Құқықтық нормалар

КІРІСПЕ
І. Құқық нормаларының мазмұны
ІІ. Құқық нормаларының құрылысы
ІІІ. Казақстан Республикасының нормативтік актілері
ІІІІ. Құқық нормаларының жіктелуі
ҚОРЫТЫНДЫ
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Жұмыс – мемлекет және құқық теориясы пәнінің маңызды институты болып есептелетін құқық нормалары мәселесіне арналған. Зерттеу тақырыбының көкейкестілігі, құқықтық институттың проблемалық тұрғыда ғылыми зерттелмегенімен түсіндіріледі.
Құкықтық норма заңда ресмилендірілген нормативтік нұсқау. Ол — жалпыға міндетті, мемлекеттің атынан баянды етілген, қоғамдық қатынастарды реттейтін билік. Оған мына белгілер тән. Құқықтық норма ең маңызды қоғам, тұлға үшін ете қажет қоғамдық қатынастарды бейнелейді. Құқыктык нормада қоғам, тұлға үшін пайдалы, кажетті қатынастармен қатар, зиянды қатынастар да бейнеленеді. Заң бұзушылық қоғамға, тұлғаға шексіз зиян келтіруі мүмкін. Құқықтық норма осындай іс-әрекеттерді де қамтиды. Құқықтык норманың екінші белгісі — ол реттелетін коғамдық қатынастардың үлгісі (моделі) болып саналады. Үлгі — оң және теріс мінез-кұлықтың бейнесі болуы мүмкін. Тұлға өзіне жүктелген міндетті қалтқысыз орындаса, ол оң үлгіге жатады. Егер адам заң бұзса, ол теріс үлгіге жатады. Құқықтық норманың жалпыға бірдей сипаты бар. Құқықтық нормада нақ-тылы, жеке субъектілер көрсетілмейді. Ол реттейтін қоғамдық катынастарға катысатындардың барлығы құқықтық норманың талабына бағынуы қажет. Мемлекет, қоғамдық бірлестіктер, жеке адам заң нормасының талабын мүлтіксіз сактауға, орындауға міндетті. Заң нормасының талабын өз еркімен орындамаса, оны бұзған тұлғаға мемлекет тарапынан мәжбүрлеу шаралары қолданылады. Демек, заң нормасын мемлекет қорғайды.
Заң нормалары қоғамдык катынастарды реттеу, жолға салу және қорғау үшін жасалады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995
2. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Алексеев С. С. Теория права М. БЕК, 1993
4. Хропанюк В. Н. Теория государства и права М, 1995, 1996
5. Хутыз М. Х. Сергейко П. Н. Энциклопедия права М., 1995.
6. Бейсенова А., Біржанова Қ., ҚР мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: “Жеті жарғы” 1997.
7. Сапаргалиев Г.С. Основные государства и права Казахстана.
Алматы, 1994.
8. Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: “Жеті – Жарғы” Алматы., 1996.
9. Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысша және орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Алматы: “Жеті –Жарғы” 1996.
10. Сапарғалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: “Жеті – Жарғы” 1997.
11. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права. Учебное пособие. Алматы, “Жеті – Жарғы, 1997.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Заңтану пәндер кафедрасы
Мемлекет және құқық теориясы пәні ... ... ... ... - ... ... ... мазмұны
ІІ. Құқық нормаларының құрылысы
ІІІ. Казақстан Республикасының нормативтік актілері
ІІІІ. Құқық нормаларының жіктелуі
ҚОРЫТЫНДЫ
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Жұмыс – мемлекет және құқық теориясы ... ... ... ... ... ... ... арналған. Зерттеу тақырыбының
көкейкестілігі, құқықтық институттың ... ... ... ... ... ... ... нормативтік нұсқау. Ол — жалпыға
міндетті, мемлекеттің атынан баянды етілген, ... ... ... Оған мына ... тән. ... норма ең маңызды қоғам,
тұлға үшін ете қажет қоғамдық қатынастарды бейнелейді. ... ... ... үшін ... ... ... ... зиянды қатынастар
да бейнеленеді. Заң бұзушылық қоғамға, тұлғаға шексіз зиян келтіруі мүмкін.
Құқықтық норма осындай ... де ... ... ... ... — ол ... коғамдық қатынастардың үлгісі (моделі) болып
саналады. Үлгі — оң және теріс ... ... ... ... Тұлға
өзіне жүктелген міндетті қалтқысыз орындаса, ол оң үлгіге жатады. Егер ... ... ол ... ... жатады. Құқықтық норманың жалпыға бірдей сипаты
бар. Құқықтық нормада нақ-тылы, жеке ... ... ... ... ... ... ... құқықтық норманың
талабына бағынуы қажет. Мемлекет, қоғамдық бірлестіктер, жеке адам ... ... ... ... ... ... Заң ... өз еркімен орындамаса, оны бұзған тұлғаға мемлекет ... ... ... Демек, заң нормасын мемлекет қорғайды.
Заң нормалары қоғамдык катынастарды реттеу, жолға салу және ... ... ... өзі ... ... жүзеге асырылады. Кейде
қоғамдық қатынастарды реттеу үшін оған ... ерік ... ... ... ... ... үшін ... әрекетке кабілеті
бар адамдарға ерік, еркіндік, мүмкіндік берсе, олардың заңи әрекеттерін
қорғаса, соның өзі ... ... ... ... реттеу үшін,
оларды зиянды іс-әрекеттерден корғау керек. Мысалы, адамның ... қол ... ... жеке ... да, ... да зиян
келтіріледі. Ал қайсыбір жағдайда қоғамдық ... ... ... ... ... тура келеді. Мысалы, ішкі істер органдары-ның
міндеті — ... ... ... ... Заң ... ... да ... Мысалы, қоғам үшін адал қызмет еткендерге ... ... ... ... берілуі мүмкін. Қазақстан
Конституциясында ... ... ... ... Республикада
қолданылатын құқық Конституцияның, соған сай ... ... өзге ... ... ... ... ... нормалары болып табылады. Норма принциптері де болады.
Республика қызметінің түбегейлі принциптері — делінген Конституцияда, ол ... ... пен ... ... бүкіл халықтың игілігін көздейтін
экономикалық даму, Қазақстандық патриотизм, ... ... аса ... ... әдістермен, оның ішінде ... ... ... дауыс беру арқылы шешу.
Зерттеудің нысаны мемлекет және құқық теориясы пәнінің құқық ... ... ... ...... отырған проблемемыздың негізін анықтау
және талдау, ... ... ... мен ... ... ... ... талқылылап кету.
Курстық жұмыстың теориялық базасы – мемлекет және құқық ... ... ... және ... ... (РФ) ... ... және практикалық мәні – қарастырып отырған
институттың құқықтық негізін ашудағы теориялық және ... ... ... шешу ... ... ... ... мазмұны
Құқықтық норма - қоғамдық қатынастарды ... ... ... бір ... Ол ... ... ... қорғаудың,
мемлекеттің билігін, саясатын іс жүзіне ... ... ... ... ... мінез-құлқын, іс-әрекетін арнайы ережелермен реттейді.
Жеке дара норма немесе нормалардың бір жүйесі құқық бола ... деп ... ... саясатын, мүддесін іс жүзіне асыруды ... ... ... ... ... Сонда да жеке дара
құқықтық норманың ... зор. Оның ... өте ... ... мүддені, саясатты, мемлекеттік билікті, ... ... ... зандылықты, тәртіпті, білімді, ғылымды, рухани
сананы, халықтың әлеуметтік жағдайын, денсаулығын т.б. демократиялық іс-
әрекеттерді біріктіреді.
Құқықтық норманың құндылығы:
- ... ... ... ... ... ... сол арқылы
адамдардың, заңды тұлғалардың қарым-қатынастарына ... ... ... кұқықтық нормалар қоғамдық құрылыс жүйені қорғаудағы ең сапалы құрал,
нормативтік актілер ... ... ... ... ... құқықтық нормалар қоғамның дамуына ... ... ... ... экономиканың, әлеуметтік жағдайдың ... ... ... ... ... ... әділеттікті, теңдікті, бостандықты т.б.
демократиялық қағидаларды қалыптастырады;
- ... ... ... ... ... қатынасты
жақсартудың құралы.
Құқық - жалпыға бірдей міндетті, мемлекетпен ... ... ... ... ... жиынтығы. Құқықтық норма -
құқықтың бір клеткасы, қоғамдық қатынастарының жақсы дамуының үлгісі деуге
болады. Ол адам ... ... ... ... ... ... және қарым-қатынасын реттеп, басқарып отырады[1].
Адамдардың бостандығын реттейтін норма екі ... ...... өздерінің, өз істерін, өз тәртібін ... ... ... бостандық); екінші - өз мүдде-мақсаттарын өздері ... ... ... ... ... ... барлық процесс, барлық қарымқатынастар құқықтық нормалар
арқылы реттеліп, басқарылып жатады. Нормативтік актілер әлеуметтік ... ... ету ... ... ... дұрыс, жағымды
дамуына, жалпы халықтық тәртіптің нығаюына мүмкіншілік жасап отырады.
Құқықтық норманың негізгі ... ... ... ... ең қажетті, керекті қарым-қатынастарды реттеп,
басқарып отырады. Ол қатынастардың ... ... ... ... ... және қоғамның экономикалық, саяси,
әлеуметтік, рухани, мәдени т.б. даму ... ... ... басқарады.
Бүл басқарудың негізгі бағыттары, қағидалары Конституцияда және заңдарда
көрсетілген.
2. Норма көп қатынастардың мазмұнын, орындалу ... ... ала ... ... ... Болашақ қатынастың, оны реттеудің,
орындалуының "үлгісін" ... Міне осы ... ... ... мемлекеттердің өткен тарихымен танысып жатады.
3. Нормативтік актілердің көпшілігі өзгермей қатынастарды көп жылдар ... ... ... ... ... ... Бұл екі ... әлеуметтік
тұрақты процесті типизация деп атайды. Мұның маңызы өте зор. ... ... ... сақтауға зор үлес қосады.
4. Нормативтік ... ... ... ... оның ... ... міндет, оны халық түсінеді, біледі. Сондықтан олар ол нормалардың
дұрыс орындалуына үлес қосады.
Құқықтық норманың ... ... ... оның ... ... қарым-қатынастарды реттеп, басқаруын толық түсінуге болады.
Құқықтық нормалардың белгілері:
1. Норма мемлекеттік органның қабылдаған бекіткен актісі, оның ... ... ... ... ... ... үлесіне айналады. Өйткені ол
нормаларды халықтың басым көпшілігі дұрыс орындайды.
2. Нормада субъектілердің құқығы мен ... ... ... ... Егер де ... ... өз еркінде,
тек заңға нышан келтірмеулері ... ... ... ... ... еріксіз орындатылуы.
4. Құқықтық нормалардың жұзеге асырылуын, орындалуын ... ... ... ... адамдардың, қоғамның тәртібінің кепілдігі болуы.
Құқықтық нормасыз қоғамда ... ... ... ... ... ... ... болуға тиіс емес. Құқықтық норманың мазмұны
толық болуы керек, Сонда ғана оны ... ... ... ... ... емес ... ... Бір нормада қатынастың мазмұны көрсетіледі,
екіншісінде - оны қашан, қандай жағдайда қолдануды ... ... ... ... ... Үшеуін біріктірсе бір толық норма болып
шығады. Мұндай норманың құрылысы өте ... ... ... ... ... ... ... Егерде толық болмаса, жетіспейтін
элементтерін сілтеме арқылы тауып алуға ... ... ... - ... ... ... ... міндеттерін реттеп, басқарып отыратын жалпыға ... ... ... ... ... ... ... нормалардың элементтері бірігіп, оның ... ... ол ... ... ... ... бағыты,
мақсаты нормативтік актілердің түріне байланысты. Құрылымы жөнінде құқықтық
нормалар екі ... ... ... ... нормалар және тәртіп
ережелерінің нормасы.
Негізгі ... ... ... ... ... ... бірінші бабында толық көрсетіледі. Мысалы, Қазақстан Республикасының
"Салық туралы" заңында норманың элементтері 1-бабында көрсетілген.
Тәртіп ережелерінің ... ... ... ... ... ... ... нормалардың элементтері:
диспозиция, гипотеза, санкция.
Диспозиция - қатынастың мазмұны мен субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... тәртіптің
үлгісі-моделі. Мысалы, КР, АЗК, 482 б. Екі немесе көп ... ... ... ... ... мен ... айқын көрсетілуі.
Диспозицияның үш түрі болады:
- жалпылама түрі - нормада ... ... мен ... ... мысалы жұмыссыздық туралы занда республикалық, облыстық,
аудандық органдардың міндеттері жалпылама көрсетілген;
- ... түрі – ... ... ... анық ... ... кодекстің баптарына диспозицияның мазмұны толық көрсетіледі;
- сілтеу түрі — ... ... ... ... ... сілтеу
жасалады. Мысалы, азаматтық кодекстің бірнеше баптарына сілтеме қолданады.
Гипотеза – диспозиция қашан басталады, ... ... ... ... ... осы ... көрсетеді. Мысалы, бұзақылық үшін
жауапқа тартылатын адам қоғамдық тәртіпті бүзуы ... (КР, ҚК - 7 ... үш түрі ... ... ... іс-әрекеті бір жағдайдың болуы немесе ... ... ... ... ... деп ... егерде норманың жұмысы бірнеше жағдайдың болуы немесе болмауымен
байланысты болса, ... ... - ... гипотеза деп атайды;
- егерде норманың, іс-әрекеті бірнеше ... ... ... арқылы
басталса, мұндай гипотезаны альтернативтік гипотеза деп атайды.
Санкция — диспозиция мен гипотеза дұрыс ... оның ... және ... ... мен ... ... үш ... абсолютті айқын санкция: жұмыстан шығару, қызметін төмендету, айып төлеу
т.б.;
- салыстырмалы айқын санкция: ... мен ... ... ... кодекстік баптар);
- альтернативтік санкция. Санкцияның ... ... ... ... ... еркін құзырында.
Осы үш элементтер толық болса ғана ... акті өз ... ... дұрыс, уақытында, жақсы орындай алады. Егерде нормада бір екі
элементтері жоқ ... ... ... ... ... алу ... актілердің жеке баптарында норманың элементтері толық
болмайды. Конституцияның баптарында тек ... мен ... ... ... ... тек ... мен санкция ғана болады. ... ... ... ... ... әр баптарында болуы мүмкін
немесе бірнеше нормативтік актілердің баптарында ... ... Оны ... ... ... элементтерінің құрылу тәсілдері.
1. Тікелей норманың үш элементін (гипотеза, диспозиция, санкция) толық
келтіру. Мұндай ... ... ... ... ... ... нормалардың іске асуын, орындалуын жеңілдетеді.
2. Сілтеме төсіл норманың жетіспейтін элементі туралы осы заңның ... ... ... ... ... Бланкеттік тәсіл норманың жетіспейтін элементі ... ... ... ... ... ... ... заңның немесе нормативтік ... ... ... ... ... ... міндетті түрде
іздестіріп табу қажет.
Құқықтық нормалар бірнеше түрге бөлінеді:
1. Қоғамның әр саласына қарай ... ... ... ... ... ... ғылым т.б. бағыттағы нормалар.
2. Құқықтың саласына қарай мемлекеттік, әкімшілік, қаржы, еңбек, жанүя,
азаматтық, ... ... ... ... т.б.
саладағы нормалар.
3. Атқаратын жұмысына қарай нормалар ... ... ... ... ... ... қарай нормалар үшке бөлінеді: міндеттеуші нормалар; ... ... ерік ... ... ... ... ... қарай нормативтік актілер үшке
бөлінеді: нақты белгілі нормалар - мазмұны толық анық жазылған ... ... ... — мазмұны, элементтері түгел емес, ... ... ... ... ... ... ... нормалар — істің
орындалуының, норманың жүзеге асуының бірнеше бағыты, әдісі болуы.
6. ... ... ... ... ... ... ... нормалар.
7. Мамандандырылған құқықтық нормалар - қоғамның мамандық ... ... ... ... ... азаматтық, қылмыстық,
заңгерлер, дәрігерлер, мұғалімдер, инженерлер бағыттағы нормалар.
Міне осы көрсетілген бағыттар бойынша құқық өзінің күнделікті қоғам
өмірін ... ... ... ... жағынан құқық нормалары зандылық
пен құқық ... ... ... мен ... ... өзгерту,
жетілдіру, толықтыру жөніндегі пікірлер мен көзқарастарды жинақтап құқықтың
қоғамдағы ... ... ... ... ... ... нормалардың мүлтіксіз орындалуы азаматтарды тәрбиелеу, бақылау
әдістерімен қатар әкімшілік немесе соттық жауапқа тарту ... ... ... - ... ... ... қолданылатын
әлеуметтік ережелердің ең күрделі түрі.
ІІІ. Казақстан Республикасының нормативтік актілері
Қазақстан тәуелсіздікке қолы жетіп, егеменді мемлекет құру ... даму ... ... ... ... нормативтік актілердің
дамуын жан-жақты зерттеп жақсы түсінуге толық мүмкіншілік бар.
Өткен тақырыптарда көрсетілгендей ... пен ... ... ... даму ... жеке және заңды тұлғалардың қарым-
қатынастарын реттеп, басқару үшін өмірге келді. Бұл ... ... ... ... ... үш ... дамиды. Қазақстан
Республикасыньщ құқығы да осы үш ... ... ... өмірге келіп, қалыптасқан қатынастарды реттеп, басқару үшін
құқықтық нормалар қабылданып, қызмет жасауда;
- қоғамның объективтік даму ... ... ... ... ... ... ... актілерді дайындау;
- қоғамның өткен дәуірін ғылыми ... ... ... тәжірибелік
қорытындылар жасап, құқықтық нормалардың сапасын жақсарту.
Құқықтық нормалар ... ... ... ... келіп құқықты қалыптастырады. Құқық тек қоғамның әлеуметтік-
экономикалық даму процесін басқарумен шектелмейді. Сонымен бірге адамдардың
және заңды ... ... ... ... отырады[3].
Осы процесте халықтың, ұйымдардың қоғамның дамуы қажеттілігін,
тілектерін жақсы дұрыс ...... ... ... Ал ... процесті нормативтік актілер арқылы басқаруды - субъективтік
құқық дейді.
Бұл екі ... ... ... ... бір-біріне тәуелділік, іс-
әрекетінде бірлестік болады. Бұларсыз объективтік және субъективтік процесс
дұрыс, жақсы дамымайды. Сондықтан ... бұл ... ... дамуына
жол бермеуге тиісті. Субъективтік құқықгың белгі-нышандары:
- субъектілердің құқықтарының заңды түрде болуы;
- ол құқықтарды іске асыруға, пайдалануға мүмкіншіліктің ... ... ... құқықтарының дұрыс дамуы мемлекеттің
бақылауында, қорғауында болуы.
Қазақстан ... ... ... және субъективтік
қалыптасу жолдары осындай. Бұл жолмен әлемдегі барлық ... де ... даму ... де, ... да ... деуге болады. Тек аздап
ерекшеліктері бар. Мысалы, біздің Қазақстан мемлекетіміздің құқығының ... діни ... ... және президенттік нормаларды өте аз
пайдаланады. Дамыған елдердің демократияны дамыту тәжірибелерін өте кең
пайдаланамыз. ... ... ... ... ... құқықтық әдет-ғүрып, салт-дәстүр;
- құқықтық прецедент;
- нормативтік шарттар;
- нормативтік құқықтық актілер.
Қазақстан мемлекетінің нормативтік актілерінің ... ... ... көрсетілген. Мемлекеттік органдар, қоғамдық ұйымдар
мен бірлестіктер, саяси партиялар, еңбек ... ... ... ... нормативтік актілер шығарады. Олар Конституцияға
нұқсан келтірмеуге ... ... ... ... ... аппараты мен Конституциялық Кеңес ба-қылап отырады.
Республика Конституциясында көрсетілген жағдайда ... заң ... және жай ... ... Республика Президентінің жарлықтары
Конституция мен ... ... ... және ... ... ... ... Президентінің жарлығымен:
1. Республика Президентінің актісін шығаруды талап ететін ... ... ... ... ... және ... органдарының халық алдындағы жауапкершілік
заңдарында белгіленген ... ... ... ... ... ... ... ету мәселелері шешіледі:
3. Парламенттің заңды міндетіне кірмейтін, сондай-ақ үкімет пен басқа ... ... ... ... міндеттеріне жатпайтын
мәселелерді құқықтық жүйелендіру жүзеге асырылады.
4. ... ... және ... ... ... мәселелер бойынша шешімдер қабылданады.
Республика парламентінің актілері: Парламент Республиканың бүкіл
аумағында ... күші бар ... ... оның ... ... және ... қолдануды енгізу мәселелері жөніндегі
Парламенттің нормативтік қаулылары түрінде заң ... ... өз ... мәселелер бойынша, сондай-ақ дара сипатты
қаулылар қабылдайды.
Парламент пен Палаталар өз құзыретіндегі мәселелер бойынша ... ... және ... ... ... өзге де ... ... Парламент заң актілерін және ... ... ... ... ... ... ... беру Палаталар
бойынша бөлек жүргізіледі.
Үкімет актілері — заңдардың және Республика Президенті ... және ... ... үшін ... ... ... және жеке ... Үкімет актілері алқалық отырыстарында дауыс
беру ... ... оған ... қол ... ... ... бойынша жеке өкімдер шығарады. Үкімет қаулыларының және ... ... ... бүкіл аумағында міндетті күші болады.
Үкімет қаулыларының күшін Республика Президенті мен Үкіметтің өзі, ... ... ... ... ... ... ... жоя алады.
Жоғарғы сот актілері - Республика сот ... ... ... нысанда еркін білдіруі. Бұл Жоғарғы Соттың Президимуы, Пленумдары мен
Төралқасының ... мен өзге де ... Сот ... ... соттарға түсінік беретін нормативтік актілерді Республикасының
Жоғарғы Сот Пленумының ... ... ... өз ... бойынша бұйрық, нұсқау береді.
Өздерінің жүйесінде бұл актілердің заң күші ... ... ... бақылап отырады.
Жергілікті мемлекеттік басқару органдарының актілері - ... өз ... ... ... шешімдер, ал губернатор,
әкімдер — тиісті ... ... ... ... ... мен ... қабылдалды. Конституцияға сәйкес
мәслихаттардың жергілікті бюджет кірісін ... ... ... ... ... ... ... оң қорытындысы болған
кезде ғана қарауға енгізілуі мүмкін.
Парламенттік Республика. Заң жүзінде жоғарғы өкімет органы парламент,
сайлауда жеңіп шыққан ... ... ... ... ... ... ... жөнінен парламентке бағынышты және оның алдында есеп ... ... ... тағы басқа заңдарды қабылдайды, бекітеді,
қаулылар қабылдайды, шығарады.
Мемлекеттің басқа ... ... ... премьер-
министрдің, сот органдарының, жергілікті ... ... ... актілер шығару, қабылдау, бекіту ... ... көп ... жоқ. ... 1993ж. ... бойынша
Парламенттік Республика, 1995 ж. екінші Конституцияға сәйкес - ... ... ... ... ... ... жіктелуі (фактілер) — нақтылы өмірлік мән-жайлар.
Сол айғақтармен құқық нормалары құқықгық катынастардың ... ... ... ... ... ... бұл айғақтың құқық- тық
нәтижесі болады, ал кейде бірнеше айғақтардың жиынтығы құкықтық ... ... ... ... ... ... катынастар пайда болуы
үшін үш ... ... жас, стаж және ... ... ... ... ... жиынтығын айғақтық құрам деп атайды[4].
Құқықтық нормалар бірнеше негіздермен жіктеледі. Нәтижесінің сипатына
қарай олар мына топтарға ... ... ... ... ... жалдаушы мен
жалданушының құқықгары мен міндеттері пайда болады);
Құқық тоқтататын (үй-жайды сату ... ... ... ... ... ... меншік құқығы пайда болады, сатушы ол ... ... (үй ... нәтижесінде құқықтық қатынастың
объектісі өзгереді, соған сәйкес құкықтары мен ... де ... ... ерік ... ... да ... ... әрекет (шарт, занды бұзу, мұра қалдыру, т.с.с.). Әрекеттер өздері
заңи және ... ... ... ... ... адамдардың әскери кызметге
болуы, некеде тұруы, т.с.с. занда белгіленген заңи айғақтар болып табылады.
Заңи айғақтарға ... да ... ... Олар — жер ... өрт, дауыл,
су тасқыны оқиғалары. Әрине, мұндай мән-жайлар тек ... ... ... ... жатады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жұмыстың қорытындысы. Сонымен, курстық жұмысты қорытындылай келгенде,
келесі ой-түйіндерді ... ... ... Бұл ... ... ... түрде талдау жүргізілді
2) Құқық нормалар ұғымы және табиғаты қарастырылып, оның түрлі критерийлері
бойынша топтастырылуы берілген
Тұжырымдама жасасақ, ол келесі ... ... ... норма - қоғамдық қатынастарды реттеуге қолданылатын
әлеуметтік ережелердің бір түрі. Ол ... ... ... ... ... ... іс ... асырудың құралы. Құқықтық норма
қоғам ... ... ... ... ... реттейді.
2. Құқықтық нормалардың элементтері бірігіп, оның құрылымын
қалыптастырады. ... ол ... ... ... ... ... ... актілердің түріне байланысты. Құрылымы жөнінде құқықтық
нормалар екі түрге бөлінеді: ... ... ... және ... ... ... нормалар қоғамның экономикалық-әлеуметтік қажеттіліктері
арқылы өмірге келіп құқықты қалыптастырады. Құқық тек қоғамның әлеуметтік-
экономикалық даму процесін басқарумен ... ... ... ... ... тұлғалардың қарым-қатынастарында реттеп, басқарып отырады.
Осы процесте халықтың, ұйымдардың қоғамның ... ... ... ... ...... құқық дейді. Ал сол
объективтік процесті нормативтік актілер ... ... - ... ... ... нормалардың жіктелуі (фактілер) — нақтылы өмірлік мән-
жайлар. Сол ... ... ... ... ... ... ... немесе тоқгатылуын байланыстырады. ... бұл ... тық ... ... ал ... бірнеше айғақтардың жиынтығы құкықтық
катынастар тудырады, өзгертеді немесе жояды.
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... Алматы, 1995
2. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Алексеев С. С. Теория права М. БЕК, ... ... В. Н. ... ... и ... М, 1995, 1996
5. Хутыз М. Х. Сергейко П. Н. Энциклопедия права М., 1995.
6. Бейсенова А., Біржанова Қ., ҚР ... және ... ... оқып
үйренушілерге көмек. Алматы: “Жеті жарғы” 1997.
7. Сапаргалиев Г.С. Основные государства и ... ... ... ... Г.С. Заң ... ... Алматы: “Жеті – Жарғы”
Алматы., 1996.
9. Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысша және орысша-қазақша
түсіндірме сөздігі. Алматы: “Жеті –Жарғы” 1996.
10. ... Г.С., ... А.С. ... және ... ... ... – Жарғы” 1997.
11. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права. Учебное пособие. ...... ... ... Г.С., ... А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы:
“Жеті – ... ... ... Г.С., ... А.С. ... және құқық теориясы. Алматы:
“Жеті – Жарғы” 1997.
[3] Бейсенова А., Біржанова Қ., ҚР ... және ... ... ... көмек. Алматы: “Жеті жарғы” 1997.
[4] Бейсенова А., Біржанова Қ., ҚР мемлекет және құқық негіздерін оқып
үйренушілерге көмек. ... ... ... 1997.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алаш орданың саяси-құқықтық нормалары14 бет
Аудит стандарттары және аудиторлардың этикалық нормалары10 бет
Аудиттің постулаттары, стандарттары және нормалары. ХАС сәйкес аудитті жоспарлау32 бет
Ауылшаруашылық тұрғындарының құқықтық нормаларының түсінігі20 бет
Басшының қолданатын этикалық нормалары10 бет
БАҚ саласындағы этикалық нормалар20 бет
Диктант жүргізуге қойылатын талаптар мен бағалау нормалары26 бет
Еңбек туралы жалпы және арнайы нормалар12 бет
Кодификация (сұрыптау) және инкорпорация (реттестіру) құқықтық нормаларды жүйеге келтірудің негізгі жолдары31 бет
Конституциялық-құқықтық нормалар, институттар мен принциптер12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь