет одағының құрамындағы барлық елді, барша ұлт ... ... ... ... бәрін де қамтыған болатын. 
Молдованың белгілі жазушысы Владимир Беслига 1937 жылы алты ... ... Ол ... ... ... сол бір ... ... былай
деп еске алады: - Ол кезде жаппай тұтқындаулар жүріп ... әр ... ... ... бүгін түнде кімді алып кетті деп
сұрайтын, ... ... ... ... ... сөздер түспейтін, түнде
тұтқындалғандарды алып кететін машиналарды халық осылай атап ... ... ... ... жазу мен ... өзі де қылмыс деп ... ... ... ... тілінде оқытуға тиым салынған.
Соған қарамастан, ... ... ... туған тілін ұмытпауына ... ... оған ... ... молдован тілінде жазылған кітаптарды
оқытқан екен. - ... ... ... ... не ... да ... сөйлейтін,
өйткені ол туралы жоғары жаққа біреу жеткізіп қояды деген қорқыныш болатын,
міне сондай қорқыныш осы уақытқа дейін ... ... бар ... режим әр ұлттың оқыған, көзі ашық ... ... 1992 жылы ... ... ... ... жақын жерде
құрбандар жаппай жерленген ... ... Онда ... жағдайда атып
өлтіріліп, жасырын жерленген 138 адамның көмілген екен, олардың бәрі де сол
кезде жоғары ... ... ... ... ... ... ... белгілі драматургы, бұрынғы заңгер Мар Байжиевтің әкесі осы
террор жылдарында ... қаза ... ... ... ... ... да
сталиндік зұлмат жылдарының құрбаны, оның қызы Мая ... ... ... ... ... былай деп әңгімелейді: - Мен 1937 жылы
тудым, әкем ол кезде ... ... ал анам да ... ... Бір
уақыттарда менің ата-анам ізденудің арқасында кездесуге рұхсат алады, бір-
бірін көргенде түрлерінің адам ... ... ... әкем ... ... ... Осы кездесуден кейін көп өтпей- ақ Маяның әкесі жазаға
тартылады, ал анасы қызына ... ... ... ... ұзақ ... соң ғана ... береді.
- Ол кішкентайлы болғандықтан, әкемді ... деп ... ... он ... соттады, хат-хабар алысуға болмайды дегенге шейін үмітін
үзбеген. Мұның өзі ол адам енді ұзақ өмір ... ... ... өлім жазасы турасында үкім шығып қойған ... ... ... ... ... деп ұсталғандардың туыстары сияқты Клашторная мен оның
анасы өмірлерін ... ... ... одағы құлағаннан кейін Мая
Клашторная президентке келіп, репрессия құрбандарын еске алу ұйымын ... ол ... ... жаппай құрбандар жерленген жерде мемориал
орнату мақсатымен жүр.
Сталиндік репрессия кезеңінде шешендер Орта Азияға жер ... ... десе ... ... шешендер 1944 жылы күштеп көшірілсе, корейлер
1937 жылы қоныстарынан көтеріле көшуге мәжбүр ... еді. ... ... күн ... 170 мың корей 1937 жылы-ақ жер аударылған, ал олардың
басшылары ұсталып, атылып кеткен. ... ... ... айып - ... ... атақ ... ... заңгер Роман Шиннің ата-анасы осы
депортация жасалған корейлердің қатарында болған.
Бұрынғы Совет одағының құрамында болған елдер өз ... ... ... құрбандарды ақтау процесі баяу болса да жүруде. Ал
миллиондаған ... ... ... ... салған сталиндік зұлмат
жылдары олардың естерінен ... ... ... ... ... қазіргі таңдағы адамдардың көзқарасы
Кезінде Ресейде 1988 жылғы сауалнама кезінде адамдардың 1 пайызы ғана
Сталинді 20-30 жылдардағы Совет кезіндегі ең ... ... ... тануға
болады деп жауап берген. Ад қазір Сталин ... ... мен ... ... тұлғалар арасында ең жоғарғы деңгейде тұр. «Левада Центр» деп
аталатын тәуелсіз ұйымның 2012 ... ... ... ... 48 ... ... жағымды тұлға деп қабылдаса, халықтың 22
пайызы оны жағымсыз басшы деп ... 1988 ... ... ... теріс баға бергендер – 60 пайыз, ал «Сталин дәуірі» жайлы ... ... 30 ... ... 2012 жылы осы ... ... – 70 пайызға жеткен. Социологтар Сталиннің жағымды образының қайта
қалыптасуын ұрпақтың ауысқандығымен ... ... ... ... ... ... қоғамда азаюы және жалпы әдебиеттер мен киноларда
және ақпарат құралдарында Сталин ... мен оның ... ... ... ... әсер ... Мемлекет мектептегі тарих пәнін ... ... ... ... кейбір мәселеде артық кеткенімен, әлемдік деңгейдегі
держава ... ... ... деп ... ... ... өліміне себепкер болған Сталинді қазіргі
және сол замандағы қоғамдағы адамдардің бірі ... бірі ... ... ... ... берген сұхбатты барысында ол Иосиф
Сталиннің Ұлы Жеңістегі рөлінің орынсыз зорайтылып жүргенін және оның кеңес
халқына ... ... ... ... ... Ал ... ... 1959 жылы лордтар палатасында сөйлеген сөзінде ол ... ... ... Бұл бір кездері Фашизмге қарсы күш біріктіріп
күрескен ... ... ... жау ... ... ... ести
бермейтін сөз.
«Қиын-қыстау уақытта елді Сталин сияқты ... әрі ... ... ... үшін ... ... ... деп білем. Ол өзі өмір
сүрген қиын кезеңнің үдесінен шыққан керемет тұлға болды. ... ... ... ... әрі ... да ... әңгімеде де қатал да қатты
адам болатын. Тіпті ағылшын парламентінде тәрбиеленген мен өзім оған қарсы
сөз ... ... ... ... Сталин, ең алдымен ұтымды әзіл ... ... еді. ... бірге ол өз ойын керемет дәл жеткізетін.
Мақалалары мен ... өзі ... және оның ... ... ... ... тұратын әлдебір күш сезіліп тұрушы еді. Сталинге біткен
осы бір ... ... ... ол адамзат тарихындағы барлық
басшылардан оқ бойы озық тұрғандай көрінетін. ... ... ... ... Оның ... ... ... болды. Бірде ол Ялта конференциясы
өтетін залға кіріп келгенде, іште ... бір ... өре ... ... ... ... сапқа тұрғандай бойларын тік ұстап қатып ... ... ... ... ... ... ... қиын сәттерде кез-
келген күрделі мәселеде жол тауып ... ... еді. Қиын ... де
салтанатты сәттерде де ол ұстамды қалпынан ешқашан айныған жоқ. Оны өте
күрделі тұлға деп білем. Ол алып ... ... оны ... ... ... адам өз ... жауларының қолымен жайратып шықты. Тіпті империалистер
деп атаған ... де ... ... ... ... ... ... жоқ ұлы диктатор болды. Ол Ресейді соқамен қабылдап, ... ... бар ел ... ... Жоқ! Ол ... кім не десе о ... ... адамдарды халық пен тарих ешқашан естен шығармайды» — деп
Черчиль замандасы Сталиннің ... ... ... ... ... мойындаған.
Сталинге «қанды қол қылмыскер» деген ат тағылса да, Сталинге ... қарт ... ... әлі ... ... ... Бірі ... деп
дәріптесе де, бірі айыптаса да, мен үшін Сталин ашылмаған сырлары әлі де
мол тарихи тұлға ... қала ... ... Т. ... ... тарихының ХХ ғасырдағы өзекті мәселелері»
2. Қазақстандағы кеңестік саяси репрессиялар мәселесінің зерттелуі (1980-
ж. аяғы — 1990 ж.)
3. ... Г.З., ... Ч.Н.: «Кто ты, ... ... Р. ... Путь к власти»
5. www.interfax-religion.ru
6. www.google.ru

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ, ағылшын және орыс тілдеріндегі жаргон сөздер4 бет
Архитектура мен өнер15 бет
Соғыстан кейінгі бейбіт реттеу проблемасы23 бет
"Саяси модернизация."23 бет
XVIII - XIX ғғ. Қазақстанның мәдениетi140 бет
XX ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының атқарған қызметтеріне саяси талдау57 бет
XІX-XX ғасырдағы Ресейдегі саяси және құқық тарихы9 бет
«Едігелік» идеологиясының мәні5 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет қалыптасуының теориялық негіздері22 бет
Ағылшын тілінен қазақ тіліне саяси мәтінді аудару мәселесі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь