АЖ-ді қорғаудың криптографиялық құралдары

Криптография – мәліметтердің өзгеру әдістерінің жиынтығы, яғни осы мәліметтерді айқынсыз бейнеге әкелуге бағытталған мәліметтерді қорғаудың екі басты мәселесін шешу:
1) жасырындық мәселесін;
2) бүтіндік мәселесін.
Ақпараттық жүйелердегі ақпаратты қорғаудың криптографиялық әдістері ЭЕМ-де өңделген немесе есте сақтау құрылғысының әртүрлі типінде сақталған ақпаратты қорғау үшін қалай қолданылса, байланыс жолдары бойынша әртүрлі элементтер арасында берілген ақпаратты жабу үшін де солай қолданылады.
Аж-де ақпараттардың криптографиялық жабылуына қойылатын талаптар:
1. Криптографиялық жабудың күрделілігі мен беріктігі мәліметтер құпиялылығының деңгейі мен көлеміне байланысты таңдалуы қажет.
2. Жабудың сенімділігі қаскүнемге жабудың әдісі белгілі болған жағдайда да құпиялылық бұзылмайтындай болуы керек.
3. Жабу әдісі, қолданылған кілттер жиыны және оларды тарату механизмі өте күрделі болуы керек.
4. Тікелей және кері өзгеру процедураларының орындалуы формалды болуы қажет және хабардың ұзындығына байланысты болмауы керек.
5. Өзгерудің орындалу процесінде туындайтын қателер жүйе бойынша таралмауы қажет.
6. Процедуралармен енгізілетін қорғауда артықшылық ең аз болуы қажет.

Ақпаратты шифрлеу оны жасау кезінде қолданылатын, ақпараттың мазмұны басқа қолданушы субьектіге түсініксіз болатын үрдіс. Ақпаратты шифрлеу нәтижесі шифрліі мәтін немесе криптограмма деп аталады. Шифрлі мәтінннен ақпаратты қалпына келтіретін кері үрдіс ақпараттың шифрін шешу ( расшифровка) деп аталады. Ақпаратты шифрлеу және шифрді шешу кезінде қолданылатын алгоритмдер конфиденциальды емес, шифрлі мәтінің конфиденциальдығы шифрлеу кезінде қолданылатын қосымша параметрлердің, шифрлеу кілтінің көмегімен жүзеге асырылады. Шифрлеу кілтін білу шифрлі мәтінді дұрыс шешуге көмектеседі.
Ақпараттың бүтіндігі дегеніміз олардың кездейсоқ және күтілмеген өзгерісі немесе бүлінуі кезіндегі ақпараттың өзгеріссіз қалуы. Бүтіндік ақпаратқа кеңірек сипаттама беруші оның сенімділігінің бір бөлігі болып табылады, ол бүтіндіктен басқа белгілі бір облыстағы ақпараттың толықтығы мен дәлдігін қамтиды.
Ақпаратты хештеу дегеніміз оның жасалу үрдісіне белгілі ұзындықтағы хеш мәнді енгізу. Хештеуді қолданудың бір түрі ақпараттың бүтіндігін қамтамасыз ету болып табылады.

Мәліметтердің криптографиялық өзгеру әдістері:
1. Шифрлеу.
2. Кодтау.
3. Басқа түрлері.
Шифрлеу – қорғалатын хабардың әрбір символы өзгеруге жатады.
Шифрлеу тәсілдері:
        
        АЖ-ді қорғаудың криптографиялық құралдары
1. Негізгі анықтамалар
Криптография – мәліметтердің өзгеру әдістерінің жиынтығы, яғни осы
мәліметтерді ... ... ... бағытталған мәліметтерді қорғаудың
екі басты мәселесін ... ... ... ... ... ... ақпаратты қорғаудың криптографиялық әдістері ЭЕМ-
де өңделген немесе есте ... ... ... ... ... ... үшін ... қолданылса, байланыс жолдары бойынша ... ... ... ақпаратты жабу үшін де солай қолданылады.
Аж-де ақпараттардың криптографиялық жабылуына қойылатын талаптар:
1. Криптографиялық жабудың күрделілігі мен ... ... ... мен көлеміне байланысты таңдалуы қажет.
2. Жабудың сенімділігі қаскүнемге ... ... ... ... жағдайда
да құпиялылық бұзылмайтындай болуы керек.
3. Жабу әдісі, қолданылған кілттер жиыны және оларды тарату механизмі
өте күрделі болуы ... ... және кері ... процедураларының орындалуы формалды болуы
қажет және хабардың ұзындығына байланысты болмауы керек.
5. ... ... ... ... қателер жүйе бойынша
таралмауы қажет.
6. Процедуралармен енгізілетін қорғауда артықшылық ең аз ... ... ... оны ... кезінде қолданылатын, ақпараттың мазмұны
басқа қолданушы субьектіге түсініксіз ... ... ... ... ... ... ... криптограмма деп аталады. Шифрлі мәтінннен
ақпаратты қалпына келтіретін кері ... ... ... шешу ... деп ... ... шифрлеу және шифрді шешу кезінде
қолданылатын алгоритмдер ... ... ... ... шифрлеу кезінде қолданылатын қосымша параметрлердің,
шифрлеу кілтінің көмегімен жүзеге асырылады. Шифрлеу ... білу ... ... ... көмектеседі.
Ақпараттың бүтіндігі дегеніміз олардың ... және ... ... ... ... ... өзгеріссіз қалуы. Бүтіндік
ақпаратқа кеңірек сипаттама беруші оның сенімділігінің бір ... ... ол ... ... белгілі бір облыстағы ақпараттың толықтығы
мен дәлдігін қамтиды.
Ақпаратты ... ... оның ... ... ... ұзындықтағы хеш
мәнді енгізу. Хештеуді қолданудың бір түрі ақпараттың бүтіндігін ... ... ... ... ... әдістері:
1. Шифрлеу.
2. Кодтау.
3. Басқа түрлері.
Шифрлеу – қорғалатын ... ... ... ... ... ... ... алмастыру;
• аналитикалық өзгеру;
• гаммирлеу;
• аралас шифрлеу.
Кодтау – қорғалған элементтердің кейбір элементтері ... ... ... ... ала ... ... ... тәсілдері:
• магыналык кодтау;
• символдық кодтау.
Басқаларға (жеке түрлеріне) – кесу, тарату және ... ... ...... ... қорғалатын мәліметтер массиві әрқайсысы
қорғалатын ... ... ... ... ... ... және ... тәсілмен ерекшеленген элементтер есте сақтау
құрылғысының әртүрлі аумағында орналасады.
Шифрлеу процесін ... ... ... ... ... екі класқа бөлінеді:
1. Симметриялық (біркілтті) криптосистемалар.
2. Асимметриялық (ашық ... бар ... ... ... ... ... ... сызбасы (1-сурет).
Симмметриялық криптожүйеде құпия кілтті жіберуші мен алушыға кілттерді
таратудың қорғаушы каналы ... беру ... ... асимметриялық криптожүйенің ықшамдалған сұлбасы.
Асимметриялық криптожүйеде қорғалмаған канал арқылы тек ашық кілтті
ғана беруге болады, ал ... ... оның ... ... ... жабу ... ... тәсілі бойынша ағындық және блоктық
шифрлеу деп бөледі.
Ағындық шифрлеуде бастапқы мәтіннің әр ... ... ... ... ... ... байланыс арнасы бойынша мәліметтерді
берумен біруақытта жүзеге асуы мүмкін.
Блоктық шифрлеуде жабық ... ... ... символдар блогі
біруақытта өзгереді, сонымен қатар блоктар шегіндегі символдардың өзгеруі
өзара ... ... ... аралас блоктардағы символдардың өзгеруі
арасында да тәуелділік болуы мүмкін.
Криптоталдау – кілтке қатынаусыз шифрленген хабардың ... ... ... ... ... ережесі (1-ші рет XIX ғасырда голланд ... ... ... ... ... ... ... керек деп қорытындыланады.
Криптожүйелерге қойылатын талаптар:
1. Шифрленген хабар тек кілт болғанда ғана оқылуы тиіс.
2. Шифрленген хабар ... ... ... қолданылған кілтін
анықтау үшін қажетті операциялар саны және оған ... ашық ... ... кілттердің жалпы санынан аз болмауы керек.
3. Барлық мүмкін болатын кілттерді артық таңдау жолымен ақпараттарды
шифрлеуді ашу үшін ... ... саны ... төмен бағамен болуы
тиіс және қазіргі компьютерлердің ... ... ... ... ... шегінен шығуы керек.
4. Шифрлеу алгоритмін білу қорғау сенімділігіне әсер етпеуі тиіс.
5. Кілттің аздап ... бір ... ғана ... ... шифрленген
хабар түрінің елеулі өзгеруіне әкелуі тиіс.
6. Шифрлеу алгоритмінің құрылымдық элементтері өзгеріссіз болуы керек.
7. Шифрлеу процесінде хабарға ... ... ... ... ... және ... ... тиіс.
8. Шифрленген мәтіннің ұзындығы бастапқы мәтіннің ... тең ... ... ... ... ... ... арасында жай және
жеңіл орнатылатын тәуелділіктер ... ... ... ... ... ... кез ... кілт ақпаратты сенімді
қорғауды қамтамасыз етуі тиіс.
11. Алгоритм программалық тәрізді ... іске ... ... тиіс, бұл
жағдайда кілт ұзындығының өзгеруі ... ... ... ... ... ... ... (асимметриялы жүйелер – АЖ).
Сандар теориясына кіріспе
Ашық кілтті криптожүйелер классикалық және қазіргі ... ... ... ... және ... ... ... АЖ-ның әрбір адрес иесімен арнайы ереже бойынша өзара
байланысқан екі кілт генерацияланады: 1-ші кілт – ... ...... кілт ашық болып жарияланса, екіншісі жабық ... Ашық ... және ... ... ... ... ... кез келген адамға
ашық. Жабық кілт ... ... ... ... Бастапқы мәтін ашық
кілтпен шифрленеді және адрес иесіне ... ... ... ашу адрес
иесінің өзіне ғана белгілі жабық кілтті қолдану арқылы жүзеге асуы ... Ашық ... ... (АКК) ... үш ... ... Берілетін және сақталатын мәліметтерді өзіндік қорғау құралдары
ретінде.
2. Кілттерді таратуға арналған құралдар ... (АКК ... ... ... қиындау. Сондықтан пратикада АК-
ның көмегімен кілттерді тарату тиімдірек, содан кейін ... ... ... ... ... ... асыру).
3. Аутентификациялар құралдары ретінде (қолданушылар).
RSA алгоритмі (1978ж. – Р.Райвест, А. ... А. ... ... мәліметтерді шифрлеу режиміндегідей, сандық қолтаңба
режимінде де жұмыс жасайды.
Оның қорғалғандығын кепілдікпен бағалауға болады: (RSA-ны ашу екі ... ... ... ... бөлумен эквивалентті екендігі
дәлелденген).
RSA алгоритмі банктік компьютерлік ... ... ... ... ... қолданылады (кредиттік карточкаларға қызмет
ету). Қазіргі ... ... ... қолданылады (SSL, S-HHTP, S-
MINE, S/WAN, STT және PCT).
Алгоритмнің сенімділігі үлкен сандар факторизацияларының қиындықтарына
және ... ... ... ... ... ... ... кілттерді басқару – бұл келесі негізгі функциялардан
тұратын ақпараттық процесс:
1. кілттер генерациясы;
2. кілттерді ... ... ... Кілттер генерациясы
Симметриялық және асимметриялық криптожүйелер үшін ... ... ... ... алу үшін ... және программалық құралдар қолданылады.
«Натуралды» кездейсоқ процессорлар ... ... ... ... ... негізінде. Ереже бойынша жалған кездейсоқ сандар көрсеткіші
қолданылады.
Дәріс 2. ... ... ... ... ... де, шифрлеуді ашқанда да бір құпия кілт
қолданылады.
Қолданылатындар:
1. алмастыру шифрлары;
2. ауыстыру шифрлары;
3. гаммирлеу шифрлары;
4. ... ... ... ... негізіндегі
шифрлар.
Практикада аралас жүйелер жиі кездеседі – бір ... ... ... өзгерулердің негізгі ... ... және ... шифрлеу стандарттары дәл осы ... ... ...... ... ... ... нәтижесінде соңғы мәтіндегі
әр символ бастапқы мәтіннің әр символынан тәуелді болады.
Алмастыру шифрлары
Бастапқы мәтіннің Т= (Т1,Т2, Т3, …, ТN), ... ... - оның ... реттеліп, символдың і позициясынан ((i) позициясына
ауысуын атайды, мұндағы .
Мысалы, «Пришлите ... ... 15, 2, 5, 7, 9, 1, 6, 13, 11, 4, ... 12, 10, 8 ... ... ... - ... хабарына шифрленеді.
( алмастыру индекстер векторында кілт бар.
N элементтердің Т бастапқы мәтіні алмастыруларының ... ... саны ... тең:
Алматырулар шифрленген кестелермен жиі беріледі.
Кілт түрінде шифрленген кестелерде ... ... ... ... ... ... сөз ... сөйлем
3. кесте құрылымының ерекшеліктері
1. Мысалы, 5(3 кестесі бойынша «завтра была ... ... ... шифрленеді.
Мәтін: «АЗРВТБААЫЛОВАЙН»
2. Алмастырудың ең сенімді класы - төмендегі кілт негізіндегі жолды-
бағанды алмастырулар:
Мысалы, «ЗАМОК» ... бар ... БЫЛА ... ... ... ... ... әкетуші
К
К
С
М
М
ЕК(М)
DК(C)
1-сурет
Алушы
Жіберуші
Шифрлеу
Шифрді ашу
Ұстап алушы
К1
С
М
ЕК1(М)
DК2(C)
2-сур.
|Симметриялық криптожүйенің |Асимметриялық криптожүйенің|
|кілттер ұзындығы, бит |кілттер ұзындығы, бит ... |384 ... |512 ... |768 ... |1792 ... |2304 ... |З |К |М |О |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |З |Р |В |Т ... |А |А |Ы |Л ... |В |А |Й |Н ... |А |М |О |К |
|2 |1 |4 |5 |3 ... |А |В |Т |Р ... |Б |Ы |Л |А ... |О |Й |Н |А ... |А |В |Т |Р ... |Б |Ы |Л |А ... |О |Й |Н |А |

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық қауіпсіздік туралы74 бет
Криптогафиялық кодтау мен шифрлік программаны жазудың тәсілдері6 бет
Криптографияның математикалық негіздері2 бет
Құпия ақпаратты қорғау жүйелерінің құру мысалдары6 бет
Ақпаратты қорғау және криптографияның математикалық негіздері28 бет
Ақпаратты қорғау мәселесінің криптографиялық негіздері49 бет
Ақпаратты қорғаудың криптографиялық әдісі5 бет
Ақпараттық криптографиялық қорғалуы21 бет
Криптографиялық қорғау26 бет
Ақпараттық қауіпсіздік түрлері14 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь