Азаматтық іс жүргізуге прокурордың қатысуы

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.ТАРАУ. АЗАМАТТЫҚ IС ЖҮРГIЗУДЕГI ПРОКУРАТУРАНЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МIНДЕТI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Прокурордың азаматтық iске қатысу негiздерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
1.2 Прокуратура мiндеттерiн жүзеге асыру нысандары ... ... ... ... ... .24

2.ТАРАУ. ПРОКУРОРДЫҢ АЗАМАТТЫҚ IС ЖҮРГIЗУДIҢ ИНСТАНЦИЯСЫНА ҚАТЫСУ.Ы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
2.1 Талап арыз беру арқылы азаматтық iстi қозғау ... ... ... ... ... ... .27
2.2 Iс бойынша қорытынды беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33

3.ТАРАУ. ПРОКУРОРДЫҢ СОТТЫҢ II ИНСТАНЦИЯСЫНА ҚАТЫСУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
3.1 Апелляциялық наразылық беру арқылы қатысуы ... ... ... ... ... ... ... ...37
3.2 Соттың I инстанциясының шешiмiнiң заңдылығы және негiздiлiгiне байланысты қорытынды беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41

4.ТАРАУ.ПРОКУРОРДЫҢ АЗАМАТТЫҚ IСТI ҚАДАҒАЛАУ ТӘРТIБIМЕН ҚАРАУ САТЫСЫНДА ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ IСТI ЖАҢАДАН АШЫЛҒАН МӘН.ЖАЙЛАР БОЙЫНША ҚАЙТА ҚАРАУ САТЫСЫНДА ҚАТЫСУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43
Қазiргi жағдайда Қазақстан Республикасындағы жүрiп жатқан экономикалық өзгерiстер, нарықтық қатынастың дамуы, жаңа туындаған құқықтық қатынастарды реттейтiн заңдардың қалыптасуы азаматтық сот iсiн жүргiзуде заңдардың дәл және бiркелкi қолданылуына прокурорлық қадағалау жұмысын күшейтудi талап етедi.
Осыған байланысты прокуратураның ролi елеулi түрде өсуде. Қазақстан Республикасының Конституциясында көрсетiлгендей, прокуратура мемлекет атынан республика аумағында заңдардың, Қазақстан Республикасының Президентi жарлықтарының және өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң дәлме-дәл әрi бiркелкi қолданылуын қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттiк орган болып табылады.
Осы заңдылықты қадағалауды жүзеге асыру барысында прокуратура органдарының құқықтар мен мiндеттер жүктелген. Сол құқығының бiрi сотта қаралып жатқан азаматтық iстерге қатысуы. Бұл прокуратура органдарының қызметiнiң бiр бағыты ғана. Прокуратура органдары азаматтық iс жүргiзiудiң барлық сатыларына қатыса алады. Оның соттағы азаматтық iс жүргiзуде қатысуына басты себептердiң бiрi болып азаматтың, ұйымдардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, олардың бұзылған құқықтарын қалпына келтiру, сондай-ақ сотта мемлекеттiң мүддесiн бiлдiру болып табылады.
Азаматтық iс жүргiзу бiрнеше сатыдан тұратынын бiлемiз. Бұл сатылардың барлығы азаматтық iс жүргiзуде алатын орындары ерекше және әрқайсысы өзiнше маңыздылығымен ерекшеленедi. Осы жалпы азаматтық iс жүргiзуге прокурордың қатысуы менiң бiтiру жұмысының зерттеу объектiсi.
Азаматтық iс жүргiзуге қатысатын прокурордың процессуалдық жағдайы қандай? Бұл сұрақ бұрыннан берi процесуаллист ғалымдардың арасында пiкiр талас тудырып келе жатқан мәселелердiң бiрi.
З.К. Абдуллина. Производство гражданских дел в суде первой инстанций. Алматы 1998 г.
В.Н Аргунов. Участие прокурора в гражданском процессе. Москва 1991 г.
С.Б. Бацанов, Г.К. Ефимов и др. Словарь международного права. Москва 1986 г.
М.А. Викут. Правовое положение прокурора. Предъявившего иск в интересах другого лица// Вопросы теории и практики прокурорского надзора. Саратов 1974 г.
Р.Я. Гукасян Проблема интересов в советском гражданском процессуальном праве. Саратов 1970 г.
В.Д. Лановский. Стадии прокурорского: понятие,значение, система. Прокурорский надзор и укрепление социалистической законности в советском государстве. Свердловск 1981 г.
В.А. Мусин, Н.А. Чечина, Д.М. Чечот. Гражданский процесс. Москва 1997 г.
Л. Нициевский, С.Карамов. Прокурор в гражданском процессе.// Советская юстиция. 1989 г.
Н.Н.Полянский, М.С. Строгович, В.М. Савицкий, А.А. Мельников. Проблемы судебного права. Москва 1983 г.
В.К. Пучинский. Гражданский процесс США. Москва 1979 г.
М.К. Треушников. Учебник гражданского процесса. Издательство*Спарк*. Москва 1996 г.
М.К. Треушников. Гражданский процесс. Москва 2000 г.
Н.В. Ченцов. Проблемы защиты государственных интересов в гражанском судопроизводстве. Томск. 1989 г.
        
        ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Азаматтық іс жүргізуге прокурордың қатысуы
М А З М Ұ Н ... ...... ... ... МЕН
МIНДЕТI.....................................................................
...........6
1.1 Прокурордың ... iске ... ... ... жүзеге асыру нысандары…………………24
2-ТАРАУ. ПРОКУРОРДЫҢ ...... ... ... арыз беру ... ... iстi ...... ... ... ... II ... ... ... беру ... ... I ... ... ... және ... ... АЗАМАТТЫҚ IСТI ҚАДАҒАЛАУ ТӘРТIБIМЕН ҚАРАУ САТЫСЫНДА
ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ IСТI ЖАҢАДАН АШЫЛҒАН ... ... ... ... I Р I С П ... жағдайда Қазақстан Республикасындағы жүрiп жатқан экономикалық
өзгерiстер, нарықтық қатынастың дамуы, жаңа туындаған құқықтық қатынастарды
реттейтiн заңдардың ... ... сот iсiн ... заңдардың дәл
және бiркелкi қолданылуына прокурорлық қадағалау жұмысын күшейтудi талап
етедi.
Осыған байланысты прокуратураның ролi ... ... ... ... ... ... ... мемлекет
атынан республика аумағында заңдардың, Қазақстан Республикасының ... және өзге де ... ... актiлердiң дәлме-дәл әрi
бiркелкi қолданылуын қадағалауды жүзеге ... ... ... ... заңдылықты қадағалауды ... ... ... ... ... мен ... жүктелген. Сол құқығының бiрi сотта
қаралып жатқан азаматтық iстерге қатысуы. Бұл ... ... бiр ... ... ... ... азаматтық iс жүргiзiудiң
барлық сатыларына қатыса алады. Оның ... ...... ... ... бiрi ... ... ұйымдардың құқықтары мен
бостандықтарын қорғау, олардың бұзылған құқықтарын қалпына келтiру, ... ... ... мүддесiн бiлдiру болып табылады.
Азаматтық iс жүргiзу бiрнеше сатыдан тұратынын бiлемiз. Бұл ... ...... алатын орындары ерекше және әрқайсысы өзiнше
маңыздылығымен ерекшеленедi. Осы жалпы азаматтық iс жүргiзуге прокурордың
қатысуы менiң ... ... ... ... iс жүргiзуге қатысатын прокурордың процессуалдық жағдайы
қандай? Бұл сұрақ бұрыннан берi процесуаллист ғалымдардың ... ... ... келе ... ... бiрi.
Прокурор азаматтық iс жүргiзуге қатысушы ретiнде оның процессуалдық
жағдайы қандай екендiгi, ... ... ... ... ...... қатысу ерекшелiктерi, iске қатысу нысаны менiң осы
жұмысымда зерттелiп қарастырылған.
1-ТАРАУ.АЗАМАТТЫҚ IС ЖҮРГIЗУДЕГI ПРОКУРАТУРА МIНДЕТI МЕН ... ... ... ... ... мемлекет
атынан республиканың аумағында заңдардың, ... ... ... және өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң дәлме-
дәл әрi бiркелкi қолданылуын, жедел-iздестiру ... ... ... ... және ...... заңдылығын жоғары
қадағалауды жүзеге асырады, заңдылықтың ... ... ... мен ... ... қолданады, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Конституциясы
мен заңдарына қайшы ... ... мен ... да ... ... ... Прокуратура сотта мемлекет мүддесiн бiлдiредi, сондай-ақ ... ... ... және ... ... қуғындауды жүзеге
асырады.
Прокурорлық қадағалау мемлекеттiк қызметтiң бiр ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентiнiң 21 ... ... ... ... ... туралы заң күшi бар
Жарлығында көрсетiлген (әрi қарай ІҚР ... ... ... ... ... ... қысқаша тоқталып өтейiк.Прокурор ұғымы
латын сөзi ... - ... ... алдын аламын деген ұғымды бередi.
Осы органды құрудағы мақсат әдiлеттiлiк пен заңдылықты қамтамасыз ету. Ең
алғаш тарихта прокуратура ... ... мен ... елдерiнде пайда болды, ал
XIV ғасырда Еуропа ... ... ... ... ... болды, Ресейде
XVI ғасыр аяғы мен XVII ғасыр ... ... ... ... болды және
жергiлiктi жердегi әкiмшiлiкке қадағалауды жүзеге асырушы орган болды, Ал
сотта айыптау ... ... қою ... қадағалау функциясына қосымша
ретiнде қарастырылды және аса мән ... 1864 ... сот ... ... қызмет коцепциясы қайта қарастырылып, оның ... сот ... ... ... ... бiрiншi кеңестiк
АIЖК құрастырушылар В.И.Лениннiң белгiлi пiкiрiн негiзге алды. Оның ... ... ... ... ... ... ... араласуын
күщейтудi жалғастыру қажеттiлiгi туралы айтылады. Бұл дегенiмiз ... - ... ... ... үшiн барынша толық мүмкiндiкке ие
болуы тиiс.
Осы идеялардың ықпалы нәтижесiнде ... ... ... ... қалыптасады. 1923 жыл-ғы АIЖК-нi 52-бабына ... iстi ... да, ... ... ... iске ... берiлдi, егер оның көзқарасы бойынша бұл мемлекеттiң ... ... ... ... талап етсе. 1933 жылғы қаулыға сәйкес сот
прокуратураның қадағалауына берiлдi.
Осындай жолымен 30-шы ... ... ... ... ... ... ... соттарда қараудың заңдылығына қадағалау бойынша
мақсаттарды жүзеге асыруына ... ... 80-шы ... мен 90-шы
жылдардың басында прокуррлық қадағалау қайта қаралуға ұшырады. Басшы сот
қызметкерлерi соттардың iс ... ... ... қарсы шықты. Демократиялық құқықтық мемлекеттi құруда билiк
органдарын бөлу, тәуелсiз сот ... құру ... орын ... ... ... ... ... болса, сот тәуелсiз бола алмайды.
1995 жылы 30 тамыздағы Қазақстан Республикасының Конституциясы барлығын
орнына келтiрдi. ҚР Конституция-сының 77-бабына ... ... ... сот
әдiлдiгiн жүзеге асыратын сот тәуелсiз орган ретiнде ... ... ... ... ... ... Жарлық мұны
нақтыландыра түседi. Қазақстан Республикасының прокуратурасы өз қызметiн
басқа мемлекетiк ... мен ... ... ... ... мен
қоғамдық бiрлестiктерден тәуелсiз жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының
Президентiне есеп беретiн мемлекеттiк орган. Прокуратураның ... ... ... ... ... және өзге де нормативтiк
құқықтық актiлердiң дәл және ... ... ... бiр ... ... Прокуратура кез-келген заңдылық бұзушылықты анықтау
және жою ... ... ... ... ... ... заңдарына қайшы келетiн заңдар мен өзге де құқықтық актiлерге наразылық
жасау, ... ... ... ... ... ... ... ерекшелiгi мынада: ол оны басқа мемлекеттiк
қызмет түрлерiмен, әртүрлi кәсiпорындар, мекемелердiң ... ... ... асырылады, бұл ... ... ... ... ... ... мекемелердiң қызмет етуiне
кедергi келтiрмейтiндей етiп құрылуы тиiс. ... ... ... осы ... ... ... ... асырылады.
Осы прокурорлық қадағалауды В.Д.Лановский[1] екi түрге бөлiп көрсеткен:
жалпы және ... ... ... ... ... ... ... және азаматтық процесуалдық нысандар болып бөлiнедi. Жалпы
қадағалауды прокурорлық қадағалау қызметiнiң ... ... және ... оны жүзеге асырудың негiзгi нысаны ретiнде ... ... ... болады, өйткенi көп ... ... ... ... ... – бұл ... қадағалаудың нысандары, ал
прокурор құқықбұзушылықтар ... ... ... ... ... сот ... ... де қолданылады. Жалпы қадағалаудың
материалдары көп жағдайда қылмыстық iс қозғауға, ... ... ... ... болып табылады, Осы арқылы ол ... және ... ... ие ... ІҚР ... туралыІ жарлыққа сәйкес
прокурордың жалпы қадағалауды жүзеге асыруында ... ... ... және тағы басқалармен қатар талап қою негiзгi құралы болып
табылады. Осы ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтiру және мемлекеттiң, заңды және жеке ... ... үшiн ... талаптың өтiнiш жасауға құқылы.
Прокурордың азаматтық iс жүргiзудегi басты мiндеттерi – бұл ... ... ... ... және ...... қадағалау – азаматтар ме ... ... және ... ... ... ... ... принциптерiнiң мүлтiксiз орындалуын, азаматтық заңдардың
негiзгi ... ... ... ... ... осы ... қамтамасыз етсе, яғни Қазақстан Республикасының Конституциясы
мен заңдарының үстем тұруын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... Республикасының
Конституциясының, заңдарының және ... ... және өзге ... ... дәл әрi бiрыңғай қолданылуына жоғары
қадағалауды ... ... ...... өз мақсатын орындады деп
тануға болады. Прокурор осы өзiне жүктелген ... ... ... ... ... ... Яғни, прокурор азаматтық процеске заңдылықты
қадағалауды жүзеге асыру негзiнде пркурор азаматтық процесуалдық ... iске ... ... ... Ол басқа iске қатысушылар ... ... және ... алып ... Прокурордың азаматтық сот
өнiдiрiсiне қатысуы мүлiктiк және жеке мүлiктiк емес құқықтық қатынастарды
құқықтық реттеу мақсатына жетудегi ... ... ... ... ... процеске қатысқан кезде қандай процессуалдық жағдайға
ие болады деген мәселе туындайды. Бұл жерде мәселе талап қойып iске қатысып
отырған ... ... ... ... ол көп ... ... жағдайына ұқсас және сонымен қатар прокурор бiр
мезгiлде ... ... ... ... ... Бұл мәселе
бойынша әр авторлар әртүрлi пiкiр айтады.
Бiр авторлар Н.Н.Полянский, М.С.Строгович[2] және т.б. ... ... ... ... ... ие ... деген, ал екiншi авторлар
М.С.Шакарян[3], К.С.Аргунов[4] ... ... ... ... отырып,
талап қоюшы прокурорды бiр мезгiлде заңдылықты қадағалау ... ... ... ... ... ... ... М.А.Викут[5], К.С.Юдельсон[6] прокурор процесте ешқашан тарап бола
алмайды және әрқашанда заңдылықты қадағлауды жүзеге асырушы мемлекеттiң
өкiлi ... ... ... пiкiр айтқан.
Осы пiкiрлердiң iшiнде ... ... ... ... ... ... келiсе отырып Іпроцесуалдық
мағынада талапкерІ терминiн сәтсiз ... ... ... ... ... ... ... ұғымы мен талапқа құқықтан айырмашылығы)
материалдық құқыққы белгiсiз дейдi, сондықтан процесуалдық ... деп айту бос сөз ... ... ... процестiң айрықша қатысушысы ретiнде, оны сипаттау
үшiн орыстың процесуалдық ... ... ... ... Правозаступник қоғамның тiлегi үшiн жеке тұлғаның жеке құқықтарын
қорғайтын тұлға.
Бұл ... ... ... ... ала ... өз ... ... 44-бабына сәйкес прокурор азаматтық iс жүргiзуге қатысушы
тұлға ретiнде көрсетiлген. Осы бапқа сәйкес прокурормен қатар iске ... ... ... (талапкер және жауапкер) дау нысанасына
дербес талаптарын ... ... ... ... органдар,
ұйымдар
АIЖК-нiң 56 және 57-баптарында көзделген негiздер бойынша процеске
қатысатын жекелеген азаматтар, сот ...... ... ... ... ... мен мүдделi адамдар енгiзiлген. Бұл қатысушы
тұлғалардың құқықтары мен мiндеттерi АIЖК 47-бабында ... ... ... ... ... ... ерекше құқықтарды иеленедi.
Прокурор да азаматтық iске қатысушы болып табылады және бiр ... ... ... ... ... ... ... туып
отырған пкiр таластың себебi егер прокурр азаматтық iске талап қоя отырып
қатысса, талапкердiң ... бола ма ... ... Егер ҚР АIЖК ... ... ... ... қойған прокурор, бiтiмгершiлiк келiсiм
жасау құқығынан басқа талап қоюшының ...... ... сондай-ақ iс жүргiзу мiндеттерiн мойнына алады. Бұл жерде заң
нормасын ... ... ... ... егер ... ... ... ұсынса, жарыссөзге қатысса, яғни қойған талабын қолдаса, талап
арыздан бас ... ... ... ... ... ... өзгерте алса, онда ол
талапкердiң процесуалдық жағдайында деуге болады. Сондай-ақ прокурор талап
қоюдың процесуалдық тәртiбi шегiнен шыға алмайды.
Қазақ КСР ... ... ... N18 ... ... ... ... тәжiрибесi туралыІ қаулысына сәйкес, егер талап арыз ... ... ... бермейтiн болса, судья iстi сотта қарауға
әзiрлеуге кiрiсуге құқығы жоқ және ... ... ... АIЖК 249-бабына
сәйкес қараусыз қалдырылады, бұл ... ... ... тұлғаның
мүддесiнде берiлген талап арызына да қатысты.
Бұл ... ... ... ... ... қоюшы прокурордың жағдайы
талапкерге ұқсас болып табылады. Бiрақ талапкер сот ... ... ... ... ұмтылады. Н.В.Ченцовтың[8] айтуынша, прокурор мемлекеттiң
мүддесiне талап қойса, ол ... ... ... ... ... онда тек талап теру құқығы ғана болады деген. ... ... ... ... талап берген жағдайда талапқа құқықты
осы азамат пен ұйым иеленедi де, ол прокурор тек қана талап беру ... ... ... өте ... өйткенi мұндай жағдайда прокурор
әрқашанда сондай құқықты ... және оның ... ... ... жоқ. ... ... прокурордың әрбiр талап арызы
өндiрiске қабылдана бермейдi, сот оған iс ... бас ... ... ... үшiн материалдық-құқықтық мағынадағы талапқа құқық
ұғымы жеткiлiксiз, сондықтан ол процессуалдық мағынадағы талапқа құқықпен
толықтырылуы қажет. Процесуалдық ... ... ... деп ... ... ... қорғау үшiн жүгiну түсiнiледi, яғни сотқа ... беру ... iстi ... ... ... ... ... қою құқығы бұл конституциямен
бекiтiлген сотта қорғану құқығының бiр нысаны. Талапқа құқық талап ... өте ... ... ... жағдайда талапқа құқық болмаса,
онда прокурормен сотта жасалатын әрекеттерiнiң: талап қою, ... ... тағы ... мәнi неде? Сондықтан прокурор өзiне заңменен жүктелген
мiндеттерiн жүзеге асыру үшiн ... ... ... беру ... да ... процесте талап беру кезiнде өзiнiң позициясымен де, құқығы және
бостандығы бұзылған тұлғалардың мүддесiмен де байланысты емес. Ол тек ... ала ... өз ... ... ... тиiс.
Азаматтық iс жүргiзуде прокурордың құқықтық жағдайына ең ... ... ... ... атап айтқанда сот әдiлдiгiн тек
қана соттың жүзеге асыруы. Бұл прокурорды ... ... ... бөлу ... ... Ол сотқа қандай да бiр нұсқа бере
алмайды, оған сол ... ... ... тұру ... ... ... Оның
барлық талаптары арыз, өтiнiш, өтiнiм нысанында болады.
Сондай-ақ прокурордың азаматтық iс жүргiзудегi ... ... мына ... ... сайыскерлiк, тараптардың кең
құқықтылығы және т.б. мақсатталған ... ... ... ... ... ... ... ету мүмкiндiгi ретiнде анықталады.
Диспозитивтiк қағидаға сәйкес iске мүдделi тұлғаларға ... ... ... ... ... құқықтар берiледi, ал прокурорға азаматтық
процесс шегiнде әр ... ... ... күресуге, бұзылған
мүдделердi ... ... яғни ... тұлғалардың құқықтарын
қамтамасыз етуге мүмкiндiк беретiн құқықтар берiледi. ... ... iске ... тұлғалардың барлығының, прокурорды қоса
алғанда құқықтық жағдайы ... ... ... ... ... ... мүдделердi бар субъектiлердi ... ... ... Бiр ... ... тұлғамен бұзылған
құқығын қорғау туралы талап ... ... ... беру үшiн ... ... тартылу мүмкiндiгi үшiн шақырылады. Бұл субъектiлер –
азаматтық процестегi тараптар және тұлғаның ... ... ... ... ... ... мәнi жоқ. Тұлғаның сотқа жүгiнiп заңды
бұзушыға мәжбүрлеу шарасын ... ... ... ... ... ... ... қоюшы тұлға белсендi жақ жағдайында болады, ал
жауапқа тартылатын жақ - ... ... ... ...... ... ... прокурордың құқықтық мәртебесi қалыптасады.
Iстi қозғай және оны қарауға қатыса отырып, ... ... ... ... қатыса алмайды, өйткенi сайыскерлiк қағидасы ... ... ... өзiнiң талаптарын негiздейдi, оны куәландыратын
дәлелдемелердi ұсынады және т.б.. Ол белсендi тарап ... тек ... ... ғана ... ... ерекше талап өндiрiсiнде де ерекше
өндiрiсте де де болады. Мұндай жағдайға апелляциялық өндiрiстерде де ... ... ... ... процессуалдық әрекеттер жасау
ретi анықталады. Сот iстi қарау кезiнде ең алдымен ... ... ... ... барып – бәсең тарап түсiнiк ... ... ... ... iске ... Олар ... ... талап қоюшы жақ өзiнiң
қандай да бiр ойын айта ... және iс ... ... бере ... бұл ... ... құқығын бұзады және азаматтық процестiң
сайыскерлiк сипатына қайшы келедi.
Тараптардың тең ... ... ... ... ... мен
мүдделерiн қорғау бойынша бiрдей мүмкiндiктердi иеленедi. Егер прокурормен
талап қойылса, жауапкер өзiнiң мүддесiн қорғаса, прокуро нашарлау ... ... Осы ... ... ... ... мүмкiн: тараптардың тең
құқықтық қағидасы тұрғысынан алғанда ...... ... гөрi үлкен iс жүргiзу құқығы берiлуi заңды болып табыла ма? –
деген сұрақ ... ... ... ... ретiнде Қазақстан Республикасының
Конституциясын Кеңесiнiң 1997 ... 6 ... ғ3 ... сәйкес
ІҚазақстан Республикасы КонституциясыныңІ 14-бабы 1-тармағында баяндалған
норманы адамның және азаматтың заң мен сот ... ... ... деп түсiну керек. Сот алдындағы теңдiк тұрғысындағы бұл ... сот ... ... ... ... ... нормасы ІАдам және азаматІ бөлiгiнде, сондықтан барлығы ... ... мен ... ... және ... ... Республикасы аумағында
заңмен сот алдындағы теңдiгiн бiлдiредi.
Процеске тараптар болып тек азаматтар ғана ... ... ... ... ... Тараптардың немесе үшiншi ... ... ... ... ... да ... алады. Мұндай
лауазымды тұлғалардың бiрi сотта мемлекет мүддесiн ... ... ... ... ... бiреуi және соттағы мемлекет мүддесiн
бiлдiрушi өкiлi ... ... ... ...... заңы
бойынша iс жүргiзу құқығын иеленедi.
Конституцияның 14-бабы 1-тармағында ккөрсетiлген норма iс жүргiзу
заңында ... ...... өкiлеттiлiгi ... ... ... ... ... ... ... бiлдiру мiндетiн жүктейдi, бұл оның iс жүргiзу өкiлеттiлiгi аясын
кеңейтедi.
Мен бұл ... ... ... қандай да болмасын қағида ... ... ... актiнiң негiзгi бастамасы. Осыған ... ... актi ... Осы ... ... ... ... субъектiсi өзiнiң құқығын жүзеге асырады. Қағиданы бұза ... ... ... ... ... Бұл ... тек қана адам ... қамтып қоймай басқа да мемлекеттiк ... ... ... ... бұл ... ... ... аумағын анықтамайды
деген, кез-келген қағиданы басшылыққа ала ... ... ол ... ... ... ол ... болсын, олар мiндеттi түрде өз құқықтары
мен мiндеттерiн жүзеге асыруы тиiс. Осы ... ... ... ... iске ... отырып, iске қатысушы басқа тұлғалардан тәуелсiз
қатысады, өйткенi онда тiкелей сот қорғауымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... бар[9].
Өзiнiң мазмұны бойынша прокурордың мүддесi – мемлекеттiк, бiрақ бәрiн
тегiс қамтитын ... жоқ, ол бiр ғана ... ... - заңдылықты
қадағалауды жүзеге асыруға шоғырландырыл-ған. Өзiнiң функционалдық мақсаты
бойынша прокурордың мүддесiнiң мемлекеттiк функцияны ... ... ... мүдделерiнен айырмашылығы бар. Сондықтан әрбiр мемлекеттiк
органның өзiне тән функционалдық мүдделерiн ... ... жөн. ... ... ... ... және ... iстердi қарауда
заңдылықтың сақталуын қадағалау. Ол сот органдарының қызметiнде заңдылық
қатаң ... ... мен ... ... мен ... ... бұзылуына мүдделi. Прокурор өзiнiң ... ... ... ... iсiн ... ... Осы ... оның
мүддесiнiң басқа мемлекеттiк органдардың мүддесiнен айырмашылығын көруге
болады. Бұл органдардың мүдделерi өзiнiң ... ... ... ... функционалдық мазмұны прокурордың мүддесiнiң мазмұнынан ... ... ол қана ... ... ... ғана қамтиды.
Азаматтық процестегi прокурордың мүддесi дербес болып табылады, осыған
байланысты оған азаматтық ... ... ... ету ... ... ... берiлген және iске қатысушы тұлға болып
табылады. Бiрақ прокурордың процестегi дербестiгi оның ... ... ... ... мүдденiң субъектiлерiнiң мүддесiне қарсы қоюға
болмайды. Ол тек ... ... ... ғана ... ... ... әрекеттерi бұзылған құқық немесе заңменен
қорғалатын ... ... ... ... мақсатында жасалады[10].
Прокурордың азаматтық iс жүргiзуге қатысқан ... ... ... үш ... ... ... – iске ... тұлғалардың барлығы үшiн жалпы құқықтар мен
мiндеттер, бұлай алу себебiмiз ... ... iстi ... шешу ... iсте ... ... ... болады. Атап айтқанда, ол
материалдармен танысуға, дәлдемелер ұсынуға, сотқа жазбаша ... ... ... iске ... басқа тұлғаларға сұрақ қоюға, сот
процесi кезiнде туындайтын барлық мәселелер ... өз ... ...... ...... бастаушы тұлға тiистi құқықтар
мен мiндеттер, атап айтқанда, азаматтық iс қозғау туралы сотқа ... ... және сот ... кезiнде өзiнiң талабын қолдауға құқылы. Ол
талаптың негiдемесiн немесе нысанын өзгертуге, ... ... бас ... қою ... ... ұлғайтуға не азайтуға құқылы.
Үшiншiсi – ерекше прокурорлық құқықтар мен ... ... ... асыруына байланысты сот iстi қараған ... ... ... ... iстiң ... бойынша қорытынды беруге,
заңды күшiне енбеген соттың шешiмi мен ұйғарымына апелляциялық және ... ... ... ... ... ... ... со актiлерiне
наразылық келтiруге, сондай-ақ ... ... ... ... ... мен ... ... өндiрiс түрiне және
процесс сатысына байланысты болады.
Сондай-ақ прокурор iс ... ... ... ... талап арыз бередi.
Прокурор басқа да iске қатысушылармен қатар заңменен бекiтiлген ... ... ... тиiс. ... ... Республикасының
ІМемлекеттiк баж туралыІ Заңының 9-бабына сәйкес Ісоттарда мемелекеттiк ... ... ... ... ... және сот ... алып
жүруден мүлдем босатылады.
Прокурор басқа бiреудiң мүддесiне сол мүдделi тұлғаның өтiнiшi бойынша
iс қозғалса, сот сол ... ... ... ... процесс туралы хабарлайды
және ол мұдделi тұлға ... ... ... ... ... ... 3-
тарау), ол мүдделi тұға прокурордың қойып отырған талабын ... ... ... ... ... ... бойынша шығарылған соттың шешiмiн материалды-
құқықтық салдары прокурорға тарамайды, одан ешнәрсе өндiрiп алуға болмайды,
өйткенi жоғарыда айтқанымыздай, ... ... ... ... табылмайды.
Сонымен бiрге прокурор азаматық iске тек процессуалдық талапкер ретiнде
ғана қатысып ... ... ... ... дау ... талап мәлiмдейтiн тұлға ... ... ... ... ... егер оған ... талап қойса қатысады. Бұл жерде қарсы
талап бiр жағынан алғанда прокурорға қойылмауы тиiс, ... ... ... ... ... ал ... ... алсақ басқа бiр
тұлғаның өтiнiшi бойынша оның мүддесiн сотта қорғайды, ... ... ... ... ... емес ... тұлға- талапкерге қойылуы
тиiс.
Прокурор азаматтық iс бойынша бiтiмгершiлiк келiсiм жасауға құқылы емес,
өйткенi бiтiмгершiлiк келiсiмге келу ... ... ... ерiк ... жүретiн әрекет.
Сонымен жоғарыдан көрiп отырғанымыздай прокурордың процесуалдық жағдайы
тараптардың немесе ... ... ... ... және ... ... ... айрықша қатысушысы болып табылады, оны сипатау
үшiн Іпроцессуалдық мағынадағы талапкерІ деген ... ... оған ... Мен ... ... авторлардың[11] пiкiрлерiмен келiсемiн.
Талапкер және жауапкер ұғымдарын бөлiп алу үшiн ... ... ... ... ... ... ... соттың қарауының пәнi болып табылады.Осыған
байланысты ... ... ... ... оның ... құқықтары мен мiндеттерi iс бойынша
тараптардiкiнен ұқсас болғанының өзiнде де ол iс ... ... ... бола ...... ... ... сипаттау үшiн ешқандай да
терминдi қолданудың қажетi жоқ, прокурор әрқашанда қадағалау ... ... ... мен заңды тұлғалардың құқықтары мен
бостандықтары қорғауды жүзеге ... ... ... ... ... ... болып қала беру қажет.
Осы жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, проурордың iске ... ... ... ... Бұл айырмашылықтар келесiде: өз
мүдделерiн немесе талап қойылған мүдделердi көздеп ... ... ... ... ... ... ... болып табылады (АIЖК 48-бап 1-тармақ), ал
прокурор басқа тұлғалардың ... ... және ... ... ... мен ... ... қоғамның мүдделерiн
қорғау туралы сотқа жүгiне ... ... ...... ... ... ... Осыған байланысты прокурорға ерекше
құқықтар берiлген: кез-келген iс материалдармен танысу және iске ...... ... ... ... сот актiлерiнiң күшiн
тоқтата тұруға құқылы, iс бойынша ... ... ... бойынша
қорытынды беруге құқылы, кез-келген азаматтық iстi қарауға өз бастамасымен
немесе ... ... ... ... ... ... мемлекеттiң
мүддесiн сотта бiлдiруге құқылы. Прокурорға шешiмнiң материалды-құқықтық
салдары таралмайды, одан ешнәрсе ... ... ... Сот ... ... болып сөз сөйлейдi. Азаматтық iске қатысқан кезде
мемлекеттiк баж төлемейдi және де сот ... алып ... ... ... ... бойынша бiтiмгершiлiк келiсiм жасауға құқығы жоқ.
Жоғарыда аталған мiндеттер мен құқықтарды прокурор ... ... ... ... ... ... ... Прокуратура дамуының негізгі кезеңдері
Бұл жерде ең бастысы оның тарихындағы маңызды үш кезенді атап көрсету
керек. Қазақ АССР ... ... ... ... ... ... ... III сессиясының қаулысымен 1922 жылдың ... ... ... байланысты әділет халық комиссары өз
қызметімен қатар республика прокурорының қызметін атқарған.
Әділет халық ... ... ... прокуратурада тарихи
мәні бар осы ... ... ... кінәлі адамдарға қарсы қылмыстық
қудалауды қозғау және заң ... ... ... ... ... билік органдардың, шаруашылық мекемелердің, қоғамдық және жеке
ұйымдардың, жеке ... ... ... ... ... ... ашу саласында анықтау және тергеу органдарының қызметтерін
тікелей бақылау; сотта айыпталушыны қолдау; сотталғандарды ... ... ... үшін ... ... ... республиканың ОАК
тағайындалған және шақырылған және осы республика ... ... ... ие ... ... заңдарының мәселелері бойынша Қазақ
автономиялық ... ... ... прокурорына бағынған.
Республикасының бірінші прокуроры болып ... ... ... ... ... ... "Прокурорлық қадағалау туралы
ережелерді" қабылдағаннан кейін Ш. ... 1922 жылы 2 ... ... ... және ... прокурорының міндеттерін
біруақытта орындау ... ... қол ... ... ... ол республика прокуратурасының негізін салушы болып табылады.
ҚазОАК-ке жасаған ... ... ... ... ... ... бекіту туралы қаулы баяндалды.
Ережеге сәйкес республика прокуроры орталык қызметкерлерінің, сондай-
ақ жергілікті орган кандидаттарының ішінен ... ... мен ... ... ... ... ... және қызметінен шектетуді
республика прокуроры ғана жүзеге асырды.
Губерниялық прокуратураларда тиісті губерниялар мен облыстардың ұсынуы
бойынша республика прокуроры тағайындаған және ... ... ... ... ... ... ... және облыс шегінде
бөлінді.
Республика прокуроры:
1) барлық халык комиссарларының, ... мен ... ... бақылау және заңға сәйкес келмейтін олардың шығарған ... ... бұзу және ... ... ... ... ... бұзу мақсатында ҚазОАК Төралқасы мен Халық Комиссарлар ... ... мен ... ... ... ... прокурорлары көмекшілерінің, сондай-ақ орындарындағы
прокурорлар мен ... ... ... ... және ... ... ... туындаған барлық мәселелер бойынша
түсіндірмелер беру;
4) республика прокурорына қажет деп ... ... ... ... іске ... жүктелген.
Ережеде орындарындағы прокурорлар міндеттерінің ... ... ... ... ... ... немесе ОАК Төралқасында ... ... ... ... ... мен қаулыларға наразылық келтіру.
Бүндай прокурордың наразылық келтіруі наразылық келтірілген ... ... ... Прокурорға кеңесші даусымен жергілікті
атқару комитеттерінің барлық жиналыстарына ... ... ... ... ... ... мен облыстарда
әрекет ететін әкімшілік мекемелер мен лауазымды адамдардан ... мен ... ... ету ... көзделген. Сондай-ақ
прокурорларға өкілеттіліктерін жеке өзі ... ... ... ... ... ... ... ескертулерде мемлекеттік саяси басқару
органдарының аса ... ... ... танысу үшін талап етуге құқығы
көзделген. Бұл ... ... ... іске асырылған.
Прокуратура туралы бірінші ережеде республика прокурорының және
губерниялық атқару комитетінің ... ... ... әр ... есеп ... ... Прокурорлық қадағалау туралы ережені қабылдауға
байланысты ҚазОАК қаулысымен осы уақытқа дейінгі губерниялық халык соттары
кеңесіне ... ... ... 1922 ... 1 тамызынан бастап
прокуратураның ерекше жүргізуіне берілді.
1923 жылдың ... ... ... ... ... ... бөлімінде төрт кіші бөлімдер үйымдастырылған:
1) жалпы басқару (ұйымдастырушы-нұсқаушы);
2) жалпы қадағалау жөніндегі;
3) тергеу және ... ... КТУ және бас ... ... ... жөніндегі;
4) мемлекеттік айыптаушы және сот ... ... Сот ... ... құрылымының толық жетілмеуіне карамастан, сол
кездегі оның құрылымдардың бөліну негіздерінің өзі прокурорлық қадағалаудың
негізгі бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... қойылған.
Прокуратура органдарының қызметін жетілдіру оның құрылымдық дамуынсыз
мүмкін емес еді. 1934 жылға дейін ... ... ... ... ... ... кең мағынада ашу бағыттарына
қарай өзгеріп отырды. СССР прокуратурасы бойынша 1934 жылғы 25 ... және ... ... ... ... ... ... бұйрығы шықты. Осы бұйрық бойынша СССР прокуратураларында кызмет
жасап жатқан бөлімдерімен бірге (жалпы кадағалау, сот қадағалау және ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік-сот және мәдени кұрылыс және сот-тұрмыстык істер
женіндегі секторлар кұрылған. Өндірістік салалық ... ... ... ... және ... ... өлкелік және облыстық
прокуратураларында жүргізілді.
Прокуратура алдына қойылған жаңа міндеттерді орындау үшін ... ... ... тура ... ... ... ... СССР Халық комиссарлар кеңесінің 1936 ... 5 ... СССР ... ... ... ... бөлімдер
таратылды, және оның жаңа құрылымы бекітілді. ССР Одағының ... және ... ... және ... ... ... ... үсынылды; оларды секторлар мен бөлімдерге бөлу жойылды;
өндірістік-сала кағидаттары бойынша: жалпы ... ... ... ... ... тергеудің, тұтқынға алу орындарын
қадағалау бойынша; өтініштер бойынша және кадр бөлімдерінің жаңа ... Осы ... ... ... осы уақытқа дейін сақталған.
Прокуратура органдарының кызметі прокуратураға ... ... ... ... үшін оның ... осы ... ... бойынша құрылу керек екендігін көрсетті.
Прокуратура өміріндегі белгілі кезең құқық ... ... ... бұзылып, басымдығы жоғары билік органдарымен танылған жазалаушы
мекемелер бірінші орынға шыккан ... ... Тек ... ... ... ... дамытудың құқықтьщ базасын қүру
бойынша талпыныс жасалды.
Прокуратураның кезекті маңызды кезеңі 1955 жылғы 24 ... ... ... ... ... ... болды. Онда заңды түрде
мемлекеттегі заңдылықты және оны бұлжытпай қамтамасыз етудегі ... ... ... ... ... ... ... уақытта
дамыту бекітілген және ... ... ... ... ... ... және ... сот ісін жүргізуде анықталған заң
бұзушылықтарына прокурорлық шара қолдану кұралдары анықталған. Ережелердің
нормаларының көбісі ... және ... сот ... ... ... заңнамаларының негіздеріне енгізілген.
Әскери прокуратура органдары да қайта құрылған. Олардың құрылымы мен
жүйесі әскери ... ... ... ... ... ... байланысты болу - осының бәрі 1966 ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
Сонымен, әскери прокуратура совет прокуратурасы органдарының ... және СССР Бас ... есеп ... ... ... ... болады.
1977 жылы Конституцияны қабылдау заңдылықтың тиісті қадағалауын
қамтамасыз ету бойынша алдағы қадамдармен байланысты. ... ... ... туралы Заңды жасау туралы шешім болды. Мұндай заң 1979 жылы
30 қарашада СССР Жоғарғы Кеңестің 10-шы ... ... ... Онда ... ... ... ... мен
үйымдастыруларының негізгі кағидаттарының ... мен ... ... ... ... ... ... жылдары прокуратура органдарына прокурорлық қадағалауға ешқандай
тән емес заңдылықты қадағалау бойынша оның негізгі функцияларын ... қою ... ... ... ... ... Прокурорлар
қосымша өкілеттіліктер берілді, бірақ бұлар прокуратура ... ... ... ... және ... мүдделерін қорғау саласындағы
барлық мәселелерді шеше алмады.
1.2 Прокурордың азаматтық iске қатысу негiздерi
ҚР АIЖК-нiң ... ... ... ... азаматтық сот
iсiн жүргiзуге қатысуы мұның өзi ... ... ... осы ... қатысу қажеттiлiгiн сот таныған жағдайларда мiдеттi. Осыған
байланысты прокурордың азаматтық iске қатысуын iстi ... ... ... шешедi.
Осы жерде судья прокурордың iске қатысу керектiгiн анықтаған ... ... ... ... ... мен ... мәндi құқықтарын қозғайтын дауларды қарау
кезiнде прокурордың қатысуын тиiмдi деп тапса[12];
Мемлекеттiң, ... ... ... ... оның ... ... материалдық мүдделерiн қорғауға байланысты iстер
бойынша, азаматтардың құқықтарына нұқсан келтiрушi мемлекеттiк басқарушы
органдары мен лауазымды ... ... ... ... ... прокурорды қатыстыру қажет[13].
Жоғарыда аталғандардан шығатыны кез-келген жеке және заңды тұлғаның
мәндi құқықтарын қозғайтын iс ... ... ... ... ... байланысты iстер қаралса, мемлекеттiк басқару органдары
мен лауазымды адамдардың заңсыз ... ... ... нұқсан келтiрiлуi туралы iстер қаралса, үлкен қоғамдық мәнi ... ... ... ... қаралса, судья прокурорды iстi ... ... ... ... ... ... ... сот қараған
кезде қатысуы мiндеттi болып табылады. Атап айтқанда, азаматтық хабар-
ошарсыз ... деп тану ... ... ... ... деп жариялау iстерi
бойынша. Сонымен бiрге ерекше талап қоюмен iс жүргiзу өндiрiсiндегi ... ... ... құқықтық актiлердiң заңдылығына орай
даулары туралы прокурордың жүгiнуi; сайлау iс жүргiзу өндiрiсiндегi кейбiр
iстер: ... ... ... ... ... ... ... прокурордың жүгiнуi; сайлауға, референдумдарға ... мен ... ... сайлау құқықтарын туралы iстер
бойынша ... ... ... ... ... ... және
отбасы туралыІ заңның 68-бабына сәйкес ата-ана құқығынан ... ... ... ... ... ... Конституциясының ... ... ... ... ... 1-бабында прокуратураға
Республиканың Конституциясы мен заңдарына қайшы келетiн заңдар мен өзге де
құқықтық актiлерге наразылық ... ... ... ... осы құқығын
жүзеге асыру барысында нормативтiк ... ... ... деп тану ... арыз бере алады.
ҚР АIЖК-нiң 282-бабында прокурордың нормативтiк құқықтық ... ... тану ... ... арыз бере ... ... ... көрсетiлген.
Осыған сәйкес заңсыз актiнi шығарған орган немесе лауамзымды адам, ... ... ... ... ... адам ... сәйкес келмейтiн
нормативтiк құқықтық актiге прокурордың наразылығын қабылдамаған жағдайда
ғана ... ... ... ... ... деп тану туралы сотқа
арыз бере ... ... ... Бұл ... ... жүгiнуiне негiз болып
заңсыз актiнi шығарған ... ... ... ... осы ... берiлген прокурордың наразылығын қабылдамауға болып табылады,
яғи ... ... ... ... ... ... ... лауазымды тұлғаға
немесе органға гығарған атiсiмен заңға сәйкес еместiгi турлы наразылық беру
тиiс, егер олар прокурордың наразылығын ... ғана ... ... ... ... актi ... атап ... лауазымды тұғалармен және
органдармен қабылданған нормативтiк немесе жеке актiлер табылады.
Егер жеке құқықтық актi нақты ... ... мен ... ... ... ... сот алдында жәбiр шегушi тұлғаны талапкер ретiнде
қатыстыру туралы, ал ... ... ... ... ... ... қойылуы тиiс. Бұл жағдайда iс талап тәртiбiнде қатыстырылуы тиiс.
Прокурордың ... ... ... ... ... ... сот
қарағанға дейiн тоқтата тұрады (286-бап, 2-тармақ).
Сот прокурордың арызын он күн мерзiмде қарайды.
Iстi қарауға сот мәжiлiсiне прокурор және ... ... ... ... ... ... адам немесе оның өкiлi шақырылады.
Бұл iстерге прокурордың қатысуы мiндеттi.
Осы iстердi қараудың елеулi процессуалдық ерекшелiгi, ... ... iстiң ... мән-жайларын анықтау, осы мақсаттарда ... ... және ... талап етiлмейдi. Соттың мақсаты құқықтық
актiнi заңға сәйкестiгiн тексеру. Сондықтан iстiң мәнi бойынша қарау ... ... ... ... ... ... ... туралы лауазымды тұлғаның оның өкiлiнiң түсiнiгiн ... ... ... ... кеттi деп тану iстерi бойынша
қатысуы мiндеттi. Бұл ҚР Азаматтық кодексiнiң, жалпы бөлiмiнiң ... деп ... Егер ... ... ... ол ... бiр ... деректер болмаса, мүдделi адамдардың арызы бойынша сот оны хабар-
ошарсыз кеттi деп ... Бұл iстiң ... мына ... жыл ... елде он ... адам iс-түссiз кетуде, ... ... ... ... ... хабар-ошарсыз еттi деп ... ... ... ... ... ... ... АХАТ
органдарында некенi бұзу мүмкiндiгi, қорғаушы ... ... ... оқиғасы бойынша зейнетақыға құқық және т.б.
Азаматты қайтыс болды деп ... үшiн ... ҚР ... ... ... егер ... тыңғылықты жерiнде ол туралы үш жыл бойы
деректер болмаса, ал егер ол өлiм ... ... ... ... ... ... деп ... негiз болатын жағдайларға алты ай бойы ... ... ... ... ... ... бойынша сот оны өлдi деп
жариялайды. Азаматты қайтыс болды деп жариялау физикалық ... ... ... ... неке тоқтату, мұраны алу, оның асыырауындағы
тұлғалардың зейнетақыға құқығы және т.б. ... судя iстi ... ... ... тиiс және iстi оның ... ... ... ... ҚР Неке және ... ... заңның 68-бабында көрсетiлгендей,
ата-ана құқығынан айыру iстерi соттәртiбiмен жүргiзiледi. ... ... ... ... олардың бiреуiнiң, кәмiлетке толмаған балаларының
құқықтарын қорғау жөнiндегi мiндеттер ... ... ... ... және ... ... ... толмсағандардың
iстерi жөнiндегi комиссияның жетiм балалар мен ата-анасының ... ... ... мекемелердiң және басқаларының) арызы бойынша,
сондай-ақ прокурордың талабы ... ... ... ... айыру
туралы iстi прокурор мен қорғаншы және ... ... ... ... Егер сот ... ... айыру туралы iстi қарау
кезiнде олардың iс-әрекетiнен қылмыстық жазаланатын әрекеттi байқаса, ... ... ... назарына жеткiзуi мiндеттi. Сонымен қатар осы заңның
70-бабына сәйкес ... ... ... ... ... қорғаншы және
қамқоршы органдардың және прокурордың мiндеттi қатысуымен қарастырылады.
Ал азаматты ... ... ... немесе әрекет қабiлетсiз деп
тану iстерi бойынша (32-тарау, АIЖК) бұрынғы КазССР АIЖК ... ... ... ... болса, қазiргi кодексте ол көрсетiлмеген.
Сондықтан оның көрсетiлуi, ... ... ... ... мiндеттi түрде iстi қатыстыруы керек.
Жоғарыда көрсетiлген iстерден басқа прокурор тағы ... ... ... ... ... ... шақыруы бойынша қатысуы мiндеттi.
1.2 Прокуратура мiндеттерiн жүзеге асыру нысандары
Заңдылықтарды қадағалау барысында қоғамның, жеке және заңды тұлғалардың,
мемлекеттiң мүдделерiн қорғау қажеттiлiгi туса, ... ... ... құқылы. ІАзаматтық iстердi қарағанда заңдардың қолданылуына және
орындаушылық iс жүгiзуге ... ... ... туралыІ Қазақстан
Республикасының Бас прокурорының 26 сәуiр 1996 жылғы ғ13 бұйрығына сәйкес,
iстердi қарағанда қатысу, сот ... ... ... ... ... ... тексеру, орындаушылық iс жүргiзудiң ...... сот iсiн ... ... дәл және бiркелкi
қолданылуына прокурорлық қадағалау жасаудың негiзгi ... ... Бұл ... мәселе жалпы қадағалау жүргiзу кезiнде прокурордың
қадағалау жасауының ... ... ... ... ... нақты
азаматтық iстi қарау кезiнде прокурор iске ... ... ... алады
деген мәселе.
Егер шетел мемлекеттерiнiң азаматтық процесiнiң ... ... ... ... ... ... үкiметтiң көз қарасын бiлдiрушi
әкiмшiлiк билiктiң өкiлi ретiнде прокурордың iске ... екi ... ... ... iсте ең ... ... ретiнде немесе
жалғаушы тарап ретiнде қатысады. Жалғаушы ... ... ... ... ... Ал сот ... тек талапкер мен жауапкер ... Ол iске ... ... белсендiлiк танытпайды. Басты тарпа ретiнде
қатысушы прокурор ... ... ... ... ... құқықтарын иеленедi
және процесте тарап ретiнде қарастырылады. Осы басты тарап ретiнде iске
қатысушы ... ... ... ... шеңбердегi көпшiлiк мүддесiн
қозғайтын iстерменен ғана қатыса алады. Талап қою, ... ... ... ... ретiнде прокурор некенiң жарамдылығы немесе
жарамсыздығы туралы неке ... ... ... ... ... хал ... құқығына қатысты iстер бойынша қатысады. Бұл ... ... ... болып табылады.
Прокурордың азаматтық процеске қатысуының екi түрi де Албания және Шығыс
Еуропа елдерiнiң ... ... АҚШ ...... ... ... ... аса елеулi орын алмайды және ... ... ... ... пайдалана бермейдi. Атторней
қарапайым процестерге тараптарға қолдау көрсету үшiн ғана ... ... ... ... iстер бойынша аудандық атторнейлер талап
қоя алады ... ... ... ... ... қатыса алды[15].
Ресей Федерациясының азаматтық процесiнде прокурордың азаматтық iске
қатысуының екi формасы ... ... ... ... ... екi ... ұсынған мiндеттi және
факультативтi. Мiндеттi қатысу, егер ... ... ... ... ... ... прокурордың өзiнiң басиамасы
бойынша жүредi[17].
Бiздiң пiкiрiмiзше, АIЖК 55-бабын басшылыққа ала отырып ...... ... ... ... түрде алдық:
Прокурордың iске қатысу сәтi бойынша. Iске iс бойынша өндiрiстi қозғау
үшiн немесе басқа тұлғалардың бастамасы бойынша басталған ... ... ... ... а) ... ... ... жүргiзуге
заңды тiкелей көзделген немесе осы iске прокурордың қатысу қажетiлiгiн сот
таныған жағдайларда қатысуға ... б) ... ... ... ... асыру мақсатында iс бойынша қорытынды беру үшiн және
азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және ... ... ... мен заңды мүдделерiн, қоғамдық немесе мемлекеттiк мүдделердi
қрғау үшiн өз бастамасы ... ... ... ... ... жiктегенiм
шартты болып табылады, өйткенi прокурор өз бастамасымен де, ... ... де, ... ... де iске талап қоя отырып қзғау
арқылы немесе ... ... ... бойынша басталған iске қатыса
алады.Сондықтан, прокурордың I инстанциядағы сотқа ... екi ... ... ... ... iстi азаматтық сот өндiрiсiнiң
кез-келген түрiнде (талап өндiрiсi, ерекше талап өндiрiсi, ерекше өндiрiс)
қозғай ... ... ... ... ... ... оның ... сатысына қатыса алады.
Прокурор азаматтық iс жүргiзудiң II инстанциясына, ... ... ... ... ... ... ... арқылы және
осы соттың шешiмi бойынша қорытынды беру арқылы қатысады. Сонымен қатар
прокурор азаматтық iс ... ... ... және жаңадан ашылған
мән-жайлар бойынша iстi ... ... ... да ... ... ... ... атқарады. Олар прокурор мен ... ... ... ... ... Прокурор олардың
қайсысысын таңдау керек екенiн, әрбiр нақты жағдайда өзi шешедi.
2-ТАРАУ. ПРОКУРОРДЫҢ АЗАМАТТЫҚ IС ЖҮРГIЗУДIҢ
I ... ... ... арыз беру арқылы азаматтық iстi қозғау
Прокурордың азаматтық iс жүргiзуге қатысуының бiр нысаны – талап арыз
бере отырып, iс ... ... ... ... 55-бабының 3-тармағына сәйкес, прокурор азаматтардың
құқықтарын, ... және ... ... ... ... ... қоғамдық және мемлекеттiк мүдделердiң қорғау туралы сотқа
талап қоюға, өтiнiш жасауға құқылы. Азаматтардың құқықтарын, ... ... ... ... ... егер адам дәлелдi себептермен өзi
сотқа жүгiне алмаса, тек мүдделi адамның ... ғана ... ... қоя
алады.
Бұл жерден көрiп отырғанымыздай, прокурор екi шарт болған жағдайда ғана
талап қою ...... ... ... шарт ... тұлғаның өтiнiшi
болуы қажет, екiншi шарт ... ... ... ... ... Осыларға
жеке-жеке талдау жасайық.
Бiрiншi жағдайда, егер мүдделi ... ... ... өзi ... ... және бұл ... ... тұлға прокурорға өтiнiш бiлдiрсе
ғана, прокурор ... ... ... және ... ... туралы талапты бере алады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайының нашар болуы (ауыр науқаспен
ауыратын болса, мүгедек болса және т.б.), материалдық ... ... тағы ... ... ... табылады. Осы жағдайда мүдделi ... ...... туралы өзiнiң еркiн бiлдiруi қажет (өтiнiш
түрiнде). Ал егер ... ... ... ... тыс ... ... ... болса, мүдделi тұлға бұл прокурормен берiлген талапты
қалдырмайтын болса, сот талап арызды ... ... Сот және ... ... ... ... ерiктi түрде бiлдiргендiгiне, оның ... ... ... көз ... тиiс. ... ... тұлғаның мүддесiне қайшы шешiм ... ... ... ... едi, ол ... бойынша Іешкiмде өзiнiң еркiне қарсы талап қоюға
мәжбүрлене алмайдыІ - nemo invitus agire coqitus. ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның келiсiмiн алу қажет.
Екiншi жағдайда, прокуро азаматтың құқықтарын, бостандықтарын және заңды
мүдделерiн қорғау туралы ... ... ... ... бере
алады. Бұл жерде мүдделi тұлғаның әрекет қабiлеттiлiгi жоқ болуы қажет. ҚР
АIЖК 46-бабына сәйкес, сотта құқықтарын өз ... ... ... ... ...... ... тапсыру қабiлеттiлiгi
(азаматтық iс жүргiзу әрекет қабiлеттiлiгi) 18 жасқа толған ... ... ... ... ... ... ... жоқ деп сотпен танылуы мүмкiн. ҚР АК-нiң
26-бабына сәйкес, жүйке ... ... ... кемдiгi салдарынан өз
әрекеттерiнiң мәнiн түсiне алмайтын немесе не iстегенiн бiлмейтiн ... ... ... жоқ деп ... ... Бұл ... көрiп
отырғанымыздай сот өзiнiң шешiмiн ... екi ... ... отырып
шығарады:
медициналық-психикалық аурудың немесе ақыл-есiнiң кемдiгiнiң болуы;
Психикалық-азаматтың өзiнiң әрекеттерiнiң мәнiн түсiне алмауы немесе
оларды басқа ... ... ҚР ... ... көрсетiлген жасы 18 толмаған
азаматтар әрекет қабiлеттiлiгi жоқ деп ... ... ... ... ... ... ... еңбек, кооперативтiк,
әкiмшiлiк және басқа құқықтық қатынатардан және кәсiпкерлiк ... ... ... жалақысына билiк етуiмен байланысты мәселелерде
туындайтын ... ... 14 ... 18 ... дейiнгi кәмелетке
толмағандарға сотта өздерiнiң құқықтары мен ... ... ... ... Осы ... ... мәселе: егер прокурор iшiнара әрекет
қабiлеттiлiгi бар мүдделi тұлғаның ... ... арыз ... ... ... бұл мәселенi сот шешуi қажет. Сондай-ақ АIЖК-де ... ... ... ... прокурор талап арыз берген
жағдайда, оның келiсiмi қажет пе, жоқ па көрсетiлмеген, бiрақ ... ... ... ... бұл ... ... болады, яғни ондай
тұлғалардың атынан прокурор талап ... ... ... ол ... ... ... жоқ ... көрiнедi. Қорыта айтқанда,
әрекет қабiлеттiлiг жоқ, әрекет қабiлеттiлiгi ... ... ... прокурор талап арыз берсе, ол мүдделi тұлғалардың келiсiмi ... ал ... ... кәмелетке толмағандардың атынан прокурор талап
арыз ... ол ... ... бұған келiсiмi болмаса, ... сот ... ... ... қою ...... кезде заңмен бекiтiлген сотқа
жүгiну тәртiбiн сақтау қажет. Бiрақ бұл жерде кейбiр ... ... ... ... ...... ... баж төлемейдi және
ешқандай соттың шығындарын алып жүрмейдi. ... ... ... барлық
талаптарын сақтап (АIЖК-нiң 150-бабы 1-тармағы) берiлуi ... ... осы ... ... ... ... мемлекеттiк немесе
қоғамдық мүдденiң неден тұратынын, қандай құқықтың бұзылғанын ... ... ... өзге де ... ... ... сiлтеме жасауы
тиiс. Прокурор азаматтардың мүдделерi үшiн өтiнiш жасаған жағдайда талап
арыздар азаматтың өзiнiң ... қоюы ... ... ... ... ... ... әрекетке қабiлетсiз адамның мүдделерi үшiн арыз беретiн
жағдайларды қоспағанда, азаматтың сотқа талап қоюының жүгiнуiне келiсiмiн
бастайтын құжат қоса ... ... ... ...... үшiн ... арнайы құқықтар
талап етiледi. Көрiп отырғанымыздай, адамның және ... ... ... ... қадағалау жүргiзу тәртiбiнде басқа тұлғалардың
мүдделерiн қорғауды талап қою прокурордың лауазымды мiндетi. ... ... ... ... iске қай тұлғаның мүддесiнде қозғалды, сол
тұлға оның мүддесiнде басталған iс ... және онда ... ... ... ... ... берiлуi тиiс. Егер мүдделi тұлға iске қатысса, онда
прокурордың талап арызы бойынша шығарылған шешiм ол үшiн ... ... ... ... ... тлап қойған кезде өзiнiң көз
қарасында бостандық пен құқы.
Жоғарыда айтып өткенiмiздей, прокурор тлап ... ... ... ... ... пен құқығы бұзылған мүдделi тұлғаның көз қарастарымен
де байланысты емес. Тек заңды басшылыққа ала отырып, өзiнiң ... ... ... және ... ... қорытындыға келе отырып прокурор тек қана
құқылы емес, сондай-ақ заңды сақтаушы ретiнде талаптан ... ... ... ... бас ... мiндеттi. Бiрақ мұндай бас тартуы
мүдделi тұлғаның iстi мәнi бойынша қарауды талап ету ... ... ... ... ... прокурорға заңмен дәлелдеу және нақтылау жүктеледi ... ... ... ... сайсушылық және теңдiк қағидалары
негiздеуге прокурор өз бастамасымен қозғаған iстердiң сотта қарауына қатыса
отырып, талапқа ... ... ... ... екii ... ұсыған
дәлелдемелердi зерттеуге белсендi қатысуға мiндеттi (ҚР Бас ... ... ... ... ... ... ... талап бере
алдында прокурор қажеттi дәлелдемелiк материалдар жинауға, iстiң ... ... осы ... ... ... оған ... құқықтық
бағасын беруге тиiс. Прокурор өзiнiң талаптарын дәлелдеуге және жауапкердiң
дәлелдемелерiне қарсылық бiлдiруге құқылы. Прокурор iстi қозғай ... ... ... ... ... және ... соңғы болып
қатысады. Тараптар талап қойған прокурорға сұрақ қоюға құқылы. Талап ... ... ... ... ... ... өйткенi ол дауласып отырған
материалды-құқықтың субъектiсi болып табылмайды, қарсы талап iс ... ... ... ... ... ...... негiзсiз
болса, одан бас тарта алады, бiрақ ол iстi ... ... ... емес ... 55- ...... ... қарамастан қойылып
отырған талаптардың заңдылығы туралы қорытынды беруге құқылы (АIЖК-нiң 213-
бабы). Iс ... ... сот ... ... күшi ... ... iсте материалдық мағынада прокурор мен талапкердiң
iс жүзiнде қатысуы ... ... ... болып табылады, өйткенi
қарсы жағдайда нақты азаматтың iстi қарау ... ... ... ... ... ... асыра алмайды. Сот прокуродың қатысуынсыз
iстi қарай алмайды, егер прокурор талаптан бас тартпаса.
Материалдық ... ...... ... болып
табылады. Талапкер оның пайдасына шешiм шығарған жағдайда даудың ... ... ... ... ... айтып өткенiмiздей, прокурор
талаптан бас тартса, мүдделi тұлға iстiң негiзi бойынша ... ... ... ... ... Сәйкесiнше, бiр жағынан алып ... ... ...... сот талқылауына қатысу
қажеттiлiгi процесуалдық сипаттағы ... ... – iс ... ... зерттеу үшiн, ал басқа жағынан – материалды-құқықтық
себептерге байланысты. Қажеттi жағдайларда оның даудың пәнiне ... үшiн. ... ... ... ... ... ... Егер сот мүдделi тұлғаның қатысуынсыз iстi қарау мүмкiн емес
деген ... ... ... ... ... ... ... болып
табылды. Жоғарыда көрсеткенiмiздей, прокурор мүдделi тұлғаның еркiнен тыс
iстi қозғай алады, бiрақ бұл ... ... осы ... ... онда ... ... жақтардың құқықтарын, бостандықтарын, мүдделерiн қзғамаса талап
арызды қараусыз ... ... ... ... ... ... бойынша
қозғалған iсте мүдделi азаматтың немесе заңды тұлғаның қатысқаны дұрыс
болар ... ... ... 4-бөлiмiнде көрсетiлгендей прокурор өзiнiң талап
арызында талап неге ... ... ... тиiс. Бұл ... ... ... ... ие. Прокурор сенiмсiз iстердi қозғамауы тiс.
Сотқа жүгiнер алдында прокурор өзiнде бар материалдарды ... ... Iстiң ... өзi үшiн ... ... ... үшiн ... жинауы тиiс. Iстi қозғаған прокурор өзiнiң талаптарын
негiздейтiн мән-жайларға ... тиiс. ... ... ... ... түсiнiктемесiнен айырмашылығы
дәлелдеу құралы болып табылмайды дейдi. Ал М.Н.Зубовтың пiкiрi ... ... ... ... ... ... ретiнде сотпен
қолданылады дейдi. Прокурордың талабы бойынша қозғалған iстi дұрыс тез
аралықта шешу ... сот ... ... ... ... ... ... iс бойынша барлық мән-жайлардың дәлелдеуiн
қамтамасыз етуi тиiс.
Прокурорлар талап арызды жалпы қадағалау материалдары ... ... ... шағымы және арызын тексеру нәтижелерi бойынша,
қылмыстық және ... ... ... бойынша бередi. Прокурор өзiне
заңыменен берiлген жалпы қадағалау құқықтарын пайдалануы тиiс. Бiрақ жалпы
қадағалау ... ... ... ... азаматтық процессте
дәлелдеме ретiнде қолдануға болады. ... ... ... ... ... ... және т.б. ... содай-ақ
құжаттар және мәлiметтер прокурормен жазбаша дәлелдемелер ретiнде ... ... ... мен ... ... заң
бұзушылыққа байланысты ауызша және жазбаша түсiнiктемелер талап ете алады.
Жалпы ереже ... ... мен ... ... жеке
түсiнiктемелерi дәлелдемелiк күшке тек оларды сот заңда бекiтiлген ... ... ... ғана ие болады.
Сондықтан iстiң iс жүзiндегi мән-жайлар азаматтардың немесе ... ... ... ... ... сот
мәжiлiсiнде iс бойынша куәлар ретiнде жауап ... тиiс. ... ... ... ... дәлелдеу бойынша қызметi талапкерге
берiлетiн құқықтар шегiнен шықпауы тиiс. ... ... айта кету ... ... ... ... ... талап өндiрiсiнде, ерекше
өндiрiсте қозғай ... ІҚР ... ... ... ... ... заңға сәйкес бұзылған құқықтарды қалпына келтiру және
мемлекеттiң, заңды және жеке ... ... ... үшiн ... ... ... ... Бұл жерде заң шығарушы өтiнiш терминiн
азаматтық процестi қозғаудың әр түрлi әдiстерiне ... ... ... ... қолданған. ҚР АIЖК баптарына сәйкес талап өндiрiсi ... ... ... ... ... өндiрiсi, ерекше өндiрiс iстерi бойынша
өтiнiш берiледi.
2.2 Iс бойынша қорытынды беру
Прокурордың I инстанциясындағы сотта iс қарауының қатысуының тағы ... ... ... ... ... ... қозғалып басталған
азаматтық процеске қатыса ... ... ... ... прокурордың азаматтық сот iсiн жүргiзуге қатысуы мұның ... ... ... осы iске прокурордың қатысу қажеттiлiгiн сот
таныған жағдайларда мiндеттi. Прокурор өзiне ... ... ... ...... ... беру үшiн ... азаматтардың
құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерiн, ... ... ... ... үшiн өз бастамасы немесе соттың бастамасы
бойынша ... ... ... ... көрiп отырғанымыздай, басталған iске қатысуы прокурордың
өз бастамасы, соттың ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы мүмкiн.
Заңды күшi бар заңдрға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... басқа iстерге қатысуын
сот шешедi не болмаса прокурор ҚР Бас прокурорының ғ13 ... ... ... ... ... ... ... прокурордың қатысу қажеттiлiгiн
iстiң мемелекеттiк маңыздылығына және ... ... ... ... ... ... iс қозғау мақсатында талап қоюшы
прокурор және басталған iске ... ... ... қадағалау
функциясын атқарады.
Басталған iске қатысушы прокурор әрқашанда ол iс ... ... ... ... тарап қою немесе ... ... ... ... ... талап қоюы прокурормен талап арыз қою арқылы азаматтық
iстi қозғаған ... ... ... ... ... ... сот ... пәнi болып табылатын материалды-құқықтық
қатынатардың ажырамас байланысы нәтижесiнде бiр iске ... ... ... ... сөз жүредi. Сонымен қатар, қарсы талап қоюы да,
дербес ... ... ... жақтың талабы да бастапқы талапты ... Бұл ... ... сот ... ... iс бойынша қорытынды беруi қажеттi болып табылады. Екiншi
жағдайда бiр iс ... Және ... ... оның бiр тарабы
ретiнде талап ... ... ... ... ... ... өткенiмiздей,
мұндай жағдайда прокуррдың қорытынды беруi қажеттi емес, ... ... анық ... ... осы ... және ... жағдайларда прокурор iстiң негiзi бойынша қорытынды беруге тиiс.
Мұндай қорытынды бiздiң көз ... ... ... iстi ... ... ... бас тартқан немесе сот мәжiлiсiнде прокурормен
бiрге мүддесiне талап берiлген мүдделi тұлға қатысып ... және ... оның ... ... ... ... ... жағдайда
берiлуi мүмкiн.
Iс бойынша қорытынды берушi және оған iс қозғалғаннан ... ... ... ... ... ... ауыр ... болады.
Талап қоюшы прокурордың позциясы азаматтық iс қозғалғанға ... ... ... Ал басталған iске қатысушы прокурор өзiнiң позициясын
сот талқылау процесi кезiнде сот ... ... ... ... Прокурор iстiң анықсыздығына немесе заң
актiлерiнiң ... ... ... ... ... ... беруден бас
тарта алмайды.
ҚР АIЖК-нiң 213-бабына сәйкес, iс тарап болып табылмайтын және осчы
кодекстiң 55-бабының екiншi бөлiгiнде көзделген тәртiппен ... ... сот ... кейiн жалпы iстiң мәнi бойынша қорытынды
бередi.
Сотта iс қарауда iстiң ... ... ... және ... әрбiр мүдделi тұлға iске қатысуға қатыстырылса және iстiң мәнi
бойынша әрқайсысы өзiнiң түсiнiктерiн беру ... ... ... iстiң мәнi ... ... ... ... мағынасында
ол мазмұнды болуы тиiс.
З.К.Абдуллинаның[20] пiкiрiнше, прокурордың ... ... ... iсте ... ... және ... да елеулi құқықтары мен
мүдделерi(еңбектiк, тұрғын үй) қозғалса, осы ... ... ... ... ... және саяси баға;
Сотпенен зерттелген дәлелдемелiк материалдарға объективтiк баға;
Даулы құқықтық қатынасты реттеушi құқықтық нормалар мен ... ... ... қорытындыдылар;
Iс қалай шешiлуге жатады, қандай заңға сәйкес шешуге, талап толық немесе
iшiнара қанағаттандырылуы немесе талаптан бас ... ... ... Бұл ... ... ... ... басқару органдары
берген қорытындысынан, сондай-ақ сарапшы немесе маманның қорытындысынан
елеулi ... ... ... ... дәлелдеме болып табылмайды,
сондықтан азаматтық процесуалдық заңдарда сот прокурордың қорытындысын
қалай ... ... ... ... ме ... ... ме ол ... ережелер
жоқ. Бiр тұрғыдан алсақ, мұдай ... ... ... бар.Ол сотпенен
iстiң мән-жайларының барлығын толық және дұрыс анықтауына, материалдық және
процесуалдық құқық нормаларын дұрыс ... және ... ... ... түсiндiруiне және қолданылуына көмектеседi.
Басқа тұрғыдан алсақ Ідәлелдемелердi iшкi сенiм бойынша бағалауІ
қағидасы бұзылады, атап ... ол ... ... ... iсте ... олардың жиынтығымен әдiл жан-жақты және толық ... ... iшкi ... ... ... бұл ... ол заң мен ар-
ұятты басшылыққа аладыІ. Бұл ... ... ... дәлелдемелердi
өзiнiң iшкi сенiмi бойынша бағалайды, оған прокурордың қорытындысы қажет
емес, бiрақ шешiм шығарған кезiнде прокурордың ... ... ... яғни ... ... судьяға көмекшi құрал ретiнде
қарастырылуы тиiс.
3-ТАРАУ. ПРОКУРОРДЫҢ СОТТЫҢ 2 ИНСТАНЦИЯСЫНА ... ... беру ... қатысуы
Жоғарыда байқалғандай азаматтық iс жүргiзудегi соттың ... ... және ... анықтау мақсатында, прокурор соттың бiрiншi
инстанциясына қатысу арқылы, сондай-ақ сот ... ... ... өзiнiң қадағалау функциясын жүзеге асырады.
Апелляциялық шағымдар, наразылықтар бойынша апелляциялық сатыдағы
сот iсте бар және қосымша табыс етiлген материалдар бойынша iстiң ... ... ... ... құқық нормаларының қолданылуы мен
түсiндiрiлуiнiң ... ... ... мен шешу кезiнде азаматтық iс
жүргiзу заңы нормаларының сақталуын ... ... ... сотының шешiмдерiнен басқа, ... ... сот ... ... ... ... ... келтiрiлуi мүмкiн. Осы
апелляциялық наразылық ... iске ... ... мен ... да
тұлғалар құқылы. Апелляциялық тәртiпте наразылық келтiру, iс қарау кезiнде
соттың бiрiншi инстанциясына қатысқан ... ... ... ... ... Респуликасы Бас прокуроры мен оның
орынбасарлары және ... да ... ... ... мен ... келтiрiлуi мүмкiн.
Сотта апелляциялық наразылықты келтiрудiң объектiсi ... ... ... ... ... ... шығарылған шешiмдер жатады.
Апелляциялық наразылық келтiрiлген кезде шешiмнiң тек бiр бөлiмiне ... ... және жеке ... ... сот ... ... бағытталған басты прокурорлық қадағалау форасы болып
табылады, сонымен қатар заңда ... ... ... ... күшiне
енген сот шешiмдерiне де наразылық келтiрiлуi мүмкiн. ... ... ... шағым келтiрiлген жағдайларда, бұл iстер жаңадан ашылған мән-
жайлар бойынша және қадағалау тәртiбiмен ... Сот ... ... ... ... ... келтiре отырып, тек қана бiр
iстiң заңдылығының бұзылуын ... ... ... ... сот
органдарымен осындай қателiктердiң немесе заң бұзушылықтардың қайталанбауын
ескередi.
Апелляциялық ... ... ... ... iстi ... ... ... болады. Апелляциялық инстанцияда, сот алқасымен
наразылықтың немесе шағымның ... ... сот ... ... ... ... Келтiрiлген апелляциялық шағымдар мен
наразылықтарды, ... және оған ... ... шешiмдерiне –
облыстық және оған теңестiрiлген соттың азаматтық iстер жөнiндегi ... Ал ... және ... ... I ... ... ... - ҚР Жоғарғы сотының азаматтық iстер жөнiндегi алқасы қарайды.
Прокурордың I ... сот ... ... ... ... талаптарды сақтай отырып беруi тиiс.
Шағымдар, наразылықтар шешiмiмен қаулы шығарған сот арқылы берiледi
және ол iске ... ... ... ... ... қоса ... ... қажет деп табылса, апелляциялық шағымды немесе наразылықты
берген тұлғаны апелляциялық шағымға ... ... қоса ... ... iске ... ... ... қарай көшiрмелерiн
беруге мiндеттi. I инстанциядағы сот түпкiлiтi түрдi шешiм шығарғананкейiн,
шағым ... ... 15 күн ... ... қажет. Бұл дегенiмiз I
инстанцияда шығарылған сот шешiмi заңды күшiне ... ... ... ... ... наразылықта, осы наразылық қай сотқа жiберiлiп
отырғаны, кiммен келтiрiлiп отырғаны және ... ... ... ... ... және сол шешiмдi қай сот шығарғаны, сондай-ақ iс қараудың
дұрыс еместiгi неде екенi көрсетiлуi тиiс. ... ... ... ... өзге де ... ... актiлерге және
материалдарына сiлтеме ... ... ... ... ... неге ... шағымды немесе наразылықты толық немесе бiр
бөлiмiне келтiретiндiгiн және ... ... ... талап ететiндiгiн
көрсетедi. Шағым немесе наразылық, олармен бiрге тағы да басқа ... ... ... ... күнi, оны ... ... тұлғаның қолы,
мемлекеттiк баж төленгендiгiн растайтын құжаттар, егер ... ... ... сенiм хатпен бiрге берiледi. Апелляциялық немесе
наразылықта, айғақтары бойынша дау ... ... ... ... ... ... сотқа табыс етiлмеген жаңа айғақтарға сiлтеме жасауына тек
оны ... ... ... оларды табыс етуге мүмкiндiгi ... ... ғана жол ... ... соты iстiң мән-жайларын толық және жан-жақты ... ... ... ... ... қате ... анықталса және iс бойынша дәлелдемелердi жинақтау немесе қосымша
тексеру жүргiзудi ... емес деп ... онда ... сот ... ... жаңа ... ... iстi жаңа сотқа жiбермей-ақ
сұрайды.
Сот шешiмiне апелляциялық ... ... ... бас ... ... ... наразылық келтiрген тұлға одан бас тартуға құқылы.
Наразылық бас тартқан жағдайда ол ... ... ... ... ... ... байқалса, сот ол ... ... ... Апелляциялық шағым берген тұлға сот қаулы шығарғанға дейiн одан
апелляциялық сатыдағы сотта бас ... ... ... ... прокурор немесе одан жоғары тұрған прокурор апелляциялық сатыдағы
сот қаулы шығарғанға дейiн наразылықты керi ... ... ... керi ... алынғаны туралы сот iске қатысушы адамдарға
хабарлауға ... Егер ... ... сот ... шығарып қойған
болса, онда прокурор келтiрiлген наразылықты қолдаудан ғана бас ... ...... ... ... ... ... Прокурорлық наразылық осы ұйғарымдардың барлығына да ... Сот ... жеке ... тек заңда көрсетiлген жағдайларда
келтiрiледi.
Сот ұйғарымы iстiң әр қарай iлгерiлей ... ... ... I ... соттың ұйғарымына ҚР АIЖК-нiң 332-бабында аталған
тұлғалар жеке шағым, наразылық ... ... Егер ... iске ... мүдделерiне қатысты болса, онда олар да сот ... ... ... ... ... немесе наразылықтарды қарау, iстi I
сатыда қараудан бiрнеше айырмашылығы бар. ... II ... ... бойынша шешкен, I инстанциялы соттың ... ... ... ... ... iс қарау кезiнде, дәлелдемелердi I инстанциялық
сотқа беруге мүмкiндiгi болмағаны негiзделген жағдайда ғана ... ... ҚР ... ... 2-бөлiмiнде көрсетiлгендей,
тараптардың түсiнiктемелерiнен кейiн сот iсте бар және ... ... ... ... ... олар I ... соттың қарауына табыс ете
алмаған, дәлдемелердi тексередi. Сотқа қосымша ... ... ... ... ... ... алынғанын және қосымша дәлелдемелердi табыс
ету қажеттiгi қандай мән-жайларға байланысты ... ... ... ... ...... мерзiмдерi ҚР АIЖК-нiң
349-бабында былай көрсетiлген. Апелляциялық сатыда ол I сатыдағы соттан
келiп түскен күннен ... бiр ... ... ... қаралуы тиiс.
Апелляциялық сатыда iс қарау тәртiбiнде, I сатыдағы iс қарау
тәртiбiнен айырмашылығы ... деп ... ...... және жан-
жақты қаралып болғаннан кейiн iске қатысушы прокурор шешiмнiң заңдылығы
және негiздiлiгiне ... ... ... бередi. Бұл ҚР АIЖК-нiң
350-бабының 2-бөлiгiнде көрсетiлгендей, апелляциялық сатыдағы соттың
отырысына iс ... ... ... ... ... түрде қатысуы
қажет.
3.2 Соттың I инстанциясының шешмiнiң ... және ... ... ... ... ... ... iс жүргiзудiң ... ... iстiң мәнi ... ... ... ол ... ... II инстанциясында өэiне жүктелген мiндеттердi жүзеге асыру
мақсатында азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерiн,
қоғамдық ... ... ... ... үшiн, ... ... басқа да құқық нормаларын дұрыс қолданылуын қадағалай ... ... ... ... ... және негiздiлiгiне байланысты өзiнiң
қорытындысын бередi. Прокурор апелляциялық инстанцияға I инстанция сотының
шешiмiнiң ... және ... ... өзiнiң наразылығымен
жүгiнедi. Яғни Прокурор соттың II инстанциясында қорытынды беру кезiнде
жаңа шешiмнiң немесе I ... соты ... ... ... бiр ... ... заңдылығына және негiздiлiгiне байланысты өзiнiң
қорытындысын бередi.
Прокурордың II ... ... ... iске ...... ... iске қатысуының ерекше ІпрокурорлықІ нысаны. Прокурор
басқа бiреудiң бастамасы бойынша басталған iске ... ... iстi ... ... жеке ... ... да, ... соттың сұрауы
бойынша да қорытынды бере алады. Ол процессуалдың нормалардың сақталуына
қадағалауды жүзеге ... ... iстiң ... ... мән-жайларын
анықтауға ұмтылады. Осы мақсатта ол iстiң материалдармен танысады, ... ... және ... да ... сондай-ақ куәлерге,
сарапшылгрға және аудармашыларға сұрақ ... ... жiне ... ... қатысады, өтiнiштер бередi. Жоарыда ... ... сот ... ... ... кезiнде заңдылықты бұзу
анықталған жағдайда заңменен көрсетiлген және кез-келген қжеттi ... ... ... ... ... ... ... бұл оның iске қатысуының процессуалдық ... ... ... ... және бiр ... оның ... ... құқығы,
сондай-ақ мiндетi. Осы берiлген нысан кезiнде прокурордың ... ... iстiң ... ... ... ... ... мен мiндеттерiн анықтауға бағытталған.
Заңи әдебиеттерде прокурордың беделiн және азаматық процестегi
маңыздылығын ... ... iстiң мәнi ... ... ... ... мәртебе беру туралы ұсыныстар бар. ... ... ... ... ... ... ереже қарастыруы
қажет деген ұсыныс бар[21].
Сонымен ... ... ... II ... қорытындысы,
бұл сол iстiң шындыққа сәйкес ... ... ... iс бойынша
сотқа жiберiлген дәлелдемелердi прокурордың жан-жақты және толық қарауы
бойынша ... ... ... ... IСТI ҚАДАЛАҒАЛАУ ТӘРТIБIМЕН ҚАРАУ САТЫСЫНДА
ЖӘНЕ АЗАМАТТЫҚ IСТI ЖАҢАДАН АШЫЛҒАН МӘН-ЖАЙЛАР БОЙЫНША ҚАЙТА ҚАРАУ ... ... сот ... әдетте апелляциялық тәртiпте қаралуы керек.
Бiрақ кейбiр жағдайларда оған жол берiлмейдi. Сондықтан заңды күшiне енген
сот ... ... және ... ... ... ... ... көрсетiлген. Осындай тексеру тәртiбi азаматтар мен заңды
тұлғалардың, құқықтары мен бостандықтарын ... бiр ... ... ... Заңды күшiне енген сот ... ... ... сот ... дұрыстау ғана емес оны кейiн де сот органдарының
жiберiлмеуiнiң алдын-алу ... ҚР ... соты ... ... ... ҚР барлық соттарының заңды күшiне енген қаулылары
қадағалау тәртiбiмен қарауға жатады.
Қадағалау тәртiбiнде iс ... ... ... ... ... – I ... соты ... қатар апелляциялық
соттың шешiмдерi де жатады және қадағалау тәртiбiне ... ... ... ... ... ... Екiншiсi – заңды күшiне енген сот
шешiмдерiн тексередi. Қадағалау тәртiбiнде iстi қозғау тек қана ... ... ... ... ғана қаралады. Сондай-ақ сот
шешiмiне қадағалау наразылық келтiру мерзiмi көзделмеген23. Соттың ... ... ... ... қаулыларына және сот бұйрықтарына
тараптар және апелляциялық шағымдар ... ... бар iске ... да
қатысушылр iстi қадағалау тәртiбiмен қарауға өкiеттi сотқа ... ... ... ... ... сот ... ҚР Бас ...
облыстық және оған теңестiрiлген соттың қадағалау ... ҚР ... ... ... ... алқасымен қадағалау алқасына; ҚР Бас
прокурорының орынбасарлары – облыстық және оған ... ... ... және ҚР Жоғарғы сотының азаматтық iстер ... ... ... ... ... прокурорлар –
облыстық және оларға теңестiрiлген соттың қадағалау алқасына наразылық
келтiруге құқылы.
Қадағалау тәртбiмен iс ... ... сот ... тiкелей
заңда көрсетiлген. Облыстық және оған теңестiрiлген соттардың қадағалау
алқасы, аудандық және оған ... ... ... ... ... және облыстық және оған ... ... ... ... ... ... қаулыларына наразылықтары, ұйғарымдары
бойынша iстердi қарайды.
ҚР Жғарғы сотының азаматтық iстер жөнiндегi алқасы. Облыстық және ... ... ... алқасының апелляциялық тәртiпте
қаралмаған, iстердi I саты ... ... ... ... ... осы ... ... алқасының қаулыларына қадағалау наразылықтары
және ұсынымдары бойынша iстердi қарайды.
ҚР Жоғарғы сотының ... ... ҚР ... ... ... ... ... iстi бiрiнш сатыда қарау кезiнде шығарған
шешiмдерiне және осы ... ... және ... тәртiбiмен қарау
кезiнде шығарған қаулыларына, сондай-ақ осы ... ... ... ... ... ... ... қадағалау наразылықтары мен
ұсынымдары бойынша iстердi қарайды.
Қадағалау тәртiбiнде iстердi талап етудiң және заңды күшiне енген
сот ... ... ... ... мен ... болып, материалдық
нормалардың не iс жүргiзу құқығының едәуiр бұзылуы соттық заңдық ... ... ... ... ... ... қайта қарау
және заңды күшiне енген сот шешiмдерiн, қаулыларын егер ҚР Конституциялық
кеңесi оларды шығаруды негiзге ... акт ... ... деп ... олар ... ... ... тиiс.
Қадағалау тәртiбiмен iстi қарау мерзiмi тiкелей заңда ... ... ... ... ... ... ... 1 жыл iшiнде қдағалау
шағымын ... ... ... жоғарыда аталған прокурор себептер мен негiздер
болған жағдайда наразылық ... оны ... және ... ... тиiстi
сотқа жiбередi.
Наразылықтың мазмұнында наразылық қай сотпен жiберiлiп отырғаны,
келтiрiп ... сот ... сот ... шығарған iстiң мәнi баяндалуы
керек.
Қадағалау ... ... ...... қағидалары
қолданылады. Бiрақ та кейбiр жағдайларда толық көлемде қолданылмайды ... ... ... ... ...... жариялылығы,
тараптардың айтысуымен тең құқықтық және т.б. қағидалары.
Ресей оқулықтарында және заңдылығында ... ... ... ... ол ... ... күннен бастап 20 күннен кешiктiрiлмей
қаралуы қажет деп ... ... ... ... ҚР заңдары бойынша қадағалау сатысындағы iс келiп түскен күннен
бастап 1 ай мерзiмнен кешiктiрiлмей ... тиiс. ... ... ... iстi қарау кезiнде прокурордың қатысуы мiндеттi болып
табылады. Прокурор iске ... ... ... ... ... ... ... сатысында iстi қозғайды деп ... ... ... ... ... ... ... iстi мәнi бойынша
қарап болғанан кейiн iс бойынша қорытындысын ... ... ... сот ... шығару кезiнде көмекшi құрал ретiнде қолданылады.
Прокурордың беретiн қорытындысында жалпы iс жүргiзу ... ... және ... ... ... және негiздiлiгiне байланысты
берiледi.
Жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша iстi қарау мақсаты заңды күшiне
енген сот шешiмдерiнiң заңдылығын және ... ... ... табылады.
Осысымен бұл қадағалау сатысымен ... ... ... ... ... жоқ. Егер ... тәртiбiмен iстi қарау жоғары тұрған сотпен
жүзеге асырылса, жаңадан ... ... ... iстi ... сол ... ... ... қаралады. Жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша ... iске ... ... iстi ... ... ... құқылы. Жаңадан
ашылған мән-жайлар бойынша iстерде I инстанция сот ... ... ... ... сот ... iстi мәнi ... және жаң ... шығарған жағдайда қарауға жатады.
Егер қадағалау тәртiбiнде ... кең ... ... сот ... ... ... ... мән-жайлар бойынша iстердi қараудағы
соттарға шешiмдi өзгертуге немесе оны заңды күшiнде қалдыруға байланысты
құқықтар ғана ... ... ... ... ... ... мән-жайлар бойынша
қайта қарау үшiн арыз берушiге белгiлi болмаған және белгiлi бола алмаған
iс үшiн ... ... ... ... ... сот ... ... не негiзсiз шешiм шығаруға әкеп соққан, куәнiң көрiнеу ... ... ... ... ... ... ... не заттай дәлелдемелердiң жалғандығы, тараптардың және ... ... ... не ... ... ... ... судьялардың сол iстi қарау кезiнде жасаған қылмыстық әрекеттерi және
белгiлi бiр шешiмдi немесе ... ... ... ... сот шешiмiнiң,
үкiмiнiң немесе қаулысының не өзге де орган қаулысының ... жою ... ... ... ... ... iстi ... шешiмдi жаңадан ашылған
мән-жайлар бойынша қайта қарау туралы арызды iске қатысқан адамдар немесе
прокурор шешiм шығарған сотқа ... ... ... iске ... адамдар
қарау үшiн негiз болатын жаңадан ашылған мән-жайлар анықталған ... 3 ай ... ... бере ... Iс үшiн ... маңызы бар жаңадан
ашылған мән-жайлар ... ... ... ... ... соттың заңды күшiне енген шешiмiн жаңадан ашылған
мән-жайлар бойынша осы ... ... сот ... ... ... соттың шешiмiн өзгерткен немесе жаңа шешiм
шығарған апелляциялық ... ... ... ... ... ... ... бойынша қайта қрауды ... ... жаңа ... ... сот ... арыз берудiң формасы белгiленбеген. Бiрақ арызды қай сотқа
арыздың жiберiлуi, арызды ... ... ... ... ... ... негiздер анық көрсетiлуi және арызда негiздер қай уақытта
және қайдан белгiлi болғандығы көрсетiлуi керек.
Сот ... ... ... ... ... ұйғарымды немесе
қаулыны қайта туралы арызды қарай келiп, не арызды қанағаттандырады және
шешiмiн, ... ... ... ... ... не ... ... бас
тартады.
Жаңадан ашылған мән-жайлар бойынша шешiмдi, ұйғарымды немесе
қаулыны ... ... ... ... ... ... сот ұйғарымына
шағым беруге, наразылық келтiруге жатпайды.
Қ О Р Ы Т Ы Н Д ... ... жаңа ... ... ... ... ... астам уақыт болды. Конституция Республикамызды демократиялық,
зайырлы, құқықтық және ... ... ... ... оның ... ... адам және адамның өмiрi, ... мен ... ... Дәл осы ... ... жүзеге асыру үшiн негiзгi заңда
заңдардың, Қазақстан ... ... ... ... актiлердiң дәл және бiркелкi орындалуына қадағалау жүргiзу
прокуратураға бекiтiлген. Конституцияға сәйкес прокуратура, сонымен ... да ... ... бұзылғанын ашып, оны жою үшiн шара ... ... ... ... заңда белгiленген тәртiпте ... Осы ... ... ... ... ... әрi қазiргi
заман талаптарына сай прокурор сотта азаматтық iс жүргiзуге қатысады. Оның
азаматтық iс жүргiзудегi ... орны ... бiр ... ... ... ретiнде, екiншi тұрғыдан азаматтық iстi қозғаушы ретiнде.
Әрине прокурорды iске қатысушы басқа ... ... ... ... ... оның олардан ерекшелiктерi болады, бiрақ бұған
қарамастан диспозитивтiк қағидалар сақталуы тиiс. Прокурорға ... ... ... жоқ, ол iске ... ... мемлекеттiк
орган ретiнде, өзiнiң мүддесiн көздемейтiн тек заңның мүддесiн көздейтiн
тұға ретiнде қатысады. Сонымен ... ... ... бойынша ҚР АIЖК-нiң 25-
тарауында, 33-тарауындағы iстер бойынша прокурор мiндеттi түрде судьяның
шақыруынсыз-ақ қатысса деймiн. ... бұл ... ... ең ... ... ... ... Сонымен қатар ҚР прокуратурасы туралы
заң күшi бар жарлықтың ... ... ... ҚР ... ... ... ҚР Президентi Жарлықтарымен және өзге ... ... ... дәл және ... ... заңдылығына
жоғары қадағалауды жүзеге асыратын мемлекеттiк орган болғандықтан. Осыған
сүйене отырып ... ... ... ... ... ... онда ... iстердiң барлығына қатысса дұрыс болар едi ... ... ... ... ... тәуелсiз түрде өз
қызметтерiн жүзеге асырады. Сот iстi прокурордың қорытындысына шектелiп
қоймай, ... ... ... түрде өзiнiң iшкi сенiмiмен iстi,
дауды шешуi ... ... ... ... ... дел в суде первой инстанций.
Алматы 1998 г.
В.Н Аргунов. Участие ... в ... ... ... 1991 ... Бацанов, Г.К. Ефимов и др. Словарь международного права. ... ... ... ... ... прокурора. Предъявившего иск в интересах
другого лица// Вопросы теории и практики ... ... ... ... ... ... ... в советском гражданском процессуальном
праве. Саратов 1970 г.
В.Д. Лановский. ... ... ... ... ... и ... социалистической законности в советском
государстве. Свердловск 1981 г.
В.А. Мусин, Н.А. Чечина, Д.М. Чечот. Гражданский процесс. ... 1997 ... ... ... ... в ... ... Советская
юстиция. 1989 г.
Н.Н.Полянский, М.С. Строгович, В.М. Савицкий, А.А. ... ... ... ... 1983 г.
В.К. Пучинский. Гражданский процесс США. Москва 1979 г.
М.К. Треушников. Учебник гражданского процесса. ИздательствоІСпаркІ.
Москва 1996 ... ... ... ... ... 2000 ... ... Проблемы защиты государственных интересов в гражанском
судопроизводстве. Томск. 1989 г.
М.С. Шакарян. Гражданское процессуальное право России. ... 1996 ... ... ... ... ... ... 1970 г.
В.Н. Щеглов. Субъекты судебного процесса. Томск 1979 г.
К.С. Юдельсон. Советский гражданский процесс. Москва 1956 ... ... Суда ... 1991г.N 6.
НОРМАТИВТIК АКТIЛЕР
Қазақстан Республикасының Конституциясы. 30 тамыз 1995 ж.
Қазақстан Республикасының Азаматтық iс жүргiзу кодексi 13 ... 1999 ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Президентiнiң 21 желтоқсан 1995 жылғы заң күшi бар жарлығы.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi ... ... 27 ... ... Республикасының Неке және отбасы туралы заңы 17 желтоқсан 1998
ж.
Азаматтық iстердi қарағанда заңдардың қолданылуына және орындаушылық ... ... ... ... туралы Қазақстан Республикасы Бас
Прокурорының 26 сәуiр 1996 жылғы N13 бұйрығы.
Қазақстан Республикасының ... баж ... заңы 31 ... ... ... Республикасы Конституциясы 4- бабының 1- тармағын,77-бабы 3-
тармағының 3-тармақшасын,79-бабының 1-тармағын және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы Кеңесiнiң 6
наурыз 1997 жылғы қаулысы.
-----------------------
[1] ... ... ... надзора: понятие, значение, система.
Прокурорский надзор и укрепление социалистической законности в советском
государстве. Свердловск. 1981. С.67
[2]Н.Н.Полянский, М.С.Строгович, В.М.Савицский, А.А.Мельников. Проблемы
судебного ... М., 1983. ... ... Субъекты гражданско-процессуального права. М.,1970. С.190-
191.
[4]В.Н.Аргунов. Участие прокурора в гражданском процессе. М.1991.С.96.
[5]М.А.Викут. Правое положение прокурора. Предъявившего иск в ... ... ... и ... ... ... Советский гражданский процесс. М.,1956.С.155.
[7]В.А.Мусин, Н.А.Чечина, Д.М.Чечот. Гражданский процесс. М.,1997.С.96.
[8]Н.В.Ченцов. Проблемы защиты государственных интересов в гражданском
судопроизводстве. Томск 1989г, С.102.
[9]Гукасян Р.Я. ... ... в ... ... ... Саратов 1970г., стр.37
[10]Аргунов В.Н. Участие прокурора в гражданском процессе. М. 1991г.,
стр.48
[11] Мусина В.А., ... Н.А., ... Д.М. ... ... ... ССР ... Сотының Пленумының азаматтық iстердi сот қарауына
дайындау практикасы туралы Іаулысы 10.10.86ж.
[13]Азаматтық iстердi заңдардың қолданылуына және ... ... ... ... ... ... ІР Бас ... сәуiр
1996 жылғы N13 бұйрығы
[14] ІР Бас прокурорының 26 сәуiр 1996 жылғы N13 бұйрығы
[15] В.К. ... ... ... США ... ... ... Учебник гражданского процесса. Изд.Спарк
М.1996г.стр.102
[17]М.К. Треушнеков Гражданский процесс. М.2000г. стр.71
[18]ІР АК-нiң ... ... ... ... ... ... заттарға
салыну салдарынан өзiнiң отбасын материалдық жағынан ауыр жағдайда
ұшыратқан азаматтың әрекет қабiлеттiлiгiн ІР АIЖК-нiң 46-бабында
белгiленген тәртiп бойынша сот шектеуi ... ... ... в ... ... ... ... гражданских дел в суде первой инстанций.
Алматы. 1998г. Стр.53.
[21]Л. Нициевский, С. Карамов,. Прокурор в ... ... ... 1989г. N10 ... ... Учебник гражданского процесса. М.1996г.стр.102
[23] РФ АIЖК

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық іс жүргізудегі үшінші тұлғалар18 бет
Азаматтық процесстегі бірігіп қатысушылық және процесстегі тиісті және тиісті емес тараптар түсінігі82 бет
Апаттық-құтқару қызметтерінің міндеттері мен әрекеттері. Құтқарушының құқықтары мен міндеттері5 бет
Банктердің филиалдарын, өкілеттігін ашу тәртібі. Еншілес шетел капиталдарының қатысуымен банктерді құру12 бет
Міндетті экологиялық аудитті жүргізу8 бет
Орман пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері.7 бет
Санкция9 бет
Сараптама әдістері,түрлері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь