Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік

Жұмыс . мемлекет және құқық теориясы пәнінің маңызды институты болып есептелетін құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік мәселесіне арналған. Зерттеу тақырыбының көкейкестілігі, құқықтық институттың проблемалық тұрғыда ғылыми зерттелмегенімен түсіндіріледі.
Қоғам әрқашан тәртіпке негізделіп, арқа сүйеп қалыптасып, тіршілік етеді. Қоғамда тәртіп болмаса, ол құлдырайды, яғни келешегі болмайды. Мұны адамдар ежелден.ақ жақсы түсінген. Сондықтан да қоғамда тәртіп орнатудың жолдарын қарастырған. Дегенмен де, керісінше қоғамдық тәртіпті бұзуға бейім азаматтарды аз болмаған. Осыдан келіп құқық бұзушылық орын ала бастады. Құқық бұзушылық . қоғам өміріне тән дерт. Адам баласы өмір сүрген ортада ол да әрқашан орын алады. Бұл шартты құбылыс.
Зерттеудің нысаны мемлекет және құқық теориясы пәнінің құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік мәселесі болып табылады.
Жұмыстың мақсаты . қарастырып отырған проблемемыздың негізін анықтау және талдау, сонымен қатар маңызы мен ерекшеліктеріне нақты түрде тоқталып, әрқайсысын талқылылап кету.
Курстық жұмыстың теориялық базасы .мемлекет және құқық саласында алдыңғы қатарлы қазақстандық және шетелдік ғалымдардың (РФ) еңбектері.
Жұмыстың теориялық және практикалық мәні . қарастырып отырған институттың құқықтық негізін ашудағы теориялық және практикалық мәселелерді кешенді түрде шешу болып табылады.
КІРІСПЕ
І. Құқық бұзушылықтың түсінігі және белгілері. Құқық бұзушылықтың заңды құрамы. Құқық бұзушылықтың түрлері: қылмыстық және әрекет
ІІ. Заңды жауапкершіліктің түсінігі және түрлері
ҚОРЫТЫНДЫ
Қосымша
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995
2. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Алексеев С. С. Теория права М. БЕК, 1993
4. Хропанюк В. Н. Теория государства и права М, 1995, 1996
5. Хутыз М. Х. Сергейко П. Н. Энциклопедия права М., 1995.
6. Бейсенова А., Біржанова Қ., ҚР мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: “Жеті жарғы” 1997.
7. Сапаргалиев Г.С. Основные государства и права Казахстана.
Алматы, 1994.
8. Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: “Жеті – Жарғы” Алматы., 1996.
9. Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысща және орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Алматы: “Жеті –Жарғы” 1996.
10. Сапарғалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: “Жеті – Жарғы” 1997.
11. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права. Учебное пособие. Алматы, “Жеті – Жарғы, 1997.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Заңтану ... ... және ... ... пәні ... ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫБЫ: «Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік»
Орындаған:
Тексерген:
АЛМАТЫ - ... ... ... ... және ... Құқық бұзушылықтың заңды
құрамы. Құқық бұзушылықтың түрлері: қылмыстық және әрекет
ІІ. Заңды жауапкершіліктің түсінігі және түрлері
ҚОРЫТЫНДЫ
Қосымша
Пайдаланған ... ...... және құқық теориясы пәнінің маңызды институты болып
есептелетін құқық ... және ... ... ... ... тақырыбының көкейкестілігі, құқықтық институттың проблемалық
тұрғыда ғылыми ... ... ... ... негізделіп, арқа сүйеп қалыптасып, тіршілік
етеді. Қоғамда тәртіп болмаса, ол құлдырайды, яғни ... ... ... ... ... түсінген. Сондықтан да қоғамда тәртіп орнатудың
жолдарын қарастырған. Дегенмен де, керісінше қоғамдық ... ... ... аз ... ... ... ... бұзушылық орын ала бастады.
Құқық бұзушылық – қоғам өміріне тән дерт. Адам баласы өмір ... ... ... ... орын ... Бұл шартты құбылыс.
Зерттеудің нысаны мемлекет және ... ... ... ... және заңды жауапкершілік мәселесі болып табылады.
Жұмыстың мақсаты – қарастырып отырған проблемемыздың негізін анықтау
және талдау, сонымен ... ... мен ... ... түрде тоқталып,
әрқайсысын талқылылап кету.
Курстық жұмыстың ... ... ... және ... саласында
алдыңғы қатарлы қазақстандық және шетелдік ғалымдардың (РФ) еңбектері.
Жұмыстың теориялық және ... мәні – ... ... ... ... ашудағы теориялық және практикалық мәселелерді
кешенді түрде шешу болып табылады.
І. ... ... ... және белгілері. Құқық бұзушылықтың заңды
құрамы. Құқық бұқушылықтың түрлері: қылмыстық және әрекет
Құқық ...... оның ... ... ... жүктеген
міндеттерді бұзу, тиым салынған ... ... ... ... ... Адам өзінің іс-әрекеті, қылығы арқылы басқа
адамдармен, ... ... ... ... ... Заң бұзушылық
адамның мінез-құлқы арқылы байқалады. Адамның ой-желісі заңмен реттелмейді.
Бірақ қандайда болсын іс-әрекет, ... ... сана ... жасалмайды. Олар ойдың елегінен ... ... ... ... адамның іс-әрекеті ерік пен ойдың арқасында жүзеге асырылады.
Демек, ... ... ... мен жеке ... зиян ... және
құқықтық нормаларға қарсы әрекет немесе әрекетсіздік болып табылады. Әрекет
– бұл құқық нормаларының іс-қимыл жасай отырып жүзеге асуы, ал ... ... ... ешқандай іс-қимыл орындалмаса да бұзу арқылы
орын алады[1].
Құқық бұзушылық ... ... ... мүддеге нұқсан келтіріп
қоғамның, жеке адамның ... ... ... ... ... ... ... нормалардың талаптарын орындамау нәтижесінде
тәртіп бұзылады, қоғамдық қатынастарға кесел ... ... бір ... зат жоғалады, адамның өміріне, денсаулығына, рухани сезіміне зиян
келтіреді.
Азамат өзіне жүктелген міндеттерді ... ... ... ... ... алса, мұндай іс-әрекет азаматқа да, қоғамға да
пайдасын тигізетіні ... ... ... ... ... орындаса, қоғамда заңдылық орнап, құқықтық тәртіп сақталады.
Азаматтар өз құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... ... адамдардың тұрмыс жағдайларының жақсаруына, ... ... ... ... ... әр ... оның аппараттары мен органдары ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Олар
жеке және заңды тұлғалардың іс-әрекеттерін қатаң бақылап отырады.
Құқық ... ... ... бағу, даму және жойылу заңдылықтарына
ие ... бір ... ... ретінде көптеген ... ... ... ... да ... қасиетке ие болады.
Белгілі бір әрекет немесе әрекетсіздік ... ... мен ... ... ... ... жиынтығы құқықбұзушылықтың
түсінігін береді.
Құқық бұзушылық – ... ... ... сай, ... ... ... ... бұзушылық – құқыққа, оның талаптарына қарсы бағытталған мінез-
құлық. Демек, құқықты бұзған ат-үсті қарап, талаптарынан ... өту ... ... екі ... ... ... ... – қоғамға зиянды әрекеттің объективтік нысандағы
бейнесі, сыртқы көрінісі болып ... Бұл ... ... ... әрекетсіздік заңда құқықа қайшы сипатта ресми түрде бекітілуі
керек деген мағынаны білдіреді.
2. Құқық бұзушылық – объективтік ... ... ... ... ... отырғанымыз, кез-келген құқық бұзушылық құқықтың қорғайтын әлеуметтік
игіліктері: жалпы ... ... ... ... ... жағынан бұл былай бейнеленуі мүмкін: қоғамға
зияндының бәрі де, құқыққа қайшы болып табылады. ... ... ... ... ... деп ... бұзушылықтың мәні - оны басқа жүріс-тұрыс ережелерін ... ... ... ғана тән ... ... ... ... зияндылығы, оның қашан да адам қоғамының
құндылығы, жеке және мүддеге нұқсан ... ... Яғни ... ... өмір сүру жағдайына қауіп төндіреді[2].
Құқық бұзушылықты сипаттайтын белгі-нышандар:
1. Құқық бұзушылық – ... оның ... ... ... ... ... әрекеттерді жасау. Яғни бұл адамдардың іс-әрекеті,
қылығы немесе әрекетсіздігі.
2. Құқық бұзушылық – құқық нормалары ... ... ... ... және ... мүддесіне зиянын тигізеді, белгіленген құқықтық
тәртіпті бұзады.
Қоғамдық зиянды анықтаудың мынадай тәсілдері бар:
1. Заңдылықты ... ... ... ... ... қоғамдағы
негізгі қарым-қатынасқа зиян келтіруді анықтау.
2. Зиянның түрін, мөлшерін анықтау.
3. Қылмысты жасаған әдісін, уақытын, орнын анықтау.
4. ... ... ... ... және осы іске ... материялды,
фактілерді жинастыру, толық мінездеме беру.
5. Құқық бұзушылық әрқашанда құқық нормаларының талаптарына қайшы ... да оның ... ... ... және ... қоғамдық
қатынастарға қарсы бағытталғандықтан құқыққа қайшы әрекет деуге болады.
6. Құқық ... ... ... ... ... ... ғана ... Кінәлі деп танылу үшін заңды бұзған адамның ақыл-есі дұрыс болу
керек. Кінә - құқық бұзушының өзінің ... ... ... ... ... ... Кінәнің екі түрі белгілі:
1. Тікелей немесе жанама ниетпен ... ... ... Ол ... және немқұрайлықпен жасалады.
Құқық бұзушылық өз жиынтығында қоғамның қалыпты өмір сүру ... ... ... тәртібін бұзатындықтан, оған мемлекет
атынан шара қолданылып, ... ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеу;
- құқық бұзушыны жауапқа тарту;
- құқық бұзушының өзіне жағымсыз ... ... ... ... ... ... ... қоғамға қауіптілігінің
сипаты мен деңгейіне байланысты екі топқа бөлінеді:
1) Қылмыс.
2) Теріс қылық.
Қылмыс – ... ... және ... ... ... тиым ... айыпты
әрекет-әрекетсіздік.
Теріс қылық дегеніміз – қылмыспен салыстырғанда қоғамға қауіптілігі біршама
төмен және ... ... ... ... ... нұқсан
келтіруші құқық бұзушылық. Теріс ... ... ... қай ... ... зиянының сипаты және тиісті құқықтық ... ... ... тәртіптік, азаматтық құқық
бұзушылықтарға жіктелінеді.
Құқық ... ... ... ... осы күнге дейін сан
түрлі пікірлер айтылуда. Айтылған ойларды тұжырымдасақ, адамдардың құқықтық
нормаларды бұзуына, ең алдымен әлеуметтік және ... ... ... ... ...... мектеп, қызмет істейтін ұжым, жалпы
қоғам өмірінің әсері.
Биологиялық жағдайлар. Бір отбасында ... ... ... ... ой-өрісінің сапасы әр түрлі болатыны белгілі. Біреуі
мейрімді, салмақты, жігерлі болса, ... ... ... ... ... ... субъективтік себебі – бұл, мемлекеттік
идеологияға, адами ... мен ... ... ... ... төмен деңгейлігі.
Ал объективтік себебі - өмірдегі, экономикалық және ... ... ... ... құқық бұзушылық бұл биологиялық, физиологиялық, технологиялық
ерекшеліктерге сай, адамның ... ... ... болып
есептеледі.
Құқық бұзушылық – құқыққа, оның талаптарына қарсы бағытталған мінез-
құлық. Демек, құқықты бұзған ат-үсті ... ... ... өту ... ... ... - құқықтық талаптарды бұзудағы немесе оларды
орындамау барысындагы әрекет (әрекеттіліктер немесе ... ... ... да ... ... ... ... қауіп тудырған немесе туындататын болса, ... ... ... ... ... деп ... әрекеті (әрекеттілігі немесе әрекетсіздігі) қоғамға қауіпті
болмаса, онда мұндай ... ... ... құқық бұзушылық
қатарына жатқызылмайды. Әрекеттің ... ... ... қауіптілігі ұғымы екі сәттен тұрады, олар: зиянның болуы және ... ... ... ... ... ... адамның қоғамға,
мемлекетке немесе жеке ... зиян ... соңы заң ... ... құқыққа қайшы әрекегті немесе әрекетсіздігі.
Құқық бұзушылықтың белгілері (нышандары):
а) қоғамға ... ... - ... ... ... ... айырымдық белгісі және оның заңнан құқыққа қайшы болу
шегін ажыратуға ... ... ... ... ... бұзу-шылықтың
қоғамға келтіретін зияны мен оның қауіптілігі қоғамға маңызды құндылықтар
мен оның тіршілік ету жағдайларына қол ... ... ... ... ... - әрекеттің немесе әрекетсіздіктің қоғамға
қауіптілігін, зияндылығын заң атауы арқылы білдірілуі. ... ... ... және ол үшін ... ... ... ... мен шамасын
мемлекет анықтайды, әрі оны бекітеді де;
в) кінәлілік - ... ... ... бұзушылыққа бару - құқық
бұзушының тысқарыдан ешбір ықпалсыз-ақ өзінің ерік-ықтиярын әлгіндей түрде
білдіруі, ал ... өзі ... ... ... Егер де жеке ... еркі ... болмаса, егер ол өзінің іс-әрекетінің құқыққа қайшы
келетінін жете ... ... ... онда оның ... ... ... болмайды да, ол объективті түрдегі құқыққа ... ... ... Сондықтан мұндай адам заң алдындағы жауаптылыққа тартылмайды;
г) әрекеттілік немесе әрекетсіздік түріндегі ... ... ... ... бұзушылық -тұлға заңдық талаптарды ... бола ... ... ... жағдайда болады;
д) жазаланушылық - мемлекет тарапынан мәжбүрлеу шараларының қолданылу
мүмкіндігі.
Құқық ... ... ... ... және зиян
келтіру дәрежелеріне қарай қылмыстар және ... ... деп ... ... ... (зияндылығы) жағынан барынша жоғары
дәрежеде болатындығымен ерекшеленеді. Олар қоғамның ең ... ... ... ... келтіреді. Мұндай ең маңызды, едәуір мәнді
мүдделерге нұқсан келтірулер мен қол сұғулардан ... ... ... қылмыстар үшін заң аса қатал жазалау шараларын белгілейді.
Формальды түрде қылмыстың барлық белгілері бар болса да ... ... ... ... ... Олай ... себебі кейбір жағдайларда
әлгі қылмыстардың қоғамға қауіптілігі мен ... ... ... ... қылықтар - әлеуметтік зияндылығы мен қоғамдық қауіптілігі төмен
дәрежеде болатындығымен ерекшеленетін құқық бұзушылықтар.
Бұлардың нұқсан келтіретін объектілері мен ... ... да ... ... ... және де олар қоғам болмысының әр түрлі салаларында
кездеседі.
Теріс ... ... ... дәрежесін анықтауда төмендегідей
айырымдық белгілері ескеріледі:
а) ... ... ... ... ... ... ... келтірілген зиянның мөлшері;
б) құқыққа қарсы (қайшы) әрекеттің жасалу тәсілі, уақыты мен орны;
г) құқық бұзушының өз басы.
Теріс ... ... ... және ... ... ... емес ... аясындағы
құқық нормаларын бұзу – азаматтық-құқықтық нормаларды бұзушылықтар деп
аталады;
2. Заң белгілеген қоғамдық ... ... ... ... ... қатынастарға нұқсан келтіретін әкімшілік құқық
бқзушылыцтар деп аталады;
3. Еңбек ... ... ... мекемелер, ұйымдардың
ішкі еңбек ұйымдастыру тәртібіне нұқсан келтіретін тәртіптік ... деп ... Заң ... белгіленген рәсімдерді соттың жүзеге асыруына (куәлардың
сотқа келмей қалуы) нұқсан ... ... ... ... деп ... бұзушылықтың заңдық құрамы:
1. Құқық бұзушылықтың субъектісі – кінәлі, құқыққа қайшы ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі бар адам
және де заңды тұлға танылады.
2. Құқық бұзушылықтың объектісі - ... ... ... ... оған нұқсан келтірілсе сол зат аталған объект болып табылады.
Мұндағы тектік ... - ... ... ал түрлі объект - өмір, ар-
намыс, денсаулық, т.б.
3. Объективтік жағы - ... ... ... әрекеттің
(әрекетсіздіктің) сыртқы көрінісі.
Объективтік жақтың элементтеріне сол әрекеттің (әрекетсіздіктің) өзі,
одан туындаған зиянды нәтиже, және осы ... ... ... ... ... ... ... (әрекеттілік, әрекетсіздік) - адамның ерік-ықтияры мен ақыл-
парасатының қадағалауы мен бақылауындағы іс-әрекеті ... және ... ... ... ... көрінеді.
Ерік-ықтияр еместігіне қарамастан адамды күштеу арқылы құқық бұзуға
итермелеп көндіруден туындаған әрекет құқық бұзушылыққа ... ... ... ... - ... ... тыйымдар мен
жарасымды (оңды) заңды іс-әрекеттің (мінез-құлықтың) құқық ... ... - ... салдар, бұлар мүліктік, мүліктік емес, ... ... және ... да ... ... ... мүмкін. Зиянның
объективтік жағына, сондай-ақ құқық бұзушылықтың болған орны мен ... ... ... жағы - ... ... ... әрекетіне және оның
салдарына сол тұлғаның субъективтік қатынасын (қарауын) ... ... ... ... ... ... категориялары болып
–кінә, себеп және мақсаттар болып табылады[3].
Кінәнің - ... және ... ... екі түрі ... ... бұзуға ниеттенген адам өз әрекетінің құқыққа қайшы және
оның зиянды ... біле тұра ... ... ... ... ... Құқыққа қайшы әрекетке баруда адам оның зияндылығын жете түсіне
тұрып ... ... ... тілеген болса бұл тікелей (әдейі) қасақаналық
болып шығады. Ал енді ... ... ... ... бұзушы адам сол
әрекетінің нәтижесінде зиянды салдардың болуын болжаған болса, онда ... ... ... ... ... ... және ... астамшылық (менменсу) деп
жіктеледі. Қылмыстық ұқыпсыздық болғанда адам өз әрекетінің құқыққа қайшы
екендігіне мән бермейді, ол ... ... ... болатындығын болжай
алмайды.
Қылмыстың астамшылықта адам өз әрекетінің құқыққа қайшы келетіндігін
түсінеді, оның қандай салдарға апарып соқтыратынын да, оның ... ... де ... ... жеңілтектік жасап ондай салдарды
болдырмауға тырысады, ... - ... ... ... ... ... ... қайшы әрекетке
барудағы құқық бұзушының ұмтылыс жасап ... ... ... ... көздеген нәтижесі.
Кінә және казус - факт ұғымымен тығыз байланысты, ол адамның ерік-
ықтияры қалауына байланысты ... ... ... оның ... ... – жеке адам, қоғам, мемлекеттің ... ... жол ... ... Ол құқықтық нормалардың бұзылуы
нәтижесінде пайда болып, құқық бұзуға мемлекеттік күштеу шарасын ... ... ... ... жауапкершіліктің белгілі бір шарасы
көзделген құқықтық норманың санкциясын қолданудан тұрады.
Заңды ... ... ... – құқық бұзушылық болып табылады.
Егерде субъектінің іс-әрекеті ... ... ... ... онда ол ... ... тартылмайды.
Заңды жауапкершілік күрделі әлеуметтік құбылыс. Мұнда кем ... жақ ... ... және ... ... ... арасында құқық
қорғаушы қатынас қалыптасады және екі жақта заң шеңберінде, қолданылып
отырған жауапкершіліктің ... ... ... санкциясының негізінде
жүзеге асады[4].
Заңды жауапкершілік – тек қана құқықтық нормалар бұзылған кезде пайда
болып қоймай, оларды қатаң сақтау арқылы да ... ... ... бұзушының заңды жауапкершілікті орындауы құқықтық ... ... ... бір ... – іс ... ... бұзған кезде ғана
мүмкін болмақ. Сонымен, заңды ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады.
2. Кінәліні белгілі бір шектеуге міндеттейді.
3. Тек қана жасалған ... ... ... ... ... ... бір қатар қағидалардың негізінде жүзеге асырылады:
Кінәлі әрекет үшін ғана жауаптылық қағидасы. Бұл қағида негізінен, заң
шығарушыға арналады. Оның тек ... ... ... ... мен қоғам
құндылығына қайшы келетін әрекеттерге ғана заңды жауапкершілікті бекітуін
талап етеді.
Заңдылық қағидасы. Бұл ... ... ... ... ... ... әрекет және де тиісті норманың санкция шегінде пайда болады.
Әділеттілік қағидасы. Ол өз мазмұны ... ... ... ... ... ... үшін қылмыстық жазалауға болмайды;
- адамның намысын түсіретін жазаны енгізуге жол берілмейді;
- жауапкершілікті бекітуші және оны күшейтуші заңның кері күші ... бір ... ... үшін ... ... ... ... жасалған құқық бұзушылықтың ауырлығына сәйкес
келуі тиіс;
- жауапкершілік бұзылған құқық пен келтірілген зиянның орнын толтыруы тиіс.
Мақсатқа ... ... Ол ... ... ... ... заңды жауапкершіліктің мақсатына сәйкес келуін талап етеді:
- құқық бұзушылықтың ауырлығына байланысты мемлекеттік күштеу ... егер ... ... ... ... ... жеңілдету
немесе шартты, шартсыз түрде босату.
- Егер заңды жауапкершіліктің мақсаты ... да ... ... заңды
жауапкершілікті өзге жауапкершілікпен ауыстыру.
Жауаптылық қағидасы:
- бірде-бір құқық бұзушылық мемлекет үшін елеусіз қалмауға тиіс;
- құқық бұзушы міндетті түрде заң алдында ... ... ... органдардың қызметкерлкрінің жоғары кәсіпқойлығы;
Сонымен, заңды жауапкершіліктің функциялары:
1. Жазалау – құқық бұзушыға, ... ... да ... ... ... жол бермеуін ескертеді.
2. Бұзылған құқықты қалпына келтіру – азаматтық құқық пен ... ... ... ... ... қалпына келтіреді.
3. Тәрбиелік азаматтық заңды сақтап, ... ... мен ... ... ... жауапкершіліктің жасалу сипатына байланысты тәртіптік, әкімшілік,
материалдық, азаматтық және қылмыстық деп бөлінеді.
Сонымен, заңды ... – жеке ... ... ... ... ... жол болып табылады. Ол құқықтық нормалардың бұзылуы
нәтижесінде пайда болып, құқық бұзуға мемлекеттік ... ... ... ... ... ... - ... бұзушылыққа барған жағдайда оны
жасаған адамның мемлекеттік мәжбүрлеу шараларына тартылуының қажеттілігі.
Заң алдындағы жауаптылықтың ... ... ... ... ... белгілейді;
ә) құқық нормасының санкциясын жүзеге асыру түрінде көрінеді;
б) мемлекеттің мәжбүрлеуіне негізделеді;
в) құқық бұзушылық жасалған жағдайда ғана орын алады;
г) ... ... ... ... ... салдар - жаза түрінде
қолданылады;
д) міндет ... ... ... іс ... нысанында (түрінде) жүзеге асырылады;
ж) мемлекеттің құзырлы органдары арқылы ғана қолданылады.
5. Заң ... ... қай ... жататындығына байланысты
мынадай түрлерге бөлінеді.
- әкімшілік - әкімшілік ... ... ... ... ... және шара ... (жаза қолдану) немесе айыппұл салу түрінде
болады;
- ... - заң ... ... ... ... бұзылу
нәтижесінде туындайды;
- қылмыстық - заң алдындағы жауаптылық қылмыс жасалуының ... ... ... (дүниемен байланысты) - қандай да бір ... ... ... зиян ... ... ... жағдайда
заң алдындағы жауаптылық туындайды;
- тәртіптік - заң алдындағы жауаптылық әскери, еңбек, оқу ... ... ... ... бұлар шара қолдану, сөгіс жариялау,
ескерту жасау түрлерінде болады.
Заң алдындағы жауаптылықты, оны ... ... ... ... түрлерге бөлуге болады.
- сот арқылы анықталып жүктелетіндері;
- мемлекеттік басқару органдары арқылы анықталып ... ... ... ... ... Заңдық жауапкершілік
жүктеудің мақсатын, қызметтері (функциялары) мен қағидаттарын қарасты-
райық.
Заңдық жауапкершіліктің ... осы ... ... ... ... нәтижелерге қол жеткізуге болатынын көрсетеді және де осы нәтижелердің
қандай болатынын анықтайды. Сөйтіп олардың мәнін терең ... ... ... ... негізгі мақсаты субъектілердің құқықтары
мен бостпандықтарын қамтамасыз ету және қоғамдық тәртіпті сақтау әрі қорғау
болып ... Атап ... осы ... ... құралы құқық
субъектілерінің мүдделерін қанағаттандыру және ... ... ... ... бола белгіленеді.
Заңды жауаптылықтың қызметтерін оның алдына ... ... әрі ... ... қызметі (функциясы) - орын алып отырған құқық бұзушылыққа
мемлекеттік жаза ... ... ... Бұл ... түріндегі жауап»
кінәлі адамға, оның жеке басына мүліктік немесе ұйымдық ... ... ... ... ... ... ... шектіру арқылы
сазайын беру түрінде білдіріледі.
Құқықты қалпына келтіру ... ... ... ... ... ... етудің барысында кінәліден келтірілген
зиянды өндіріп алуға, шыққан шығынды, шеккен залалды ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Тәрбиелік қызметі (функциясы) - заңға теріс іс-әрекеттердің, құқық
бұзушылықтың алдын алудың, ондайларды болдырмаудың ... ... ... ... ... ... ... айналуын қамтамасыз етуге күш салу болып табылады.
Осы қызметтер заңдық жауапкершілік белгілеген мақсаттарға ... ... ... ... - осы ... ... ең басты негіздері, идеялары, тезистері болып табылады.
Заңдық ... ... ... етіп ... көрсетуге
болады.
а) әділеттілік - мұның өзі тағайындалатын жазаның ... ... ... ... ... ... үшін қылмыстың санкцияның
белгіленуін болдырмау арқылы, жауапкершілікті бекітетін немесе оны күшейте
түсетін заңның кері ... ... ... ... ... бір ... ... бір ғана жаза түрінің қолданылуы арқылы білдіріледі.
ә) заңдылық - заңды жауаптылық кінәлі адамға қатал түрде заң бойынша
және заңда ... ... ... ... үшін ... ... - істің нақты жағдайын жан-жақты және әділдікпен қарап,
әрі тек жинақталған дәлелдемелер ... ... ... ... ... жасаудағы айғақтарын, құқық бұзушылығының нақты түрін,
соған сәйкес келетін құқық нормасын ... ... ... ... ... - ... бұзушылық үшін заң алдындағы
жауаптылықтың ... ... ... ... ... ... және ... кінәлі адамдарға мемлекет тарапынан
жазалау түріндегі жауаптылықтың міндетті және ... ... ... болатындығы.
г) мақсатқа лайықтылық - жазаның заңдың ... ... ... ... ... ... ... жағдайларын есепке алуда оны ... ... да ... ... ... қатар құқық негізімен соның шегінде жүзеге
асырылатын мемлекеттік ырықтандырудың басқа да түрлері ... ... ... бұлтартқызбау шаралары, тәрбиелік ырықтандыру шаралары,
медициналық сипаттағы ырықтандыру шаралары ... ... ... қосымша заңдың міндет жүктеумен байланысты
болса (мысалы: еркінен айырумен), онда қорғау шарасы ... ... ... ... ... ... ... байланыс-ты болады. Қорғау
шарасының мақсаты - жазалау емес, тек құқық ... ... ... ... ... қалпына келтіру болып табылады (мысалы, балаларын
бағып-қағу үшін оның әкесінен нәпақа өндіруді заңды ... ... ... әкімшілік, азаматтық істер бойынша ... ... ... етуге бағытталған бұлтартпау ... ... ... ... ... ... ... іс жүргізу шара-
ларында (дербес тексеріс, куәландыру, күш қолданып тінту және т.б.) заңдық
жауапкершілік шараларына ... ... олар тек ... ... алып ... ... қолданылады. Осы айтылып
(жоғарыда мысал түрінде келтірілген) отырған жағдайда құқық бұзушылықтың
болмауы себебінен ... да орын ... ... ... ... ... еріксіз түрде
сақтандыру (алдын алу) шаралары ... ... ... ... ... қоғамға қауіпті әрекеттерге (әрекеттіліктерге немесе
әрекетсіздіктерге) барғаны үшін кәмелет ... ... ... ... жоқ) қолданылатын тәрбиелік ырықтандыру шаралары; мемлекеттің
немесе қоғамның ... үшін ... ... ... ... иесінен
мүліктерін төтенше, шұғыл жағдайларда (апатты ауыр ... ... ... және ... да ... ... жағдайларда қолданылатын алып қою шаралары жатады.
Сонымен, қоғамға, тұлғаға немесе мемлекеттік зиян ... ... ... ... ... ... залал келтірген ... ... ... ... осы ... ... құқықтық қайшылықтарын жоққа
шығаратын жағдайлар деп аталады. Бұларға мына жағдайлар жатады:
1) ... - ... өз ... есеп бере алмайтын
ессіздік күйі;
2) қажетті қорғану - бұл жағдайда қол ... ... зиян ... ... ... өзге бір ... жеке басын, тұрғын үйін, меншігін, жер
телімін және ... да ... ... ... мем-лекеттің заңмен
қорғалатын мүдделерін қоғамға қауіпті қол сұғушылықтан, сол қол ... ... ... қорғау кезінде, егер бұл ... ... ... асып ... жол ... ... (ҚР ... 32-бабы);
3) қылмыс жасаған адамды ұстау - қылмыс жасаған адамды мемлекеттік
органдарға жеткізу және оның жаңа қол ... бару ... тыю ... кезінде зиян келтіру, егер мұндай адамды өзге амалдармен ұстау мүмкін
болмаса және бұл орайда осы үшін ... ... ... ... ... аса ... - заң ... қорғалатын мүдделерге аса қажет болған
жағдайда зиян келтіру, яғни белгілі бір ... ... өзге ... денсаулығына, құқықтары мен заңды ... ... ... ... ... ... ... қауіпті жою үшін зиян
келтіру, егер бұл ... ... ... жою ... ... және ... аса ... шегінен шығып кетушілікке жол берілмеген жағдайында
(ҚР ҚК-нің 34-бабы);
5) күштеп және психикалық мәжбүрлеу ... ... ету) - ... ... ... адам ... ... (әрекетсіздігіне)
ие бола алмаса, күштеп ... ... ... қорғалатын
мүдделерге зиян келтіру жағдайында (ҚР ҚК-нің 36-бабы);
6) орынды тәуекелге бару - ... ... ... қол ... үшін
орынды тәуекел еткен ретте заң арқылы ... ... зиян ... ... ... ... өкімді орындау - адамның өзі үшін міндетті болып
табылатын бұйрықты немесе өкімді орындау жөнінде ... ... ... ... мүдделерге зиян келтіру жағдайы - көрінеу заңсыз бұйрықты
немесе өкімді орындамау жағдайы (ҚР ҚК37-бабы);
8) елеулі маңызы болмайтын құқық ... ... ... ... және зиян ... ... ... жағдай (ҚР ҚК-нің 9-
бабы);
9) казус (уақиға, шытырман қиын жағдай) және тағы басқалар.
Құқық ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеу шараларын
қолданады. Ол бойынша кінәлі субъектінің жеке өз басы ... ... ... ұйымдық сипаттағы қысым мен шектеуге түседі.
Заң алдындағы жауаптылық бірнеше түрге бөлінеді - қылмыстық, ... ... және ... ... |Қоғамға және жеке адамға зиян келтіретін |
| ... ... ... кінәлі іс-әрекет |
|Құқық бұзудың түрлері ... ... ... ... ... |
|әкімшілік тәртіпті|Азаматтық тәртіпті |
|бұзу ... ... ... ... |Құқыққа қарсы іс-әрекет, қылмыс жасағаны |
| ... ... ... органның кінәлі |
| ... ... ... т.б. |
| ... ... ... ... ... ... ... |
|азаматтық жауапкершілік; |
|әкімшілік жауапкершілік |
|шаруашылық ... ... ... ... сот қана ... ... ... қорытындысы. Сонымен, курстық жұмысты қорытындылай келгенде,
келесі ой-түйіндерді тұжырымдауға болады. Олар:
1) Бұл ... ... ... ... талдау жүргізілді
2) Құқық бұзушылық ұғымы және табиғаты ... оның ... ... ... берілген
3) Заңды жауапкершілік түсінігі және табиғаты қарастырылып, оның ... ... ... берілген
Тұжырымдама жасасақ, ол келесі тұрғыда байқалады:
І. ... ...... ... ... сай, ... іс-әрекетінің әлеуметтік көрінісі.
Құқық бұзушылық – құқыққа, оның талаптарына қарсы бағытталған мінез-
құлық. Демек, құқықты ... ... ... ... ... өту ... Қоғамдық зиянды анықтаудың мынадай тәсілдері бар:
1. Заңдылықты бұзудың объектісі адамдардың өміріне, денсаулығына, ... ... зиян ... ... ... түрін, мөлшерін анықтау.
3. Қылмысты жасаған әдісін, уақытын, орнын анықтау.
4. Қылмысты жасаған адамның ... және осы іске ... ... ... ... ... беру.
5. Құқық бұзушылық әрқашанда құқық нормаларының талаптарына қайшы ... да оның ... ... реттеліп және қорғалатын қоғамдық
қатынастарға қарсы бағытталғандықтан ... ... ... ... ... Заңды жауапкершілік – жеке адам, қоғам, мемлекеттің мүддесін қорғайтын
бірден-бір жол болып табылады. Ол құқықтық нормалардың бұзылуы ... ... ... ... ... ... ... қолдану нысанымен
сипатталады. Құқық бұзушыға жауапкершіліктің белгілі бір шарасы көзделген
құқықтық норманың ... ... ... ... тізімі
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995
2. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Алексеев С. С. ... ... М. БЕК, ... ... В. Н. Теория государства и права М, 1995, 1996
5. Хутыз М. Х. ... П. Н. ... ... М., ... ... А., ... Қ., ҚР мемлекет және құқық негіздерін оқып
үйренушілерге көмек. Алматы: “Жеті жарғы” 1997.
7. Сапаргалиев Г.С. Основные ... и ... ... ... Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: “Жеті – Жарғы”
Алматы., 1996.
9. Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысща және ... ... ... ... ... ... ... Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы:
“Жеті – Жарғы” 1997.
11. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и ... ... ... ... – Жарғы, 1997.
-----------------------
[1] Сапарғалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және ... ... ...... ... ... Г.С. Основы государства и права. Учебное пособие. Алматы,
“Жеті – ... ... ... Г.С., ... А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы:
“Жеті – Жарғы” 1997.
[4] Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права. ... ... ...... 1997.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік туралы4 бет
Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік туралы ақпарат23 бет
Құқық бұзушылық және заңды жауапкершілік. құқыққа сай мінез-құлық21 бет
Құқық бұзушылық. Заңды жауапкершіліктің өз уақытында орындалуы28 бет
Заңды жауапкершілік туралы3 бет
Заңды жауапкершілік ұғымы, белгілері және олардың түрлері56 бет
Мемлекеттің заңды жауапкершілігі29 бет
Экологиялық заңдарды бұзғаны үшін заңды жауапкершілік20 бет
Экологиялық құқық бұзушылық24 бет
Қазақстан Республикасында жерді құқықтық қорғау және тиімді пайдалану аясындағы құқық бұзушылық үшін жауапкершілік24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь